PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.

Annual / Quarterly Financial Statement • Mar 23, 2022

Raport . . JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2021 zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku zgodne z MSSF UE (w milionach złotych) Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 2 WYBRANE DANE FINANSOWE PGE S.A. Okres zakończony 31 grudnia Okres zakończony 31 grudnia 2021 2020 2021 2020 mln PLN mln PLN mln EUR mln EUR Przychody ze sprzedaży 35.917 27.541 7.846 6.156 Zysk/strata z działalności operacyjnej 601 712 131 159 Zysk/strata brutto (przed opodatkowaniem) 1.914 1.809 418 404 Zysk/strata netto za okres sprawozdawczy 1.734 1.744 379 390 Całkowite dochody 2.273 1.525 497 341 Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej 953 2.035 208 455 Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej 1.887 2.642 412 590 Środki pieniężne netto z działalności finansowej (1.016) (1.403) (222) (314) Zmiana netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów 1.824 3.274 398 732 Zysk netto na akcję (w PLN/EUR na akcję) 0,93 0,93 0,20 0,21 Rozwodniony zysk na akcję (w PLN/EUR na akcję) 0,93 0,93 0,20 0,21 Średnioważona liczba akcji wyemitowanych akcji zwykłych zastosowana do obliczenia zysku na jedną akcję 1.869.760.829 1.869.760.829 1.869.760.829 1.869.760.829 Stan na dzień Stan na dzień 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 mln PLN mln PLN mln EUR mln EUR Aktywa trwałe 36.929 39.067 8.029 8.466 Aktywa obrotowe 27.881 14.937 6.062 3.236 Aktywa razem 64.810 54.004 14.091 11.702 Kapitał własny 41.302 39.029 8.980 8.457 Kapitał podstawowy 19.165 19.165 4.167 4.153 Zobowiązania długoterminowe 7.144 9.023 1.553 1.955 Zobowiązania krótkoterminowe 16.364 5.952 3.558 1.290 Powyższe dane finansowe zostały przeliczone na EUR według następujących zasad: ▪ poszczególne pozycje aktywów i pasywów – według średniego kursu określonego przez Narodowy Bank Polski na dzień 31 grudnia 2021 roku - 4,5994 EUR/PLN oraz 31 grudnia 2020 roku – 4,6148 EUR/PLN. ▪ poszczególne pozycje sprawozdania z całkowitych dochodów oraz sprawozdania z przepływów pieniężnych – według kursu stanowiącego średnią arytmetyczną średnich kursów określonych przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień każdego miesiąca okresu obrotowego od 1 stycznia 2021 roku do 31 grudnia 2021 roku – 4,5775 EUR/PLN; dla okresu od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku - 4,4742 EUR/PLN. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 3 Spis treści SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW ........................................................... 5 SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ .................................................................. 6 SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITAŁACH WŁASNYCH .............................................. 7 SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ......................................................... 8 INFORMACJE OGÓLNE, PODSTAWY SPORZĄDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO I INNE INFORMACJE OBJAŚNIAJĄCE ................................................... 9 1. Informacje ogólne ....................................................................................................... 9 1.1 Działalność Spółki ............................................................................................. 9 1.2 Struktura własnościowa Spółki ........................................................................... 9 1.3 Skład Zarządu Spółki ...................................................................................... 10 2. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego ....................................................... 10 2.1 Oświadczenie o zgodności ............................................................................... 10 2.2 Waluta prezentacji i waluta funkcjonalna .......................................................... 10 2.3 Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie ............................................................................................... 11 3. Zmiana zasad rachunkowości i prezentacji danych ........................................................ 11 NOTY OBJASNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ....................................... 12 NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW ................ 12 4. Przychody i koszty ..................................................................................................... 12 4.1 Przychody ze sprzedaży .................................................................................. 12 4.2 Koszty w układzie rodzajowym i kalkulacyjnym ................................................. 14 4.3 Przychody i koszty finansowe........................................................................... 16 5. Podatek dochodowy ................................................................................................... 17 5.1 Podatek w sprawozdaniu z całkowitych dochodów.............................................. 17 5.2 Efektywna stawka podatkowa .......................................................................... 18 5.3 Podatek odroczony w sprawozdaniu z sytuacji finansowej ................................... 18 NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ ...................... 20 6. Rzeczowe aktywa trwałe ............................................................................................ 20 7. Prawo do użytkowania składników aktywów ................................................................. 21 8. Udziały i akcje w jednostkach zależnych ...................................................................... 22 8.1 Analiza wartości finansowego majątku trwałego ................................................ 24 8.2 Udziały i akcje w jednostkach stowarzyszonych i pozostałych.............................. 30 9. Udział we wspólnym przedsięwzięciu ........................................................................... 30 10. Pozostałe aktywa krótkoterminowe ............................................................................. 31 11. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty .............................................................................. 31 12. Kapitały własne ......................................................................................................... 32 12.1 Kapitał podstawowy ........................................................................................ 32 12.2 Kapitał zapasowy............................................................................................ 33 12.3 Kapitał z wyceny instrumentów finansowych ..................................................... 34 12.4 Niepodzielony wynik finansowy oraz ograniczenia w wypłacie dywidendy ............. 34 12.5 Zysk przypadający na jedną akcję .................................................................... 34 12.6 Dywidendy wypłacone i zaproponowane do zapłaty ............................................ 35 13. Rezerwy ................................................................................................................... 35 14. Świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia ......................................................... 37 15. Pozostałe zobowiązania niefinansowe .......................................................................... 37 NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ....................................... 38 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 4 16. Instrumenty finansowe .............................................................................................. 38 16.1 Opis istotnych pozycji w ramach poszczególnych kategorii instrumentów finansowych ................................................................................................... 39 16.2 Wartość godziwa instrumentów finansowych ..................................................... 45 16.3 Hierarchia wartości godziwej............................................................................ 45 16.4 Zabezpieczenia spłaty wierzytelności i zobowiązań ............................................. 46 16.5 Sprawozdanie z całkowitych dochodów ............................................................. 47 17. Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym ........................................................... 47 17.1 Ryzyko rynkowe ............................................................................................. 48 17.2 Ryzyko płynności ............................................................................................ 51 17.3 Ryzyko kredytowe .......................................................................................... 53 17.4 Ryzyko rynkowe (finansowe) – analiza wrażliwości ............................................ 56 17.5 Rachunkowość zabezpieczeń ........................................................................... 59 NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH .............. 60 18. Sprawozdanie z przepływów pieniężnych ..................................................................... 60 18.1 Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej .................................. 60 18.2 Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej ............................... 61 KWOTA WPŁYWU ZE SPRZEDAŻY POZOSTAŁYCH AKTYWÓW FINANSOWYCH DOTYCZY W GŁÓWNEJ MIERZE SPRZEDAŻY UDZIAŁÓW PGE EJ1 SP. Z O.O. (368 MLN PLN). ............................................................................................................ 61 W POZYCJI WYDATKI NA NABYCIE SPÓŁEK ZALEŻNYCH ZOSTAŁY UJETE KWOTY DOTYCZĄCE NABYCIA UDZIAŁÓW I AKCJI W SPÓŁKACH ZALEŻNYCH, CO ZOSTAŁO OPISANE W NOCIE 8 NINIEJSZEGO SPRAWOZDANIA. .......................... 61 18.3 Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej ................................... 61 POZOSTAŁE NOTY OBJAŚNIAJĄCE ............................................................................... 62 19. Zobowiązania i należności warunkowe. Sprawy sądowe ................................................. 62 19.1 Zobowiązania warunkowe ............................................................................... 62 19.2 Pozostałe istotne kwestie związane ze zobowiązaniami warunkowymi .................. 63 19.3 Inne sprawy sądowe i sporne .......................................................................... 63 20. Rozliczenia podatkowe ............................................................................................... 64 21. Informacja o podmiotach powiązanych ........................................................................ 65 21.1 Transakcje Spółki z podmiotami powiązanymi ................................................... 66 21.2 Stan rozrachunków Spółki z podmiotami powiązanymi ....................................... 66 21.3 Wynagrodzenie kadry kierowniczej ................................................................... 67 22. Wynagrodzenie podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych ................ 67 23. Ujawnienia wynikające z art. 44 ustawy Prawo Energetyczne w zakresie poszczególnych rodzajów działalności .......................................................................... 68 23.1 Zasady alokacji do poszczególnych rodzajów działalności ................................... 68 23.2 Podział na poszczególne rodzaje działalności ..................................................... 69 24. Istotne zdarzenia w okresie sprawozdawczym oraz zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego ..................................................................................................... 71 24.1 Istotne zdarzenia w okresie sprawozdawczym ................................................... 71 24.2 Istotne zdarzenia po dniu sprawozdawczym ...................................................... 73 25. Zatwierdzenie sprawozdania finansowego .................................................................... 76 26. Słownik pojęć i wykaz skrótów .................................................................................... 77 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 5 SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW Nota Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY 4.1 35.917 27.541 Koszt własny sprzedaży 4.2 (35.094) (26.564) ZYSK BRUTTO ZE SPRZEDAŻY 823 977 Koszty sprzedaży i dystrybucji 4.2 (17) (21) Koszty ogólnego zarządu 4.2 (206) (239) Pozostałe przychody/(koszty) operacyjne 1 (5) ZYSK Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ 601 712 Przychody/(Koszty) finansowe, w tym 4.3 1.313 1.097 Przychody odsetkowe obliczone z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej 154 150 ZYSK/(STRATA) BRUTTO 1.914 1.809 Podatek dochodowy 5.1 (180) (65) ZYSK/(STRATA) NETTO ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY 1.734 1.744 INNE CAŁKOWITE DOCHODY Pozycje, które mogą w przyszłości zostać rozliczone z wynikiem: Wyceny instrumentów zabezpieczających 12.3 659 (267) Podatek odroczony 5.1 (125) 51 Pozycje, które nie będą mogły w przyszłości zostać rozliczone z wynikiem: Zyski i straty aktuarialne z wyceny rezerw na świadczenia pracownicze 6 (3) Podatek odroczony (1) - INNE DOCHODY ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY, NETTO 539 (219) RAZEM CAŁKOWITE DOCHODY 2.273 1.525 ZYSK/(STRATA) NETTO I ROZWODNIONY ZYSK/(STRATA) NETTO NA JEDNĄ AKCJĘ /W PLN/ 12.5 0,93 0,93 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 6 SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ Nota Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 AKTYWA TRWAŁE Rzeczowe aktywa trwałe 6. 146 155 Prawo do użytkowania składników aktywów 7. 20 20 Należności finansowe 16.1.1 6.936 9.139 Instrumenty pochodne i inne aktywa wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 16.1.2 358 132 Udziały i akcje w jednostkach zależnych 8. 29.370 29.401 Udziały i akcje w jednostkach stowarzyszonych, współkontrolowanych i pozostałych 8.2 96 101 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 5.3.2 - 119 Pozostałe aktywa długoterminowe 3 - 36.929 39.067 AKTYWA OBROTOWE Zapasy 1 1 Należności z tytułu podatku dochodowego 136 - Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności 16.1.1 19.637 9.762 Instrumenty pochodne 16.1.2 2.254 1.244 Udziały i akcje w jednostkach zależnych 8. 162 369 Pozostałe aktywa krótkoterminowe 10. 375 54 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 11. 5.316 3.507 27.881 14.937 SUMA AKTYWÓW 64.810 54.004 KAPITAŁ WŁASNY Kapitał podstawowy 12.1 19.165 19.165 Kapitał zapasowy 12.2 20.154 18.410 Kapitał z wyceny instrumentów finansowych 12.3 246 (288) Zyski zatrzymane 12.4 1.737 1.742 41.302 39.029 ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE Rezerwy długoterminowe 13,14 13 19 Kredyty, pożyczki, obligacje, leasing 16.1.3 7.084 8.602 Zobowiązanie z tytułu odroczonego podatku dochodowego 5.3.2 34 - Instrumenty pochodne 16.1.2 - 385 Pozostałe zobowiązania 16.1 13 17 7.144 9.023 ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE Rezerwy krótkoterminowe 13,14 40 21 Kredyty, pożyczki, obligacje, cash pooling, leasing 16.1.3 3.164 2.150 Instrumenty pochodne 16.1.2 2.278 1.243 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług i pozostałe zobowiązania 16.1.4 10.238 1.583 Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego 1 456 Pozostałe zobowiązania niefinansowe 15. 643 499 16.364 5.952 RAZEM ZOBOWIĄZANIA 23.508 14.975 SUMA KAPITAŁÓW I ZOBOWIĄZAŃ 64.810 54.004 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 7 SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITAŁACH WŁASNYCH Kapitał podstawowy Kapitał zapasowy Kapitał z wyceny instrumentów finansowych Zyski zatrzymane Razem kapitał własny Nota 12.1 12.2 12.3 12.4 NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 ROKU 19.165 19.669 (72) (1.258) 37.504 Zysk netto za okres sprawozdawczy - - - 1.744 1.744 Inne całkowite dochody - - (216) (3) (219) CAŁKOWITE DOCHODY ZA OKRES - - (216) 1.741 1.525 Pokrycie straty lat ubiegłych - (1.259) - 1.259 - NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 ROKU 19.165 18.410 (288) 1.742 39.029 Zysk netto za okres sprawozdawczy - - - 1.734 1.734 Inne całkowite dochody - - 534 5 539 CAŁKOWITE DOCHODY ZA OKRES - - 534 1.739 2.273 Podział zysków z lat ubiegłych - 1.744 - (1.744) - NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2021 ROKU 19.165 20.154 246 1.737 41.302 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 8 SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH Nota Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ Zysk/(Strata) brutto 1.914 1.809 Podatek dochodowy zapłacony (718) 467 Korekty o pozycje: Amortyzacja i odpisy aktualizujące 12 12 Odsetki i dywidendy, netto 18.1 (1.400) (1.610) Zysk/ strata na działalności inwestycyjnej 18.1 102 618 Zmiana stanu należności 18.1 (7.942) 90 Zmiana stanu zapasów - 2 Zmiana stanu zobowiązań z wyjątkiem kredytów i pożyczek 18.1 8.736 1.072 Zmiana stanu pozostałych aktywów niefinansowych 18.1 254 (431) Zmiana stanu rezerw (20) 18 Różnice kursowe 15 (12) ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ 953 2.035 PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych (3) (3) (Nabycie)/wykup obligacji emitowanych przez spółki Grupy PGE 18.2 800 2.695 Sprzedaż pozostałych aktywów finansowych 391 21 Wydatki na nabycie spółek zależnych 18.2 (136) (86) Dywidendy otrzymane 18.2 1.252 1.464 Otrzymane/(przekazane) środki pieniężne w ramach usługi cash poolingu 18.2 78 929 Udzielenie pożyczek (12.519) (5.811) Odsetki otrzymane 451 496 Spłata udzielonych pożyczek 11.573 2.937 ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ 1.887 2.642 PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ Wpływy z tytułu zaciągnięcia pożyczek, kredytów 18.3 273 4.100 Spłata kredytów, pożyczek i leasingu 18.3 (976) (5.161) Odsetki zapłacone (313) (342) ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ (1.016) (1.403) ZMIANA NETTO STANU ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH I ICH EKWIWALENTÓW 1.824 3.274 Różnice kursowe netto (15) 12 ŚRODKI PIENIĘŻNE NA POCZĄTEK OKRESU 11 3.493 219 ŚRODKI PIENIĘŻNE NA KONIEC OKRESU 11 5.317 3.493 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 9 INFORMACJE OGÓLNE, PODSTAWY SPORZĄDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO I INNE INFORMACJE OBJAŚNIAJĄCE 1. Informacje ogólne 1.1 Działalność Spółki PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. ostała utworzona aktem notarialnym z dnia 2 sierpnia 1990 roku i zarejestrowana w Sądzie Rejonowym w Warszawie, XVI Wydział Gospodarczy, 28 września 1990 roku. Spółka została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla miasta st. Warszawy XII, Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 0000059307. Siedziba Spółki znajduje się w Warszawie przy ulicy Mysiej 2. PGE S.A. jest jednostką dominującą Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. i sporządza jednostkowe i skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską. Dominującym akcjonariuszem Spółki jest Skarb Państwa. Podstawowym przedmiotem działania Spółki jest prowadzenie działalności obejmującej:  obrót energią elektryczną i innymi produktami rynku energetycznego,  nadzór nad działalnością firm centralnych i holdingów,  świadczenie usług finansowych dla spółek Grupy Kapitałowej PGE,  świadczenie innych usług związanych z realizacją zadań, o których mowa powyżej. PGE S.A. prowadzi działalność na podstawie odpowiednich koncesji, w tym przede wszystkim na podstawie koncesji na obrót energią elektryczną, przyznawanej przez Urząd Regulacji Energetyki. Koncesja ważna jest do 2025 roku. Do koncesji nie są przypisane istotne aktywa czy zobowiązania. W związku z posiadaną koncesją ponoszone są roczne opłaty zależne od poziomu obrotów. Zarówno w 2021 roku jak i w 2020 roku koszty Spółki z tytułu koncesji wyniosły 2,5 mln PLN. Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej i innych produktów rynku energii stanowią jedyną istotną pozycję przychodów operacyjnych. Przychody te są uzyskiwane na rynku krajowym. Zarząd Spółki nie dokonuje analizy działalności spółki w oparciu o segmenty, w związku z powyższym Spółka nie wyodrębnia w swojej działalności segmentów operacyjnych ani geograficznych. Księgi rachunkowe PGE S.A. są prowadzone przez jednostkę zależną PGE Synergia sp. z o.o. Kontynuacja działalności Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej Spółki przez okres co najmniej 12 miesięcy od dnia sprawozdawczego. Na dzień zatwierdzenia do publikacji niniejszego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności Spółki. Niniejsze sprawozdanie finansowe obejmuje okres od 1 stycznia 2021 roku do 31 grudnia 2021 roku oraz zawiera dane porównawcze za okres od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku. 1.2 Struktura własnościowa Spółki Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 1 stycznia 2021 Skarb Państwa 57,39% 57,39% Pozostali akcjonariusze 42,61% 42,61% Razem 100,00% 100,00% Struktura własnościowa na poszczególne dni sprawozdawcze została zaprezentowana na podstawie informacji dostępnych w Spółce. Według informacji dostępnych w Spółce na dzień publikacji niniejszego sprawozdania finansowego jedynym akcjonariuszem posiadającym co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu PGE S.A. był Skarb Państwa. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 10 1.3 Skład Zarządu Spółki W skład Zarządu Spółki na dzień 1 stycznia 2021 roku wchodzili:  Wojciech Dąbrowski – Prezes Zarządu,  Wanda Buk – Wiceprezes Zarządu,  Paweł Cioch – Wiceprezes Zarządu,  Paweł Strączyński – Wiceprezes Zarządu,  Paweł Śliwa – Wiceprezes Zarządu,  Ryszard Wasiłek – Wiceprezes Zarządu. W dniu 31 marca 2021 roku pan Paweł Strączyński złożył rezygnację z pełnienia funkcji Wiceprezesa Zarządu z upływem dnia 31 marca 2021 roku. W dniu 8 czerwca 2021 roku Rada Nadzorcza PGE podjęła uchwałę o powołaniu pana Lechosława Rojewskiego w skład Zarządu od dnia 9 czerwca 2021 roku. Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień publikacji niniejszego sprawozdania finansowego skład Zarządu jest następujący:  Wojciech Dąbrowski – Prezes Zarządu,  Wanda Buk – Wiceprezes Zarządu,  Paweł Cioch – Wiceprezes Zarządu,  Lechosław Rojewski – Wiceprezes Zarządu,  Paweł Śliwa – Wiceprezes Zarządu,  Ryszard Wasiłek – Wiceprezes Zarządu. 2. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego 2.1 Oświadczenie o zgodności Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z MSSF UE. MSSF UE obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości oraz Komitet ds. Interpretacji MSSF. Niniejsze sprawozdanie finansowe w nocie 23 zawiera informację finansową, o której mowa w art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059 z późniejszymi zmianami). Sprawozdanie finansowe zostało przygotowane zgodnie z zasadą kosztu historycznego, która została zmodyfikowana w odniesieniu do:  Rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych – rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne, których właścicielem była Spółka w dniu przejścia na stosowanie MSSF UE zostały wycenione do zakładanego kosztu na ten dzień. Dodatkowo w odniesieniu do niektórych rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych ujęto odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.  Instrumentów finansowych – wybrane kategorie instrumentów finansowych są wyceniane i prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w wartości godziwej. Szczegóły dotyczące wyceny poszczególnych kategorii instrumentów finansowych zaprezentowano w opisie stosowanych zasad rachunkowości.  Aktywów, dla których stwierdzono utratę wartości – zaprezentowano w wartości kosztu historycznego skorygowanego o odpisy z tytułu utraty wartości. Zasady rachunkowości zastosowane do sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego zostały opisane w poszczególnych notach szczegółowych i stosowane były przez Spółkę w sposób ciągły dla wszystkich prezentowanych okresów, jeżeli nie wskazano inaczej. 2.2 Waluta prezentacji i waluta funkcjonalna Walutą funkcjonalną Spółki i walutą prezentacji niniejszego sprawozdania finansowego jest polski złoty. Wszystkie wartości liczbowe zostały przedstawione w milionach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 11 Następujące kursy zostały przyjęte dla potrzeb wyceny pozycji wyrażonych w walutach innych niż PLN na dzień sprawozdawczy: 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 USD 4,0600 3,7584 EUR 4,5994 4,6148 2.3 Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie Następujące standardy, zmiany w obowiązujących standardach oraz interpretacje nie zostały przyjęte przez Unię Europejską lub nie są obowiązujące na dzień 1 stycznia 2021 roku: Standard Opis zmian Data obowiązywania MSSF 14 Regulacyjne pozycje odroczone Zasady rachunkowości i ujawnień dla regulacyjnych pozycji odroczonych Zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej proces zatwierdzania standardu w wersji wstępnej nie zostanie zainicjowany przed ukazaniem się standardu w wersji ostatecznej. Zmiany do MSSF 10 i MSR 28 Zawiera wytyczne dotyczące sprzedaży lub wniesienia aktywów przez inwestora do spółki stowarzyszonej lub wspólnego przedsięwzięcia Prace nad zatwierdzeniem zostały odłożone bezterminowo MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe Definiuje nowe podejście do rozpoznawania przychodów oraz zysku/ strat w okresie świadczenia usług ubezpieczeniowych 1 stycznia 2023 Zmiany do MSR 1 Zmiany dotyczą prezentacji sprawozdań finansowych – klasyfikacji zobowiązań jako krótko- i długoterminowe 1 stycznia 2023 Zmiany do MSR 1 Zmiany dotyczą prezentacji sprawozdań finansowych – ujawnienia na temat stosowanej polityki rachunkowości 1 stycznia 2023 Zmiany do MSR 8 Zmiany dotyczą ujawnień na temat stosowanej polityki rachunkowej, w tym zmiany wartości szacunkowych i korygowania błędów 1 stycznia 2023 Zmiany wynikające z przeglądu MSSF cykl 2018-2020 Zmiany w MSSF 1, MSSF 9, MSSF 16 oraz MSR 41 dotyczą głownie rozwiązania niezgodności i uściślenia słownictwa 1 stycznia 2022 Zmiany do MSSF 3 Zmiany odniesień do założeń koncepcyjnych 1 stycznia 2022 Zmiany do MSR 16 Przychody uzyskiwane przed przyjęciem składnika aktywów trwałych do użytkowania 1 stycznia 2022 Zmiany do MSR 37 Umowy rodzące obciążenia – koszt wypełnienia umowy 1 stycznia 2022 Zmiany do MSSF 16 Ulgi w spłatach czynszu w związku z COVID-19 1 kwietnia 2021 Zmiany do MSR 12 Podatek odroczony związany z aktywami i pasywami wynikającymi z pojedynczej transakcji 1 stycznia 2023 Zmiany do MSSF 17 umowy ubezpieczeniowe Pierwsze zastosowanie MSSF 17 i MSSF 9 – dane porównawcze 1 stycznia 2023 Spółka zamierza przyjąć wymienione powyżej nowe standardy oraz zmiany standardów i interpretacji MSSF UE opublikowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, lecz nieobowiązujące na dzień sprawozdawczy, zgodnie z planowaną datą ich wejścia w życie. Powyższe regulacje nie będą mieć istotnego wpływu na przyszłe sprawozdania finansowe PGE S.A. 3. Zmiana zasad rachunkowości i prezentacji danych Nowe standardy i interpretacje, które weszły w życie 1 stycznia 2021 roku Zasady (polityki) rachunkowości zastosowane do sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego są spójne z tymi, które zastosowano przy sporządzaniu sprawozdania finansowego za 2020 rok. Poniższe zmiany do MSSF zostały zastosowane w niniejszym sprawozdaniu finansowym zgodnie z ich datą wejścia w życie. Poniższe zmiany nie miały istotnego wpływu na zaprezentowane i ujawnione informacje finansowe lub nie miały zastosowania do transakcji zawieranych przez Spółkę;  Zmiany do MSSF 4 - Zmiany dotyczą przedłużenia zwolnienia ze stosowania MSSF 9;  Zmiany do MSSF 9, MSR 39 i MSSF 7 - Zmiany dotyczą reformy referencyjnej stopy procentowej – etap 2. Spółka nie zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie żadnego standardu, interpretacji lub zmiany, która została opublikowana, lecz nie weszła dotychczas w życie w świetle przepisów Unii Europejskiej. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 12 NOTY OBJASNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 4. Przychody i koszty 4.1 Przychody ze sprzedaży ZASADY RACHUNKOWOŚCI Przychody z umów z klientami Przychody są ujmowane w taki sposób, aby odzwierciedlić przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług na rzecz klienta w kwocie, która odzwierciedla wynagrodzenie, do którego – zgodnie z oczekiwaniem jednostki – będzie ona uprawniona w zamian za te dobra lub usługi. Przychody są ujmowane w momencie spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra (produktu) klientowi. Przekazanie dobra następuje w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym dobrem. Jednostka ujmuje przychód z umowy z klientem tylko wówczas, gdy spełnione są wszystkie następujące kryteria:  strony umowy zawarły umowę (w formie pisemnej, ustnej lub zgodnie z innymi zwyczajowymi praktykami handlowymi) i są zobowiązane do wykonania swoich obowiązków;  jednostka jest w stanie zidentyfikować prawa każdej ze stron dotyczące dóbr lub usług, które mają zostać przekazane;  jednostka jest w stanie zidentyfikować warunki płatności za dobra lub usługi, które mają zostać przekazane;  umowa ma treść ekonomiczną;  jest prawdopodobne, że jednostka otrzyma wynagrodzenie, które będzie jej przysługiwało w zamian za dobra lub usługi, które zostaną przekazane klientowi. W momencie zawarcia umowy jednostka dokonuje oceny dóbr lub usług przyrzeczonych w umowie z klientem i identyfikuje jako zobowiązanie do wykonania świadczenia każde przyrzeczenie do przekazania na rzecz klienta:  dobra lub usługi (lub pakietu dóbr lub usług), które można wyodrębnić; lub  grupy odrębnych dóbr lub usług, które są zasadniczo takie same i w przypadku których przekazanie na rzecz klienta ma taki sam charakter. Spółka ujmuje przychody w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi (tj. składnika aktywów) klientowi. Przekazanie składnika aktywów następuje w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów, czyli uzyskania zdolności do bezpośredniego rozporządzania tym składnikiem aktywów i możliwości uzyskiwania z niego zasadniczo wszystkich pozostałych korzyści. Spółka przenosi kontrolę nad dobrem lub usługą w miarę upływu czasu i tym samym spełnia zobowiązanie do wykonania świadczenia oraz ujmuje przychody w miarę upływu czasu, jeżeli spełniony jest jeden z następujących warunków:  klient jednocześnie otrzymuje i czerpie korzyści płynące ze świadczenia Spółki, w miarę wykonywania przez Spółkę tego świadczenia;  w wyniku wykonania świadczenia przez Spółkę powstaje lub zostaje ulepszony składnik aktywów (np. produkcja w toku), a kontrolę nad tym składnikiem aktywów – w miarę jego powstawania lub ulepszania – sprawuje klient; lub  w wyniku wykonania świadczenia przez Spółkę nie powstaje składnik aktywów o alternatywnym zastosowaniu dla Spółki, a Spółce przysługuje egzekwowalne prawo do zapłaty za dotychczas wykonane świadczenie. Dla każdego zobowiązania do wykonania świadczenia spełnianego w miarę upływu czasu jednostka ujmuje przychody w miarę upływu czasu, mierząc stopień całkowitego spełnienia tego zobowiązania do wykonania świadczenia. Celem pomiaru jest określenie postępu w spełnianiu zobowiązania jednostki do przeniesienia kontroli nad dobrami lub usługami przyrzeczonymi klientowi (tj. stopnia spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia). Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 13 Po spełnieniu (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia jednostka ujmuje jako przychód kwotę równą cenie transakcyjnej, która została przypisana do tego zobowiązania do wykonania świadczenia. Cena transakcyjna uwzględnia część lub całość kwoty szacowanego wynagrodzenia zmiennego wyłącznie w takim zakresie, w jakim istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że nie nastąpi odwrócenie znaczącej części kwoty wcześniej ujętych skumulowanych przychodów w momencie, kiedy ustanie niepewność co do wysokości wynagrodzenia zmiennego. W celu ustalenia ceny transakcyjnej jednostka uwzględnia warunki umowy oraz stosowane przez nią zwyczajowe praktyki handlowe. Cena transakcyjna to kwota wynagrodzenia, które - zgodnie z oczekiwaniem jednostki - będzie jej przysługiwać w zamian za przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług na rzecz klienta, z wyłączeniem kwot pobranych w imieniu osób trzecich. Przychody z tytułu leasingu Spółka jako leasingodawca sklasyfikowała zawarte umowy leasingowe jako leasing operacyjny. Przychody z tytułu leasingu operacyjnego ujmowane są w wyniku bieżącego okresu przy zastosowaniu metody liniowej. Przedmiotem umów są głównie powierzchnie biurowe i użytkowe. Przychody z hurtowej sprzedaży energii elektrycznej Umowy sprzedaży energii elektrycznej zawarte na rynku hurtowym są zgłaszane do OSP w postaci deklarowanej w każdej godzinie ilości energii elektrycznej, którą spółka, jako dostawca, zobowiązana jest dostarczyć lub spowodować jej dostarczenie, a odbiorca odebrać. Cena rozliczeniowa, jak i wolumeny energii elektrycznej w poszczególnych godzinach wynikają z wcześniej podpisanych Umów OTC (Over The Counter), bądź w przypadku sprzedaży na rynkach Towarowej Giełdy Energii z elektronicznie zarejestrowanych transakcji. Rozliczenie odchyleń rzeczywiście dostarczonych ilości energii elektrycznej od zgłoszonych wcześniej grafików dostaw (USE:Umów Sprzedaży Energii) odbywa się na prowadzonym przez Operatora Systemu Przesyłowego Rynku Bilansującym po cenach energii bilansującej wyznaczanych zgodnie z zasadami jego funkcjonowania. Rozliczenia Rynku Bilansującego wykonywane są z OSP w cyklach dekadowych natomiast rozliczenia sprzedaży hurtowej na TGE prowadzone są z IRGiT (będącej gwarantem rozliczeń transakcji zawartych na TGE) i wykonywane są dobowo zgodnie z regulaminem rozliczeń IRGiT. W przypadku Umów OTC rozliczenia realizowane są zgodnie z zapisami tych Umów tj. w cyklach dekadowych lub miesięcznych. Przychody z tytułu umów z klientami w podziale na kategorie, które odzwierciedlają sposób, w jaki czynniki ekonomiczne wpływają na charakter, kwotę, termin płatności oraz niepewność przychodów i przepływów pieniężnych oraz z przychody z tytułu leasingu zostały zaprezentowane w poniższej tabeli. Rodzaj dobra lub usługi Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 PRZYCHODY Z UMÓW Z KLIENTAMI 35.913 27.536 Przychody ze sprzedaży towarów, w tym: 34.822 26.495 Sprzedaż energii elektrycznej 11.797 14.945 Sprzedaż gazu 486 279 Sprzedaż uprawnień do emisji CO 2 22.506 11.271 Przychody z Rynku Mocy 33 - Przychody ze sprzedaży usług 1.091 1.041 PRZYCHODY Z LEASINGU 4 5 RAZEM PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY 35.917 27.541 W łącznej kwocie przychodów ze sprzedaży Spółka ujęła około 4 mln PLN z tytułu transakcji sprzedaży, dla których wartość nie została ostatecznie ustalona na koniec okresu sprawozdawczego. W 2021 roku Spółka rozpoznała przychody z tytułu świadczeń spełnionych w poprzednich okresach wynikające z korekt wartości sprzedaży energii elektrycznej na rynku bilansującym dokonanej w latach poprzednich. Łączna wartość tych korekt wyniosła około 24 mln PLN (w 2020 roku około 4 mln PLN). Termin przekazania dóbr lub usług Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 PRZYCHODY Z UMÓW Z KLIENTAMI, RAZEM Przychody ze sprzedaży towarów oraz usług przekazywanych klientowi w miarę upływu czasu: 13.407 16.265 Przychody ze sprzedaży towarów oraz usług przekazywanych klientowi w określonym momencie 22.506 11.271 RAZEM PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY 35.913 27.536 Działalność Spółki w przeważającym zakresie prowadzona jest na terenie Polski. Sprzedaż na rzecz klientów zagranicznych w roku 2021 oraz w 2020 wyniosła odpowiednio 5.226 mln PLN oraz 4.411 mln PLN i dotyczyła głównie sprzedaży uprawnień do emisji CO 2 . Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 14 Spadek przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej w 2021 roku w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego jest efektem niższego wolumenu sprzedanej energii elektrycznej. Spadek wolumenu wynika głównie z niższego wolumenu sprzedanej energii elektrycznej do PGE Obrót S.A., w celu zabezpieczenia zapotrzebowania klientów detalicznych oraz niższego wolumenu odsprzedanej energii elektrycznej do wytwórców. Wzrost przychodów ze sprzedaży gazu ziemnego w 2021 roku w porównaniu do roku poprzedniego jest głównie efektem wzrostu średniej ceny sprzedaży gazu. Wzrost przychodów ze sprzedaży uprawnień do emisji CO 2 jest efektem zarówno wzrostu cen sprzedaży oraz ilości sprzedanych uprawnień do emisji CO 2 . Sprzedaż uprawnień do emisji CO 2 wzrosła zarówno do spółek Grupy Kapitałowej PGE, jak i podmiotów spoza Grupy Kapitałowej PGE. Ponadto, w 2021 roku w celu zoptymalizowania przepływów finansowych Grupa PGE podjęła decyzję o zmianie strategii dotyczącej zabezpieczenia uprawnień do emisji CO 2 i rolowaniu części kontraktów dotyczących tych uprawnień. W wyniku realizacji tej strategii zamknięto kontrakty zakupowe z dostawą na grudzień 2021 roku w łącznym wolumenie 19,6 mln ton, a w ich miejsce zawarto kontrakty z dostawą w pierwszym kwartale 2022 roku. Transakcja ta wygenerowała dodatkowy przychód w kwocie 5.034 mln PLN. Przychody z Rynku Mocy – w związku z rozpoczęciem funkcjonowania Rynku Mocy od 1 stycznia 2021 roku Spółki Grupy GK PGE będące dostawcami mocy na rzecz PSE S.A. osiągają przychody związane z realizacją obowiązku mocowego. Przychody te rozliczane są na poszczególne Spółki z Grupy Kapitałowej według algorytmu opisanego w Umowie o Zarządzanie Rynkiem Mocy. Spółka PGE S.A. pełniąca, zgodnie z Umową, rolę Zarządzającego rozpoznaje przychody z tytułu wynagrodzenia za realizowane przez nią działania. Przychody ze sprzedaży usług dotyczą głównie usług realizowanych na rzecz podmiotów zależnych w Grupie Kapitałowej PGE i obejmują między innymi usługi dotyczące handlu i dostaw energii elektrycznej, dostaw paliw, licencje oraz tzw. usługi wsparcia. Informacje dotyczące głównych klientów Głównymi kontrahentami Spółki są podmioty zależne w Grupie Kapitałowej PGE. W 2021 roku sprzedaż do PGE GiEK S.A. stanowiła 35% przychodów ze sprzedaży, a do PGE Obrót S.A. stanowiła 28% przychodów ze sprzedaży. W 2020 roku sprzedaż do tych spółek wynosiła odpowiednio 30% oraz 42%. 4.2 Koszty w układzie rodzajowym i kalkulacyjnym ZASADY RACHUNKOWOŚCI Koszt własny sprzedaży Do kosztu własnego sprzedaży zalicza się wartość sprzedanej energii elektrycznej, uprawnień do emisji CO 2, gazu oraz pozostałych towarów i materiałów według cen nabycia. Koszty, które można bezpośrednio przyporządkować przychodom osiągniętym przez Spółkę, wpływają na wynik finansowy za ten okres sprawozdawczy, w którym przychody te wystąpiły. Koszty, które można jedynie w sposób pośredni przyporządkować przychodom lub innym korzyściom osiąganym przez Spółkę, wpływają na wynik finansowy w części, w której dotyczą danego okresu sprawozdawczego, zapewniając zgodność z zasadą memoriału z uwzględnieniem zasad wyceny środków trwałych oraz zapasów. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 KOSZTY W UKŁADZIE RODZAJOWYM Amortyzacja 12 12 Usługi obce 75 82 Koszty świadczeń pracowniczych 152 178 Pozostałe koszty rodzajowe 69 52 RAZEM KOSZTY WEDŁUG RODZAJU 308 324 Koszty sprzedaży i dystrybucji (17) (21) Koszty ogólnego zarządu (206) (239) Wartość sprzedanych towarów i materiałów 35.009 26.500 KOSZT WŁASNY SPRZEDAŻY 35.094 26.564 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 15 Wzrost wartości sprzedanych towarów i materiałów w 2021 roku w porównaniu do 2020 roku jest w głównej mierze wynikiem wzrostu przychodów ze sprzedaży opisanym powyżej i wyższych cen na rynku hurtowym. 4.2.1 Koszty amortyzacji oraz odpisy aktualizujące Amortyzacja Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rzeczowe aktywa trwałe PDUA RAZEM Rzeczowe aktywa trwałe PDUA RAZEM Koszt własny sprzedaży 4 - 4 4 - 4 Koszty ogólnego zarządu 8 - 8 7 1 8 RAZEM 12 - 12 11 1 12 4.2.2 Usługi obce Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Prowizje handlowe 19 18 Usługi informatyczne 23 28 Usługi doradcze 17 14 Usługi przesyłowe 7 7 Pozostałe 9 15 RAZEM KOSZTY USŁUG OBCYCH 75 82 4.2.3 Koszty świadczeń pracowniczych oraz struktura zatrudnienia Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Wynagrodzenia 130 122 Koszty ubezpieczeń społecznych 20 19 Zmiana wartości rezerw pracowniczych - 2 Koszty PDO (11) 21 Pozostałe koszty świadczeń pracowniczych 13 14 RAZEM KOSZTY ŚWIADCZEŃ PRACOWNICZYCH, W TYM: 152 178 Pozycje ujęte w koszcie własnym sprzedaży 50 34 Pozycje ujęte w kosztach sprzedaży i dystrybucji 2 3 Pozycje ujęte w kosztach ogólnego zarządu 100 141 Zatrudnienie (w etatach) w Spółce na dzień 31 grudnia 2021 roku wyniosło 698 a na dzień 31 grudnia 2020 roku 615 etatów. 4.2.4 Pozostałe koszty rodzajowe Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Sponsoring i reklama 48 29 Wynagrodzenia kadry menadżerskiej 6 8 Podatki i opłaty 5 5 Pozostałe 10 10 RAZEM 69 52 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 16 4.3 Przychody i koszty finansowe ZASADY RACHUNKOWOŚCI Przychody i koszty finansowe Przychody i koszty z tytułu odsetek są ujmowane sukcesywnie w miarę ich narastania z uwzględnieniem metody efektywnej stopy procentowej w stosunku do wartości netto na dzień sprawozdawczy danego instrumentu finansowego. Dywidendy są ujmowane w momencie ustalenia praw akcjonariuszy lub udziałowców do ich otrzymania. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 PRZYCHODY/(KOSZTY) FINANSOWE Z TYTUŁU INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH NETTO Dywidendy 1.252 1.464 Odsetki obliczonej wg efektywnej stopy procentowej 141 150 Aktualizacja wartości instrumentów finansowych (33) 15 Rozwiązanie/(Utworzenie) odpisów (7) (515) Różnice kursowe (4) (4) Zysk/(Strata) na zbyciu inwestycji (36) (11) RAZEM PRZYCHODY/(KOSZTY) FINANSOWE Z TYTUŁU INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH NETTO 1.313 1.099 POZOSTAŁE PRZYCHODY/(KOSZTY) FINANSOWE NETTO Koszty odsetkowe od pozycji niefinansowych - (1) Pozostałe - (1) RAZEM POZOSTAŁE PRZYCHODY/(KOSZTY) FINANSOWE NETTO - (2) RAZEM PRZYCHODY/(KOSZTY) FINANSOWE NETTO 1.313 1.097 W 2021 roku Spółka wykazuje przychody z tytułu dywidend głównie od PGE Dystrybucja S.A. w wysokości 784 mln PLN, PGE EC S.A., 277 mln PLN oraz PGE EO S.A., 166 mln PLN a w okresie porównawczym głównie od PGE Dystrybucja S.A. w wysokości 792 mln PLN, PGE EO S.A. 467 mln PLN oraz PGE EC S.A. 186 mln PLN. W pozycji rozwiązanie/(utworzenie) odpisów Spółka prezentuje w bieżącym okresie sprawozdawczym utworzenie odpisów z tytułu utraty wartości jednostek zależnych i stowarzyszonych z PGE S.A., głównie w odniesieniu do Betrans sp. z o.o. w wysokości 9 mln PLN, Elmen sp. z o.o. w wysokości 7 mln PLN oraz ElectroMobility Poland S.A. 4 mln PLN, a w przypadku rozwiązania odpisu w odniesieniu do Elbest sp. z o.o. w wysokości 22 mln PLN. Spółka wykazuje przychody z tytułu odsetek głównie od obligacji wyemitowanych przez spółki zależne oraz z tytułu finansowania udzielonego spółkom zależnym. Koszty odsetek dotyczą głównie zaciągniętych kredytów i pożyczek oraz wyemitowanych obligacji, opisanych w nocie 16.1.3 niniejszego sprawozdania finansowego. W pozycji aktualizacja wartości instrumentów finansowych Spółka prezentuje wyceny transakcji zabezpieczających w części uznanej za nieefektywną część zabezpieczenia dla instrumentów desygnowanych jako instrumenty zabezpieczające w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych oraz w całości w odniesieniu do pozostałych instrumentów. 26 marca 2021 roku zawarta została umowa sprzedaży wszystkich udziałów z spółce PGE EJ1 sp. z o.o. na rzecz Skarbu Państwa. Przeniesienie własności udziałów nastąpiło w dniu 31 marca 2021 roku. W związku ze sprzedażą PGE S.A. poniosła stratę brutto w wysokości 39 mln PLN. Wpływ na wynik ze zbycia udziałów spółki PGE EJ1 sp. z o.o. miała utworzona rezerwa, co zostało opisane w nocie 13 niniejszego sprawozdania. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 17 5. Podatek dochodowy ZASADY RACHUNKOWOŚCI Podatki Podatek dochodowy wykazany w wyniku finansowym obejmuje podatek bieżący oraz odroczony. Ujmowane jest rzeczywiste obciążenia podatkowe za dany okres sprawozdawczy, ustalone przez Spółkę zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, oraz zmiana stanu aktywa i rezerwy z tytułu podatku odroczonego nie rozliczane z kapitałem własnym. W związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i pasywów a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości, Spółka ustala zobowiązania i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Wartość składnika aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego w sprawozdaniu z sytuacji finansowej weryfikuje się na każdy dzień sprawozdawczy. Aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego traktowane są w całości jako długoterminowe. Spółka dokonuje kompensaty aktywów i zobowiązań z tytułu podatku odroczonego. Spółka rozpoznaje wartość składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego w zakresie, w jakim nie jest prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego. 5.1 Podatek w sprawozdaniu z całkowitych dochodów Główne składniki obciążenia podatkowego za lata zakończone dnia 31 grudnia 2021 roku oraz dnia 31 grudnia 2020 roku przedstawiają się następująco: Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 PODATEK DOCHODOWY WYKAZYWANY W RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT Bieżący podatek dochodowy PGE S.A. 130 210 Korzyść z bieżącego rozliczenia podatkowej grupy kapitałowej (3) (75) Korekty dotyczące rozliczenia bieżącego podatku dochodowego z lat ubiegłych 26 8 Naliczenia odroczonego podatku dochodowego z lat ubiegłych - (27) Odroczony podatek dochodowy 27 (51) OBCIĄŻENIA PODATKOWE WYKAZYWANE W RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT 180 65 PODATEK DOCHODOWY WYKAZYWANY W INNYCH CAŁKOWITYCH DOCHODACH Od wyceny instrumentów zabezpieczających 125 (51) Od zysków z strat aktuarialnych z wyceny rezerw na świadczenia pracownicze 1 - (KORZYŚĆ PODATKOWA)/OBCIĄŻENIE PODATKOWE UJĘTE W INNYCH CAŁKOWITYCH DOCHODACH (KAPITALE WŁASNYM) 126 (51) Zasady rozliczeń pomiędzy spółkami tworzącymi podatkową grupę kapitałową PGE PGK zostały opisane w nocie 20. niniejszego sprawozdania finansowego. Korekty dotyczące rozliczenia bieżącego podatku dochodowego z lat ubiegłych dotyczą końcowego rozliczenia podatkowej grupy kapitałowej za poprzedni rok. Różnice wynikają z zafakturowania sprzedaży energii elektrycznej za rok poprzedni w roku bieżącym, ujętej wcześniej na podstawie szacunków. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 18 5.2 Efektywna stawka podatkowa Uzgodnienie podatku dochodowego od wyniku finansowego brutto przed opodatkowaniem według ustawowej stawki podatkowej, z podatkiem dochodowym liczonym według efektywnej stawki podatkowej Spółki przedstawia się następująco: Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 ZYSK/(STRATA) PRZED OPODATKOWANIEM 1.914 1.809 Podatek według ustawowej stawki podatkowej obowiązującej w Polsce, wynoszącej 19% 364 344 POZYCJE KORYGUJĄCE PODATEK DOCHODOWY Korekty dotyczące rozliczenia bieżącego podatku dochodowego z lat ubiegłych 26 8 Naliczenia odroczonego podatku dochodowego z lat ubiegłych - (27) Straty podatkowe spółek wchodzących w skład podatkowej grupy kapitałowej (3) (75) Przychody nie będące podstawą do opodatkowania (234) (279) Strata podatkowa niepodlegająca rozliczeniu 22 - Koszty nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów 5 94 PODATEK WEDŁUG EFEKTYWNEJ STAWKI PODATKOWEJ (Podatek dochodowy (obciążenie) w sprawozdaniu) 180 65 EFEKTYWNA STAWKA 9,4% 3,6% W pozycji Przychody nie będące podstawą do opodatkowania Spółka ujmuje głównie przychody z tytułu dywidend, które nie są uwzględniane w kalkulacji podstawy podatku dochodowego (wartość podatku: 238 mln PLN w 2021 i 278 mln PLN w 2020 roku). Zgodnie z zawartymi w ramach PGK umowami, gdy spółka należąca do podatkowej grupy kapitałowej poniesie stratę podatkową to korzyść podatkowa z tego tytułu przypada spółce reprezentującej, czyli PGE S.A. W bieżącym i porównawczym okresie sprawozdawczym w pozycji koszty nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów Spółka ujęła głównie odpisy wartości udziałów i akcji spółek zależnych. 5.3 Podatek odroczony w sprawozdaniu z sytuacji finansowej 5.3.1 Aktywa z tytułu podatku odroczonego Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową zobowiązań finansowych 17 18 Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową aktywów finansowych 417 365 Rezerwy na świadczenia pracownicze 9 15 Pozostałe 8 6 AKTYWA Z TYTUŁU ODROCZONEGO PODATKU DOCHODOWEGO 451 404 Zmiana stanu odroczonego podatku dochodowego - aktywa Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 STAN NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 404 138 Zmiany w korespondencji z wynikiem finansowym 47 266 STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 451 404 5.3.2 Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową rzeczowych aktywów trwałych 15 16 Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową pozostałych aktywów finansowych 470 269 ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU PODATKU ODROCZONEGO 485 285 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 19 Zmiana stanu odroczonego podatku dochodowego – zobowiązania Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 STAN NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 285 122 Zmiany w korespondencji z wynikiem finansowym 74 214 Zmiany w korespondencji z innymi całkowitymi dochodami 126 (51) STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 485 285 Zmiany w korespondencji z innymi całkowitymi dochodami dotyczą zmiany podatku odroczonego od wyceny instrumentów zabezpieczających. Pozostałe zmiany każdej pozycji zostały ujęte w wyniku finansowym. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Aktywa z tytułu podatku dochodowego - 119 Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego 34 - Spółka nie ustala zobowiązania ani aktywów na podatek odroczony od różnicy pomiędzy wartością podatkową a wartością księgową posiadanych udziałów i akcji w jednostkach zależnych ze względu na niepewność co do realizacji tych różnic. Ujemne różnice przejściowe pomiędzy wartością podatkową a wartością bilansową udziałów i akcji w spółkach zależnych wynosiłyby 5.059 mln PLN, co stanowiłoby 961 mln PLN wpływu na aktywo z tytułu podatku odroczonego. Dodatnie różnice przejściowe związane z zastosowaniem w przeszłości oprocentowania poniżej stawek rynkowych objętych przez Spółkę obligacji wyemitowanych przez jednostki zależne wynosiłyby 127 mln PLN, co stanowiłoby 24 mln wpływu na zobowiązanie z tytułu podatku odroczonego. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 20 NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ 6. Rzeczowe aktywa trwałe ZASADY RACHUNKOWOŚCI Rzeczowe aktywa trwałe Przez rzeczowe aktywa trwałe rozumie się aktywa:  które są utrzymywane w celu wykorzystania ich w procesie produkcyjnym lub przy dostawach towarów i świadczeniu usług, w celu oddania do używania innym podmiotom na podstawie umowy najmu lub w celach administracyjnych, oraz  którym towarzyszy oczekiwanie, iż będą wykorzystywane przez czas dłuższy niż jeden rok. Rzeczowe aktywa trwałe wyceniane są według wartości netto tzn. wartości początkowej (lub po koszcie zakładanym dla środków trwałych używanych przed dniem przejścia na MSSF EU) pomniejszonej o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Wartość początkowa rzeczowych aktywów trwałych obejmuje ich cenę zakupu powiększoną o wszystkie koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania. W skład kosztu wchodzi również przewidywany koszt demontażu rzeczowych aktywów trwałych, usunięcia i przywrócenia do stanu pierwotnego miejsca, w którym dany składnik aktywów się znajduje, których obowiązek poniesienia powstaje w chwili instalacji składnika aktywów lub jego używania dla celów innych niż produkcja zapasów. Podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych stanowi cena nabycia/koszt wytworzenia składnika rzeczowych aktywów trwałych pomniejszona o jego wartość rezydualną. Rozpoczęcie amortyzacji następuje, gdy składnik jest dostępny do użytkowania. Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych następuje na podstawie planu amortyzacji określającego przewidywany okres użytkowania składnika rzeczowych aktywów trwałych. Zastosowana metoda amortyzacji odzwierciedla tryb konsumowania przez jednostkę gospodarczą korzyści ekonomicznych ze składnika aktywów. Dla poszczególnych grup rzeczowych aktywów trwałych przyjęto okresy użytkowania w następujących przedziałach: Grupa rodzajowa Średni pozostały okres amortyzacji w latach Stosowane całkowite okresy amortyzacji w latach Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej 15 2-31 Maszyny i urządzenia techniczne 6 1-39 Środki transportu 3 1-10 Inne rzeczowe aktywa trwałe 3 1-15 Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Budynki 135 144 Pozostałe aktywa trwałe 11 11 WARTOŚĆ NETTO RZECZOWYCH AKTYWÓW TRWAŁYCH 146 155 W bieżącym i porównawczym okresie sprawozdawczym Spółka nie dokonała istotnych transakcji nabycia lub sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych. Część powierzchni posiadanego przez Spółę budynku oddana została w leasing operacyjny. Wartość netto rzeczowych aktywów trwałych objętych leasingiem operacyjnym wynosiła na 31 grudnia 2021 roku 17 mln PLN. Wartość amortyzacji tych aktywów ujęta w kosztach bieżącego okresu wyniosła 1 mln PLN. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 21 7. Prawo do użytkowania składników aktywów ZASADY RACHUNKOWOŚCI Prawo do użytkowania składników aktywów Zgodnie z definicją z MSSF 16 umowa jest leasingiem lub zawiera leasing, jeżeli na jej mocy przekazuje się prawo do kontroli użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów na dany okres w zamian za wynagrodzenie. Spółka określa okres leasingu jako nieodwołalny okres, przez który leasingobiorca ma prawo do użytkowania bazowego składnika aktywów, wraz z:  okresami, na które można przedłużyć leasing, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tego prawa; oraz  okresami, w których można wypowiedzieć leasing, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca nie skorzysta z tego prawa. Określając okres leasingu i szacując długość nieodwołalnego okresu leasingu, Spółka stosuje definicję umowy i określa okres egzekwowalności umowy. Leasing przestaje być egzekwowalny gdy zarówno leasingobiorca, jak i leasingodawca ma prawo wypowiedzenia leasingu bez konieczności uzyskania zezwolenia drugiej strony, czego konsekwencją jest najwyżej nieznaczna kara. Pojęcie kary obejmuje wszelkiego rodzaju „niekorzyści" o charakterze ekonomicznym, tworzące bariery wyjścia z umowy. Jeżeli tylko leasingobiorca ma prawo wypowiedzenia leasingu, prawo to uznaje się za opcję wypowiedzenia leasingu przysługującą leasingobiorcy, którą jednostka uwzględnia przy określaniu okresu leasingu. Jeżeli tylko leasingodawca ma prawo wypowiedzenia leasingu, nieodwołalny okres leasingu obejmuje okres objęty opcją wypowiedzenia leasingu. Okres leasingu rozpoczyna się w dacie rozpoczęcia (udostępnienia bazowego składnika aktywów do użytkowania przez leasingobiorcę) i obejmuje wszelkie okresy bezczynszowe przyznane leasingobiorcy przez leasingodawcę. W dacie rozpoczęcia leasingu Spółka uwzględnia wszelkie istotne fakty i okoliczności, które tworzą zachętę ekonomiczną dla leasingobiorcy do skorzystania lub nieskorzystania z opcji przedłużenia leasingu, opcji nabycia bazowego składnika aktywów, bądź też nie skorzystania z opcji wypowiedzenia leasingu. Leasingobiorca ujmuje składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania w dacie rozpoczęcia. W dacie rozpoczęcia leasingobiorca wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania według kosztu. Leasingobiorca po dacie rozpoczęcia wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania stosując model kosztu. Leasingobiorca wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania według kosztu:  pomniejszonego o łączne odpisy amortyzacyjne (umorzenie) i łączne straty z tytułu utraty wartości. Odpisy amortyzacyjne są dokonywane przez cały okres trwania leasingu, od momentu przekazania składnika do użytkowania. Nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych od prawa do użytkowania zakwalifikowanego jako aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży.  skorygowanego z tytułu aktualizacji wyceny zobowiązania (np. w wyniku zmiany opłat leasingowych) Spółka jako leasingobiorca stosuje zwolnienie w zakresie ujęcia, wyceny oraz prezentacji w odniesieniu do:  leasingów krótkoterminowych, tj. leasingów, których okres leasingu jest nie dłuższy niż 12 miesięcy i które nie zawierają opcji kupna. Zwolnienie jest stosowane głównie do najmu pomieszczeń biurowych;  leasingów w odniesieniu do których bazowy składnik aktywów ma niską wartość i które nie są przedmiotem dalszego subleasingu. Spółka uznaje, że wartość bazowego składnika aktywów jest niskiej wartości (wartość nowego składnika aktywów bez względu na wiek składnika aktywów objętego leasingiem) jeżeli nie przekracza 18 tysięcy PLN. Zwolnienie jest stosowane do drobnego wyposażenia biurowego (urządzenia drukujące, kserokopiarki, komputery, itp.). W pozycji Prawo do użytkowania składników aktywów Spółka wykazuje prawo wieczystego użytkowania gruntu, które na dzień wejścia w życie MSSF 16, tj. 1 stycznia 2019 roku zostało wycenione w wartości przyszłych zdyskontowanych płatności. Wartość prawa do użytkowania na 31 grudnia 2021 roku wynosi 20 mln PLN. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 22 Okresy amortyzacji prawa do użytkowania wynoszą: Grupa rodzajowa Pozostały okres amortyzacji w latach Całkowity okres amortyzacji w latach PWUG 68 99 Na dzień 31 grudnia 2021 roku nie zostało stwierdzone ryzyko utraty wartości tych aktywów. 8. Udziały i akcje w jednostkach zależnych ZASADY RACHUNKOWOŚCI Udziały i akcje w jednostkach zależnych, współkontrolowanych i stowarzyszonych Za jednostki zależne uznaje się te jednostki, w odniesieniu do których Spółka sprawuje kontrolę na skutek dokonanej inwestycji, jeżeli z tytułu swojego zaangażowania w tę jednostkę podlega ekspozycji na zmienne zwroty lub gdy ma prawa do zmiennych zwrotów, oraz ma możliwość wywierania wpływu na te zwroty poprzez sprawowania władzy nad jednostką. Wiąże się to z posiadaniem większości ogólnej liczby głosów w organach stanowiących tych jednostek. Przy dokonywaniu oceny, czy Spółka kontroluje daną jednostkę, uwzględnia się istnienie oraz wpływ potencjalnych praw głosu, które w danej chwili można zrealizować lub zamienić. Jednostka współkontrolowana to jednostka, w której określony w umowie podział kontroli nad działalnością gospodarczą wymaga jednomyślności stron sprawujących kontrolę w zakresie strategicznych decyzji finansowych i operacyjnych. Jednostka stowarzyszona to jednostka gospodarcza, w tym jednostka osobowa taka jak spółka cywilna, na którą inwestor wywiera znaczący wpływ i która nie jest jednostką zależną lub współkontrolowaną. MSR 28 definiuje „znaczący wpływ” jako prawo do uczestniczenia w podejmowaniu decyzji w zakresie polityki operacyjnej i finansowej jednostki, w którą dokonano inwestycji, nie polegające jednak na sprawowaniu kontroli lub współkontroli nad tą jednostką. Posiadane przez jednostkę udziały i akcje w spółkach zależnych, współkontrolowanych i stowarzyszonych wyceniane są zgodnie z MSR 27 Jednostkowe sprawozdanie finansowe według historycznego kosztu nabycia. Jeśli istnieje obiektywny dowód utraty wartości tych aktywów, kwota utraty wartości jest mierzona jako różnica między bieżącą wartością księgową aktywa i szacowaną wartością odzyskiwalną. Udziały i akcje w podmiotach zależnych są ujmowane w cenie nabycia, pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości. Siedziba Udział na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2021 Udział na dzień 31 grudnia 2020 Stan na dzień 31 grudnia 2020 SPÓŁKI NALEŻĄCE DO PGK PGE 2015 PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Bełchatów 100,00% 11.723 100,00% 11.980 PGE Dystrybucja S.A. Lublin 100,00% 10.595 100,00% 10.595 PGE Energia Odnawialna S.A. Warszawa 100,00% 1.349 100,00% 1.349 PGE Obrót S.A. Rzeszów 100,00% 622 100,00% 574 PGE Dom Maklerski S.A. Warszawa 100,00% 97 100,00% 97 ELBEST sp. z o.o. Bełchatów 100,00% 88 100,00% 71 PGE Ventures sp. z o.o Warszawa 100,00% 68 100,00% 68 PGE Centrum sp. z o.o. Warszawa - - 100,00% 48 PGE Gryfino 2050 sp. z o.o. (PGE Inwest 8) Warszawa 100,00% 35 100,00% <1 PGE Nowa Energia sp. z o.o Warszawa 100,00% 28 100,00% 32 BETRANS sp. z o.o. Bełchatów 100,00% 26 100,00% 35 ELMEN sp. z o.o. Rogowiec 100,00% 16 100,00% 23 BESTGUM POLSKA sp. z o.o. Rogowiec 100,00% 12 100,00% 12 PGE Systemy S.A. Warszawa 100,00% 10 100,00% 10 MEGAZEC sp. z o.o. Bydgoszcz 100,00% 10 100,00% 10 PGE Baltica sp. z o.o. Warszawa 100,00% 9 100,00% 9 ELBIS sp. z o.o. Rogowiec 100,00% 8 100,00% 8 Ramb sp. z o.o. Piaski 100,00% 7 100,00% 7 Mega Serwis sp. z o.o. Bogatynia 100,00% 7 100,00% 7 PGE Synergia sp. z o.o. Warszawa 100,00% 6 100,00% 6 ELBEST Security sp. z o.o. Warszawa 100,00% 4 100,00% <1 ELTUR SERWIS sp. z o.o. Bogatynia 100,00% 2 100,00% 5 PGE Inwest 14 sp. z o.o. Warszawa 100,00% 4 100,00% 4 PGE Inwest 13 S.A. Warszawa 100,00% 1 100,00% 1 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 23 Siedziba Udział na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2021 Udział na dzień 31 grudnia 2020 Stan na dzień 31 grudnia 2020 5 spółek z o.o. o nazwach PGE Inwest 2;9 do 12 Warszawa 100,00% <1 100,00% <1 SPÓŁKI NIENALEŻĄCE DO PGK PGE 2015 PGE Energia Ciepła S.A. Warszawa 100,00% 4.341 100,00% 4.118 PGE Baltica 3 sp. z o.o. Warszawa 100,00% 138 100,00% <1 PGE Baltica 2 sp. z o.o. Warszawa 100,00% 104 100,00% <1 PGE EJ 1 sp. z o.o. Warszawa - - 70,00% 369 PGE Ekoserwis sp. z o.o. Wrocław 100,00% 70 95,08% 65 PGE Sweden AB (publ) Sztokholm 100,00% 52 100,00% 52 Elektrownia Wiatrowa Baltica 1 sp. z o.o. Warszawa 100,00% 32 100,00% 22 PGE Trading GmbH Berlin 100,00% 23 100,00% 23 Rybnik 2050 sp. z o.o. Rybnik 100,00% 23 - - Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Energia S.A. Warszawa 100,00% 18 100,00% 18 Elektrownia Wiatrowa Baltica 4 sp. z o.o.(Inwest 17) Warszawa 100,00% <1 100,00% <1 Elektrownia Wiatrowa Baltica 5 sp. z o.o.(Inwest 18) Warszawa 100,00% <1 100,00% <1 Elektrownia Wiatrowa Baltica 6 sp. z o.o. Warszawa 100,00% 1 100,00% 1 Elektrownia Wiatrowa Baltica 9 sp. z o.o. Warszawa 100,00% 1 - - Elektrownia Wiatrowa Baltica 10 sp. z o.o. w organizacji Warszawa 100,00% <1 - - Elektrownia Wiatrowa Baltica 11 sp. z o.o. Warszawa 100,00% <1 - - Elektrownia Wiatrowa Baltica 12 sp. z o.o. Warszawa 100,00% <1 - - PGE Baltica 1 sp. z o.o. Warszawa 100,00% 1 100,00% <1 PGE Baltica 4 sp. z o.o. Warszawa 100,00% 1 100,00% <1 PGE Baltica 5 sp. z o.o. (PGE Inwest 16) Warszawa - - 100,00% 86 PGE Baltica 6 sp. z o.o. (PGE Inwest 19) Warszawa - - 100,00% 65 6 spółek z o.o. o nazwach PGE Inwest 20 do 25 w organizacji Warszawa 100,00% - - - RAZEM 29.532 29.770 W 2021 roku miały miejsce następujące istotne zmiany w strukturze spółek zależnych:  1 lutego 2021 roku zawiązana została spółka Rybnik 2050 sp. z o.o. Spółka została zarejestrowana w KRS 31 maja 2021 roku.  11 lutego 2021 roku Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki Elektrownia Wiatrowa Baltica-5 sp. z o.o. podjęło uchwałę w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego Spółki o kwotę 44 mln PLN. Podwyższenie kapitału zakładowego Spółki zostało objęte przez PGE S.A., w zamian za wkład pieniężny. Dnia 22 marca 2021 roku podwyższenie kapitału zakładowego Spółki zostało zarejestrowane w KRS.  18 lutego 2021 roku Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki Elektrownia Wiatrowa Baltica-6 sp. z o.o. podjęło uchwałę w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego Spółki o kwotę 35 mln PLN. Podwyższenie kapitału zakładowego Spółki zostało objęte przez PGE S.A., w zamian za wkład pieniężny. Dnia 15 marca 2021 roku podwyższenie kapitału zakładowego Spółki zostało zarejestrowane w KRS.  18 lutego 2021 roku Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki Elektrownia Wiatrowa Baltica-1 sp. z o.o. podjęło uchwałę w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego Spółki o kwotę 10 mln PLN. Podwyższenie kapitału zakładowego Spółki zostało objęte przez PGE S.A., w zamian za wkład pieniężny. Dnia 11 marca 2021 roku podwyższenie kapitału zakładowego Spółki zostało zarejestrowane w KRS.  26 marca 2021 roku zawarta została umowa sprzedaży wszystkich udziałów z spółce PGE EJ1 sp. z o.o. na rzecz Skarbu Państwa. Przeniesienie własności udziałów nastąpiło w dniu 31 marca 2021 roku.  15 kwietnia 2021 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenia PGE GiEK S.A. oraz Nadzwyczajne Walne Zgromadzenia PGE EC S.A. podjęły uchwały w sprawie podziału PGE GiEK S.A. (spółka dzielona) poprzez wydzielenie w trybie art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych w drodze przeniesienia na spółkę PGE EC S.A. (spółka przejmująca) części majątku spółki dzielonej w postaci części oddziału tej spółki, tj. Oddziału Zespół Elektrowni Dolna Odra, w zakresie obejmującym Elektrociepłownię Szczecin, Elektrociepłownię Pomorzany i system ciepłowniczy w Gryfinie, stanowiących zorganizowane części przedsiębiorstwa („ZCP”). W wyniku przeniesienia ZCP wartość akcji PGE EC S.A. w księgach PGE S.A. wzrosła o 223 mln PLN a wartość akcji PGE GiEK S.A. spadła o taką samą wartość. W dniu 24 maja 2021 roku obniżenie Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 24 kapitału zakładowego PGE GiEK S.A. zostało zarejestrowane w KRS. W dniu 1 lipca 2021 roku podwyższenie kapitału zakładowego PGE EC S.A. zostało zarejestrowane w KRS.  12 lipca 2021 roku PGE S.A. nabyła 11.525 akcji PGE Ekoserwis S.A. w procedurze przymusowego odkupu, zgodnie z art. 418 Kodeksu spółek handlowych, w wyniku czego posiada obecnie akcje stanowiące 100% udziału w kapitale zakładowym PGE Ekoserwis S.A. Cena zapłacona za akcje wyniosła 5 mln PLN.  15 lipca 2021 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie PGE GiEK S.A. oraz Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników PGE Inwest 8 sp. z o.o. podjęły uchwały w sprawie podziału PGE GiEK S.A. (spółka dzielona) poprzez wydzielenie w trybie art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych w drodze przeniesienia na spółkę PGE Inwest 8 sp. z o.o. (spółka przejmująca) części majątku spółki dzielonej w postaci części oddziału tej spółki tj.: PGE GiEK S.A. - Oddział Zespół Elektrowni Dolna Odra, w zakresie obejmującym budowę bloków gazowych stanowiącą ZCP, funkcjonalnie związaną z budową nowych bloków gazowych i wytwarzaniem w przyszłości energii elektrycznej. W wyniku przeniesienia ZCP wartość udziałów PGE Inwest 8 sp. z o.o. w księgach PGE S.A. wzrosła o 35 mln PLN a wartość akcji w PGE GiEK spadła o taką samą wartość. Rejestracja podwyższenia kapitału spółki przejmującej została dokonana w KRS dnia 1 października 2021 roku.  13 lipca 2021 roku nastąpiło przeniesienie prawa własności udziałów spółki PGE Baltica 5 sp. z o.o. na rzecz PGE Baltica 3 sp. z o.o., na podstawie zawartej w tym dniu umowy aportowej pomiędzy PGE S.A. i PGE Baltica 3 sp. z o.o. W wyniku tej transakcji wartość udziałów PGE Baltica 3 sp. z o.o. wzrosła o 130 mln PLN. W dniu 26 sierpnia 2021 roku podwyższenie kapitału zakładowego Spółki zostało zarejestrowane w KRS.  13 lipca 2021 roku nastąpiło przeniesienie prawa własności udziałów spółki PGE Baltica 6 sp. z o.o. na rzecz PGE Baltica 2 sp. z o.o., na podstawie zawartej w tym dniu umowy aportowej pomiędzy PGE S.A. i PGE Baltica 2 sp. z o.o. W wyniku tej transakcji wartość udziałów PGE Baltica 2 sp. z o.o. wzrosła o 100 mln PLN. W dniu 9 września 2021 roku podwyższenie kapitału zakładowego Spółki zostało zarejestrowane w KRS.  17 sierpnia 2021 roku Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki Rybnik 2050 sp. z o.o. podjęło uchwałę w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego spółki poprzez utworzenie nowych 22.514 udziałów spółki o wartości nominalnej 1.000,00 PLN każdy udział. Udziały zostały objęte w całości przez PGE S.A. W dniu 15 września 2021 roku podwyższenie kapitału zakładowego Rybnik 2050 sp. z o.o. zostało zarejestrowane w KRS.  1 października 2021 roku zarejestrowane zostało w KRS połączenie PGE Obrót S.A. (spółka przejmująca) oraz PGE Centrum sp. z o.o. (spółka przejmowana). W wyniku połączenia wartość akcji PGE Obrót S.A. w księgach PGE S.A. wzrosła o 48 mln PLN.  4 października 2021 roku PGE S.A. zawiązała 6 spółek o nazwach PGE Inwest 20 do 25 w organizacji. Kapitał zakładowy każdej ze spółek wynosi 25 tys. PLN. Spółki PGE Inwest 20 do 22 i PGE Inwest 25 zostały wpisane w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w marcu 2022 roku. Natomiast spółki PGE Inwest 23 sp. z o.o. i PGE Inwest 24 sp. z o.o. na dzień zatwierdzenia do publikacji niniejszego sprawozdania finansowego nie zostały zarejestrowane w KRS.  4 października 2021 roku PGE S.A. zawiązała spółki Elektrownia Wiatrowa Baltica 9 sp. z o.o, Elektrownia Wiatrowa Baltica 10 sp. z o.o., Elektrownia Wiatrowa Baltica 11 sp. z o.o. oraz Elektrownia Wiatrowa Baltica 12 sp. z o.o. Kapitał zakładowy Elektrownia Wiatrowa Baltica 9 sp. z o.o. wyniósł 981 tys. PLN, a kapitały zakładowe pozostałych spółek po 25 tys. PLN. Spółki te zostały wpisane w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w grudniu 2021 roku (Elektrownia Wiatrowa Baltica 10 sp. z o.o. wpisana w dniu 18 lutego 2022 roku).  15 grudnia została zawarta pomiędzy PGE S.A. a Polskim Holdingiem Hotelowym warunkowa umowa sprzedaży 100% udziałów w spółce Elbest sp. z o.o. Sprzedaż została zrealizowana w dniu 4 marca 2022 roku. 8.1 Analiza wartości finansowego majątku trwałego Analiza utraty wartości akcji spółek PGE GiEK S.A., PGE EC S.A. oraz PGE EO S.A. W pierwszym półroczu 2021 roku Spółka dokonała analizy przesłanek i zidentyfikowała czynniki, które mogły przyczynić się do zmiany wartości posiadanych aktywów wytwórczych i w konsekwencji wpłynąć na wartość posiadanych przez PGE S.A. akcji w PGE GiEK S.A., PGE EC S.A. oraz PGE EO S.A. W wyniku analizy, PGE S.A. przeprowadziła testy utraty wartości posiadanych akcji PGE GiEK S.A. i PGE EO S.A. Przeprowadzone testy nie wykazały konieczności dokonania odpisu aktualizującego. W przypadku spółek PGE EC S.A. nie wystąpiły przesłanki do przeprowadzenia testów. W czwartym kwartale 2021 roku PGE S.A. ponownie przeanalizowała przesłanki w celu identyfikacji czynników, które mogłyby wpłynąć na zmianę wartości posiadanych akcji. W przypadku akcji w PGE GiEK S.A. oraz PGE EO S.A. nie zidentyfikowano takich czynników. W przypadku spółki Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 25 PGE EC S.A. testy zostały przeprowadzone ze względu przyjęcie w ramach GK PGE Planu Dekarbonizacji do roku 2050, którego celem jest wypełnienie wymogów regulacyjnych stawianych przed energetyką oraz utrzymanie w długiej perspektywie obecnego potencjału wytwórczego w celu zaspokojenia potrzeb odbiorców. Plan dekarbonizacji stanowi operacjonalizację celów określonych bezpośrednio w strategii GK PGE oraz w planie wdrożenia strategii w segmencie Ciepłownictwo. Plan określa lokalizacje, w których zostanie przeprowadzona transformacja majątku produkcyjnego, harmonogram głównych działań, planowane nakłady oraz efekty. Transformacja mocy wytwórczych poprzez zastosowanie nowych nisko- lub zeroemisyjnych jednostek wytwórczych planowana jest w perspektywie do 2030 roku, a neutralność klimatyczna w perspektywie do 2050 roku. Założenia makroekonomiczne i rynkowe Główne założenia cenowe tj. ceny energii elektrycznej, uprawnień do emisji CO 2 , węgla kamiennego, gazu ziemnego oraz założenia dotyczące produkcji z większości instalacji Grupy pochodziły z opracowania przygotowanego przez niezależnego eksperta, z uwzględnieniem szacunków własnych, na bazie aktualnej sytuacji rynkowej dla pierwszego roku prognozy. Prognozy cen energii elektrycznej zakładają spadek cen w latach 2023-2024 w odniesieniu do cen z 2022 roku, a następnie średnioroczny wzrost na poziomie 6% w latach 2025-2029. Prognozy cen uprawnień do emisji CO 2 zakładają średnioroczny spadek w latach 2023-2025 na poziomie 4,6% w odniesieniu do roku 2022 oraz średnioroczny wzrost w latach 2026-2029 na poziomie 12,7%. Dla 2030 roku przewiduje się niewielki spadek w odniesieniu do 2029 roku, a w kolejnych latach stabilne wzrosty o ok. 4% rocznie do 2040 roku. Prognozy cen węgla kamiennego zakładają średnioroczny wzrost w okresie do 2023-2030 roku na poziomie 2,5 % w odniesieniu do 2022 roku. Prognozy cen gazu ziemnego zakładają spadek cen w 2023 roku w stosunku do 2022 roku i utrzymanie się średniorocznych wzrostów cen gazu o około 4,4% rocznie w kolejnych latach. Prognozy cen praw majątkowych pochodzenia energii zakładają około 12,5% średnioroczny spadek w latach 2023 – 2031 w odniesieniu do 2022 roku, co związane jest ze zmniejszającym się obowiązkiem umorzenia. Prognoza przychodów z rynku mocy dla lat 2022-2026 opiera się na wynikach rozstrzygniętych aukcji głównych i dodatkowych dla tych okresów dostaw z uwzględnieniem mechanizmów wspólnego bilansowania w ramach spółek Grupy Kapitałowej PGE. Prognoza od 2027 roku została opracowana przez zespół ekspertów PGE S.A., na podstawie założeń dotyczących szacowanych przyszłych przepływów dla jednostek wytwórczych bazujących m.in. na wynikach już rozstrzygniętych aukcji oraz prognoz zewnętrznego eksperta. Dla kontraktów jednorocznych z dostawą od 1 lipca 2025 roku, oraz kontraktów wieloletnich zawartych w ramach aukcji dla 2025 roku i kolejnych, obowiązuje kryterium emisyjności 550g CO 2 /kWh (tzw. EPS 550), co w praktyce wyklucza udział w aukcjach Rynku Mocy wszystkich jednostek węglowych. Dyspozycyjność jednostek została oszacowana w oparciu o plany remontów z uwzględnieniem statystycznej awaryjności. W dniu 2 lutego 2021 roku Rada Ministrów zatwierdziła „Politykę Energetyczną Polski do 2040 roku”. PEP stanowi wizję Polski w zakresie transformacji energetycznej, ukazując m.in. zakładaną strukturę jednostek wytwarzających energię elektryczną. Zgodnie z Polityką zwiększany ma być udział jednostek nisko- i zeroemisyjnych, a zmniejszany udział jednostek węglowych. Kwestie klimatyczne Tempo transformacji energetycznej i trendy zakładane w PEP 2040 w ostatnim okresie uległy znaczącemu przyspieszeniu i wzmocnieniu. W lipcu 2021 roku Komisja Europejska opublikowała pakiet legislacyjny Fit for 55, zmierzający m.in. do osiągnięcia redukcji emisji gazów cieplarnianych w UE o 55% (poprzednio 40%) do 2030 roku w stosunku do roku 1990. Zgodnie z oczekiwaniami uczestników rynku, ujęta w pakiecie reforma systemu EU ETS powinna skutkować znaczącym wzrostem poziomu cen uprawnień do emisji CO 2 , co w praktyce nastąpiło już w 2021 roku. W efekcie obecny poziom cen uprawnień do emisji CO 2 znacznie odbiega od założeń PEP 2040. Kolejnym istotnym elementem, który mocno odbiega od założeń Polityki, jest dynamiczny przyrost mocy fotowoltaicznych na skutek funkcjonowania licznych programów dofinansowania, systemu opustowego dla prosumentów oraz aukcji OZE. W efekcie poziom mocy zainstalowanej zakładany na rok 2030 został już osiągnięty. Analiza przesłanek dla PGE GiEK S.A. W poprzednich okresach sprawozdawczych PGE S.A. dokonywała istotnych odpisów z tytułu utraty wartości posiadanych akcji PGE GiEK S.A. W bieżącym okresie sprawozdawczym Spółka dokonała analizy przesłanek w celu weryfikacji, czy mogła nastąpić utrata wartości tych aktywów lub odwrócenie wcześniej ujętych odpisów. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 26 Najważniejsze analizowane czynniki obejmowały:  analizę realizacji planu finansowego przyjętego na 2021 rok,  analizę bieżącej sytuacji rynkowej,  potwierdzenie aktualności prognoz długoterminowych,  potwierdzenie aktualności planu inwestycyjnego,  analizę założeń dotyczących rynku mocy. Przeprowadzona analiza przesłanek dla segmentu Energetyka Konwencjonalna wykazała realizację planu finansowego powyżej założonych wartości, co jest związane głównie ze wzrostem cen energii elektrycznej oraz marż uzyskiwanych na sprzedaży energii elektrycznej na rynku terminowym i na rynku SPOT. Wzrost cen energii elektrycznej w IV kwartale 2021 roku spowodowany był głównie wzrostem cen energii w krajach sąsiednich, wynikającym z wysokich cen gazu i węgla kamiennego w Europie i na świecie. To przełożyło się na pojawienie dodatkowego popytu eksportowego na rynku w Polsce, co samo w sobie spowodowało podniesienie poziomu cen, a także przyczyniło do obniżenia stanu zapasów węgla kamiennego, który dodatkowo podniósł wycenę ofert sprzedaży energii z jednostek krańcowych na węglu kamiennym. W ocenie Spółki wzrosty te nie będą miały charakteru trwałego, dlatego nie stanowią one przesłanki do przeprowadzania testów na utratę wartości. Ponadto, nie zakłada się istotnych zmian w poziomach planowanych nakładów inwestycyjnych oraz w poziomie przychodów z rynku mocy. Również założenia cenowo- wolumenowe są zbieżne z założeniami przyjętymi do testów na utratę wartości aktywów przeprowadzonych na dzień 30 czerwca 2021 roku. W związku z powyższym zdaniem PGE, na dzień sprawozdawczy nie występują przesłanki do dokonania odpisów z tytułu utraty wartości akcji PGE GiEK S.A. ani do odwrócenia odpisów ujętych w poprzednich okresach. Kwestie klimatyczne Przyszłość polskiego rynku energii jest determinowana przez politykę klimatyczną Unii Europejskiej, a na rozwój sytuacji na rynku energii elektrycznej w perspektywie do 2050 roku będzie miał wpływ Europejski Zielony Ład („EGD”), mający na celu osiągnięcie neutralności klimatycznej UE do 2050 roku. Jednym z najważniejszych kroków do osiągnięcia neutralności klimatycznej była akceptacja przez Radę Europejską w grudniu 2020 roku nowego wiążącego celu unijnego ograniczenia emisji netto gazów cieplarnianych o co najmniej 55 % do 2030 roku w porównaniu z poziomem z roku 1990. Konsekwencją wyższego celu redukcji emisji CO 2 są rosnące koszty uprawnień do emisji CO 2 , co może negatywnie wpływać na wyniki segmentu Energetyki Konwencjonalnej oraz GK PGE. Założenia makroekonomiczne przyjęte do analizy przesłanek uwzględniają nowy wyższy cel redukcji emisji CO 2 w 2030 roku, a w rezultacie rosnący poziom cen uprawnień do emisji CO 2 i w długim terminie są zbieżne z założeniami przyjętymi do testów na utratę wartości przeprowadzonych na dzień 30 czerwca 2021 roku. Otoczenie w jakim działa Grupa Kapitałowa PGE charakteryzuje się wysoką zmiennością i jest zależne od uwarunkowań makroekonomicznych, rynkowych oraz regulacyjnych, a wszelkie zmiany w tym zakresie mogą mieć istotny wpływ na sytuację finansową oraz wyniki finansowe Grupy PGE. Dlatego powyższe oraz pozostałe założenia przyjęte do oszacowania wartości użytkowej aktywów podlegają okresowej analizie i weryfikacji. Ewentualne zmiany zostaną ujęte w przyszłych sprawozdaniach finansowych. Analiza przesłanek dla PGE EO S.A. Najważniejsze analizowane czynniki obejmowały:  analizę realizacji planu finansowego przyjętego na 2021 rok,  potwierdzenie aktualności planu inwestycyjnego,  analizę ceny energii, praw majątkowych pochodzenia energii,  analizę założeń dotyczących tzw. rynku mocy,  analizę szacunków marż na produkcji i sprzedaży energii elektrycznej w przyszłych okresach, w świetle prognoz cen energii. Przeprowadzona analiza przesłanek w zakresie CGU PGE EO S.A. wskazała, iż jednostki wytwórcze obszaru Wiatr realizują plan finansowy powyżej założonych wartości, co jest związane m.in. z wyższymi cenami energii elektrycznej oraz praw majątkowych przy jednocześnie niższym wolumenie produkcji, co wynika z gorszych warunków atmosferycznych od zakładanej wietrzności. Na wyższy wynik w obszarze Woda miały wpływ takie czynniki jak wyższe ceny energii elektrycznej i praw majątkowych oraz wyższa produkcja energii elektrycznej ze względu na korzystne warunki hydrologiczne. W przypadku ESP wyższy wynik jest efektem głównie z wyższych cen energii elektrycznej, co wpływa na znacząco wyższe przychody ze sprzedaży. Niższe prognozowane przychody z Rynku Mocy w porównaniu do przeprowadzonych testów na dzień 30 czerwca 2021 roku nie stanowią zagrożenia dla spadku wartości użytkowej aktywów poniżej wartości księgowej z uwagi na fakt, iż przeprowadzone testy na dzień 30 czerwca 2021 roku. wykazały znaczną nadwyżkę. Nie zakłada się istotnych zmian w poziomach planowanych nakładów inwestycyjnych. Również założenia w zakresie cen energii Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 27 elektrycznej są zbieżne z założeniami przyjętymi do testów na utratę wartości aktywów przeprowadzonych na dzień 30 czerwca 2021 roku. W związku z powyższym zdaniem PGE, na dzień sprawozdawczy nie występują przesłanki do dokonania odpisów z tytułu utraty wartości akcji PGE EO S.A. ani do odwrócenia odpisów ujętych w poprzednich okresach. Testy na utratę wartości akcji dla PGE EC S.A. W bieżącym okresie sprawozdawczym Spółka dokonała analizy przesłanek i zidentyfikowała czynniki, które w istotny sposób mogły przyczynić się do zmiany wartości posiadanych aktywów trwałych i w konsekwencji wpłynąć na wartość posiadanych przez PGE S.A. akcji. Kwestie klimatyczne W październiku 2021 roku, dla segmentu Ciepłownictwo został przyjęty w ramach GK PGE Plan Dekarbonizacji do roku 2050, którego celem jest wypełnienie wymogów regulacyjnych stawianych przed energetyką oraz utrzymanie w długiej perspektywie obecnego potencjału wytwórczego w celu zaspokojenia potrzeb odbiorców. Plan Dekarbonizacji stanowi operacjonalizację celów określonych bezpośrednio w strategii GK PGE oraz w planie wdrożenia strategii w segmencie Ciepłownictwo. Plan określa lokalizacje, w których zostanie przeprowadzona transformacja majątku produkcyjnego, harmonogram głównych działań, planowane nakłady oraz efekty. Transformacja mocy wytwórczych poprzez zastosowanie nowych nisko- lub zeroemisyjnych jednostek wytwórczych planowana jest w perspektywie do 2030 roku, a neutralność klimatyczna w perspektywie do 2050 roku. Testy na utratę wartości akcji zostały przeprowadzone na dzień 31 grudnia 2021 roku. Określenie wartości godziwej dla bardzo dużych grup aktywów, dla których nie ma aktywnego rynku i mało jest porównywalnych transakcji, jest w praktyce bardzo trudne. W przypadku całych elektrowni i elektrociepłowni, dla których należy określić wartość na lokalnym rynku, nie istnieją obserwowalne wartości godziwe. W związku z powyższym, wartość odzyskiwalna analizowanych aktywów została ustalona w oparciu o oszacowanie ich wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych netto na podstawie projekcji finansowych przygotowanych na okres od 2022 do końca 2030 roku. Zdaniem Spółki przyjęcie projekcji finansowych dłuższych niż pięcioletnie jest zasadne ze względu na istotny i długoterminowy wpływ szacowanych zmian w otoczeniu regulacyjnym. Dzięki przyjęciu dłuższych projekcji wartość odzyskiwalna może być oszacowana bardziej rzetelnie. Dla jednostek wytwórczych, których zakładany okres ekonomicznej użyteczności wykracza poza rok 2030 określono wartość rezydualną na pozostały czas eksploatacji. Rynek energetyczny, a w szczególności rynek ciepłowniczy, jest w Polce rynkiem regulowanym i jako taki podlega wielu przepisom i nie może być swobodnie kształtowany jedynie w oparciu o decyzje biznesowe. Prawo energetyczne w swoich celach ma m.in. podejmowanie skutecznych działań regulacyjnych zmierzających do zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego. Oznacza to, że otoczenie regulacyjne zmierza do stabilnego działania dostawców ciepła na danym terenie tak by zaspokoić w perspektywie długoterminowej potrzeby odbiorców. Zgodnie z przepisami ustawy - prawo energetyczne, Prezes URE może nawet w skrajnych przypadkach nakazać przedsiębiorstwu energetycznemu, prowadzenie działalności objętej koncesją (przez okres nie dłuższy niż 2 lata), jeżeli wymaga tego interes społeczny. Jeżeli taka działalność przynosi stratę, przedsiębiorstwu energetycznemu należy się pokrycie strat od Skarbu Państwa. W związku z powyższym, Spółka nie zakłada skończonego okresu życia CGU z uwagi na otoczenie regulacyjne, które ogranicza możliwość zaprzestania działalności. Z uwagi na powyższe w testach na utratę wartości założono kontynuowanie działalności (w postaci wartości rezydualnej), przy zachowaniu nakładów na poziomie odtworzeniowym, w długiej perspektywie z uwagi m.in na interes społeczny w postaci zapewniana dostaw ciepła. W odniesieniu do aktywów wytwórczych objętych Planem Dekarbonizacji inwestycje o charakterze odtworzeniowym dotyczą transformacji mocy wytwórczych (na aktywa zasilane gazem) poprzez zastosowanie nowych nisko- lub zeroemisyjnych jednostek wytwórczych, co oznacza, że środki pieniężne generowane przez te aktywa uwzględniane są w testach na utratę wartości. Założenia szczegółowe segmentu Poniżej przedstawiono kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej testowanych CGU:  uznanie za odrębne CGU poszczególnych oddziałów spółki PGE EC S.A. tj. Oddziału nr 1 w Krakowie (Elektrociepłownia Kraków), Oddziału Wybrzeże (Elektrociepłownia Gdańsk, Elektrociepłownia Gdynia), Oddziału w Rzeszowie (Elektrociepłownia Rzeszów), Oddziału w Lublinie (Elektrociepłownia w Lublinie Wrotków), Oddziału w Bydgoszczy (Elektrociepłownia Bydgoszcz I, Elektrociepłownia Bydgoszcz II), Oddziału w Gorzowie Wielkopolskim (Elektrociepłownia w Gorzowie Wielkopolskim), Oddziału w Zgierzu (Elektrociepłownia w Zgierzu), Oddziału w Kielcach (Elektrociepłownia w Kielcach), Oddziału Szczecin Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 28 (Elektrociepłownia w Szczecinie, Elektrociepłownia w Pomorzanach, sieć ciepłownicza w Gryfinie),  uznanie za jedno CGU trzech zakładów produkcyjnych wchodzących w skład spółki KOGENERACJA tj. Elektrociepłowni Wrocław, Elektrociepłowni Czechnica oraz Elektrociepłowni Zawidawie,  dla okresu od 2021 roku założono, iż wytwórcy z GK PGE nie uzyskują przydziałów bezpłatnych uprawnień CO 2 na produkcję energii elektrycznej,  uwzględnienie przydziału darmowych uprawnień do emisji CO 2 w okresie 2021-2030 dla ciepłownictwa systemowego i wysokosprawnej kogeneracji. Przydział bezpłatnych uprawnień na ciepło od roku 2021 do 2030 reguluje dyrektywa unijna 2018/410 z dnia 14 marca 2018 roku zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE w celu wzmocnienia efektywnych pod względem kosztów redukcji emisji oraz inwestycji niskoemisyjnych i decyzję (UE) 2015/1814. Kolejną regulacją precyzującą przydział bezpłatnych uprawnień do emisji jest rozporządzenie delegowane Komisji (UE) z 9 grudnia 2018 roku w sprawie ustanowienia przejściowych zasad dotyczących zharmonizowanego przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji w całej Unii na podstawie art. 10a dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (tzw. FAR – Free Allocation Rules) (weszło w życie 28 lutego2019 roku - wersja polska z 27 lutego 2019 roku). Dyrektywa znalazła swoje odzwierciedlenie w znowelizowanej ustawie z dnia 4 lipca 2019 roku o zmianie ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych oraz niektórych innych ustaw. Na mocy art. 10a dyrektywy, państwa członkowskie mogą ubiegać się o przydział bezpłatnych uprawnień do emisji na ciepło w wysokości 30% w okresie od 2021 do 2030, przy czym wartość 30% odnosi się do benchmarku gazowego i dostaw ciepła na potrzeby komunalne,  przyjęcie założenia dla elektrociepłowni, iż w okresie rezydualnym istnieje wsparcie z rynku mocy lub jego ekwiwalent,  uwzględnienie systemu wsparcia dla wysokosprawnej kogeneracji w horyzoncie prognoz oraz okresie rezydualnym: dla istniejących jednostek założono wsparcie w zakresie premii gwarantowanej oraz, w przypadku spełnienia warunku luki finansowej, premii gwarantowanej indywidualnej, dla nowych jednostek gazowych założono przyznanie premii kogeneracyjnej,  utrzymanie zdolności produkcyjnych w wyniku prowadzenia inwestycji o charakterze odtworzeniowym. Dla aktywów wytwórczych, dla których podjęto działania zmierzające do realizacji Planu Dekarbonizacji, nakłady o charakterze odtworzeniowym oznaczają transformację majątku produkcyjnego na aktywa zasilane gazem. Plan Dekarbonizacji dotyczy następujących lokalizacji: Kraków, Gdańsk, Gdynia, Wrocław, Bydgoszcz, Kielce, Zgierz.  uwzględnienie inwestycji rozwojowych, dla projektów o wysokim poziomie zaawansowaniu, min. ujęcie w zatwierdzonym planie inwestycyjnym Spółki,  przyjęcie skorygowanego średniego ważonego kosztu kapitału po opodatkowaniu w okresie projekcji na poziomie 6,56%. Przeprowadzone testy nie wykazały konieczności dokonania odpisu aktualizującego wartość akcji spółki PGE EC S.A. posiadanych przez PGE S.A. Wartość odzyskiwalna posiadanych akcji przewyższa ich wartość księgową wykazaną w niniejszym sprawozdaniu finansowym. Analiza utraty wartości akcji PGE Obrót S.A. W poprzednich okresach sprawozdawczych PGE S.A. dokonywała odpisów z tytułu utraty wartości akcji PGE Obrót S.A. W bieżącym okresie sprawozdawczym Spółka dokonała analizy przesłanek i zidentyfikowała czynniki, które mogłyby wpłynąć na zmianę wartości posiadanych akcji PGE Obrót S.A. Do takich przesłanek należą:  skutki nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii z dnia 29 października 2021 roku, wprowadzającej zmiany w sposobie rozliczenia prosumentów. Dotychczasowy system opustów zostanie zastąpiony modelem tzw. „net-billingu”,  dynamiczny rozwój mikroinstalacji fotowoltaicznych i rozliczania prosumentów, którzy będą rozliczani jeszcze według systemu net-meteringu,  panująca pandemia COVID-19 i jej wpływ na zapotrzebowanie na energię elektryczną. Z uwagi na powyższe Spółka przeprowadziła test na utratę wartości akcji spółki PGE Obrót S.A. Test został przeprowadzony zgodnie z MSR 36 metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Opracowując projekcje bazowano na pięcioletnim modelu przepływów finansowych spółki PGE Obrót S.A. Kluczowe założenia przyjęte do wyceny były następujące:  założenia cenowe dotyczące cen energii elektrycznej pochodziły z opracowania niezależnego eksperta, z uwzględnieniem szacunków własnych, na bazie aktualnej sytuacji rynkowej dla pierwszych dwóch lat prognozy,  spadek całkowitego wolumenu sprzedaży w roku 2026 o około 3,4% w porównaniu do 2021 roku, Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 29  niższa prognozowana realizacja marż na energii elektrycznej w latach 2023-2026 w porównaniu do 2022 roku, kompensowana wyższą prognozowaną realizacją marży na sprzedaży usług dodanych w latach 2023-2026 w związku z realizacją zakładanych celów strategicznych,  korelacja cen energii elektrycznej w latach 2022-2026 przy sprzedaży energii do odbiorców detalicznych z cenami energii na rynku hurtowym oraz wpływ na ich poziom wynikający ze zmiany obowiązku umorzenia praw majątkowych jak i zmiany cen praw majątkowych,  uwzględnienie w projekcji skutków ekonomicznych związanych z dynamicznym rozwojem mikroinstalacji prosumenckich w horyzoncie prognozy na bazie obserwowanych tendencji rynkowych w 2021 roku oraz w związku z nowelizacją ustawy o OZE z dnia 29 października 2021 roku,  uwzględnienie w projekcji skutków połączenia PGE Obrót S.A. ze spółką PGE Centrum sp. z o.o.,  przyjęcie WACC po opodatkowaniu w okresie projekcji na poziomie 6,56%. Test na utratę wartości oraz analiza wrażliwości akcji PGE Obrót S.A. 1 października 2021 roku zarejestrowane zostało w KRS połączenie PGE Obrót S.A. (spółka przejmująca) oraz PGE Centrum sp. z o.o. (spółka przejmowana). Tym samym wartość księgowa akcji PGE Obrót S.A. ujęta w księgach Spółki wyniosła 622 mln PLN. W wyniku przeprowadzonego testu wartość akcji PGE Obrót S.A. została oszacowana na 613 mln PLN. Z uwagi na nieistotną różnicę pomiędzy wartością księgową, a oszacowaną wartością rynkową, zdaniem PGE S.A. nie ma podstaw do utworzenia odpisu aktualizującego wartość akcji PGE Obrót S.A. Wyniki analizy wrażliwości wykazały, że największy wpływ na wartość wycenianych akcji mają przede wszystkim zmiany założeń dotyczących średnioważonego kosztu kapitału oraz marż jednostkowych. Poniżej przedstawiono szacowany wpływ zmiany kluczowych założeń na zmianę odpisu aktualizującego wartość akcji PGE Obrót S.A. na dzień 31 grudnia 2021 roku. Parametr Zmiana Wpływ na odpis aktualizujący Zwiększenie odpisu Zmniejszenie odpisu Zmiana marży jednostkowej 1% - 103 -1% 103 - Spadek marży jednostkowej o 1% spowodowałby zwiększenie wartości odpisu o 103 mln PLN. Parametr Zmiana Wpływ na odpis aktualizujący Zwiększenie odpisu Zmniejszenie odpisu Zmiana WACC +0,5 p.p. 209 - -0,5 p.p. - 267 Wzrost WACC o 0,5 p.p. spowodowałby zwiększenie wartości odpisu o 209 mln PLN. Analiza utraty wartości pozostałych udziałów i akcji W 2021 roku PGE S.A. objęła odpisami aktualizującymi akcje Eltur-Serwis sp. z o.o. w wysokości 3 mln PLN, Elmen sp. z o.o. w wysokości 7 mln PLN, Betrans sp. z o.o. w wysokości 9 mln PLN. Przesłanką do utworzenia odpisów jest różnica pomiędzy wartością udziałów oraz akcji w/w spółek w księgach PGE S.A., a wartością tych spółek oszacowaną metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Ponadto Spółka utworzyła odpisy aktualizujące udziały dla spółki PGE Nowa Energia sp. z o.o. w wysokości 4 mln PLN oraz ElectroMobility Poland w wysokości 4 mln PLN. Przesłanką do utworzenia odpisów jest różnica pomiędzy wartością udziałów w księgach PGE S.A., a wartością tej spółki oszacowaną metodą skorygowanych aktywów netto. W grudniu 2021 roku doszło do zawarcia przez Polski Holding Hotelowy warunkowej umowy na zakup Elbest sp. z o.o. od PGE S.A. W związku z tym, iż wartość rynkowa transakcji sprzedaży przekroczyła wartość udziałów Elbest sp. z o.o. w księgach PGE S.A., zdecydowano o odwróceniu odpisu w kwocie 21 mln PLN. Dodatkowo PGE S.A. posiada obligacje wyemitowane przez spółkę Autostrada Wielkopolska S.A., które zostały objęte 100% odpisem aktualizującym z tytułu utraty wartości. W poprzednich okresach sprawozdawczych Spółka objęła również odpisem aktualizującym udziały w spółce AWSA Holland II BV w wysokości 115 mln PLN. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 30 8.2 Udziały i akcje w jednostkach stowarzyszonych i pozostałych Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Polimex Mostostal S.A. 81 81 ElectroMobility Poland S.A. - 18 Energopomiar Sp. z o.o. 2 2 RAZEM JEDNOSTKI STOWARZYSZONE 83 101 ElectroMobility Poland S.A. 13 - RAZEM JEDNOSTKI POZOSTAŁE 13 - W dniu 19 sierpnia 2021 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie spółki ElectroMobility Poland S.A. podjęło uchwałę w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego spółki z kwoty 52 mln PLN do kwoty 302 mln PLN, tj. o kwotę 250 mln PLN, poprzez emisję, w drodze subskrypcji prywatnej, 47.800 akcji. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie spółki postanowiło pozbawić dotychczasowych akcjonariuszy prawa poboru nowych akcji w całości i zaoferować wszystkie nowe akcje do objęcia przez Skarb Państwa w zamian za wkład pieniężny. W wyniku przystąpienia przez Skarb Państwa do spółki ElectroMobility Poland poprzez objęcie wszystkich nowych akcji w podwyższonym kapitale zakładowym ElectroMobility Poland, udział PGE S.A. w kapitale zakładowym tej spółki obniżył się z 25% do 4,325%. W dniu 30 września 2021 roku podwyższenie kapitału zakładowego ElectroMobility Poland S.A. zostało zarejestrowane w KRS. Od tego dnia ElectroMobility Poland S.A. nie jest uznawana za jednostkę stowarzyszoną. Wartość akcji tej spółki na dzień 31 grudnia 2021 roku, po uwzględnieniu dokonanego odpisu, wynosi 13 mln PLN. W dniach 26 sierpnia – 1 września 2021 roku, w ramach transakcji sesyjnych na Giełdzie Papierów Wartościowych, PGE S.A. sprzedała 187.500 akcji Polimex Mostostal S.A. W wyniku tej transakcji udział PGE S.A. w kapitale uległ zmniejszeniu z 16,48% do 16,40%. Sprzedaż akcji była związana z planowanym nabyciem 187.500 akcji Polimex Mostostal S.A. w ramach realizacji jednej z transz opcji call na zakup akcji Polimex Mostostal S.A., którą dnia 20 stycznia 2017 roku PGE S.A. nabyła od Towarzystwa Finansowego Silesia sp. z o.o. 24 lutego 2022 roku PGE S.A. zrealizowała opcje call i nabyła od Towarzystwa Finansowego Silesia sp. z o.o. 187.500 (opcja call 2) oraz 125.000 (opcje call 3) akcji Polimex Mostostal S.A. W wyniku tych transakcji udział w kapitale uległ zwiększeniu z 16,40% do 16,45%. 9. Udział we wspólnym przedsięwzięciu Spółka uznaje za wspólne przedsięwzięcia działania wynikające z zawartej w dniu 27 lipca 2018 roku Umowy o Zarządzanie Rynkiem Mocy. Stronami w umowie są: PGE S.A. jako Zarządzający oraz powiązane z nią kapitałowo PGE GiEK S.A., PGE EC S.A., PGE EO S.A., ZEW Kogeneracja S.A., PGE Toruń S.A., Elektrociepłownia Zielona Góra S.A. jako Zlecający usługę zarządzania na rynku mocy. Umowa zapewnia prawidłowe wykonywanie obowiązków mocowych przez wszystkich dostawców mocy należących do GK PGE w okresach dostaw objetych współpracą stron, tak by uniknąć płacenia kar i zwrotów wynagrodzeń z tytułu niewykonania obowiązków mocowych, jak również podział kosztów i korzyści wynikających z uczestnictwa w rynku mocy w ramach GK PGE. PGE S.A. w ramach przedmiotowej umowy otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1% dochodu wynikającego z rozliczeń pomiędzy stronami Umowy. Przychody z tego tytułu zostały zaprezentowane i opisane w nocie 4.1. niniejszego sprawozdania. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 31 10. Pozostałe aktywa krótkoterminowe ZASADY RACHUNKOWOŚCI Pozostałe aktywa (w tym rozliczenia międzyokresowe kosztów) Spółka ujmuje aktywa jako rozliczenia międzyokresowe kosztów czynne, jeżeli spełnione są następujące warunki:  wynikają z przeszłych zdarzeń – poniesienie wydatku na cel operacyjny jednostki,  ich wysokość można wiarygodnie określić,  dotyczą przyszłych okresów sprawozdawczych. Rozliczenia międzyokresowe ustalane są w wysokości poniesionych, wiarygodnie ustalonych wydatków, jakie dotyczą przyszłych okresów i są związane z wpływem korzyści ekonomicznych w przyszłości. Do pozostałych aktywów zaliczane są w szczególności należności z tytułu rozliczeń publiczno-prawnych, zaliczki na dostawy i usługi oraz należności z tytułu dywidend. Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Należności z tytułu PGK 42 10 Przekazane zaliczki 313 41 Należności z tytułu VAT 17 - Pozostałe 3 3 RAZEM 375 54 PGE S.A. jest jednostką reprezentującą w PGK, obejmującej Spółkę oraz część jej jednostek zależnych. Zasady funkcjonowania oraz rozliczeń pomiędzy spółkami opisano w nocie 20 niniejszego sprawozdania finansowego. Na wartość zaliczek składają się środki przekazane do spółki zależnej PGE Dom Maklerski S.A. na zakup energii elektrycznej i gazu w kwocie 313 mln PLN w bieżącym okresie sprawozdawczym i 41 mln PLN w okresie porównawczym. 11. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty ZASADY RACHUNKOWOŚCI Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych Środki pieniężne składają się z gotówki w kasie oraz depozytów płatnych na żądanie. Ekwiwalenty środków pieniężnych są krótkoterminowymi inwestycjami o dużej płynności łatwo wymienialnymi na określone kwoty środków pieniężnych oraz narażonymi na nieznaczne ryzyko zmiany wartości. Lokaty krótkoterminowe są dokonywane na różne okresy, od jednego dnia do trzech miesięcy, w zależności od aktualnego zapotrzebowania Spółki na środki pieniężne i są oprocentowane według ustalonych dla nich stóp procentowych. Środki pieniężne w banku są oprocentowane według zmiennych stóp procentowych, których wysokość zależy od stopy oprocentowania jednodniowych lokat bankowych. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 32 Saldo środków pieniężnych i ich ekwiwalentów składa się z następujących pozycji: Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Środki pieniężne w banku 3.858 849 Lokaty typu overnight - 300 Lokaty krótkoterminowe 1.100 1.399 Środki na rachunkach VAT 358 959 RAZEM 5.316 3.507 Różnice kursowe od środków pieniężnych w walutach 1 (14) Saldo środków pieniężnych i ekwiwalentów wykazanych w rachunku przepływów 5.317 3.493 Pozostające do dyspozycji limity kredytowe na dzień 31 grudnia 4.100 6.173 w tym limity kredytowe w rachunku bieżącym 1.800 1.800 Szczegółowy opis zawartych umów kredytowych został zawarty w nocie 16.1.3 niniejszego sprawozdania finansowego. 12. Kapitały własne ZASADY RACHUNKOWOŚCI Kapitał własny Kapitał własny wykazywany jest według wartości nominalnej z podziałem na jego rodzaje i według zasad określonych przepisami prawa i postanowieniami statutu. Kapitał podstawowy w sprawozdaniu finansowym wykazuje się w wysokości określonej w statucie i wpisanej w rejestrze sądowym. Zadeklarowane, lecz niewniesione wkłady kapitałowe ujmuje się jako należne wkłady na poczet kapitału w wielkości ujemnej. Celem zarządzania kapitałem jest zapewnienie bezpiecznej i efektywnej struktury finansowania, uwzględniającej ryzyko operacyjne, nakłady inwestycyjne oraz interes akcjonariuszy i inwestorów dłużnych. Zarządzanie kapitałem odbywa się na poziomie Grupy Kapitałowej PGE. Zgodnie z powszechnie stosowaną praktyką, Spółka monitoruje wskaźnik długu netto do EBITDA na poziomie Grupy Kapitałowej PGE co zostało opisane w nocie 20 skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Dług netto rozumiany jest jako krótko- i długoterminowe zadłużenie finansowe (oprocentowane kredyty i pożyczki, wyemitowane obligacje i inne papiery dłużne, a także zobowiązania z tytułu leasingu), pomniejszone o środki pieniężne i ekwiwalenty, oraz krótkoterminowe lokaty i depozyty. Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania nie są uwzględniane w obliczaniu długu netto. Celem Spółki jest utrzymanie ratingów kredytowych na poziomie inwestycyjnym. W związku z realizowanym programem inwestycyjnym w najbliższych latach planowane jest zwiększanie dźwigni finansowej. Relacja długu netto do EBITDA jest centralnym elementem sporządzanych przez Spółkę prognoz i planów finansowych. 12.1 Kapitał podstawowy Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 1.470.576.500 akcji zwykłych serii A o wartości nominalnej 10,25 złotych każda 15.073 15.073 259.513.500 akcji zwykłych serii B o wartości nominalnej 10,25 złotych każda 2.660 2.660 73.228.888 akcji zwykłych serii C o wartości nominalnej 10,25 złotych każda 751 751 66.441.941 akcji zwykłych serii D o wartości nominalnej 10,25 złotych każda 681 681 RAZEM KAPITAŁ PODSTAWOWY 19.165 19.165 Wszystkie akcje Spółki zostały opłacone. Spółka rozpoczęła proces dokapitalizowania Spółki w związku z planowanymi projektami inwestycyjnymi, co zostało opisane w nocie 24.2 niniejszego sprawozdania. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 33 Prawa akcjonariuszy - Uprawnienia Skarbu Państwa dotyczące działalności Spółki Spółka wchodzi w skład Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., w stosunku do której Skarb Państwa posiada szczególne uprawnienia, dopóki pozostaje jej akcjonariuszem. Szczególne uprawnienia Skarbu Państwa, które mogą mieć zastosowanie do spółek z Grupy Kapitałowej PGE, przewiduje ustawa z dnia 18 marca 2010 roku o szczególnych uprawnieniach ministra właściwego do spraw aktywów państwowych oraz ich wykonywaniu w niektórych spółkach kapitałowych lub grupach kapitałowych prowadzących działalność w sektorach energii elektrycznej, ropy naftowej oraz paliw gazowych (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 2173). Ustawa określa szczególne uprawnienia przysługujące ministrowi właściwemu do spraw aktywów państwowych w spółkach kapitałowych lub grupach kapitałowych, prowadzących działalność w sektorach energii elektrycznej, ropy naftowej oraz paliw gazowych, których mienie zostało ujawnione w jednolitym wykazie obiektów, instalacji, urządzeń i usług wchodzących w skład infrastruktury krytycznej. Na podstawie przedmiotowych przepisów minister właściwy do spraw aktywów państwowych, może wyrazić sprzeciw wobec podjętej przez Zarząd uchwały lub innej dokonanej przez Zarząd czynności prawnej, której przedmiotem jest rozporządzenie składnikiem mienia stanowiące zagrożenie dla funkcjonowania, ciągłości działania oraz integralności infrastruktury krytycznej. Sprzeciwem mogą być objęte również uchwały organu spółki dotyczące:  rozwiązania Spółki,  zmiany przeznaczenia lub zaniechania eksploatacji składnika mienia wchodzącego w skład infrastruktury krytycznej,  zmiany przedmiotu przedsiębiorstwa Spółki,  zbycia albo wydzierżawienia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz ustanowienia na nich ograniczonego prawa rzeczowego,  przyjęcia planu rzeczowo-finansowego, planu działalności inwestycyjnej lub wieloletniego planu strategicznego,  p rzeniesienia siedziby Spółki za granicę, jeżeli wykonanie takiej uchwały stanowiłoby rzeczywiste zagrożenie dla funkcjonowania, ciągłości działania oraz integralności infrastruktury krytycznej. Sprzeciw ministra właściwego do spraw aktywów państwowych wyrażany jest – po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw energii - w formie decyzji administracyjnej. 12.2 Kapitał zapasowy Kapitał zapasowy powstał głównie z ustawowych odpisów z zysków generowanych w poprzednich latach obrotowych, z nadwyżek z podziału zysku ponad wymagany ustawowo odpis oraz z połączeń PGE S.A. z podmiotami zależnymi. Zgodnie z wymogami Kodeksu Spółek Handlowych, podmioty mające status spółek akcyjnych są obowiązane utworzyć kapitał zapasowy na pokrycie straty. Do tej kategorii kapitału przelewa się co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy wykazanego w jednostkowym sprawozdaniu Spółki, dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału podstawowego jednostki. Kapitał zapasowy w wysokości odpowiadającej jednej trzeciej kapitału podstawowego można użyć jedynie na pokrycie straty wykazanej w jednostkowym sprawozdaniu finansowymi i nie podlega on podziałowi na inne cele. O użyciu kapitału zapasowego i rezerwowego rozstrzyga Walne Zgromadzenie. Kapitał zapasowy podlegający podziałowi pomiędzy akcjonariuszy na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosi 13.766 mln PLN, a na dzień 31 grudnia 2020 roku 12.022 mln PLN. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 34 12.3 Kapitał z wyceny instrumentów finansowych Zmiana stanu kapitału z aktualizacji wyceny z tytułu wdrożonej rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych: Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 NA DZIEŃ 1 STYCZNIA (288) (72) Zmiana kapitału z wyceny instrumentów finansowych, w tym: 659 (267) Ujęcie skutecznej części zmiany wartości godziwej zabezpieczających instrumentów finansowych w części uznanej za skuteczne zabezpieczenie 665 (233) Naliczone odsetki na instrumencie pochodnym przeniesione z kapitału z aktualizacji wyceny i ujęte w kosztach odsetkowych (8) 17 Rewaluacja walutowa transakcji CCIRS przeniesiona z kapitału i ujęta w wyniku z różnic kursowych 2 (51) Nieefektywna część zmiany wyceny do wartości godziwej transakcji zabezpieczających zaprezentowana w rachunku zysków i strat Nieefektywna część zmiany wyceny do wartości godziwej transakcji zabezpieczających zaprezentowana w rachunku zysków i strat - - Podatek odroczony (125) 51 KAPITAŁ Z WYCENY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH PO UWZGLĘDNIENIU PODATKU ODROCZONEGO 246 (288) 12.4 Niepodzielony wynik finansowy oraz ograniczenia w wypłacie dywidendy Zyski zatrzymane niepodlegające podziałowi to kwoty, które nie mogą zostać wypłacone w formie dywidendy. Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Zyski zatrzymane niepodlegające podziałowi - wysokość zysków/(strat) ujętych poprzez pozycję innych całkowitych dochodów 3 (2) Zyski zatrzymane, podlegające podziałowi 1.734 1.744 (Strata) netto - - ŁĄCZNIE ZYSKI/(STRATY) ZATRZYMANE WYKAZYWANE W SPRAWOZDANIU Z SYTUACJI FINANSOWEJ 1.737 1.742 Ograniczenia w wypłacie dywidendy z kapitału zapasowego zostały opisane w nocie 12.2 niniejszego sprawozdania finansowego. Na dzień 31 grudnia 2021 roku nie istnieją inne ograniczenia dotyczące wypłaty dywidendy. 12.5 Zysk przypadający na jedną akcję ZASADY RACHUNKOWOŚCI Zysk netto na akcję Zysk netto na akcję dla każdego okresu jest obliczony poprzez podzielenie zysku netto przypadającego dla akcjonariuszy Spółki za dany okres przez średnią ważoną liczbę akcji w danym okresie sprawozdawczym. Zysk rozwodniony przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie zysku netto za okres przypadającego na zwykłych akcjonariuszy (po potrąceniu odsetek od umarzalnych akcji uprzywilejowanych zamiennych na akcje zwykłe) przez średnią ważoną liczbę wyemitowanych akcji zwykłych występujących w ciągu okresu (skorygowaną o wpływ opcji rozwadniających oraz rozwadniających umarzalnych akcji uprzywilejowanych zamiennych na akcje zwykłe). W bieżącym i porównawczym okresie sprawozdawczym nie wystąpił efekt rozwodnienia zysku na jedną akcję. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 35 Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 ZYSK/(STRATA) NETTO 1.734 1.744 ZYSK/(STRATA) NETTO PRZYPADAJĄCY NA ZWYKŁYCH AKCJONARIUSZY SPÓŁKI, ZASTOSOWANY DO OBLICZENIA ZYSKU NA JEDNĄ AKCJĘ 1.734 1.744 Liczba akcji zwykłych na początek okresu sprawozdawczego 1.869.760.829 1.869.760.829 Liczba akcji zwykłych na koniec okresu sprawozdawczego 1.869.760.829 1.869.760.829 ŚREDNIOWAŻONA LICZBA WYEMITOWANYCH AKCJI ZWYKŁYCH ZASTOSOWANA DO OBLICZENIA ZYSKU NA JEDNĄ AKCJĘ 1.869.760.829 1.869.760.829 ZYSK/(STRATA) NETTO I ROZWODNIONY ZYSK/(STRATA) NETTO NA JEDNĄ AKCJĘ (W ZŁOTYCH) 0,93 0,93 12.6 Dywidendy wypłacone i zaproponowane do zapłaty W bieżącym i w porównawczym okresie sprawozdawczym Spółka nie wypłacała dywidendy. 13. Rezerwy ZASADY RACHUNKOWOŚCI Rezerwy Spółka tworzy rezerwy wówczas, gdy na Spółce ciąży istniejący obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych, i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu korzyści ekonomicznych oraz można dokonać wiarygodnego oszacowania kwoty tego zobowiązania. Jeżeli skutek zmiany wartości pieniądza w czasie jest istotny, kwota rezerwy odpowiada bieżącej wartości nakładów, które jak się oczekuje będą niezbędne do wypełnienia tego obowiązku. Stopę dyskontową ustala się przed opodatkowaniem, czyli odzwierciedla ona bieżącą ocenę rynku odnośnie wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko związane konkretnie z danym składnikiem zobowiązań. Stopy dyskontowej nie obciąża ryzyko, o które skorygowano szacunki przyszłych przepływów pieniężnych. Rezerwa na świadczenia po okresie zatrudnienia Pracownicy Spółki mają prawo do następujących świadczeń po okresie zatrudnienia:  odpraw emerytalno-rentowych – wypłacanych jednorazowo, w momencie przejścia na emeryturę lub rentę,  odpraw pośmiertnych,  ekwiwalentu pieniężnego wynikającego z taryfy pracowniczej dla pracowników przemysłu energetycznego,  świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych,  opieki medycznej. Spółka tworzy rezerwę na przyszłe zobowiązania z tytułu świadczeń po okresie zatrudnienia w celu przyporządkowania kosztów do okresów, których dotyczą. Rezerwa tworzona jest w ciężar kosztów operacyjnych w kwotach odpowiadających nabywaniu przyszłych praw przez obecnych pracowników. Wartość bieżąca tych zobowiązań jest obliczana przez niezależnego aktuariusza. Zyski i straty aktuarialne wynikające ze zmiany założeń aktuarialnych (w tym z tytułu zmiany stopy dyskonta) i korekt aktuarialnych ex post ujmuje się w inne całkowite dochody. Najistotniejsze wartości dotyczą rezerw na świadczenia po okresie zatrudnienia. Rezerwy na świadczenia pracownicze zostały oszacowane z wykorzystaniem metod aktuarialnych. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 36 Główne założenia przyjęte przez aktuariusza na dzień sprawozdawczy do wyliczenia kwoty zobowiązania są następujące: Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Przewidywany wskaźnik inflacji (%) 2,5-4,45 2,5-2,85 Stopa dyskontowa (%) 3,6 1,3 Zakładany roczny wzrost podstaw (%) 2,5-5 2,5 Wskaźnik rotacji pracowników (%) 4,6-11,4 5,0-9,0 Przewidywana stopa wzrostu wartości usług medycznych (%) -22,34 w 2022 roku; 2,5% w latach kolejnych 2,5-2,58 Przewidywana stopa wzrostu wartości odpisu na ZFŚS (%) 4,5-7,27 0,00-4,0 Zmiana wynika głownie ze zmiany dostawcy usług medycznych. Prawdopodobieństwo odejść pracowników przyjęto na podstawie danych historycznych dotyczących rotacji zatrudnienia w Spółce oraz danych statystycznych dotyczących odejść pracowniczych w branży.  Umieralność i prawdopodobieństwo dożycia przyjęto zgodnie z Tablicami Trwania Życia, publikowanymi przez Główny Urząd Statystyczny, przyjmując, że populacja zatrudnionych w Spółce odpowiada średniej dla Polski pod względem umieralności.  Przyjęto normalny tryb przechodzenia pracowników na emeryturę według szczegółowych zasad zawartych w ustawie emerytalnej, z wyjątkiem tych zatrudnionych, którzy spełniają warunki wymagane do przejścia na wcześniejszą emeryturę.  Do dyskontowania przyszłych wypłat świadczeń przyjęto stopę dyskontową w wysokości 3,6% (31 grudnia 2020: 1,3%), tj. na poziomie zbliżonym do rentowności długoterminowych papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa, notowanych na polskim rynku kapitałowym. Bieżąca wartość księgowa rezerw przedstawia się następująco: Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe Świadczenia po okresie zatrudnienia 13 1 19 1 Pozostałe - 39 - 20 RAZEM REZERWY 13 40 19 21 Zmiany stanu rezerw. Rok zakończony 31 grudnia 2021 roku Świadczenia po okresie zatrudnienia Pozostałe NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2021 20 20 Koszty bieżącego zatrudnienia 1 - Korekta stopy dyskontowej i innych założeń (6) - Utworzenie - 39 Wykorzystanie (1) (10) Rozwiązanie - (10) NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2021 14 39 Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku Świadczenia po okresie zatrudnienia Pozostałe NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 19 - Koszty bieżącego zatrudnienia 2 - Korekta stopy dyskontowej i innych założeń 3 - Utworzenie rezerw - 21 Wykorzystanie (4) (1) NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 20 20 Na podstawie danych otrzymanych od aktuariusza Spółka szacuje, że wpływ zmiany założeń na wysokość rezerw po okresie zatrudnienia byłby następujący:  przyjęcie stopy dyskonta wyższej o 1 punkt procentowy (p.p.) spowodowałoby zmniejszenie wysokości rezerw o 2 mln PLN, a przyjęcie stopy niższej o 1 p.p. spowodowałoby zwiększenie wysokości tych rezerw o 2 mln PLN.  przyjęcie planowanych wzrostów podstaw wyższych o 1 p.p. spowodowałoby zwiększenie wysokości rezerw o 2 mln PLN, a przyjęcie stopy niższej o 1 p.p. spowodowałoby zmniejszenie wysokości tych rezerw o 2 mln PLN. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 37 Pozostałe rezerwy W 2021 roku Spółka utworzyła rezerwę w kwocie 39 mln PLN w związku ze sprzedażą udziałów PGE EJ1 sp. z o.o. do Skarbu Państwa oraz zgodnie z zawartym Porozumieniem regulującym odpowiedzialność dotychczasowych Wspólników z tytułu kosztów sporu z Worley Parsons, PGE SA w razie przegrania sporu może być zobowiązana do pokrycia kosztów sporu w kwocie wynoszącej maksymalnie 98 mln PLN. W związku z tym, na potrzeby określenia wartości godziwej otrzymanej zapłaty, dokonano oszacowania prawdopodobieństwa przegrania sporu. W efekcie kwota 59 mln PLN została rozpoznana w zobowiązaniach warunkowych, zaś kwota 39 mln PLN w rezerwach krótkoterminowych. Kwota utworzonej rezerwy skorygowała wynik na sprzedaży udziałów prezentowany w niniejszym sprawozdaniu finansowym. Pozycje wykazane jako wykorzystanie i rozwiązanie pozostałych rezerw na łączną kwotę 20 mln PLN dotyczą utworzonej w 2020 roku rezerwy na koszty związane z ogłoszonym Programem Dobrowolnych Odejść (PDO). 14. Świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia Wartość rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia wykazywana w sprawozdaniu finansowym pochodzi z wyceny przygotowanej przez niezależnego aktuariusza. Bieżąca wartość księgowa rezerw na świadczenia pracownicze: Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe Odprawy emerytalno-rentowe i pośmiertne 1 - 1 - Taryfa energetyczna 8 1 10 1 Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych 1 - 2 - Opieka medyczna 3 - 6 - RAZEM ŚWIADCZENIA PRACOWNICZE 13 1 19 1 Spadek rezerw na świadczenia po okresie zatrudnienia w 2021 roku w porównaniu do roku poprzedniego wynika głównie ze wzrostu stopy dyskonta oraz zmiany dostawcy usług medycznych. 15. Pozostałe zobowiązania niefinansowe Główne składniki pozostałych zobowiązań niefinansowych na poszczególne dni sprawozdawcze przedstawiają się następująco: Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Zobowiązania z tytułu rozliczeń w podatkowej grupie kapitałowej 197 139 Zobowiązania z tytułu należnego VAT 35 316 Premie dla pracowników (premia roczna, kwartalna) i Zarządu 28 29 Niewykorzystane urlopy 7 6 Szacunki na zobowiązania z tyt. innych świadc6zeń pracowniczych 2 4 Otrzymane zaliczki 368 - Inne 6 5 POZOSTAŁE ZOBOWIĄZANIA, RAZEM 643 499 PGE S.A. jest jednostką reprezentującą w podatkowej grupie kapitałowej, obejmującej Spółkę oraz większość jej jednostek zależnych. Zasady funkcjonowania oraz rozliczeń pomiędzy spółkami opisano w nocie 20 niniejszego sprawozdania finansowego. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 38 NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH 16. Instrumenty finansowe ZASADY RACHUNKOWOŚCI Klasyfikacja i wycena Aktywa finansowe podlegają kwalifikacji do następujących kategorii instrumentów finansowych:  wyceniane według zamortyzowanego kosztu;  wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, dalej „WGICD”;  wyceniane w wartości godziwej przez wynik, dalej „WGWF”. Klasyfikacja aktywów finansowych opiera się na kryterium modelu biznesowego oraz charakterystyce przepływów pieniężnych. Dłużne aktywo finansowe jest wyceniane według zamortyzowanego kosztu, jeżeli spełnione są oba poniższe warunki:  przyjęty model biznesowy zakłada utrzymanie składnika aktywów w celu gromadzenia przepływów pieniężnych wynikających z umowy;  przepływy pieniężne wynikające z umowy dotyczące danego instrumentu obejmują wyłącznie spłatę kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do zapłaty (test SPPI). Dłużne aktywo finansowe jest wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody jeżeli spełnione są oba poniższe warunki:  przyjęty model biznesowy zakłada utrzymanie składnika aktywów w celu gromadzenia przepływów pieniężnych wynikających z umowy jak i sprzedaż składników aktywów finansowych;  przepływy pieniężne wynikające z umowy dotyczące danego instrumentu obejmują wyłącznie spłatę kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do zapłaty (test SPPI). Instrumenty dłużne, które nie spełniają powyższych warunków wyceniane są w wartości godziwej przez wynik finansowy. Inwestycje w instrumenty kapitałowe są zawsze wyceniane w wartości godziwej. Spółka może podjąć nieodwołalną decyzję o ujmowaniu zmian wartości godziwej w innych całkowitych dochodach, o ile instrument nie jest przeznaczony do obrotu. W przypadku instrumentów kapitałowych przeznaczonych do obrotu, zmiany wartości godziwej ujmowane są w wyniku finansowym. Wszystkie standardowe transakcje zakupu i sprzedaży aktywów finansowych są ujmowane w dniu zawarcia transakcji, tj. w dniu, w którym jednostka zobowiązała się do nabycia danego składnika aktywów. Standardowe transakcje zakupu lub sprzedaży aktywów finansowych to transakcje zakupu lub sprzedaży, w których termin dostarczenia aktywów drugiej stronie jest zasadniczo ustalony przez przepisy bądź zwyczaje obowiązujące na danym rynku. Model utraty wartości oparty jest na oczekiwanych stratach kredytowych i obejmuje swym zakresem:  aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie;  aktywa finansowe wyceniane w WGICD;  zobowiązania do udzielenia kredytu, jeżeli obecnie występuje zobowiązanie do jego uruchomienia;  udzielone gwarancje finansowe wchodzące w zakres MSSF 9;  należności z tytułu umów leasingowych wchodzące w zakres MSSF 16;  aktywa umowne wchodzące w zakres MSSF 15. Spółka kwalifikuje zobowiązania finansowe do jednej z poniższych kategorii:  wyceniane według zamortyzowanego kosztu,  wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 39 16.1 Opis istotnych pozycji w ramach poszczególnych kategorii instrumentów finansowych 16.1.1 Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe ZASADY RACHUNKOWOŚCI Należności finansowe Należności finansowe, w tym należności z tytułu dostaw i usług, wycenia się na dzień ich powstania w wartości godziwej, a następnie według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej z uwzględnieniem odpisów z tytułu oczekiwanej straty kredytowej. Spółka stosuje uproszczone metody wyceny należności wycenianych według zamortyzowanego kosztu jeżeli nie powoduje to zniekształcenia informacji zawartych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w szczególności w przypadku, gdy okres do momentu spłaty należności nie jest długi. Dla należności z tytułu dostaw i usług Spółka wycenia odpis na oczekiwane straty kredytowe w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia instrumentu. Spółka wycenia aktywa finansowe według zamortyzowanego kosztu, zgodnie z przyjętym modelem biznesowym. Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe Należności z tytułu dostaw i usług - 7.703 - 1.239 Nabyte obligacje 5.580 3.562 9.130 813 Należności z tytułu cash poolingu - 449 - 330 Pożyczki udzielone 1.356 6.258 9 6.499 Pozostałe należności finansowe - 1.665 - 881 RAZEM NALEŻNOŚCI FINANSOWE 6.936 19.637 9.139 9.762 Należności z tytułu dostaw i usług (należności handlowe) Należności z tytułu dostaw i usług w kwocie 7.703 mln PLN dotyczą głównie sprzedaży uprawnień do emisji CO 2 , energii elektrycznej i usług do spółek zależnych w Grupie Kapitałowej PGE. Na dzień 31 grudnia 2021 roku saldo trzech największych odbiorców, tj.: PGE GiEK S.A., PGE Energia Ciepła S.A., PGE Obrót S.A., stanowiło 87% salda należności z tytułu dostaw i usług. Dodatkowe informacje dotyczące należności handlowych zostały zaprezentowane w nocie 17.3.1 niniejszego sprawozdania finansowego. Nabyte obligacje Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkotermino we Długoterminow e Krótkoterminowe NABYTE OBLIGACJE - EMITENT PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. 5.580 3.562 9.130 813 RAZEM NABYTE OBLIGACJE 5.580 3.562 9.130 813 PGE S.A. nabywa obligacje emitowane przez spółki Grupy Kapitałowej PGE. Środki uzyskane z emisji obligacji są wykorzystywane na finansowanie inwestycji, refinansowanie zobowiązań finansowych oraz na finansowanie bieżącej działalności operacyjnej. Należności z tytułu cash poolingu W celu centralizacji zarządzania płynnością w Grupie Kapitałowej PGE obowiązywały umowy dotyczące usługi cash poolingu rzeczywistego pomiędzy 32 spółkami Grupy Kapitałowej PGE i każdym z banków z osobna, tj. z bankiem Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. i Bankiem Polska Kasa Opieki S.A. PGE S.A. pełni rolę koordynującego usługę cash poolingu w Grupie Kapitałowej PGE. Oznacza to między innymi, że poszczególne podmioty rozliczają swoje pozycje ze Spółką, a Spółka rozlicza się z bankami. W związku z powyższym w należnościach i zobowiązaniach finansowych PGE S.A. wykazywany jest stan rozrachunków z podmiotami powiązanymi uczestniczącymi w cash poolingu. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 40 Pożyczki udzielone Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe POŻYCZKI UDZIELONE - POŻYCZKOBIORCA PGE Gryfino 2050 sp. z o.o. 1.248 29 - - PGE GiEK S.A. - 1.900 - 500 PGE Energia Ciepła S.A. 100 1.439 - 1.809 PGE Energia Odnawialna S.A. - 992 - 1.316 PGE Obrót - 953 - 1.614 PGE Dystrybucja S.A. - 606 - 1.047 PGE Systemy S.A. - 166 - 197 EW Baltica 2 sp. z o.o. - 92 - - EW Baltica 3 sp. z o.o. - 64 - - Elbest sp. z o.o. - 13 - 5 Betrans sp. z o.o. 8 2 9 2 EW Baltica 4 sp z o.o. - 1 - - EW Baltica 5 sp. z o.o. - 1 - - PGE Trading GmbH - - - 9 RAZEM POŻYCZKI UDZIELONE 1.356 6.258 9 6.499 Termin spłaty pożyczek został ustalony na lata 2022 -2024. Pozostałe należności finansowe W pozycji Pozostałe Spółka wykazuje głównie rozrachunki z giełdami, związane przede wszystkim z zakupem uprawnień do emisji CO 2 i dokonywane za pośrednictwem PGE Dom Maklerski. 16.1.2 Instrumenty pochodne i inne należności wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy ZASADY RACHUNKOWOŚCI Pochodne instrumenty finansowe i zabezpieczenia Instrumenty pochodne, z których korzysta Spółka w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem związanym ze zmianami stóp procentowych i kursów wymiany walut, to przede wszystkim kontrakty walutowe typu forward, futures oraz kontrakty na zamianę stóp procentowych IRS oraz transakcje CCIRS zabezpieczające kurs walutowy oraz stopę procentową. Tego rodzaju pochodne instrumenty finansowe są wyceniane do wartości godziwej. Instrumenty pochodne wykazuje się jako aktywa, gdy ich wartość jest dodatnia, i jako zobowiązania gdy ich wartość jest ujemna. Zyski i straty z tytułu zmian wartości godziwej instrumentów pochodnych, które nie spełniają warunków rachunkowości zabezpieczeń oraz część nieskuteczna powiązań zabezpieczających w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych są bezpośrednio odnoszone w wynik finansowy roku obrotowego. Wartość godziwa walutowych kontraktów forward jest ustalana poprzez odniesienie kursu zawarcia do bieżących kursów terminowych (forward) wyliczanych na podstawie danych rynkowych. Wartość godziwa kontraktów na zamianę stóp procentowych jest wyliczana na podstawie krzywych dochodowości. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 41 Wszystkie pochodne instrumenty finansowe Spółka wykazuje w sprawozdaniu finansowym wycenione w wartości godziwej. Stan na dzień 31 grudnia 2021 Odniesiono w wynik finansowy Odniesiono w inne całkowite dochody Aktywa Zobowiązania INSTRUMENTY POCHODNE WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY Forward towarowy (900) - - 2.242 Futures 904 - 1.765 - Forward walutowy (12) - 488 36 Opcja - - 16 - INSTRUMENTY POCHODNE ZABEZPIECZAJĄCE Transakcje zabezpieczające CCIRS (44) 80 110 - Transakcje zabezpieczające IRS (119) 579 203 - POZOSTAŁE AKTYWA WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY Jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym 1 - 30 - RAZEM (170) 659 2.612 2.278 część długoterminowa - - 358 - część krótkoterminowa - - 2.254 2.278 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Odniesiono w wynik finansowy Odniesiono w inne całkowite dochody Aktywa Zobowiązania INSTRUMENTY POCHODNE WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY Forward towarowy (1.273) - - 1.219 Futures 782 - 862 - Forward walutowy 534 - 382 24 Opcja 11 - 16 - INSTRUMENTY POCHODNE ZABEZPIECZAJĄCE Transakcje zabezpieczające CCIRS 41 (6) 64 - Transakcje zabezpieczające IRS (73) (261) - 385 POZOSTAŁE AKTYWA WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY Jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym (8) 52 RAZEM 14 (267) 1.376 1.628 część długoterminowa - - 132 385 część krótkoterminowa - - 1.244 1.243 Forwardy towarowe i walutowe Transakcje terminowe towarowe i walutowe związane są przede wszystkim z handlem uprawnieniami do emisji CO 2 . Transakcje IRS Spółka zawarła transakcje IRS zabezpieczające stopę procentową od zaciągniętych kredytów oraz wyemitowanych obligacji o łącznej wartości nominalnej 7.030 mln PLN (5.630 mln PLN dla kredytów oraz 1.400 mln PLN dla obligacji). W związku z rozpoczęciem spłaty kapitału niektórych kredytów, obecny nominał transakcji IRS zabezpieczających kredyty wynosi 4.654 mln PLN. Dla ujęcia powyższych transakcji IRS Spółka stosuje rachunkowość zabezpieczeń. Wpływ rachunkowości zabezpieczeń na kapitał został przedstawiony w nocie 12.3 niniejszego sprawozdania finansowego. Transakcje zabezpieczające CCIRS W związku z zawarciem pożyczek ze spółką zależną PGE Sweden AB (publ) opisanych w nocie 16.1.3 niniejszego sprawozdania finansowego, w 2014 roku PGE S.A. zawarła transakcję CCIRS zabezpieczającą kurs walutowy. W transakcji tej banki-kontrahenci płacą PGE odsetki oparte na stopie stałej w EUR, a PGE S.A. płaci odsetki oparte na stopie stałej w PLN. Nominał, płatności odsetek oraz spłata nominału w transakcji CCIRS są skorelowane z odpowiednimi warunkami wynikającymi z umów pożyczek. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 42 Dla ujęcia powyższej transakcji CCIRS Spółka stosuje rachunkowość zabezpieczeń. Wpływ rachunkowości zabezpieczeń na kapitał został przedstawiony w nocie 12.3 niniejszego sprawozdania finansowego. Opcje PGE S.A. nabyła od Towarzystwa Finansowego Silesia Sp. z o.o. opcje Call na zakup akcji Polimex- Mostostal S.A. Opcje zostały wycenione z wykorzystaniem metody Blacka-Scholesa. Jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym Na dzień sprawozdawczy Spółka posiada jednostki uczestnictwa w trzech subfunduszach Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych Energia S.A., których wartość na dzień sprawozdawczy wynosi 30 mln PLN. Poniżej przedstawiono warunki poszczególnych instrumentów pochodnych i innych aktywów wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy. Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Wartość w sprawozdaniu finansowym w PLN Nominał instrumentu w walucie oryginalnej Wartość w sprawozdaniu finansowym w PLN Nominał instrumentu w walucie oryginalnej Zapadalność wg stanu na dzień 31 grudnia 2021 Forward walutowy sprzedaż – EUR Forward walutowy zakup – EUR 488 14 - 31 grudzień 2023 3.980 382 2.766 grudzień 2024 Forward walutowy zakup – USD 8 - 23 grudzień 2022 IRS - stopa % PLN 203 438 - - czerwiec 2028 750 - grudzień 2027 438 - grudzień 2028 2.904 - wrzesień 2023 1.000 - maj 2029 400 - maj 2026 Futures zakup EUA – EUR 1.765 1.185 862 851 grudzień 2024 Futures sprzedaż EUA – EUR 30 214 grudzień 2024 CCIRS - EUR na PLN 110 144 64 144 lipiec 2029 Opcje 16 5 16 5 listopad 2026 Jednostki uczestnictwa 30 27 52 48 n/a AKTYWA FINANSOWE 2.612 - 1.376 - Forward walutowy zakup – EUR 36 831 24 87 grudzień 2024 Forward walutowy sprzedaż – EUR 65 208 grudzień 2024 Forward walutowy zakup – USD 8 23 grudzień 2022 Forward towarowy sprzedaż EUA – PLN 2.242 23.074 1.219 13.596 styczeń 2025 Forward towarowy zakup EUA – EUR 3.735 2.147 grudzień 2024 Forward towarowy sprzedaż EUA – EUR 2 23 styczeń 2023 Forward towarowy zakup EUA – PLN 207 1.137 styczeń 2025 IRS - stopa % PLN - - 385 500 czerwiec 2028 - 875 grudzień 2027 - 500 grudzień 2028 - 3.630 wrzesień 2023 - 1.000 maj 2029 - 400 maj 2026 ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE 2.278 - 1.628 - 16.1.3 Kredyty, pożyczki, obligacje, cash pooling, leasing Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe Zobowiązanie z tytułu zaciągniętych kredytów 5.006 1.803 6.522 989 Otrzymane pożyczki 660 9 662 9 Wyemitowane obligacje 1.399 5 1.399 2 Zobowiązania z tytułu cash poolingu - 1.346 - 1.149 Zobowiązania z tytułu leasingu 19 1 19 1 RAZEM KREDYTY BANKOWE, POŻYCZKI, OBLIGACJE I CASH POOLING 7.084 3.164 8.602 2.150 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 43 Kredyty bankowe Kredytodawca Instrument zabezpieczający Data zawarcia Data zapadalności Limit w walucie Waluta Stopa procentowa Zobowiązanie na 31-12-2021 Zobowiązanie na 31-12-2020 Konsorcjum banków IRS 2015-09-07 2023-09-30 3.630 PLN Zmienna 2.909 3.636 Europejski Bank Inwestycyjny - 2015-10-27 2034-08-25 1.500 PLN Stała 1.505 1.505 Bank Gospodarstwa Krajowego IRS 2014-12-17 2027-12-31 1.000 PLN Zmienna 751 876 Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju IRS 2017-06-07 2028-06-06 500 PLN Zmienna 439 501 Bank Gospodarstwa Krajowego IRS 2015-12-04 2028-12-31 500 PLN Zmienna 438 500 Europejski Bank Inwestycyjny - 2015-10-27 2034-04-11 490 PLN Stała 493 493 Bank Gospodarstwa Krajowego - 2018-06-01 2023-05-31 1.000 PLN Zmienna - - Kredyt Rewolwingowy - 2018-09-17 2022-12-16 4.100 PLN Zmienna - - Bank Pekao S.A. - 2018-07-05 2024-12-22 500 PLN Zmienna - - PKO BP S.A. - 2018-04-30 2022-04-29 300 PLN Zmienna - - Europejski Bank Inwestycyjny - 2019-12-16 2038-10-16 273 PLN Stała 274 - RAZEM KREDYTY BANKOWE 6.809 7.511 Wartość pozostających do dyspozycji Spółki limitów kredytowych w rachunku bieżącym wyniosła 1.800 mln PLN na 31 grudnia 2021 roku i na 31 grudnia 2020 roku. W 2021 roku ani po dniu sprawozdawczym nie wystąpiły przypadki niewywiązania się ze spłat lub naruszenia innych warunków umów kredytowych. Otrzymane pożyczki Kredytodawca Instrument zabezpieczający Data zawarcia Data zapadalności Limit w walucie Waluta Stopa procentowa Zobowiązanie na 31-12-2021 Zobowiązanie na 31-12-2020 PGE Sweden AB CCIRS 2014-08-27 2029-07-31 100 EUR Stała 466 468 PGE Sweden AB CCIRS 2014-08-27 2029-07-31 43 EUR Stała 203 203 RAZEM OTRZYMANE POŻYCZKI 669 671 W 2014 roku PGE S.A. oraz PGE Sweden AB (publ) ustanowiły Program Emisji Euroobligacji Średnioterminowych, w ramach którego PGE Sweden AB (publ) może emitować euroobligacje do kwoty 2 mld EUR o minimalnym terminie zapadalności 1 roku. W 2014 roku PGE Sweden AB (publ) wyemitowała euroobligacje w łącznej kwocie 138 mln EUR. Środki pozyskane w ramach emisji euroobligacji spółka zależna przeznaczyła na pożyczki udzielone jednostce dominującej. Emisja obligacji na rynku krajowym Data zawarcia Data zapadalności Data emisji transzy Data wykupu transzy Instrument zabezpieczający Limit w walucie Waluta Stopa procentowa Zobowiązanie na 31-12-2021 Zobowiązanie na 31-12-2020 2013-06-27 bezterminowy 2019-05-21 2029-05-21 IRS 5.000 PLN Zmienna 1.003 1.001 2019-05-21 2026-05-21 401 400 RAZEM WYEMITOWANE OBLIGACJE 1.404 1.401 Zobowiązania z tytułu cash poolingu Kwestia uruchomienia usługi cash poolingu rzeczywistego została opisana w nocie 16.1.1 niniejszego sprawozdania finansowego. Pozycja walutowa i oprocentowanie Stan na dzień 31 grudnia 2021 roku Waluta Stopa referencyjna Wartość w walucie Wartość w PLN Ostateczny termin spłaty PLN Stała 995 995 kwiecień 2034 roku Stała 502 502 maj 2034 roku Stała 501 501 czerwiec 2034 roku Stała 274 274 październik 2038 roku Stała 20 20 grudzień 2089 roku Zmienna 2.909 2.909 wrzesień 2023 roku Zmienna 1.003 1.003 maj 2029 roku Zmienna 1.346 1.346 grudzień 2023 – grudzień 2024 Zmienna 751 751 grudzień 2027 roku Zmienna 439 439 czerwiec 2028 roku Zmienna 438 438 grudzień 2028 roku Zmienna 401 401 maj 2026 roku RAZEM PLN 9.579 9.579 EUR Stała 145 669 lipiec 2029 roku RAZEM EUR 145 669 RAZEM KREDYTY, POŻYCZKI, OBLIGACJE, CASH POOLING 10.248 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 44 Stan na dzień 31 grudnia 2020 roku Waluta Stopa referencyjna Wartość w walucie Wartość w PLN Ostateczny termin spłaty PLN Stała 1.497 1.497 kwiecień 2034 roku Stała 501 501 czerwiec 2034 roku Stała 20 20 grudzień 2089 roku Zmienna 3.636 3.636 wrzesień 2023 roku Zmienna 1.001 1.001 maj 2029 roku Zmienna 876 876 grudzień 2027 roku Zmienna 1.149 1.149 grudzień 2023 – grudzień 2024 Zmienna 501 501 czerwiec 2028 roku Zmienna 500 500 grudzień 2028 roku Zmienna 400 400 maj 2026 roku RAZEM PLN 10.081 10.081 EUR Stała 145 671 lipiec 2029 roku RAZEM EUR 145 671 RAZEM KREDYTY, POŻYCZKI, OBLIGACJE, CASH POOLING 10.752 Spółka na bieżąco śledzi prace związane z reformą IBOR, która może mieć wpływ na instrumenty finansowe oparte na zmiennej stawce procentowej. Na 31 grudnia 2021 roku wartość kredytów, pożyczek i obligacji narażona na ryzyko stopy procentowej wynosi 5.941 mln PLN (kredyty te oparte są na stawce WIBOR). Aby zabezpieczyć stopę procentową w związku z zaciągniętymi zobowiązaniami finansowymi, PGE S.A. stosuje instrumenty zabezpieczające IRS. Cała wartość powyższych kredytów, pożyczek i obligacji objęta jest instrumentami zabezpieczającymi. Poniżej zaprezentowano zmianę stanu zadłużenia odsetkowego w latach zakończonych dnia 31 grudnia 2021 oraz 2020 roku : Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 10.752 11.536 ZMIANA STANU KREDYTU W RACHUNKU BIEŻĄCYM - (636) ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU CASH POOLINGU 197 242 ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU LEASINGU ZMIANA STANU POZOSTAŁYCH KREDYTÓW, POŻYCZEK I OBLIGACJI, w tym z tytułu: (701) (390) Zaciągnięcia kredytów, pożyczek / emisje obligacji / 273 4.100 Naliczenia odsetek 157 184 Spłaty kredytów, pożyczek / wykup obligacji (976) (4.525) Spłaty odsetek (153) (199) Różnice kursowe (2) 51 Prowizje zapłacone - (1) NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 10.248 10.752 16.1.4 Pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu ZASADY RACHUNKOWOŚCI Zobowiązania Zobowiązania stanowią obecny, wynikający ze zdarzeń przeszłych obowiązek Spółki, którego wypełnienie, według oczekiwań, spowoduje wypływ ze Spółki środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne. Spółka dzieli zobowiązania finansowe na następujące kategorie:  zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy,  pozostałe zobowiązania finansowe, wyceniane na kolejne dni sprawozdawcze wg zamortyzowanego kosztu. Gdy skutek zmiany wartości pieniądza w czasie jest istotny, zobowiązania prezentowane są w wartości zdyskontowanej. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 45 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług Zobowiązania z tytułu dostaw i usług dotyczą głównie transakcji zakupu uprawnień do emisji CO 2 oraz energii elektrycznej. Pozostałe zobowiązania finansowe W pozycji Pozostałe, Spółka wykazuje głównie rozrachunki z giełdami, związane przede wszystkim z zakupem uprawnień do emisji CO 2 (1.663 mln PLN) oraz przyszłe wpłaty na rzecz Polskiej Fundacji Narodowej. 16.2 Wartość godziwa instrumentów finansowych Wartość księgowa należności oraz zobowiązań finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu, za wyjątkiem pożyczek otrzymanych od spółki PGE Sweden AB (publ) oraz kredytu zawartego z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym, stanowi racjonalne przybliżenie ich wartości godziwych. Wartość godziwą pożyczek otrzymanych od spółki PGE Sweden AB (publ), PGE S.A. szacuje na 743 mln PLN (względem 669 mln PLN wartości księgowej). Wartość godziwa została określona z wykorzystaniem szacowanego ryzyka kredytowego PGE S.A. Wskaźniki przyjęte do wyceny należą do Poziomu 2 hierarchii wartości godziwej. W przypadku kredytu zawartego z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym, opartym na stałej stopie procentowej, jego wartość według zamortyzowanego kosztu wykazana w sprawozdaniu finansowym na dzień sprawozdawczy wynosi 2.272 mln PLN, a jego wartość godziwa 2.182 mln PLN. Wskaźniki przyjęte do wyceny należą do Poziomu 2 hierarchii wartości godziwej. 16.3 Hierarchia wartości godziwej Instrumenty pochodne Spółka wycenia instrumenty pochodne w wartości godziwej przy zastosowaniu modeli wyceny instrumentów finansowych, wykorzystując ogólnie dostępne kursy walutowe, stopy procentowe, krzywe dyskontowe w poszczególnych walutach (obowiązujące również dla towarów, których ceny wyrażone są w tych walutach) pochodzące z aktywnych rynków. Wartość godziwa instrumentów pochodnych ustalana jest w oparciu o zdyskontowane przyszłe przepływy z tytułu zawartych transakcji kalkulowane w oparciu o różnicę między ceną terminową a transakcyjną. Terminowych kursów wymiany walut nie modeluje się jako osobnego czynnika ryzyka, ale wyprowadza z kursu spot i odpowiedniej terminowej stopy procentowej dla waluty obcej w stosunku do PLN. W kategorii aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik Spółka wykazuje instrumenty finansowe związane z handlem prawami do emisji gazów cieplarnianych – forward walutowy i towarowy (Poziom 2). Dodatkowo Spółka prezentuje instrument pochodny zabezpieczający kurs walutowy oraz stopę procentową CCIRS oraz transakcje zabezpieczające IRS zamieniające zmienną stopę w PLN na stałą stopę w PLN (Poziom 2). Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe Zobowiązania z tytułu dostaw i usług - 8.566 - 717 Pozostałe 13 1.672 17 866 RAZEM POZOSTAŁE ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE 13 10.238 17 1.583 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 46 Aktywa na dzień 31 grudnia 2021 Zobowiązania na dzień 31 grudnia 2021 HIERARCHIA WARTOŚCI GODZIWEJ Poziom 1 Poziom 2 Poziom 1 Poziom 2 Forward towarowy - - - 2.242 Futures - 1.765 - - Forward walutowy - 488 - 36 Opcje 16 - - INSTRUMENTY POCHODNE WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY - 2.269 - 2.278 Transakcje zabezpieczające CCIRS - 110 - - Transakcje zabezpieczające IRS - 203 - - INSTRUMENTY POCHODNE ZABEZPIECZAJĄCE - 313 - - Jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym - 30 - - POZOSTAŁE AKTYWA/ ZOBOWIĄZANIA WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY - 30 - - Aktywa na dzień 31 grudnia 2020 Zobowiązania na dzień 31 grudnia 2020 HIERARCHIA WARTOŚCI GODZIWEJ Poziom 1 Poziom 2 Poziom 1 Poziom 2 Forward walutowy 382 - 24 Forward towarowy - - 1.219 Futures 862 - - Opcje 16 - - INSTRUMENTY POCHODNE WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY - 1.260 1.243 Transakcje zabezpieczające CCIRS - 64 - - Transakcje zabezpieczające IRS - - - 385 INSTRUMENTY POCHODNE ZABEZPIECZAJĄCE - 64 - 385 Jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym - 52 - - POZOSTAŁE AKTYWA/ ZOBOWIĄZANIA WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY - 52 - - W okresie sprawozdawczym i w okresie porównawczym nie wystąpiły przesunięcia instrumentów finansowych pomiędzy pierwszym i drugim poziomem hierarchii wartości godziwej. Instrumenty nienotowane na aktywnych rynkach, dla których wiarygodne ustalenie wartości godziwej nie jest możliwe PGE S.A. posiada istotne wartości udziałów i akcji w spółkach nienotowanych na aktywnych rynkach. Są to udziały i akcje jednostek zależnych i stowarzyszonych, które są wyłączone z zakresu MSSF 9 i jak opisano w nocie 8 są wyceniane według ceny nabycia pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości. 16.4 Zabezpieczenia spłaty wierzytelności i zobowiązań Jako zabezpieczenia spłaty pożyczek Spółka stosuje wiele rodzajów zabezpieczeń oraz ich kombinacje. Do najczęstszych należą oświadczenia o poddaniu się egzekucji. Dodatkowo Spółka wykorzystuje pełnomocnictwa do rachunków bankowych. Co do zasady wierzytelności jednostek powiązanych wobec PGE S.A. nie są zabezpieczane. Na dzień 31 grudnia 2021 roku i 31 grudnia 2020 roku aktywa Spółki nie stanowiły zabezpieczenia spłaty zobowiązań lub zobowiązań warunkowych. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 47 16.5 Sprawozdanie z całkowitych dochodów Poniżej przedstawiono łączny wpływ poszczególnych kategorii instrumentów finansowych na przychody i koszty finansowe. ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2021 Instrumenty pochodne zabezpieczające Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Środki pieniężne Udziały i akcje oraz pozostałe instrumenty kapitałowe w GK Pozostałe aktywa finansowe Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Zobowiązania z tytułu leasingu RAZEM Dywidendy - - - 1.252 - - - 1.252 Przychody/ (Koszty) z tytułu odsetek (129) - - - 445 (174) (1) 141 Różnice kursowe (2) - 1 - (19) 16 - (4) Aktualizacja instrumentów finansowych / Rozwiązanie odpisów - 1 - 22 - - - 23 Aktualizacja instrumentów finansowych / Utworzenie odpisów (31) - - (32) - - - (63) Strata ze zbycia inwestycji - - - (36) - - - (36) OGÓŁEM ZYSK/ (STRATA) (162) 1 1 1.206 426 (158) (1) 1.313 ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2020 Instrumenty pochodne zabezpieczające Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Środki pieniężne Udziały i akcje oraz pozostałe instrumenty kapitałowe w GK Pozostałe aktywa finansowe Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Zobowiązania z tytułu leasingu RAZEM Dywidendy - - - 1.464 - - - 1.464 Przychody/ (Koszty) z tytułu odsetek (80) - 1 - 485 (255) (1) 150 Różnice kursowe 51 - (14) - 225 (266) - (4) Aktualizacja instrumentów finansowych / Rozwiązanie odpisów - 15 - - - - - 15 Aktualizacja instrumentów finansowych / Utworzenie odpisów - - - (515) - - - (515) Strata ze zbycia inwestycji - - - (11) - - - (11) OGÓŁEM ZYSK/ (STRATA) (29) 15 (13) 938 710 (521) (1) 1.099 Utworzenie odpisów aktualizujących wartość Udziałów i akcji w bieżącym i porównawczym okresie sprawozdawczym zostało opisane w notach 4.3 oraz 8.1 niniejszego sprawozdania finansowego. 17. Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym Celem nadrzędnym zarządzania ryzykiem finansowym w Spółce jest wsparcie procesu tworzenia wartości Grupy dla akcjonariuszy oraz wsparcie realizacji strategii biznesowej Grupy poprzez ograniczenie i kontrolę ryzyka finansowego do poziomu akceptowanego przez kierownictwo Spółki. Odpowiedzialność za zarządzanie ryzykiem finansowym spoczywa na Zarządzie PGE S.A. Zarząd określa apetyt na ryzyko, który jest rozumiany jako akceptowalny poziom pogorszenia wyniku finansowego Grupy Kapitałowej PGE mając na uwadze jej aktualną i planowaną sytuację ekonomiczno-finansową. Zarząd decyduje także o alokacji apetytu na ryzyko do poszczególnych obszarów działalności. Organizacja funkcji zarządzania ryzykiem finansowym jest oparta o zasadę niezależności organizacyjnej jednostki odpowiedzialnej za pomiar i kontrolę ryzyka (Departament Ryzyka i Ubezpieczeń) od jednostek biznesowych będących właścicielami ryzyk. Raporty ryzyk przekazywane są bezpośrednio do Komitetu Ryzyka, Komitetu Audytu i Zarządu PGE S.A. W Spółce funkcjonuje Komitet Ryzyka, sprawujący nadzór nad procesem zarządzania ryzykiem finansowym i korporacyjnym w Grupie Kapitałowej PGE. Komitet Ryzyka monitoruje poziom ekspozycji, ustala limity w zakresie istotnych ryzyk finansowych, akceptuje stosowane metodyki w obszarze ryzyka finansowego wynikającego z działalności handlowej i finansowej, zezwala na rozszerzenie działalności w nowych obszarach biznesowych, a także podejmuje pozostałe kluczowe decyzje w obszarze zarządzania ryzykiem. Zarządzanie ryzykiem finansowym odbywa się z perspektywy Grupy Kapitałowej PGE jako całości przy wiodącej roli Spółki, która jest centrum kompetencji w tym obszarze i zarządza tym procesem w sposób zintegrowany. Ekspozycje na ryzyko poszczególnych obszarów biznesowych są rozpatrywane w sposób kompleksowy, uwzględniający występujące zależności pomiędzy ekspozycjami, możliwości wykorzystania efektów hedgingu naturalnego oraz ich łączny wpływ na profil ryzyka i sytuację finansową całej Grupy Kapitałowej PGE. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 48 Model zarządzania ryzykiem finansowym obejmuje:  gromadzenie i analizowanie danych rynkowych i danych o ekspozycjach w podziale na poszczególne kategorie ryzyka finansowego;  kalkulację miar ryzyka finansowego, m.in. Value-at-Risk i Profit-at-Risk dla poszczególnych czynników ryzyka i łącznie dla istotnych czynników ryzyka;  zarządzanie skonsolidowaną ekspozycją Grupy Kapitałowej PGE w odniesieniu do kapitału narażonego na ryzyko oraz ustalonych na jego podstawie limitów ryzyka (m.in. poprzez określenie i realizację strategii zabezpieczających). W kluczowych obszarach występowania ryzyk finansowych Spółka wdrożyła wewnętrzne regulacje określające zasady zarządzania tymi ryzykami. Spółka narażona jest na różne typy ryzyk finansowych:  ryzyko rynkowe (ryzyko towarowe, ryzyko stopy procentowej, ryzyko walutowe);  ryzyko płynności;  ryzyko kredytowe. Ekspozycja Spółki z tytułu poszczególnych ryzyk finansowych zależy od zakresu prowadzonej działalności na rynkach towarowych i finansowych. 17.1 Ryzyko rynkowe Ryzyko rynkowe obejmuje ryzyko towarowe, ryzyko stopy procentowej i ryzyko walutowe. Głównym celem zarządzania ryzykiem rynkowym jest ochrona wyniku finansowego oraz utrzymanie poziomu ryzyka wynikającego z działalności handlowej i finansowej na akceptowanym poziomie oraz wsparcie realizacji strategii biznesowej i maksymalizacji wartości Grupy dla akcjonariuszy. Wdrożone w Spółce procedury zarządzania poszczególnymi kategoriami ryzyka rynkowego w zakresie działalności handlowej i finansowej określają m.in.:  cel, zakres i zasady zarządzania ryzykiem;  odpowiedzialność za zarządzanie ryzykiem;  procesy zarządcze i operacyjne w ramach zarządzania ryzykiem w działalności handlowej na rynkach energii elektrycznej i produktów powiązanych oraz w zakresie działalności finansowej;  sposoby identyfikacji źródeł ekspozycji na ryzyko;  metody pomiaru i monitorowania ekspozycji na ryzyko; Zasady zarządzania ryzykiem rynkowym wdrożone w Spółce określają ponadto sposób ustalania apetytu na ryzyko rynkowe, limitowania ekspozycji na ryzyko rynkowe oraz mechanizmów zabezpieczenia ryzyka w sytuacji przekroczenia limitów. 17.1.1 Ryzyko towarowe Ryzyko towarowe jest związane z możliwością pogorszenia wyniku finansowego wskutek zmian cen towarów. Ekspozycja Spółki z tytułu ryzyka towarowego dotyczy przede wszystkim następujących rynków towarowych:  energii elektrycznej;  uprawnień do emisji CO 2 ;  gazu ziemnego. Spółka realizuje strategię zabezpieczania kluczowych ekspozycji w obszarze obrotu energią elektryczną i towarami powiązanymi w horyzoncie do 5 lat. Poziom zabezpieczenia pozycji otwartej ustalany jest z uwzględnieniem apetytu na ryzyko, wyników pomiaru ryzyka cen energii elektrycznej i towarów powiązanych, płynności poszczególnych rynków, sytuacji finansowej Spółki i Grupy oraz celów wynikających ze strategii Grupy. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 49 17.1.2 Ryzyko stopy procentowej Ryzyko stopy procentowej jest związane z możliwością pogorszenia wyniku finansowego wskutek zmian stóp procentowych. Ekspozycja Spółki z tytułu ryzyka stopy procentowej wynika głównie z faktu, że Spółka finansuje działalność operacyjną i inwestycyjną pozyskując finansowanie oparte na zmiennej stopie procentowej, przede wszystkim w formie kredytów, pożyczek i wyemitowanych obligacji w walucie krajowej i obcej oraz z tytułu inwestycji w aktywa finansowe oprocentowane według zmiennej stopy procentowej. Spółka kontroluje ryzyko stopy procentowej poprzez system limitów odnoszących się do maksymalnej potencjalnej straty z tytułu zmian stóp procentowych. Miara ryzyka stopy procentowej oparta jest na metodologii wielkości zagrożonej, rozumianej jako iloczyn wielkości pozycji stopy procentowej netto oraz wartości potencjalnej zmiany rynkowych stawek stóp procentowych. Ponadto, Spółka określa strategię zabezpieczenia ekspozycji na ryzyko stopy procentowej, poprzez współczynniki zabezpieczeń podlegające akceptacji Komitetu Ryzyka i Zarządu PGE S.A. Realizacja strategii zabezpieczenia oraz poziom ryzyka stopy procentowej podlegają monitorowaniu i są regularnie raportowane do Komitetu Ryzyka. Spółka zawiera transakcje pochodne w zakresie instrumentów opartych o stopę procentową wyłącznie w celu zabezpieczenia zidentyfikowanej ekspozycji na ryzyko. Regulacje obowiązujące w Grupie Kapitałowej PGE nie pozwalają w zakresie transakcji pochodnych opartych o stopę procentową na zawieranie transakcji spekulacyjnych, czyli takich, które miałyby na celu generowanie dodatkowych zysków wynikających ze zmian poziomu stóp procentowych, jednocześnie narażając Spółkę na ryzyko poniesienia ewentualnej straty z tego tytułu. Obligacje rynkowe wyemitowane w kwocie 1,4 mld PLN w ramach Programu emisji obligacji na kwotę 5 mld PLN, który został opisany w nocie 16.1.3 niniejszego sprawozdania finansowego, są obligacjami oprocentowanymi według zmiennej stopy procentowej w PLN. Płatności z tytułu tych obligacji są zabezpieczone za pomocą instrumentów zabezpieczających IRS, opisanych w nocie 16.1.2. Pożyczki otrzymane od spółki zależnej PGE Sweden AB (publ) są pożyczkami oprocentowanymi według stałej stopy procentowej w EUR. Płatności z tytułu tych pożyczek są zabezpieczone za pomocą instrumentów zabezpieczających CCIRS, opisanych w nocie 16.1.2. Spółka posiada również zaciągnięte finansowanie w formie kredytu długoterminowego w wysokości 1,2 mld PLN w ramach Umów Kredytowych zawartych odpowiednio w dniu 17 grudnia 2014 roku oraz 4 grudnia 2015 roku z Bankiem Gospodarstwa Krajowego oraz kredytu konsorcjalnego (transza terminowa) w wysokości 2,9 mld PLN w ramach Umowy Kredytowej z dnia 7 września 2015 roku, powyżej opisane kredyty są instrumentami oprocentowanymi według zmiennej stopy procentowej w PLN. Płatności z tytułu zaciągniętych kredytów są zabezpieczone za pomocą instrumentów zabezpieczających IRS, opisanych w nocie 16.1.2. Pandemia COVID-19 nie wpłynęła w zauważalny sposób na ryzyko stopy procentowej występujące w PGE S.A. Zaciągnięte zobowiązania długoterminowe oparte na zmiennej stopie procentowej były w 100% zabezpieczone za pomocą kontraktów IRS i CCIRS. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 50 Ekspozycja Spółki na ryzyko stopy procentowej oraz koncentrację tego ryzyka w podziale na waluty: Rodzaj oprocentowania Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Instrumenty pochodne – aktywa, narażone na ryzyko stopy procentowej PLN Stałe - - Zmienne 219 16 EUR Stałe - - Zmienne 2.363 1.308 Udzielone pożyczki, nabyte obligacje i środki pieniężne narażone na ryzyko stopy procentowej PLN Stałe 21.422 19.356 Zmienne 449 330 EUR Stałe 650 602 Zmienne - - Instrumenty pochodne – zobowiązania, narażone na ryzyko stopy procentowej PLN Stałe - - Zmienne - (385) EUR Stałe - - Zmienne (2.278) (1.243) Otrzymane pożyczki i wyemitowane obligacje narażone na ryzyko stopy procentowej PLN Stałe (2.292) (2.018) Zmienne (7.287) (8.063) EUR Stałe (669) (671) Zmienne - - Ekspozycja netto PLN Stałe 19.130 17.338 Zmienne (6.619) (8.102) EUR Stałe (19) (69) Zmienne 85 65 Oprocentowanie instrumentów finansowych o zmiennym oprocentowaniu jest aktualizowane w okresach krótszych niż jeden rok. Odsetki od instrumentów finansowych o stałym oprocentowaniu są stałe przez cały okres do upływu terminu zapadalności/wymagalności tych instrumentów. 17.1.3 Ryzyko walutowe Ryzyko walutowe jest związane z możliwością zmiany wyniku finansowego wskutek zmian kursów walutowych. Poniżej przedstawiono główne źródła ekspozycji na ryzyko walutowe Spółki:  zadłużenie denominowane w walutach obcych;  transakcje zakupu i sprzedaży uprawnień do emisji CO 2 denominowane w walutach obcych;  aktywa finansowe o charakterze lokacyjnym denominowane w walutach obcych;  zagraniczne spółki zależne;  pozostałe operacyjne przepływy denominowane lub indeksowane do walut obcych. Spółka kontroluje ryzyko walutowe poprzez system limitów odnoszących się do maksymalnej potencjalnej straty z tytułu zmian kursów walutowych. Miara ryzyka walutowego oparta jest na metodologii wartości wielkości zagrożonej, rozumianej jako iloczyn bezwzględnej wielkości pozycji walutowej netto oraz wartości potencjalnej zmiany kursu walutowego. Ponadto Spółka określa strategie zabezpieczenia poprzez współczynniki zabezpieczeń podlegające akceptacji Komitetu Ryzyka i Zarządu Spółki. Realizacja strategii zabezpieczenia oraz poziom ryzyka walutowego podlegają monitorowaniu i są regularnie raportowane do Komitetu Ryzyka. Spółka zawiera transakcje pochodne w zakresie instrumentów opartych o walutę wyłącznie w celu zabezpieczenia zidentyfikowanej ekspozycji na ryzyko. Regulacje obowiązujące w Grupie Kapitałowej PGE nie pozwalają w zakresie transakcji pochodnych opartych o walutę na zawieranie transakcji spekulacyjnych, czyli takich, które miałyby na celu generowanie dodatkowych zysków wynikających ze zmiany kursów walutowych, jednocześnie narażając spółkę na ryzyko poniesienia ewentualnej straty z tego tytułu. W związku z przyjętą strategią zarzadzania ryzykiem walutowym opartą na minimalizacji i zabezpieczaniu ekspozycji na ryzyko walutowe koszt obsługi zobowiązań w walutach obcych, w średnim i długim terminie nie uległ istotnej zmianie, w wyniku działań zabezpieczających, które zostały podjęte przed wybuchem pandemii COVID 19. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 51 Ekspozycja Spółki na ryzyko walutowe w podziale na poszczególne klasy instrumentów finansowych: Łączna wartość w sprawozdaniu w PLN POZYCJA WALUTOWA NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2021 EUR PLN USD PLN AKTYWA FINANSOWE Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe, w tym: 26.573 370 1.698 - - Należności z tytułu dostaw i usług 7.703 8 35 - - Pozostałe należności finansowe 1.665 362 1.663 - - Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 5.316 141 650 - - Instrumenty pochodne i inne aktywa wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym: 2.612 5.299 24.372 2 8 Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 2.253 5.121 23.553 2 8 Instrumenty zabezpieczające CCIRS 110 178 819 - - ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE Kredyty bankowe, pożyczki, obligacje, w tym: 10.248 145 669 - - Otrzymane pożyczki 669 145 669 - - Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe, w tym: 10.251 362 1.663 - - Pozostałe zobowiązania finansowe 1.685 362 1.663 - - Instrumenty pochodne 2.278 4.499 20.693 2 8 POZYCJA WALUTOWA NETTO 804 3.695 - - Wartość księgową instrumentów pochodnych stanowi wycena do wartości godziwej. Wartość ekspozycji na ryzyko walutowe dla instrumentów pochodnych (forward) stanowi ich wartość nominalna w walucie. Wartość ekspozycji na ryzyko walutowe dla instrumentów pochodnych CCIRS stanowi wartość w walucie zdyskontowanych przepływów pieniężnych nogi walutowej. Łączna wartość w sprawozdaniu w PLN POZYCJA WALUTOWA NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 EUR PLN USD PLN AKTYWA FINANSOWE Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe, w tym: 18.901 188 866 - - Pożyczki udzielone 6.508 2 9 - - Pozostałe należności finansowe 881 186 857 - - Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 3.507 128 593 - - Instrumenty pochodne i inne aktywa wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym: 1.376 3.561 16.433 23 86 Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 1.244 3.372 15.561 23 86 Instrumenty zabezpieczające CCIRS 64 189 872 - - ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE Kredyty bankowe, pożyczki, obligacje, w tym: 10.752 145 671 - - Otrzymane pożyczki 671 145 671 - - Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe, w tym: 1.600 218 1.005 - - Zobowiązania z tytułu dostaw i usług 717 32 148 - - Pozostałe zobowiązania finansowe 883 186 857 - - Instrumenty pochodne 1.628 2.245 10.360 23 86 POZYCJA WALUTOWA NETTO 1.269 5.856 - - Wartość księgową instrumentów pochodnych stanowi wycena do wartości godziwej. Wartość ekspozycji na ryzyko walutowe dla instrumentów pochodnych (forward) stanowi ich wartość nominalna w walucie. Wartość ekspozycji na ryzyko walutowe dla instrumentów pochodnych CCIRS stanowi wartość w walucie zdyskontowanych przepływów pieniężnych nogi walutowej. 17.2 Ryzyko płynności Ryzyko płynności dotyczy finansowej sytuacji, w której Spółka nie może wykonać swoich zobowiązań (krótko- lub długoterminowych) płatniczych w dacie ich wymagalności. Głównym celem zarządzania płynnością finansową w Grupie Kapitałowej PGE jest zapewnienie i utrzymanie zdolności spółek do wywiązywania się zarówno z bieżących, jak i przyszłych zobowiązań finansowych, z uwzględnieniem kosztów pozyskania płynności. Zarządzanie ryzykiem płynności Grupy Kapitałowej PGE polega m.in. na planowaniu i monitorowaniu przepływów pieniężnych w krótkim Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 52 i długim okresie w zakresie prowadzonej działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej oraz na podejmowaniu działań mających na celu zapewnienie środków na prowadzenie działalności PGE S.A. oraz spółek zależnych przy jednoczesnym minimalizowaniu kosztów tych działań. Okresowe planowanie i monitorowanie płynności pozwala zabezpieczyć środki na pokrycie ewentualnej luki płynnościowej, zarówno poprzez alokację środków pomiędzy spółkami z Grupy Kapitałowej PGE (mechanizm cash pooling), jak również z wykorzystaniem finansowania zewnętrznego, w tym kredytów w rachunkach bieżących. Zarządzanie ryzykiem płynności w długim horyzoncie czasowym pozwala na określenie zdolności Grupy Kapitałowej PGE do zadłużania się i wspiera decyzje dotyczące finansowania długoterminowych inwestycji. W Grupie Kapitałowej PGE obowiązuje centralny model finansowania, zgodnie z którym co do zasady umowy finansowania zewnętrznego zawierane są przez PGE S.A. Spółki zależne w Grupie Kapitałowej PGE korzystają z różnych źródeł finansowania wewnątrzgrupowego takich jak: pożyczki, obligacje czy umowy konsolidacji rachunków bankowych oraz umowy zarządzania środkami pieniężnymi w grupie rachunków (cash pooling rzeczywisty). Spółka prowadzi aktywną politykę inwestowania wolnych środków pieniężnych, monitoruje stan nadwyżek finansowych oraz dokonuje prognoz przepływów pieniężnych i na ich podstawie realizuje strategię inwestycyjną względem wolnych środków pieniężnych. W ramach oceny swojej płynności Spółka monitoruje wykonanie wskaźnika zadłużenia netto/ EBITDA na poziomie gwarantującym utrzymanie ocen wiarygodności kredytowej (ratingów) na poziomie inwestycyjnym i w konsekwencji możliwość finansowania ambitnego programu inwestycyjnego Grupy. Wskaźnik wyliczany jest na podstawie skonsolidowanych sprawozdań Grupy Kapitałowej PGE. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 dane przekształcone Wskaźnik: zadłużenie netto / EBITDA 0,44x 1,22x * W celu ujednolicenia raportowania zadłużenia netto (dostosowanie do sposobu liczenia kowenantów zawartych w umowach kredytowych) począwszy od wyników za I półrocze 2021 roku nastąpiła zmiana prezentacji, co skutkuje również zmianą w okresie porównawczym, tj. w środkach o ograniczonej możliwości dysponowania ujęte są wyłącznie środki na rachunkach klientów PGE Dom Maklerski S.A. stanowiące zabezpieczenie rozliczeń z IRGiT. W przypadku niedoborów środków pieniężnych, Spółka korzysta z dostępnych źródeł finansowania:  udzielonych przez banki kredytów w rachunku bieżącym i obrotowych kredytów terminowych;  umów zarządzania środkami pieniężnymi w grupie rachunków (cash-pooling rzeczywisty);  emisji obligacji kierowanych do inwestorów zewnętrznych. Wymagalność instrumentów finansowych Spółki według daty wymagalności na podstawie umownych niezdyskontowanych płatności: STAN NA 31 GRUDNIA 2021 Wartość w sprawozdaniu Razem płatności Poniżej 3 miesięcy Od 3 do 12 miesięcy Od 1 roku do 5 lat Powyżej 5 lat Zobowiązania z tytułu kredytów 6.809 7.459 739 1.184 3.499 2.037 Zobowiązanie z tytułu obligacji 1.404 1.712 - 47 581 1.084 Otrzymane pożyczki 669 817 9 9 77 722 Zobowiązania z tytułu cash poolingu 1.346 1.346 1.346 - - - Zobowiązanie z tytułu leasingu 20 64 1 - 4 59 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu 8.588 8.589 8.571 4 14 - Rozrachunki z giełdami, związane przede wszystkim z zakupem uprawnień do emisji CO2 () 1.663 1.663 1.663 - - - Instrumenty pochodne związane z zakupem CO2 513 (348) 122 781 (1.251) - Forward towarowy – zakup 2.242 17.387 5.210 3.800 8.377 - Forward towarowy - sprzedaż (23.085) (5.187) (3.125) (14.773) - Futures – zakup (1.765) 5.451 145 141 5.165 - Futures - sprzedaż (139) (50) (41) (48) - Forward walutowy 36 38 4 6 28 - RAZEM 21.012 21.302 12.451 2.025 2.924 3.902 ()Rozrachunki związane są z depozytami uzupełniającymi, których wartość uzależniona jest od kursu bieżącej ceny uprawnień do emisji CO 2 . Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 53 STAN NA 31 GRUDNIA 2020 Wartość w sprawozdaniu Razem płatności Poniżej 3 miesięcy Od 3 do 12 miesięcy Od 1 roku do 5 lat Powyżej 5 lat Zobowiązania z tytułu kredytów 7.511 8.084 15 1.070 4.774 2.225 Zobowiązanie z tytułu obligacji 1.401 1.572 - 22 89 1.461 Otrzymane pożyczki 671 848 10 10 83 745 Zobowiązania z tytułu cash poolingu 1.149 1.149 1.149 - - - Zobowiązanie z tytułu leasingu 21 65 1 - 4 60 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu 742 742 725 - 17 - Rozrachunki z giełdami, związane przede wszystkim z zakupem uprawnień do emisji CO 2 () 858 858 858 - - - Instrumenty pochodne związane z zakupem CO2 381 308 (2.664) 1.954 1.018 - Forward towarowy – zakup 1.219 11.047 4.147 6.035 865 - Forward towarowy - sprzedaż (13.703) (8.508) (5.150) (45) - Futures – zakup (862) 3.926 2.635 1.091 200 - Futures - sprzedaż (986) (956) (25) (5) - Forward walutowy 24 24 18 3 3 - Instrumenty pochodne zabezpieczające IRS 385 388 - 130 239 19 RAZEM 13.119 14.014 94 3.186 6.224 4.510 ()Rozrachunki związane są z depozytami uzupełniającymi, których wartość uzależniona jest od kursu bieżącej ceny uprawnień do emisji CO 2 . 17.3 Ryzyko kredytowe Ryzyko kredytowe jest związane z potencjalnym zdarzeniem kredytowym, które może mieć formę niewypłacalności kontrahenta, jedynie częściowej spłaty należności, istotnego opóźnienia w spłacie należności lub innego odstępstwa od warunków kontraktowych (w tym w szczególności braku realizacji dostawy i odbioru uzgodnionego towaru zgodnie z zawartą umową i ewentualnego braku płatności odszkodowań i kar umownych). Spółka narażona jest na ryzyko kredytowe powstające w obszarze:  Podstawowej działalności – źródłem ryzyka kredytowego są m.in. transakcje sprzedaży energii elektrycznej, zakupu i sprzedaży gazu oraz uprawnień do emisji CO 2 . Dotyczy to również możliwości wystąpienia sytuacji braku realizacji zobowiązań drugiej strony transakcji w stosunku do Spółki, jeżeli wartość godziwa transakcji jest dodatnia z punktu widzenia Spółki;  Lokowania wolnych środków pieniężnych – ryzyko kredytowe powstaje na skutek lokowania wolnych środków pieniężnych przez PGE S.A. w instrumenty finansowe obarczone ryzykiem kredytowym tj. inne instrumenty finansowe niż emitowane przez Skarb Państwa. Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe wynikająca z aktywów finansowych jest równa wartościom księgowym tych pozycji. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Należności z tytułu dostaw i usług 7.703 1.239 Pozostałe aktywa finansowe 18.870 17.662 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 5.316 3.507 Instrumenty pochodne – aktywa 2.612 1.376 MAKSYMALNA EKSPOZYCJA NA RYZYKO KREDYTOWE 34.501 23.784 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 54 17.3.1 Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe ZASADY RACHUNKOWOŚCI Odpisy aktualizujące wartość należności Należności z tytułu udzielonych pożyczek i nabytych obligacji od podmiotów zależnych Model biznesowy Grupy PGE zakłada, że co do zasady finansowanie jest udzielane do spółek zależnych wyłączenie z poziomu PGE S.A. Spółka analizuje wyniki oraz plany finansowe spółek zależnych i na tej podstawie nadaje ratingi wewnętrzne. W przypadku istotnego pogorszenia sytuacji finansowej spółek wykonywane są analizy odzyskiwalności wszystkich aktywów zaangażowanych w daną jednostkę zależną. Przyjęto założenie, że sprawowanie kontroli przez PGE S.A. nad aktywami spółek zależnych stanowi formę zabezpieczenia, które zostało uwzględnione przy szacowaniu parametru Recovery Rate. W konsekwencji w odniesieniu do pożyczek i obligacji udzielonych spółkom zależnym parametr ten został określony na 0%. Wszystkie należności z tytułu udzielonych pożyczek i nabytych obligacji są zakwalifikowane do 1 koszyka. Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe Spółka nie monitoruje zmian poziomu ryzyka kredytowego w trakcie życia instrumentu. Oczekiwana strata kredytowa szacowana jest do terminu zapadalności instrumentu. Spółka stosuje następujące zasady szacowania i ujmowania odpisów z tytułu utraty wartości pozostałych należności finansowych:  dla należności od istotnych klientów, którzy objęci są procedurą oceny ryzyka kredytowego, Spółka szacuje oczekiwane straty kredytowe w oparciu o model służący do oceny tego ryzyka bazujący na ratingach przypisanych poszczególnym kontrahentom; ratingom przypisywane jest prawdopodobieństwo upadłości, które jest korygowane o wpływ czynników makroekonomicznych;  dla należności od klientów masowych lub nieobjętych procedurą oceny ryzyka kredytowego Spółka szacuje oczekiwane straty kredytowe w oparciu o analizę prawdopodobieństwa poniesienia strat kredytowych w poszczególnych przedziałach wiekowania;  w uzasadnionych przypadkach Spółka może oszacować wartość odpisu indywidualnie. Wskaźniki przyjęte do oszacowania wartości oczekiwanych strat liczone według macierzy rezerw: 31 grudnia 2021 roku 31 grudnia 2020 roku Wartość odpisu % odpisu Wartość odpisu % odpisu Należności nieprzeterminowane 390 0,0 - 100,0 () 392 0,0 - 100,0 () Przeterminowane <30 dni - 0,0 - 0,0 Przeterminowane 30-90 dni - 0,0 - 0,0 Przeterminowane 90-180 dni - 100,0 - 100,0 Przeterminowane 180-360 dni - 100,0 2 100,0 Przeterminowane >360 dni - 100,0 26 100,0 RAZEM AKTYWA FINANSOWE 390 420 () Odpis dotyczy należności objętych odpisem wyliczanym wg macierzy (0%) oraz odpisem indywidualnym (100%). Wskaźniki przyjęte do oszacowania wartości oczekiwanych strat liczone według modelu dla kluczowych klientów: Poziom ratingu 31 grudnia 2021 roku 31 grudnia 2020 roku Wartość odpisu % odpisu Wartość odpisu % odpisu Najwyższy AAA do AA- wg S&P i Fitch oraz Aaa do Aa3 wg Moody’s - - - - Średniowysoki A+ do A- wg S&P i Fitch oraz A1 do A3 wg Moody’s - - - - Średni BBB+ do BBB- wg S&P i Fitch oraz Baa1 do Baa3 wg Moody’s <1 100,0 <1 100,0 RAZEM AKTYWA FINANSOWE <1 <1 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 55 Należności z tytułu dostaw i usług mają zazwyczaj 2-3 tygodniowe terminy płatności. W 2021 roku Spółka oczekiwała średnio na spłatę należności 46 dni. Należności z tytułu dostaw i usług dotyczą głównie należności z tytułu sprzedanej energii. Poprzez bieżącą kontrolę należności z tytułu dostaw i usług zdaniem kierownictwa nie istnieje dodatkowe, istotne ryzyko kredytowe ponad poziom określony odpisem na oczekiwane straty kredytowe. Spółka ogranicza i kontroluje ryzyko kredytowe związane z transakcjami handlowymi. W przypadku transakcji handlowych, które ze względu na wysoką wartość mogą generować znaczące straty w wyniku niewywiązania się kontrahenta z umowy, przed zawarciem transakcji przeprowadzana jest ocena kontrahenta uwzględniająca analizę finansową, historię kredytową kontrahenta i inne czynniki. Na podstawie oceny nadawany jest wewnętrzny rating lub Spółka korzysta z ratingu nadanego przez niezależną renomowaną agencję. Na podstawie ratingu wyznaczany jest limit dla kontrahenta. Zawieranie kontraktów, które powodowałyby wzrost ekspozycji powyżej limitów, co do zasady wymaga ustanowienia zabezpieczenia zgodnego z przyjętymi zasadami zarządzania ryzykiem kredytowym. Poziom wykorzystania limitów jest regularnie monitorowany, a w przypadku pojawienia się istotnych przekroczeń, jednostki odpowiedzialne za zarządzanie ryzykiem kontrahenta zobowiązane są do podjęcia działań zmierzających do ich zlikwidowania. Spółka na bieżąco monitoruje płatność należności - stosuje wczesną windykację oraz korzysta z usług Biur Informacji Gospodarczej. W ujęciu geograficznym ryzyko kredytowe dotyczące należności z tytułu dostaw i usług prezentuje poniższa tabela: 31 grudnia 2021 roku 31 grudnia 2020 roku Saldo należności Udział % Saldo należności Udział % Polska 7.668 99,0% 1.239 100,0% Niemcy 31 1,0% - - Belgia 4 - - - RAZEM 7.703 100,0% 1.239 100,0% Większość transakcji sprzedaży oraz salda należności handlowych dotyczy podmiotów powiązanych w Grupie Kapitałowej PGE oraz dużych podmiotów polskiego rynku energii elektrycznej. Informacja o transakcjach z jednostkami powiązanymi została przedstawiona w nocie 21 niniejszego sprawozdania finansowego. Wiekowanie należności i odpisy na oczekiwane straty kredytowe Na dzień 31 grudnia 2021 roku część aktywów finansowych było objęte odpisami na przyszłe straty kredytowe. Zmiana stanu odpisów aktualizujących dla tych klas instrumentów finansowych została zaprezentowana w poniższej tabeli: 2021 rok Należności z tytułu dostaw i usług Pożyczki udzielone Należności z tytułu cash poolingu Nabyte obligacje Pozostałe należności finansowe Odpis na oczekiwane straty kredytowe na dzień 1 stycznia (34) - - (386) - Rozwiązanie odpisów 7 - - - - Wykorzystanie 23 - - - - Odpis na oczekiwane straty kredytowe na dzień 31 grudnia (4) - - (386) - Wartość pozycji przed uwzględnieniem odpisu 7.707 7.614 449 9.528 1.665 Wartość pozycji netto (wartość księgowa) 7.703 7.614 449 9.142 1.665 2020 rok Należności z tytułu dostaw i usług Pożyczki udzielone Należności z tytułu cash poolingu Nabyte obligacje Pozostałe należności finansowe Odpis na oczekiwane straty kredytowe na dzień 1 stycznia (32) - - (386) - Utworzenie odpisów (2) - - - - Wykorzystanie - - - - - Odpis na oczekiwane straty kredytowe na dzień 31 grudnia (34) - - (386) - Wartość pozycji przed uwzględnieniem odpisu 1.273 6.508 330 10.329 881 Wartość pozycji netto (wartość księgowa) 1.239 6.508 330 9.943 881 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 56 Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe aktywa finansowe 31 grudnia 2021 roku 31 grudnia 2020 roku Wartość brutto Odpisy Wartość księgowa netto Wartość brutto Odpisy Wartość księgowa netto Należności nieprzeterminowane 26.941 (389) 26.552 19.333 (392) 18.941 Przeterminowane <30 dni 21 - 21 1 - 1 Przeterminowane 30-90 dni - - - - - - Przeterminowane 90-180 dni - - - - - - Przeterminowane 180-360 dni - - - 2 (2) - Przeterminowane >360 dni 1 (1) - 26 (26) - Należności przeterminowane, razem 22 (1) 21 29 (28) 1 RAZEM AKTYWA FINANSOWE 26.963 (390) 26.573 19.362 (420) 18.942 17.3.2 Lokaty, depozyty, środki pieniężne i ich ekwiwalenty Spółka zarządza ryzykiem kredytowym związanym ze środkami pieniężnymi poprzez dywersyfikację banków, w których lokowane są nadwyżki środków pieniężnych. Wszystkie podmioty, z którymi Spółka zawiera transakcje depozytowe działają w sektorze finansowym. Są to wyłącznie banki zarejestrowane w Polsce bądź działające w Polsce w formie oddziałów banków zagranicznych, posiadających rating na poziomie co najmniej inwestycyjnym, a także dysponujące odpowiednim wskaźnikiem wypłacalności i kapitałem własnym oraz silną i ustabilizowaną pozycją rynkową. 17.3.3 Instrumenty pochodne Wszystkie podmioty, z którymi Spółka zawiera transakcje pochodne działają w sektorze finansowym. Są to banki posiadające rating inwestycyjny, a także dysponujące odpowiednią wysokością kapitału własnego oraz silną i ustabilizowaną pozycją rynkową. Na dzień sprawozdawczy Spółka posiadała zawarte transakcje pochodne, szczegółowo opisane w nocie 16.1.2 niniejszego sprawozdania finansowego. 17.3.4 Gwarancje i poręczenia Poręczenia gwarancje i poręczenia udzielone przez Spółkę zostały przedstawione w nocie 19 niniejszego sprawozdania finansowego. 17.4 Ryzyko rynkowe (finansowe) – analiza wrażliwości Spółka identyfikuje następujące główne rodzaje ryzyka finansowego, na które jest narażona:  ryzyko stopy procentowej,  ryzyko walutowe. Obecnie Spółka narażona jest głównie na ryzyko zmian kursów walutowych EUR/PLN. Ponadto, Spółka narażona jest na ryzyko zmian referencyjnych stóp procentowych PLN. Na potrzeby analizy wrażliwości na zmiany czynników ryzyka rynkowego Spółka wykorzystuje metodę analizy scenariuszowej. Spółka wykorzystuje scenariusze eksperckie odzwierciedlające subiektywną ocenę Spółki odnośnie kształtowania się czynników ryzyka rynkowego w przyszłości. Prezentowane w niniejszym punkcie analizy scenariuszowe mają na celu analizę wpływu zmian czynników ryzyka rynkowego na wyniki finansowe Spółki. W zakresie ryzyka stopy procentowej i ryzyka walutowego przedmiotem analizy są objęte wyłącznie te pozycje, które spełniają definicję instrumentów finansowych. W analizie wrażliwości na ryzyko stopy procentowej Spółka stosuje równoległe przesunięcie krzywej stóp procentowych o potencjalną możliwą zmianę referencyjnych stóp procentowych w trakcie najbliższego roku. W przypadku analizy wrażliwości na zmiany stóp `procentowych efekt zmian czynników ryzyka zostałby odniesiony w sprawozdaniu z całkowitych dochodów do pozycji przychodów/kosztów lub do pozycji aktualizacja wartości instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 57 Poniżej przedstawiono analizę wrażliwości dla każdego rodzaju ryzyka rynkowego, na które Spółka jest narażona na dzień sprawozdawczy, pokazując jaki wpływ na wynik finansowy brutto miałyby potencjalnie możliwe zmiany poszczególnych czynników ryzyka według klas aktywów i zobowiązań finansowych. Analiza wrażliwości na ryzyko walutowe Poniższa tabela przedstawia wrażliwość wyniku finansowego brutto i kapitałów na racjonalnie możliwe do zaistnienia zmiany kursów walutowych, przy założeniu braku zmian innych czynników ryzyka dla tych klas instrumentów finansowych, które są narażone na ryzyko kursów walutowych. KLASY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH Wartość w sprawozdaniu w PLN ANALIZA WRAŻLIWOŚCI NA RYZYKO WALUTOWE NA 31 GRUDNIA 2021 ROKU Wartość narażona na ryzyko w PLN EUR/PLN USD/PLN Wpływ na wynik finansowy/ Kapitał Wpływ na wynik finansowy/ Kapitał 10% -10% 10% -10% Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe 26.573 1.698 170 (170) - - Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 5.316 650 65 (65) - - Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy - aktywa 2.269 23.561 1.293 (1.293) 1 (1) Instrumenty pochodne zabezpieczające - aktywa 313 819 66 (66) - - Kredyty bankowe, pożyczki, obligacje 10.248 669 (67) 67 - - Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe 10.251 1.663 (166) 166 - - Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy – zobowiązania 2.278 20.701 (1.365) 1.365 (1) 1 WPŁYW NA WYNIK FINANSOWY (4) 4 - - Instrumenty pochodne zabezpieczające - aktywa 313 872 16 (16) - - WPŁYW NA KAPITAŁ Z AKTUALIZACJI WYCENY 16 (16) - - KLASY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH Wartość w sprawozdaniu w PLN ANALIZA WRAŻLIWOŚCI NA RYZYKO WALUTOWE NA 31 GRUDNIA 2020 ROKU Wartość narażona na ryzyko w PLN EUR/PLN USD/PLN Wpływ na wynik finansowy/ Kapitał Wpływ na wynik finansowy/ Kapitał 10% -10% 10% -10% Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe 18.901 866 87 (87) - - Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 3.507 593 59 (59) - - Instrumenty pochodne – aktywa 1.244 15.648 968 (968) 9 (9) Instrumenty pochodne zabezpieczające CCIRS 64 872 66 (66) - - Kredyty bankowe, pożyczki, obligacje 10.752 671 (67) 67 - - Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe 1.600 1.005 (100) 100 - - Instrumenty pochodne – zobowiązania 1.628 10.447 (924) 924 (9) 9 WPŁYW NA WYNIK FINANSOWY 89 (89) - - Instrumenty pochodne zabezpieczające CCIRS 64 872 21 (21) - - WPŁYW NA KAPITAŁ Z AKTUALIZACJI WYCENY 21 (21) - - Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 58 Analiza wrażliwości na ryzyko stopy procentowej Poniższa tabela przedstawia wrażliwość wyniku finansowego brutto i kapitałów na racjonalnie możliwe do zaistnienia zmiany stóp procentowych, przy niezmienionych pozostałych czynnikach ryzyka dla tych klas instrumentów finansowych, które są narażone na ryzyko stopy procentowej: AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE ANALIZA WRAŻLIWOŚCI NA RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ NA 31 GRUDNIA 2021 ROKU Wartość w sprawozdani u w PLN Wartość narażona na ryzyko w PLN WIBOR EURIBOR Wpływ na wynik finansowy/ Kapitał Wpływ na wynik finansowy/ Kapitał +50pb –50pb +25pb –25pb Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności 26.573 449 2 (2) - - Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy – aktywa 2.269 2.269 11 (11) - - Kredyty, pożyczki, obligacje, cash pooling 10.248 4.537 (36) 36 - - Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy – zobowiązania 2.278 2.278 (11) 11 - - WPŁYW NA WYNIK FINANSOWY (34) 34 - - Instrumenty pochodne zabezpieczające CCIRS 110 110 21 (22) (14) 15 Instrumenty pochodne zabezpieczające IRS 203 203 66 (73) - - WPŁYW NA KAPITAŁ Z AKTUALIZACJI WYCENY 87 (95) (14) 15 Dla instrumentów pochodnych wartość narażoną na ryzyko stopy procentowej stanowi wartość godziwa tych instrumentów (wartość księgowa). Analiza wrażliwości dla instrumentów pochodnych CCIRS i IRS została przeprowadzona z wykorzystaniem zmiany wyceny przy przesuniętych krzywych stóp procentowych w danej walucie. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE ANALIZA WRAŻLIWOŚCI NA RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ NA 31 GRUDNIA 2020 ROKU Wartość w sprawozdani u w PLN Wartość narażona na ryzyko w PLN WIBOR EURIBOR Wpływ na wynik finansowy/ Kapitał Wpływ na wynik finansowy/ Kapitał +50pb –50pb +25pb –25pb Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności 18.901 330 2 (2) - - Instrumenty pochodne – aktywa 1.376 1.260 6 (6) - - Kredyty, pożyczki, obligacje, cash pooling 10.752 8.063 (40) 40 - - Instrumenty pochodne – zobowiązania 1.628 1.243 (6) 6 - - WPŁYW NA WYNIK FINANSOWY (38) 38 - - Instrumenty pochodne zabezpieczające CCIRS 64 64 28 (30) (17) 17 Instrumenty pochodne zabezpieczające IRS – zobowiązania 385 385 148 (115) - - WPŁYW NA KAPITAŁ Z AKTUALIZACJI WYCENY - - 176 (145) (17) 17 Dla instrumentów pochodnych wartość narażoną na ryzyko stopy procentowej stanowi wartość godziwa tych instrumentów (wartość księgowa). Analiza wrażliwości dla instrumentów pochodnych CCIRS i IRS została przeprowadzona z wykorzystaniem zmiany wyceny przy przesuniętych krzywych stóp procentowych w danej walucie. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 59 17.5 Rachunkowość zabezpieczeń ZASADY RACHUNKOWOŚCI Rachunkowość zabezpieczeń Zmiany w wycenie do wartości godziwej pochodnych instrumentów finansowych wyznaczonych jako instrumenty zabezpieczające przepływy pieniężne CCIRS oraz IRS odnoszone są do kapitału z aktualizacji wyceny w części stanowiącej efektywne zabezpieczenie, natomiast nieefektywna część zabezpieczenia odnoszona jest do rachunku zysków i strat. Kwoty skumulowanej zmiany wyceny do wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego, ujęte uprzednio w kapitale z aktualizacji wyceny, przenoszone są do rachunku zysków i strat w okresie lub okresach, w którym pozycja zabezpieczana wywiera wpływ na rachunek zysków i strat. Alternatywnie, w przypadku gdy zabezpieczenie planowanej transakcji skutkuje ujęciem składnika aktywów niefinansowych lub zobowiązań niefinansowych, Spółka wyłącza kwotę z kapitałów i włącza ją do początkowego kosztu nabycia lub innej wartości księgowej składnika aktywów lub zobowiązań niefinansowych. W związku z zawarciem pożyczek ze spółką PGE Sweden AB w czerwcu i sierpniu 2014 roku PGE S.A. zawarła transakcje CCIRS, zabezpieczające kurs walutowy. W transakcjach tych banki-kontrahenci płacą PGE S.A. odsetki oparte na stopie stałej w EUR, a PGE S.A. płaci odsetki oparte na stopie stałej w PLN. Nominał, płatności odsetek oraz spłata nominału w transakcji CCIRS są skorelowane z odpowiednimi warunkami wynikającymi z umów pożyczek. Do transakcji tych Spółka stosuje rachunkowość zabezpieczeń. PGE S.A. stosuje również rachunkowość zabezpieczeń do transakcji IRS, zabezpieczających stopę procentową w związku z zaciągniętymi zobowiązaniami finansowymi w ramach umów kredytowych takich jak Umowa Kredytowa z konsorcjum banków zawarta w dniu 7 września 2015 roku oraz Umowa Kredytowa z Bankiem Gospodarstwa Krajowego zawarta w dniu 17 grudnia 2014 roku oraz w ramach obligacji rynkowych wyemitowanych w dniu 9 maja 2019 roku. W ramach zawartych transakcji IRS banki – kontrahenci płacą PGE S.A. odsetki oparte na stopie zmiennej w PLN, a PGE S.A. płaci odsetki na stopie stałej w PLN. Źródłem częściowej nieefektywności w przypadku stosowania rachunkowości zabezpieczeń jest wyłącznie transakcja CCIRS, zabezpieczająca kurs pożyczki zaciągniętej od PGE Sweden AB. Rok zakończony 31 grudnia 2021 WARTOŚĆ POZYCJI ZABEZPIECZANEJ NA 1 STYCZNIA 671 Spłata pożyczki - Naliczenie odsetek 21 Spłata odsetek (21) Różnice kursowe (2) WARTOŚĆ POZYCJI ZABEZPIECZANEJ NA 31 GRUDNIA 669 Informacja o instrumentach zabezpieczających – struktura terminowa zapadalności: Instrument pochodny Waluta Do 1 roku Od 1 roku do 5 lat Powyżej 5 lat CCIRS EUR 9 29 (230) IRS PLN (28) (167) (31) Spółka ocenia, że nieefektywna części zabezpieczenia, wynikająca z kursu EUR oraz zmiany WIBOR i odnoszona do rachunku zysków i strat nie będzie miała istotnego wpływu na przyszłe sprawozdania finansowe. Wpływ rachunkowości zabezpieczeń na kapitał z aktualizacji wyceny został przedstawiony w nocie 12.3 niniejszego sprawozdania finansowego. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 60 NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 18. Sprawozdanie z przepływów pieniężnych ZASADY RACHUNKOWOŚCI Sprawozdanie z przepływów pieniężnych Sprawozdanie z przepływów pieniężnych sporządzane jest metoda pośrednią. Poniżej przedstawiono analizę najbardziej istotnych pozycji sprawozdania z przepływów pieniężnych. 18.1 Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej Odsetki i dywidendy Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Dywidendy należne (1.252) (1.464) Odsetki od zakupionych obligacji (322) (372) Odsetki od wyemitowanych obligacji 25 34 Odsetki od pożyczek udzielonych (130) (99) Odsetki od pożyczek otrzymanych 23 22 Odsetki i prowizje od kredytów 126 185 Odsetki od instrumentów pochodnych 129 83 Pozostałe 1 1 RAZEM ODSETKI I DYWIDENDY (1.400) (1.610) (Zysk)/ strata na działalności inwestycyjnej Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Wycena memoriałowa instrumentów pochodnych 57 96 Utworzenie i rozwiązanie odpisów aktualizujących aktywa finansowe 7 515 (Zysk)/strata na zbyciu pozostałych aktywów finansowych 36 11 Pozostałe 2 (4) RAZEM (ZYSK)/ STRATA NA DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ 102 618 Zmiana stanu należności Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Zmiana stanu należności z tytułu dostaw i usług i pozostałych należności (8.216) 810 Korekta o zmianę stanu pożyczek udzielonych (w tym cash pooling) 1.072 1.977 Korekta o zmianę stanu zakupionych obligacji (801) (2.697) Pozostałe 3 - RAZEM ZMIANA STANU NALEŻNOŚCI (7.942) 90 Zmiana stanu zobowiązań z wyjątkiem kredytów i pożyczek Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Zmiana stanu zobowiązań z tytułu dostaw i usług i pozostałych zobowiązań finansowych 7.849 124 Zmiana stanu pozostałych zobowiązań niefinansowych 143 344 Zmiana stanu pozostałych zobowiązań finansowych 806 699 Korekta o zmianę stanu rozliczeń w podatkowej grupie kapitałowej (58) (92) Pozostałe (4) (3) RAZEM ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ Z WYJĄTKIEM KREDYTÓW I POŻYCZEK 8.736 1.072 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 61 Zmiana stanu pozostałych aktywów niefinansowych Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Zmiana stanu pozostałych aktywów krótkoterminowych 254 (433) Pozostałe - 2 RAZEM ZMIANA STANU POZOSTAŁYCH AKTYWÓW NIEFINANSOWYCH 254 (431) 18.2 Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej Nabycie i wykup obligacji emitowanych przez spółki Grupy PGE PGE S.A. nabywa obligacje emitowane przez spółki Grupy Kapitałowej PGE. Środki uzyskane z emisji obligacji są wykorzystywane na finansowanie inwestycji, refinansowanie zobowiązań finansowych oraz na finansowanie bieżącej działalności operacyjnej. Szczegółowy opis zawiera nota 16.1.1. Sprzedaż pozostałych aktywów finansowych Kwota wpływu ze sprzedaży pozostałych aktywów finansowych dotyczy w głównej mierze sprzedaży udziałów PGE EJ1 sp. z o.o. (368 mln PLN). Wydatki na nabycie spółek zależnych W pozycji wydatki na nabycie spółek zależnych zostały ujete kwoty dotyczące nabycia udziałów i akcji w spółkach zależnych, co zostało opisane w nocie 8 niniejszego sprawozdania. Dywidendy otrzymane Na łączną kwotę otrzymanych dywidend składają się głównie dywidendy od: PGE Dystrybucja S.A. w wysokości 784 mln PLN, PGE EC S.A. 277 mln PLN oraz PGE EO S.A. 166 mln PLN, a w okresie porównawczym PGE Dystrybucja S.A. w wysokości 792 mln PLN, PGE EO S.A. 467 mln PLN oraz PGE EC S.A. 186 mln PLN. Przepływy w ramach usługi cash poolingu Jak opisano w nocie 16.1.1 PGE S.A. pełni rolę koordynującego usługę cash poolingu w Grupie Kapitałowej PGE. Oznacza to między innymi, że poszczególne podmioty rozliczają swoje pozycje ze Spółką, a Spółka rozlicza się z bankami. W związku z powyższym Spółka wykazuje udzielone pożyczki oraz wpływy z tytułu cash poolingu od podmiotów uczestniczących w cash poolingu. 18.3 Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej Wpływy z tytułu zaciągnięcia pożyczek i kredytów W bieżącym okresie sprawozdawczym Spółka zaciągnęła kredyty w łącznej wysokości 273 mln PLN. Spłata pożyczek, kredytów i leasingu finansowego W bieżącym okresie sprawozdawczym Spółka spłaciła kredyty o łącznej wartości 976 mln PLN. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 62 POZOSTAŁE NOTY OBJAŚNIAJĄCE 19. Zobowiązania i należności warunkowe. Sprawy sądowe ZASADY RACHUNKOWOŚCI Zobowiązania warunkowe W zakresie rozpoznawania i wyceny rezerw oraz zobowiązań warunkowych Spółka dokonuje oceny prawdopodobieństwa potencjalnych zobowiązań. Jeżeli wystąpienie niekorzystnego zdarzenia jest prawdopodobne, Spółka ujmuje rezerwę w odpowiedniej wysokości. Jeżeli wystąpienie niekorzystnego zdarzenia w ocenie Spółki jest możliwe, lecz nie jest prawdopodobne, ujawniane jest zobowiązanie warunkowe. 19.1 Zobowiązania warunkowe Stan na dzień 31 grudnia 2021 Stan na dzień 31 grudnia 2020 Zobowiązania z tytułu gwarancji i poręczeń 18.029 13.120 Poręczenie 690 692 Poręczenia gwarancji bankowych zabezpieczające transakcje giełdowe 2.760 450 Inne zobowiązania warunkowe 59 - ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE, RAZEM 21.538 14.262 Gwarancja za zobowiązania PGE Sweden AB (publ) W związku z ustanowieniem w 2014 roku programu euroobligacji została zawarta umowa na udzielenie gwarancji przez PGE S.A. za zobowiązania PGE Sweden AB (publ). Gwarancja zostało udzielone do kwoty 2.500 mln EUR (10.750 mln PLN) i obowiązuje do 31 grudnia 2041 roku. Wysokość zobowiązań PGE Sweden AB (publ) z tytułu wyemitowanych obligacji na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosi 140 mln EUR (642 mln PLN) a na dzień 31 grudnia 2020 roku 140 mln EUR (644 mln PLN). Poręczenie za zobowiązania PGE GiEK S.A. 28 grudnia 2021 roku PGE S.A. zawarła umowę poręczenia do kwoty 5 mld PLN, na mocy której poręczyła za wszelkie zobowiązania PGE GiEK S.A. wynikające z transakcji handlu energią elektryczną zawartych na TGE, rozliczanych przez IRGiT. Poręczenie za zobowiązania PGE Dom Maklerski S.A. Zobowiązanie przedstawia udzielone przez PGE S.A. poręczenie za zobowiązania PGE Dom Maklerski S.A. na rzecz Citigroup Global Markets Europe AG celem zabezpieczenia rozliczenia transakcji giełdowych na uprawnieniach do emisji CO 2 . Na dzień 31 grudnia 2021 roku kwota poręczenia wystawiona przez PGE S.A. wynosiła 150 mln EUR co dało równowartość 690 mln PLN. Poręczenie gwarancji bankowych zabezpieczające transakcje giełdowe Zobowiązania przedstawiają wystawione przez PGE S.A. poręczenia gwarancji bankowych wniesionych jako depozyt celem zabezpieczenia transakcji giełdowych wynikających z członkostwa w IRGiT. Na dzień 31 grudnia 2021 roku łączna kwota poręczeń gwarancji wystawionych przez banki wynosiła 2.760 mln PLN a na 31 grudnia 2020 roku 450 mln PLN. Pozostałe kwestie sporne W związku ze sprzedażą udziałów PGE EJ1 sp. z o.o. do Skarbu Państwa oraz zgodnie z zawartym Porozumieniem regulującym odpowiedzialność dotychczasowych Wspólników z tytułu kosztów sporu z Worley Parsons, PGE S.A. w razie przegrania sporu może być zobowiązana do pokrycia kosztów sporu w kwocie wynoszącej maksymalnie 98 mln PLN. W związku z tym, na potrzeby określenia wartości godziwej otrzymanej zapłaty, dokonano oszacowania prawdopodobieństwa przegrania sporu. W efekcie kwota 59 mln PLN została rozpoznana w zobowiązaniach warunkowych, zaś kwota 39 mln PLN w rezerwach krótkoterminowych. Kwota utworzonej rezerwy skorygowała wynik na sprzedaży udziałów prezentowany w niniejszym sprawozdaniu finansowym. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 63 19.2 Pozostałe istotne kwestie związane ze zobowiązaniami warunkowymi Promesa dotycząca zapewnienia finansowania nowych inwestycji w spółkach Grupy Kapitałowej PGE W związku z realizowanymi inwestycjami strategicznymi w Grupie Kapitałowej PGE, Spółka udzieliła promesy swojej spółce zależnej, w której zobowiązała się do zapewnienia finansowania planowanych inwestycji. Promesa dotyczy ściśle określonych postępowań inwestycyjnych i może być wykorzystywana tylko w tych celach. Na dzień sprawozdawczy przybliżona wartość przyszłych zobowiązań inwestycyjnych dotycząca tych projektów wynosi około 250 mln PLN. 19.3 Inne sprawy sądowe i sporne Kwestia odszkodowania dotyczącego konwersji akcji W dniu 12 listopada 2014 roku spółka Socrates Investment S.A. (nabywca wierzytelności od byłych akcjonariuszy PGE Górnictwo i Energetyka S.A.) złożyła pozew sądowy o zasądzenie odszkodowania w łącznej kwocie ponad 493 mln PLN (plus odsetki) za szkodę poniesioną w związku z nieprawidłowym (jej zdaniem) ustaleniem parytetu wymiany akcji w procesie połączenia spółki PGE GiEK S.A. z PGE S.A. Spółka złożyła odpowiedź na pozew. W dniu 15 listopada 2017 roku wpłynęło do Spółki pismo procesowe powoda - zmiana żądania pozwu, zwiększając kwotę dochodzoną pozwem do wysokości 636 mln PLN. W dniu 20 listopada 2018 roku odbyła się rozprawa dotycząca tematu powołania biegłego. Obecnie toczy się postępowanie sądowe w pierwszej instancji. Sąd, postanowieniem datowanym na dzień 19 kwietnia 2019 roku wskazał biegłych, wybranych do sporządzenia opinii w w/w sprawie. Do dnia zatwierdzenia do publikacji niniejszego sprawozdania finansowego nie została sporządzona ostateczna opinia biegłych. W związku z dopuszczeniem dowodu z opinii zespołu biegłych rozprawa została odroczona na termin z urzędu. Nowy termin rozprawy został wyznaczony na dzień 8 kwietnia 2022 roku. Ponadto z podobnym roszczeniem wystąpiła spółka Pozwy sp. z o.o., nabywca wierzytelności byłych akcjonariuszy spółki PGE Elektrownia Opole S.A. Spółka Pozwy sp. z o.o. pozwem wniesionym do Sądu Okręgowego w Warszawie przeciwko PGE GiEK S.A., PGE S.A. oraz PwC Polska sp. z o.o. (dalej jako Pozwani) wniosła o zasądzenie od Pozwanych na zasadzie in solidum, ewentualnie solidarnie na rzecz Pozwy sp. z o.o. odszkodowania w łącznej kwocie ponad 260 mln PLN wraz z odsetkami z tytułu rzekomo nieprawidłowego (jej zdaniem) ustalenia stosunku wymiany akcji PGE Elektrownia Opole S.A. na akcje PGE GiEK S.A. w procesie łączenia tych spółek. Pozew ten został do PGE S.A. doręczony 9 marca 2017 roku, zaś termin na złożenie odpowiedzi na pozew został wyznaczony przez sąd do 9 lipca 2017 roku. Spółki: PGE S.A. i PGE GiEK S.A. 8 lipca 2017 roku złożyły odpowiedź na pozew. Sąd Okręgowy w Warszawie w dniu 28 września 2018 roku ogłosił wyrok w pierwszej instancji - pozew spółki Pozwy sp. z o.o. skierowany przeciwko PGE S.A., PGE GiEK S.A. oraz PWC Polska sp. z o.o. został oddalony. W dniu 8 kwietnia 2019 roku do PGE S.A. wpłynął odpis apelacji złożonej przez powoda w dniu 7 grudnia 2018 roku. Odpowiedź PGE S.A. oraz PGE GiEK S.A. na apelację została sporządzona w dniu 23 kwietnia 2019 roku. Rozprawa odbyła się w dniu 21 grudnia 2020 roku - Sąd Apelacyjny wydał wyrok, w którym uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w całości i zwrócił sprawę do ponownego rozpoznania do Sądu Okręgowego. W dniu 22 stycznia 2021 roku PGE SA wraz z PGE GiEK SA złożyła zażalenie na wyrok do Sądu Najwyższego, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny. Na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2021 roku Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok. Tym samym sprawa powróciła do ponownego rozpatrzenia przez Sąd Apelacyjny. Uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego wpłynęło do spółek PGE S.A. i PGE GiEK S.A. w dniu 24 czerwca 2021 roku. Termin posiedzenia Sądu Apelacyjnego został wyznaczony na dzień 30 września 2021 roku. Podczas rozprawy Sąd zobowiązał pozwanych do przestawienia stanowiska w przedmiocie przedawnienia, a powoda o wskazanie świadków przesłuchiwanych na okoliczność określenia rozpoczęcia biegu przedawnienia. Rozprawa została odroczona bez określenia kolejnego terminu. Spółki z Grupy PGE nie uznają żądań Socrates Investment S.A. i Pozwy sp. z o.o. Zdaniem PGE S.A. roszczenia te są bezzasadne, a cały proces konsolidacji był przeprowadzony rzetelnie i prawidłowo. Sama wartość akcji spółek podlegających połączeniu została określona przez niezależną spółkę PwC Polska sp. z o.o. Dodatkowo plany połączenia ww. spółek, w tym parytety wymiany akcji, były badane w zakresie poprawności i rzetelności przez wyznaczonego przez sąd rejestrowy biegłego, który nie stwierdził żadnych nieprawidłowości. Następnie sąd zarejestrował połączenia ww. spółek. Na zgłoszone roszczenie PGE S.A. nie utworzyła rezerwy. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 64 20. Rozliczenia podatkowe Obowiązki i uprawnienia podatkowe są określone w Konstytucji, ustawach podatkowych oraz ratyfikowanych umowach międzynarodowych. Zgodnie z ordynacją podatkową podatek definiuje się jako publicznoprawne, nieodpłatne przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Uwzględniając kryterium przedmiotowe, obowiązujące w Polsce podatki można uszeregować w pięciu grupach: opodatkowanie dochodów, opodatkowanie obrotu, opodatkowanie majątku, opodatkowanie czynności, oraz inne opłaty, nie zaklasyfikowane gdzie indziej. Z punktu widzenia działalności podmiotów gospodarczych zasadnicze znaczenie ma opodatkowanie dochodów (podatek dochodowy od osób prawnych), opodatkowanie obrotów (podatek od towarów i usług VAT, podatek akcyzowy) oraz opodatkowanie majątku (podatek od nieruchomości i od środków transportowych). Nie można pominąć innych opłat i wpłat, które zaklasyfikować można jako quasi – podatki. Wśród nich wymienić należy między innymi składki na ubezpieczenia społeczne. Podstawowe stawki podatkowe kształtowały się następująco: w 2021 roku stawka podatku dochodowego od osób prawnych – 19%, dla małych przedsiębiorców możliwa jest stawka 9%, podstawowa stawka podatku VAT - 23%, obniżone: 8%, 5%, 0%, ponadto, niektóre towary i usługi są objęte zwolnieniem z podatku VAT. System podatkowy w Polsce charakteryzuje duża zmienność przepisów podatkowych, wysoki stopień ich skomplikowania, wysokie potencjalne kary przewidziane w razie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia skarbowego. Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary działalności, podlegające regulacjom (kontroli celnej, czy dewizowej) mogą być przedmiotem kontroli odpowiednich władz, które uprawnione są do nakładania kar i sankcji wraz z odsetkami karnymi. Kontrolą mogą być objęte rozliczenia podatkowe przez okres 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Podatkowa Grupa Kapitałowa 18 września 2014 roku została zawarta na okres 25 lat umowa podatkowej grupy kapitałowej pod nazwą „PGK PGE 2015”, dla której PGE S.A. jest spółką reprezentującą. W dniu 28 lipca 2021 roku został zawarty aneks do umowy podatkowej grupy kapitałowej, którym to aneksem skrócono okres na jaki została zawarta umowa z 25 do 7 lat. Z dniem 31 grudnia 2021 roku ustał byt prawny „PGK PGE 2015”. W stanie prawnym obowiązującym do końca 2021 roku spółki tworzące podatkową grupę kapitałową musiały spełnić szereg wymogów, obejmujących między innymi: odpowiedni poziom kapitałów, udział spółki dominującej w kapitałach spółek tworzących PGK na poziomie minimum 75%, brak powiązań kapitałowych między spółkami zależnymi, brak zaległości podatkowych, osiągnanie udziału dochodu w przychodach na poziomie przynajmniej 2% (liczonego dla całej PGK) oraz zawieranie transakcji z podmiotami spoza PGK wyłącznie na warunkach rynkowych. Naruszenie powyższych wymogów mogło oznaczać rozwiązanie podatkowej grupy kapitałowej i utratę przez nią statusu podatnika. Od momentu rozwiązania każda ze spółek wchodzących w skład podatkowej grupy kapitałowej staje się samodzielnym podatnikiem dla podatku CIT. Mechanizm podzielonej płatności w VAT Grupa Kapitałowa wykorzystuje środki otrzymywane od kontrahentów na rachunkach VAT do płatności swoich zobowiązań zawierających podatek VAT. Wysokość środków na rachunkach VAT w danym dniu zależy w głównej mierze od tego, jak wielu kontrahentów Grupy Kapitałowej skorzysta z mechanizmu oraz relacji między terminami płatności należności i zobowiązań. Według stanu na dzień 31 grudnia 2021 roku saldo środków pieniężnych na rachunkach VAT wynosiło 358 mln PLN. Raportowanie schematów podatkowych (MDR) Od 2019 roku zaczęły obowiązywać nowe przepisy prawne, które wprowadziły obowiązkowe raportowanie schematów podatkowych (tzw. „MDR”, ang. Mandatory Disclosure Rules). Co do zasady jako schemat podatkowy należy rozumieć czynność, w wyniku której osiągniecie korzyści podatkowej jest główną lub jedną z głównych korzyści. Ponadto jako schemat podatkowy wskazane zostały zdarzenia posiadające tzw. szczególne lub inne szczególne cechy rozpoznawcze, zdefiniowane w przepisach. Obowiązkiem raportowania zostają objęte trzy typy podmiotów: promotorzy, wspomagający i korzystający. Regulacje MDR są w wielu obszarach złożone i nieprecyzyjne, co powoduje wątpliwości interpretacyjne odnośnie ich praktycznego stosowania. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 65 Niepewność związana z rozliczeniami podatkowymi Regulacje dotyczące podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych oraz obciążeń związanych z ubezpieczeniami społecznymi podlegają częstym zmianom. Te częste zmiany powodują brak odpowiednich punktów odniesienia, niespójne interpretacje oraz nieliczne ustanowione precedensy, które mogłyby mieć zastosowanie. Obowiązujące przepisy zawierają również niejasności, które powodują różnice w opiniach, co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych, zarówno pomiędzy organami państwowymi jak i organami państwowymi i przedsiębiorstwami. Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary działalności (na przykład kwestie celne czy dewizowe) mogą być przedmiotem kontroli organów, które uprawnione są do nakładania wysokich kar i grzywien, a wszelkie dodatkowe zobowiązania podatkowe, wynikające z kontroli, muszą zostać zapłacone wraz z wysokimi odsetkami. Te warunki powodują, że ryzyko podatkowe w Polsce jest większe niż w krajach o bardziej stabilnym systemie podatkowym. W konsekwencji, kwoty prezentowane i ujawniane w sprawozdaniach finansowych mogą się zmienić w przyszłości w wyniku ostatecznej decyzji organu kontroli podatkowej. Ustawa Ordynacja Podatkowa zawiera postanowienia Ogólnej Klauzuli Zapobiegającej Nadużyciom (GAAR). GAAR ma zapobiegać powstawaniu i wykorzystywaniu sztucznych struktur prawnych tworzonych w celu uniknięcia zapłaty podatku w Polsce. GAAR definiuje unikanie opodatkowania jako czynność dokonaną przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej. Zgodnie z GAAR taka czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli sposób działania był sztuczny. Wszelkie występowanie nieuzasadnionego dzielenia operacji, angażowania podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego, elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących oraz inne działania o podobnym działaniu do wcześniej wspomnianych, mogą być potraktowane jako przesłanka istnienia sztucznych czynności podlegających przepisom GAAR. Nowe regulacje będą wymagać znacznie większego osądu przy ocenie skutków podatkowych poszczególnych transakcji. Klauzulę GAAR należy stosować w odniesieniu do transakcji dokonanych po jej wejściu w życie oraz do transakcji, które zostały przeprowadzone przed wejściem w życie klauzuli GAAR, ale dla których po dacie wejścia klauzuli w życie korzyści były lub są nadal osiągane. Wdrożenie powyższych przepisów umożliwi polskim organom kontroli podatkowej kwestionowanie realizowanych przez podatników prawnych ustaleń i porozumień, takich jak restrukturyzacja i reorganizacja grupy. Grupa ujmuje i wycenia aktywa lub zobowiązania z tytułu bieżącego i odroczonego podatku dochodowego przy zastosowaniu wymogów MSR 12 Podatek dochodowy w oparciu o zysk (stratę podatkową), podstawę opodatkowania, nierozliczone straty podatkowe, niewykorzystane ulgi podatkowe i stawki podatkowe, uwzględniając ocenę niepewności związanych z rozliczeniami podatkowymi. Gdy istnieje niepewność co do tego, czy i w jakim zakresie organ podatkowy będzie akceptował poszczególne rozliczenia podatkowe transakcji, Grupa ujmuje te rozliczenia uwzględniając ocenę niepewności. 21. Informacja o podmiotach powiązanych Dominującym właścicielem Grupy Kapitałowej PGE jest Skarb Państwa, w związku z tym spółki Skarbu Państwa są traktowane jako podmioty powiązane. Spółka identyfikuje szczegółowo transakcje z najważniejszymi podmiotami zależnymi od Skarbu Państwa. Łączna wartość transakcji z powyższymi jednostkami została przedstawiona w poniższych tabelach w pozycji „pozostałe podmioty powiązane”. Transakcje z jednostkami powiązanymi są dokonywane w oparciu o ceny rynkowe dostarczanych towarów, produktów i usług lub oparte są o koszt ich wytworzenia. Wyjątkiem od tej reguły były rozliczenia strat podatkowych w ramach podatkowej grupy kapitałowej, opisanej w notach 5.2 oraz 20 niniejszego sprawozdania finansowego. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 66 21.1 Transakcje Spółki z podmiotami powiązanymi Rok zakończony 31 grudnia 2021 roku SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW Podmioty zależne od Spółki Inne podmioty powiązane w ramach GK PGE Pozostałe podmioty powiązane Podmioty niepowiązane RAZEM Przychody ze sprzedaży 25.608 - 1.263 9.046 35.917 Pozostałe przychody /(koszty)operacyjne 12 - - (11) 1 Przychody/(koszty) finansowe 1.630 - - (317) 1.313 Koszty działalności operacyjnej 12.069 - 1.108 22.140 35.317 Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW Podmioty zależne od Spółki Inne podmioty powiązane w ramach GK PGE Pozostałe podmioty powiązane Podmioty niepowiązane RAZEM Przychody ze sprzedaży 21.756 - 138 5.647 27.541 Pozostałe przychody /(koszty)operacyjne 11 - - (16) (5) Przychody/(koszty) finansowe 1.390 - - (293) 1.097 Koszty działalności operacyjnej 10.494 - 196 16.134 26.824 Spółka ujmuje przychody ze sprzedaży do jednostek zależnych w Grupie Kapitałowej PGE głównie z tytułu sprzedaży energii elektrycznej, gazu, praw majątkowych oraz uprawnień do emisji CO 2 . Przychody finansowe dotyczą głównie dywidend oraz odsetek od pożyczek i obligacji. Koszty działalności operacyjnej dotyczą wartości sprzedanych towarów i materiałów. Spółka dokonuje istotnych transakcji na rynku energii za pośrednictwem Towarowej Giełdy Energii S.A. Z uwagi na fakt, iż jednostka ta zajmuje się jedynie organizacją obrotu giełdowego, zakup i sprzedaż za jej pośrednictwem nie jest traktowany jako transakcja z podmiotem powiązanym. 21.2 Stan rozrachunków Spółki z podmiotami powiązanymi Stan na dzień 31 grudnia 2021 roku AKTYWA Podmioty zależne od Spółki Inne podmioty powiązane w ramach GK PGE Pozostałe podmioty powiązane Podmioty niepowiązane RAZEM Aktywa finansowe: 26.376 - 134 63 26.573 Nabyte obligacje 9.142 - - - 9.142 Należności z tytułu dostaw i usług 7.508 - 134 61 7.703 Pozostałe pożyczki i aktywa finansowe 9.726 - - 2 9.728 Udziały i akcje w podmiotach zależnych 29.532 - - - 29.532 Udziały i akcje w jednostkach stowarzyszonych, współkontrolowanych i pozostałych - 83 - 13 96 Instrumenty pochodne – aktywa - - - 2.612 2.612 Pozostałe aktywa krótkoterminowe 667 - - (292) 375 Stan na dzień 31 grudnia 2020 roku AKTYWA Podmioty zależne od Spółki Inne podmioty powiązane w ramach GK PGE Pozostałe podmioty powiązane Podmioty niepowiązane RAZEM Aktywa finansowe: 18.858 - 18 25 18.901 Nabyte obligacje 9.943 - - - 9.943 Należności z tytułu dostaw i usług 1.196 - 18 25 1.239 Pozostałe pożyczki i aktywa finansowe 7.719 - - - 7.719 Udziały i akcje w podmiotach zależnych 29.770 - - - 29.770 Udziały i akcje w jednostkach stowarzyszonych i współkontrolowanych - 101 - - 101 Instrumenty pochodne – aktywa - - - 1.376 1.376 Pozostałe aktywa krótkoterminowe 51 - - 3 54 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 67 Stan na dzień 31 grudnia 2021 roku ZOBOWIĄZANIA Podmioty zależne od Spółki Pozostałe podmioty powiązane Podmioty niepowiązane RAZEM Instrumenty pochodne – pasywa - - 2.278 2.278 Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu: 10.474 56 9.969 20.499 Wyemitowane obligacje - - 1.404 1.404 Oprocentowane kredyty i pożyczki 669 - 6.809 7.478 Zobowiązania z tyt. cash poolingu 1.346 - - 1.346 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług 8.459 56 51 8.566 Zobowiązania z tytułu leasingu MSSF 16 - - 20 20 Pozostałe zobowiązania finansowe - - 1.685 1.685 Stan na dzień 31 grudnia 2020 roku ZOBOWIĄZANIA Podmioty zależne od Spółki Pozostałe podmioty powiązane Podmioty niepowiązane RAZEM Instrumenty pochodne – pasywa - - 1.628 1.628 Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu: 2.504 21 9.827 12.352 Wyemitowane obligacje - - 1.401 1.401 Oprocentowane kredyty i pożyczki 672 - 7.510 8.182 Zobowiązania z tyt. cash poolingu 1.149 - - 1.149 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług 681 21 15 717 Zobowiązania z tytułu leasingu MSSF 16 - - 20 20 Pozostałe zobowiązania finansowe 2 - 881 883 Kwestie promes i poręczeń udzielonych jednostkom zależnym od PGE S.A. zostały opisanie w nocie 19 niniejszego sprawozdania finansowego. 21.3 Wynagrodzenie kadry kierowniczej Jako kadrę kierowniczą Spółka identyfikuje Zarząd i Radę Nadzorczą. tys. PLN Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Krótkoterminowe świadczenia pracownicze (wynagrodzenia i narzuty) 7.622 7.913 Świadczenia po okresie zatrudnienia oraz z tytułu rozwiązania stosunku pracy (935) 49 ŁĄCZNA KWOTA WYNAGRODZENIA KADRY KIEROWNICZEJ 6.687 7.962 tys. PLN Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Zarząd Spółki 5.869 7.201 Rada Nadzorcza Spółki 818 761 ŁĄCZNA KWOTA WYNAGRODZENIA KADRY KIEROWNICZEJ 6.687 7.962 Członkowie Zarządu Spółki zatrudnieni są na podstawie umów cywilno-prawnych o zarządzanie (tzw. Kontrakty menadżerskie). W nocie 4.2 Koszty w układzie rodzajowym i kalkulacyjnym wynagrodzenia z tego tytułu są prezentowane w pozycji pozostałych kosztów rodzajowych i poza wynagrodzeniami podstawowymi zawierają również wartości rozwiązanych rezerw na premie dla byłych Członków Zarządu oraz zawiązanych rezerw na premie dla obecnych Członków Zarządu. Kwota świadczeń po okresie zatrudnienia oraz z tytułu rozwiązania stosunku pracy przyjęła w okresie bieżącym wartość ujemną ze względu na rozwiązanie niewykorzystanych rezerw z lat ubiegłych. 22. Wynagrodzenie podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych Podmiotem uprawnionym do badania jednostkowego sprawozdania finansowego PGE S.A. za rok 2021 i 2020 oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego GK PGE jak również świadczącym usługę przeglądu półrocznego jednostkowego i skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok 2021 i 2020 jest Deloitte Audyt sp. z o.o. sp.k. na podstawie umowy zawartej 26 kwietnia 2019 roku. tys. PLN Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Badanie rocznego jednostkowego sprawozdania finansowego i rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego GK PGE 518 540 Inne usługi poświadczające, w tym za przegląd półrocznych sprawozdań finansowych 215 155 Łączna kwota wynagrodzenia 733 695 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 68 23. Ujawnienia wynikające z art. 44 ustawy Prawo Energetyczne w zakresie poszczególnych rodzajów działalności Artykuł 44 ustawy Prawo Energetyczne zobowiązuje przedsiębiorstwa energetyczne do sporządzenia regulacyjnego sprawozdania finansowego zawierającego bilans (sprawozdanie z sytuacji finansowej) oraz rachunek zysków i strat za okresy sprawozdawcze, odrębnie dla poszczególnych rodzajów wykonywanej działalności gospodarczej w zakresie:  przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, przesyłania, dystrybucji lub magazynowania paliw gazowych, obrotu paliwami gazowymi, skraplania gazu ziemnego lub regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego, a także w odniesieniu do grup odbiorców określonych w taryfie,  niezwiązanym z działalnością wymienioną powyżej. 23.1 Zasady alokacji do poszczególnych rodzajów działalności Poniżej przedstawiono wyodrębnione w Spółce rodzaje działalności, o których mowa w art. 44 ustawy Prawo Energetyczne, a także zasady alokacji przychodów, kosztów, aktywów i zobowiązań do tych rodzajów działalności. 23.1.1 Opis wyodrębnionych rodzajów działalności Spółka zidentyfikowała następujące rodzaje działalności zgodnie z art. 44 pkt 1 ustawy:  obrót paliwami gazowymi,  pozostała działalność. 23.1.2 Zasady alokacji przychodów, kosztów, aktywów i zobowiązań Wybrane pozycje sprawozdania z całkowitych dochodów i sprawozdania z sytuacji finansowej Spółka przyporządkowuje do poszczególnych rodzajów działalności na podstawie ewidencji księgowej:  przychody ze sprzedaży,  koszt własny sprzedaży,  koszty sprzedaży,  koszty ogólnego zarządu,  przychody i koszty finansowe,  należności z tytułu dostaw i usług,  zobowiązania z tytułu dostaw i usług,  instrumenty pochodne,  zapasy,  rezerwy, z wyjątkiem rezerw na świadczenia pracownicze. Wybrane pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej Spółka przyporządkowuje do poszczególnych rodzajów działalności z zastosowaniem kluczy podziałowych:  rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne w proporcji do kosztów amortyzacji,  rezerwy na świadczenia pracownicze oraz zobowiązania z tytułu wynagrodzeń, PIT i ZUS w proporcji do kosztów świadczeń pracowniczych,  zobowiązania z tytułu VAT w proporcji do przychodów ze sprzedaży. Wybrane pozycje sprawozdania z całkowitych dochodów oraz sprawozdania z sytuacji finansowej nie podlegają przypisaniu do określonych rodzajów działalności z uwagi na fakt, iż odnoszą się one do całości działalności jednostki. Główne pozycje nieprzypisane obejmują:  aktywa i zobowiązania z tytułu podatku odroczonego,  pożyczki i należności inne niż należności handlowe,  oprocentowane kredyty bankowe, pożyczki, obligacje,  udziały i akcje w jednostkach zależnych oraz aktywa finansowe dostępne do sprzedaży,  należności i zobowiązania z tytułu podatku dochodowego,  środki pieniężne i ich ekwiwalenty,  kapitał własny, z wyjątkiem zysku za okres sprawozdawczy,  podatek dochodowy w rachunku zysków i strat. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 69 Pozycje nieprzypisane wykazywane są łącznie z działalnością pozostałą. 23.2 Podział na poszczególne rodzaje działalności RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2021 ROKU Obrót gazem Działalność pozostała i pozycje nieprzypisane Razem PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY 493 35.424 35.917 Koszt własny sprzedaży (490) (34.604) (35.094) ZYSK BRUTTO ZE SPRZEDAŻY 3 820 823 Koszty sprzedaży i dystrybucji (9) (8) (17) Koszty ogólnego zarządu (3) (203) (206) Pozostałe przychody/(koszty) operacyjne - 1 1 ZYSK/(STRATA) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ (9) 610 601 Przychody/(koszty) finansowe - 1.313 1.313 ZYSK BRUTTO (9) 1.923 1.914 Podatek dochodowy - (180) (180) ZYSK NETTO ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY (9) 1.743 1.734 W nocie 4.1 Przychody ze sprzedaży poszczególnych rodzajów działalności są prezentowane w pozycji Przychody ze sprzedaży towarów, oraz Przychody ze sprzedaży usług. SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2021 ROKU Obrót gazem Działalność pozostała i pozycje nieprzypisane Razem AKTYWA TRWAŁE Rzeczowe aktywa trwałe 3 143 146 Prawo do użytkowania składników - 20 20 Należności finansowe - 6.936 6.936 Instrumenty pochodne i inne aktywa wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy - 358 358 Udziały i akcje w jednostkach zależnych - 29.370 29.370 Udziały i akcje w innych jednostkach powiązanych i pozostałych - 96 96 Pozostałe aktywa długoterminowe - 3 3 3 36.926 36.929 AKTYWA OBROTOWE Zapasy - 1 1 Należności z tytułu podatku dochodowego - 136 136 Instrumenty pochodne - 2.254 2.254 Udziały i akcje w jednostkach zależnych - 162 162 Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności 155 19.482 19.637 Pozostałe aktywa krótkoterminowe 7 368 375 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty - 5.316 5.316 162 27.719 27.881 SUMA AKTYWÓW 165 64.645 64.810 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 70 SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2021 ROKU Obrót gazem Działalność pozostała i pozycje nieprzypisane Razem Zysk netto za okres sprawozdawczy (9) 1.743 1.734 Pozostałe kapitały - 39.568 39.568 RAZEM KAPITAŁ WŁASNY (9) 41.311 41.302 ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE Rezerwy długoterminowe - 13 13 Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego - 34 34 Kredyty, pożyczki, obligacje, cash pooling, leasing - 7.084 7.084 Instrumenty pochodne - - - Pozostałe zobowiązania finansowe - 13 13 - 7.144 7.144 ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE Rezerwy krótkoterminowe - 40 40 Kredyty, pożyczki, obligacje, cash pooling leasing - 3.164 3.164 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług i pozostałe zobowiązania 8 10.230 10.238 Instrumenty pochodne - 2.278 2.278 Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego - 1 1 Pozostałe zobowiązania niefinansowe 1 642 643 9 16.355 16.364 RAZEM ZOBOWIĄZANIA 9 23.499 23.508 SUMA KAPITAŁÓW I ZOBOWIĄZAŃ - 64.810 64.810 RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2020 ROKU Obrót gazem Działalność pozostała i pozycje nieprzypisane Razem PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY 286 27.255 27.541 Koszt własny sprzedaży (275) (26.289) (26.564) ZYSK BRUTTO ZE SPRZEDAŻY 11 966 977 Koszty sprzedaży i dystrybucji (9) (12) (21) Koszty ogólnego zarządu (1) (238) (239) Pozostałe przychody/(koszty) operacyjne - (5) (5) ZYSK/(STRATA) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ 1 711 712 Przychody/(koszty) finansowe - 1.097 1.097 ZYSK BRUTTO 1 1.808 1.809 Podatek dochodowy - (65) (65) ZYSK NETTO ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY 1 1.743 1.744 SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 ROKU Obrót gazem Działalność pozostała i pozycje nieprzypisane Razem AKTYWA TRWAŁE Rzeczowe aktywa trwałe - 155 155 Prawo do użytkowania składników - 20 20 Należności finansowe - 9.139 9.139 Instrumenty pochodne i inne aktywa wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy - 132 132 Udziały i akcje w jednostkach zależnych - 29.401 29.401 Udziały i akcje w innych jednostkach powiązanych - 101 101 Aktywa z tytułu podatku odroczonego - 119 119 - 39.067 39.067 AKTYWA OBROTOWE Zapasy - 1 1 Instrumenty pochodne - 1.244 1.244 Udziały i akcje w jednostkach zależnych - 369 369 Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności 41 9.721 9.762 Pozostałe aktywa krótkoterminowe 1 53 54 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty - 3.507 3.507 42 14.895 14.937 SUMA AKTYWÓW 42 53.962 54.004 Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 71 SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 ROKU Obrót gazem Działalność pozostała i pozycje nieprzypisane Razem Zysk netto za okres sprawozdawczy 1 1.743 1.744 Pozostałe kapitały - 37.285 37.285 RAZEM KAPITAŁ WŁASNY 1 39.028 39.029 ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE Rezerwy długoterminowe - 19 19 Kredyty, pożyczki, obligacje, cash pooling, leasing - 8.602 8.602 Instrumenty pochodne - 385 385 Pozostałe zobowiązania finansowe - 17 17 - 9.023 9.023 ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE Rezerwy krótkoterminowe - 21 21 Kredyty, pożyczki, obligacje, cash pooling leasing - 2.150 2.150 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług i pozostałe zobowiązania 12 1.571 1.583 Instrumenty pochodne - 1.243 1.243 Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego - 456 456 Pozostałe zobowiązania niefinansowe 3 496 499 15 5.937 5.952 RAZEM ZOBOWIĄZANIA 15 14.960 14.975 SUMA KAPITAŁÓW I ZOBOWIĄZAŃ 16 53.988 54.004 24. Istotne zdarzenia w okresie sprawozdawczym oraz zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego 24.1 Istotne zdarzenia w okresie sprawozdawczym Wpływ pandemii COVID-19 na działalność GK PGE i PGE S.A. GK PGE na bieżąco identyfikuje czynniki ryzyka, które wpływają na wyniki Grupy w związku z pandemią COVID-19. W 2021 roku wpływ pandemii na wyniki finansowe pozostawał ograniczony. Dalsze możliwe skutki oraz ich skala są trudne do oszacowania. Istotne będzie występowanie i zasięg kolejnych fal choroby, możliwość wprowadzenia obostrzeń i ich wpływ na aktywność gospodarczą w Polsce. Równocześnie precyzyjność szacunków pozostaje utrudniona wobec szeregu innych czynników wpływających na rynek energii elektrycznej, w tym na poziom zapotrzebowania na energię elektryczną. Wybuch pandemii spowodował spowolnienie gospodarcze w 2020 roku ze względu na zamrożenie gospodarek, a PKB obniżył się odpowiednio o -2,5% w Polsce oraz o -6,4% w Eurolandzie. W 2021 roku nastąpiło silne odbicie PKB i produkcji przemysłowej, ponieważ kolejne fale epidemii nie wpływały w dużym stopniu na ograniczenia działalności gospodarczej. W Polsce poziom PKB wzrósł realnie o 5,7% a w Eurolandzie o 5,2%. Niemniej jednak, ponowne wprowadzenie obostrzeń może skutkować obniżonym poziomem aktywności gospodarczej, które mogłoby tworzyć ryzyko utrzymywania się okresowo niższego poziomu krajowego zużycia energii elektrycznej, co może mieć wpływ na spadek przychodów i marży z tytułu wytwarzania, dystrybucji oraz sprzedaży energii w segmentach Energetyka Konwencjonalna, Dystrybucja i Obrót, jak również w segmencie Ciepłownictwo. Grupa PGE w znacznym stopniu kontraktuje sprzedaż wyprodukowanej energii elektrycznej na kolejne lata z wyprzedzeniem dlatego zabezpiecza się w tym zakresie przed potencjalnymi skutkami nawrotu epidemii, czy recesji gospodarczej. W przypadku nasilenia sytuacji pandemicznej, dla segmentu Obrót istnieje ryzyko spadku zapotrzebowania na energię elektryczną, mogące się przełożyć na niższy poziom sprzedaży do odbiorców końcowych oraz wyższy koszt bilansowania energii elektrycznej. Również w segmencie Dystrybucji niższy wolumen realizowanych dostaw do odbiorców końcowych bezpośrednio mógłby się przełożyć na niższe przychody z tego tytułu. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 72 Na 31 grudnia 2021 roku wpływ z tytułu przewidywanego wzrostu zatorów płatniczych, szczególnie na należnościach od przedsiębiorstw z sektora małych i średnich przedsiębiorstw nie był istotny. Jak opisano w nocie 26.3.1 skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupa PGE utworzyła dodatkowe odpisy na należności w kwocie 12 mln PLN. Natomiast, w zależności od dalszej sytuacji epidemiologicznej i gospodarczej, ryzyko pogorszonej płynności Grupy PGE oraz wzrostu odpisów na należności przeterminowane nadal istnieje i jest na bieżąco monitorowane. Aktualnie Grupa PGE nie przewiduje by zjawisko przybrało bardziej materialny charakter i nie identyfikuje zagrożenia płynnościowego. Grupa PGE posiada zakłady strategiczne z punktu widzenia utrzymania niezakłóconej produkcji i dostaw energii elektrycznej oraz ciepła w Polsce. Pandemia COVID-19 wpłynęła na zmianę organizacji pracy, szczególnie dotyczy to jednostek wytwórczych Grupy PGE. W wielu przypadkach wiąże się to z dodatkowymi kosztami, jak np. zakup materiałów ochronnych dla pracowników. Od początku pandemii Grupa wprowadziła zasady pracy, których celem jest maksymalne ograniczenie ryzyka zachorowań pracowników. Jako jeden z największych pracodawców w Polsce, zatrudniający ok. 40 tys. pracowników, Grupa PGE podejmuje szereg działań związanych z organizacją pracy mających na celu zapewnienie ciągłości działania, ochronę zdrowia i życia pracowników, w tym wdrożenie pracy zdalnej i rotacyjnej, budowanie świadomości dotyczącej w szczególności podstawowych zasad ochrony przed COVID-19, profilaktyki i kwarantanny. Na skutek wprowadzenia odpowiednich działań zaradczych na wczesnym etapie pandemii, GK PGE nieprzerwanie produkuje energię elektryczną i ciepło oraz realizuje ich stabilną dostawę. W Grupie PGE dodatkowo prowadzone są działania komunikacyjne i motywacyjne skierowane do pracowników, mające na celu budowanie świadomości pozytywnych skutków szczepień - zarówno indywidualnych, jak i społecznych. Ponadto prowadzona jest komunikacja wewnętrzna związana z przebiegiem pandemii i zachęcaniem do minimalizowania ryzyka zakażenia - to znaczy zachowywania dystansu, częstego mycia rąk czy korzystania z przestrzeni biurowych w bezpieczny sposób. PGE powołała Zespół Kryzysowy, który zbiera informacje ze wszystkich spółek w Grupie, monitoruje na bieżąco sytuację w poszczególnych spółkach i podejmuje stosowne działania. Oddziały produkcyjne mają także opracowane i weryfikowane na bieżąco plany funkcjonowania przy zwiększonej absencji, a jako zakłady strategiczne z punktu widzenia utrzymania niezakłóconej produkcji i dostaw energii elektrycznej i ciepła, są w stałym kontakcie z lokalnymi służbami odpowiedzialnymi za monitorowanie sytuacji w kraju we wszystkich lokalizacjach jednostek należących do Grupy PGE. W obszarze obsługi klientów detalicznych Grupa PGE skoncentrowała się przede wszystkim na rozszerzeniu kanałów obsługi zdalnej. Planowane zbycie aktywów węglowych do Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego W dniu 21 maja 2021 roku w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowany został projekt: „Transformacja sektora elektroenergetycznego w Polsce. Wydzielenie wytwórczych aktywów węglowych ze spółek z udziałem Skarbu Państwa”. Zgodnie z projektem proces wydzielania aktywów przyjmie formułę nabycia przez Skarb Państwa od PGE S.A, ENEA S.A., TAURON Polska Energia S.A. oraz ENERGA S.A. (która nie była ujęta w opublikowanym projekcie, ale dołączyła do procesu transformacji w czerwcu br.) wszystkich aktywów związanych z wytwarzaniem energii w elektrowniach zasilanych węglem kamiennym i brunatnym w tym spółek serwisowych świadczących usługi na ich rzecz. W związku z nierozerwalnością kompleksów energetycznych zasilanych węglem brunatnym wśród nabywanych aktywów znajdą się również kopalnie węgla brunatnego. Aktywa związane z wydobyciem węgla kamiennego nie zostaną włączone do podmiotu zajmującego się wytwarzaniem energii elektrycznej w jednostkach węglowych. Aktywa ciepłownicze w związku z planowanymi ich modernizacjami w kierunku źródeł nisko i zeroemisyjnych nie będą przedmiotem tej transakcji. Następnie Skarb Państwa dokona integracji nabytych aktywów w ramach jednego podmiotu. Integratorem będzie PGE GiEK S.A. Integracja nastąpi poprzez połączenie nabytych przez Skarb Państwa spółek lub ich wniesienie na podwyższenie kapitału do PGE GiEK S.A. PGE GiEK S.A. będzie działał pod firmą Narodowa Agencja Bezpieczeństwa Energetycznego S.A. NABE będzie podmiotem samowystarczalnym operacyjnie, który w ramach swojej działalności będzie realizować inwestycje utrzymaniowe i modernizacyjne niezbędne do utrzymania sprawności eksploatowanych bloków węglowych. Transakcja ma nastąpić po przeprowadzeniu stosownych analiz biznesowych i ekonomicznych, w tym badania due diligence oraz sporządzeniu wyceny aktywów objętych przedmiotem transakcji. Sposób rozliczenia transakcji, w oparciu o dokonaną wycenę, z uwagi na zadłużenie spółek wytwarzania wobec podmiotów dominujących w grupach kapitałowych, będzie przedmiotem szczegółowych uzgodnień pomiędzy Skarbem Państwa a obecnymi właścicielami. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 73 Według założeń projektu, po wydzieleniu wytwórczych aktywów węglowych koncerny energetyczne skupią się na realizacji nisko i zeroemisyjnych inwestycji a NABE, działająca w formie spółki ze 100% udziałem Skarbu Państwa, będzie właścicielem wytwórczych aktywów węglowych. Rolą NABE będzie zapewnienie niezbędnego bilansu mocy w systemie energetycznym, ograniczając się do niezbędnych inwestycji odtworzeniowych i stopniowego odstawiania jednostek węglowych wraz z postępującym przyrostem mocy ze źródeł nisko i zeroemisyjnych, zapewniając bezpieczeństwo energetyczne kraju. Przeprowadzone zostały konsultacje społeczne opublikowanego projektu. Zaktualizowana treść dokumentu „Transformacja sektora elektroenergetycznego w Polsce. Wydzielenie wytwórczych aktywów węglowych ze spółek z udziałem Skarbu Państwa” nie została dotychczas opublikowana. 23 lipca 2021 roku PGE S.A, ENEA S.A., TAURON Polska Energia S.A. i ENERGA S.A. zawarły ze Skarbem Państwa porozumienie dotyczące współpracy w procesie wydzielenia aktywów energetyki węglowej i ich integracji w NABE. Dokładna data zbycia aktywów węglowych, ich wyceny oraz sposobu rozliczenia długu i innych zobowiązań związanych z aktywami nie została jeszcze określona. W związku z tym określenie wpływu wydzielenia na przyszłe sprawozdania finansowe PGE oraz GK PGE nie jest obecnie możliwe. Spółka spodziewa się, że proces sprzedaży aktywów do NABE nastąpi w 2022 roku. 24.2 Istotne zdarzenia po dniu sprawozdawczym 24.2.1 Dokapitalizowanie Spółki w drodze emisji akcji 18 stycznia 2022 roku Zarząd PGE podjął uchwałę w sprawie rozpoczęcia procesu dokapitalizowania Spółki w związku z planowanymi projektami inwestycyjnymi w obszarze energii odnawialnej, dekarbonizacji i dystrybucji. Uchwała przewiduje zaproponowanie Nadzwyczajnemu Walnemu Zgromadzeniu Spółki podjęcia uchwały w sprawie obniżenia kapitału zakładowego w drodze zmniejszenia wartości nominalnej akcji z jednoczesnym podwyższeniem kapitału zakładowego w drodze emisji akcji serii E w trybie subskrypcji prywatnej, pozbawienia dotychczasowych akcjonariuszy w całości prawa poboru wszystkich akcji serii E, ubiegania się o dopuszczenie i wprowadzenie akcji serii E lub praw do akcji serii E do obrotu na rynku regulowanym prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., dematerializacji akcji serii E lub praw do akcji serii E oraz zmiany Statutu Spółki. Intencją Zarządu Spółki jest pozyskanie od inwestorów w ramach procesu podwyższenia kapitału kwoty przekraczającej 3 mld PLN. Pozyskanie wpływów z emisji akcji ma na celu wsparcie inwestycji PGE w trzech obszarach:  rozwój odnawialnych źródeł energii,  dekarbonizacja poprzez rozwój źródeł niskoemisyjnych,  rozwój dystrybucji. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy odbędzie się w dniu 6 kwietnia 2022 roku. 24.2.2 Wpływ wojny na terytorium Ukrainy na działalność Grupy PGE PGE jest największą spółką energetyczną w Polsce. Jednostki PGE zabezpieczają około 43 proc. zapotrzebowania na energię elektryczną w kraju oraz obsługują ponad 5,5 mln klientów, a obszar dystrybucyjny PGE obejmuje ponad 40 proc. terytorium Polski, w tym na obszarach przy granicy z Ukrainą i Białorusią. Z tego względu działalność Grupy ma szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego kraju. Kluczowe dla Grupy PGE jest zabezpieczenie ciągłości działania elektrowni i elektrociepłowni oraz infrastruktury dystrybucyjnej, tak aby zapewnić nieprzerwane dostawy energii elektrycznej i ciepła do mieszkańców, instytucji i przedsiębiorstw. W związku z sytuacją w Ukrainie na szczeblu centralnym Grupy PGE został powołany Zespół Kryzysowy, którego celem jest stałe monitorowanie zagrożeń i identyfikacja potencjalnych ryzyk. W ramach prac Zespołu prowadzony jest monitoring, obejmujący bezpieczeństwo wytwarzania i dostaw energii oraz ochronę infrastruktury krytycznej i infrastruktury informatycznej. Do jego zadań należy również podejmowanie działań minimalizujących ryzyko wystąpienia sytuacji kryzysowej, przygotowanie Spółki na wypadek wystąpienia sytuacji kryzysowej oraz planowanie, organizacja i koordynowanie prac zapewniających ciągłość działania Spółki i Grupy PGE. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 74 W kluczowych spółkach Grupy również zostały powołane sztaby kryzysowe, funkcjonujące 24h na dobę, realizujące stały monitoring oraz identyfikujące potencjalne ryzyka w celu minimalizacji zagrożenia dla dostaw energii elektrycznej i ciepła. Wszystkie spółki kluczowe GK PGE przyjęły wytyczne w zakresie opracowania planów zapewnienia ciągłości działania. Na tej podstawie spółki opracowują a następnie wdrażają własne PCD, które uwzględniają specyfikę danej spółki. Kluczowym założeniem PCD jest opracowanie katalogu zagrożeń dla procesów krytycznych, na podstawie których są opracowywane i przyjmowane scenariusze awaryjne (instrukcje, procedury). Scenariusze awaryjne są cyklicznie testowane oraz na bieżąco aktualizowane. W obecnej sytuacji spółki zostały zobligowane zarówno do pilnej aktualizacji i weryfikacji regulacji wewnętrznych, jak i PCD. W aktualnej sytuacji geopolitycznej szczególnie istotne jest również cyberbezpieczeństwo. W Grupie PGE zostały wdrożone specjalne procedury monitorowania sieci teleinformatycznych z uwagi na wzmożoną działalność grup przestępczych, mającą na celu atak na systemy ICT (Information and Communication Technologies) oraz OT (Operational Technology). W związku z obowiązującym stanem alarmowym CHARLIE-CRP plany awaryjne zostały poddane przeglądowi. Istotna zmiana kontekstu funkcjonowania firmy wywołała uruchomienie analizy zagrożeń i szacowanie ryzyka wystąpienia incydentu cyberbezpieczeństwa. Wzmożono także nacisk na ochronę łańcucha dostaw przed atakami cybernetycznymi. Ochrona obiektów Grupy została wzmocniona. W celu ochrony kluczowej infrastruktury energetycznej Grupa współpracuje ze wszystkimi służbami odpowiadającymi za bezpieczeństwo w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW). Ponadto PGE Dystrybucja na stałe jest wspierana przez Wojska Obrony Terytorialnej (WOT). Kluczowe obszary w Grupie PGE, na które wpływa wojna w Ukrainie:  dostępność i ceny paliw,  łańcuch dostaw,  cyberbezpieczeństwo,  geopolityka,  makroekonomia (w tym kursy walut i stopy procentowe),  ceny uprawnień do emisji CO 2,  zagraniczne otoczenie regulacyjne,  kontrahenci. Kluczowe ryzyka działalności operacyjnej PGE związane z wojną w Ukrainie:  zmniejszenie dostępności węgla kamiennego na polskim rynku z uwagi na planowane embargo w zakresie dostaw tego surowca z Rosji,  wzrost cen węgla kamiennego na rynku międzynarodowym,  zakłócenia logistyczne związane z wysokim wykorzystaniem taboru kolejowego i zmianami aktualnych tras przejazdowych,  zmniejszenie dostępności biomasy na polskim rynku z uwagi na wstrzymanie importu surowca z Białorusi,  zakłócenia logistyczne w transporcie samochodowym związane z cenami paliwa oraz dostępnością pracowników usługodawców. Ryzyka związane z dostawami gazu:  Elektrociepłownia Gorzów oraz Elektrociepłownia Zielona Góra mają dostarczany gaz złożowy (tzw. gaz Ln). Ze względu na wykorzystywanie dedykowanej infrastruktury przesyłowej pomiędzy kopalnią a daną elektrociepłownią te aktywa wytwórcze są neutralne wobec zaburzeń dostaw do Krajowego Systemu Gazu dla Polski.  Elektrociepłownia Toruń, Elektrociepłownia Zawidawie, Elektrociepłownia Lublin-Wrotków i Elektrociepłownia Rzeszów mają dostarczany gaz wysokometanowy (tzw. gaz E). Gaz E pobierany z Krajowego Systemu Gazu jest zabezpieczony w formie odpowiedniego stanu magazynów i w Polsce jest to na relatywnie bezpieczniejszym poziomie niż w Europie Zachodniej. Grupa PGE nie ma wpływu na kierunki dostaw i zarządzanie przesyłem paliwa, dlatego też ryzyko ewentualnego wystąpienia zakłóceń leży po stronie PGNiG oraz Operatora Systemu Przesyłowego (Gaz- System). PGE ma ustanowione kanały komunikacji z PGNiG i Gaz-Systemem w zarządzaniu handlowym i operacyjnym we współpracy z daną lokalizacją z Grupy PGE. Zgodnie z krajowymi programami zarządzania ograniczeniami dostaw gazu, zabezpieczenie dostaw dla produkcji energii elektrycznej i ciepła jest uprzywilejowane wobec innych odbiorców. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 75 Wpływ ograniczeń w dostępności paliw na produkcję energii elektrycznej:  W przypadku paliwa gazowego z uwagi na brak możliwości posiadania zapasów ograniczenie dostępności przekłada się na natychmiastową przerwę w produkcji energii elektrycznej i ciepła. Jednak jeżeli w danej elektrociepłowni istnieją rezerwowe kotły wodne na paliwo węglowe możliwa jest produkcja ciepła do wyczerpania stanu zapasów.  Głównymi dostawcami węgla kamiennego na potrzeby wytwarzania energii elektrycznej i ciepła są polskie spółki wydobywcze. Jednostki wytwórcze posiadają zapasy węgla kamiennego, które pozwalają na nieprzerwaną produkcję energii elektrycznej i ciepła. Zagwarantowanie dostaw energii elektrycznej dla PGE Dystrybucja i PGE Obrót odbywa się w formie zabezpieczenia handlowego. Dostawy fizyczne energii warunkowane są aktualną sytuacją zbilansowania i funkcjonowania Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Zakłócenia w produkcji energii elektryczne będą wpływały na dostawy energii w zależności od lokalizacji w sieci w KSE. Na chwilę obecną Grupa PGE nie zidentyfikowała ryzyka dostawy energii elektrycznej i ciepła do mieszkańców, instytucji i przedsiębiorstw. Ryzyko wpływu wojny na rynki surowców oraz finansowe: Wojna w Ukrainie przyczyniła się do dynamicznej zmienności na rynkach surowców, rynku uprawnień do emisji CO 2 oraz finansowych (np. waluty), wpływając na poziomy generowanej marży i możliwości pozyskiwania kapitału (stopy procentowe). Na ten moment trudno jest oszacować skalę wpływu tych czynników na GK PGE. Rynki ulegają niezwykłej presji i w zależności od rozwoju sytuacji, czasu trwania wojny, kierunku rozwoju, będzie poszukiwany punkt równowagi. Na ten moment jednak, trudno mówić o jakimkolwiek scenariuszu, a ten właśnie będzie warunkował próby wyceny opisanych ryzyk. Niezależnie jednak PGE mityguje ryzyka kontynuując politykę zabezpieczania kosztów produkcji energii elektrycznej wraz ze sprzedażą energii na rynku hurtowym, co znajduje swój wymiar zarówno w zabezpieczeniu uprawnień do emisji CO 2 jak również walut obcych na potrzeby transakcyjne. Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania, Spółka dysponuje odpowiednią płynnością finansową, umożliwiającą realizację działalności bez istotnych zakłóceń. W konsekwencji opisane powyżej ryzyka mogą mieć istotny wpływ na poszczególne obszary działalności GK PGE oraz przyszłe wyniki finansowe. W szczególności zmianie może ulec wartość odzyskiwalna wybranych pozycji aktywów, poziom oczekiwanych strat kredytowych oraz wycena instrumentów finansowych. W związku z dynamicznym przebiegiem wojny na terytorium Ukrainy i jej konsekwencjami makroekonomicznymi oraz rynkowymi, Grupa PGE będzie na bieżąco monitorować jej rozwój i ewentualne zdarzenia, które wystąpią, zostaną odzwierciedlone odpowiednio w przyszłych sprawozdaniach finansowych. W niniejszym sprawozdaniu nie dokonano żadnych korekt z tego tytułu. Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 76 25. Zatwierdzenie sprawozdania finansowego Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do udostępnienia przez Zarząd dnia 21 marca 2022 roku . Warszawa, 21 marca 2022 roku Podpisy Członków Zarządu PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. Prezes Zarządu Wojciech Dąbrowski Wiceprezes Zarządu Wanda Buk Wiceprezes Zarządu Paweł Cioch Wiceprezes Zarządu Lechosław Rojewski Wiceprezes Zarządu Paweł Śliwa Wiceprezes Zarządu Ryszard Wasiłek Podpis osoby odpowiedzialnej za sporządzenie sprawozdania finansowego Michał Skiba Dyrektor Departamentu Sprawozdawczości i Podatków Jednostkowe sprawozdanie finansowe PGE S.A. za rok 2021 zgodne z MSSF UE (w mln PLN) Zasady rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające do sprawozdania finansowego stanowią jego integralną część 77 26. Słownik pojęć i wykaz skrótów Poniżej zamieszczono wykaz pojęć i skrótów najczęściej używanych w treści niniejszego sprawozdania Skrót Pełna nazwa CCIRS Kontrakty na zmianę stóp procentowych oraz kursów (Cross Currency Interest Rate Swap) CGU Ośrodki wypracowujące środki pieniężne (Cash Generating Unit) EBIT wynik na działalności operacyjnej przed opodatkowaniem (Earnings Before Interest and Taxes) EBITDA wynik na działalności operacyjnej przed opodatkowaniem powiększony o amortyzację (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization) EPS 550 Kryterium emisyjności dwutlenku węgla na jednostkę wyprodukowanej energii elektrycznej wprowadzone w ramach tzw. Pakietu zimowego, warunkujące udział jednostek wytwórczych w rynku mocy – limit ten wynosi 550 g CO2/kWh. EUA Uprawnienia do emisji CO2 (European Union Allowances) Grupa Kapitałowa PGE, Grupa PGE, Grupa, GK PGE Grupa Kapitałowa PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. IRGiT Izba Rozliczeniowa Giełd Towarowych IRS Kontrakty na zmianę stóp procentowych (Interest Rate Swap) KSE Krajowy System Elektroenergetyczny MSSF UE Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzone przez UE OSP Operator Systemu Przesyłowego PCD Plan Ciągłości Działania PEP Polityka Energetyczna Polski do 2040 roku PDO Program Dobrowolnych Odejść PDUA Prawa do użytkowania składników aktywów PGE S.A., Spółka, jednostka dominująca PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. PGE EC S.A. PGE Energia Ciepła S.A. PGE EO S.A. PGE Energia Odnawialna S.A. PGE GiEK S.A. PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. PGK Podatkowa Grupa Kapitałowa PGNiG Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. PWUG Prawo wieczystego użytkowania gruntu Sprawozdanie finansowe Sprawozdanie jednostkowe PGE S.A. TGE Towarowa Giełda Energii S.A. URE Urząd Regulacji Energetyki WACC Średni ważony koszt kapitału (Weighted Average Cost of Capital) ZCP Zorganizowana Część Przedsiębiorstwa ZFŚS Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych