AI Terminal

MODULE: AI_ANALYST
Interactive Q&A, Risk Assessment, Summarization
MODULE: DATA_EXTRACT
Excel Export, XBRL Parsing, Table Digitization
MODULE: PEER_COMP
Sector Benchmarking, Sentiment Analysis
SYSTEM ACCESS LOCKED
Authenticate / Register Log In

PEGASUS HAVA TAŞIMACILIĞI A.Ş.

Audit Report / Information Mar 4, 2024

5947_rns_2024-03-04_73ab4761-b264-43ef-93cd-6bbce4bbe466.pdf

Audit Report / Information

Open in Viewer

Opens in native device viewer

PEGASUS HAVA TAŞIMACILIĞI ANONİM ŞİRKETİ VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA HAZIRLANAN KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR VE BAĞIMSIZ DENETÇİ RAPORU

Güney Bağımsız Denetim ve SMMM A.Ş. Maslak Mah. Eski Büyükdere Cad. Orjin Maslak İş Merkezi No: 27 Daire: 57 34485 Sarıyer İstanbul - Türkiye

Tel: +90 212 315 3000 Fax: +90 212 230 8291 ey.com Ticaret Sicil No : 479920 Mersis No: 0-4350-3032-6000017

BAĞIMSIZ DENETÇİ RAPORU

Pegasus Hava Taşımacılığı Anonim Şirketi Genel Kurulu'na

A) Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimi

1) Görüş

Pegasus Hava Taşımacılığı Anonim Şirketi ("Şirket") ile bağlı ortaklıklarının ("Grup") 31 Aralık 2023 tarihli konsolide finansal durum tablosu ile aynı tarihte sona eren hesap dönemine ait; konsolide kâr veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu, konsolide özkaynaklar değişim tablosu ve konsolide nakit akış tablosu ile önemli muhasebe politikalarının özeti de dâhil olmak üzere finansal tablo dipnotlarından oluşan konsolide finansal tablolarını denetlemiş bulunuyoruz.

Görüşümüze göre ilişikteki konsolide finansal tablolar, Grup'un 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla konsolide finansal durumunu ve aynı tarihte sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal performansını ve konsolide nakit akışlarını, Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına ("TFRS'lere") uygun olarak tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun bir biçimde sunmaktadır.

2) Görüşün Dayanağı

Yaptığımız bağımsız denetim, Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri çerçevesinde kabul edilen ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından yayımlanan Türkiye Denetim Standartlarının bir parçası olan Bağımsız Denetim Standartlarına (BDS'lere) uygun olarak yürütülmüştür.. Bu Standartlar kapsamındaki sorumluluklarımız, raporumuzun Bağımsız Denetçinin Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları bölümünde ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. KGK tarafından yayımlanan Bağımsız Denetçiler için Etik Kurallar (Etik Kurallar) ile Sermaye Piyasası Kurulu mevzuatında ve ilgili diğer mevzuatta konsolide finansal tabloların bağımsız denetimiyle ilgili olarak yer alan etik ilkelere uygun olarak Grup'tan bağımsız olduğumuzu beyan ederiz.Etik Kurallar ve mevzuat kapsamındaki etiğe ilişkin diğer sorumluluklar da tarafımızca yerine getirilmiştir. Bağımsız denetim sırasında elde ettiğimiz bağımsız denetim kanıtlarının, görüşümüzün oluşturulması için yeterli ve uygun bir dayanak oluşturduğuna inanıyoruz.

3) Kilit Denetim Konuları

Kilit denetim konuları, mesleki muhakememize göre cari döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konulardır. Kilit denetim konuları, bir bütün olarak konsolide finansal tabloların bağımsız denetimi çerçevesinde ve konsolide finansal tablolara ilişkin görüşümüzün oluşturulmasında ele alınmış olup, bu konular hakkında ayrı bir görüş bildirmiyoruz.

Kilit denetim konusunun denetimde nasıl ele
Kilit Denetim Konusu alındığı
Teslim bakım karşılıkları
Dipnot 15'te açıklandığı üzere, Grup, 31 Aralık
2023 tarihi itibarıyla, satın alma opsiyonu olmayan
kiralama (operasyonel kiralama) yolu ile edinilmiş
Teslim
bakım
karşılıklarının
makul
ölçüde
hesaplandığının test edilebilmesi için aşağıdaki
denetim prosedürleri uygulanmıştır:
olan uçakların teslim tarihindeki bakım maliyetleri
için 4.879.947 bin TL'lik karşılık ayırmıştır.
Hesaplamanın uygunluğundan emin olmak için
yönetim
tarafından
tasarlanmış
kontrollerin
Grup, satın alma opsiyonu olmayan kiralama yolu
ile edinilmiş uçaklarına ilişkin olarak uçakların
iadesinde ya sözleşmede belirtilen şartlara uymak
tasarım
etkinliği
incelenmiştir.
Teslim
bakım
karşılığı hesaplamasında kullanılan varsayımlar
hesaplamayı gerçekleştiren teknik bakım destek
ya da iade anındaki gövde, motor ve sınırlı ömre
sahip
parçaların
gerçek
durumları
ile
iade
şartlarında olması gereken durumları arasındaki
ekibi
ile
değerlendirilmiş,
bu
varsayımlarda
kullanılan
veriler
Grup'un
yaptığı
bakım
sözleşmelerinde
kullanılan
maliyetlerle
farkı
kiralama
firmasına
tazmin
etmek
durumundadır.
Sözleşmede
yer
alan
bu
yükümlülük için, kira süresi boyunca, yıl içerisinde
karşılaştırılmıştır.
Teslimi yapılan uçaklara ilişkin gerçekleşen bakım
gerçekleşen uçuş saati ve sefer sayısına göre
gelecekteki tahmini maliyetin bugünkü değeri
üzerinden hesaplanan bir teslim bakım karşılığı
ayrılmaktadır.
tutarları ile söz konusu uçaklar için önceki
dönemlerde hesaplanan bakım karşılığı tutarları
karşılaştırılmış ve aralarında önemli bir fark olup
olmadığı değerlendirilmiştir. Ayrıca Grup'un
yıl
içerisinde satın alma opsiyonu olmayan kiralama
Teslim
bakım
karşılığı
bakiyesinin
konsolide
finansal tablolarda tutar olarak önemli düzeyde
olması ve teslim bakım karşılığı hesaplamasının
uçakların kullanım oranları; ağır bakımın beklenen
maliyeti ve gerçekleşmesi beklenen süre; uçağın
yolu ile edinilen uçaklara yaptırdığı bakımlara
ilişkin ödemeler maddi doğrulama prosedürleri ile
test edilmiştir. Yıl içerisinde gerçekleşen bakım
giderlerine ilişkin muhasebe kayıtları ile ilgili
faturalar karşılaştırılmıştır.
durumu ve ekonomik ömrü sınırlı parçaların ömrü
gibi
belirli
varsayımlara
dayanması
ve
bu
varsayımlardaki değişikliklerin konsolide finansal
tabloları
etkileyebilme
olasılığı
nedeniyle
tarafımızca
bir
kilit
denetim
konusu
olarak
değerlendirilmektedir.
Buna ek olarak Dipnot 2.5 ve Dipnot 15'de yer alan
açıklamalarının yeterliliğini TMS 37 'Karşılıklar,
Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar' standardı
kapsamında değerlendirmiş bulunuyoruz.

Hasılatın muhasebeleştirilmesi – hasılatın
tam ve doğru olarak kaydedilmesi ve yolcu
uçuş yükümlülüğünün belirlenmesi
Grup temelde iç ve dış hat uçuş operasyonları
üzerinden
hasılat
elde
etmektedir.
Bu
operasyonları gerçekleştirebilmek için önemli
ölçüde büyük hacimli verilerin işlendiği bilgi
sistemleri
kullanmaktadır.
Operasyonların
doğası gereği bilet satış süreci hasılat kaydı
sürecinden önce gerçekleşmektedir. Ayrıca,
Grup, yolcu taşıma geliri dışında yan gelirler
elde etmekte ve bu gelirleri de ayrı olarak takip
etmektedir.
Hasılat
tutarının
ekli
konsolide
finansal
tablolarda
önemli
tutarda
olması,
bilgi
sistemlerinden gelen büyük hacimli veriler
işlenerek
ortaya
çıkartılan
raporlamaların
hasılatın hangi dönemde kaydedileceğine etki
etmesi ve sektöre özgü riskler barındırması
hasılatın muhasebeleştirilmesi tarafımızca bir
kilit
denetim
konusu
olarak
değerlendirilmektedir.
Grup'un
hasılatın
muhasebeleştirilmesine
yönelik muhasebe politikası Dipnot 2.4'te ve
hasılat tutarına ilişkin detaylar Dipnot 21'de
yer almaktadır.
Hasılatın tam ve doğru olarak kaydedilmesi ve yolcu
uçuş
yükümlülüğünün
belirlenmesine
ilişkin
aşağıdaki prosedürler uygulanmıştır:
-
Hasılatın
muhasebeleştirilmesine
yönelik
Grup'un muhasebe politikasının uygunluğunun
değerlendirilmiştir.
-
Grup'un hasılat süreci ve bu süreçte yönetim
tarafından tasarlanmış kontrollerin tasarımı ve
uygulaması incelenmiştir ve test edilmiştir.
-
Hasılatın
denetimi
için
kuruluşumuzla
aynı
denetim ağına ait olan bir başka kuruluşun Bilgi
Teknolojileri ("BT") uzmanları denetim sürecine
dâhil
edilmiştir.
BT
uzmanlarımızın
yardımı
vasıtasıyla
yolcu
gelirlerini
kaydetmek
için
kurulmuş
olan
otomatik
kontrollerin
ve
BT
sistemlerinin
uygunluğu
ve
etkinliği
test
edilmiştir. İlave olarak otomatik olmayan kilit
kontrollerin
uygunluğu
ve
etkinliği
de
test
edilmiştir.
-
Önemli
gelir
süreçlerinin
incelenerek,
faturalama, tahsilat ve defteri kebir kayıtları
arasındaki uçtan uca veri akışının tamlığı ve
doğruluğunun
değerlendirilmesine
yönelik
prosedürler uygulanmıştır.
-
Hasılat tutarına ilişkin ayrıca analitik maddi
doğrulama testleri uygulanmıştır. Söz konusu
çalışmalarda
kullanılan
verilerin
tam
ve
doğruluğunu test edebilmek adına muhasebe
sistemlerinden elde edilen bilgiler, trafik verileri
ve yolcu uçuş raporları karşılaştırılmıştır.
Ek olarak, hasılata ilişkin ekli konsolide finansal
tablolarda
yer
alan
açıklamaların
TFRS'ye
uygunlukları da değerlendirilmiştir.

4) Yönetimin ve Üst Yönetimden Sorumlu Olanların Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Sorumlulukları

Grup yönetimi; konsolide finansal tabloların TFRS'lere uygun olarak hazırlanmasından, gerçeğe uygun bir biçimde sunumundan ve hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlık içermeyecek şekilde hazırlanması için gerekli gördüğü iç kontrolden sorumludur.

Konsolide finansal tabloları hazırlarken yönetim; Grup'un sürekliliğini devam ettirme kabiliyetinin değerlendirilmesinden, gerektiğinde süreklilikle ilgili hususları açıklamaktan ve Grup'u tasfiye etme ya da ticari faaliyeti sona erdirme niyeti ya da mecburiyeti bulunmadığı sürece işletmenin sürekliliği esasını kullanmaktan sorumludur.

Üst yönetimden sorumlu olanlar, Grup'un finansal raporlama sürecinin gözetiminden sorumludur.

5) Bağımsız Denetçinin Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları

Bir bağımsız denetimde, biz bağımsız denetçilerin sorumlulukları şunlardır:

Amacımız, bir bütün olarak konsolide finansal tabloların hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlık içerip içermediğine ilişkin makul güvence elde etmek ve görüşümüzü içeren bir bağımsız denetçi raporu düzenlemektir. Sermaye Piyasası Kurulu'nca yayımlanan bağımsız denetim standartlarına ve BDS'lere uygun olarak yürütülen bir bağımsız denetim sonucunda verilen makul güvence; yüksek bir güvence seviyesidir ancak, var olan önemli bir yanlışlığın her zaman tespit edileceğini garanti etmez. Yanlışlıklar hata veya hile kaynaklı olabilir. Yanlışlıkların, tek başına veya toplu olarak, finansal tablo kullanıcılarının bu konsolide tablolara istinaden alacakları ekonomik kararları etkilemesi makul ölçüde bekleniyorsa bu yanlışlıklar önemli olarak kabul edilir.

Sermaye Piyasası Kurulu'nca yayımlanan bağımsız denetim standartlarına ve BDS'lere uygun olarak yürütülen bağımsız denetimin gereği olarak, bağımsız denetim boyunca mesleki muhakememizi kullanmakta ve mesleki şüpheciliğimizi sürdürmekteyiz. Tarafımızca ayrıca:

  • Konsolide finansal tablolardaki hata veya hile kaynaklı "önemli yanlışlık" riskleri belirlenmekte ve değerlendirilmekte; bu risklere karşılık veren denetim prosedürleri tasarlanmakta ve uygulanmakta ve görüşümüze dayanak teşkil edecek yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmektedir. (Hile; muvazaa, sahtekârlık, kasıtlı ihmal, gerçeğe aykırı beyan veya iç kontrol ihlali fiillerini içerebildiğinden, hile kaynaklı önemli bir yanlışlığı tespit edememe riski, hata kaynaklı önemli bir yanlışlığı tespit edememe riskinden yüksektir.)
  • Grup'un iç kontrolünün etkinliğine ilişkin bir görüş bildirmek amacıyla değil ama duruma uygun denetim prosedürlerini tasarlamak amacıyla denetimle ilgili iç kontrol değerlendirilmektedir.
  • Yönetim tarafından kullanılan muhasebe politikalarının uygunluğu ile yapılan muhasebe tahminlerinin ve ilgili açıklamaların makul olup olmadığı değerlendirilmektedir.
  • Elde edilen denetim kanıtlarına dayanarak, Grup'un sürekliliğini devam ettirme kabiliyetine ilişkin ciddi şüphe oluşturabilecek olay veya şartlarla ilgili önemli bir belirsizliğin mevcut olup olmadığı hakkında ve yönetimin işletmenin sürekliliği esasını kullanmasının uygunluğu hakkında sonuca varılmaktadır. Önemli bir belirsizliğin mevcut olduğu sonucuna varmamız hâlinde, raporumuzda, konsolide finansal tablolardaki ilgili açıklamalara dikkat çekmemiz ya da bu açıklamaların yetersiz olması durumunda olumlu görüş dışında bir görüş vermemiz gerekmektedir. Vardığımız sonuçlar, bağımsız denetçi raporu tarihine kadar elde edilen denetim kanıtlarına dayanmaktadır. Bununla birlikte, gelecekteki olay veya şartlar Grup'un sürekliliğini sona erdirebilir.
  • Konsolide finansal tabloların, açıklamalar dâhil olmak üzere, genel sunumu, yapısı ve içeriği ile bu tabloların, temelini oluşturan işlem ve olayları gerçeğe uygun sunumu sağlayacak şekilde yansıtıp yansıtmadığı değerlendirilmektedir.
  • Konsolide finansal tablolar hakkında görüş vermek amacıyla, Grup içerisindeki işletmelere veya faaliyet bölümlerine ilişkin finansal bilgiler hakkında yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmektedir. Grup denetiminin yönlendirilmesinden, gözetiminden ve yürütülmesinden sorumluyuz. Verdiğimiz denetim görüşünden de tek başımıza sorumluyuz.

Diğer hususların yanı sıra, denetim sırasında tespit ettiğimiz önemli iç kontrol eksiklikleri dâhil olmak üzere, bağımsız denetimin planlanan kapsamı ve zamanlaması ile önemli denetim bulgularını üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmekteyiz.

Bağımsızlığa ilişkin etik hükümlere uygunluk sağladığımızı üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmiş bulunmaktayız. Ayrıca bağımsızlık üzerinde etkisi olduğu düşünülebilecek tüm ilişkiler ve diğer hususlar ile varsa, ilgili önlemleri üst yönetimden sorumlu olanlara iletmiş bulunmaktayız.

Üst yönetimden sorumlu olanlara bildirilen konular arasından, cari döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konuları yani kilit denetim konularını belirlemekteyiz. Mevzuatın konunun kamuya açıklanmasına izin vermediği durumlarda veya konuyu kamuya açıklamanın doğuracağı olumsuz sonuçların, kamuya açıklamanın doğuracağı kamu yararını aşacağının makul şekilde beklendiği oldukça istisnai durumlarda, ilgili hususun bağımsız denetçi raporumuzda bildirilmemesine karar verebiliriz.

B) Mevzuattan Kaynaklanan Diğer Yükümlülükler

  • 1) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ("TTK") 398'inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca düzenlenen Riskin Erken Saptanması Sistemi ve Komitesi Hakkında Denetçi Raporu 4 Mart 2024 tarihinde Şirket'in Yönetim Kurulu'na sunulmuştur.
  • 2) TTK'nın 402'nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Şirketin 1 Ocak 31 Aralık 2023 hesap döneminde defter tutma düzeninin, finansal tabloların, kanun ile Şirket esas sözleşmesinin finansal raporlamaya ilişkin hükümlerine uygun olmadığına dair önemli bir hususa rastlanmamıştır.
  • 3) TTK'nın 402'nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Yönetim Kurulu tarafımıza denetim kapsamında istenen açıklamaları yapmış ve talep edilen belgeleri vermiştir.

Bu bağımsız denetimi yürütüp sonuçlandıran sorumlu denetçi Sinem Arı Öz'dür.

Güney Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Anonim Şirketi A member firm of Ernst & Young Global Limited

Sinem Arı Öz, SMMM Sorumlu Denetçi

4 Mart 2024 İstanbul, Türkiye

İÇİNDEKİLER SAYFA
KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU 1-2
KONSOLİDE KAR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU 3
KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU 4
KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU 5
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR 6-82
NOT 1 GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU 6-7
NOT 2 FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR 7-28
NOT 3 DİĞER İŞLETMELERDEKİ PAYLAR 29-30
NOT 4 BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA 30
NOT 5 İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI 30-32
NOT 6 TİCARİ ALACAK VE BORÇLAR 33
NOT 7 DİĞER ALACAK VE BORÇLAR 34
NOT 8 STOKLAR 34
NOT 9 PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER, ERTELENMİŞ GELİRLER VE MÜŞTERİ SÖZLEŞMELERİNDEN
DOĞAN YÜKÜMLÜLÜKLER 35-36
NOT 10 MADDİ DURAN VARLIKLAR 37-39
NOT 11 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 40
NOT 12 KULLANIM HAKKI VARLIKLARI 40-41
NOT 13 DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI 41
NOT 14 BORÇLANMA MALİYETLERİ 41
NOT 15 KARŞILIKLAR, KOŞULLU VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER 41-43
NOT 16 TAAHHÜTLER 43-45
NOT 17 ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR 46-48
NOT 18 NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER 48
NOT 19 DİĞER VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER 49
NOT 20 SERMAYE, YEDEKLER VE DİĞER ÖZKAYNAK KALEMLERİ 49-50
NOT 21 HASILAT VE SATIŞLARIN MALİYETİ 51-52
NOT 22 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ VE PAZARLAMA GİDERLERİ 52-53
NOT 23 ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİRLER VE GİDERLER 53
NOT 24 YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİRLER VE GİDERLER 54
NOT 25 FİNANSMAN GELİRLERİ VE GİDERLERİ 54
NOT 26 DİĞER KAPSAMLI GELİR UNSURLARININ ANALİZİ 55-56
NOT 27 GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL) 56-60
NOT 28 PAY BAŞINA KAZANÇ / KAYIP 60-61
NOT 29 KUR DEĞİŞİMİNİN ETKİLERİ 61
NOT 30 TÜREV ARAÇLAR 61
NOT 31 FİNANSAL ARAÇLAR 61-66
NOT 32 FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ 66-76
NOT 33 FİNANSAL ARAÇLAR (GERÇEĞE UYGUN DEĞER AÇIKLAMALARI VE FİNANSAL
RİSKTEN KORUNMA MUHASEBESİ ÇERÇEVESİNDEKİ AÇIKLAMALAR) 77-80
NOT 34 RAPORLAMA DÖNEMİNDEN SONRAKİ OLAYLAR 80
NOT 35 NAKİT AKIŞ TABLOSUNA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR 81
NOT 36 SATIŞ AMACIYLA ELDE TUTULAN DURAN VARLIKLAR 82
NOT 37 DENETİM ÜCRETLERİ 82
EK BİLGİLER - AVRO KONSOLİDE SEÇİLMİŞ DİPNOTLAR 83
------------------------------------------------- ----

31 ARALIK 2023 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

Cari Dönem
(Bağımsız
Denetimden
Geçmiş)
Önceki Dönem
(Bağımsız
Denetimden
Geçmiş)
(*)
Avro
(*)
Avro
Dipnot
Referansları
31 Aralık
2023
31 Aralık
2022
31 Aralık
2023
31 Aralık
2022
VARLIKLAR
Dönen varlıklar 48.001.577.327 20.717.301.827 1.473.620.823 1.039.247.843
Nakit ve nakit benzerleri 35 16.078.358.927 10.558.266.871 493.596.374 529.637.313
Finansal yatırımlar 31 18.534.625.942 2.261.353.238 569.002.359 113.436.899
Ticari alacaklar 6 1.668.899.597 1.175.047.670 51.234.258 58.944.247
İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar 6 1.668.899.597 1.175.047.670 51.234.258 58.944.247
Diğer alacaklar 7 184.612.285 187.841.639 5.667.491 9.422.753
İlişkili taraflardan diğer alacaklar 5 44.138 603.250 1.355 30.261
İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar 184.568.147 187.238.389 5.666.136 9.392.492
Türev araçlar 30 12.607.533 267.091.000 387.044 13.398.161
Stoklar 8 1.075.273.755 501.705.715 33.010.286 25.167.205
Peşin ödenmiş giderler 9 10.201.603.776 5.614.389.822 313.183.370 281.636.217
Cari dönem vergisiyle ilgili varlıklar 27 19.552.842 8.816.150 600.261 442.247
Diğer dönen varlıklar 19 226.042.670 142.789.722 6.939.380 7.162.801
Duran varlıklar 153.953.502.230 75.085.744.611 4.726.283.979 3.766.546.965
Finansal yatırımlar 31 1.674.235.495 4.277.060.923 51.398.067 214.551.411
Diğer alacaklar 7 1.778.877.878 686.474.209 54.610.528 34.435.799
İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar 7 1.778.877.878 686.474.209 54.610.528 34.435.799
Türev araçlar 30 - 86.308.409 - 4.329.513
Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar 3 602.491.387 365.909.936 18.496.139 18.355.243
Maddi duran varlıklar 10 10.377.700.527 3.514.594.995 318.589.424 176.303.241
Maddi olmayan duran varlıklar 11 643.504.105 286.951.642 19.755.206 14.394.436
Kullanım hakkı varlıkları 12 113.509.023.248 58.751.535.645 3.484.661.746 2.947.169.820
Peşin ödenmiş giderler 9 12.718.004.262 7.116.908.852 390.435.418 357.007.502
Ertelenmiş vergi varlığı 27 12.649.665.328 - 388.337.451 -
TOPLAM VARLIKLAR 201.955.079.557 95.803.046.438 6.199.904.802 4.805.794.808

(*) Grup'un fonksiyonel para birimi Avro'dur. Ancak sunum para birimi Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Avro ve Türk Lirası tutarların dönüşümü Not 2.1'de açıklanmıştır.

31 ARALIK 2023 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

Cari Dönem Önceki Dönem
(Bağımsız (Bağımsız
Denetimden Denetimden
(*)
Avro
(*)
Avro
Geçmiş) Geçmiş)
Dipnot
Referansları
31 Aralık
2023
31 Aralık
2022
31 Aralık
2023
31 Aralık
2022
KAYNAKLAR
Kısa vadeli yükümlülükler 37.183.794.680 20.759.664.303 1.141.521.116 1.041.372.884
Kısa vadeli borçlanmalar 31 5.353.784.770 2.119.867.677 164.358.114 106.339.519
Uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları 31 1.944.707.759 1.096.867.696 59.701.410 55.022.483
31 11.326.083.111 6.669.837.262 347.704.239 334.580.924
Kiralama işlemlerinden borçların kısa vadeli kısımları 6.526.115.717 3.930.557.016 200.348.000
Ticari borçlar 6 197.169.638
İlişkili taraflara ticari borçlar 5 17.811.962 9.595.784 546.817 481.356
İlişkili olmayan taraflara ticari borçlar 6.508.303.755 3.920.961.232 199.801.183 196.688.282
Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar 17 398.269.511 219.603.277 12.226.645 11.016.021
Diğer borçlar 7 260.455.138 476.784.279 7.995.823 23.917.064
İlişkili olmayan taraflara diğer borçlar 7 260.455.138 476.784.279 7.995.823 23.917.064
Müşteri sözleşmelerinden doğan yükümlülükler 9 8.418.318.534 4.314.917.421 258.437.538 216.450.417
Türev araçlar 30 109.079.828 - 3.348.688 -
Ertelenmiş gelirler 9 782.027.857 708.853.304 24.007.806 35.558.408
Kısa vadeli karşılıklar 2.064.952.455 1.222.376.371 63.392.853 61.318.410
Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıklar 17 1.587.893.487 676.745.918 48.747.417 33.947.796
Diğer kısa vadeli karşılıklar 15 477.058.968 545.630.453 14.645.436 27.370.614
Uzun vadeli yükümlülükler 110.102.098.656 56.998.638.816 3.380.071.120 2.859.238.761
Uzun vadeli borçlanmalar 31 12.312.016.907 6.459.025.794 377.971.840 324.005.929
Uzun vadeli kiralama işlemlerinden borçlar 31 88.581.646.542 44.654.342.098 2.719.405.614 2.240.008.332
30 64.250.780 1.972.462
Türev araçlar - -
Ertelenmiş gelirler 9 3.506.810.209 1.233.022.744 107.657.057 61.852.467
Uzun vadeli karşılıklar 5.637.374.218 3.927.476.098 173.064.147 197.015.089
Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar 17 1.201.242.173 574.013.046 36.877.444 28.794.378
Diğer uzun vadeli karşılıklar 15 4.436.132.045 3.353.463.052 136.186.703 168.220.711
Ertelenmiş vergi yükümlülüğü 27 - 724.772.082 - 36.356.944
ÖZKAYNAKLAR 54.669.186.221 18.044.743.319 1.678.312.566 905.183.163
Ödenmiş sermaye 20 102.299.707 102.299.707 60.544.134 60.544.134
Paylara ilişkin primler 455.687.025 455.687.025 194.089.305 194.089.305
Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak birikmiş
diğer kapsamlı gelirler veya giderler
Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kayıpları 26 (105.998.793) (74.584.475) (3.254.102) (3.741.402)
Yabancı para çevrim farkları 26 27.604.819.459 11.667.935.448 - -
Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacak birikmiş
diğer kapsamlı gelirler veya giderler
Yabancı para çevrim farkları 368.154.236 165.445.988 8.808.787 8.071.040
26 282.719.523 14.182.139
Riskten korunma kazanç/(kayıpları) (129.997.940)
48.328.332
26.847.705 (3.990.862)
1.483.652
1.346.769
Finansal varlıkların gerçeğe uygun değer farklarından kazançlar
Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler 20.459.941 20.459.941 4.047.406 4.047.406
Geçmiş yıllar karları 5.397.932.457 (1.702.212.691) 626.643.772 195.884.759
Net dönem karı 20.907.501.797 7.100.145.148 789.940.474 430.759.013
TOPLAM KAYNAKLAR 201.955.079.557 95.803.046.438 6.199.904.802 4.805.794.808

(*) Grup'un fonksiyonel para birimi Avro'dur. Ancak sunum para birimi Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Avro ve Türk Lirası tutarların dönüşümü Not 2.1'de açıklanmıştır.

1 OCAK – 31 ARALIK 2023 DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE KAR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

Cari Dönem Önceki Dönem
(Bağımsız (Bağımsız
Denetimden Denetimden (*) (*)
Geçmiş) Geçmiş) Avro Avro
Dipnot 1 Ocak- 1 Ocak- 1 Ocak- 1 Ocak
Kar veya zarar kısmı Referansları 31 Aralık 2023 31 Aralık 2022 31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Hasılat 2 1 70.531.531.601 42.732.213.696 2.670.391.155 2.449.374.176
Satışların maliyeti (-) 2 1 (53.713.132.638) (31.155.507.983) (2.027.996.010) (1.761.803.639)
Brüt kar 16.818.398.963 11.576.705.713 642.395.145 687.570.537
Genel yönetim giderleri (-) 2 2 (1.715.182.260) (1.007.032.961) (71.879.343) (57.007.136)
Pazarlama giderleri (-) 2 2 (1.280.527.235) (935.511.653) (50.271.821) (52.128.071)
Esas faaliyetlerden diğer gelirler 2 3 18.938.419 197.181.269 798.175 11.284.752
Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) 2 3 (754.278.875) (155.868.657) (31.813.205) (7.445.576)
Esas faaliyet karı 13.087.349.012 9.675.473.711 489.228.951 582.274.506
Yatırım faaliyetlerinden gelirler 2 4 1.410.583.172 509.587.801 46.364.466 27.995.102
Yatırım faaliyetlerinden giderler (-) 2 4 (67.433.199) (60.058.174) (2.204.032) (3.433.006)
Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların
karlarından paylar 3 19.845.984 19.302.435 771.984 1.110.071
Finansman gideri öncesi faaliyet karı/(zararı) 14.450.344.969 10.144.305.773 534.161.369 607.946.673
Finansman gelirleri 2 5 1.676.170.226 265.198.837 66.229.951 15.659.884
Finansman giderleri (-) 2 5 (6.011.831.262) (3.790.556.116) (230.277.959) (220.520.860)
Vergi öncesi kar 10.114.683.933 6.618.948.494 370.113.361 403.085.697
Vergi geliri/(gideri) 10.792.817.864 481.196.654 419.827.113 27.673.316
Ertelenmiş vergi geliri/(gideri) 2 7 10.792.817.864 481.196.654 419.827.113 27.673.316
Dönem karı 20.907.501.797 7.100.145.148 789.940.474 430.759.013
Pay başına kazanç/(kayıp) (TL) / (EUR) 2 8 204,37 69,41 7,72 4,21
Diğer kapsamlı gelir kısmı
Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacaklar
Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm (kayıp) / kazançları 2 6 (48.101.149) (78.504.889) 337.949 (3.673.796)
Ertelenmiş vergi geliri / (gideri) 2 6 16.686.831 15.700.978 149.351 734.759
Yabancı para çevrim farkları 15.936.884.011 3.854.943.408 - -
Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacaklar
Yabancı para çevrim farkları 202.708.248 98.993.570 737.747 3.545.018
Finansal varlıkların gerçeğe uygun değer farklarından kazançlar 30.878.129 33.559.631 294.741 1.683.461
Nakit akış riskinden korunma (kayıpları) / kazançları 2 6 (526.730.017) 189.830.321 (23.048.824) 6.587.111
Ertelenmiş vergi (gideri) / geliri 2 6 104.615.052 (39.770.929) 4.717.965 (1.319.898)
Diğer kapsamlı gelir/(gider) 15.716.941.105 4.074.752.090 (16.811.071) 7.556.655
Toplam kapsamlı gelir/(gider) 36.624.442.902 11.174.897.238 773.129.403 438.315.668

(*) Grup'un fonksiyonel para birimi Avro'dur. Ancak sunum para birimi Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Avro ve Türk Lirası tutarların dönüşümü Not 2.1'de açıklanmıştır.

1 OCAK – 31 ARALIK 2023 DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

Kar veya zararda yeniden Kar veya zararda yeniden
sınıflandırılmayacak sınıflandırılacak
birikmiş diğer kapsamlı birikmiş diğer kapsamlı
gelirler ve giderler gelirler ve giderler Birikmiş karlar
Tanımlanmış fayda Riskten Finansal varlıkların
Paylara planları yeniden korunma gerçeğe uygun değer Kardan ayrılan
Ödenmiş ilişkin ölçüm kazançları/ Yabancı para Yabancı para kazançları/ farklarından kısıtlanmış Geçmiş yıllar Net dönem
sermaye primler (kayıpları) çevrim farkları çevrim farkları (kayıpları) kazançlar yedekler karları/(zararları) karı/(zararı) Özkaynaklar
1 Ocak 2022 itibarıyla bakiyeler 102.299.707 455.687.025 (11.780.564) 7.812.992.040 66.452.418 125.948.205 - 20.459.941 270.265.658 (1.972.478.349) 6.869.846.081
Transferler - - - - - - - - (1.972.478.349) 1.972.478.349 -
Net dönem karı/(zararı) - - - - - - - - - 7.100.145.148 7.100.145.148
Diğer kapsamlı gelir/(gider) - - (62.803.911) 3.854.943.408 98.993.570 156.771.318 26.847.705 - - - 4.074.752.090
31 Aralık 2022 itibarıyla bakiyeler 102.299.707 455.687.025 (74.584.475) 11.667.935.448 165.445.988 282.719.523 26.847.705 20.459.941 (1.702.212.691) 7.100.145.148 18.044.743.319
1 Ocak 2023 itibarıyla bakiyeler 102.299.707 455.687.025 (74.584.475) 11.667.935.448 165.445.988 282.719.523 26.847.705 20.459.941 (1.702.212.691) 7.100.145.148 18.044.743.319
Transferler - - - - - - - - 7.100.145.148 (7.100.145.148) -
Net dönem karı/(zararı) - - - - - - - - - 20.907.501.797 20.907.501.797
Diğer kapsamlı gelir/(gider) - - (31.414.318) 15.936.884.011 202.708.248 (412.717.463) 21.480.627 - - - 15.716.941.105
31 Aralık 2023 itibarıyla bakiyeler 102.299.707 455.687.025 (105.998.793) 27.604.819.459 368.154.236 (129.997.940) 48.328.332 20.459.941 5.397.932.457 20.907.501.797 54.669.186.221

Ekteki dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.

1 OCAK – 31 ARALIK 2023 DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

Dipnot
Referansları
Cari Dönem
(Bağımsız
Denetimden
Geçmiş)
1 Ocak-
31 Aralık 2023
Önceki Dönem
(Bağımsız
Denetimden
Geçmiş)
1 Ocak-
(*)
Avro
1 Ocak-
31 Aralık 2022 31 Aralık 2023
(*)
Avro
1 Ocak
31 Aralık 2022
A. İŞLETME FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI 20.907.501.797 7.100.145.148 789.940.474 430.759.013
Dönem karı/(zararı)
Dönem karı/(zararı) mutabakatı ile ilgili düzeltmeler
Amortisman ve itfa gideri ile ilgili düzeltmeler 10-11-12 7.803.177.634 4.465.307.451 303.533.846 256.797.020
Değer düşüklüğü ile ilgili düzeltmeler 52.092.367 36.297.797 1.607.293 1.948.089
Alacaklarda değer düşüklüğü ile ilgili düzeltmeler 6 (15.340.832) 16.301.616 (596.739) 937.496
Finansal yatırımlar değer düşüklüğü ile ilgili düzeltmeler 24 67.433.199 19.996.181 2.204.032 1.010.593
Karşılıklar ile ilgili düzeltmeler 1.485.135.645 (89.212.388) 41.681.911 (33.218.560)
Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin düzeltmeler 17 1.962.113.889 1.013.909.574 60.235.768 50.861.031
Dava karşılıkları ile ilgili düzeltmeler 15 15.698.949 5.490.660 610.669 315.764
Teslim bakım karşılığı ile ilgili düzeltmeler 15 (492.677.193) (1.108.612.622) (19.164.526) (84.395.355)
Faiz ve komisyon gelirleri ve giderleri ile ilgili düzeltmeler 24-25 4.057.705.144 2.001.830.885 160.813.447 119.164.746
Gerçeğe uygun değer kayıpları (kazançları) ile ilgili düzeltmeler (30.878.129) (33.559.628) (947.941) (1.683.461)
Finansal varlıkların gerçeğe uygun değer kayıpları (kazançları) ile ilgili düzeltmeler
Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların
(30.878.129) (33.559.628) (947.941) (1.683.461)
dağıtılmamış karları ile ilgili düzeltmeler 3 (19.845.984) (19.302.435) (771.984) (1.110.071)
Vergi geliri ile ilgili düzeltmeler 27 (10.792.817.864) (481.196.654) (419.827.113) (27.673.316)
İş ortaklıkları paylarının elden çıkarılmasından veya paylarındaki
değişim sebebi ile oluşan kayıplar/(kazançlar) ile ilgili düzeltmeler (71.047.233) (4.710.009)
- -
Yatırım ya da finansman faaliyetlerinden kaynaklanan
nakit akışlarına neden olan diğer kalemlere ilişkin düzeltmeler
24-25-33 (1.103.161.744) 1.116.491.909 (42.297.824) 64.326.714
İşletme sermayesinde gerçekleşen değişimler 213.547.438 (641.933.067) 8.306.728 (36.917.167)
Ticari alacaklardaki artış ile ilgili düzeltmeler
Faaliyetlerle ilgili diğer alacaklar, peşin ödenmiş giderler,
ve diğer varlıklardaki artış ilgili düzeltmeler (3.474.534.393) (1.682.989.251) (134.735.514) (96.983.047)
Stoklardaki azalış / (artış) ile ilgili düzeltmeler (201.628.104) (270.230.361) (7.843.081) (15.540.778)
Ticari borçlardaki (azalış) / artış ile ilgili düzeltmeler 81.708.592 1.087.523.482 3.178.362 62.542.791
Ertelenmiş gelirler, diğer borçlar ve diğer yükümlülüklerdeki (azalış) / artış ile ilgili düzeltmeler 1.384.283.737 2.597.845.165 87.199.312 201.882.745
Faaliyetlerden elde edilen nakit akışları 20.362.286.136 15.115.970.820 789.837.916 919.584.709
Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin karşılıklar kapsamında yapılan ödemeler 17 (185.171.351) (231.724.421) (8.437.371) (13.326.899)
Diğer karşılıklara ilişkin ödemeler 15 (447.322) (165.889) (17.400) (9.540)
20.176.667.463 14.884.080.510 781.383.145 906.248.270
B. YATIRIM FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI
İş ortaklıklarının pay satışı sebebiyle oluşan nakit girişleri - 35.622.514 - 2.230.116
Başka işletmelerin veya fonların paylarının veya borçlanma araçlarının
ediniminden ve satışından kaynaklanan net nakit girişleri/(çıkışları) (964.122.059) (2.145.507.637) (41.463.132) (122.729.365)
Maddi ve maddi olmayan duran varlıkların alım ve satımından kaynaklanan net
nakit girişleri/(çıkışları) 265.752.578 461.499.846 6.250.570 29.880.317
Alınan faiz 1.041.226.034 173.469.615 40.350.767 10.119.953
Nakit avans ve borçlardaki değişim (2.485.476.848) (4.212.478.445) (96.681.940) (242.256.984)
Diğer nakit girişleri/(çıkışları) (8.810.719.329) (256.794.650) (261.063.241) (9.500.000)
(10.953.339.624) (5.944.188.757) (352.606.976) (332.255.963)
C. FİNANSMAN FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI
Borçlanmadan kaynaklanan nakit girişleri 8.096.076.606 2.337.858.225 315.231.973 133.564.805
Borç ödemelerine ilişkin nakit çıkışları (5.537.727.865) (4.225.022.270) (225.166.980) (260.542.727)
Kira sözleşmelerinden kaynaklanan borç ödemelerine ilişkin nakit çıkışları (8.879.652.930) (4.251.478.865) (345.407.389) (273.246.466)
Ödenen faiz ve komisyon (4.784.207.729) (2.316.777.687) (194.514.307) (138.227.718)
Alınan faiz 631.111.330 259.878.665 26.412.945 14.945.458
(10.474.400.588) (8.195.541.932) (423.443.758) (523.506.648)
YABANCI PARA ÇEVRİM FARKLARININ ETKİSİNDEN ÖNCE
NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET AZALIŞ (A+B+C) (1.251.072.749) 744.349.821 5.332.411 50.485.659
D. YABANCI PARA ÇEVRİM FARKLARININ NAKİT VE
NAKİT BENZERLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ 6.771.164.805 2.837.137.278 (41.373.350) 3.968.626
NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ (A+B+C+D) 5.520.092.056 3.581.487.099 (36.040.939) 54.454.285
E. DÖNEM BAŞI NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ 35 10.558.266.871 6.976.779.772 529.637.313 475.183.028
DÖNEM SONU NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ (A+B+C+D+E) 3 5 16.078.358.927 10.558.266.871 493.596.374 529.637.313

(*) Grup'un fonksiyonel para birimi Avro'dur. Ancak sunum para birimi Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Avro ve Türk Lirası tutarların dönüşümü Not 2.1'de açıklanmıştır.

31 Aralık 2023 tarihinde sona eren dönemde 27.192.793.634 TL'lik maddi ve maddi olmayan duran varlık girişinin 24.430.509.673 TL'lik kısmı kiralama yöntemi ile yapılmıştır (31 Aralık 2022: 19.654.854.774 TL'lik maddi ve maddi olmayan duran varlık alımının 18.274.887.437 TL'lik kısmı kiralama yöntemi ile yapılmıştır).

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 1 - GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU

Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş. ("Şirket" veya "Pegasus") ve bağlı ortaklıkları (hep birlikte "Grup") düşük maliyet modelini benimsemiş bir havayoludur. Grup, düşük maliyet modeli altında faaliyetlerini sürdürmekte, kolay ulaşılabilir, güvenilir ve yalın hizmetler sunmayı amaçlayan düşük maliyetli havayolu şirketleri uygulamalarını kullanmaktadır.Grup yönetimi, ana uçuş merkezi olan İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı'ndan kısa ve orta mesafede yüksek frekanslı uçuşlar ile, iç ve dış hat transit uçuş ağında yer alan iki nokta arası uçuşlar üzerinde odaklanmaktadır. Grup aynı zamanda Ankara, Adana, Antalya ve İzmir havalimanları uçuş merkezi bağlantılı tarifeli seferler gerçekleştirmektedir. Grup, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, 6'sı kendisine ait, 81'i satın alma opsiyonlu, 22 adet kiralama olmak üzere toplam 109 adet kiralama yolu ile edinilmiş uçağıyla faaliyetlerini sürdürmektedir (31 Aralık 2022: 74'ü satın alma opsiyonlu olmak üzere toplam 95 adet).

Grup yolcu taşıma hizmetine ilave olarak sunmuş olduğu uçak içi ürün satışı, fazla bagaj ücreti, hizmet ücreti, iptal ücreti, havaalanı check-in ücreti ve koltuk seçimi ücreti gibi yan hizmetlerden de gelir elde etmektedir.

Grup ayrıca kargo hizmeti ve farklı alanlarda eğitim hizmetleri vermektedir. Eğitim hizmetlerinin içeriğinde, kabin ekibi eğitimi, uçak tipi eğitimi, tehlikeli madde eğitimi ve uçuş ekibine yönelik yönetim eğitimleri bulunmaktadır.

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 itibarıyla, Şirket'in hisselerini elinde bulunduran hissedarlar ve hisse oranları aşağıda belirtilmektedir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Esas Holding A.Ş. ("Esas Holding") %56,65 %56,65
Halka açık kısım %41,53 %41,53
Sabancı Ailesi Üyeleri %1,82 %1,82
Toplam %100,00 %100,00

18-19 Nisan 2013 tarihinde gerçekleşen talep toplama sonrasında, Şirket payları 26 Nisan 2013 tarihinden itibaren Borsa İstanbul'da işlem görmeye başlamıştır.

Bilanço tarihi itibarıyla Grup'un tam zamanlı çalışan sayısı 7.670 kişidir (31 Aralık 2022: 6.765). Yönetim merkezi Aeropark Yenişehir Mah. Osmanlı Bulvarı No: 11/A Kurtköy-Pendik İstanbul'dur.

Grup'un Bağlı Ortaklıkları

Pegasus Havacılık Teknolojileri ve Ticaret A.Ş.

Grup, 13 Mayıs 2016 tarihinde İstanbul'da uçuş simulatörü teknik destek ve bakım faaliyetleri için Pegasus Havacılık Teknolojileri ve Ticaret A.Ş.'yi ("PHT") kurmuştur. Grup %100 oranı ile sahip olduğu PHT'yi bağlı ortaklık olarak tam konsolidasyon kapsamında değerlendirmektedir.

Pegasus Airlines Innoviation Lab, Inc.

Grubun, %100 pay sahibi olduğu Pegasus Airlines Innoviation Lab, Inc., Silikon Vadisinde faaliyet göstermek üzere Amerika Birleşik Devletleri'nin Delaware Eyaletinde 28 Aralık 2023 geçerlilik tarihi itibarıyla kurulmuş ve bildirim işlemleri 2 Ocak 2024 itibarıyla 150.000 USD sermaye tutarıyla tamamlanmıştır.

Grup'un Ortak Yönetime Tabi Ortaklıkları

Pegasus Uçuş Eğitim Merkezi A.Ş.

Grup, Ekim 2010'da, uçuş simülatörü üretimi ve pazarlaması yapan, Hollanda'da kurulmuş SIM Industries B.V. ile müşterek yönetime tabi ortaklık olarak Pegasus Uçuş Eğitim Merkezi A.Ş.'yi ("PUEM") kurmuştur. PUEM, bir adet Boeing 737-800 "next generation" uçuş simülatörüne sahiptir ve faaliyetlerine Ocak 2011'de İstanbul'da başlamıştır.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 1 - GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU

Grup'un Ortak Yönetime Tabi Ortaklıkları

Pegasus Uçuş Eğitim Merkezi A.Ş.

Grup %49,40 pay oranı ile sahip olduğu PUEM'i iş ortaklığı olarak özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar altında göstermektedir.

PUEM, Ocak 2023'te gerçekleşen simulatör satışıyla birlikte ana operasyonlarını durdurmuş olup tasfiye süreci devam etmektedir.

Hitit Bilgisayar Hizmetleri A.Ş.

Hitit Bilgisayar Hizmetleri A.Ş. ("Hitit Bilgisayar") 1994 yılında kurulmuş olup, 31 Aralık 2014 tarihi itibarıyla ilişkili şirketi olan Hitit Yazılım A.Ş. ile birleşmiştir. Şirket'in faaliyet konusu, havayolu ve seyahat şirketleri ile havalimanları için yazılım çözümleri geliştirmek, bunların hizmet olarak sunulması ile ilgili faaliyetleri, işletim servisini ve satışını yapmaktır.

Hitit Bilgisayar'ın 3 Mart 2022 tarihindeki halka arzı sonrası Grup'un pay oranı %50'den %36,82'ye gelmiştir. Grup, Hitit Bilgisayar'ı satın aldığı Mart 2015 tarihinden itibaren iş ortaklığı olarak özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar altında göstermektedir.

Finansal Tabloların Onaylanması

31 Aralık 2023 tarihli konsolide finansal tablolar, Yönetim Kurulu tarafından onaylanmış ve 4 Mart 2024 tarihinde yayınlanması için yetki verilmiştir. Genel Kurul'un finansal tabloları değiştirme yetkisi bulunmaktadır. Şirket, finansal tablolarını işletmenin sürekliliği ilkesine göre hazırlamıştır.

COVID-19 Etkileri

Dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgınının Grup'un faaliyet gösterdiği havacılık sektöründe önemli etkisi olmuştur. Grup, pandeminin etkilerinin görüldüğü 2020, 2021 ve 2022 yılının ilk çeyreği boyunca nakit pozisyonunu korumak ve cari oran dengesini sağlamak adına çeşitli önlemler almıştır. 2022 yılının ilk çeyreğinde de Covid-19 salgını etkileri azalmakla birlikte devam etmiş, 2022 ikinci çeyreğinden itibaren ise Grup'un operasyonel verilerinde normalleşme görülmüş ve Covid-19, Grup üzerindeki etkisini tamamen yitirmiştir.

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar

TMS'ye Uygunluk Beyanı

Şirket ve Türkiye'de yerleşik bağlı ortaklıkları, yasal defterlerini ve kanuni finansal tablolarını Türk Ticaret Kanunu ("TTK") ve vergi mevzuatınca belirlenen muhasebe ilkelerine uygun olarak tutmakta ve hazırlamaktadır.

İlişikteki konsolide finansal tablolar Sermaye Piyasası Kurulu'nun ("SPK") 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Seri II, 14.1 No'lu "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği" ("Tebliğ") hükümlerine uygun olarak hazırlanmış olup Tebliğin 5. Maddesine istinaden Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yürürlüğe konulmuş olan Türkiye Muhasebe Standartları ile bunlara ilişkin ek ve yorumları ("TMS") esas alınmıştır.

Ayrıca finansal tablolar, KGK tarafından 4 Ekim 2022 tarihinde yayımlanan "TFRS Taksonomisi Hakkında Duyuru" ile SPK tarafından yayımlanan Finansal Tablo Örnekleri ve Kullanım Rehberi'nde belirlenmiş olan formatlara uygun olarak sunulmuştur.

Konsolide finansal tablolar, gerçeğe uygun değerleri ile değerlenen finansal enstrümanlar dışında, tarihi maliyet esasına göre hazırlanmış kanuni kayıtlara Türkiye Muhasebe Standartları'na uygun sunumun yapılması amacıyla gerekli düzeltme ve sınıflandırmalar yansıtılarak düzenlenmiştir.

Konsolide finansal tablolar Grup'un takip eden bir yılda ve faaliyetlerinin doğal akışı içinde varlıklarından fayda elde edeceği ve yükümlülüklerini yerine getirebileceği varsayımı altında işletmenin sürekliliği esasına göre hazırlanmıştır.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar

Kullanılan Para Birimi

Satışların hasılatını ve maliyetini etkileyen belirgin bir para birimi bulunmamakla birlikte, Şirket'in fonksiyonel para birimi Avro olarak belirlenmiştir çünkü; Şirket'in ana operasyonlarını temsil eden tarifeli uçuş gelirlerinin önemli bir kısmı Avrupa uçuşlarından sağlanmakta olup, Avro, Grup'un finansal yükümlülüklerinin önemli bir bölümünü oluşturmakta ve Şirket yönetiminin idari kararlar almasına olanak sağlayan yönetim raporları ve bütçesi Avro cinsinden hazırlanmaktadır. Şirket ve bağlı ortaklıklarının fonksiyonel para birimi Avro'dur.

Yasal kayıtlarını fonksiyonel para birimi dışında bir para biriminde tutulması durumunda, finansal tablolar öncelikli olarak fonksiyonel para birimine çevrilmekte, ardından ise Grup'un sunum para birimi olan TL'ye geri çevrilmektedir.

Türkiye'deki şirketler için, yasal kayıtların tutulduğu TL'den fonksiyonel para birimi olan Avro'ya aşağıda açıklanan esaslar çerçevesinde çevrim yapılmıştır;

  • Parasal olan aktif ve pasif hesaplar, bilanço tarihi itibarıyla geçerli olan T.C. Merkez Bankası ("TCMB") döviz alış kuru ile fonksiyonel para birimine çevrilmiştir.
  • Parasal olmayan kalemler ise işlem tarihinde geçerli TCMB döviz alış kurları ile fonksiyonel para birimine çevrilmiştir.
  • Gelir tablosu hesapları, amortisman giderleri hariç, işlem tarihindeki kurlardan fonksiyonel para birimine çevrilmiştir.
  • Sermaye tarihsel maliyetlere göre takip edilmiştir.

Yukarıdaki çevrimler sonucu oluşan çevrim farkları kar veya zarar tablosunda esas faaliyetlerden gelirler/giderler hesap grubu altında kaydedilmiştir.

TMS 21 ("Kur Değişimlerinin Etkileri") kapsamında finansal tablolar fonksiyonel para birimi Avro'dan TL'ye aşağıda belirtilen şekilde çevrilmiştir:

  • Aktif ve pasif kalemler, bilanço tarihi itibarıyla TCMB kurlarıyla çevrilmiştir,
  • Gelir ve gider kalemleri ilgili işlem tarihindeki kayıtlı kurlar kullanılarak Avro'dan TL'ye çevrilmiştir.

Yukarıda bahsedilen çevrimlerden kaynaklanan çevrim farkı karları veya zararları özsermayenin altında yabancı para çevrim farkları hesabında gösterilmiştir. Şirket'in sermaye hesabı, nominal sermaye tutarı üzerinden gösterilmiş, diğer tüm özsermaye kalemleri tarihi TL değerlerinden tutulup, oluşan tüm farklar yabancı para çevrim farkları hesabında muhasebeleştirilmiştir.

Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama

Yüksek enflasyon dönemlerinde finansal tabloların düzeltilmesi Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") 23 Kasım 2023 tarihli "Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Finansal Tablolarının Enflasyona Göre Düzeltilmesi" kapsamındaki duyurusuna istinaden; Türkiye Finansal Raporlama Standartları'nı uygulayan işletmelerin 31 Aralık 2023 tarihinde veya sonrasında sona eren yıllık raporlama dönemine ait finansal tablolarının, Türkiye Muhasebe Standardı 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama"da (TMS 29) yer alan ilgili muhasebe ilkelerine uygun olarak enflasyon etkisine göre düzeltilerek sunulmasına karar verilmiştir. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda; raporlama tarihi itibarıyla Şirket'in fonksiyonel para biriminin Avro olması sebebiyle TFRS'ye göre düzenlenecek finansal tablolarında TMS 29 kapsamında herhangi bir düzeltme yapmasına gerek bulunmamaktadır. Ancak, Vergi Usul Kanunu'na göre düzenlenen 31 Aralık 2023 tarihli mali tablolar mevzuat uyarınca enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuştur.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar

Finansal Tablolarda Gösterilen Avro Tutarlar

TFRS'ye uygun hazırlanan konsolide finansal tablolarda gösterilen Avro tutarlar, yukarıda Kullanılan Para Birimi başlığı altında açıklandığı şekilde hazırlanan Avro konsolide finansal tabloları ifade etmektedir. Diğer bir ifade ile, bilançoda sunum para birimi olan TL cinsinden gösterilen tutarlar bilanço tarihi itibariyle TCMB tarafından duyurulan resmi kuru kullanılarak geri Avro'ya çevrilmiştir ve konsolide gelir, konsolide kapsamlı gelir ve konsolide nakit akış tablolarında gösterilen Avro tutarlar ise işlem tarihindeki kurlar kullanılarak TL'den Avro para birimine çevrilmiştir.

Karşılaştırmalı Bilgiler ve Önceki Dönem Tarihli Finansal Tablolarının Düzeltilmesi

Finansal durum ve performans trendlerinin tespitine imkan vermek üzere, Grup'un konsolide finansal tabloları önceki dönemle karşılaştırmalı olarak hazırlanmaktadır. Cari dönem konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlanması açısından karşılaştırmalı bilgiler gerekli görüldüğünde yeniden sınıflandırılır ve önemli farklılıklar açıklanır. Grup, cari dönem konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlaması açısından önceki dönem finansal tablolarında herhangi bir sınıflama yapmamıştır.

Konsolidasyona İlişkin Esaslar

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, Şirket'in bağlı ortaklıklarının detayı aşağıdaki gibidir:

Grup'un sermayedeki pay oranı Şirketin ve
Şirket ünvanı Ana faaliyet konusu 31 Aralık 2023 31 Aralık 2022 faaliyetin yeri
Pegasus Havacılık
Teknolojileri ve Ticaret A.Ş.
Simülatör Teknik
Destek ve Bakım
%100 %100 Türkiye
Pegasus Airlines Innoviation
Lab, Inc.
Teknoloji –
AR-GE
%100 %100 Amerika

Konsolide finansal tablolar, Şirket ve Şirket'in bağlı ortaklıkları tarafından kontrol edilen işletmelerin finansal tablolarını kapsar. Kontrol, Şirket'in aşağıdaki şartları sağlaması ile sağlanır:

  • Yatırım yapılan şirket/varlık üzerinde gücünün olması;
  • Yatırım yapılan şirket/varlıktan elde edeceği değişken getirilere açık olması ya da bu getirilere hakkı olması; ve
  • Getiriler üzerinde etkisi olabilecek şekilde gücünü kullanabilmesi.

Yukarıda listelenen kriterlerin en az birinde herhangi bir değişiklik oluşmasına neden olabilecek bir durumun ya da olayın ortaya çıkması halinde Şirket yatırımının üzerinde kontrol gücünün olup olmadığını yeniden değerlendirir.

Şirket'in yatırım yapılan şirket/varlık üzerinde çoğunluk oy hakkına sahip olmadığı durumlarda, ilgili yatırımın faaliyetlerini tek başına yönlendirebilecek/yönetebilecek şekilde yeterli oy hakkının olması halinde, yatırım yapılan şirket/varlık üzerinde kontrol gücü vardır. Şirket, aşağıdaki unsurlar da dahil olmak üzere, ilgili yatırımdaki oy çoğunluğunun kontrol gücü sağlamak için yeterli olup olmadığının değerlendirmesinde konuyla ilgili tüm olayları ve şartları göz önünde bulundurur:

  • Şirket'in sahip olduğu oy hakkı ile diğer hissedarların sahip olduğu oy hakkının karşılaştırılması;
  • Şirket ve diğer hissedarların sahip olduğu potansiyel oy hakları;
  • Sözleşmeye bağlı diğer anlaşmalardan doğan haklar; ve
  • Şirket'in karar verilmesi gereken durumlarda ilgili faaliyetleri yönetmede (geçmiş dönemlerdeki genel kurul toplantılarında yapılan oylamalar da dahil olmak üzere) mevcut gücünün olup olmadığını gösterebilecek diğer olay ve şartlar.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar

Konsolidasyona İlişkin Esaslar

Bir bağlı ortaklığın konsolidasyon kapsamına alınması Şirket'in bağlı ortaklık üzerinde kontrole sahip olmasıyla başlar ve kontrolünü kaybetmesiyle sona erer. Yıl içinde satın alınan veya elden çıkarılan bağlı ortaklıkların gelir ve giderleri, satın alım tarihinden elden çıkarma tarihine kadar konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosuna dahil edilir.

Kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelirin her bir kalemi ana ortaklık hissedarlarına ve kontrol gücü olmayan paylara aittir. Kontrol gücü olmayan paylar ters bakiye ile sonuçlansa dahi, bağlı ortaklıkların toplam kapsamlı geliri ana ortaklık hissedarlarına ve kontrol gücü olmayan paylara aktarılır. Gerekli olması halinde, Grup'un izlediği muhasebe politikalarıyla aynı olması amacıyla bağlı ortaklıkların finansal tablolarında muhasebe politikalarıyla ilgili düzeltmeler yapılmıştır. Tüm grup içi varlıklar ve yükümlülükler, özkaynaklar, gelir ve giderler ve Grup şirketleri arasındaki işlemlere ilişkin nakit akışları konsolidasyonda elimine edilir.

Grup'un Mevcut Bağlı Ortaklığının Sermaye Payındaki Değişiklikler

Grup'un bağlı ortaklıklarındaki sermaye payında kontrol kaybına neden olmayan değişiklikler özkaynak işlemleri olarak muhasebeleştirilir. Grup'un payı ile kontrol gücü olmayan payların defter değerleri, bağlı ortaklık paylarındaki değişiklikleri yansıtmak amacıyla düzeltilir. Kontrol gücü olmayan payların düzeltildiği tutar ile alınan veya ödenen bedelin gerçeğe uygun değeri arasındaki fark, doğrudan özkaynaklarda Grup'un payı olarak muhasebeleştirilir.

Grup'un bir bağlı ortaklığındaki kontrolü kaybetmesi durumunda, satış sonrasındaki kar/zarar, i) alınan satış bedeli ile kalan payın gerçeğe uygun değerlerinin toplamı ile ii) bağlı ortaklığın varlık (şerefiye dahil) ve yükümlülüklerinin ve kontrol gücü olmayan payların önceki defter değerleri arasındaki fark olarak hesaplanır. Diğer kapsamlı gelir içinde bağlı ortaklık ile ilgili önceden muhasebeleştirilen ve özkaynakta toplanan tutarlar, Şirket'in ilgili varlıkları satmış olduğu varsayımı üzerine kullanılacak muhasebe yöntemine göre kayda alınır. Bağlı ortaklığın satışı sonrası kalan yatırımın kontrolünün kaybedildiği tarihteki gerçeğe uygun değeri, TFRS 9 Finansal Araçlar: Muhasebeleştirme ve Ölçüm standardı kapsamında belirlenen başlangıç muhasebeleştirmesinde gerçeğe uygun değer olarak ya da, uygulanabilir olduğu durumlarda, bir iştirak ya da müşterek olarak kontrol edilen bir işletmedeki yatırımın başlangıç muhasebeleştirmesindeki maliyet bedeli olarak kabul edilir.

İş Ortaklıklarındaki Paylar

Aşağıdaki tabloda 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla iş ortaklıkları ile ortaklık oranları gösterilmiştir:

Grup'un sermayedeki pay oranı Şirketin ve
Şirket ünvanı Ana faaliyet konusu 31 Aralık 2023 31 Aralık 2022 Ortaklık türü faaliyetin yeri
Pegasus Uçuş Eğitim
Merkezi A.Ş. ("PUEM") (*)
Simülatörle
Eğitim
%49,40 %49,40 İş ortaklığı Türkiye
Hitit Bilgisayar Hizmetleri
A.Ş. ("Hitit Bilgisayar")
Bilişim Sistemleri
Çözümleri
%36,82 %36,82 İş ortaklığı Türkiye

(*) PUEM, Ocak 2023'te gerçekleşen simulatör satışıyla birlikte ana operasyonlarını durdurmuş olup tasfiye süreci devam etmektedir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar

İş Ortaklıklarındaki Paylar

İş ortaklığı, bir düzenlemede müşterek kontrolü olan tarafların, ortak düzenlemedeki net varlıklara ilişkin haklarının olduğu ortak bir girişimdir. Müşterek kontrol, bir ekonomik faaliyet üzerindeki kontrolün sözleşmeye dayalı olarak paylaşılmasıdır. Bu kontrolün, ilgili faaliyetlere ilişkin kararların, kontrolü paylaşan tarafların oy birliği ile mutabakatını gerektirdiği durumlarda var olduğu kabul edilir.

Ekteki finansal tablolarda iş ortaklıklarının faaliyet sonuçları ile varlık ve yükümlülükleri, özkaynak yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilmiştir. Özkaynak yöntemine göre konsolide bilançoda iş ortaklıkları, maliyet bedelinin iş ortaklığının net varlıklarındaki alım sonrası dönemde oluşan değişimdeki Grup'un payı kadar düzeltilmesi sonucu bulunan tutardan, iş ortaklığında oluşan herhangi bir değer düşüklüğünün düşülmesi neticesinde elde edilen tutar üzerinden gösterilir. İş ortaklığının, Grup'un iş ortaklığındaki payını (özünde Grup'un iş ortaklığındaki net yatırımının bir parçasını oluşturan herhangi bir uzun vadeli yatırımı da içeren) aşan zararları kayıtlara alınmaz. İlave zarar ayrılması ancak Grup'un yasal veya zımni kabulden doğan yükümlülüğe maruz kalmış olması ya da iş ortaklığı adına ödemeler yapmış olması halinde söz konusudur.

2.2 Önemli Muhasebe Tahminleri ve Varsayımlar

Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığı cari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise, hem değişikliğin yapıldığı dönemde, hem de gelecek dönemlerde ileriye yönelik olarak uygulanır. Grup'un cari yıl içerisinde muhasebe tahminlerinde tespit edilen önemli muhasebe hataları geriye dönük olarak uygulanır ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenir. Grup, cari dönem içerisinde muhasebe tahminlerinde herhangi bir değişiklik yapmamıştır.

2.3 Yeni ve Düzeltilmiş Standartlar ve Yorumlar

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal tabloların hazırlanmasında esas alınan muhasebe politikaları aşağıda özetlenen 1 Ocak 2023 tarihi itibarıyla geçerli yeni ve değiştirilmiş TFRS ve TFRS yorumları dışında önceki yılda kullanılanlar ile tutarlı olarak uygulanmıştır. Bu standartların ve yorumların Grup'un mali durumu ve performansı üzerindeki etkileri ilgili paragraflarda açıklanmıştır.

i) 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren geçerli olan yeni standart, değişiklik ve yorumlar

TMS 8 Değişiklikleri – Muhasebe Tahminlerinin Tanımı

Ağustos 2021'de KGK, TMS 8'de "muhasebe tahminleri" için yeni bir tanım getiren değişiklikler yayınlamıştır. Değişiklikler, muhasebe tahminlerindeki değişiklikler ile muhasebe politikalarındaki değişiklikler ve hataların düzeltilmesi arasındaki ayrıma açıklık getirmektedir. Ayrıca, değiştirilen standart, girdideki bir değişikliğin veya bir ölçüm tekniğindeki değişikliğin muhasebe tahmini üzerindeki etkilerinin, önceki dönem hatalarının düzeltilmesinden kaynaklanmıyorsa, muhasebe tahminlerindeki değişiklikler olduğuna açıklık getirmektedir. Muhasebe tahminindeki değişikliğin önceki tanımı, muhasebe tahminlerindeki değişikliklerin yeni bilgilerden veya yeni gelişmelerden kaynaklanabileceğini belirtmekteydi. Bu nedenle, bu tür değişiklikler hataların düzeltilmesi olarak değerlendirilmemektedir. Tanımın bu yönü KGK tarafından korunmuştur. Değişiklikler yürürlük tarihinde veya sonrasında meydana gelen muhasebe tahmini veya muhasebe politikası değişikliklerine uygulanacaktır. Söz konusu değişikliğin Grup'un konsolide finansal durumu ve performansı üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.3 Yeni ve Düzeltilmiş Standartlar ve Yorumlar

i) 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren geçerli olan yeni standart, değişiklik ve yorumlar

TMS 1 Değişiklikleri – Muhasebe Politikalarının Açıklanması

Ağustos 2021'de KGK, TMS 1 için işletmelerin muhasebe politikası açıklamalarına önemlilik tahminlerini uygulamalarına yardımcı olmak adına rehberlik ve örnekler sağladığı değişiklikleri yayınlamıştır. TFRS'de "kayda değer" teriminin bir tanımının bulunmaması nedeniyle, KGK, muhasebe politikası bilgilerinin açıklanması bağlamında bu terimi "önemli" terimi ile değiştirmeye karar vermiştir. 'Önemli' TFRS'de tanımlanmış bir terimdir ve KGK'ya göre finansal tablo kullanıcıları tarafından büyük ölçüde anlaşılmaktadır. Muhasebe politikası bilgilerinin önemliliğini değerlendirirken, işletmelerin hem işlemlerin boyutunu, diğer olay veya koşulları hem de bunların niteliğini dikkate alması gerekir. Ayrıca işletmenin muhasebe politikası bilgilerini önemli olarak değerlendirebileceği durumlara örnekler eklenmiştir. Söz konusu değişikliğin Grup'un konsolide finansal durumu ve performansı üzerinde etkisi olmamıştır.

TMS 12 Değişiklikleri – Tek Bir İşlemden Kaynaklanan Varlık ve Yükümlülüklere İlişkin Ertelenmiş Vergi

Ağustos 2021'de KGK, TMS 12'de ilk muhasebeleştirme istisnasının kapsamını daraltan ve böylece istisnanın eşit vergilendirilebilir ve indirilebilir geçici farklara neden olan işlemlere uygulanmamasını sağlayan değişiklikler yayınlamıştır. Değişiklikler, bir yükümlülüğe ilişkin yapılan ödemelerin vergisel açıdan indirilebilir olduğu durumlarda, bu tür indirimlerin, finansal tablolarda muhasebeleştirilen yükümlülükle (ve faiz giderine) ya da ilgili varlık bileşeniyle (ve faiz giderine) vergisel açıdan ilişkilendirilebilir olup olmadığının (geçerli vergi kanunu dikkate alındığında) bir muhakeme meselesi olduğuna açıklık getirmektedir. Bu muhakeme, varlık ve yükümlülüğün ilk defa finansal tablolara alınmasında herhangi bir geçici farkın olup olmadığının belirlenmesinde önemlidir. Değişiklikler karşılaştırmalı olarak sunulan en erken dönemin başlangıcında ya da sonrasında gerçekleşen işlemlere uygulanır. Ayrıca, karşılaştırmalı olarak sunulan en erken dönemin başlangıcında, kiralamalar ile hizmetten çekme, restorasyon ve benzeri yükümlülüklerle ilgili tüm indirilebilir ve vergilendirilebilir geçici farklar için ertelenmiş vergi varlığı (yeterli düzeyde vergiye tabi gelir olması koşuluyla) ve ertelenmiş vergi yükümlülüğü muhasebeleştirilir. Söz konusu değişikliğin Grup'un konsolide finansal durumu ve performansı üzerinde etkisi olmamıştır.

TMS 12 Değişiklikleri – Uluslararası Vergi Reformu – İkinci Sütun Modeli Kuralları

Eylül 2023'te KGK, İkinci Sütun gelir vergileriyle ilgili ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülüklerinin muhasebeleştirilmesi ve açıklanmasına zorunlu bir istisna getiren TMS 12'ye yönelik değişiklikler yayımlamıştır. Söz konusu değişiklikler, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) tarafından yayımlanan İkinci Sütun Modeli Kurallarının uygulanması amacıyla yürürlüğe girmiş ya da yürürlüğe girmesi kesine yakın olan vergi kanunlarından ortaya çıkan gelir verilerine TMS 12'nin uygulanacağını açıklığa kavuşturmuştur. Bu değişiklikler ayrıca bu tür vergi kanunlarından etkilenen işletmeler için belirli açıklama hükümleri getirmektedir. Bu kapsamdaki ertelenmiş vergiler hakkındaki bilgilerin muhasebeleştirilmeyeceğine ve açıklanmayacağına yönelik istisna ile istisnanın uygulanmış olduğuna yönelik açıklama hükmü değişikliğin yayımlanmasıyla birlikte uygulanır. Bununla birlikte, değişikle getirilen belirli açıklama hükümlerinin 31 Aralık 2023 tarihi öncesinde sona eren ara hesap dönemlerinde uygulanması zorunlu değildir. Söz konusu değişikliğin Grup'un finansal durumu veya performansı üzerinde önemli bir etkisi olmamıştır.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.3 Yeni ve Düzeltilmiş Standartlar ve Yorumlar

ii) Yayınlanan ama yürürlüğe girmemiş ve erken uygulamaya konulmayan standartlar

Konsolide finansal tabloların onaylanma tarihi itibariyle yayımlanmış fakat cari raporlama dönemi için henüz yürürlüğe girmemiş ve Grup tarafından erken uygulanmaya başlanmamış yeni standartlar, yorumlar ve değişiklikler aşağıdaki gibidir. Grup aksi belirtilmedikçe yeni standart ve yorumların yürürlüğe girmesinden sonra konsolide finansal tablolarını ve dipnotlarını etkileyecek gerekli değişiklikleri yapacaktır.

TFRS 10 ve TMS 28 Değişiklikleri: Yatırımcı İşletmenin İştirak veya İş Ortaklığına Yaptığı Varlık Satışları veya Katkıları

KGK, özkaynak yöntemi ile ilgili devam eden araştırma projesi çıktılarına bağlı olarak değiştirilmek üzere, Aralık 2017'de TFRS 10 ve TMS 28'de yapılan söz konusu değişikliklerin geçerlilik tarihini süresiz olarak ertelemiştir. Ancak, erken uygulamaya halen izin vermektedir. Grup söz konusu değişikliklerin etkilerini, bahsi geçen standartlar nihai halini aldıktan sonra değerlendirecektir.

TFRS 17 – Yeni Sigorta Sözleşmeleri Standardı

KGK Şubat 2019'da sigorta sözleşmeleri için muhasebeleştirme ve ölçüm, sunum ve açıklamayı kapsayan kapsamlı yeni bir muhasebe standardı olan TFRS 17'yi yayımlamıştır. TFRS 17 hem sigorta sözleşmelerinden doğan yükümlülüklerin güncel bilanço değerleri ile ölçümünü hem de karın hizmetlerin sağlandığı dönem boyunca muhasebeleştirmesini sağlayan bir model getirmektedir. KGK tarafından yapılan duyuruyla Standardın zorunlu yürürlük tarihi 1 Ocak 2024 ya da sonrasında başlayan hesap dönemleri olarak ertelenmiştir. Söz konusu değişikliğin Grup'un konsolide finansal durumu ve performansı üzerinde etkisi bulunmamaktadır.

TMS 1 Değişiklikleri- Yükümlülüklerin kısa ve uzun vade olarak sınıflandırılması

Ocak 2021 ve Ocak 2023'te KGK, yükümlülüklerin kısa ve uzun vadeli sınıflandırılmasına yönelik esasları belirlemek üzere TMS 1'de değişiklikler yapmıştır. Ocak 2023'te yapılan değişikliklere göre, işletmenin bir yükümlülüğü ödemeyi erteleme hakkı, raporlama döneminden sonraki bir tarihte kredi sözleşmesi şartlarına uygunluk sağlamasına bağlıysa, raporlama dönemi sonu itibarıyla söz konusu yükümlülüğü erteleme hakkı bulunmaktadır (raporlama dönemi sonunda ilgili şartlara uygunluk sağlamıyor olsa bile). Kredi sözleşmesinden doğan bir yükümlülük uzun vadeli olarak sınıflandırıldığında ve işletmenin ödemeyi erteleme hakkı 12 ay içinde kredi sözleşmesi şartlarına uygunluk sağlamasına bağlı olduğunda, Ocak 2023 değişiklikleri işletmelerin çeşitli açıklamalar yapmasını istemektedir. Bu açıklamalar kredi sözleşme şartları ve ilgili yükümlülükler hakkındaki bilgileri içermelidir. Ayrıca, söz konusu değişiklikler, sözleşme şartlarına uyumun raporlama tarihinde ya da sonraki bir tarihte test edilecek olmasına bakılmaksızın, uzun vadeli sınıflama için ödemeyi erteleme hakkının raporlama dönemi sonu itibarıyla bulunması gerektiğini açıklığa kavuşturmuştur. Değişiklilerde, ödemeyi raporlama döneminden sonraki en az on iki ay sonraya erteleme hakkını işletmenin kullanmama ihtimalinin yükümlülüğün sınıflandırılmasını etkilemeyeceği açıkça ifade edilmiştir. Değişiklikler 1 Ocak 2024 tarihinde ya da bu tarihten sonra başlayan yıllık hesap dönemleri için geçerlidir. Yapılan değişiklikler TMS 8'e göre geriye dönük olarak uygulanır. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Ancak değişikliklerden herhangi birini erken uygulayan işletmenin diğer değişikliği de erken uygulaması zorunludur. Söz konusu değişikliğin Grup'un konsolide finansal durumu ve performansı üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.3 Yeni ve Düzeltilmiş Standartlar ve Yorumlar

ii) Yayınlanan ama yürürlüğe girmemiş ve erken uygulamaya konulmayan standartlar

TFRS 16 Değişiklikleri – Satış ve geri kiralama işlemlerinde kira yükümlülükleri

Ocak 2023'te KGK TFRS 16'ya yönelik değişiklikler yayımlamıştır. Söz konusu değişiklikler, elde kalan kullanım hakkıyla ilgili herhangi bir kazanç ya da zarar muhasebeleştirilmemesini sağlayacak şekilde, satıcı-kiracı tarafından satış ve geri kiralama işleminden doğan kira yükümlülüklerinin ölçümünde uygulanacak hükümleri belirlemektedir. Bu kapsamda, satıcı-kiracı satış ve geri kiralama işleminin fiilen başladığı tarihten sonra "Kira yükümlülüğünün sonraki ölçümü" başlığı altındaki TFRS 16 hükümlerini uygularken, elde kalan kalan kullanım hakkıyla ilgili herhangi bir kazanç ya da zarar muhasebeleştirmeyecek şekilde "kira ödemeleri"ni ya da "revize edilmiş kira ödemeleri"ni belirleyecektir. Değişiklikler, geri kiralamadan ortaya çıkan kira yükümlülüklerinin ölçümüne yönelik spesifik bir hüküm içermemektedir. Söz konusu kira yükümlülüğünün ilk ölçümü, TFRS 16'da yer alan kira ödemeleri tanımına dahil edilenlerden farklı ödemelerin kira ödemesi olarak belirlenmesine neden olabilecektir. Satıcı-kiracının TMS 8'e göre güvenilir ve ihtiyaca uygun bilgi sağlayacak muhasebe politikası geliştirmesi ve uygulaması gerekecektir. Değişiklikler 1 Ocak 2024 tarihinde ya da bu tarihten sonra başlayan yıllık hesap dönemleri için geçerlidir. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Satıcı-kiracı değişiklikleri TFRS 16'nın ilk uygulama tarihinden sonra girdiği satış ve geri kiralama işlemlerine TMS 8'e göre geriye dönük uygular. Söz konusu değişikliğin Grup'un konsolide finansal durumu ve performansı üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir.

TMS 7 and TFRS 7 Değişiklikleri - Açıklamalar: Tedarikçi Finansmanı Anlaşmaları

KGK tarafından Eylül 2023'te yayımlanan değişiklikler, tedarikçi finansmanı anlaşmalarının işletmenin yükümlülükleri, nakit akışları ve maruz kaldığı likidite riskleri üzerindeki etkilerinin finansal tablo kullanıcıları tarafından anlaşılmasına katkı sağlamak üzere, mevcut hükümlerde iyileştirmeler yapan açıklamalar getirmektedir. Tedarikçi finansmanı anlaşmaları; bir ya da daha fazla finansman sağlayıcısının işletmenin tedarikçisine olan borcunu ödemeyi üstlendiği ve işletmenin de tedarikçiye ödeme yapıldığı gün ya da sonrasında ödemeyi kabul ettiği anlaşmalar olarak tanımlanmıştır. Söz konusu değişiklikler, bu tür anlaşmaların hüküm ve koşulları, raporlama dönemi başı ve sonu itibarıyla bunlardan ortaya çıkan yükümlülüklerle ilgili nicel bilgiler ile bu yükümlülüklerin defter değerinde meydana gelen nakit dışı değişikliklerin niteliği ve etkileri hakkında açıklamalar yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, TFRS 7'de öngörülen likidite riskine yönelik niceliksel açıklamalar kapsamında, tedarikçi finansmanı anlaşmaları, açıklanması gerekli olabilecek diğer faktörlere örnek olarak gösterilmiştir. Değişiklikler 1 Ocak 2024 tarihinde başlayan yıllık raporlama dönemlerinde yürürlüğe girmektedir. Erken uygulamaya izin verilmekte olup bu durumda bu husus açıklanır. Genel anlamda, Grup finansal tablolar üzerinde önemli bir etki beklememektedir.

iii) Uluslararası Muhasebe Standartları Kurumu (UMSK) tarafından yayınlanmış fakat KGK tarafından yayınlanmamış değişiklikler

Aşağıda belirtilen UMS 12 ile UMS 7 ve UFRS 7'ye yönelik değişiklikler UMSK tarafından yayınlanmış ancak henüz KGK tarafından TFRS'ye uyarlanmamıştır/yayınlanmamıştır. Bu sebeple TFRS'nin bir parçasını oluşturmazlar. Grup, konsolide finansal tablolarında ve dipnotlarda gerekli değişiklikleri bu değişiklikler TFRS'de yürürlüğe girdikten sonra yapacaktır.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.3 Yeni ve Düzeltilmiş Standartlar ve Yorumlar

iii) Uluslararası Muhasebe Standartları Kurumu (UMSK) tarafından yayınlanmış fakat KGK tarafından yayınlanmamış değişiklikler

UMS 21 Değişiklikleri – Konvertibl olmama

Ağustos 2023'te UMSK, UMS 21'e yönelik değişiklikler yayımlamıştır. Değişiklikler bir para biriminin konvertibl olup olmadığının nasıl değerlendirileceği ile para birimi konvertibl olmadığında döviz kurunun ne şekilde tespit edileceğini belirlemektedir. Değişikliğe göre, bir para birimi konvertibl olmadığı için döviz kuru tahmini yapıldığında, ilgili para biriminin konvertibl olmaması durumunun işletmenin performansı, finansal durumu ve nakit akışını nasıl etkilediğini ya da nasıl etkilemesinin beklendiğini finansal tablo kullanıcılarının anlamasını sağlayan bilgiler açıklanır. Genel anlamda, Grup finansal tablolar üzerinde önemli bir etki beklememektedir.

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti

İlişkili Taraflar

İlişkili taraflar, finansal tablolarını hazırlayan işletmeyle (raporlayan işletme) ilişkili olan kişi veya işletmedir.

a) Bir kişi veya bu kişinin yakın ailesinin bir üyesi, aşağıdaki durumlarda raporlayan işletmeyle ilişkili sayılır: Söz konusu kişinin,

(i) raporlayan işletme üzerinde kontrol veya müşterek kontrol gücüne sahip olması durumunda,

(ii) raporlayan işletme üzerinde önemli etkiye sahip olması durumunda,

(iii) raporlayan işletmenin veya raporlayan işletmenin bir ana ortaklığının kilit yönetici personelinin bir üyesi olması durumunda.

(b) Aşağıdaki koşullardan herhangi birinin mevcut olması halinde işletme raporlayan işletme ile ilişkili sayılır:

(i) İşletme ve raporlayan işletmenin aynı grubun üyesi olması halinde (yani her bir ana ortaklık, bağlı ortaklık ve diğer bağlı ortaklık diğerleri ile ilişkilidir).

(ii) İşletmenin, diğer işletmenin (veya diğer işletmenin de üyesi olduğu bir grubun üyesinin) iştiraki ya da iş ortaklığı olması halinde.

(iii) Her iki işletmenin de aynı bir üçüncü tarafın iş ortaklığı olması halinde.

(iv) İşletmelerden birinin üçüncü bir işletmenin iş ortaklığı olması ve diğer işletmenin söz konusu üçüncü işletmenin iştiraki olması halinde.

(v) İşletmenin, raporlayan işletmenin ya da raporlayan işletmeyle ilişkili olan bir işletmenin çalışanlarına ilişkin olarak işten ayrılma sonrasında sağlanan fayda plânlarının olması halinde. Raporlayan işletmenin kendisinin böyle bir plânının olması halinde, sponsor olan işverenler de raporlayan işletme ile ilişkilidir.

(vi) İşletmenin (a) maddesinde tanımlanan bir kişi tarafından kontrol veya müştereken kontrol edilmesi halinde.

(vii) (a) maddesinin (i) bendinde tanımlanan bir kişinin işletme üzerinde önemli etkisinin bulunması veya söz konusu işletmenin (ya da bu işletmenin ana ortaklığının) kilit yönetici personelinin bir üyesi olması halinde.

İlişkili tarafla yapılan işlem; raporlayan işletme ile ilişkili bir taraf arasında kaynakların, hizmetlerin ya da yükümlülüklerin, bir bedel karşılığı olup olmadığına bakılmaksızın transferidir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti

Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat

Grup, iç ve dış hat uçuş operasyonları üzerinden gelir elde etmektedir. Gelirler, alınan veya alınacak olan bedelin gerçeğe uygun değeri ile ölçülür ve işin normal akışı içinde mal ve hizmet satışına ilişkin indirimler ve satış ile ilgili vergiler düşüldükten sonra kalan alacak tutarını ifade eder. Gelirler aşağıdaki gibi muhasebeleştirilmektedir:

• Tarifeli yolcu taşıma ve charter gelirleri taşıma hizmeti gerçekleştirildiği zaman gelir olarak kaydedilmektedir. Satılan ancak bilanço tarihi itibarıyla henüz kullanılmayan tüm biletler, geçerliliğini kaybedecek önemli miktarda bilet olmayacağı kabulü ile, yolcu uçuş yükümlülüğü olarak kaydedilmektedir. Yolcu uçuş yükümlülüğü, uçuş gerçekleşene kadar bilançoda müşteri sözleşmelerinden doğan yükümlülükler hesap grubunda taşınmaktadır.

  • Kargo yan gelirleri ve eğitim gelirleri ilgili hizmet verildiğinde gelir olarak kaydedilir.
  • Yan gelirler, ilgili taşıma hizmeti gerçekleştirildiği zaman gelir olarak kaydedilmektedir.

• Yolcu hizmet ücreti, satış hizmetini gerçekleştirmek amacıyla bilet fiyatı üzerine eklenen iadesi mümkün olmayan bir ücrettir. Yolcu hizmet ücreti, taşıma hizmetinden farklı bir performans yükümlülüğü olarak değerlendirilmediği için taşıma hizmeti gerçekleştirildiği zaman gelir olarak kaydedilmektedir.

Grup, bilet fiyatı içinde yolculardan tahsil edilerek ilgili devlet kurumlarına ödenen havaalanı vergisi açısından kendisini vekil olarak değerlendirmiş ve söz konusu vergileri hasılat bedeline dahil etmemiştir. Bu değerlendirmede en önemli faktör, verginin muhatabının Şirket değil, yolcu olmasıdır.

Grup, sözleşmenin başlangıcında, müşteriye taahhüt ettiği hizmetin devir tarihi ile müşterinin bu hizmetin bedelini ödediği tarih arasında geçen sürenin bir yıl veya daha az olacağını öngörmesi durumunda, taahhüt edilen bedelde önemli bir finansman bileşeninin etkisi için düzeltme yapmamaktadır. Diğer taraftan, hasılatın içerisinde önemli bir finansman unsuru bulunması durumunda, hasılat değeri gelecekte oluşacak tahsilatların, finansman unsuru içerisinde yer alan faiz oranı ile indirgenmesi ile tespit edilir. Fark, tahakkuk esasına göre esas faaliyetlerden diğer gelirler olarak ilgili dönemlere kaydedilir.

Grup aynı zamanda faiz geliri elde etmektedir. Faiz gelirleri etkin faiz oranı üzerinden hesaplanarak tahakkuk esasına göre kaydedilmektedir.

Grup, 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren yürürlüğe giren TFRS 15 "Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat Standardı" doğrultusunda hasılatın muhasebeleştirilmesinde aşağıda yer alan beş aşamalı modeli kullanmaya başlamıştır.

  • Müşteriler ile yapılan sözleşmelerin tanımlanması
  • Sözleşmelerdeki edim yükümlülüklerinin tanımlanması
  • Sözleşmelerdeki işlem bedelinin belirlenmesi
  • İşlem bedelinin edim yükümlülüklerine dağıtılması
  • Hasılatın muhasebeleştirilmesi

Bu modele göre öncelikle müşterilerle yapılan her bir sözleşmede taahhüt edilen mal veya hizmetler değerlendirilmekte ve söz konusu mal veya hizmetleri devretmeye yönelik verilen her bir taahhüdü ayrı bir edim yükümlülüğü olarak belirlenmektedir. Sonrasında ise edim yükümlülüklerinin zamana yayılı olarak mı yoksa belirli bir anda mı yerine getirileceği tespit edilmektedir.

Grup, bir mal veya hizmetin kontrolünü zamanla devreder ve dolayısıyla ilgili satışlara ilişkin edim yükümlülüklerini zamana yayılı olarak yerine getirirse, söz konusu edim yükümlülüklerinin tamamen yerine getirilmesine yönelik ilerlemeyi ölçerek hasılatı zamana yayılı olarak konsolide finansal tablolara alır. Mal veya hizmet devri taahhüdü niteliğindeki edim yükümlülükleri ile alakalı hasılat, mal veya hizmetlerin kontrolünün müşterilerin eline geçtiğinde muhasebeleştirilir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti

Pegasus Kart ve Pegasus Plus Sadakat Programı

Pegasus Bolbol, Pegasus'un müşteri sadakat programdır. Program üyeleri, üyelik numarları ile yaptıkları bilet ve/veya bilet dışı alımlardan "Uçuş Puanı" kazanmaktadırlar. Uçuş puanları bilet alımı yolu ile kazanıldığında, Pegasus tarafından uçuş puanı verilmekte olup, kazanılan uçuş puanları satış işleminin ayrı bir parçası olarak tanımlanıp gerçeğe uygun değeri ile gösterilmektedir. Başlangıçta "Uçuş puanlarından kaynaklanan uçuş yükümlülükleri" olarak kaydedilen puanlar, kullanıldıkça gelir olarak kaydedilmektedir. Uçuş puanlarının değeri, kullanım sırasında bilet fiyatına göre değişmekte ve cari yıl içerisindeki istatistiklere göre gerçeğe uygun değeri düzeltilmektedir.

Uçuş puanları bilet harici alımlardan kazanıldığında ise, ilgili puanların maliyeti program ortağı tarafından Grup'a ödenmesi sureti ile fonlanmaktadır. Grup elde ettiği bu geliri ertelemekte ve "Uçuş puanlarından kaynaklanan uçuş yükümlülükleri" olarak kaydedip kullanıldıkça kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu ile ilişkilendirmektedir. Uçuş puanları, iki yıl için geçerli olup ikinci takvim yılının son gününde geçerliliğini yitirmektedir. Kullanılmamış uçuş puanlarının ne kadarının kullanılmadan geçersiz kalacağı istatistiki kullanım oranlarına göre belirlenip, gelir kaydedilmektedir.

Stoklar

Stoklar; sarflar, teknik malzeme, ikram satış stokları ve diğer stoklardan oluşmaktadır ve maliyetin ya da net gerçekleşebilir değerin düşük olanı ile değerlenmektedir. Yedek parçalar, çok sayıda küçük maddi duran varlık kaleminden oluşur. Önemli olmayan bu küçük kalemler, maddi duran varlık kaydında varlık bazında kaydedilmez, bunun yerine stoklarda taşınır.

Maddi Duran Varlıklar

Maddi duran varlıklar, maliyet değerlerinden birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutar üzerinden gösterilirler.

Maddi duran varlıklar hurda değerleri düşüldükten sonra beklenen faydalı ömürlerine göre amortismana tabi tutulur. Beklenen faydalı ömür, hurda değer ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkileri için her yıl gözden geçirilir ve tahminlerde bir değişiklik varsa ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.

Grup, edinilen uçakların maliyetini, gövde ve motorların süreli değişecek parçalarına ve mevcut bakım durumunun hizmet potansiyeline göre dağıtmaktadır. Bu dağıtılan maliyetler, bir sonraki büyük bakıma kadar olan süre veya uçağın kalan ömrünün düşük olanı üzerinden amortismana tabi tutulmaktadır. Takip eden büyük gövde ve motor bakımları da gerçekleştiğinde aktifleştirilerek, bir sonraki bakıma kadar olan süre veya uçağın kalan faydalı ömrünün kısa olanı üzerinden amortismana tabi tutulmaktadır.

Önemli değere sahip tüm komponent ve tamir edilebilir yedek parçalar ayrı olarak muhasebeleştirilir ve tahmini faydalı ömürleri üzerinden amortismana tabi tutulur.

Kiralama ile alınan varlıklar, beklenen faydalı ömrü ile söz konusu kiralama süresinden kısa olanı ile sahip olunan maddi duran varlıklarla aynı şekilde amortismana tabi tutulur.

Maddi duran varlıkların elden çıkarılması ya da bir maddi duran varlığın hizmetten alınması sonucu oluşan kazanç veya kayıp satış hasılatı ile varlığın defter değeri arasındaki fark olarak belirlenir ve kar veya zarar tablosuna dahil edilir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti

Maddi Olmayan Duran Varlıklar

Satın alınan maddi olmayan duran varlıklardan sınırlı ömre sahip olanlar, maliyet değerlerinden birikmiş itfa payları ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler. Bu varlıklar beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak itfa edilir. Beklenen faydalı ömür ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkilerini tespit etmek amacıyla her yıl gözden geçirilir ve tahminlerdeki değişiklikler ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir. Satın alınan maddi olmayan duran varlıklardan sınırsız ömre sahip olanlar maliyet değerlerinden birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler.

Satın alınan ticari markalar ve lisanslar, tarihi maliyetleriyle gösterilir. Ticari markalar ve lisanların sınırlı faydalı ömürleri bulunmaktadır ve maliyet değerlerinden birikmiş amortismanlar düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler. Satın alınan ticari markalar ve lisanslar, beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yönetimi kullanılarak itfa edilir. Satın alınan bilgisayar yazılımlarının faydalı ömrü 5 yıldır.

Karşılıklar, Koşullu Varlık ve Yükümlülükler

Geçmiş olaylardan kaynaklanan mevcut bir yükümlülüğün bulunması, yükümlülüğün yerine getirilmesinin muhtemel olması ve söz konusu yükümlülük tutarının güvenilir bir şekilde tahmin edilebilir olması durumunda finansal tablolarda karşılık ayrılır.

Karşılık olarak ayrılan tutar, yükümlülüğe ilişkin risk ve belirsizlikler göz önünde bulundurularak, bilanço tarihi itibarıyla yükümlülüğün yerine getirilmesi için yapılacak harcamanın tahmin edilmesi yoluyla hesaplanır. Karşılığın, mevcut yükümlülüğün karşılanması için gerekli tahmini nakit akımlarını kullanarak ölçülmesi durumunda söz konusu karşılığın defter değeri, ilgili nakit akımlarının bugünkü değerine eşittir.

Karşılığın ödenmesi için gerekli olan ekonomik faydanın bir kısmı ya da tamamının üçüncü taraflarca karşılanmasının beklendiği durumlarda, tahsil edilecek tutar, ilgili tutarın tahsil edilmesinin hemen hemen kesin olması ve güvenilir bir şekilde ölçülmesi halinde varlık olarak muhasebeleştirilir.

Finansal Olmayan Varlıklarda Değer Düşüklüğü

İtfaya tabi olan varlıklar için defter değerinin geri kazanılmasının mümkün olmadığı durum ya da olayların ortaya çıkması halinde değer düşüklüğü testi uygulanır. Varlığın defter değerinin geri kazanılabilir tutarını aşması durumunda değer düşüklüğü karşılığı kaydedilir. Geri kazanılabilir tutar, satış maliyetleri düşüldükten sonra elde edilen gerçeğe uygun değer veya kullanımdaki değerin büyük olanıdır. Değer düşüklüğünün değerlendirilmesi için varlıklar ayrı tanımlanabilir nakit akımlarının olduğu en düşük seviyede gruplanır (nakit üreten birimler). Değer düşüklüğüne tabi olan finansal olmayan varlıklar her raporlama tarihinde değer düşüklüğünün olası iptali için gözden geçirilir.

Grup, değer düşüklüğü testi yapılacak en alt seviye nakit yaratan birim olarak uçak filosunu bir bütün olarak belirlemiştir. Uçak filosu, hem kiralama sözleşmeleri kapsamındaki kullanım hakkı varlıklarını hem de maddi duran varlık hesap grubu içerindeki uçakları, komponentleri, yedek motor ve diğer parçaları içermektedir. Geri kazanılabilir tutarın belirlenmesinde satış maliyetleri düşülmüş ABD Doları bazında gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinden yüksek olanı kullanılmaktadır. Uçaklar için net satış fiyatı uluslarası fiyat referans kataloglarında yer alan ikinci el fiyatlara dayanmaktadır.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti

Borçlanma Maliyetleri

Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda, satın alınması, yapımı veya üretimi ile direkt ilişki kurulabilen borçlanma maliyetleri, ilgili varlık kullanıma veya satışa hazır hale getirilene kadar varlığın maliyetine dahil edilmektedir. Yatırımla ilgili kredinin henüz harcanmamış kısmının geçici süre ile finansal yatırımlarda değerlendirilmesiyle elde edilen finansal yatırım geliri aktifleştirmeye uygun borçlanma maliyetlerinden mahsup edilir. 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren yıllarda kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar bulunmaması sebebiyle, 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren yıllarda borçlanma maliyetleri aktifleştirilmemiştir. Tüm borçlanma maliyetleri, oluştukları dönemlerde kar veya zarar tablosuna kaydedilmektedir.

Bakım ve Onarım Giderleri ve Faaliyet Kiralamasından Doğan Bakım Alacakları

TFRS 16 standardı ile kiracılar açısından finansal kiralama veya faaliyet kiralaması ayrımı ortadan kalkmış olsa da, Grup halen farklı risk kategorilerini temsil ediyor olması sebebiyle, faaliyet kiralaması ve finansal kiralama tanımlarını kullanmaktadır. TFRS 16'nın kiraya verenler için tanımladığı gibi, kira sözleşmesi kiralamanın dayanak varlığın mülkiyetinden kaynaklanan tüm risk ve getirileri önemli ölçüde devretmesi halinde finansal kiralama olarak; aksi halde ise faaliyet kiralaması olarak nitelendirilmektedir.

Ancak bu ayrım, ilgili sözleşmelerin nasıl muhasebeleştirildiğini etkilememektedir, tüm kira sözleşmeleri TFRS 16'ya uygun olarak muhasebeleşmektedir.

Sahip olunan ya da satın alma opsiyonlu kiralama (finansal kiralama) yolu ile edinilmiş uçakların büyük bakım ve bazı motor bakımlarına ilişkin olarak gerçekleşen maliyetlerinin muhasebeleştirilmesi maddi duran varlıklara ilişkin muhasebe politikalarında anlatılmıştır.

Grup, satın alma opsiyonu olmayan kiralamalar (faaliyet kiralaması) altındaki bazı uçakların büyük bakım masraflarına ilişkin olarak "Bakım rezervi" adı altında aylık ek kira ödemektedir. Bakım rezervi, söz konusu faaliyet kiralaması altındaki uçakların gerçekleşmiş uçuş saatleri ve sefer sayıları üzerinden hesaplanır. Bu rezerv ödemeleri, kira süresi boyunca, aylık bazda, bakım giderleri olarak kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda kaydedilmektedir. Bununla birlikte, Grup kiralama firması adına büyük bakım masraflarına katlandığı durumlarda, bu masraflara ilişkin giderlerinin ödenmesini talep etmekte ve tahsil edilecek zamana kadar, mutabık kalınan bu tutarı teslim bakım karşılıkları ön ödeme alacakları olarak kaydetmektedir. Bunlar dışında kalan tüm bakım ve onarım maliyetleri oluştukları anda gider olarak kaydedilmektedir.

Kullanım hakkı varlıkları

Grup, kullanım hakkı varlıklarını kiralama sözleşmesinin başladığı tarihte muhasebeleştirmektedir (örneğin, ilgili varlığın kullanım için uygun olduğu tarih itibarıyla). Kullanım hakkı varlıkları, maliyet bedelinden birikmiş amortisman ve değer düşüklüğü zararları düşülerek hesaplanır. Kiralama borçlarının yeniden değerlenmesi durumunda bu rakam da düzeltilir. Kullanım hakkı varlıkları, varlık sınıfına göre gerekli görülürse, bileşenlerine ayrıştırılarak amortismana tabi tutulmaktadır.

Kullanım hakkı varlığının maliyeti aşağıdakileri içerir:

  • a) kira yükümlülüğünün ilk ölçüm tutarı,
  • b) kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya öncesinde yapılan tüm kira ödemelerinden, alınan tüm kiralama teşviklerinin düşülmesiyle elde edilen tutar, ve
  • c) Grup tarafından katlanılan tüm başlangıçtaki doğrudan maliyetler.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti

Kullanım hakkı varlıkları

Kira başlangıç tarihi itibarıyla, uçakların teslim bakım karşılıkları, sözleşme kapsamında vazgeçilemez bir yükümlülük olarak değerlendirildiği için, tahmin edilen karşılık bedeli iskonto edilmiş bedeli ile kullanım hakkı varlığı maliyetine dahil edilmektedir. Dayanak varlığın mülkiyetinin kiralama süresi sonunda Grup'a devri makul bir şekilde kesinleşmediği sürece, Grup kullanım hakkı varlığını, kiralamanın fiilen başladığı tarihten dayanak varlığın yararlı ömrünün sonuna kadar amortismana tabi tutmaktadır.

Kullanım hakkı varlıkları değer düşüklüğü değerlendirmesine tabidir.

Kira Yükümlülükleri

Grup kira yükümlülüğünü kiralamanın fiilen başladığı tarihte ödenmemiş olan kira ödemelerinin bugünkü değeri üzerinden ölçmektedir.

Kiralamanın fiilen başladığı tarihte, kira yükümlülüğünün ölçümüne dâhil edilen kira ödemeleri, dayanak varlığın kiralama süresi boyunca kullanım hakkı için yapılacak ve kiralamanın fiilen başladığı tarihte ödenmemiş olan aşağıdaki ödemelerden oluşur:

  • a) Sabit ödemeler,
  • b) İlk ölçümü kiralamanın fiilen başladığı tarihte bir endeks veya oran kullanılarak yapılan, bir endeks veya orana bağlı değişken kira ödemeleri,
  • c) Kalıntı değer taahhütleri kapsamında Grup tarafından ödenmesi beklenen tutarlar
  • d) Grup'un satın alma opsiyonunu kullanacağından makul ölçüde emin olması durumunda bu opsiyonun kullanım fiyatı ve
  • e) Kiralama süresinin Grup'un kiralamayı sonlandırmak için bir opsiyon kullanacağını göstermesi durumunda, kiralamanın sonlandırılmasına ilişkin ceza ödemeleri.

Bir endekse veya orana bağlı olmayan değişken kira ödemeleri, ödemeyi tetikleyen olayın veya koşulun gerçekleştiği dönemde gider olarak kaydedilmektedir.

Grup kiralama süresinin kalan kısmı için revize edilmiş iskonto oranını, kiralamadaki zımnî faiz oranının kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda bu oran olarak; kolaylıkla belirlenememesi durumunda ise Grup'un yeniden değerlendirmenin yapıldığı tarihteki alternatif borçlanma faiz oranı olarak belirlemektedir.

Grup kiralamanın fiilen başladığı tarihten sonra, kira yükümlülüğünü aşağıdaki şekilde ölçer:

  • a) Defter değerini, kira yükümlülüğündeki faizi yansıtacak şekilde artırır, ve
  • b) Defter değerini, yapılan kira ödemelerini yansıtacak şekilde azaltır.

Buna ek olarak, kiralama süresinde bir değişiklik, özü itibarıyla sabit kira ödemelerinde bir değişiklik veya dayanak varlığı satın alma opsiyonuna ilişkin yapılan değerlendirmede bir değişiklik olması durumunda, kiralama yükümlülüklerinin değeri yeniden ölçülmektedir.

Kısa vadeli kiralamalar ve dayanak varlığın düşük değerli olduğu kiralamalar

Grup, kısa vadeli kiralama kayıt muafiyetini, kısa vadeli makine ve teçhizat kiralama sözleşmelerine uygulamaktadır (yani, başlangıç tarihinden itibaren 12 ay veya daha kısa bir kiralama süresi olan ve bir satın alma opsiyonu olmayan varlıklar). Aynı zamanda, düşük değerli varlıkların muhasebeleştirilmesi muafiyetini, kira bedelinin düşük değerli olduğu düşünülen ofis ekipmanlarına da uygulamaktadır. Kısa vadeli kiralama sözleşmeleri ve düşük değerli varlıkların kiralama sözleşmeleri, kiralama süresi boyunca doğrusal yönteme göre gider olarak kaydedilir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti

Kurum Kazancı Üzerinden Hesaplanan Vergiler

Türk Vergi Mevzuatı, ana şirket ve onun bağlı ortaklığına konsolide vergi beyannamesi hazırlamasına izin vermediğinden, ekli konsolide finansal tablolarına da yansıtıldığı üzere, vergi karşılıkları her bir işletme bazında ayrı olarak hesaplanmıştır. Gelir vergisi gideri, cari vergi ve ertelenmiş vergi giderinin toplamından oluşur.

Cari Vergi

Cari yıl vergi yükümlülüğü, dönem karının vergiye tabi olan kısmı üzerinden hesaplanır. Vergiye tabi kâr, diğer yıllarda vergilendirilebilir ya da vergiden indirilebilir kalemler ile vergilendirilmesi ya da vergiden indirilmesi mümkün olmayan kalemleri hariç tutması nedeniyle, kar veya zarar tablosunda yer verilen kârdan farklılık gösterir. Grup'un cari vergi yükümlülüğü bilanço tarihi itibarıyla yasallaşmış ya da önemli ölçüde yasallaşmış vergi oranı kullanılarak hesaplanmıştır.

Ertelenmiş Vergi

Ertelenmiş vergi yükümlülüğü veya varlığı, varlıkların ve yükümlülüklerin finansal tablolarda gösterilen tutarları ile yasal vergi matrahı hesabında dikkate alınan tutarları arasındaki geçici farklılıkların bilanço yöntemine göre vergi etkilerinin yasallaşmış vergi oranları dikkate alınarak hesaplanmasıyla belirlenmektedir. Ertelenmiş vergi yükümlülükleri vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır. Bahse konu varlık ve yükümlülükler, ticari ya da mali kar/zararı etkilemeyen işleme ilişkin geçici fark, şerefiye veya diğer varlık ve yükümlülüklerin ilk defa finansal tablolara alınmasından (işletme birleşmeleri dışında) kaynaklanıyorsa muhasebeleştirilmez.

Ertelenmiş vergi yükümlülükleri, Grup'un geçici farklılıkların ortadan kalkmasını kontrol edebildiği ve yakın gelecekte bu farkın ortadan kalkma olasılığının düşük olduğu durumlar haricinde, bağlı ortaklık ve iştiraklerdeki yatırımlar ve iş ortaklıklarındaki paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanır. Bu tür yatırım ve paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farklardan kaynaklanan ertelenmiş vergi varlıkları, yakın gelecekte vergiye tabi yeterli kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması ve gelecekte ilgili farkların ortadan kalkmasının muhtemel olması şartlarıyla hesaplanmaktadır.

Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri varlıkların gerçekleşeceği veya yükümlülüklerin yerine getirileceği dönemde geçerli olması beklenen ve bilanço tarihi itibarıyla yasallaşmış veya önemli ölçüde yasallaşmış vergi oranları (vergi düzenlemeleri) üzerinden hesaplanır.

Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülüklerinin hesaplanması sırasında, Grup'un bilanço tarihi itibarıyla varlıklarının defter değerini geri kazanması ya da yükümlülüklerini yerine getirmesi için tahmin ettiği yöntemlerin vergi sonuçları dikkate alınır.

Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri, cari vergi varlıklarıyla cari vergi yükümlülüklerini mahsup etme ile ilgili yasal bir hakkın olması veya söz konusu varlık ve yükümlülüklerin aynı vergi mercii tarafından toplanan gelir vergisiyle ilişkilendirilmesi ya da Grup'un cari vergi varlık ve yükümlülüklerini netleştirmek suretiyle ödeme niyetinin olması durumunda mahsup edilir.

Dönem Cari ve Ertelenmiş Vergisi

Vergi, doğrudan özkaynaklar altında muhasebeleştirilen bir işlemle ilgili olmaması koşuluyla, kar veya zarar tablosuna dahil edilir. Aksi takdirde vergi de ilgili işlemle birlikte özkaynaklar altında muhasebeleştirilir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti

Devlet Teşvik ve Yardımları

Devlet teşviği, işletmenin teşviğin elde edilmesi için gerekli koşulları yerine getireceğine ve teşviğin elde edileceğine dair makul bir güvence olmadan finansal tablolara yansıtılmaz. Devlet teşvikleri, bu teşviklerle karşılanması amaçlanan maliyetlerin gider olarak muhasebeleştirildiği dönemler boyunca sistematik şekilde kâr veya zarara yansıtılır. Bir finansman aracı olan devlet teşvikleri, finanse ettikleri harcama kalemini netleştirmek amacıyla kâr veya zararda muhasebeleştirilmek yerine, kazanılmamış gelir olarak bilanço ile ilişkilendirilmeli ve ilgili varlıkların ekonomik ömrü boyunca sistematik şekilde kâr veya zarara yansıtılmalıdır.

Önceden gerçekleşmiş gider veya zararları karşılamak ya da işletmeye gelecekte herhangi bir maliyet gerektirmeksizin acil finansman desteği sağlamak amacıyla verilen devlet teşvikleri, tahsil edilebilir hale geldiği dönemde kâr ya da zararda muhasebeleştirilir. Devletten piyasa faiz oranından düşük bir oranla alınan kredinin faydası, devlet teşviği olarak kabul edilir. Düşük faiz oranının yarattığı fayda, kredinin başlangıçtaki defter değeri ile elde edilen kazanımlar arasındaki fark olarak ölçülür.

Yatırım Teşviği

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Yatırım Teşvik Programı 14 Temmuz 2009 tarih ve 2009/15199 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile uygulanmaya başlanmıştır.

Yatırım Teşvik Programı'nın amacı, yatırım yapan şirketler tarafından teşvikli yatırımdan elde edilen kazanç için kurumlar vergisi indirimi sağlamaktır. Bu indirim miktarı toplamının belirlenmesinde Bakanlar Kurulu Kararı'nda belirtilen "yatırıma katkı oranı" kullanılır. Firmaların teşviklerden faydalanabilmesi için teşvik belgesi almış olması şarttır.

Grup, T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğü'nden 87 adet uçak için teşvik belgeleri almıştır. Buna göre söz konusu 19 adet uçak yatırım bedeli üzerinden %15 "yatırıma katkı oranı" uygulanarak hesaplanacak "yatırıma katkı tutarı"na ulaşılıncaya kadar teşvikli yatırımdan elde edilen kazanç indirimli kurumlar vergisi oranı ile vergilendirilecektir. İndirimli kurumlar vergisi oranı ilgili dönemde geçerli olan kurumlar vergisi oranının %50'sidir (ör: %25 yerine %12,5). 68 adet uçak için ise uçak yatırım bedeli üzerinden %50 "yatırıma katkı oranı" uygulanarak hesaplanacak "yatırıma katkı tutarı"na ulaşılıncaya kadar teşvikli yatırımdan elde edilen kazanç indirimli kurumlar vergisi oranı ile vergilendirilecektir. İndirimli kurumlar vergisi oranı, ilgili dönemde geçerli olan kurumlar vergisi oranının %90'ıdır (ör: %25 yerine %2,5). Grup, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla öngörülebilir üç yıllık dönemde Kurumlar Vergisi matrahı oluşması sebebiyle yukarıda belirtilen "katkı tutarı" ile ilgili tutarı finansal tablolara yansıtmıştır (Not 13).

Çalışanlara Sağlanan Faydalar

Kıdem Tazminatları

Türkiye'de mevcut kanunlar ve toplu iş sözleşmeleri hükümlerine göre kıdem tazminatı, emeklilik veya işten çıkarılma durumunda ödenmektedir. Güncellenmiş olan TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar Standardı (TMS 19) uyarınca söz konusu türdeki ödemeler tanımlanmış emeklilik fayda planları olarak nitelendirilir.

Bilançoda muhasebeleştirilen kıdem tazminatı yükümlülüğü, tüm çalışanların emeklilikleri dolayısıyla ileride doğması beklenen yükümlülük tutarlarının net bugünkü değerine göre hesaplanmış ve finansal tablolara yansıtılmıştır. Hesaplanan tüm aktüeryal kazançlar ve kayıplar, önemlilik arz ettikleri dönemlerde diğer kapsamlı gelir altında muhasebeleştirilmiştir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti

Personel Prim Karşılığı

Grup, cari dönem performansını dikkate alan bir yönteme dayanarak hesaplanan personel prim karşılığını yükümlülük ve gider olarak kaydetmektedir. Grup, sözleşmeye bağlı bir zorunluluk ya da zımni bir yükümlülük yaratan geçmiş bir uygulamanın olduğu durumlarda karşılık ayırmaktadır.

Kur Değişiminin Etkileri

Grup'un her işletmesinin kendi finansal tabloları faaliyette bulundukları temel ekonomik çevrede geçerli olan para birimi (fonksiyonel para birimi) ile sunulmuştur.

Grup'un iş yapısının doğal sonucu olarak, fonksiyonel para birim dışındaki para birimlerinde gerçekleştirmiş olduğu işlemler bulunmaktadır. Grup işletmeleri finansal tablolarını hazırlarken fonksiyonel para birimi dışındaki para cinsinden gerçekleşen işlemleri, işlem tarihindeki kurları esas almak suretiyle kaydetmektedir. Bilançoda yer alan dövize endeksli parasal varlık ve yükümlülükler bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak çevrilmektedir. Kur farkları oluştukları dönemde gelir ya da gider olarak kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda muhasebeleştirilirler.

Finansal Varlıklar

Sınıflandırma ve Ölçüm

Grup, finansal varlıklarını itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen, gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelir tablosuna yansıtılan ve gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar olarak üç sınıfta muhasebeleştirmektedir. Sınıflandırma, finansal varlıkların yönetimi için işletmenin kullandığı iş modeli ve finansal varlığın sözleşmeye bağlı nakit akışlarının özellikleri esas alınarak yapılmaktadır. Grup, finansal varlıklarının sınıflandırmasını satın alındıkları tarihte yapmaktadır. "İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen finansal varlıklar", sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulan ve sözleşme şartlarında belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarının bulunduğu, türev araç olmayan finansal varlıklardır. Grup'un itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen finansal varlıkları, "nakit ve nakit benzerleri", "ticari alacaklar", "diğer alacaklar" ve "finansal yatırımlar" kalemlerini içermektedir. İlgili varlıklar, finansal tablolara ilk kayda alımlarında gerçeğe uygun değerleri ile; sonraki muhasebeleştirmelerde ise önemli bir finansman bileşeni olması durumunda etkin faiz oranı yöntemi kullanılarak iskonto edilmiş bedelleri üzerinden ölçülmektedir. İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen ve türev olmayan finansal varlıkların değerlemesi sonucu oluşan kazanç ve kayıplar konsolide gelir tablosunda muhasebeleştirilmektedir.

"Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar", sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini ve finansal varlığın satılmasını amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulan ve sözleşme şartlarında belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarının bulunduğu türev araç olmayan finansal varlıklardır. İlgili finansal varlıklardan kaynaklanan kazanç veya kayıplardan, değer düşüklüğü kazanç ya da kayıpları ile kur farkı gelir veya giderleri dışında kalanlar diğer kapsamlı gelire yansıtılır.

Söz konusu varlıkların satılması durumunda diğer kapsamlı gelire sınıflandırılan değerleme farkları geçmiş yıl karlarına sınıflandırılır.

Grup, özkaynağa dayalı finansal varlıklara yapılan yatırımlar için, gerçeğe uygun değerinde sonradan oluşan değişimlerin diğer kapsamlı gelire yansıtılması yöntemini, ilk defa finansal tablolara alma sırasında geri dönülemez bir şekilde tercih edebilir. Söz konusu tercihin yapılması durumunda, ilgili yatırımlardan elde edilen temettüler konsolide gelir tablosunda muhasebeleştirilir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti

Finansal Varlıklar

Sınıflandırma ve Ölçüm

"Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar", itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen ve gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar dışında kalan finansal varlıklardan oluşmaktadır. Söz konusu varlıkların değerlemesi sonucu oluşan kazanç ve kayıplar konsolide gelir tablosunda muhasebeleştirilmektedir.

Finansal Tablo Dışı Bırakma

Grup, finansal varlıklarla ilgili sözleşme uyarınca meydana gelen nakit akışları ile ilgili hakları sona erdiğinde veya ilgili haklarını, bu finansal varlık ile ilgili bütün risk ve getirilerinin sahipliğini bir alım satım işlemiyle devrettiğinde söz konusu finansal varlığı kayıtlarından çıkarır. Grup tarafından devredilen finansal varlıkların yaratılan veya elde tutulan her türlü hak, ayrı bir varlık veya yükümlülük olarak muhasebeleştirilir.

Değer Düşüklüğü

Finansal varlıklar ve sözleşme varlıkları değer düşüklüğü "Beklenen Kredi Zararı" (BKZ) modeli ile hesaplanmaktadır. Değer düşüklüğü modeli, itfa edilmiş maliyet finansal varlıklara ve sözleşme varlıklarına uygulanmaktadır.

Ticari alacaklar ve sözleşme varlıkları için zarar karşılıkları ömür boyu BKZ ölçümü yöntemi (basitleştirilmiş yaklaşım) ile hesaplanmıştır. Bu yaklaşımda, bir finansal aracın beklenen ömrü boyunca muhtemel bütün temerrüt olaylarından kaynaklanan BKZ'ler dikkate alınır.

Diğer her türlü finansal varlıkta zarar karşılığı 12 aylık BKZ hesaplaması uygulanarak hesaplanmıştır. 12 aylık BKZ: raporlama tarihinden sonraki 12 ay içinde olası temerrüt olaylarından kaynaklanan BKZ'lerdir.

Ticari Alacaklar

Alıcıya hizmet sağlanması sonucunda oluşan ticari alacaklar orijinal fatura değerinden kayda alınan alacakların izleyen dönemlerde elde edilecek tutarlarının etkin faiz yöntemi ile itfa edilmiş değerinden muhasebeleştirilirler. Belirlenmiş faiz oranı olmayan kısa vadeli alacaklar, orijinal etkin faiz oranının etkisinin çok büyük olmaması durumunda, fatura tutarından gösterilmiştir.

Finansal tablolarda itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen ve önemli bir finansman bileşeni içermeyen (1 yıldan kısa vadeli olan) ticari alacakların değer düşüklüğü hesaplamaları kapsamında "basitleştirilmiş yaklaşımı" uygulanmaktadır. Söz konusu yaklaşım ile, ticari alacakların belirli sebeplerle değer düşüklüğüne uğramadığı durumlarda (gerçekleşmiş değer düşüklüğü zararları haricinde), ticari alacaklara ilişkin zarar karşılıkları "ömür boyu beklenen kredi zararlarına" eşit bir tutardan ölçülmektedir.

Değer düşüklüğü karşılığı ayrılmasını takiben, değer düşüklüğüne uğrayan alacak tutarının tamamının veya bir kısmının tahsil edilmesi durumunda, tahsil edilen tutar ayrılan değer düşüklüğü karşılığından düşülerek esas faaliyetlerden diğer gelirlere kaydedilir.

Ticari işlemlere ilişkin vade farkı gelirleri/giderleri ile kur farkı kar/zararları, konsolide kar veya zarar tablosunda "Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler/Giderler" hesabı içerisinde muhasebeleştirilirler.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti

Finansal Varlıklar

Nakit ve Nakit Benzerleri

Nakit ve nakit benzeri kalemleri, nakit para, vadesiz mevduat ve satın alım tarihinden itibaren vadeleri 3 ay veya 3 aydan daha az olan, hemen nakde çevrilebilecek olan ve önemli tutarda değer değişikliği riski taşımayan yüksek likiditeye sahip diğer kısa vadeli yatırımlardır.

Finansal Yükümlülükler

Grup'un finansal yükümlülükleri ve özkaynak araçları, sözleşmeye bağlı düzenlemelere, finansal bir yükümlülüğün ve özkaynağa dayalı bir aracın tanımlanma esasına göre sınıflandırılır. Grup'un tüm borçları düşüldükten sonra kalan varlıklarındaki hakkı temsil eden sözleşme özkaynağa dayalı finansal araçtır. Belirli finansal yükümlülükler ve özkaynağa dayalı finansal araçlar için uygulanan muhasebe politikaları aşağıda belirtilmiştir.

Finansal yükümlülükler gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler veya diğer finansal yükümlülükler olarak sınıflandırılır.

Diğer Finansal Yükümlülükler

Diğer finansal yükümlülükler başlangıçta işlem maliyetlerinden arındırılmış gerçeğe uygun değerleriyle muhasebeleştirilir.

Diğer finansal yükümlülükler sonraki dönemlerde etkin faiz oranı üzerinden hesaplanan faiz gideri ile birlikte etkin faiz yöntemi kullanılarak itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilir.

Etkin faiz yöntemi, finansal yükümlülüğün itfa edilmiş maliyetlerinin hesaplanması ve ilgili faiz giderinin ilişkili olduğu döneme dağıtılması yöntemidir. Etkin faiz oranı; finansal aracın beklenen ömrü boyunca veya uygun olması halinde daha kısa bir zaman dilimi süresince gelecekte yapılacak tahmini nakit ödemelerini tam olarak ilgili finansal yükümlülüğün net bugünkü değerine indirgeyen orandır.

Grup, diğer finansal yükümlülüğünü oluşturan sözleşmeden doğan sorumluluklarını yerine getirmesi, sözleşmenin iptal olması veya süresinin dolması durumunda söz konusu yükümlülüğünü bilanço dışı bırakır. Bilanço dışı bırakılan finansal yükümlülüğün defter değeri ile ödenen tutar veya oluşan yeni finansal yükümlülük arasındaki fark kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilir.

Türev Finansal Araçlar ve Finansal Riskten Korunma Muhasebesi

Türev finansal araçlar ilk kayıt anında türev sözleşmesinin imzalandığı tarihteki piyasa değeri ile kaydedilir ve bunu müteakip piyasa değeriyle yeniden değerlendirilir. Riskten korunma muhasebesi için yeterli şartları sağlamayan türev araçların rayiç değerlerindeki artış veya azalıştan kaynaklanan kazanç veya kayıplar doğrudan kar veya zarar tablosu ile ilişkilendirilir. Rayiç değerler mümkün olduğunca aktif piyasalardaki geçerli piyasa fiyatlarından, yoksa iskonto edilmiş nakit akımları ve opsiyon fiyatlama modellerinden uygun olanı ile belirlenir. Rayiç değeri pozitif olan türevler varlık olarak, rayiç değeri negatif olan türevler ise yükümlülük olarak bilançoda taşınırlar.

Grup, yabancı para bazlı varlık ve yükümlükleri ve Avro dışı para birimlerinden gerçekleşen işlemler nedeni ile yabancı para riskine maruz kalmaktadır. Bu riske karşın, Grup belirlenmiş vadelerde belirli tutarda Avro ödeme ve karşılığında belirli tutarda yabancı para (özellikle ABD Doları) alma amacı ile sermaye piyasalarında vadeli işlem anlaşmaları yapmaktadır.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti

Türev Finansal Araçlar ve Finansal Riskten Korunma Muhasebesi

Grup'un risk yönetim politikalarına göre riskten korunma amaçlı girilen söz konusu vadeli işlemlerin, TMS 39'a (Finansal Araçların Değerlenmesi) göre riskten korunma muhasebesi için yeterli şartları sağlayan kısmının rayiç değerleri arasında oluşan değişimleri diğer kapsamlı kar veya zarar tablosunda, sağlamayan kısmının rayiç değerleri arasında oluşan değişimleri ise kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilir. Grup, türev finansal araçlar için 1 Ekim 2019 itibarıyla TFRS 9 uygulamayı tercih etmiştir.

Grup, içinde bulunduğu sektör ve faaliyetlerinin doğası gereği, faiz oranlarındaki değişimlere bağlı olan finansal risklerden etkilenebilmektedir. Faiz oranı riskinin en önemli kaynağı kiralama borçlarıdır. Grup'un politikası, bazı değişken faiz oranlı borçlarını, türev finansal araçlar kullanılarak, sabit faiz oranlı borçlara dönüştürmektir. Bu amaçla edinilen türev finansal araçlar riskten korunma muhasebesine konu edilmemekte ve ilgili finansal araçlardan kaynaklanan gerçeğe uygun değer farkı kar veya zararları doğrudan kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilmektedir.

ABD Doları bazlı yakıt maliyeti Grup'un önemli bir maliyet unsurunu oluşturmaktadır. Grup, belirlenmiş fiyatlardan jet yakıtı ve ham petrol (brent oil) vadeli alım ve vadeli opsiyon sözleşmeleri yapmaktadır. Bu alım sözleşmeleri 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla riskten korunma muhasebesi için yeterli şartları taşıdığından nakit akımı riskinden korunma amaçlı olarak muhasebeleştirmektedir.

Nakit akım riskinden korunma işlemleri dahilindeki Brent, Jet Yakıtı'na ikame bir ürün olup, iki emtia arasındaki korelasyon geçmiş istatistik ile belirlenmiştir. 2010-2023 yılları arasında Brent ve Jet Yakıtı arasındaki korelasyon değeri etkinlik oranı aralığındadır. Etkin oran dışında kalan tutar, finansal tablolarda önemlilik arz ettiği dönemlerde, ilgili dönem kar veya zarar tablosunda finansman giderlerine kaydedilir.

Finansal riskten korunma ilişkisinin başlangıcında, Grup finansal riskten korunma aracı ile finansal riskten korunma konusu kalem arasında ilişkiyi ve risk yönetimi amaçları ve riskten korunma işlemi stratejisini dökümante etmektedir. Bunun yanı sıra, Grup işlemin başlangıcında ve devam eden süreçte finansal riskten korunma işleminin etkinliğini dökümante etmektedir.

Daha önceden diğer kapsamlı gelir içerisinde kayda alınmış olan tutarlar finansal riskten korunan kalemin kar veya zarar tablosunu etkilediği dönemde ve kar veya zarar tablosunda aynı hesap kalemi içerisinde kayda alınırlar.

Finansal riskten korunma muhasebesine, finansal riskten korunma aracının kullanım süresinin dolması, satılması ya da kullanılması veya finansal riskten korunma muhasebesi için gerekli şartları karşılayamaz hale geldiği durumda son verilir. İlgili tarihte, özkaynak içerisinde kayda alınmış olan finansal riskten korunma aracından kaynaklanan kümülatif kazanç veya zarara işlemin gerçekleşmesinin beklendiği tarihe kadar özkaynakta yer verilmeye devam edilir. Finansal riskten korunan işlem gerçekleşmez ise özkaynak içindeki kümülatif net kazanç veya zarar, dönemin kar veya zarar tablosuna kaydedilir.

Grup, aktif bir piyasası olmayan finansal araçların gerçeğe uygun değerlerini piyasa verilerinden yararlanarak muvazaasız benzer işlemlerin kullanılması, benzer enstrümanların gerçeğe uygun değerlerinin referans alınması ve indirgenmiş nakit akım analizlerini kullanarak hesaplamaktadır (Not 33).

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti

Raporlama Döneminden Sonraki Olaylar

Raporlama döneminden sonraki olaylar; Grup'un karına ilişkin herhangi bir duyuru veya diğer seçilmiş finansal bilgilerin kamuya açıklanmasından sonra ortaya çıkmış olsalar bile, bilanço tarihi ile bilançonun yayımı için yetkilendirilme tarihi arasındaki tüm olayları kapsar.

Grup, bilanço tarihinden sonraki düzeltme gerektiren olayların ortaya çıkması durumunda, finansal tablolara alınan tutarları bu yeni duruma uygun şekilde düzeltir. Düzeltme gerektirmeyen olaylar, finansal tablolara ilişkin dipnotlarda açıklanır.

Koşullu Varlık ve Yükümlülükler

Koşullu yükümlülükler, ekonomik fayda içeren kaynakların işletmeden çıkma ihtimalini tespit amacıyla devamlı olarak gözden geçirilirler. Koşullu yükümlülüklere ilişkin olarak, ekonomik fayda içeren kaynakların tutarı hakkında güvenilir bir tahminin yapılamaması durumu haricinde, ekonomik fayda içeren kaynakların işletmeden çıkma ihtimalinin muhtemel hale geldiği durumlarda ilgili yükümlülük için karşılık ayrılmaktadır.

Grup, koşullu yükümlülüklerin muhtemel hale geldiği ancak ekonomik fayda içeren kaynakların tutarı hakkında güvenilir tahminin yapılamaması durumunda ilgili yükümlülüğü dipnotlarında göstermektedir.

Pay Başına Kazanç

Pay başına kazanç, net karın, yıl boyunca piyasada bulunan hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama sayısına bölünmesi ile bulunmaktadır. Türkiye'de şirketler, sermayelerini, hissedarlarına geçmiş yıl karlarından dağıttıkları "bedelsiz hisse" yolu ile arttırabilmektedirler. Bu tip "bedelsiz hisse" dağıtımları, pay başına kazanç hesaplamalarında, ihraç edilmiş hisse gibi değerlendirilir. Buna göre, bu hesaplamalarda kullanılan ağırlıklı ortalama hisse sayısı, söz konusu hisse senedi dağıtımlarının geçmişe dönük etkileri de dikkate alınarak bulunmuştur.

Nakit Akış Tablosu

Nakit akış tablosunda, döneme ilişkin nakit akışları esas, yatırım ve finansman faaliyetlerine dayalı bir biçimde sınıflandırılarak raporlanır.

Esas faaliyetlerden kaynaklanan nakit akışları, Grup'un havayolu taşımacılığı faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışlarını gösterir.

Yatırım faaliyetleriyle ilgili nakit akışları, Grup'un yatırım faaliyetlerinde (sabit yatırımlar ve finansal yatırımlar) kullandığı ve elde ettiği nakit akışlarını gösterir.

Finansman faaliyetlerine ilişkin nakit akışları, Grup'un finansman faaliyetlerinde kullandığı kaynakları ve bu kaynakların geri ödemelerini gösterir.

Hazır değerler, nakit para, vadesiz mevduat ve satın alım tarihinden itibaren vadeleri 3 ay veya 3 aydan daha az olan, hemen nakde çevrilebilecek olan ve önemli tutarda değer değişikliği riskini taşımayan yüksek likiditeye sahip diğer kısa vadeli yatırımlardır.

Sermaye ve Temettüler

Adi hisseler, özsermaye olarak sınıflandırılır. Adi hisseler üzerinden dağıtılan temettüler, temettü kararının alındığı dönemde birikmiş kardan indirilerek kaydedilir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 2 - FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.5 Önemli Muhasebe Tahminleri ve Varsayımlar

Finansal tabloların hazırlanması, bilanço tarihi itibarıyla raporlanan varlıklar ve yükümlülüklerin tutarlarını, koşullu varlıkların ve yükümlülüklerin açıklamasını ve hesap dönemi boyunca raporlanan gelir ve giderlerin tutarlarını etkileyebilecek tahmin ve varsayımların kullanılmasını gerektirmektedir. Grup, geleceğe yönelik tahmin ve varsayımlarda bulunmaktadır. Muhasebe tahminleri doğası gereği gerçekleşen sonuçlarla birebir aynı tutarlarda neticelenmeyebilir. Gelecek finansal raporlama döneminde, varlık ve yükümlülüklerin kayıtlı değerinde önemli düzeltmelere neden olabilecek tahmin ve varsayımlar aşağıda belirtilmiştir:

Maddi Varlıklar, Kullanım Hakkı Varlıkları ve Uçakların Faydalı Ömürleri ve Hurda Değerleri

Grup, maddi duran varlıklar ve kullanım varlıklarının üzerinden Not 10'da belirtilen faydalı ömürleri ve hurda değerleri dikkate alarak amortisman ayırmaktadır. Faydalı ömürler ve hurda değerleri belirlenirken Grup, her dönem sonunda gelecek dönemlere ilişkin tahminler ve varsayımlar yapmakta, bu tahmin ve varsayımlar geçmiş dönem tecrübeleri ve iş planları dikkate alınarak yapılmaktadır.

Gelir Vergileri

Grup, vergiye esas yasal finansal tabloları ile TMS'ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları için ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü muhasebeleştirmektedir. Grup'un gelecekte oluşacak karlardan indirilebilecek kullanılmamış mali zararları ve diğer indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları bulunmaktadır. Ertelenmiş vergi varlıklarının kısmen ya da tamamen geri kazanılabilir tutarı mevcut koşullar altında tahmin edilmiştir. Değerlendirme sırasında, esas olarak kullanılmamış mali zararların taşınabildiği dönem boyunca terse dönmesi beklenen indirilebilir geçici farklarının tutarları ve makul güvence ile öngörülebilir gelecekteki kar projeksiyonları göz önünde bulundurulmuştur. Bu değerlendirme sonucu, Grup yönetimi, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla ertelenmiş vergi varlığını kayıtlara almıştır.

Grup, uçak yatırımlarına bağlı olarak hak kazandığı teşvikli yatırım belgeleri kapsamında ileriki yıllarda indirimli kurumlar vergisinden yararlanabileceğini tahmin etmektedir. Bununla birlikte, sağlanacak faydanın ne kadar sürede gerçekleşeceğinin tahmin edilememesi sebebiyle, Şirket, makul güvence ile öngörülebilir üç yıllık dönemde yeterli karın oluşabileceği dönemler için ertelenmiş vergi varlığını muhasebeleştirmiştir.

Teslim Bakım Karşılıkları

Grup, satın alma opsiyonu olmayan kiralama yolu ile edinilmiş uçaklarına ilişkin olarak uçakların iadesinde ya sözleşmede belirtilen şartlara uymak ya da iade anındaki gövde, motor ve sınırlı ömre sahip parçaların gerçek durumları ile iade şartlarında olması gereken durumları arasındaki farkı kiralama firmasına tazmin etmek durumundadır. Sözleşmede yer alan bu yükümlülük için, kira süresi boyunca, yıl içerisinde gerçekleşen uçuş saati ve sefer sayısına göre gelecekteki tahmini maliyetin bugünkü değeri üzerinden hesaplanan bir bakım karşılığı ayrılmaktadır. İlgili karşılık aynı zamanda, Grup yönetiminin teslim tarihinde gerçekleşecek bakım maliyetleri ve komponentlere ilişkin finansal tazminatları da içermektedir. Grup tahmini bakım maliyetler ile tahmini uçuş süreleri ve sefer sayılarını önemli varsayım olarak değerlendirmektedir. Bakım maliyetlerinin %10 artması durumunda teslim bakım karşılıkları 487.994.702 TL daha yüksek olacaktır.

Türev Enstrümanlar Gerçeğe Uygun Değeri ve Diğer Finansal Varlıklar

Aktif bir piyasada işlem görmeyen türev enstrümanların gerçeğe uygun değeri, piyasa oranları ve beklenen getiriler baz alınarak belirlenmektedir. Türev olmayan finansal varlıkların gerçeğe uygun değerleri, gelecekteki anapara ve faiz nakit akımları baz alınarak belirlenmektedir. Bu nakit akımları rapor tarihi itibarıyla geçerli olan iskonto oranları üzerinden hesaplanmaktadır.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 3 - DİĞER İŞLETMELERDEKİ PAYLAR

Özkaynak yöntemine göre değerlenen yatırımlar aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
İş
ortaklıkları
Hitit Bilgisayar 559.924.216 327.481.600
PUEM 42.567.171 38.428.336
602.491.387 365.909.936

Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların karları içindeki paylar aşağıdaki gibidir:

1 Ocak-
31 Aralık 2023
1 Ocak
31 Aralık 2022
Hitit Bilgisayar 35.808.018 20.353.066
PUEM (15.962.034) (1.050.631)
Toplam kar 19.845.984 19.302.435

Özkaynak yöntemine göre muhasebeleştirilen iş ortaklıklarının finansal tablo bilgileri aşağıdaki gibidir:

PUEM

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Dönen varlıklar 86.234.637 23.544.164
Duran varlıklar 302.872 64.944.400
Kısa vadeli yükümlülükler (315.977) (3.373.631)
Uzun vadeli yükümlülükler (53.169) (7.324.780)
İş
ortaklığının net varlıkları
86.168.363 77.790.153
Grup'un iş ortaklığındaki payı %49,40 %49,40
Grup'un iş ortaklığındaki payının defter değeri 42.567.171 38.428.336
PUEM 1 Ocak- 1 Ocak
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Hasılat - 19.027.160
Amortisman ve itfa payı giderleri (2.290.202) (7.788.489)
Faiz gelir / (gideri), (net) 3.608.702 1.149.843
Dönem karı / (zararı) (32.311.809) (2.126.783)
Grup'un pay oranı %49,40 %49,40
Grup'un iş ortaklığı karındaki payı (15.962.034) (1.050.631)

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 3 - DİĞER İŞLETMELERDEKİ PAYLAR

Hitit Bilgisayar

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Dönen varlıklar 741.667.453 460.418.880
Duran varlıklar 1.001.943.115 572.104.574
Kısa vadeli yükümlülükler (152.015.303) (103.706.250)
Uzun vadeli yükümlülükler (80.609.652) (45.579.500)
İş
ortaklığının net varlıkları
1.510.985.613 883.237.704
Grup'un iş ortaklığındaki payı (*) %36,82 %36,82
Şerefiye 3.579.313 2.273.477
Grup'un iş ortaklığındaki payının defter değeri 559.924.216 327.481.600

(*) 2022 yılında gerçekleşen halka arz sonucunda elde edilen gelir 106.669.747 TL olup yatırım faaliyetlerinden gelirler altında sunulmuştur.

1 Ocak- 1 Ocak
31 Aralık 2022
31 Aralık 2023
Hasılat 609.645.708 311.463.253
Amortisman ve itfa payı giderleri (100.806.824) (54.241.755)
Faiz gelir / (gideri), net 81.636.278 28.096.624
Dönem karı 132.715.251 54.842.305
Diğer özkaynak değişimleri (35.463.708) -
Grup'un ağırlıklı ortalama pay oranı %36,82 %38,95
Grup'un iş ortaklığı karındaki payı 35.808.018 20.353.066

NOT 4 - BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA

Grup, tarifeli seferler, charter gelirleri, yan gelirler ve diğer hizmetleri kapsayan hizmetler sunan düşük maliyetli havayolu modelini uygulayan tek bir raporlama birimi olarak yönetilmektedir. Grup'un karar almaya yetkili mercisi Yönetim Kurulu'dur. Kaynak dağılımı kararları tüm uçuş ağı ve tüm uçak filosu baz alınarak yapılmaktadır. Kaynak dağılım kararlarındaki amaç, uçuş ağı içinde yer alan tek bir hatta ya da belirli hatlarda karlılık sağlamak değil, konsolide finansal sonuçları en karlı halde tutmaktır. Tüm diğer varlık ve yükümlülükler Grup'un tek raporlanabilir bölümüyle ilişkilidir.

NOT 5 - İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI

Esas Holding, Grup'un ana sermayedarı olup kontrol gücüne sahiptir. Grup, sermayedarları ve sermayedarlarının sahip olduğu ve kontrol ettiği diğer işletmeler ile (bu işletmeler aşağıda "diğer ilişkili taraf" olarak kullanılacaktır) çeşitli operasyonel ve finansal ilişkilere sahiptir. İlişkili taraflar ile yapılan işlemlere ilişkin olarak belirlenmiş vadeler bulunmamaktadır. İlişkili taraflar ile gerçekleşen işlemler sonucunda ortaya çıkan alacak ve borçlar genellikle teminatsız ve faizsizdir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 5 - İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI

(i) İlişkili Taraf Bakiyeleri:

a) İlişkili taraflardan diğer alacaklar

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
İş
ortaklıkları:
PUEM 44.138 603.250-
44.138 603.250

b) İlişkili taraflara ticari borçlar

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
İş
ortaklıkları:
Hitit Bilgisayar 17.750.663 8.828.375
Diğer ilişkili taraflar:
Esasburda İnşaat
Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Esasburda)
- 706.969
Alarm Sağlık Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş.(Alarm Sağlık) 61.299 60.440
17.811.962 9.595.784

(ii) İlişkili Taraflarla Olan Önemli İşlemler:

Esas Holding ile olan işlemler ödenen komisyonları içermektedir. Grup, bu komisyonları finansman giderleri altında kaydetmektedir.

Grup genel müdürlük binasını Esasburda'dan kiralamakta, ve yeni kiralama standardı kapsamında ilgili maliyetleri amortisman ve faiz gideri olarak kaydetmektedir. Ayrıca, Grup genel müdürlük binası için aidat, elektrik, su ve ısıtma giderlerini kaydetmektedir.

Grup, pilotlarının eğitimi amacı ile PUEM'den 2023 Ocak ayına kadar simülatörle eğitim hizmeti almıştır. İşgücü kiralama ve kullanılan ortak alanlar ile ilgili ise gelir elde edilmektedir.

Grup, ulaştırma sektörüne yönelik bilişim sistemleri çözümleri sağlayan Hitit Bilgisayar'dan yazılım ve yazılım destek hizmetleri almaktadır.

Grup, Alarm Sağlık'dan sağlık hizmetleri almaktadır.

a) İlişkili taraflardan diğer gelirler

1 Ocak- 1 Ocak
31 Aralık 2022
31 Aralık 2023
İş
ortaklıkları:
PUEM 2.179.522 3.374.164
2.179.522 3.374.164

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 5 - İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI

b) İlişkili taraflardan yapılan alımlar

1 Ocak-
31 Aralık 2023
1 Ocak
31 Aralık 2022
İş
ortaklıkları:
Hitit Bilgisayar 155.755.359 69.225.431
PUEM - 19.027.160
Diğer ilişkili taraflar:
Alarm Sağlık 667.616 690.500
Esasburda 12.230.017 8.280.455
Diğer - 195.987
168.652.992 97.419.533
c)
Kira giderleri
1 Ocak- 1 Ocak
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022

24.350.917 15.454.974 (*)Grup, kiralama standardı TFRS 16 kapsamında ilgili maliyetleri amortisman ve faiz gideri olarak kaydetmektedir. Yukarıdaki tutarlar faturalanan bedelleri temsil etmektedir.

Esasburda(*) 24.350.917 15.454.974

d) Komisyon giderleri

1 Ocak-
31 Aralık 2023
1 Ocak
31 Aralık 2022
Esas Holding
16.504.579
16.504.579
14.638.202
14.638.202

(iii) Üst Düzey Yöneticilere Sağlanan Faydalar

Üst düzey yöneticiler, yönetim kurulu üyeleri, genel müdür ve genel müdür yardımcılarından oluşmaktadır. 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren dönemler itibarıyla üst düzey yöneticilere ödenen fayda tutarları aşağıdaki gibidir:

1 Ocak-
31 Aralık 2023
1 Ocak
31 Aralık 2022
Ücret
ve diğer kısa vadeli faydalar
53.400.511 59.760.447
Diğer uzun vadeli faydalar 67.714.016 56.100.313
121.114.527 115.860.760

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 6 - TİCARİ ALACAK VE BORÇLAR

Kısa vadeli ticari alacaklar

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla kısa vadeli ticari alacakların detayları aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Ticari alacaklar 1.057.076.364 903.910.044
Kredi kartı alacakları 649.502.013 348.232.690
Gelir tahakkukları 73.473.828 11.208.507
1.780.052.205 1.263.351.241
Eksi: Değer düşüklüğü karşılığı (111.152.608) (88.303.571)
1.668.899.597 1.175.047.670

Ticari alacaklara ilişkin ortalama tahsilat süresi yaklaşık 17 gündür (31 Aralık 2022: 19 gün).

Şüpheli ticari alacak karşılığının 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren yıllar içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:

2023 2022
1 Ocak 88.303.571 24.909.187
Dönem içinde ayrılan karşılıklar 7.022.239 28.421.089
Tahsilatlar / iptal edilen karşılıklar (22.363.071) (12.119.473)
Yabancı para çevrim farkları 38.189.869 47.092.768
31 Aralık 111.152.608 88.303.571

Ticari alacaklardaki risklerin niteliği ve düzeyine ilişkin açıklamalar Not 32'de verilmiştir.

Kısa vadeli ticari borçlar

.

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla kısa vadeli ticari borçların detayları aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Ticari borçlar 3.822.071.869 2.218.777.564
Direkt faaliyet gideri tahakkukları 2.686.231.886 1.702.183.668
İlişkili
taraflara ticari borçlar (Not 5)
17.811.962 9.595.784
6.526.115.717 3.930.557.016

Ticari borçlara ilişkin ortalama ödeme vadesi yaklaşık 35 gündür (31 Aralık 2022: 33 gün)

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 7 - DİĞER ALACAK VE BORÇLAR

Kısa vadeli diğer alacaklar

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla kısa vadeli diğer alacakların detayları aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Verilen depozito ve teminatlar 51.027.972 23.340.153
Pilot eğitimleri kapsamında alacaklar 18.950.846 47.775.128
Vergi dairesinden alacaklar 97.819.263 113.873.497
İlişkili
taraflardan diğer alacaklar (Not 5)
44.138 603.250
Diğer alacaklar 16.770.066 2.249.611

Uzun vadeli diğer alacaklar

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla uzun vadeli diğer alacakların detayları aşağıdaki gibidir:

184.612.285 187.841.639

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Pilot eğitimleri kapsamında alacaklar 650.003.925 169.825.358
Verilen depozitolar 1.128.873.953 516.648.851
1.778.877.878 686.474.209
Kısa vadeli diğer borçlar
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Ödenecek
vergiler
167.648.460 268.261.332
Alınan depozitolar 92.806.678 208.522.947
260.455.138 476.784.279

NOT 8 – STOKLAR

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla stokların detayı aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Sarflar ve teknik malzemeler 970.826.371 435.824.295
Operasyonel ve diğer stoklar 103.556.881 65.877.496
İkram
satış stokları
890.503 3.924
1.075.273.755 501.705.715

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 9 - PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER, ERTELENMİŞ GELİRLER VE MÜŞTERİ SÖZLEŞMELERİNDEN DOĞAN YÜKÜMLÜLÜKLER

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla peşin ödenmiş giderlerin detayı aşağıdaki gibidir:

Kısa vadeli peşin ödenmiş giderler

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Uçak alımları için yapılan ön ödemeler 7.039.814.255 3.582.029.083
Satıcılara verilen avanslar 2.707.922.861 1.680.841.293
Peşin ödenen sigorta giderleri 307.735.151 245.762.328
Diğer peşin ödenmiş giderler 146.131.509 105.757.118
10.201.603.776 5.614.389.822

Uzun vadeli peşin ödenmiş giderler

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Uçak alımları için yapılan ön ödemeler 1.871.431.881 2.656.767.113
Peşin ödenen motor bakım giderleri 10.797.055.265 4.369.136.241
Diğer peşin ödenmiş giderler 49.517.116 91.005.498
12.718.004.262 7.116.908.852

Ertelenmiş Gelirler

Müşteri sözleşmelerinden doğan yükümlülükler

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla müşteri sözleşmelerinden doğan yükümlülüklerin detayı aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Bilet satışı uçuş ve hizmet yükümlülüğü 5.791.071.893 3.113.826.918
Yolcu havaalanı vergi yükümlülüğü (*) 1.950.026.270 878.789.793
Uçuş puanlarından kaynaklanan uçuş yükümlülükleri 677.220.371 322.300.710
8.418.318.534 4.314.917.421

(*) Yolcu havaalanı vergi yükümlülüğü, bilet fiyatı içine dahildir ancak, uçuşun gerçekleşmesi ile hasılat olarak muhasebeleştirilmemektedir. Söz konusu bedel nakden havalimanı işletmecileri ve otoritelerine ödenecek bedelleri temsil etmektedir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 9 - PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER, ERTELENMİŞ GELİRLER VE MÜŞTERİ SÖZLEŞMELERİNDEN DOĞAN YÜKÜMLÜLÜKLER

Ertelenmiş Gelirler

Müşteri sözleşmelerinden doğan yükümlülükler

Bilet satışı uçuş ve hizmet yükümlülüğü, genellikle takip eden yıl içerisinde gerçekleşmektedir. Uçuş puanlarından kaynaklanan uçuş yükümlülüklerinin 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren yıllar içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:

2023 2022
1 Ocak 322.300.710 90.018.616
Kazanılan puanlar 2.371.618.657 516.663.327
Kullanılan / süresi dolan puanlar (2.016.698.996) (284.381.233)
31 Aralık 677.220.371 322.300.710

Ertelenmiş Gelirler (Müşteri Sözleşmelerinden Doğan Yükümlülüklerin Dışında Kalanlar)

Kısa vadeli ertelenmiş gelirler

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Alınan avanslar 587.402.628 293.980.382
Diğer ertelenmiş gelirler 194.625.229 414.872.922
782.027.857 708.853.304
Uzun vadeli ertelenmiş gelirler
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
3.506.810.209 1.233.022.744
3.506.810.209 1.233.022.744

Gelecek yıllara ait gelirler tedarikçi sözleşmeleri kapsamında peşin alınan indirimleri temsil etmektedir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 10 - MADDİ DURAN VARLIKLAR

Döşeme
ve
Komponentler,
yedek
motor ve
Özel
tamir
edilebilir
Yapılmakta
31
Aralık
2023
Makine
ve
teçhizatlar
Sahip
olunan
Taşıtlar demirbaşlar maliyetler yedek
parçalar
Uçaklar olan
yatırımlar
Toplam
Maliyet:
Açılış 455.640.098 349.627.476 632.787.660 274.988.427 4.224.535.938 - 232.154.809 6.169.734.408
İlaveler 75.222.669 117.870.843 112.085.498 2.624.487 1.866.369.650 - 116.339.445 2.290.512.592
Çıkışlar - (2.588.934) - (11.060.852) - - - (13.649.786)
Transferler
(*)
163.682.370 - - - (2.042.828.245) 7.813.742.955 (163.682.370) 5.770.914.710
Yabancı
para çevrim
farkları
409.139.060 252.458.563 431.132.294 172.093.216 2.632.613.992 1.164.460.699 78.095.513 5.139.993.337
Kapanış 1.103.684.197 717.367.948 1.176.005.452 438.645.278 6.680.691.335 8.978.203.654 262.907.397 19.357.505.261
Birikmiş
amortismanlar:
Açılış (222.188.743) (147.055.884) (497.562.637) (269.887.379) (1.518.444.770) - - (2.655.139.413)
Dönem
amortismanı
(44.645.402) (40.302.164) (42.519.179) (4.257.361) (353.586.011) (99.108.372) - (584.418.489)
Çıkışlar - 2.588.934 - 11.060.852 - - - 13.649.786
Transferler
(*)
- - - - 213.551.891 (3.733.004.387) - (3.519.452.496)
Yabancı
para çevrim
farkları
(152.794.781) (103.308.045) (326.817.726) (169.295.195) (1.000.115.676) (482.112.699) - (2.234.444.122)
Kapanış (419.628.926) (288.077.159) (866.899.542) (432.379.083) (2.658.594.566) (4.314.225.458) - (8.979.804.734)
defter
değeri
Net
684.055.271 429.290.789 309.105.910 6.266.195 4.022.096.769 4.663.978.196 262.907.397 10.377.700.527

(*) Komponentlerdeki transferler teslim bakım karşılıklarına ve uçaklara transferi temsil etmektedir. Sahip olunan uçaklardaki transferler ise kiralama yükümlülüğü sona eren uçakların kullanım hakkı varlıklarından transferlerini içermektedir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 10 - MADDİ DURAN VARLIKLAR

Komponentler,
yedek
motor
ve
Makine
ve
Döşeme
ve
Özel tamir
edilebilir
Yapılmakta
31
Aralık
2022
teçhizatlar Taşıtlar demirbaşlar maliyetler yedek
parçalar
olan
yatırımlar
Toplam
Maliyet:
Açılış 328.051.474 240.358.784 420.770.320 201.310.205 2.300.278.226 62.237.743 3.553.006.752
İlaveler 8.921.546 50.397.516 54.453.543 1.447.431 1.495.690.457 128.790.889 1.739.701.382
Çıkışlar - (30.091.048) (821.115) - - - (30.912.163)
Transferler
(*)
- - - - (535.194.799) - (535.194.799)
Yabancı
para çevrim
farkları
118.667.078 88.962.224 158.384.912 72.230.791 963.762.054 41.126.177 1.443.133.236
Kapanış 455.640.098 349.627.476 632.787.660 274.988.427 4.224.535.938 232.154.809 6.169.734.408
Birikmiş
amortismanlar:
Açılış (134.047.329) (107.894.471) (337.140.263) (196.327.306) (922.746.496) - (1.698.155.865)
Dönem
amortismanı
(35.052.678) (22.246.934) (35.373.165) (2.899.300) (231.663.035) - (327.235.112)
Çıkışlar - 21.756.624 648.141 - 2.904 - 22.407.669
Yabancı
para çevrim
farkları
(53.088.736) (38.671.103) (125.697.350) (70.660.773) (364.038.143) - (652.156.105)
Kapanış (222.188.743) (147.055.884) (497.562.637) (269.887.379) (1.518.444.770) - (2.655.139.413)
Net
defter
değeri
233.451.355 202.571.592 135.225.023 5.101.048 2.706.091.168 232.154.809 3.514.594.995

(*) Komponentlerdeki transferler teslim bakım karşılıklarına ve uçaklara transferi temsil etmektedir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 10 - MADDİ DURAN VARLIKLAR

Maddi duran varlıklara ilişkin faydalı ömürler aşağıdaki gibidir:

Faydalı ömür
Uçak 23 yıl
Motor ve parçaları 16 yıl
Gövde ve gövde bakımı 7-8 yıl
Komponent ve tamir edilebilir yedek parçalar 3-7 yıl
Makine ve teçhizatlar 7 yıl
Döşeme ve demirbaşlar 7 yıl
Taşıtlar 5 yıl
Simulatör 7 yıl
Özel maliyetler 5 yıl veya kiralama süresi

Grup, uçakların hurda değerlerini belirtilen dönemdeki aynı model yeni bir uçağın piyasa değerinin %15'i olacak şekilde belirlemiştir.

Cari dönemde hesaplanan amortisman ve itfa payı giderlerinin satışların maliyeti, genel yönetim giderleri ve pazarlama giderleri olarak dağılımı aşağıdaki gibidir:

1 Ocak- 1 Ocak
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Dönem amortismanı (Not 10,12) 7.637.238.004 4.379.807.037
Dönem itfa payları (Not 11) 165.939.630 85.500.414
7.803.177.634 4.465.307.451
1 Ocak- 1 Ocak
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Satışların maliyeti (Not 21) 7.505.513.888 4.284.234.973
Genel yönetim giderleri (Not 22) 238.130.997 144.857.982
Pazarlama giderleri (Not 22) 59.532.749 36.214.496
7.803.177.634 4.465.307.451

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 11 - MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR

Bilgisayar yazılımları 31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Maliyet:
Açılış 839.518.220 518.723.852
İlaveler 303.753.060 117.947.909
Çıkışlar (33.653.396) -
Yabancı para çevrim farkları 604.405.341 202.846.459
Kapanış 1.714.023.225 839.518.220
Birikmiş itfa payları:
Açılış (552.566.578) (334.778.125)
Dönem itfa payı (165.939.630) (85.500.414)
Çıkışlar 33.653.396 -
Yabancı para çevrim farkları (385.666.308) (132.288.039)
Kapanış (1.070.519.120) (552.566.578)
Net defter değeri 643.504.105 286.951.642

Maddi olmayan duran varlıkların 31 Aralık 2023 itibarıyla kalan ortalama faydalı ömrü 1,89 yıldır (31 Aralık 2022: 1,61 yıl).

NOT 12 – KULLANIM HAKKI VARLIKLARI

31 Aralık 2023 Saha Kirası Bina Uçaklar Diğer Toplam
Maliyet:
Açılış 283.893.559 148.455.626 82.964.106.462 6.206.993 83.402.662.640
İlaveler 8.477.118 8.709.616 25.056.437.504 - 25.073.624.238
Çıkışlar (*) - - (8.412.708.677) - (8.412.708.677)
Transferler (*) - - (8.598.709.409) - (8.598.709.409)
Yabancı para çevrim farkları 182.256.513 96.449.102 57.293.731.822 3.935.319 57.576.372.756
Kapanış 474.627.190 253.614.344 148.302.857.702 10.142.312 149.041.241.548
Birikmiş itfa payları:
Açılış (163.725.209) (74.916.774) (24.406.278.019) (6.206.993) (24.651.126.995)
Dönem amortismanı (79.154.557) (30.696.180) (6.942.968.778) - (7.052.819.515)
Çıkışlar (*) - - 7.035.757.421 - 7.035.757.421
Transferler (*) - - 4.188.646.830 - 4.188.646.830
Yabancı para çevrim farkları (124.944.940) (55.696.719) (14.868.099.063) (3.935.319) (15.052.676.041)
Kapanış (367.824.706) (161.309.673) (34.992.941.609) (10.142.312) (35.532.218.300)
Net defter değeri 106.802.484 92.304.671 113.309.916.093 - 113.509.023.248

(*) Satışı yapılan uçaklar çıkışlar olarak gösterilmekte olup, kiralama yükümlülüğü sona eren uçaklar ise transferler olarak maddi duran varlıklara sınıflamayı ifade etmektedir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

31 Aralık 2022 Saha Kirası Bina Uçaklar Diğer Toplam
Maliyet:
Açılış 138.769.727 93.447.393 49.776.169.379 4.571.527 50.012.958.026
İlaveler 83.282.683 18.821.147 17.766.440.564 - 17.868.544.394
Çıkışlar - - (4.350.613.749) - (4.350.613.749)
Yabancı para çevrim farkları 61.841.149 36.187.086 19.772.110.268 1.635.466 19.871.773.969
Kapanış 283.893.559 148.455.626 82.964.106.462 6.206.993 83.402.662.640
Birikmiş itfa payları:
Açılış (89.200.663) (39.421.550) (17.184.460.525) (4.571.527) (17.317.654.265)
Dönem amortismanı (37.169.702) (18.659.571) (3.996.742.652) - (4.052.571.925)
Çıkışlar - - 3.094.552.313 - 3.094.552.313
Yabancı para çevrim farkları (37.354.844) (16.835.653) (6.319.627.155) (1.635.466) (6.375.453.118)
Kapanış (163.725.209) (74.916.774) (24.406.278.019) (6.206.993) (24.651.126.995)
Net defter değeri 120.168.350 73.538.852 58.557.828.443 - 58.751.535.645

NOT 12 – KULLANIM HAKKI VARLIKLARI

NOT 13 - DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI

Grup, T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğü'nden 87 adet uçak için teşvik belgeleri almıştır. Buna göre, 19 adet uçak yatırım bedeli üzerinden %15 "yatırıma katkı oranı" uygulanarak hesaplanacak "yatırıma katkı tutarı"na ulaşılıncaya kadar teşvikli yatırımdan elde edilen kazanç indirimli kurumlar vergisi oranı ile vergilendirilecektir. İndirimli kurumlar vergisi oranı ilgili dönemde geçerli olan kurumlar vergisi oranının %50'sidir (ör: %25 yerine %12,5). 68 adet uçak için ise uçak yatırım bedeli üzerinden %50 "yatırıma katkı oranı" uygulanarak hesaplanacak "yatırıma katkı tutarı"na ulaşılıncaya kadar teşvikli yatırımdan elde edilen kazanç indirimli kurumlar vergisi oranı ile vergilendirilecektir. İndirimli kurumlar vergisi oranı ilgili dönemde geçerli olan kurumlar vergisi oranının %90'ıdır (ör: %25 yerine %2,5).

NOT 14 - BORÇLANMA MALİYETLERİ

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren yıllarda kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar bulunmaması sebebiyle, 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren yıllarda borçlanma maliyetleri aktifleştirilmemiştir. Tüm borçlanma maliyetleri, oluştukları dönemlerde kar veya zarar tablosuna kaydedilmektedir.

NOT 15 - KARŞILIKLAR, KOŞULLU VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER

Kısa vadeli karşılıklar

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Dava karşılıkları 33.243.994 17.992.367
Teslim bakım karşılıkları 443.814.974 527.638.086
477.058.968 545.630.453
Uzun vadeli karşılıklar
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Teslim bakım karşılıkları 4.436.132.045 3.353.463.052
4.436.132.045 3.353.463.052

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 15 - KARŞILIKLAR, KOŞULLU VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER

Uzun vadeli karşılıklar

Teslim Bakım Karşılıkları

Teslim bakım karşılıklarının detayı aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Kısa vadeli 443.814.974 527.638.086
Uzun vadeli 4.436.132.045 3.353.463.052
4.879.947.019 3.881.101.138

Teslim bakım karşılıklarının 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ilişkin hareketleri aşağıdaki gibidir:

2023 2022
1 Ocak 3.881.101.138 3.806.039.877
İlaveler 1.642.086.431 582.017.414
Çıkışlar (2.795.671.903) (2.005.444.380)
Yabancı para çevrim farkları 2.152.431.353 1.498.488.227
31 Aralık 4.879.947.019 3.881.101.138

Davalar

2023 2022
1 Ocak 17.992.367 12.667.596
Dönem içinde ayrılan karşılık 16.934.587 6.246.802
Dönem içinde ödenen (447.322) (165.889)
İptal
edilen karşılık
(1.235.638) (756.142)
31 Aralık 33.243.994 17.992.367

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Grup aleyhine açılan davalar için toplam risk, fazlaya ilişkin saklı tutulan haklar, hükmedilebilecek yargılama giderleri ve işleyebilecek faiz talepleri hariç 138.437.155 TL'dir (31 Aralık 2022: 76.324.018 TL). Bu davalar, Grup yönetimi tarafından değerlendirilmiş ve nakit çıkışının muhtemel olabileceği 33.243.994 TL için karşılık ayrılmıştır (31 Aralık 2022: 17.992.364 TL). Uyuşmazlıklar misafir şikayetleri, Grup'un eski çalışanlarının talepleri ve sınırlı sayıda ticari uyuşmazlıktan kaynaklanmaktadır.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 15 - KARŞILIKLAR, KOŞULLU VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER

Vergi İncelemesi

Şirket'in sadakat kart uygulamasına yönelik 2018 yılı KDV işlemleri 2020 yılında incelenmiş olup Mayıs 2021 tarihinde "eleştiriyi gerektirecek herhangi bir hususa rastlanmadığı" Şirket'e kabul raporu ile bildirilmiştir. Ancak rapor değerlendirme komisyonu bu karara karşı çıkmış ve idare tarafından Şirkete Ağustos 2021 tarihinde toplam 1.780.660,72 TL tutarında vergi tarhiyatı yapılmıştır. Tarhiyata karşı Şirket 6 Eylül 2021 tarihinde vergi davası açmış olup konu ile ilgili karşı tarafın dilekçesi 25 Ekim 2021 tarihinde tebliğ alınmış ve 23 Kasım 2021 tarihinde dilekçeye cevap verilmiştir. İstanbul 7. Vergi Mahkemesi, 29 Haziran 2022 tarihinde davanın kabulüne ve tüm tarhiyatların reddine karar vermiş, davalı Gelir İdaresi Başkanlığı da Ağustos ayında karara itiraz ederek istinaf dilekçesini Vergi Mahkemesi'ne iletmiştir. İstinaf dilekçesi Şirket'e 28 Eylül 2022 tarihinde tebliğ edilmiş olup bu dilekçeye bir ay içerisinde cevap verilmiştir. Karşı tarafın istinaf başvurusunun reddi sonrasında bu sefer de temyiz başvurusu yapılmış olup, davalının temyiz dilekçesi 2023 senesinin Nisan ayında tebliğ edilmiştir. Süresi içerisinde bu dilekçeye de Şirket tarafından cevap verilmiştir. Söz konusu dava 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla devam etmektedir. Şirket, söz konusu davaya ilişkin hukuk ve vergi danışmanlarından aldığı görüşler doğrultusunda finansal tablolarda herhangi bir karşılık ayırmamıştır.

Yolcu Servis Ücreti

T&T Havalimanı İşletmeciliği İnşaat Sanayi ve Ticaret Şirketi Limited tarafından Şirket aleyhine KKTC Lefkoşa Kaza Mahkemesinde sırasıyla 765.689 Avro, 988.985 Avro ve 475.031 Avro ana para talepli üç ayrı dava açılmıştır. Davaların konusu aynıdır ve 5/2013 sayılı Hava Limanları Hizmetler ve Limanlar (Ücretleri) Yasası tahtında Ercan Havalimanı işletmesinden sorumlu şirket olarak, Mart 2013 – Ağustos 2020 döneminde taşınan ve yolcu servis ücreti muafiyetine konu Türk Barış Gücü mensuplarının tamamı için muafiyete konu yolcu başına 15 Avro yolcu servis ücreti talep edilmektedir. Davacının iddiası bu dönemde Pegasus uçuşlarında herhangi bir Türk Barış Gücü mensubu taşınmadığı varsayımına dayanmaktadır. Raporlama döneminde ilk iki davayı birleştirerek inceleyen Lefkoşa Kaza Mahkemesi tarafından toplam 1.679.114,2 Avro anapara tutar için Şirket aleyhine karar verilmiştir. Şirket, taşınan yolculara ilişkin talep edilen belgelerin ilgili kamu kurumlarından temini konusunda yasal imkansızlık olduğu ve talep edilen ek kontrolleri uygulama sorumluluğunun işletmeci davacıda olduğunu görüşündedir. Üçüncü dava dosyası hakkında henüz karar verilmemiştir. Aleyhe ilk derece mahkemesi kararlarına karşı yasal itiraz süreci başlatılmıştır. Taleplerin somut delile dayanmaması ve makul olmayan varsayımlar üzerinden karara bağlanması nedeniyle, devam eden itiraz süreçleri de gözetilerek söz konusu dosyalar için herhangi bir karşılık ayrılmamıştır.

NOT 16 – TAAHHÜTLER

Alım Taahhütleri

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Uçak alım taahhüdü 329.282.325.281 136.528.186.673
329.282.325.281 136.528.186.673

Grup, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla 68 adet uçak için kesin sipariş ile alım hakkına sahiptir. Sözleşmeye göre siparişi verilen uçaklardan, 2024 yılı içerisinde 16, 2025 yılı içerisinde 11 adet, 2026 yılı içerisinde 8 adet, 2027 yılı içerisinde 11 adet, 2028 yılı içerisinde 11 adet ve 2029 yılı içerisinde 11 adet uçak teslim alınacaktır. Uçak alım taahhütleri liste fiyatları üzerinden hesaplanmış olup gerçekleşecek alım fiyatları genellikle liste fiyatlarının altındadır.

Grup'un, uçak alımı için yaptığı ön ödemeler tutarı 8.911.246.136 TL (31 Aralık 2022: 6.238.796.196 TL) olup, 7.039.814.268 TL'lik kısmı kısa, 1.871.431.868 TL'lik kısmı uzun vadeli peşin ödenmiş giderler içerisinde gösterilmiştir (31 Aralık 2022: 3.582.029.083 TL'lik kısmı kısa, 2.656.767.113 TL'lik kısmı uzun vadeli peşin ödenmiş giderler içerisinde gösterilmiştir).

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 16 – TAAHHÜTLER

Teminat-Rehin-İpotekler ("TRİ")

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Grup'un teminat/rehin/ipotek pozisyonuna ilişkin tabloları aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 TL karşılığı ABD Doları Avro TL Diğer
A. Kendi Tüzel Kişiliği Adına Vermiş Olduğu TRİ'lerin
Toplam Tutarı
-Teminat 1.166.226.910 20.033.224 12.074.404 96.652.641 86.521.786
-Rehin - - - - -
-İpotek - - - - -
B. Tam Konsolidasyon Kapsamına Dahil Edilen
Ortaklıklar Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam
Tutarı
-Teminat - - - - -
-Rehin - - - - -
-İpotek - - - - -
C. Olağan Ticari Faaliyetlerinin Yürütülmesi Amacıyla
Diğer 3. Kişilerin Borcunu Temin Amacıyla Vermiş
Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı
-Teminat - - - - -
-Rehin - - - - -
-İpotek - - - - -
D. Diğer Verilen TRİ'lerin Toplam Tutarı
i. Ana Ortak Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam
Tutarı
-Teminat - - - - -
-Rehin - - - - -
-İpotek - - - - -
ii. B ve C maddeleri Kapsamına Girmeyen Diğer
Grup Şirketleri Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin
Toplam Tutarı
-Teminat - - - - -
-Rehin - - - - -
-İpotek - - - - -
iii. C Maddesi Kapsamına Girmeyen 3. Kişiler
Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı
-Teminat - - - - -
-Rehin - - - - -
-İpotek - - - - -
1.166.226.910 20.033.224 12.074.404 96.652.641 86.521.786

Grup'un vermiş olduğu teminat, rehin ve ipotekler; havaalanı ve terminal işletmelerine, uçak kiralama firmalarına ve mal - hizmet tedarikçilerine verilen teminatlardan oluşmaktadır.

Grup'un vermiş olduğu diğer TRİ'lerin (madde D kapsamında) Grup'un özkaynaklarına oranı 31 Aralık 2023 itibarıyla %0'dır.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 16 - TAAHHÜTLER

Teminat-Rehin-İpotekler ("TRİ")

31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla Grup'un teminat/rehin/ipotek pozisyonuna ilişkin tabloları aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2022 TL karşılığı ABD Doları Avro TL Diğer
A. Kendi Tüzel Kişiliği Adına Vermiş Olduğu TRİ'lerin
Toplam Tutarı
-Teminat 1.801.907.497 74.312.141 9.477.775 191.406.235 32.052.059
-Rehin - - - - -
-İpotek - - - - -
B. Tam Konsolidasyon Kapsamına Dahil Edilen
Ortaklıklar Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam
Tutarı
-Teminat - - - - -
-Rehin - - - - -
-İpotek - - - - -
C. Olağan Ticari Faaliyetlerinin Yürütülmesi Amacıyla
Diğer 3. Kişilerin Borcunu Temin Amacıyla Vermiş
Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı
-Teminat - - - - -
-Rehin - - - - -
-İpotek - - - - -
D. Diğer Verilen TRİ'lerin Toplam Tutarı
i. Ana Ortak Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam
Tutarı
-Teminat - - - - -
-Rehin - - - - -
-İpotek - - - - -
ii. B ve C maddeleri Kapsamına Girmeyen Diğer
Grup Şirketleri Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin
Toplam Tutarı
-Teminat - - - - -
-Rehin - - - - -
-İpotek - - - - -
iii. C Maddesi Kapsamına Girmeyen 3. Kişiler
Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı
-Teminat - - - - -
-Rehin - - - - -
-İpotek - - - - -
1.801.907.497 74.312.141 9.477.775 191.406.235 32.052.059

Grup'un vermiş olduğu teminat, rehin ve ipotekler; havaalanı ve terminal işletmelerine, uçak kiralama firmalarına ve mal - hizmet tedarikçilerine verilen teminatlardan oluşmaktadır.

Grup'un vermiş olduğu diğer TRİ'lerin (madde D kapsamında) Grup'un özkaynaklarına oranı 31 Aralık 2022 itibarıyla %0'dır.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 17 - ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR

Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamındaki borçlar

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla çalışanlara sağlanan faydalar kapsamındaki borçların detayı aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Ödenecek
sosyal sigorta primleri
262.857.995 157.398.227
Çalışanların ücret tahakkukları 135.411.516 62.205.050
398.269.511 219.603.277

Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıklar

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıkların detayı aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Kullanılmamış izin tahakkuku 443.747.837 161.354.458
Personel prim karşılığı 1.144.145.650 515.391.460
1.587.893.487 676.745.918

Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıkların detayı aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Kıdem tazminatı karşılığı 136.594.089 114.037.872
Personel prim karşılığı 1.064.648.084 459.975.174
1.201.242.173 574.013.046

Kullanılmamış İzin Tahakkuku

Kullanılmamış izin tahakkuklarının 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 dönemlerine ilişkin hareketleri aşağıdaki gibidir:

2023 2022
1 Ocak 161.354.458 74.384.034
Dönem içinde ayrılan karşılık 298.326.356 100.555.556
Dönem içinde ödenen / kullanılan (15.932.977) (13.585.132)
31 Aralık 443.747.837 161.354.458

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 17 - ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR

Personel Prim Karşılığı

Personel prim karşılığının 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 dönemlerine ilişkin hareketleri aşağıdaki gibidir:

2023 2022
1 Ocak 975.366.634 285.036.669
Dönem içinde ayrılan karşılık 1.619.795.085 900.191.324
Dönem içinde ödenen (386.367.985) (209.861.359)
31 Aralık 2.208.793.734 975.366.634

Kıdem Tazminatı Karşılığı

Grup, Türk İş Kanunu'na göre, en az bir yıllık hizmeti tamamlayarak 25 yıllık çalışma hayatı ardından emekliye ayrılan (kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş), iş ilişkisi kesilen, askerlik hizmetleri için çağrılan veya vefat eden her çalışanına kıdem tazminatı ödemek mecburiyetindedir.

Ödenecek tazminat, her hizmet yılı için bir aylık maaş tutarı kadardır ve bu miktar 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla 35.058,58 TL (31 Aralık 2022: 19.982,83 TL) ile sınırlandırılmıştır.

Kıdem tazminatı yükümlülüğü yasal olarak herhangi bir fonlamaya tabi değildir ve herhangi bir fonlama şartı bulunmamaktadır.

Kıdem tazminatı karşılığı, Grup'un, çalışanların emekli olmasından kaynaklanan gelecekteki muhtemel yükümlülük tutarının bugünkü değerinin tahmin edilmesi yoluyla hesaplanmaktadır. TMS 19 "Çalışanlara Sağlanan Faydalar", Grup'un yükümlülüklerinin, tanımlanmış fayda planları kapsamında aktüeryal değerleme yöntemleri kullanılarak geliştirilmesini öngörür. Bu doğrultuda, toplam yükümlülüklerin hesaplanmasında kullanılan aktüeryal varsayımlar aşağıda belirtilmiştir:

Ana varsayım, her hizmet yılı için olan azami yükümlülük tutarının enflasyona paralel olarak artacak olmasıdır. Dolayısıyla, uygulanan iskonto oranı, gelecek enflasyon etkilerinin düzeltilmesinden sonraki beklenen reel oranı ifade eder. Bu nedenle, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, ekli finansal tablolarda karşılıklar, geleceğe ilişkin, çalışanların emekliliğinden kaynaklanacak muhtemel yükümlülüğünün bugünkü değeri tahmin edilerek hesaplanır. İlgili bilanço tarihindeki karşılıklar, yıllık %21,37 enflasyon (2022: % 19,10) ve %25,05 (2022: %21,97) faiz oranı varsayımlarına göre yaklaşık %3,03 (2022: %2,48) olarak elde edilen reel iskonto oranı kullanılmak suretiyle hesaplanmıştır. İsteğe bağlı işten ayrılma oranları da 0-15 yıl çalışanlar için %8,22 (2022: %7,62), 16 ve üzeri yıl çalışanlar için %0 olarak dikkate alınmıştır. Grup'un kıdem tazminatı karşılığının hesaplanmasında 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren geçerli olan 35.058,58 TL tavan tutarı dikkate alınmıştır.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 17 - ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR

Kıdem Tazminatı Karşılığı

Kıdem tazminatı karşılığının 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 dönemlerine ilişkin hareketleri aşağıdaki gibidir:

2023 2022
1 Ocak 114.037.872 30.648.219
Aktüeryal (kazanç) / kayıp 48.101.149 78.504.889
Hizmet maliyeti 18.402.348 6.726.568
Faiz maliyeti 25.590.100 6.436.126
Ödenen
kıdem tazminatı
(69.537.380) (8.277.930)
31 Aralık 136.594.089 114.037.872

Hizmet maliyeti ve faiz maliyeti personel giderleri içerisinde muhasebeleştirilmiştir. Hesaplanan aktüeryal kazançlar ve kayıplar 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla diğer kapsamlı kar veya zarar tablosuna yansıtılmıştır.

Kıdem tazminatı yükümlülüğü hesaplamasında kullanılan önemli tahminler iskonto oranı ve isteğe bağlı işten ayrılma olasılığıdır.

  • İskonto oranının %1 düşük alınması durumunda, kıdem tazminatı yükümlülüğü 18.215.613 TL (2022: 14.867.776 TL) daha fazla, %1 yüksek alınması durumunda ise 31.829.329 TL (2022: 21.344.149 TL) daha az olacaktır.
  • Diğer varsayımlar aynı bırakılarak, işten kendi isteği ile ayrılma olasılığı %1 daha düşük alınması durumunda kıdem tazminatı yükümlülüğü 18.291.313 TL (2022: 11.179.968 TL) daha az, %1 daha yüksek alınması durumunda ise 125.221 TL (2022: 1.477.300 TL) daha yüksek olacaktır.

NOT 18 - NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren dönemlere ait niteliklerine göre giderlere ilişkin detaylar aşağıdaki gibidir:

1 Ocak- 1 Ocak
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Yakıt giderleri 22.013.338.140 14.725.630.700
Amortisman ve itfa payı giderleri 7.803.177.634 4.465.307.451
Personel giderleri 8.349.485.665 4.632.004.975
Yer hizmetleri ve istasyon giderleri 4.784.016.591 2.432.280.297
Üst
geçiş giderleri
4.064.384.650 1.973.820.620
Bakım giderleri 1.879.511.534 1.347.388.329
Konma giderleri 2.364.375.779 988.764.236
Yolcu hizmet ve ikram giderleri 747.436.782 255.202.752
Komisyon giderleri 448.993.513 491.275.630
Faaliyet kiralaması giderleri (*) 696.299.942 -
Reklam giderleri 435.378.767 140.906.047
Diğer 3.122.443.136 1.645.471.560
56.708.842.133 33.098.052.597

(*) Kısa dönem faaliyet kiralamalası giderlerinden oluşmaktadır.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 19 - DİĞER VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER

Diğer dönen varlıklar

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla diğer dönen varlıkların detayı aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
KDV alacakları 222.494.464 142.132.824
Diğer 3.548.206 656.898
226.042.670 142.789.722

NOT 20 - SERMAYE, YEDEKLER VE DİĞER ÖZKAYNAK KALEMLERİ

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla sermayenin ayrıntıları aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Hissedarlar: (%) TL (%) TL
Esas Holding 56,65 57.959.838 56,65 57.959.838
Halka Açık Kısım 41,53 42.482.689 41,53 42.482.689
Emine Kamışlı 0,61 619.060 0,61 619.060
Ali İsmail
Sabancı
0,61 619.060 0,61 619.060
Kazım Köseoğlu 0,30 309.530 0,30 309.530
Can Köseoğlu 0,30 309.530 0,30 309.530
TL tarihi sermaye 100,00 102.299.707 100,00 102.299.707

Şirket'in sermayesi her birinin nominal değeri 1 TL olan 102.299.707 adet hisseden oluşmaktadır (31 Aralık 2022: 102.299.707 adet). Çıkarılan bütün hisseler nakden ödenmiştir.

Kar dağıtımı

Halka açık şirketler, kar payı dağıtımlarını SPK'nın 1 Şubat 2014 tarihinden itibaren yürürlüğe giren II-19.1 no'lu Kar Payı Tebliği'ne göre yaparlar.

Ortaklıklar, karlarını genel kurulları tarafından belirlenecek kar dağıtım politikaları çerçevesinde ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak genel kurul kararıyla dağıtır. Söz konusu tebliğ kapsamında, asgari bir dağıtım oranı tespit edilmemiştir. Şirketler esas sözleşmelerinde veya kar dağıtım politikalarında belirlenen şekilde kar payı öderler.

Kar Dağıtımına Konu Edilebilecek Kaynaklar:

Şirket'in bilanço tarihi itibarıyla yasal kayıtlarında dağıtılabilir karı bulunmamaktadır.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 20 - SERMAYE, YEDEKLER VE DİĞER ÖZKAYNAK KALEMLERİ

Yabancı para çevrim farkları

Konsolide finansal tablolar ve dipnotların hazırlanabilmesi amacıyla, TMS 21 uyarınca, Grup'un TMS'ye göre hazırlanmış finansal tablolarındaki özsermaye hariç bilanço kalemleri bilanço tarihindeki Avro kuruyla; özsermaye kalemleri, gelir ve giderler ile nakit akımları ise işlemin gerçekleştiği tarihin kuruyla (tarihsel kur) TL'ye çevrilmiş ve çevrim farkı özkaynaklar altında gösterilmiştir.

Finansal riskten korunma kazanç/kayıpları

Finansal Riskten Korunma Kazanç/Kayıpları, gelecekteki nakit akımlarının finansal riskten korunması olarak belirlenen ve bu konuda etkin olan türev finansal araçların gerçeğe uygun değerindeki değişikliklerin doğrudan özkaynak içerisinde muhasebeleştirilmesi sonucu ortaya çıkar. Finansal riske karşı korunmadan elde edilen ertelenmiş kazanç/zarar toplamı, finansal riske karşı korunan işlemin etkisi kar/zararı etkilediğinde kar/zararda muhasebeleştirilir.

Pay ihraç primleri

18-19 Nisan 2013 tarihlerinde halka arz edilen hisselerin nominal bedelinden daha yüksek bir fiyat üzerinden satılması nedeniyle oluşan 455.687.025 TL'lik fark, paylara ilişkin primler olarak muhasebeleştirilmiştir.

Kontrol gücü olmayan paylar

Bağlı ortaklıkların net varlıklarında ve faaliyet sonuçlarında kontrol gücü olmayan paya sahip hissedarların payları, konsolide bilanço ve kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda kontrol gücü olmayan paylar olarak gösterilmektedir.

Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazanç/kayıp fonu

TMS 19 "Çalışanlara Sağlanan Faydalar" kapsamındaki yükümlülüklerin belirlenmesinde kullanılan aktüeryal varsayımların değişiminden kaynaklanan etkiler tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazanç/kayıp fonunda gösterilmektedir.

Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler

Yasal kayıtlarda, geçmiş dönem karlarından ayrılan ve dağıtım dışı kalan karlar kardan ayrılan kısıtlanmış yedeklerde gösterilmektedir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 21 - HASILAT VE SATIŞLARIN MALİYETİ

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren dönemlere ait hasılat ve satışların maliyetine ilişkin detaylar aşağıdaki gibidir:

Hasılat:

1 Ocak- 1 Ocak
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Tarifeli uçuş ve hizmet gelirleri 69.298.883.405 41.533.549.461
Yurtdışı tarifeli uçuş gelirleri 40.006.952.719 25.171.960.117
Yurtiçi tarifeli uçuş gelirleri 8.113.002.810 5.420.370.551
Tarifeli hizmet gelirleri 21.178.927.876 10.941.218.793
Charter uçuş ve hizmet gelirleri 971.993.169 1.053.639.305
Charter uçuş gelirleri 971.993.169 1.053.639.305
Diğer gelirler 260.655.027 145.024.930
70.531.531.601 42.732.213.696

Grup'un hasılatı, TFRS 15 "Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat" standardı kapsamında, tarifeli uçuşlardan oluşan hasılat, charter uçuşlarından oluşan hasılat ve diğer gelirler olacak şekilde ayrıştırılmaktadır. Ancak, Grup ayrıştırılan bu hasılat kalemleri içindeki hizmet gelirlerini, uçuştan ayrı bir edim yükümlülüğü olarak değerlendirmemekle birlikte, yatırımcılara sıklıkla açıklanan bir veri olması ve faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili merciiler tarafından sürekli inceleniyor olması sebebiyle, ek bilgi olarak sunmaktadır.

Tarifeli uçuş gelirlerinin coğrafi dağılımı aşağıdaki gibidir:

1 Ocak- 1 Ocak
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Avrupa 30.128.785.018 17.810.868.386
Yurtiçi 8.113.002.810 5.420.370.551
Diğer 9.878.167.701 7.361.091.731
48.119.955.529 30.592.330.668

Charter uçuş gelirlerinin coğrafi dağılımı aşağıdaki gibidir:

1 Ocak-
31 Aralık 2023
1 Ocak
31 Aralık 2022
Avrupa 619.242.464 776.633.073
Orta Doğu 347.142.995 272.685.197
Yurtiçi 5.499.108 4.321.035
971.884.567 1.053.639.305

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 21 - HASILAT VE SATIŞLARIN MALİYETİ

Satışların maliyeti:

1 Ocak-
31 Aralık 2023
1 Ocak
31 Aralık 2022
Yakıt giderleri 22.013.338.140 14.725.630.700
Amortisman ve itfa payı giderleri 7.505.513.888 4.284.234.973
Personel giderleri 7.565.237.359 4.032.935.620
Yer hizmetleri ve istasyon giderleri 4.784.016.591 2.432.280.297
Üst
geçiş giderleri
4.064.384.650 1.973.820.620
Bakım giderleri 1.879.511.534 1.347.388.329
Konma giderleri 2.364.375.779 988.764.236
Yolcu hizmet ve ikram giderleri 747.436.782 255.202.752
Sigorta giderleri 243.077.644 271.769.336
Faaliyet kiralaması giderleri 696.299.942 -
Diğer 1.849.940.329 843.481.120
53.713.132.638 31.155.507.983

NOT 22 - GENEL YÖNETİM GİDERLERİ VE PAZARLAMA GİDERLERİ

1 Ocak-
31 Aralık 2023
1 Ocak
31 Aralık 2022
Pazarlama giderleri 1.280.527.235 935.511.653
Genel yönetim giderleri 1.715.182.260 1.007.032.961
2.995.709.495 1.942.544.614

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren dönemlere ait genel yönetim giderleri ile pazarlama giderlerinin detayı aşağıdaki gibidir (ilgili tarihlerde sona eren dönemlere ait araştırma ve geliştirme gideri bulunmamaktadır):

Genel yönetim giderleri:

1 Ocak-
31 Aralık 2023
1 Ocak
31 Aralık 2022
Personel giderleri 621.313.610 457.324.619
Amortisman ve itfa payı giderleri 238.130.997 144.857.982
Bilgi işlem giderleri 345.805.634 207.428.990
Danışmanlık giderleri 120.114.209 34.697.818
Haberleşme giderleri 62.776.392 20.599.048
Noter ve diğer yasal giderler 73.581.034 43.076.964
Genel ofis giderleri 33.889.446 11.571.089
Seyahat giderleri 66.278.083 11.379.737
Eğitim giderleri 13.209.287 5.139.501
Diğer 140.083.568 70.957.213
1.715.182.260 1.007.032.961

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 22 - GENEL YÖNETİM GİDERLERİ VE PAZARLAMA GİDERLERİ

Pazarlama giderleri:

1 Ocak-
31 Aralık 2023
1 Ocak
31 Aralık 2022
Komisyon giderleri 448.993.513 491.275.630
Reklam giderleri 435.378.767 140.906.047
Çağrı merkezi giderleri 116.026.008 44.037.675
Personel giderleri 162.934.696 141.744.736
Amortisman ve itfa payı giderleri 59.532.749 36.214.496
Diğer 57.661.502 81.333.069
1.280.527.235 935.511.653

NOT 23 - ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİRLER VE GİDERLER

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren dönemlere ait esas faaliyetlerden diğer gelirler ve giderlerin detayı aşağıdaki gibidir:

Esas faaliyetlerden diğer gelirler:

1 Ocak-
31 Aralık 2023
1 Ocak
31 Aralık 2022
Faaliyetlerden kaynaklanan kur farkı geliri - 174.901.740
Ticari alacaklar değer düşüklüğü iptali 4.544.541 -
Şüpheli alacak iptal geliri 13.419.241 -
Diğer 974.637 22.279.529
18.938.419 197.181.269

Esas faaliyetlerden diğer giderler:

1 Ocak-
31 Aralık 2023
1 Ocak
31 Aralık 2022
Faaliyetlerden kaynaklanan kur farkı gideri 595.115.619 -
Ceza giderleri 4.741.932 10.596.072
Nakit ve nakit benzerleri değer düşüklüğü 3.141.319 2.954.981
Ticari alacaklar değer düşüklüğü - 14.010.819
Şüpheli alacak karşılığı gideri - 82.367.733
Bağış ve yardımlar (*) 30.500.000 -
Diğer 120.780.005 45.939.052
754.278.875 155.868.657

(*) 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen deprem felaketi dolayısıyla ilgili kurumlara yapılan bağış ve yardımlardan oluşmaktadır.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 24- YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİRLER VE GİDERLER

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren dönemlere ait yatırım faaliyetlerinden gelirler ve giderlerin detayı aşağıdaki gibidir:

Yatırım faaliyetlerinden gelirler:

1 Ocak-
31 Aralık 2023
1 Ocak
31 Aralık 2022
Eurobond satış karı (*) 14.076.448 -
Eurobond faiz geliri 537.548.840 271.985.316
Kur korumalı mevduat faiz geliri 708.260.535 113.179.866
Uçak satışından kaynaklanan gelirler 126.955.318 -
İş
ortaklığı pay satış karı
- 106.669.747
Diğer gelirler 23.742.031 17.752.872
1.410.583.172 509.587.801

(*) Gerçeğe uygun değer ile muhasebeleştirilen finansal yatırımların satışından doğan karları temsil etmektedir.

Yatırım faaliyetlerinden giderler:

1 Ocak-
31 Aralık 2023
1 Ocak
31 Aralık 2022
Uçak satışından kaynaklanan giderler - 29.023.464
Eurobond satış zararı - 11.038.529
Finansal yatırımlar değer düşüklüğü 67.433.199 19.996.181
67.433.199 60.058.174

NOT 25 - FİNANSMAN GELİRLERİ VE GİDERLERİ

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren dönemlere ait finansman gelirlerinin ve giderlerinin detayı aşağıdaki gibidir:

Finansman gelirleri:

1 Ocak-
31 Aralık 2023
1 Ocak
31 Aralık 2022
Kur farkı geliri 947.587.160 -
Faiz geliri 708.316.743 265.198.837
Türev işlemlerden gelirler 20.266.323 -
1.676.170.226 265.198.837

Finansman giderleri:

1 Ocak-
31 Aralık 2023
1 Ocak
31 Aralık 2022
Kiralama faiz giderleri 3.889.974.798 1.187.137.813
Banka kredileri faiz giderleri 344.659.774 247.329.513
İhraç
edilmiş borçlanma araçları faiz giderleri
887.377.944 604.268.553
Kur farkı gideri - 1.105.432.654
Türev işlemlerden giderler - 32.928.558
Diğer komisyon giderleri 889.818.746 613.459.025
6.011.831.262 3.790.556.116

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 26 - DİĞER KAPSAMLI GELİR UNSURLARININ ANALİZİ

Yabancı para çevrim farkları

Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacaklar

2023 2022
1 Ocak 11.667.935.448 7.812.992.040
Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak
yabancı para çevrim farkları 15.936.884.011 3.854.943.408
31 Aralık 27.604.819.459 11.667.935.448
Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacaklar
2023 2022
1 Ocak 165.445.988 66.452.418
Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacak
yabancı para çevrim farkları 202.708.248 98.993.570
31 Aralık 368.154.236 165.445.988
Nakit akış riskinden korunma (kayıp) / kazançları
2023 2022
1 Ocak 282.719.523 125.948.205
Nakit akımlarının finansal riske karşı korunması işleminin
muhasebeleştirilmesinden elde edilen (kayıp) / kazanç (526.730.017) 189.830.321
Nakit akımlarının finansal riske karşı korunması işlemi ile
ilişkilendirilen ertelenmiş vergi 114.012.554 (33.059.003)

31 Aralık (129.997.940) 282.719.523

Finansal varlıkların gerçeğe uygun değer farklarından kazançlar

2023 2022
1 Ocak 26.847.705
Finansal varlıkların gerçeğe uygun değer farklarından kazançlar 30.878.129 -
33.559.631
Finansal varlıkların gerçeğe uygun değer farklarından kazançlar
ile ilişkilendirilen ertelenmiş vergi (9.397.502) (6.711.926)
31 Aralık 48.328.332 26.847.705

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 26 - DİĞER KAPSAMLI GELİR UNSURLARININ ANALİZİ

Nakit akış riskinden korunma (kayıp) / kazançları

Finansal riskten korunma fonu, gelecekteki nakit akımlarının finansal riskten korunması olarak belirlenen ve bu konuda etkin olan türev finansal araçların gerçeğe uygun değerindeki değişikliklerin doğrudan özkaynak içerisinde muhasebeleştirilmesi sonucu ortaya çıkar. Finansal riske karşı korunmadan elde edilen ertelenmiş kazanç/zarar toplamı, finansal riske karşı korunan işlemin etkisi kar/zararı etkilediğinde kar/zararda muhasebeleştirilir.

Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazanç / (kayıp) fonu

2023 2022
1 Ocak (74.584.475) (11.780.564)
Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazançları / (kayıpları) (48.101.149) (78.504.889)
Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazancı / (kaybı)
ile ilişkilendirilen ertelenmiş vergi 16.686.831 15.700.978
31 Aralık (105.998.793) (74.584.475)

NOT 27 - GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL)

Grup, Türkiye'de geçerli olan kurumlar vergisine tabidir. Türkiye'de kurumlar vergisi oranı, 2022 yılı vergilendirme dönemine ait kurum kazançları için %23, 2023 yılı vergilendirme dönemine ait kurum kazançları için %25 olarak uygulanmıştır. Şirket, geçici farklar üzerinden ertelenmiş vergi hesaplarken, geçici farkların kapanacağı tarihte geçerli olacak vergi oranlarını dikkate almaktadır.

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 vergi gideri bileşenleri aşağıda sunulmuştur:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Cari kurumlar vergisi karşılığı - -
Eksi: Peşin ödenen vergi ve fonlar (19.552.842) (8.816.150)
Cari dönem vergisiyle ilgili varlıklar (*) (19.552.842) (8.816.150)
(*)
Peşin ödenen vergilerin, ödenecek kurumlar vergisini aşan kısmı cari dönem vergisi ile ilgili varlıklar altında
gösterilmektedir.
1 Ocak- 1 Ocak
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Vergi gelirleri/(giderleri)
- Cari dönem kurumlar vergisi gideri - -
- Ertelenmiş vergi geliri/(gideri) 10.792.817.864 481.196.654
Toplam vergi geliri/(gideri) 10.792.817.864 481.196.654

Grup'un teşvik belgesine bağlanan yatırımlarından elde ettiği kazançlar, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar indirimli oranlar üzerinden kurumlar vergisine tabi tutulur. Bu kapsamda, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Grup'un öngörülebilir gelecekte faydalanacağı 4.665.178.489 TL (31 Aralık 2022: 3.110.006.651 TL) tutarında vergi avantajı, ertelenmiş vergi varlığı olarak konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır. Söz konusu vergi avantajının 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla muhasebeleştirilmesi neticesinde 1 Ocak – 31 Aralık 2023 dönemine ilişkin konsolide kar veya zarar tablosunda 328.798.284 TL tutarında ertelenmiş vergi gideri oluşmuştur.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 27 - GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL)

Ertelenmiş vergi varlıkları gelecek yıllarda vergilendirilebilen gelirin oluşmasının muhtemel olduğunun tespiti halinde kayıtlara alınmaktadır. Vergilendirilebilen gelirin oluşmasının muhtemel olduğu durumlarda ertelenmiş vergi varlıkları, indirilebilir geçici farklar, mali zararlar ve indirimli kurumlar vergisi ödemesine imkan sağlayan sınırsız ömre sahip yatırım indirimleri nedeniyle hak kazanılan vergi avantajları üzerinden hesaplanmaktadır. Bu kapsamda Grup yatırım teşviklerinden doğan ertelenmiş vergi varlıklarının konsolide finansal tablolara yansıtılmasını uzun süreli planlara dayandırmakta olup, söz konusu yatırım indirimlerine ilişkin ertelenmiş vergi varlıklarının geri kazanılabilirliğini, vergilendirilebilir kar tahminlerini içeren iş modellerini baz alarak her bilanço tarihi itibarıyla değerlendirmektedir.

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla gerçekleştirilen duyarlılık analizinde, iş planlarını oluşturan temel makroekonomik ve sektörel varsayımlarda yer alan girdiler %10 artırılarak/azaltılarak yapıldığında yatırım teşviklerinin kullanılabilirliğine ilişkin öngörülerde önemli bir değişiklik olmamıştır.

Kurumlar Vergisi

Grup, Türkiye'de geçerli olan kurumlar vergisine tabidir. Grup'un cari dönem faaliyet sonuçlarına ilişkin tahmini vergi yükümlülükleri için ekli finansal tablolarda gerekli karşılıklar ayrılmıştır. Türk vergi mevzuatı, ana ortaklık olan şirketin bağlı ortaklıkları konsolide ettiği finansal tabloları üzerinden vergi beyannamesi vermesine olanak tanımamaktadır. Bu sebeple bu konsolide finansal tablolara yansıtılan vergi yükümlülükleri, konsolidasyon kapsamına alınan tüm şirketler için ayrı ayrı hesaplanmıştır.

Vergiye tabi kurum kazancı üzerinden tahakkuk ettirilecek kurumlar vergisi oranı ticari kazancın tespitinde gider yazılan vergi matrahından indirilemeyen giderlerin eklenmesi ve vergiden istisna kazançlar, vergiye tabi olmayan gelirler ve diğer indirimler (varsa geçmiş yıl zararları ve tercih edildiği takdirde kullanılan yatırım indirimleri) düşüldükten sonra kalan matrah üzerinden hesaplanmaktadır.

Türkiye'de uygulanan kurumlar vergisi oranı %25'dir (2022: %23).

Vergi Usul Kanunu'nun geçici 33. maddesi ile; 2021 ve 2022 yılı hesap dönemleri ile 2023 yılı geçici vergi dönemlerinde VUK'un mükerrer 298/A maddesindeki şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon düzeltmesi yapılmayacağı, buna karşın 31 Aralık 2023 tarihli mali tabloların ise herhangi bir şarta bakılmaksızın düzeltmeye tabi tutulacağı hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede; Vergi Usul Kanunu'na göre düzenlenen 31 Aralık 2023 tarihli mali tablolar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuştur.

Ertelenmiş Vergi

Grup, vergiye esas yasal finansal tabloları ile TMS'ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları için ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü muhasebeleştirmektedir. Söz konusu farklılıklar genellikle bazı gelir ve gider kalemlerinin vergiye esas finansal tablolar ile TMS'ye göre hazırlanan finansal tablolarda farklı dönemlerde yer almasından kaynaklanmakta olup, söz konusu farklar aşağıda belirtilmektedir.

Ertelenmiş vergi aktifleri ve pasiflerinin hesaplanmasında geçici farkların kapanacağı tarihte geçerli olacak vergi oranlarını dikkate almaktadır.

Türkiye'de işletmelerin konsolide vergi iadesi beyan edememeleri sebebiyle, ertelenmiş vergi varlıkları olan bağlı ortaklıklar, ertelenmiş vergi yükümlülükleri olan bağlı ortaklıklar ile netleştirilmez ve ayrı olarak gösterilir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 27 - GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL)

Ertelenmiş Vergi

31 Aralık 2023 itibarıyla ertelenmiş vergi yükümlülüğünün hareketi aşağıdaki gibidir:

1
Ocak
- 31
Aralık
2023
Diğer
kapsamlı
Yabancı
para
gelir
/
gider
ertelenmiş
Dönem
1
Ocak
2023
çevrim
farkı
vergi
etkisi
vergi
gideri
31
Aralık
2023
Maddi
ve maddi
olmayan
duran
varlıkların
kayıtlı
değerleri
ile
vergi
matrahları
arasındaki
fark
net
(6
148
251
.673)
(1
.642
424
851)
- 8
445
475
591
654
.799.067
Devreden
mali
zararlar
1
096
195
.927
1
118
438
.756
- 1
585
402
249
3
800
036
.932
Devlet
teşvik
ve yardımları
3
110
006
.651
1
883
.970
122
- (328
.798
284)
4
.665
178
489
Kıdem
tazminatı
karşılığı
22
807
574
8
403
142
16
.686
817
21
583
.924
69.481
457
karşılıkları
Dava
3
593
.975
2
.792
.607
- 1
.924
417
8
310
.999
Kullanılmamış
izin
ve prim
tahakkuku
227
060
038
205
.681
565
- 230
393
.786
663
135
389
puan yükümlülükleri
Uçuş
64
379
567
54
330
.617
- 50
594
.909
169
305
093
Uçak
bakım
yükümlülükleri
775
249
.952
794
571
.724
- (349
800
.948)
1
220
020
.728
Finansal
yatırımlar
gerçeğe
uygun değer
değişimi
(6
.701
442)
(10
484)
(9
397
513)
- (16
109
439)
finansal
araçlar
makul
değer
değişimi
Türev
(70
591
532)
(752
.752)
114
012
579
(2
487
512)
40
180
.783
Diğer 201
478
881
35
317
217
- 1
138
529
.732
1
375
325
830
Ertelenmiş
vergi
yükümlülüğü
(724.772.082) 2.460.317.663 121.301.883 10.792.817.864 12.649.665.328

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 27 - GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL)

Ertelenmiş Vergi

31 Aralık 2022 itibarıyla ertelenmiş vergi yükümlülüğünün hareketi aşağıdaki gibidir:

1
Ocak
- 31
Aralık
2022
Diğer
kapsamlı
Yabancı
para
gelir
/
gider
ertelenmiş
Dönem
1
Ocak
2022
çevrim
farkı
vergi
etkisi
vergi
gideri
31
Aralık
2022
Maddi
ve maddi
olmayan
duran
varlıkların
kayıtlı
değerleri
ile
vergi
matrahları
arasındaki
fark
net
(3.813.040.645) (1.488.162.020) - (847.049.008) (6.148.251
.673)
Devreden
mali
zararlar
2.048.734.322 517
.637.869
- (1.470.176.264) 1.096.195
.927
Devlet
teşvik
ve yardımları
- 397.263.714 - 2.712.742.937 3.110.006.651
Kıdem
tazminatı
karşılığı
6.129.644 1.118.523 15
.700.977
(141.570) 22.807.574
Dava
karşılıkları
2.913.547 996.098 - (315
.670)
3.593
.975
Kullanılmamış
izin
ve prim
tahakkuku
59
.314.449
39.836.272 - 127.909.317 227.060.038
puan yükümlülükleri
Uçuş
20.704.282 12.039.782 - 31.635
503
64.379.567
Uçak
bakım
yükümlülükleri
774.817.554 30.192.159 - (29.759
.761)
775
.249.952
Finansal
yatırımlar
uygun değer
değişimi
gerçeğe
- 10.484 (6.711.926) - (6.701.442)
Türev
finansal
araçlar
makul
değer
değişimi
(37.572
.284)
97.322 (33.059
.002)
(57
568)
(70.591
532)
Diğer 6.521
.264
238.548
.879
- (43.591
.262)
201.478.881
Ertelenmiş
vergi
yükümlülüğü
(931.477.867) (250.420.918) (24.069.951) 481.196.654 (724.772.082)

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 27 - GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL)

Ertelenmiş Vergi

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde diğer kapsamlı gelire ait vergi etkileri aşağıdaki gibidir:

1 Ocak - 31 Aralık 2023
Vergi öncesi Vergi Vergi sonrası
tutar gideri tutar
Yabancı para çevrim farklarındaki değişim 16.139.592.259 - 16.139.592.259
Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazançları/(kayıpları) (48.101.149) 16.686.831 (31.414.318)
Finansal varlıkların gerçeğe uygun değer farklarından kazançlar 30.878.129 (9.397.513) 21.480.616
Finansal riskten korunma fonundaki değişim (526.730.017) 114.012.565 (412.717.452)
Diğer kapsamlı gelir 15.595.639.222 121.301.883 15.716.941.105
1 Ocak - 31 Aralık 2022
Vergi öncesi Vergi Vergi sonrası
tutar geliri tutar
Yabancı para çevrim farklarındaki değişim 3.953.936.978 - 3.953.936.978
Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazançları/(kayıpları) (78.504.889) 15.700.978 (62.803.911)
Finansal varlıkların gerçeğe uygun değer farklarından kazançlar 33.559.631 (6.711.926) 26.847.705
Finansal riskten korunma fonundaki değişim 189.830.321 (33.059.003) 156.771.318
Diğer kapsamlı gelir 4.098.822.041 (24.069.951) 4.074.752.090

31 Aralık 2022 ve 31 Aralık 2021 tarihlerinde sona eren yıllara ait konsolide kar veya zarar tablosunda yer alan vergi giderinin mutabakatı aşağıdaki gibidir:

1 Ocak- 1 Ocak
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Vergi öncesi (zarar) / kar 10.114.683.933 6.618.948.494
Vergi oranı %25 %23
Cari vergi oranı kullanılarak hesaplanan vergi tutarı (2.528.670.983) (1.522.358.154)
Kanunen kabul edilmeyen giderlerin vergi etkisi (111.213.096) (373.699.737)
Yatırım destek teşviki (328.798.284) 2.712.742.937
Vergiden istisna gelirler 91.611.549 12.688.299
Enflasyon muhasebesi etkisi 18.917.873.659 -
Kullanılan farklı vergi oranlarının etkisi (201.455.680) (176.513.220)
Yabancı para çevrim farkları etkisi ve diğer (5.046.529.301) (171.663.471)
Dönem vergi geliri 10.792.817.864 481.196.654

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, Grup'un ertelenmiş vergi varlığı muhasebeleştirmediği taşınabilir vergi zarar tutarı yoktur.

NOT 28 - PAY BAŞINA KAZANÇ / KAYIP

Konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda belirtilen pay başına kazanç/(kayıp), net dönem karının ilgili dönem içinde çıkarılmış hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama adedine bölünmesi ile tespit edilir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 28 - PAY BAŞINA KAZANÇ / KAYIP

Buna göre Grup'un 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren dönemlere ilişkin pay başına kazanç/(kayıp) tutarları aşağıdaki gibidir:

1 Ocak- 1 Ocak
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Dönem karı 20.907.501.797 7.100.145.148
İhraç edilmiş hisselerin dönem içindeki
ağırlıklı ortalama adedi 102.299.707 102.299.707
Pay başına kazanç 204,37 69,41

NOT 29 - KUR DEĞİŞİMİNİN ETKİLERİ

Kur değişimi etkilerinin detayına Not 32 kur riski yönetimi alt başlığında yer verilmiştir.

NOT 30 - TÜREV ARAÇLAR

Türev Araçlar Gerçeğe Uygun Değeri

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Varlıklar Yükümlülükler Varlıklar Yükümlülükler
Kısa vadeli 12.607.533 109.079.828 267.091.000 -
Uzun vadeli - 64.250.780 86.308.409 -
12.607.533 173.330.608 353.399.409 -

Türev işlemlere ilişkin açıklamalara Not 33'te verilmiştir.

NOT 31 - FİNANSAL ARAÇLAR

Finansal Yatırımlar

Kısa vadeli

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
İtfa edilmiş maliyetinden gösterilen finansal yatırımlar 7.042.103.028 504.461.690
Gerçeğe uygun değeri kar veya zararda
muhasebeleştirilen finansal varlıklar
2.041.208.673 1.171.307.715
Vadeli mevduatlar (*) 9.496.768.180 595.321.449
Eksi: TFRS 9 kapsamında değer düşüklüğü karşılığı (45.453.939) (9.737.616)
18.534.625.942 2.261.353.238

(*) Vadesi üç ay ile bir yıl arasında olan 7.333.268.180 TL tutarında vadeli ve 2.163.500.000 TL tutarında kur korumalı vadeli mevduatları ifade etmektedir.

Uzun vadeli

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
İtfa edilmiş maliyetinden gösterilen finansal yatırımlar 1.741.816.637 4.311.901.672
Eksi: TFRS 9 kapsamında değer düşüklüğü karşılığı (67.581.142) (34.840.749)
1.674.235.495 4.277.060.923

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 31 - FİNANSAL ARAÇLAR

Finansal Yatırımlar

İtfa edilmiş maliyetleri ile muhasebeleştirilen finansal yatırımlar

Menkul kıymet ihracı yapan şirket 31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
T.C Hazine Müsteşarlığı 5.946.580.267 3.120.197.275
Türkiye İş
Bankası
745.421.680 476.045.583
Türkiye İhracat
Kredi Bankası
175.508.179 929.384.975
Vakıfbank 442.259.123 290.735.529
Citibank 590.330.309 -
BNP Paribas 883.820.107 -
Eurobond (*) 8.783.919.665 4.816.363.362

(*) Grup, sabit getirili menkul kıymetleri etkin faiz oranı kullanılarak itfa edilmiş maliyetleri üzerinden muhasebeleştirilmiştir. Söz konusu bono niteliğindeki menkul kıymetler Avro ve ABD Doları cinsinden olup, sırasıyla yılda bir ve altı ayda bir sabit faiz ödemelidir.

Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal yatırımlar

Gerçeğe uygun değeri kar veya zararda muhasebeleştirilen finansal varlıklar

Gerçeğe uygun değer ile ölçülen rapor tarihi itibarıyla devam eden ABD Doları para biriminden finansal yatırımların kupon faiz oranları ve son itfa tarihleri aşağıdaki gibidir.

Menkul kıymet ihracı yapan şirket ISIN Kodu Kupon Faiz Oranı
(%)
Para
Cinsi
Varlık Değeri Son İtfa
Tarihi
Türkiye İhracat Kredi Bankası XS1917720911 8,25 USD 294.168.543 24.01.2024
Türkiye İhracat Kredi Bankası XS2692231975 9,00 USD 51.061.526 28.01.2027
Istanbul Metropolitan Municipality XS2730249997 10,50 USD 157.604.763 6.12.2028
T.C Hazine Müsteşarlığı US900123CF53 5,75 USD 796.410.679 22.03.2024
Yapı ve Kredi Bankası XS2445343689 9,25 USD 158.731.522 16.10.2028
Türkiye İhracat Kredi Bankası XS2395576437 9,38 USD 40.196.789 31.01.2026
Türkiye İhracat Kredi Bankası XS2523929474 9,76 USD 543.034.851 13.11.2025
2.041.208.673

(*) Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklarda yer alan bonolara ilişkindir. Söz konusu bono niteliğindeki menkul kıymetler ABD Doları cinsinden olup, sırasıyla yılda bir ve altı ayda bir sabit faiz ödemelidir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 31 - FİNANSAL ARAÇLAR

Finansal Yatırımlar

Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal yatırımlar

İtfa edilmiş maliyeti ile ölçülen finansal yatırımlar

İtfa edilmiş maliyeti ile ölçülen finansal yatırımların aktif bir piyasası olup, piyasa fiyatlarına göre (kirli fiyatlara göre) değerleri ise; aşağıdaki gibidir:

Menkul kıymet ihracı yapan şirket 31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
T.C Hazine Müsteşarlığı 6.049.922.905 3.141.846.828
Türkiye İş
Bankası
757.050.451 480.856.725
Türkiye İhracat
Kredi Bankası
179.077.170 951.904.479
Vakıfbank 472.399.810 298.671.131
Citibank 645.285.344 -
BNP Paribas 913.526.222 -
9.017.261.902 4.873.279.163

31.12.2023 tarihi itibarıyla itfa edilmiş maliyeti ile ölçülen rapor tarihi itibarıyla devam eden Avro ve ABD Doları para biriminden finansal yatırımların kupon faiz oranları ve son itfa tarihleri aşağıdaki gibidir.

Menkul kıymet ihracı yapan şirket ISIN Kodu Kupon Faiz Oranı
(%)
Para
Cinsi
Taşınan Değeri Son İtfa Tarihi
T.C Hazine Müsteşarlığı US900123CF53 5,75 USD 2.819.225.412 22.03.2024
T.C Hazine Müsteşarlığı US900123AW05 7,38 USD 1.767.950.174 5.02.2025
Türkiye İş Bankası XS1578203462 6,13 USD 745.421.680 25.04.2024
Türkiye İhracat Kredi Bankası XS1814962582 6,13 USD 66.635.706 3.05.2024
T.C Hazine Müsteşarlığı XS1917720911 8,25 USD 1.359.404.682 24.01.2024
Vakıfbank XS1970705528 8,13 USD 442.259.123 27.03.2024
Citibank XS2618428317 8,90 USD 590.330.309 20.06.2024
BNP Paribas XS2506542864 9,85 USD 883.820.107 27.06.2024
Türkiye İhracat Kredi Bankası XS2395576437 9,38 USD 108.872.472 31.01.2026
8.783.919.665

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 31 - FİNANSAL ARAÇLAR

Finansal Borçlar

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla finansal borçların detayları aşağıdaki gibidir:

Kısa vadeli finansal borçlar 31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Kısa vadeli banka kredileri 5.353.784.770 2.119.867.677
5.353.784.770 2.119.867.677
Uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları 31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli kısmı 1.011.358.155 504.717.325
Çıkarılmış tahvillerin anapara taksitleri ve faizler 968.515.134 614.486.515
Çıkarılmış tahvillerin ihraç farkı ve komisyonları (35.165.530) (22.336.144)
Kiralama sözleşmelerinden kaynaklı borçlar 11.326.083.111 6.669.837.262
Uzun vadeli operasyonel kiralama borçlarının
kısa vadeli kısımları 1.372.450.408 502.189.408
Uzun vadeli finansal kiralama borçlarının
kısa vadeli kısımları 9.953.632.703 6.167.647.854
13.270.790.870 7.766.704.958
Uzun vadeli finansal borçlar 31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Uzun vadeli banka kredileri 2.106.183.775 -
İhraç
edilmiş borçlanma araçları (*)
10.252.656.283 6.511.102.655
Çıkarılmış tahvillerin ihraç farkı ve komisyonları (46.823.151) (52.076.861)
Kiralama sözleşmelerinden kaynaklı borçlar 88.581.646.542 44.654.342.098
Uzun vadeli operasyonel kiralama borçları 4.784.464.987 3.554.654.889
Uzun vadeli finansal kiralama borçları 83.797.181.555 41.099.687.209
100.893.663.449 51.113.367.892

(*) Grup'un 29 Nisan 2021 tarihinde, "Rule 144A" ve/veya "Regulation S" formatında yurtdışında nitelikli yatırımcılara ihraç ettiği tahvillerin nominal değeri 375.000.000 ABD Doları ve %9,25 faizle vadesi 5 yıl olup üçüncü ve dördüncü yıl itibarıyla erken ödeme opsiyonu bulunmaktadır.

Tahviller İrlanda Borsası'nda (Euronext Dublin) işlem görmektedir. Eurobond sözleşmesinde Şirket tarafından sağlanmış finansal güvenceler bulunmaktadır. Bunlardan bazıları, menfi rehin, borçluluk oranında sınırlamalar, finansalların yayınlanması, iştirak ve bağlı ortaklıklarla işlemler, minimum likidite, birleşme, konsolidasyon ve tüm varlıkların satışı, varlık satışı sınırlaması, ödeme kısıtlamalarıdır. Söz konusu sözleşme kapsamındaki koşullar 31 Aralık 2023 tarihi itibariyle sağlanmıştır.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 31 - FİNANSAL ARAÇLAR

Finansal Borçlar

Banka Kredileri

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla tamamı sabit faizli kısa ve uzun vadeli kredilerin ağırlıklı ortalama etkin faiz oranları, orijinal tutarları ve TL karşılıklarının detayı aşağıdaki gibidir;

Ağırlıklı ortalama Para Orijinal TL
31 Aralık 2023 etkin faiz oranı (%) birimi tutar karşılığı
Kısa vadeli krediler 7,04 Avro 164.671.975 5.353.784.770
5.353.784.770
Ağırlıklı ortalama Para Orijinal TL
31 Aralık 2022 etkin faiz oranı (%) birimi tutar karşılığı
Kısa vadeli krediler 5,73 Avro 106.145.268 2.119.867.677
2.119.867.677
Ağırlıklı ortalama Para Orijinal TL
31 Aralık 2023 etkin faiz oranı (%) birimi tutar karşılığı
Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli kısmı 5,42 Avro 31.048.114 1.011.358.155
1.011.358.155
Ağırlıklı ortalama Para Orijinal TL
31 Aralık 2022 etkin faiz oranı (%) birimi tutar karşılığı
Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli kısmı 19,56 T L 46.742.248 46.742.255
Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli kısmı 2,94 Avro 22.973.532 457.975.070
504.717.325
Ağırlıklı ortalama Para Orijinal TL
31 Aralık 2023 etkin faiz oranı (%) birimi tutar karşılığı
Uzun vadeli krediler 5,57 Avro 64.658.631 2.106.183.775
2.106.183.775

Kiralama İşlemlerinden Borçlar

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla finansal ve operasyonel kiralama yükümlülüğüne ilişkin detaylar aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
1 yıldan az 15.612.828.462 8.913.916.797
1 - 5 yıl arası 51.728.967.777 32.570.254.924
5 yıldan fazla 51.771.613.861 24.943.631.599
119.113.410.100 66.427.803.320
Eksi: Gelecek dönemlere ait faiz gideri (19.205.680.447) (15.103.623.960)
99.907.729.653 51.324.179.360

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 31 - FİNANSAL ARAÇLAR

Finansal Borçlar

Kiralama İşlemlerinden Borçlar

Kiralama yükümlülüklerinin asgari kira ödemelerinin bugünkü değerleri aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
1 yıldan az 11.326.083.111 6.669.837.262
1 - 5 yıl arası 42.463.408.399 23.134.858.035
5 yıldan fazla 46.118.238.143 21.519.484.063
99.907.729.653 51.324.179.360

Grup uçaklarını ve bazı yer işletme ekipmanlarını kiralama yoluyla temin etmektedir. Finansal durum tablosu tarihi itibarıyla kiralama sözleşmeleri uyarınca ortalama kiralama süresi 6,14 yıldır. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Avro cinsinden değişken faizli kiralama yükümlülükleri toplam 68.191.113.977 TL ve ağırlıklı ortalama faiz oranı %3,92 (31 Aralık 2022: %2,36) iken ABD Doları cinsinden değişken faizli kiralama yükümlülükleri toplam 12.014.510.143 TL ve ağırlıklı ortalama faiz oranı ise %6,71'dir (31 Aralık 2022: %5,38).

Finansman faaliyetlerinden kaynaklanan yükümlülüklerin mutabakatı

Grup'un finansman faaliyetlerinden kaynaklanan yükümlülüklerine ilişkin değişimler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Kredi
kullanımı ve
kredi geri
1 Ocak 2023 ödemeleri, (net)
Yeni
kiralamalar ve
kiralama
ödemeleri
Nakit dışı değişimler 31 Aralık 2023
Banka kredileri ve ihraç edilmiş
borçlanma araçları
9.675.761.167 945.699.752 - 8.989.048.517 19.610.509.436
Kiralama işlemlerinden borçlar 51.324.179.360 - (12.051.211.670) 60.634.761.963 99.907.729.653
60.999.940.527 945.699.752 (12.051.211.670) 119.518.239.089
Kredi
kullanımı ve
kredi geri
Yeni
kiralamalar ve
kiralama
1 Ocak 2022 ödemeleri, (net) ödemeleri Nakit dışı değişimler 31 Aralık 2022
Banka kredileri
Kiralama işlemlerinden borçlar
8.750.396.664
27.915.569.868
(3.331.247.539)
-
-
(5.124.173.058)
4.256.612.042
28.532.782.550
9.675.761.167
51.324.179.360
36.665.966.532 (3.331.247.539) (5.124.173.058) 32.789.394.592 60.999.940.527

NOT 32 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ

Sermaye Risk Yönetimi

Grup, sermaye yönetiminde, bir yandan faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamaya çalışırken, diğer yandan da borç ve özkaynak dengesini en verimli şekilde kullanarak karını artırmayı hedeflemektedir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 32 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ

Sermaye Risk Yönetimi

Grup'un sermaye yapısı Not 31'de açıklanan kiralama ve kredileri de içeren borçlar, ve sırasıyla nakit ve nakit benzerleri, çıkarılmış sermaye, paylara ilişkin primler ile geçmiş yıl kazançlarını içeren özkaynak kalemlerinden oluşmaktadır. Grup, işletme sermayesi ihtiyacını operasyonlarından elde ettiği nakit ile ve gerektiğinde yerli ve yabancı bankalardan sağladığı kredi limitleri vasıtası ile karşılamaktadır.

Grup'un sermaye maliyeti ile birlikte her bir sermaye sınıfıyla ilişkilendirilen riskler Grup'un üst yönetimi tarafından değerlendirilir. Bu incelemeler sırasında üst yönetim sermaye maliyeti ile birlikte her bir sermaye sınıfıyla ilişkilendirilebilen riskleri de değerlendirir ve Yönetim Kurulu'nun kararına bağlı olanları Yönetim Kurulu'nun değerlendirmesine sunar.

Grup, üst yönetim ve Yönetim Kurulu'nun değerlendirmelerine dayanarak sermaye çeşitlendirmesini yeni borç edinilmesi, mevcut olan borcun geri ödenmesi ve/veya sermaye artışına gidilmesi yollarıyla dengede tutmayı amaçlamaktadır. Grup'un genel sermaye risk yönetim stratejisi önceki yıllara göre değişmemiştir.

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, nakit ve nakit benzeri değerler ile finansal yatırımların finansal borçlardan düşülmesiyle hesaplanan net borcun, toplam sermayeye bölünmesi ile bulunan borç sermaye oranı aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Finansal Borçlar 117.573.531.330 59.903.072.831
Eksi: Nakit ve Nakit Benzerleri ile Finansal Yatırımlar (36.287.220.364) (17.096.681.032)
Net Borç 81.286.310.966 42.806.391.799
Toplam Özkaynak 54.669.186.221 18.044.743.319
Toplam Sermaye 135.955.497.187 60.851.135.118
Net Borç/Toplam Sermaye Oranı 0,6 0,7

Finansal Risk Faktörleri

Grup faaliyetleri nedeniyle piyasa riski (kur riski, gerçeğe uygun değer faiz oranı riski, nakit akımı faiz oranı riski ve fiyat riski), kredi riski ve likidite riskine maruz kalmaktadır. Grup'un risk yönetimi programı genel olarak mali piyasalardaki belirsizliğin, Grup finansal performansı üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerinin minimize edilmesi üzerine odaklanmaktadır. Grup, çeşitli finansal risklerden korunmak amacı ile türev ürünleri kullanmaktadır.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 32 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ

Finansal Risk Faktörleri

Kredi riski yönetimi

Grup, ticari alacakların beklenen kredi zararı karşılığının hesaplaması için TFRS 9'da belirtilen kolaylaştırılmış yaklaşımı uygulamıştır. Bu yaklaşım tüm ticari alacaklar için ömür boyu beklenen kredi zararı karşılığı uygulamasına izin vermektedir. Beklenen kredi zararını ölçmek için, öncelikle Grup ticari alacaklarını vadeleri ve kredi riski karakterleri dikkate alarak gruplandırmıştır. Geçmiş kredi zarar deneyimleri ve ileriye yönelik makroekonomik göstergeler kullanılarak gruplandırılan her bir ticari alacak sınıfı için beklenen kredi zararı oranı hesaplanmış ve belirlenen oran ile ticari alacak toplamları çarpılarak beklenen kredi zarar karşılığı hesaplanmıştır.

Vadesi Vadesi Vadesi
Vadesi 0-1 Ay 1-3 ay 3 aydan fazla
31 Aralık 2023 geçmemiş geçmiş geçmiş geçmiş Toplam
Dönem sonu bakiye 1.473.077.396 195.372.196 3.080.093 108.522.520 1.780.052.205
Kredi zararı oranı (%) 0,6% 0,7% 0,6% 92,7%
Beklenen kredi zararları 9.282.456 1.283.595 17.603 100.568.954 111.152.608
Vadesi Vadesi Vadesi
Vadesi 0-1 Ay 1-3 ay 3 aydan fazla
31 Aralık 2022 geçmemiş geçmiş geçmiş geçmiş Toplam
Dönem sonu bakiye 1.089.513.543 40.406.621 51.283.359 82.147.718 1.263.351.241
Kredi zararı oranı (%) 0,7% 0,7% 1,7% 97%
Beklenen kredi zararları 7.833.602 290.524 897.202 79.282.243 88.303.571

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 32 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ

Finansal Risk Faktörleri

Kredi riski yönetimi:

Alacaklar
Ticari
Alacaklar
Diğer
Alacaklar
Bankalardaki Finansal Türev
31
Aralık
2023
İlişkili
Taraf
Diğer İlişkili
Taraf
Diğer Mevduat Yatırımlar Araçlar
tarihi
itibarıyla
Raporlama
maruz kalınan
azami
kredi
riski
(A+B+C+D)
(*)
- 1.657.503.840 44.138 1.963.446.025 16.082.396.035 20.208.861.437 12.607.533
Azami
riskin
teminat
vs. ile
güvence altına
alınmış
kısmı
(**)
- 454.299.726 - - - - -
A.
Vadesi
geçmemiş
ya da
değer
düşüklüğüne
uğramamış
finansal
varlıkların
net defter
değeri
- 1.614.550.299 44.138 1.963.446.025 16.082.396.035 20.208.861.437 12.607.533
Vadesi
geçmiş
ancak
değer
düşüklüğüne
varlıkların
B.
uğramamış
net defter
değeri
- 42.953.541 - - - - -
- Teminat
vs. ile
güvence altına
alınmış
kısmı
- 42.953.541 - - - - -
C.
düşüklüğüne
varlıkların
net defter
değerleri
Değer
uğrayan
- Vadesi
geçmiş
(brüt
defter
değeri)
- 98.516.952 - - - - -
düşüklüğü
(-)
- Değer
- (98.516.952) - - - - -
- Net
değerin
teminat
vs. ile
güvence altına
alınmış
kısmı
- - - - - - -
- Vadesi
geçmemiş
(brüt
defter
değeri)
- 12.635.656 - - 7.584.769 - -
düşüklüğü
(-)
- Değer
- (12.635.656) - - (7.584.769) - -
değerin
teminat
vs. ile
güvence altına
alınmış
kısmı
- Net
- - - - - - -
D.
Bilanço
dışı
kredi
riski
içeren
unsurlar
- - - - - - -

(*) Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.

(**) Teminatlar, müşterilerden alınan teminat mektuplarından oluşmaktadır.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 32 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ

Finansal Risk Faktörleri

Kredi riski yönetimi:

Alacaklar
Ticari
Alacaklar
Diğer
Alacaklar
31
Aralık
2022
İlişkili
Taraf
Diğer İlişkili
Taraf
Diğer Bankalardaki
Mevduat
Finansal
Yatırımlar
Türev
Araçlar
Raporlama
tarihi
itibarıyla
maruz kalınan
azami
kredi
riski
(A+B+C+D)
(*)
- 1.175.047.670 603.250 873.712.598 10.560.936.173 6.538.414.161 353.399.409
Azami
riskin
teminat
vs. ile
güvence altına
alınmış
kısmı
(**)
- 226.295.666 - - - - -
A.
Vadesi
geçmemiş
ya da
değer
düşüklüğüne
uğramamış
finansal
varlıkların
net defter
değeri
- 1.092.033.951 603.250 873.712.598 10.560.936.173 6.538.414.161 353.399.409
Vadesi
geçmiş
ancak
değer
düşüklüğüne
varlıkların
B.
uğramamış
net defter
değeri
- 83.013.719 - - - - -
- Teminat
vs. ile
güvence altına
alınmış
kısmı
- 83.013.719 - - - - -
C.
Değer
düşüklüğüne
uğrayan
varlıkların
net defter
değerleri
- Vadesi
geçmiş
(brüt
defter
değeri)
- 31.134.981 - - - - -
düşüklüğü
(-)
- Değer
- (31.134.981) - - - - -
değerin
teminat
vs. ile
güvence altına
alınmış
kısmı
- Net
- - - - - - -
- Vadesi
geçmemiş
(brüt
defter
değeri)
- 17.180.197 - - 4.443.450 - -
- Değer
düşüklüğü
(-)
- (17.180.197) - - (4.443.450) - -
değerin
teminat
vs. ile
güvence altına
alınmış
kısmı
- Net
- - - - - - -
Bilanço
dışı
kredi
riski
içeren
unsurlar
D.
- - - - - - -

(*) Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.

(**) Teminatlar, müşterilerden alınan teminat mektuplarından oluşmaktadır.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 32 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ

Finansal Risk Faktörleri

Kredi riski yönetimi

Vadesi geçen alacakların yaşlandırması aşağıdaki gibidir:

Ticari Diğer Banka
31 Aralık 2023 alacaklar alacaklar mevduatları Toplam
Vadesi üzerinden 1-30 gün geçmiş 1.827.845 - - 1.827.845
Vadesi üzerinden 1-3 ay geçmiş 4.591.751 - - 4.591.751
Vadesi üzerinden 3-12 ay geçmiş 2.738.775 - - 2.738.775
Vadesi üzerinden 1-5 yıl geçmiş 132.312.123 - - 132.312.123
Teminat altına alınmış alacaklar (42.953.541) - - (42.953.541)
98.516.953 - - 98.516.953
31 Aralık 2022 Ticari
alacaklar
Diğer
alacaklar
Banka
mevduatları
Toplam
Vadesi üzerinden 1-30 gün geçmiş 7.609.572 - - 7.609.572
Vadesi üzerinden 1-3 ay geçmiş 51.063.112 - - 51.063.112
Vadesi üzerinden 3-12 ay geçmiş 9.529.481 - - 9.529.481
Vadesi üzerinden 1-5 yıl geçmiş 45.946.535 - - 45.946.535
Teminat altına alınmış alacaklar (83.013.719) - - (83.013.719)
31.134.981 - - 31.134.981

Likidite risk yöntemi

Grup, tahmini ve fiili nakit akımlarını düzenli olarak takip ederek ve finansal varlıkların ve yükümlülüklerin vadelerinin eşleştirilmesi yoluyla yeterli fonların ve borçlanma rezervinin devamını sağlayarak, likidite riskini yönetir.

Aşağıdaki tablo, Grup'un finansal yükümlülüklerinin vade dağılımını göstermektedir. Aşağıdaki tablolar, Grup'un yükümlülükleri iskonto edilmeden ve ödemesi gereken en erken tarihler esas alınarak hazırlanmıştır. Söz konusu yükümlülükler üzerinden ödenecek faizler aşağıdaki tabloya dahil edilmiştir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 32 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ

Finansal Risk Faktörleri

Likidite risk yöntemi

31 Aralık 2023 Sözleşme
Sözleşme uyarınca vadeler Defter
değeri
uyarınca nakit
çıkışlar toplamı
(I+II+III+IV)
3 aydan
kısa (I)
3-12 ay
arası (II)
1-5 yıl
arası (III)
5 yıldan
uzun (IV)
Türev olmayan finansal yükümlülükler
Banka kredileri 8.471.326.700 8.774.078.701 4.340.914.165 2.124.196.370 1.681.125.547 627.842.619
Kiralama yükümlülükleri 99.907.729.653 119.113.410.100 4.306.756.960 11.306.071.502 51.728.967.777 51.771.613.861
Ticari borçlar 6.526.115.717 6.526.115.717 6.526.115.717 - - -
İhraç edilmiş borçlanma araçları 11.139.182.736 13.592.321.503 - 1.022.574.635 12.569.746.868 -
126.044.354.806 148.005.926.021 15.173.786.842 14.452.842.507 65.979.840.192 52.399.456.480
Defter Sözleşme
uyarınca nakit
çıkışlar toplamı
3 aydan 3-12 ay 1-5 yıl 5 yıldan
Sözleşme uyarınca vadeler değeri (I+II+III+IV) kısa (I) arası (II) arası (III) uzun (IV)
Türev finansal yükümlülükler (net)
Türev nakit giriş çıkışları, net (160.723.075) (178.309.988) (19.882.185) (91.356.413) (67.071.390) -
31 Aralık 2022 Sözleşme
uyarınca nakit
Defter çıkışlar toplamı 3 aydan 3-12 ay 1-5 yıl 5 yıldan
Sözleşme uyarınca vadeler değeri (I+II+III+IV) kısa (I) arası (II) arası (III) uzun (IV)
Türev olmayan finansal yükümlülükler
Banka kredileri 2.624.585.002 2.655.699.083 1.785.378.318 870.320.765 - -
Kiralama yükümlülükleri 51.324.179.360 66.427.803.320 2.449.768.996 6.464.147.801 32.570.254.924 24.943.631.599
Ticari borçlar 3.930.557.016 3.930.557.016 3.930.557.016 - - -
İhraç edilmiş borçlanma araçları 7.051.176.165 7.052.208.984 - 614.486.515 6.437.722.469 -
64.930.497.543 80.066.268.403 8.165.704.330 7.948.955.081 39.007.977.393 24.943.631.599
Defter Sözleşme
uyarınca nakit
çıkışlar toplamı
3 aydan 3-12 ay 1-5 yıl 5 yıldan
Sözleşme uyarınca vadeler değeri (I+II+III+IV) kısa (I) arası (II) arası (III) uzun (IV)
Türev finansal yükümlülükler (net)
Türev nakit giriş çıkışları, net 353.399.409 360.072.572 100.264.842 245.033.800 14.773.930 -

Piyasa riski

Grup'un faaliyetleri öncelikle, aşağıda ayrıntılarına yer verildiği üzere, döviz kuru, akaryakıt fiyatı ve faiz oranındaki değişiklikler ile ilgili finansal risklere maruz kalmaktadır. Döviz kuru, akaryakıt fiyatı ve fazi oranı ile ilişkilendirilen riskleri kontrol altında tutabilmek için Grup türev ürünleri kullanmaktadır.

Kur riski yönetimi

Grup, özellikle Türk Lirası gelir, ABD Doları bazlı borçlanma ve yakıt alımları gibi Avro dışındaki para birimlerinde işlemler gerçekleştirmektedir. Avro dışındaki para birimleri ile gerçekleştirilen bu işlemler Grup'u kur riskine maruz bırakmaktadır. Kur riski, onaylanmış politikalara dayalı olarak yapılan vadeli döviz alım/satım sözleşmeleri ile yönetilmektedir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 32 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ

Finansal Risk Faktörleri

Kur riski yönetimi

Grup'un yabancı para cinsinden parasal ve parasal olmayan varlıklarının ve yükümlülüklerinin 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla dağılımı aşağıdaki gibidir:

İngiliz
31 Aralık 2023 TL Toplam Doları TL Sterlini Diğer
1. Ticari Alacak 1.131.637.640 7.469.645 684.110.649 1.460.848 172.937.455
2a. Parasal Finansal Varlıklar 24.563.475.881 668.634.650 3.870.699.898 9.097.013 668.767.798
2b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar - - - - -
3. Diğer 101.813.001 6.084.964 (85.591.461) 189.475 1.179.809
4. DÖNEN VARLIKLAR 25.796.926.522 682.189.259 4.469.219.086 10.747.336 842.885.062
5. Ticari Alacaklar - - - - -
6a. Parasal Finansal Varlıklar 1.674.235.510 56.872.890 - - -
6b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar - - - - -
7. Diğer 898.327.414 25.840.671 631.013 1.000 136.956.118
8. DURAN VARLIKLAR 2.572.562.924 82.713.561 631.013 1.000 136.956.118
9. TOPLAM VARLIKLAR 28.369.489.446 764.902.820 4.469.850.099 10.748.336 979.841.180
10. Ticari Borçlar 3.806.923.984 70.554.166 1.288.319.658 789.344 412.062.295
11. Finansal Yükümlülükler 4.083.837.381 138.430.478 8.693.284 - -
12a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler 3.054.811.062 21.299.965 2.365.708.819 133.847 57.058.154
12b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler - - - - -
13. KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER 10.945.572.427 230.284.609 3.662.721.761 923.191 469.120.449
14. Ticari Borçlar - - - - -
15. Finansal Yükümlülükler 35.836.803.936 1.216.807.510 16.181.095 - -
16a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler 4.436.132.056 150.693.047 - - -
16b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler - - - - -
17. UZUN VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER 40.272.935.992 1.367.500.557 16.181.095 - -
18. TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER 51.218.508.419 1.597.785.166 3.678.902.856 923.191 469.120.449
19. Bilanço dışı türev araçların net varlık /
(yükümlülük) pozisyonu (19a-19b) (43.592.362) 9.584.500 - (8.700.000) -
19a. Aktif karakterli bilanço dışı döviz
cinsinden türev ürünlerin tutarı 282.150.428 9.584.500 - - -
19b. Pasif karakterli bilanço dışı döviz
cinsinden türev ürünlerin tutarı 325.742.790 - - 8.700.000 -
20. Net yabancı para
varlık / (yükümlülük) pozisyonu (22.849.018.973) (832.882.346) 790.947.243 9.825.145 510.720.731
21. Parasal kalemler net yabancı para
varlık / (yükümlülük) pozisyonu
(1+2a+3+5+6a+7-10-11-12a-14-15-16a) (22.849.018.973) (832.882.346) 790.947.243 9.825.145 510.720.731

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 32 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ

Finansal Risk Faktörleri

Kur riski yönetimi

ABD İngiliz
31 Aralık 2022 TL Toplam Doları TL Sterlini Diğer
1. Ticari Alacak 904.659.934 11.359.231 405.626.090 2.338.427 234.046.183
2a. Parasal Finansal Varlıklar 8.011.021.953 347.310.899 1.141.562.050 2.173.085 326.465.577
2b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar - - - - -
3. Diğer 324.326.814 1.209.583 296.242.473 188.853 1.220.042
4. DÖNEN VARLIKLAR 9.240.008.701 359.879.713 1.843.430.613 4.700.365 561.731.802
5. Ticari Alacaklar - - - - -
6a. Parasal Finansal Varlıklar 4.277.060.941 228.740.631 - - -
6b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar - - - - -
7. Diğer 283.639.643 12.018.294 42.403.538 1.000 16.491.949
8. DURAN VARLIKLAR 4.560.700.584 240.758.925 42.403.538 1.000 16.491.949
9. TOPLAM VARLIKLAR 13.800.709.285 600.638.638 1.885.834.151 4.701.365 578.223.751
10. Ticari Borçlar 2.444.807.016 91.154.711 636.182.811 777.787 86.694.265
11. Finansal Yükümlülükler 3.120.881.560 164.041.779 53.579.164 - -
12a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler 1.908.977.901 33.040.880 1.259.393.554 88.892 29.776.951
12b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler - - - - -
13. KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER 7.474.666.477 288.237.370 1.949.155.529 866.679 116.471.216
14. Ticari Borçlar - - - - -
15. Finansal Yükümlülükler 20.635.392.471 1.102.266.949 24.874.379 - -
16a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler 3.353.463.049 179.345.879 - - -
16b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler - - - - -
17. UZUN VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER 23.988.855.520 1.281.612.828 24.874.379 - -
18. TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER 31.463.521.997 1.569.850.198 1.974.029.908 866.679 116.471.216
19. Bilanço dışı türev araçların net varlık /
(yükümlülük) pozisyonu (19a-19b)
19a. Aktif karakterli bilanço dışı döviz
- - - - -
cinsinden türev ürünlerin tutarı - - - - -
19b. Pasif karakterli bilanço dışı döviz
cinsinden türev ürünlerin tutarı
20. Net yabancı para
- - - - -
varlık / (yükümlülük) pozisyonu (17.662.812.712) (969.211.560) (88.195.757) 3.834.686 461.752.535
21. Parasal kalemler net yabancı para
varlık / (yükümlülük) pozisyonu
(1+2a+3+5+6a+7-10-11-12a-14-15-16a) (17.662.812.712) (969.211.560) (88.195.757) 3.834.686 461.752.535

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 32 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ

Finansal Risk Faktörleri

Kur riski yönetimi

Kur riskine duyarlılık

Grup, başlıca ABD Doları ve TL cinsinden kur riskine maruz kalmaktadır. Aşağıdaki tablo Grup'un ABD Doları ve TL kurlarındaki %10'luk artışa ve azalışa olan duyarlılığını göstermektedir. %10'luk oran, üst düzey yöneticilere Grup içinde kur riskinin raporlanması sırasında kullanılan oran olup, söz konusu oran yönetimin döviz kurlarında beklediği olası değişikliği ifade etmektedir. Duyarlılık analizi sadece dönem sonundaki açık yabancı para cinsinden kalemleri kapsar ve söz konusu kalemlerin yıl sonundaki %10'luk kur değişiminin etkilerini gösterir.

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla döviz kuru duyarlılık analizi tabloları aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 Kar/(Zarar) Özkaynaklar
Yabancı paranın Yabancı paranın Yabancı paranın Yabancı paranın
değer kazanması değer kaybetmesi değer kazanması değer kaybetmesi
ABD Doları kurunun %10 değişmesi halinde
ABD Doları net varlık/(yükümlülüğü) (2.451.855.708) 2.451.855.708 - -
ABD Doları riskinden korunan kısım 28.215.043 (28.215.043) - -
ABD Doları Net Etki (2.423.640.665) 2.423.640.665 - -
TL kurunun %10 değişmesi halinde
TL net varlık/(yükümlülüğü) 79.094.724 (79.094.724) 5.479.918.416 (5.479.918.416)
TL riskinden korunan kısım
TL Net Etki -
79.094.724
-
(79.094.724)
-
5.479.918.416
-
(5.479.918.416)
İngiliz Sterlini kurunun %10 değişmesi halinde
İngiliz Sterlini net varlık/yükümlülüğü 36.787.013 (36.787.013) - -
İngiliz Sterlini riskinden korunan kısım (32.574.279) 32.574.279 - -
GBP Net Etki 4.212.734 (4.212.734) - -
31 Aralık 2022 Kar/(Zarar) Özkaynaklar
Yabancı paranın Yabancı paranın Yabancı paranın Yabancı paranın
değer kazanması değer kaybetmesi değer kazanması değer kaybetmesi
ABD Doları kurunun %10 değişmesi halinde
ABD Doları net varlık/(yükümlülüğü) (1.812.260.851) 1.812.260.851 - -
ABD Doları riskinden korunan kısım - - - -
ABD Doları Net Etki (1.812.260.851) 1.812.260.851 - -
TL kurunun %10 değişmesi halinde
TL net varlık/(yükümlülüğü) (8.819.576) 8.819.576 1.776.202.380 (1.776.202.380)
TL riskinden korunan kısım - - - -
TL Net Etki (8.819.576) 8.819.576 1.776.202.380 (1.776.202.380)
İngiliz Sterlini kurunun %10 değişmesi halinde
İngiliz Sterlini net varlık/yükümlülüğü 8.623.902 (8.623.902) - -
İngiliz Sterlini riskinden korunan kısım
GBP Net Etki
-
8.623.902
-
(8.623.902)
-
-
-
-

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 32 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ

Finansal Risk Faktörleri

Faiz oranı riski yönetimi

Grup'un değişken faiz oranları üzerinden borçlanması, Grup'u faiz oranı riskine maruz bırakmaktadır. Söz konusu risk, Grup tarafından, onaylanmış politikalara dayalı olarak yapılan faiz oranı takas sözleşmeleri yoluyla değişken oranlı borçlar arasında uygun bir dağılım yapılmak suretiyle, yönetilmektedir.

Faiz oranı duyarlılığı

Grup'un faiz oranına duyarlı finansal araçlarının dağılımı aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Değişken
faiz oranlı
Sabit
faiz oranlı
Değişken
faiz oranlı
Sabit
faiz oranlı
Banka kredileri ve İhraç edilmiş borçlanma araçları - 19.610.509.436 - 9.675.761.167
Kiralama yükümlülüğü 92.948.149.033 6.959.580.620 47.164.228.751 4.159.950.609

Değişken faizli yükümlülüklerin analizinde yıl sonundaki bakiyenin tüm yıl boyunca var olduğu varsayımı kullanılmıştır.

Raporlama döneminde faiz oranlarında %0,5'lik bir düşüş/yükseliş olması ve diğer tüm değişkenlerin sabit tutulması durumunda:

Grup'un net karı 272.025.185 TL (2022: 147.708.949 TL) değerinde artacak/azalacaktır. Bunun en büyük sebebi Grup'un değişken faizli kiralama borçlarıdır.

Fiyat risk yönetimi

Akaryakıt fiyat riski yönetimi

Grup işinin doğası gereği yüklü miktarda alım yaptığı akaryakıt fiyat riskine maruz kalmaktadır. Yakıt fiyatlarında; jeopolitik konular, kur değişimleri, arz talep dengesi ve piyasa spekülasyonları gibi birçok etkene bağlı olarak geniş dalgalanmalar meydana gelebilmektedir. Oluşabilecek bu büyük dalgalanmalar, Grup'un satılan malın maliyeti ve operasyon sonuçları üzerinde önemli etkiler yaratabilmektedir.

Grup, türev finansal araçlar kullanarak akaryakıt fiyat riskini yönetmektedir. Grup'un 2011 yılından itibaren riski yönetmek üzere türev enstrümanlar kullanılmasını içeren bir program hazırlamıştır. Bu programa göre ilerideki oniki aylık dönemde oluşması beklenen yakıt tüketiminin %50'sini zorunlu olarak, bir diğer %20'lik dilimi de yönetimin uygun göreceği ölçüde ihtiyari olarak korunması planlanmaktadır. Bu program kapsamında hem jet yakıtı hem de ham petrol (brent oil) üzerinde swap ve opsiyon sözleşmeleri yapılmaktadır. Grup'un fiyat riskine maruz kalması durumu ve bu riski yönetme amaçlı genel stratejisi önceki dönemden bir farklılık göstermemektedir.

Akaryakıt fiyatı duyarlılığı

Grup, akaryakıt alımlarından kaynaklanan nakit akım riskinden korunma amaçlı olarak vadeli yakıt alım ve vadeli opsiyon sözleşmeleri yapmaktadır. Akaryakıt fiyatı nakit akım riskinden korunma muhasebesine konu edilen vadeli yakıt alım ve vadeli opsiyon sözleşmelerinden dolayı, akaryakıt fiyatlarında %1'lik bir artış meydana gelmesi durumunda ertelenmiş vergi etkisi hariç Grup özkaynakları 126.406.232 TL artacaktır (2022: 58.241.589 TL). Akaryakıt fiyatlarında %1'lik bir düşüş meydana gelmesi durumunda ise ertelenmiş vergi etkisi hariç Grup özkaynakları 126.406.232 TL azalacaktır (2022: 58.241.589 TL).

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 33 - FİNANSAL ARAÇLAR (GERÇEĞE UYGUN DEĞER AÇIKLAMALARI VE FİNANSAL RİSKTEN KORUNMA MUHASEBESİ ÇERÇEVESİNDEKİ AÇIKLAMALAR)

Grup Yönetimi, itfa edilmiş maliyet ile değerlenen finansal yatırımlar, finansal kiralama yükümlülükleri ve çıkarılmış tahviller dışındakilerin finansal araçların defter değerinin gerçeğe uygun değerlerini yansıttığına inanmaktadır. Finansal yatırımların ve çıkarılmış tahvillerin ise gerçeğe uygun değeri piyasa rayici (seviye 1) dikkate alınarak belirlenmiştir.

Finansal Araçların Gerçeğe Uygun Değeri

İtfa
edilmiş
maliyet
ile
değerlenen
finansal
Gerçeğe
uygun değeri
Gerçeğe
uygun değer
varlık
ve
özkaynaklara farkı
kar/zarara
31
Aralık
2023
yükümlülükler yansıtılan
türev
araçlar
yansıtılan
türev
araçlar
Defter
değeri
Not
Finansal
varlıklar
Nakit
ve nakit
benzerleri
16
078
358
.927
- - 16
078
358
.927
35
Ticari
alacaklar
1
.668
899
597
- - 1
.668
899
597
6
- Diğer 1
668
899
.597
- - 1
668
899
.597
6
Diğer
alacaklar
1
.963
490
163
- - 1
.963
490
163
İlişkili
taraf
-
44
138
- - 44
138
5
- Diğer 1
963
446
025
- - 1
963
446
025
Finansal
yatırımlar
18
514
030
082
2
041
208
.673
- 20
208
861
437
31
finansal
varlıklar
Türev
- - 12
.607
533
12
.607
533
30
Finansal
yükümlülükler
Finansal
borçlar
8
471
326
.700
- - 8
471
326
.700
31
İhraç
edilmiş
borçlanma
araçları
11
296
013
203
- - 11
139
182
.736
Ticari
borçlar
6.526
115
.717
- - 6.526
115
.717
6
İlişkili
taraf
-
17
811
962
- - 17
811
962
5
- Diğer 6
.508
303
.755
- - 6
.508
303
.755
Diğer
borçlar
260
455
138
- - 260
455
138
finansal
yükümlülükler
Türev
- 173
330
.608
- 173
330
.608
30

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 33 - FİNANSAL ARAÇLAR (GERÇEĞE UYGUN DEĞER AÇIKLAMALARI VE FİNANSAL RİSKTEN KORUNMA MUHASEBESİ ÇERÇEVESİNDEKİ AÇIKLAMALAR)

Finansal Araçların Gerçeğe Uygun Değeri

İtfa
edilmiş
maliyet
ile
değerlenen
finansal
Gerçeğe
uygun değeri
Gerçeğe
uygun değer
varlık
ve
özkaynaklara farkı
kar/zarara
31
Aralık
2022
yükümlülükler yansıtılan
türev
araçlar
yansıtılan
türev
araçlar
Defter
değeri
Not
Finansal
varlıklar
Nakit
ve nakit
benzerleri
10
558
266
871
- - 10
558
266
871
35
Ticari
alacaklar
1
175
047
.670
- - 1
175
047
.670
6
- Diğer 1
175
047
670
- - 1
175
047
670
6
Diğer
alacaklar
874
315
848
- - 874
315
848
İlişkili
taraf
-
603
250
- - 603
250
5
- Diğer 873
.712
.598
- - 873
.712
.598
Finansal
yatırımlar
5
468
.600
.612
1
171
307
.715
- 6.538
414
161
31
finansal
varlıklar
Türev
- 353
399
409
- 353
399
409
30
Finansal
yükümlülükler
Finansal
borçlar
2
.624
585
002
- - 2
.624
585
002
31
İhraç
edilmiş
borçlanma
araçları
7.269
.758
.941
- - 7.051
176
165
Ticari
borçlar
3
.930
557
016
- - 3
930
.557.016
6
İlişkili
taraf
-
9
.595
.784
- - 9
.595
.784
5
- Diğer 3
920
961
232
- - 3
920
961
232
Diğer
borçlar
476
.784
279
- - 476
.784
279

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 33 - FİNANSAL ARAÇLAR (GERÇEĞE UYGUN DEĞER AÇIKLAMALARI VE FİNANSAL RİSKTEN KORUNMA MUHASEBESİ ÇERÇEVESİNDEKİ AÇIKLAMALAR

Finansal Araçların Gerçeğe Uygun Değeri

Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri aşağıdaki gibi belirlenir:

  • Birinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, birbirinin aynı varlık ve yükümlülükler için aktif piyasada işlem gören borsa fiyatlarından değerlenmiştir.
  • İkinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, ilgili varlık ya da yükümlülüğün birinci seviyede belirtilen borsa fiyatından başka direk ya da indirek olarak piyasada gözlenebilen fiyatının bulunmasında kullanılan girdilerden değerlenmiştir.
  • Üçüncü seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, varlık ya da yükümlülüğün gerçeğe uygun değerinin bulunmasında kullanılan piyasada gözlenebilir bir veriye dayanmayan girdilerden değerlenmiştir.
Finansal varlıklar / (Finansal
yükümlülükler)
Gerçeğe uygun değer Gerçeğe uygun
değer seviyesi
Değerleme
tekniği
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Vadeli akaryakıt opsiyon
sözleşmeleri
(173.330.608) 353.399.409 Seviye 2 İndirgenmiş
nakit
akımları yöntemi
Vadeli döviz alım-satım
sözleşmeleri
12.607.533 - Seviye 2 İndirgenmiş
nakit
akımları yöntemi
Vadeli döviz Vadeli akaryakıt
31 Aralık 2023 alım-satım opsiyon
sözleşmeleri sözleşmeleri Toplam
Gerçeğe uygun değer:
Açılış - 353.399.409 353.399.409
Gerçeğe uygun değer artışı, net
Özkaynaklarda
sınıflandırılan
- (526.730.017) (526.730.017)
Kar veya zararda sınıflandırılan 12.607.533 - 12.607.533
Kapanış 12.607.533 (173.330.608) (160.723.075)
Varlıklar 12.607.533 - 12.607.533
Yükümlülükler - (173.330.608) (173.330.608)
Net varlık ve yükümlülük toplamı 12.607.533 (173.330.608) (160.723.075)

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 33 - FİNANSAL ARAÇLAR (GERÇEĞE UYGUN DEĞER AÇIKLAMALARI VE FİNANSAL RİSKTEN KORUNMA MUHASEBESİ ÇERÇEVESİNDEKİ AÇIKLAMALAR)

Finansal Araçların Gerçeğe Uygun Değeri

Vadeli akaryakıt
opsiyon
Faiz oranı
takas
31 Aralık 2022 sözleşmeleri sözleşmeleri Toplam
Gerçeğe uygun değer:
Açılış 163.569.088 (211.337) 163.357.751
Gerçeğe uygun değer artışı / (azalışı), net
Özkaynaklarda sınıflandırılan 189.830.321 - 189.830.321
Kar veya zararda sınıflandırılan - 211.337 211.337
Kapanış 353.399.409 - 353.399.409
Varlıklar 353.399.409 - 353.399.409
Yükümlülükler - -
Net varlık ve yükümlülük toplamı 353.399.409 - 353.399.409

Grup, 1 yıldan kısa ve 1 yıldan uzun dönem içerisinde oluşması tahmin edilen toplam yakıt sarfiyatının sırası ile %47,1 ve %20,6'sı kadar riskten korunma muhasebesine konu ettiği vadeli akaryakıt alımı opsiyon sözleşmelerine sahiptir. Grup riskten korunma politikası doğrultusunda 24 aya kadar uzanan vadeler ile sözleşme yapabilmektedir ve bilanço dönemi itibari ile sözleşmeler Aralık 2025'e kadar sürmektedir. Bu sözleşmelerin toplam nominal tutarı 446,8 milyon ABD Doları olup, ağırlıklı ortalama fiyatı 68-88 ABD Doları aralığındadır. 31 Aralık 2023 itibarıyla etkin oran dışında kalan tutar önemlilik arz etmemektedir. Cari dönemde özkaynaklar altındaki riskten korunma kazanç/(kayıpları) fonundan, kar zarar tablosundaki yakıt giderlerine sınıflanlanan gelir tutarı 237.900.257 TL (31 Aralık 2022: 985.022.763 TL türev gideri yakıt giderlerine sınıflanmıştır.)

NOT 34 - RAPORLAMA DÖNEMİNDEN SONRAKİ OLAYLAR

Grubun, %100 pay sahibi olduğu Pegasus Airlines Innoviation Lab, Inc., Silikon Vadisinde faaliyet göstermek üzere Amerika Birleşik Devletleri'nin Delaware Eyaletinde 28 Aralık 2023 geçerlilik tarihi itibarıyla kurulmuş ve bildirim işlemleri 2 Ocak 2024 itibarıyla 150.000 USD sermaye tutarıyla tamamlanmıştır.

Şirket'in 29 Şubat 2024 tarihinde aldığı kararla 500.000.000 TL tutarındaki kayıtlı sermaye tavanı içerisinde 102.299.707 TL tutarındaki çıkarılmış sermayesinin, tamamı "Paylara İlişkin Primler" hesabında bulunan tutarlardan karşılanmak yoluyla, 397.700.293 TL artırılarak 500.000.000 TL seviyesine yükseltilmesine, artırıma konu "Paylara İlişkin Primler" tutarının "Sermaye" hesabına aktarılması ve aktarımın yeminli mali müşavir raporuyla tevsik edilmesi konusunda gerekli işlemlerin gerçekleştirilmesine, sermaye artırımı nedeniyle beheri 1,00-TL nominal değerli 397.700.293 adet pay ihraç edilmesine ve sermaye artırımı ile ilgili yasal sürecin tamamlanmasının üzerine yeni ihraç edilen payların pay sahiplerine payları oranında kaydi sistem esaslarına uygun şekilde dağıtımının gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 35 - NAKİT AKIŞ TABLOSUNA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla nakit ve nakit benzerlerinin detayları aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Kasa 3.547.661 1.774.148
Banka 16.082.396.035 10.560.936.173
- Vadesiz mevduatlar 1.013.999.269 509.428.327
- Vadeli mevduatlar 15.068.396.766 10.051.507.846
Eksi: TFRS 9 kapsamında değer düşüklüğü karşılığı (7.584.769) (4.443.450)
16.078.358.927 10.558.266.871

Vadeli mevduatlara ilişkin ağırlıklı ortalama faiz oranları aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 Ağırlıklı ortalama
faiz oranı
Toplam
bakiye
Avro mevduatlar % 3,16 2.414.971.977
TL mevduatlar % 40,8 1.899.286.123
İngiliz
Sterlini mevduatlar
% 0,26 311.074.021

15.068.396.766

31 Aralık 2022 Ağırlıklı ortalama Toplam
bakiye
faiz oranı
ABD Doları mevduatlar % 2,87 4.976.475.456
Avro mevduatlar % 1 4.503.344.518
TL mevduatlar % 18,37 533.403.104
İngiliz
Sterlini mevduatlar
% 1,24 38.284.768
10.051.507.846

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla vadeli mevduatların vadeleri 90 günden kısadır.

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

NOT 36 – SATIŞ AMACIYLA ELDE TUTULAN DURAN VARLIKLAR

Uçaklar 31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Maliyet:
Açılış - 568.617.501
Transferler - 607.498.242
Çıkışlar - (568.617.501)
Kapanış - 607.498.242
Birikmiş itfa payları:
Açılış - (260.526.526)
Transferler - (306.256.818)
Çıkışlar - 260.526.526
Kapanış - (306.256.818)
Net defter değeri - 301.241.424

NOT 37 – DENETİM ÜCRETLERİ

Bağımsız denetçi/bağımsız denetim kuruluşundan alınan hizmetlere ilişkin ücretler Grup'un, KGK'nın 30 Mart 2021 tarihinde mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan Kurul Kararına istinaden hazırladığı ve hazırlanma esasları 19 Ağustos 2021 tarihli KGK yazısını temel alan bağımsız denetim kuruluşlarınca verilen hizmetlerin ücretlerine ilişkin açıklaması aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Raporlama dönemine ait bağımsız denetim ücreti 2.700.000 1.209.000
Vergi danışmanlık hizmetlerine ilişkin ücretler 771.233 521.654
Diğer güvence hizmetlerinin ücreti 100.000 25.000
3.571.233 1.755.654

EK BİLGİLER :AVRO KONSOLİDE SEÇİLMİŞ DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)

Hasılat

Avro
1 Ocak-
31 Aralık 2023
Avro
1 Ocak
31 Aralık 2022
Tarifeli uçuş ve hizmet gelirleri 2.624.624.979 2.381.442.354
Yurtdışı tarifeli uçuş gelirleri 1.507.298.333 1.443.763.589
Yurtiçi tarifeli uçuş gelirleri 306.947.027 311.263.020
Tarifeli hizmet gelirleri 810.379.619 626.415.745
Charter uçuş ve hizmet gelirleri 36.085.063 59.579.690
Charter uçuş gelirleri 36.085.063 59.579.690
Diğer gelirler 9.681.113 8.352.132
2.670.391.155 2.449.374.176

Niteliklerine Göre Giderler

Avro Avro
1 Ocak- 1 Ocak
31 Aralık 2023 31 Aralık 2022
Yakıt giderleri 833.729.558 832.366.123
Amortisman ve itfa payı giderleri 303.533.846 256.797.020
Personel giderleri 302.437.046 252.252.208
Yer hizmetleri ve istasyon giderleri 181.453.212 137.204.120
Üst
geçiş giderleri
150.199.973 110.351.528
Bakım giderleri 71.862.024 78.286.436
Konma giderleri 89.315.711 55.934.004
Komisyon giderleri 17.876.150 27.277.502
Reklam giderleri 16.647.503 8.022.423
Yolcu hizmet ve ikram giderleri 25.293.871 14.322.263
Faaliyet kiralaması giderleri 26.522.315 -
Diğer 131.275.965 98.125.219
2.150.147.174 1.870.938.846

Talk to a Data Expert

Have a question? We'll get back to you promptly.