Audit Report / Information • Mar 4, 2024
Audit Report / Information
Open in ViewerOpens in native device viewer
31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA HAZIRLANAN KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR VE BAĞIMSIZ DENETÇİ RAPORU

Güney Bağımsız Denetim ve SMMM A.Ş. Maslak Mah. Eski Büyükdere Cad. Orjin Maslak İş Merkezi No: 27 Daire: 57 34485 Sarıyer İstanbul - Türkiye
Tel: +90 212 315 3000 Fax: +90 212 230 8291 ey.com Ticaret Sicil No : 479920 Mersis No: 0-4350-3032-6000017
Pegasus Hava Taşımacılığı Anonim Şirketi ("Şirket") ile bağlı ortaklıklarının ("Grup") 31 Aralık 2023 tarihli konsolide finansal durum tablosu ile aynı tarihte sona eren hesap dönemine ait; konsolide kâr veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu, konsolide özkaynaklar değişim tablosu ve konsolide nakit akış tablosu ile önemli muhasebe politikalarının özeti de dâhil olmak üzere finansal tablo dipnotlarından oluşan konsolide finansal tablolarını denetlemiş bulunuyoruz.
Görüşümüze göre ilişikteki konsolide finansal tablolar, Grup'un 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla konsolide finansal durumunu ve aynı tarihte sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal performansını ve konsolide nakit akışlarını, Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına ("TFRS'lere") uygun olarak tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun bir biçimde sunmaktadır.
Yaptığımız bağımsız denetim, Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri çerçevesinde kabul edilen ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından yayımlanan Türkiye Denetim Standartlarının bir parçası olan Bağımsız Denetim Standartlarına (BDS'lere) uygun olarak yürütülmüştür.. Bu Standartlar kapsamındaki sorumluluklarımız, raporumuzun Bağımsız Denetçinin Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları bölümünde ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. KGK tarafından yayımlanan Bağımsız Denetçiler için Etik Kurallar (Etik Kurallar) ile Sermaye Piyasası Kurulu mevzuatında ve ilgili diğer mevzuatta konsolide finansal tabloların bağımsız denetimiyle ilgili olarak yer alan etik ilkelere uygun olarak Grup'tan bağımsız olduğumuzu beyan ederiz.Etik Kurallar ve mevzuat kapsamındaki etiğe ilişkin diğer sorumluluklar da tarafımızca yerine getirilmiştir. Bağımsız denetim sırasında elde ettiğimiz bağımsız denetim kanıtlarının, görüşümüzün oluşturulması için yeterli ve uygun bir dayanak oluşturduğuna inanıyoruz.
Kilit denetim konuları, mesleki muhakememize göre cari döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konulardır. Kilit denetim konuları, bir bütün olarak konsolide finansal tabloların bağımsız denetimi çerçevesinde ve konsolide finansal tablolara ilişkin görüşümüzün oluşturulmasında ele alınmış olup, bu konular hakkında ayrı bir görüş bildirmiyoruz.

| Kilit denetim konusunun denetimde nasıl ele | ||||
|---|---|---|---|---|
| Kilit Denetim Konusu | alındığı | |||
| Teslim bakım karşılıkları | ||||
| Dipnot 15'te açıklandığı üzere, Grup, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, satın alma opsiyonu olmayan kiralama (operasyonel kiralama) yolu ile edinilmiş |
Teslim bakım karşılıklarının makul ölçüde hesaplandığının test edilebilmesi için aşağıdaki denetim prosedürleri uygulanmıştır: |
|||
| olan uçakların teslim tarihindeki bakım maliyetleri için 4.879.947 bin TL'lik karşılık ayırmıştır. |
Hesaplamanın uygunluğundan emin olmak için yönetim tarafından tasarlanmış kontrollerin |
|||
| Grup, satın alma opsiyonu olmayan kiralama yolu ile edinilmiş uçaklarına ilişkin olarak uçakların iadesinde ya sözleşmede belirtilen şartlara uymak |
tasarım etkinliği incelenmiştir. Teslim bakım karşılığı hesaplamasında kullanılan varsayımlar hesaplamayı gerçekleştiren teknik bakım destek |
|||
| ya da iade anındaki gövde, motor ve sınırlı ömre sahip parçaların gerçek durumları ile iade şartlarında olması gereken durumları arasındaki |
ekibi ile değerlendirilmiş, bu varsayımlarda kullanılan veriler Grup'un yaptığı bakım sözleşmelerinde kullanılan maliyetlerle |
|||
| farkı kiralama firmasına tazmin etmek durumundadır. Sözleşmede yer alan bu yükümlülük için, kira süresi boyunca, yıl içerisinde |
karşılaştırılmıştır. Teslimi yapılan uçaklara ilişkin gerçekleşen bakım |
|||
| gerçekleşen uçuş saati ve sefer sayısına göre gelecekteki tahmini maliyetin bugünkü değeri üzerinden hesaplanan bir teslim bakım karşılığı ayrılmaktadır. |
tutarları ile söz konusu uçaklar için önceki dönemlerde hesaplanan bakım karşılığı tutarları karşılaştırılmış ve aralarında önemli bir fark olup olmadığı değerlendirilmiştir. Ayrıca Grup'un yıl içerisinde satın alma opsiyonu olmayan kiralama |
|||
| Teslim bakım karşılığı bakiyesinin konsolide finansal tablolarda tutar olarak önemli düzeyde olması ve teslim bakım karşılığı hesaplamasının uçakların kullanım oranları; ağır bakımın beklenen maliyeti ve gerçekleşmesi beklenen süre; uçağın |
yolu ile edinilen uçaklara yaptırdığı bakımlara ilişkin ödemeler maddi doğrulama prosedürleri ile test edilmiştir. Yıl içerisinde gerçekleşen bakım giderlerine ilişkin muhasebe kayıtları ile ilgili faturalar karşılaştırılmıştır. |
|||
| durumu ve ekonomik ömrü sınırlı parçaların ömrü gibi belirli varsayımlara dayanması ve bu varsayımlardaki değişikliklerin konsolide finansal tabloları etkileyebilme olasılığı nedeniyle tarafımızca bir kilit denetim konusu olarak değerlendirilmektedir. |
Buna ek olarak Dipnot 2.5 ve Dipnot 15'de yer alan açıklamalarının yeterliliğini TMS 37 'Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar' standardı kapsamında değerlendirmiş bulunuyoruz. |

| Hasılatın muhasebeleştirilmesi – hasılatın tam ve doğru olarak kaydedilmesi ve yolcu uçuş yükümlülüğünün belirlenmesi |
|
|---|---|
| Grup temelde iç ve dış hat uçuş operasyonları üzerinden hasılat elde etmektedir. Bu operasyonları gerçekleştirebilmek için önemli ölçüde büyük hacimli verilerin işlendiği bilgi sistemleri kullanmaktadır. Operasyonların doğası gereği bilet satış süreci hasılat kaydı sürecinden önce gerçekleşmektedir. Ayrıca, Grup, yolcu taşıma geliri dışında yan gelirler elde etmekte ve bu gelirleri de ayrı olarak takip etmektedir. Hasılat tutarının ekli konsolide finansal tablolarda önemli tutarda olması, bilgi sistemlerinden gelen büyük hacimli veriler işlenerek ortaya çıkartılan raporlamaların hasılatın hangi dönemde kaydedileceğine etki etmesi ve sektöre özgü riskler barındırması hasılatın muhasebeleştirilmesi tarafımızca bir kilit denetim konusu olarak değerlendirilmektedir. Grup'un hasılatın muhasebeleştirilmesine yönelik muhasebe politikası Dipnot 2.4'te ve hasılat tutarına ilişkin detaylar Dipnot 21'de yer almaktadır. |
Hasılatın tam ve doğru olarak kaydedilmesi ve yolcu uçuş yükümlülüğünün belirlenmesine ilişkin aşağıdaki prosedürler uygulanmıştır: - Hasılatın muhasebeleştirilmesine yönelik Grup'un muhasebe politikasının uygunluğunun değerlendirilmiştir. - Grup'un hasılat süreci ve bu süreçte yönetim tarafından tasarlanmış kontrollerin tasarımı ve uygulaması incelenmiştir ve test edilmiştir. - Hasılatın denetimi için kuruluşumuzla aynı denetim ağına ait olan bir başka kuruluşun Bilgi Teknolojileri ("BT") uzmanları denetim sürecine dâhil edilmiştir. BT uzmanlarımızın yardımı vasıtasıyla yolcu gelirlerini kaydetmek için kurulmuş olan otomatik kontrollerin ve BT sistemlerinin uygunluğu ve etkinliği test edilmiştir. İlave olarak otomatik olmayan kilit kontrollerin uygunluğu ve etkinliği de test edilmiştir. - Önemli gelir süreçlerinin incelenerek, faturalama, tahsilat ve defteri kebir kayıtları arasındaki uçtan uca veri akışının tamlığı ve doğruluğunun değerlendirilmesine yönelik prosedürler uygulanmıştır. - Hasılat tutarına ilişkin ayrıca analitik maddi doğrulama testleri uygulanmıştır. Söz konusu çalışmalarda kullanılan verilerin tam ve doğruluğunu test edebilmek adına muhasebe sistemlerinden elde edilen bilgiler, trafik verileri ve yolcu uçuş raporları karşılaştırılmıştır. Ek olarak, hasılata ilişkin ekli konsolide finansal tablolarda yer alan açıklamaların TFRS'ye uygunlukları da değerlendirilmiştir. |
Grup yönetimi; konsolide finansal tabloların TFRS'lere uygun olarak hazırlanmasından, gerçeğe uygun bir biçimde sunumundan ve hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlık içermeyecek şekilde hazırlanması için gerekli gördüğü iç kontrolden sorumludur.
Konsolide finansal tabloları hazırlarken yönetim; Grup'un sürekliliğini devam ettirme kabiliyetinin değerlendirilmesinden, gerektiğinde süreklilikle ilgili hususları açıklamaktan ve Grup'u tasfiye etme ya da ticari faaliyeti sona erdirme niyeti ya da mecburiyeti bulunmadığı sürece işletmenin sürekliliği esasını kullanmaktan sorumludur.
Üst yönetimden sorumlu olanlar, Grup'un finansal raporlama sürecinin gözetiminden sorumludur.

Bir bağımsız denetimde, biz bağımsız denetçilerin sorumlulukları şunlardır:
Amacımız, bir bütün olarak konsolide finansal tabloların hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlık içerip içermediğine ilişkin makul güvence elde etmek ve görüşümüzü içeren bir bağımsız denetçi raporu düzenlemektir. Sermaye Piyasası Kurulu'nca yayımlanan bağımsız denetim standartlarına ve BDS'lere uygun olarak yürütülen bir bağımsız denetim sonucunda verilen makul güvence; yüksek bir güvence seviyesidir ancak, var olan önemli bir yanlışlığın her zaman tespit edileceğini garanti etmez. Yanlışlıklar hata veya hile kaynaklı olabilir. Yanlışlıkların, tek başına veya toplu olarak, finansal tablo kullanıcılarının bu konsolide tablolara istinaden alacakları ekonomik kararları etkilemesi makul ölçüde bekleniyorsa bu yanlışlıklar önemli olarak kabul edilir.
Sermaye Piyasası Kurulu'nca yayımlanan bağımsız denetim standartlarına ve BDS'lere uygun olarak yürütülen bağımsız denetimin gereği olarak, bağımsız denetim boyunca mesleki muhakememizi kullanmakta ve mesleki şüpheciliğimizi sürdürmekteyiz. Tarafımızca ayrıca:

Diğer hususların yanı sıra, denetim sırasında tespit ettiğimiz önemli iç kontrol eksiklikleri dâhil olmak üzere, bağımsız denetimin planlanan kapsamı ve zamanlaması ile önemli denetim bulgularını üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmekteyiz.
Bağımsızlığa ilişkin etik hükümlere uygunluk sağladığımızı üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmiş bulunmaktayız. Ayrıca bağımsızlık üzerinde etkisi olduğu düşünülebilecek tüm ilişkiler ve diğer hususlar ile varsa, ilgili önlemleri üst yönetimden sorumlu olanlara iletmiş bulunmaktayız.
Üst yönetimden sorumlu olanlara bildirilen konular arasından, cari döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konuları yani kilit denetim konularını belirlemekteyiz. Mevzuatın konunun kamuya açıklanmasına izin vermediği durumlarda veya konuyu kamuya açıklamanın doğuracağı olumsuz sonuçların, kamuya açıklamanın doğuracağı kamu yararını aşacağının makul şekilde beklendiği oldukça istisnai durumlarda, ilgili hususun bağımsız denetçi raporumuzda bildirilmemesine karar verebiliriz.
Bu bağımsız denetimi yürütüp sonuçlandıran sorumlu denetçi Sinem Arı Öz'dür.
Güney Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Anonim Şirketi A member firm of Ernst & Young Global Limited

Sinem Arı Öz, SMMM Sorumlu Denetçi
4 Mart 2024 İstanbul, Türkiye
| İÇİNDEKİLER | SAYFA | |
|---|---|---|
| KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU | 1-2 | |
| KONSOLİDE KAR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU | 3 | |
| KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU | 4 | |
| KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU | 5 | |
| KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR | 6-82 | |
| NOT 1 | GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU | 6-7 |
| NOT 2 | FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR | 7-28 |
| NOT 3 | DİĞER İŞLETMELERDEKİ PAYLAR | 29-30 |
| NOT 4 | BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA | 30 |
| NOT 5 | İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI | 30-32 |
| NOT 6 | TİCARİ ALACAK VE BORÇLAR | 33 |
| NOT 7 | DİĞER ALACAK VE BORÇLAR | 34 |
| NOT 8 | STOKLAR | 34 |
| NOT 9 | PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER, ERTELENMİŞ GELİRLER VE MÜŞTERİ SÖZLEŞMELERİNDEN | |
| DOĞAN YÜKÜMLÜLÜKLER | 35-36 | |
| NOT 10 | MADDİ DURAN VARLIKLAR | 37-39 |
| NOT 11 | MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR | 40 |
| NOT 12 | KULLANIM HAKKI VARLIKLARI | 40-41 |
| NOT 13 | DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI | 41 |
| NOT 14 | BORÇLANMA MALİYETLERİ | 41 |
| NOT 15 | KARŞILIKLAR, KOŞULLU VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER | 41-43 |
| NOT 16 | TAAHHÜTLER | 43-45 |
| NOT 17 | ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR | 46-48 |
| NOT 18 | NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER | 48 |
| NOT 19 | DİĞER VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER | 49 |
| NOT 20 | SERMAYE, YEDEKLER VE DİĞER ÖZKAYNAK KALEMLERİ | 49-50 |
| NOT 21 | HASILAT VE SATIŞLARIN MALİYETİ | 51-52 |
| NOT 22 | GENEL YÖNETİM GİDERLERİ VE PAZARLAMA GİDERLERİ | 52-53 |
| NOT 23 | ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİRLER VE GİDERLER | 53 |
| NOT 24 | YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİRLER VE GİDERLER | 54 |
| NOT 25 | FİNANSMAN GELİRLERİ VE GİDERLERİ | 54 |
| NOT 26 | DİĞER KAPSAMLI GELİR UNSURLARININ ANALİZİ | 55-56 |
| NOT 27 | GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL) | 56-60 |
| NOT 28 | PAY BAŞINA KAZANÇ / KAYIP | 60-61 |
| NOT 29 | KUR DEĞİŞİMİNİN ETKİLERİ | 61 |
| NOT 30 | TÜREV ARAÇLAR | 61 |
| NOT 31 | FİNANSAL ARAÇLAR | 61-66 |
| NOT 32 | FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ | 66-76 |
| NOT 33 | FİNANSAL ARAÇLAR (GERÇEĞE UYGUN DEĞER AÇIKLAMALARI VE FİNANSAL | |
| RİSKTEN KORUNMA MUHASEBESİ ÇERÇEVESİNDEKİ AÇIKLAMALAR) | 77-80 | |
| NOT 34 | RAPORLAMA DÖNEMİNDEN SONRAKİ OLAYLAR | 80 |
| NOT 35 | NAKİT AKIŞ TABLOSUNA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR | 81 |
| NOT 36 | SATIŞ AMACIYLA ELDE TUTULAN DURAN VARLIKLAR | 82 |
| NOT 37 | DENETİM ÜCRETLERİ | 82 |
| EK BİLGİLER - AVRO KONSOLİDE SEÇİLMİŞ DİPNOTLAR | 83 |
|---|---|
| ------------------------------------------------- | ---- |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| Cari Dönem (Bağımsız Denetimden Geçmiş) |
Önceki Dönem (Bağımsız Denetimden Geçmiş) |
(*) Avro |
(*) Avro |
||
|---|---|---|---|---|---|
| Dipnot Referansları |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
|
| VARLIKLAR | |||||
| Dönen varlıklar | 48.001.577.327 | 20.717.301.827 | 1.473.620.823 | 1.039.247.843 | |
| Nakit ve nakit benzerleri | 35 | 16.078.358.927 | 10.558.266.871 | 493.596.374 | 529.637.313 |
| Finansal yatırımlar | 31 | 18.534.625.942 | 2.261.353.238 | 569.002.359 | 113.436.899 |
| Ticari alacaklar | 6 | 1.668.899.597 | 1.175.047.670 | 51.234.258 | 58.944.247 |
| İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar | 6 | 1.668.899.597 | 1.175.047.670 | 51.234.258 | 58.944.247 |
| Diğer alacaklar | 7 | 184.612.285 | 187.841.639 | 5.667.491 | 9.422.753 |
| İlişkili taraflardan diğer alacaklar | 5 | 44.138 | 603.250 | 1.355 | 30.261 |
| İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar | 184.568.147 | 187.238.389 | 5.666.136 | 9.392.492 | |
| Türev araçlar | 30 | 12.607.533 | 267.091.000 | 387.044 | 13.398.161 |
| Stoklar | 8 | 1.075.273.755 | 501.705.715 | 33.010.286 | 25.167.205 |
| Peşin ödenmiş giderler | 9 | 10.201.603.776 | 5.614.389.822 | 313.183.370 | 281.636.217 |
| Cari dönem vergisiyle ilgili varlıklar | 27 | 19.552.842 | 8.816.150 | 600.261 | 442.247 |
| Diğer dönen varlıklar | 19 | 226.042.670 | 142.789.722 | 6.939.380 | 7.162.801 |
| Duran varlıklar | 153.953.502.230 | 75.085.744.611 | 4.726.283.979 | 3.766.546.965 | |
| Finansal yatırımlar | 31 | 1.674.235.495 | 4.277.060.923 | 51.398.067 | 214.551.411 |
| Diğer alacaklar | 7 | 1.778.877.878 | 686.474.209 | 54.610.528 | 34.435.799 |
| İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar | 7 | 1.778.877.878 | 686.474.209 | 54.610.528 | 34.435.799 |
| Türev araçlar | 30 | - | 86.308.409 | - | 4.329.513 |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar | 3 | 602.491.387 | 365.909.936 | 18.496.139 | 18.355.243 |
| Maddi duran varlıklar | 10 | 10.377.700.527 | 3.514.594.995 | 318.589.424 | 176.303.241 |
| Maddi olmayan duran varlıklar | 11 | 643.504.105 | 286.951.642 | 19.755.206 | 14.394.436 |
| Kullanım hakkı varlıkları | 12 | 113.509.023.248 | 58.751.535.645 | 3.484.661.746 | 2.947.169.820 |
| Peşin ödenmiş giderler | 9 | 12.718.004.262 | 7.116.908.852 | 390.435.418 | 357.007.502 |
| Ertelenmiş vergi varlığı | 27 | 12.649.665.328 | - | 388.337.451 | - |
| TOPLAM VARLIKLAR | 201.955.079.557 | 95.803.046.438 | 6.199.904.802 | 4.805.794.808 |
(*) Grup'un fonksiyonel para birimi Avro'dur. Ancak sunum para birimi Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Avro ve Türk Lirası tutarların dönüşümü Not 2.1'de açıklanmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| Cari Dönem | Önceki Dönem | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| (Bağımsız | (Bağımsız | ||||
| Denetimden | Denetimden | ||||
| (*) Avro |
(*) Avro |
||||
| Geçmiş) | Geçmiş) | ||||
| Dipnot Referansları |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
|
| KAYNAKLAR | |||||
| Kısa vadeli yükümlülükler | 37.183.794.680 | 20.759.664.303 1.141.521.116 | 1.041.372.884 | ||
| Kısa vadeli borçlanmalar | 31 | 5.353.784.770 | 2.119.867.677 | 164.358.114 | 106.339.519 |
| Uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları | 31 | 1.944.707.759 | 1.096.867.696 | 59.701.410 | 55.022.483 |
| 31 | 11.326.083.111 | 6.669.837.262 | 347.704.239 | 334.580.924 | |
| Kiralama işlemlerinden borçların kısa vadeli kısımları | 6.526.115.717 | 3.930.557.016 | 200.348.000 | ||
| Ticari borçlar | 6 | 197.169.638 | |||
| İlişkili taraflara ticari borçlar | 5 | 17.811.962 | 9.595.784 | 546.817 | 481.356 |
| İlişkili olmayan taraflara ticari borçlar | 6.508.303.755 | 3.920.961.232 | 199.801.183 | 196.688.282 | |
| Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar | 17 | 398.269.511 | 219.603.277 | 12.226.645 | 11.016.021 |
| Diğer borçlar | 7 | 260.455.138 | 476.784.279 | 7.995.823 | 23.917.064 |
| İlişkili olmayan taraflara diğer borçlar | 7 | 260.455.138 | 476.784.279 | 7.995.823 | 23.917.064 |
| Müşteri sözleşmelerinden doğan yükümlülükler | 9 | 8.418.318.534 | 4.314.917.421 | 258.437.538 | 216.450.417 |
| Türev araçlar | 30 | 109.079.828 | - | 3.348.688 | - |
| Ertelenmiş gelirler | 9 | 782.027.857 | 708.853.304 | 24.007.806 | 35.558.408 |
| Kısa vadeli karşılıklar | 2.064.952.455 | 1.222.376.371 | 63.392.853 | 61.318.410 | |
| Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıklar | 17 | 1.587.893.487 | 676.745.918 | 48.747.417 | 33.947.796 |
| Diğer kısa vadeli karşılıklar | 15 | 477.058.968 | 545.630.453 | 14.645.436 | 27.370.614 |
| Uzun vadeli yükümlülükler | 110.102.098.656 | 56.998.638.816 3.380.071.120 | 2.859.238.761 | ||
| Uzun vadeli borçlanmalar | 31 | 12.312.016.907 | 6.459.025.794 | 377.971.840 | 324.005.929 |
| Uzun vadeli kiralama işlemlerinden borçlar | 31 | 88.581.646.542 | 44.654.342.098 2.719.405.614 | 2.240.008.332 | |
| 30 | 64.250.780 | 1.972.462 | |||
| Türev araçlar | - | - | |||
| Ertelenmiş gelirler | 9 | 3.506.810.209 | 1.233.022.744 | 107.657.057 | 61.852.467 |
| Uzun vadeli karşılıklar | 5.637.374.218 | 3.927.476.098 | 173.064.147 | 197.015.089 | |
| Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar | 17 | 1.201.242.173 | 574.013.046 | 36.877.444 | 28.794.378 |
| Diğer uzun vadeli karşılıklar | 15 | 4.436.132.045 | 3.353.463.052 | 136.186.703 | 168.220.711 |
| Ertelenmiş vergi yükümlülüğü | 27 | - | 724.772.082 | - | 36.356.944 |
| ÖZKAYNAKLAR | 54.669.186.221 | 18.044.743.319 1.678.312.566 | 905.183.163 | ||
| Ödenmiş sermaye | 20 | 102.299.707 | 102.299.707 | 60.544.134 | 60.544.134 |
| Paylara ilişkin primler | 455.687.025 | 455.687.025 | 194.089.305 | 194.089.305 | |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak birikmiş | |||||
| diğer kapsamlı gelirler veya giderler | |||||
| Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kayıpları | 26 | (105.998.793) | (74.584.475) | (3.254.102) | (3.741.402) |
| Yabancı para çevrim farkları | 26 | 27.604.819.459 | 11.667.935.448 | - | - |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacak birikmiş | |||||
| diğer kapsamlı gelirler veya giderler | |||||
| Yabancı para çevrim farkları | 368.154.236 | 165.445.988 | 8.808.787 | 8.071.040 | |
| 26 | 282.719.523 | 14.182.139 | |||
| Riskten korunma kazanç/(kayıpları) | (129.997.940) 48.328.332 |
26.847.705 | (3.990.862) 1.483.652 |
1.346.769 | |
| Finansal varlıkların gerçeğe uygun değer farklarından kazançlar | |||||
| Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler | 20.459.941 | 20.459.941 | 4.047.406 | 4.047.406 | |
| Geçmiş yıllar karları | 5.397.932.457 | (1.702.212.691) | 626.643.772 | 195.884.759 | |
| Net dönem karı | 20.907.501.797 | 7.100.145.148 | 789.940.474 | 430.759.013 | |
| TOPLAM KAYNAKLAR | 201.955.079.557 | 95.803.046.438 6.199.904.802 | 4.805.794.808 |
(*) Grup'un fonksiyonel para birimi Avro'dur. Ancak sunum para birimi Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Avro ve Türk Lirası tutarların dönüşümü Not 2.1'de açıklanmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| Cari Dönem | Önceki Dönem | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| (Bağımsız | (Bağımsız | ||||
| Denetimden | Denetimden | (*) | (*) | ||
| Geçmiş) | Geçmiş) | Avro | Avro | ||
| Dipnot | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak- | 1 Ocak | |
| Kar veya zarar kısmı | Referansları | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
| Hasılat | 2 1 | 70.531.531.601 | 42.732.213.696 | 2.670.391.155 | 2.449.374.176 |
| Satışların maliyeti (-) | 2 1 | (53.713.132.638) (31.155.507.983) (2.027.996.010) | (1.761.803.639) | ||
| Brüt kar | 16.818.398.963 | 11.576.705.713 | 642.395.145 | 687.570.537 | |
| Genel yönetim giderleri (-) | 2 2 | (1.715.182.260) | (1.007.032.961) | (71.879.343) | (57.007.136) |
| Pazarlama giderleri (-) | 2 2 | (1.280.527.235) | (935.511.653) | (50.271.821) | (52.128.071) |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler | 2 3 | 18.938.419 | 197.181.269 | 798.175 | 11.284.752 |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) | 2 3 | (754.278.875) | (155.868.657) | (31.813.205) | (7.445.576) |
| Esas faaliyet karı | 13.087.349.012 | 9.675.473.711 | 489.228.951 | 582.274.506 | |
| Yatırım faaliyetlerinden gelirler | 2 4 | 1.410.583.172 | 509.587.801 | 46.364.466 | 27.995.102 |
| Yatırım faaliyetlerinden giderler (-) | 2 4 | (67.433.199) | (60.058.174) | (2.204.032) | (3.433.006) |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların | |||||
| karlarından paylar | 3 | 19.845.984 | 19.302.435 | 771.984 | 1.110.071 |
| Finansman gideri öncesi faaliyet karı/(zararı) | 14.450.344.969 | 10.144.305.773 | 534.161.369 | 607.946.673 | |
| Finansman gelirleri | 2 5 | 1.676.170.226 | 265.198.837 | 66.229.951 | 15.659.884 |
| Finansman giderleri (-) | 2 5 | (6.011.831.262) | (3.790.556.116) | (230.277.959) | (220.520.860) |
| Vergi öncesi kar | 10.114.683.933 | 6.618.948.494 | 370.113.361 | 403.085.697 | |
| Vergi geliri/(gideri) | 10.792.817.864 | 481.196.654 | 419.827.113 | 27.673.316 | |
| Ertelenmiş vergi geliri/(gideri) | 2 7 | 10.792.817.864 | 481.196.654 | 419.827.113 | 27.673.316 |
| Dönem karı | 20.907.501.797 | 7.100.145.148 | 789.940.474 | 430.759.013 | |
| Pay başına kazanç/(kayıp) (TL) / (EUR) | 2 8 | 204,37 | 69,41 | 7,72 | 4,21 |
| Diğer kapsamlı gelir kısmı | |||||
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacaklar | |||||
| Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm (kayıp) / kazançları | 2 6 | (48.101.149) | (78.504.889) | 337.949 | (3.673.796) |
| Ertelenmiş vergi geliri / (gideri) | 2 6 | 16.686.831 | 15.700.978 | 149.351 | 734.759 |
| Yabancı para çevrim farkları | 15.936.884.011 | 3.854.943.408 | - | - | |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacaklar | |||||
| Yabancı para çevrim farkları | 202.708.248 | 98.993.570 | 737.747 | 3.545.018 | |
| Finansal varlıkların gerçeğe uygun değer farklarından kazançlar | 30.878.129 | 33.559.631 | 294.741 | 1.683.461 | |
| Nakit akış riskinden korunma (kayıpları) / kazançları | 2 6 | (526.730.017) | 189.830.321 | (23.048.824) | 6.587.111 |
| Ertelenmiş vergi (gideri) / geliri | 2 6 | 104.615.052 | (39.770.929) | 4.717.965 | (1.319.898) |
| Diğer kapsamlı gelir/(gider) | 15.716.941.105 | 4.074.752.090 | (16.811.071) | 7.556.655 | |
| Toplam kapsamlı gelir/(gider) | 36.624.442.902 | 11.174.897.238 | 773.129.403 | 438.315.668 |
(*) Grup'un fonksiyonel para birimi Avro'dur. Ancak sunum para birimi Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Avro ve Türk Lirası tutarların dönüşümü Not 2.1'de açıklanmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| Kar veya zararda yeniden | Kar veya zararda yeniden | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| sınıflandırılmayacak | sınıflandırılacak | ||||||||||
| birikmiş diğer kapsamlı | birikmiş diğer kapsamlı | ||||||||||
| gelirler ve giderler | gelirler ve giderler | Birikmiş karlar | |||||||||
| Tanımlanmış fayda | Riskten | Finansal varlıkların | |||||||||
| Paylara | planları yeniden | korunma | gerçeğe uygun değer | Kardan ayrılan | |||||||
| Ödenmiş | ilişkin | ölçüm kazançları/ | Yabancı para | Yabancı para | kazançları/ | farklarından | kısıtlanmış | Geçmiş yıllar | Net dönem | ||
| sermaye | primler | (kayıpları) | çevrim farkları | çevrim farkları | (kayıpları) | kazançlar | yedekler | karları/(zararları) | karı/(zararı) | Özkaynaklar | |
| 1 Ocak 2022 itibarıyla bakiyeler | 102.299.707 455.687.025 | (11.780.564) 7.812.992.040 | 66.452.418 | 125.948.205 | - | 20.459.941 | 270.265.658 (1.972.478.349) | 6.869.846.081 | |||
| Transferler | - | - | - | - | - | - | - | - (1.972.478.349) | 1.972.478.349 | - | |
| Net dönem karı/(zararı) | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 7.100.145.148 | 7.100.145.148 |
| Diğer kapsamlı gelir/(gider) | - | - | (62.803.911) 3.854.943.408 | 98.993.570 | 156.771.318 | 26.847.705 | - | - | - | 4.074.752.090 | |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla bakiyeler 102.299.707 455.687.025 | (74.584.475) 11.667.935.448 | 165.445.988 282.719.523 | 26.847.705 | 20.459.941 (1.702.212.691) | 7.100.145.148 18.044.743.319 | ||||||
| 1 Ocak 2023 itibarıyla bakiyeler | 102.299.707 455.687.025 | (74.584.475) 11.667.935.448 | 165.445.988 282.719.523 | 26.847.705 | 20.459.941 (1.702.212.691) | 7.100.145.148 18.044.743.319 | |||||
| Transferler | - | - | - | - | - | - | - | - | 7.100.145.148 (7.100.145.148) | - | |
| Net dönem karı/(zararı) | - | - | - | - | - | - | - | - | - 20.907.501.797 20.907.501.797 | ||
| Diğer kapsamlı gelir/(gider) | - | - | (31.414.318) 15.936.884.011 202.708.248 (412.717.463) | 21.480.627 | - | - | - 15.716.941.105 | ||||
| 31 Aralık 2023 itibarıyla bakiyeler 102.299.707 455.687.025 | (105.998.793) 27.604.819.459 368.154.236 (129.997.940) | 48.328.332 | 20.459.941 | 5.397.932.457 20.907.501.797 54.669.186.221 |
Ekteki dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| Dipnot Referansları |
Cari Dönem (Bağımsız Denetimden Geçmiş) 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
Önceki Dönem (Bağımsız Denetimden Geçmiş) 1 Ocak- |
(*) Avro 1 Ocak- 31 Aralık 2022 31 Aralık 2023 |
(*) Avro 1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|---|---|---|
| A. İŞLETME FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI | 20.907.501.797 | 7.100.145.148 | 789.940.474 | 430.759.013 | |
| Dönem karı/(zararı) Dönem karı/(zararı) mutabakatı ile ilgili düzeltmeler |
|||||
| Amortisman ve itfa gideri ile ilgili düzeltmeler | 10-11-12 | 7.803.177.634 | 4.465.307.451 | 303.533.846 | 256.797.020 |
| Değer düşüklüğü ile ilgili düzeltmeler | 52.092.367 | 36.297.797 | 1.607.293 | 1.948.089 | |
| Alacaklarda değer düşüklüğü ile ilgili düzeltmeler | 6 | (15.340.832) | 16.301.616 | (596.739) | 937.496 |
| Finansal yatırımlar değer düşüklüğü ile ilgili düzeltmeler | 24 | 67.433.199 | 19.996.181 | 2.204.032 | 1.010.593 |
| Karşılıklar ile ilgili düzeltmeler | 1.485.135.645 | (89.212.388) | 41.681.911 | (33.218.560) | |
| Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin düzeltmeler | 17 | 1.962.113.889 | 1.013.909.574 | 60.235.768 | 50.861.031 |
| Dava karşılıkları ile ilgili düzeltmeler | 15 | 15.698.949 | 5.490.660 | 610.669 | 315.764 |
| Teslim bakım karşılığı ile ilgili düzeltmeler | 15 | (492.677.193) | (1.108.612.622) | (19.164.526) | (84.395.355) |
| Faiz ve komisyon gelirleri ve giderleri ile ilgili düzeltmeler | 24-25 | 4.057.705.144 | 2.001.830.885 | 160.813.447 | 119.164.746 |
| Gerçeğe uygun değer kayıpları (kazançları) ile ilgili düzeltmeler | (30.878.129) | (33.559.628) | (947.941) | (1.683.461) | |
| Finansal varlıkların gerçeğe uygun değer kayıpları (kazançları) ile ilgili düzeltmeler Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların |
(30.878.129) | (33.559.628) | (947.941) | (1.683.461) | |
| dağıtılmamış karları ile ilgili düzeltmeler | 3 | (19.845.984) | (19.302.435) | (771.984) | (1.110.071) |
| Vergi geliri ile ilgili düzeltmeler | 27 | (10.792.817.864) | (481.196.654) | (419.827.113) | (27.673.316) |
| İş ortaklıkları paylarının elden çıkarılmasından veya paylarındaki | |||||
| değişim sebebi ile oluşan kayıplar/(kazançlar) ile ilgili düzeltmeler | (71.047.233) | (4.710.009) | |||
| - | - | ||||
| Yatırım ya da finansman faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışlarına neden olan diğer kalemlere ilişkin düzeltmeler |
24-25-33 | (1.103.161.744) | 1.116.491.909 | (42.297.824) | 64.326.714 |
| İşletme sermayesinde gerçekleşen değişimler | 213.547.438 | (641.933.067) | 8.306.728 | (36.917.167) | |
| Ticari alacaklardaki artış ile ilgili düzeltmeler Faaliyetlerle ilgili diğer alacaklar, peşin ödenmiş giderler, |
|||||
| ve diğer varlıklardaki artış ilgili düzeltmeler | (3.474.534.393) | (1.682.989.251) | (134.735.514) | (96.983.047) | |
| Stoklardaki azalış / (artış) ile ilgili düzeltmeler | (201.628.104) | (270.230.361) | (7.843.081) | (15.540.778) | |
| Ticari borçlardaki (azalış) / artış ile ilgili düzeltmeler | 81.708.592 | 1.087.523.482 | 3.178.362 | 62.542.791 | |
| Ertelenmiş gelirler, diğer borçlar ve diğer yükümlülüklerdeki (azalış) / artış ile ilgili düzeltmeler | 1.384.283.737 | 2.597.845.165 | 87.199.312 | 201.882.745 | |
| Faaliyetlerden elde edilen nakit akışları | 20.362.286.136 | 15.115.970.820 | 789.837.916 | 919.584.709 | |
| Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin karşılıklar kapsamında yapılan ödemeler | 17 | (185.171.351) | (231.724.421) | (8.437.371) | (13.326.899) |
| Diğer karşılıklara ilişkin ödemeler | 15 | (447.322) | (165.889) | (17.400) | (9.540) |
| 20.176.667.463 | 14.884.080.510 | 781.383.145 | 906.248.270 | ||
| B. YATIRIM FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI | |||||
| İş ortaklıklarının pay satışı sebebiyle oluşan nakit girişleri | - | 35.622.514 | - | 2.230.116 | |
| Başka işletmelerin veya fonların paylarının veya borçlanma araçlarının | |||||
| ediniminden ve satışından kaynaklanan net nakit girişleri/(çıkışları) | (964.122.059) | (2.145.507.637) | (41.463.132) | (122.729.365) | |
| Maddi ve maddi olmayan duran varlıkların alım ve satımından kaynaklanan net | |||||
| nakit girişleri/(çıkışları) | 265.752.578 | 461.499.846 | 6.250.570 | 29.880.317 | |
| Alınan faiz | 1.041.226.034 | 173.469.615 | 40.350.767 | 10.119.953 | |
| Nakit avans ve borçlardaki değişim | (2.485.476.848) | (4.212.478.445) | (96.681.940) | (242.256.984) | |
| Diğer nakit girişleri/(çıkışları) | (8.810.719.329) | (256.794.650) | (261.063.241) | (9.500.000) | |
| (10.953.339.624) | (5.944.188.757) | (352.606.976) | (332.255.963) | ||
| C. FİNANSMAN FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI | |||||
| Borçlanmadan kaynaklanan nakit girişleri | 8.096.076.606 | 2.337.858.225 | 315.231.973 | 133.564.805 | |
| Borç ödemelerine ilişkin nakit çıkışları | (5.537.727.865) | (4.225.022.270) | (225.166.980) | (260.542.727) | |
| Kira sözleşmelerinden kaynaklanan borç ödemelerine ilişkin nakit çıkışları | (8.879.652.930) | (4.251.478.865) | (345.407.389) | (273.246.466) | |
| Ödenen faiz ve komisyon | (4.784.207.729) | (2.316.777.687) | (194.514.307) | (138.227.718) | |
| Alınan faiz | 631.111.330 | 259.878.665 | 26.412.945 | 14.945.458 | |
| (10.474.400.588) | (8.195.541.932) | (423.443.758) | (523.506.648) | ||
| YABANCI PARA ÇEVRİM FARKLARININ ETKİSİNDEN ÖNCE | |||||
| NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET AZALIŞ (A+B+C) | (1.251.072.749) | 744.349.821 | 5.332.411 | 50.485.659 | |
| D. YABANCI PARA ÇEVRİM FARKLARININ NAKİT VE | |||||
| NAKİT BENZERLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ | 6.771.164.805 | 2.837.137.278 | (41.373.350) | 3.968.626 | |
| NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ (A+B+C+D) | 5.520.092.056 | 3.581.487.099 | (36.040.939) | 54.454.285 | |
| E. DÖNEM BAŞI NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ | 35 | 10.558.266.871 | 6.976.779.772 | 529.637.313 | 475.183.028 |
| DÖNEM SONU NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ (A+B+C+D+E) | 3 5 | 16.078.358.927 | 10.558.266.871 | 493.596.374 | 529.637.313 |
(*) Grup'un fonksiyonel para birimi Avro'dur. Ancak sunum para birimi Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Avro ve Türk Lirası tutarların dönüşümü Not 2.1'de açıklanmıştır.
31 Aralık 2023 tarihinde sona eren dönemde 27.192.793.634 TL'lik maddi ve maddi olmayan duran varlık girişinin 24.430.509.673 TL'lik kısmı kiralama yöntemi ile yapılmıştır (31 Aralık 2022: 19.654.854.774 TL'lik maddi ve maddi olmayan duran varlık alımının 18.274.887.437 TL'lik kısmı kiralama yöntemi ile yapılmıştır).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş. ("Şirket" veya "Pegasus") ve bağlı ortaklıkları (hep birlikte "Grup") düşük maliyet modelini benimsemiş bir havayoludur. Grup, düşük maliyet modeli altında faaliyetlerini sürdürmekte, kolay ulaşılabilir, güvenilir ve yalın hizmetler sunmayı amaçlayan düşük maliyetli havayolu şirketleri uygulamalarını kullanmaktadır.Grup yönetimi, ana uçuş merkezi olan İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı'ndan kısa ve orta mesafede yüksek frekanslı uçuşlar ile, iç ve dış hat transit uçuş ağında yer alan iki nokta arası uçuşlar üzerinde odaklanmaktadır. Grup aynı zamanda Ankara, Adana, Antalya ve İzmir havalimanları uçuş merkezi bağlantılı tarifeli seferler gerçekleştirmektedir. Grup, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, 6'sı kendisine ait, 81'i satın alma opsiyonlu, 22 adet kiralama olmak üzere toplam 109 adet kiralama yolu ile edinilmiş uçağıyla faaliyetlerini sürdürmektedir (31 Aralık 2022: 74'ü satın alma opsiyonlu olmak üzere toplam 95 adet).
Grup yolcu taşıma hizmetine ilave olarak sunmuş olduğu uçak içi ürün satışı, fazla bagaj ücreti, hizmet ücreti, iptal ücreti, havaalanı check-in ücreti ve koltuk seçimi ücreti gibi yan hizmetlerden de gelir elde etmektedir.
Grup ayrıca kargo hizmeti ve farklı alanlarda eğitim hizmetleri vermektedir. Eğitim hizmetlerinin içeriğinde, kabin ekibi eğitimi, uçak tipi eğitimi, tehlikeli madde eğitimi ve uçuş ekibine yönelik yönetim eğitimleri bulunmaktadır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 itibarıyla, Şirket'in hisselerini elinde bulunduran hissedarlar ve hisse oranları aşağıda belirtilmektedir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Esas Holding A.Ş. ("Esas Holding") | %56,65 | %56,65 |
| Halka açık kısım | %41,53 | %41,53 |
| Sabancı Ailesi Üyeleri | %1,82 | %1,82 |
| Toplam | %100,00 | %100,00 |
18-19 Nisan 2013 tarihinde gerçekleşen talep toplama sonrasında, Şirket payları 26 Nisan 2013 tarihinden itibaren Borsa İstanbul'da işlem görmeye başlamıştır.
Bilanço tarihi itibarıyla Grup'un tam zamanlı çalışan sayısı 7.670 kişidir (31 Aralık 2022: 6.765). Yönetim merkezi Aeropark Yenişehir Mah. Osmanlı Bulvarı No: 11/A Kurtköy-Pendik İstanbul'dur.
Pegasus Havacılık Teknolojileri ve Ticaret A.Ş.
Grup, 13 Mayıs 2016 tarihinde İstanbul'da uçuş simulatörü teknik destek ve bakım faaliyetleri için Pegasus Havacılık Teknolojileri ve Ticaret A.Ş.'yi ("PHT") kurmuştur. Grup %100 oranı ile sahip olduğu PHT'yi bağlı ortaklık olarak tam konsolidasyon kapsamında değerlendirmektedir.
Grubun, %100 pay sahibi olduğu Pegasus Airlines Innoviation Lab, Inc., Silikon Vadisinde faaliyet göstermek üzere Amerika Birleşik Devletleri'nin Delaware Eyaletinde 28 Aralık 2023 geçerlilik tarihi itibarıyla kurulmuş ve bildirim işlemleri 2 Ocak 2024 itibarıyla 150.000 USD sermaye tutarıyla tamamlanmıştır.
Grup, Ekim 2010'da, uçuş simülatörü üretimi ve pazarlaması yapan, Hollanda'da kurulmuş SIM Industries B.V. ile müşterek yönetime tabi ortaklık olarak Pegasus Uçuş Eğitim Merkezi A.Ş.'yi ("PUEM") kurmuştur. PUEM, bir adet Boeing 737-800 "next generation" uçuş simülatörüne sahiptir ve faaliyetlerine Ocak 2011'de İstanbul'da başlamıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Grup %49,40 pay oranı ile sahip olduğu PUEM'i iş ortaklığı olarak özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar altında göstermektedir.
PUEM, Ocak 2023'te gerçekleşen simulatör satışıyla birlikte ana operasyonlarını durdurmuş olup tasfiye süreci devam etmektedir.
Hitit Bilgisayar Hizmetleri A.Ş. ("Hitit Bilgisayar") 1994 yılında kurulmuş olup, 31 Aralık 2014 tarihi itibarıyla ilişkili şirketi olan Hitit Yazılım A.Ş. ile birleşmiştir. Şirket'in faaliyet konusu, havayolu ve seyahat şirketleri ile havalimanları için yazılım çözümleri geliştirmek, bunların hizmet olarak sunulması ile ilgili faaliyetleri, işletim servisini ve satışını yapmaktır.
Hitit Bilgisayar'ın 3 Mart 2022 tarihindeki halka arzı sonrası Grup'un pay oranı %50'den %36,82'ye gelmiştir. Grup, Hitit Bilgisayar'ı satın aldığı Mart 2015 tarihinden itibaren iş ortaklığı olarak özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar altında göstermektedir.
31 Aralık 2023 tarihli konsolide finansal tablolar, Yönetim Kurulu tarafından onaylanmış ve 4 Mart 2024 tarihinde yayınlanması için yetki verilmiştir. Genel Kurul'un finansal tabloları değiştirme yetkisi bulunmaktadır. Şirket, finansal tablolarını işletmenin sürekliliği ilkesine göre hazırlamıştır.
Dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgınının Grup'un faaliyet gösterdiği havacılık sektöründe önemli etkisi olmuştur. Grup, pandeminin etkilerinin görüldüğü 2020, 2021 ve 2022 yılının ilk çeyreği boyunca nakit pozisyonunu korumak ve cari oran dengesini sağlamak adına çeşitli önlemler almıştır. 2022 yılının ilk çeyreğinde de Covid-19 salgını etkileri azalmakla birlikte devam etmiş, 2022 ikinci çeyreğinden itibaren ise Grup'un operasyonel verilerinde normalleşme görülmüş ve Covid-19, Grup üzerindeki etkisini tamamen yitirmiştir.
Şirket ve Türkiye'de yerleşik bağlı ortaklıkları, yasal defterlerini ve kanuni finansal tablolarını Türk Ticaret Kanunu ("TTK") ve vergi mevzuatınca belirlenen muhasebe ilkelerine uygun olarak tutmakta ve hazırlamaktadır.
İlişikteki konsolide finansal tablolar Sermaye Piyasası Kurulu'nun ("SPK") 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Seri II, 14.1 No'lu "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği" ("Tebliğ") hükümlerine uygun olarak hazırlanmış olup Tebliğin 5. Maddesine istinaden Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yürürlüğe konulmuş olan Türkiye Muhasebe Standartları ile bunlara ilişkin ek ve yorumları ("TMS") esas alınmıştır.
Ayrıca finansal tablolar, KGK tarafından 4 Ekim 2022 tarihinde yayımlanan "TFRS Taksonomisi Hakkında Duyuru" ile SPK tarafından yayımlanan Finansal Tablo Örnekleri ve Kullanım Rehberi'nde belirlenmiş olan formatlara uygun olarak sunulmuştur.
Konsolide finansal tablolar, gerçeğe uygun değerleri ile değerlenen finansal enstrümanlar dışında, tarihi maliyet esasına göre hazırlanmış kanuni kayıtlara Türkiye Muhasebe Standartları'na uygun sunumun yapılması amacıyla gerekli düzeltme ve sınıflandırmalar yansıtılarak düzenlenmiştir.
Konsolide finansal tablolar Grup'un takip eden bir yılda ve faaliyetlerinin doğal akışı içinde varlıklarından fayda elde edeceği ve yükümlülüklerini yerine getirebileceği varsayımı altında işletmenin sürekliliği esasına göre hazırlanmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Satışların hasılatını ve maliyetini etkileyen belirgin bir para birimi bulunmamakla birlikte, Şirket'in fonksiyonel para birimi Avro olarak belirlenmiştir çünkü; Şirket'in ana operasyonlarını temsil eden tarifeli uçuş gelirlerinin önemli bir kısmı Avrupa uçuşlarından sağlanmakta olup, Avro, Grup'un finansal yükümlülüklerinin önemli bir bölümünü oluşturmakta ve Şirket yönetiminin idari kararlar almasına olanak sağlayan yönetim raporları ve bütçesi Avro cinsinden hazırlanmaktadır. Şirket ve bağlı ortaklıklarının fonksiyonel para birimi Avro'dur.
Yasal kayıtlarını fonksiyonel para birimi dışında bir para biriminde tutulması durumunda, finansal tablolar öncelikli olarak fonksiyonel para birimine çevrilmekte, ardından ise Grup'un sunum para birimi olan TL'ye geri çevrilmektedir.
Türkiye'deki şirketler için, yasal kayıtların tutulduğu TL'den fonksiyonel para birimi olan Avro'ya aşağıda açıklanan esaslar çerçevesinde çevrim yapılmıştır;
Yukarıdaki çevrimler sonucu oluşan çevrim farkları kar veya zarar tablosunda esas faaliyetlerden gelirler/giderler hesap grubu altında kaydedilmiştir.
TMS 21 ("Kur Değişimlerinin Etkileri") kapsamında finansal tablolar fonksiyonel para birimi Avro'dan TL'ye aşağıda belirtilen şekilde çevrilmiştir:
Yukarıda bahsedilen çevrimlerden kaynaklanan çevrim farkı karları veya zararları özsermayenin altında yabancı para çevrim farkları hesabında gösterilmiştir. Şirket'in sermaye hesabı, nominal sermaye tutarı üzerinden gösterilmiş, diğer tüm özsermaye kalemleri tarihi TL değerlerinden tutulup, oluşan tüm farklar yabancı para çevrim farkları hesabında muhasebeleştirilmiştir.
Yüksek enflasyon dönemlerinde finansal tabloların düzeltilmesi Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") 23 Kasım 2023 tarihli "Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Finansal Tablolarının Enflasyona Göre Düzeltilmesi" kapsamındaki duyurusuna istinaden; Türkiye Finansal Raporlama Standartları'nı uygulayan işletmelerin 31 Aralık 2023 tarihinde veya sonrasında sona eren yıllık raporlama dönemine ait finansal tablolarının, Türkiye Muhasebe Standardı 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama"da (TMS 29) yer alan ilgili muhasebe ilkelerine uygun olarak enflasyon etkisine göre düzeltilerek sunulmasına karar verilmiştir. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda; raporlama tarihi itibarıyla Şirket'in fonksiyonel para biriminin Avro olması sebebiyle TFRS'ye göre düzenlenecek finansal tablolarında TMS 29 kapsamında herhangi bir düzeltme yapmasına gerek bulunmamaktadır. Ancak, Vergi Usul Kanunu'na göre düzenlenen 31 Aralık 2023 tarihli mali tablolar mevzuat uyarınca enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuştur.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
TFRS'ye uygun hazırlanan konsolide finansal tablolarda gösterilen Avro tutarlar, yukarıda Kullanılan Para Birimi başlığı altında açıklandığı şekilde hazırlanan Avro konsolide finansal tabloları ifade etmektedir. Diğer bir ifade ile, bilançoda sunum para birimi olan TL cinsinden gösterilen tutarlar bilanço tarihi itibariyle TCMB tarafından duyurulan resmi kuru kullanılarak geri Avro'ya çevrilmiştir ve konsolide gelir, konsolide kapsamlı gelir ve konsolide nakit akış tablolarında gösterilen Avro tutarlar ise işlem tarihindeki kurlar kullanılarak TL'den Avro para birimine çevrilmiştir.
Finansal durum ve performans trendlerinin tespitine imkan vermek üzere, Grup'un konsolide finansal tabloları önceki dönemle karşılaştırmalı olarak hazırlanmaktadır. Cari dönem konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlanması açısından karşılaştırmalı bilgiler gerekli görüldüğünde yeniden sınıflandırılır ve önemli farklılıklar açıklanır. Grup, cari dönem konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlaması açısından önceki dönem finansal tablolarında herhangi bir sınıflama yapmamıştır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, Şirket'in bağlı ortaklıklarının detayı aşağıdaki gibidir:
| Grup'un sermayedeki pay oranı | Şirketin ve | |||
|---|---|---|---|---|
| Şirket ünvanı | Ana faaliyet konusu | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | faaliyetin yeri |
| Pegasus Havacılık Teknolojileri ve Ticaret A.Ş. |
Simülatör Teknik Destek ve Bakım |
%100 | %100 | Türkiye |
| Pegasus Airlines Innoviation Lab, Inc. |
Teknoloji – AR-GE |
%100 | %100 | Amerika |
Konsolide finansal tablolar, Şirket ve Şirket'in bağlı ortaklıkları tarafından kontrol edilen işletmelerin finansal tablolarını kapsar. Kontrol, Şirket'in aşağıdaki şartları sağlaması ile sağlanır:
Yukarıda listelenen kriterlerin en az birinde herhangi bir değişiklik oluşmasına neden olabilecek bir durumun ya da olayın ortaya çıkması halinde Şirket yatırımının üzerinde kontrol gücünün olup olmadığını yeniden değerlendirir.
Şirket'in yatırım yapılan şirket/varlık üzerinde çoğunluk oy hakkına sahip olmadığı durumlarda, ilgili yatırımın faaliyetlerini tek başına yönlendirebilecek/yönetebilecek şekilde yeterli oy hakkının olması halinde, yatırım yapılan şirket/varlık üzerinde kontrol gücü vardır. Şirket, aşağıdaki unsurlar da dahil olmak üzere, ilgili yatırımdaki oy çoğunluğunun kontrol gücü sağlamak için yeterli olup olmadığının değerlendirmesinde konuyla ilgili tüm olayları ve şartları göz önünde bulundurur:
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Bir bağlı ortaklığın konsolidasyon kapsamına alınması Şirket'in bağlı ortaklık üzerinde kontrole sahip olmasıyla başlar ve kontrolünü kaybetmesiyle sona erer. Yıl içinde satın alınan veya elden çıkarılan bağlı ortaklıkların gelir ve giderleri, satın alım tarihinden elden çıkarma tarihine kadar konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosuna dahil edilir.
Kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelirin her bir kalemi ana ortaklık hissedarlarına ve kontrol gücü olmayan paylara aittir. Kontrol gücü olmayan paylar ters bakiye ile sonuçlansa dahi, bağlı ortaklıkların toplam kapsamlı geliri ana ortaklık hissedarlarına ve kontrol gücü olmayan paylara aktarılır. Gerekli olması halinde, Grup'un izlediği muhasebe politikalarıyla aynı olması amacıyla bağlı ortaklıkların finansal tablolarında muhasebe politikalarıyla ilgili düzeltmeler yapılmıştır. Tüm grup içi varlıklar ve yükümlülükler, özkaynaklar, gelir ve giderler ve Grup şirketleri arasındaki işlemlere ilişkin nakit akışları konsolidasyonda elimine edilir.
Grup'un bağlı ortaklıklarındaki sermaye payında kontrol kaybına neden olmayan değişiklikler özkaynak işlemleri olarak muhasebeleştirilir. Grup'un payı ile kontrol gücü olmayan payların defter değerleri, bağlı ortaklık paylarındaki değişiklikleri yansıtmak amacıyla düzeltilir. Kontrol gücü olmayan payların düzeltildiği tutar ile alınan veya ödenen bedelin gerçeğe uygun değeri arasındaki fark, doğrudan özkaynaklarda Grup'un payı olarak muhasebeleştirilir.
Grup'un bir bağlı ortaklığındaki kontrolü kaybetmesi durumunda, satış sonrasındaki kar/zarar, i) alınan satış bedeli ile kalan payın gerçeğe uygun değerlerinin toplamı ile ii) bağlı ortaklığın varlık (şerefiye dahil) ve yükümlülüklerinin ve kontrol gücü olmayan payların önceki defter değerleri arasındaki fark olarak hesaplanır. Diğer kapsamlı gelir içinde bağlı ortaklık ile ilgili önceden muhasebeleştirilen ve özkaynakta toplanan tutarlar, Şirket'in ilgili varlıkları satmış olduğu varsayımı üzerine kullanılacak muhasebe yöntemine göre kayda alınır. Bağlı ortaklığın satışı sonrası kalan yatırımın kontrolünün kaybedildiği tarihteki gerçeğe uygun değeri, TFRS 9 Finansal Araçlar: Muhasebeleştirme ve Ölçüm standardı kapsamında belirlenen başlangıç muhasebeleştirmesinde gerçeğe uygun değer olarak ya da, uygulanabilir olduğu durumlarda, bir iştirak ya da müşterek olarak kontrol edilen bir işletmedeki yatırımın başlangıç muhasebeleştirmesindeki maliyet bedeli olarak kabul edilir.
Aşağıdaki tabloda 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla iş ortaklıkları ile ortaklık oranları gösterilmiştir:
| Grup'un sermayedeki pay oranı | Şirketin ve | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Şirket ünvanı | Ana faaliyet konusu | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | Ortaklık türü | faaliyetin yeri |
| Pegasus Uçuş Eğitim Merkezi A.Ş. ("PUEM") (*) |
Simülatörle Eğitim |
%49,40 | %49,40 | İş ortaklığı | Türkiye |
| Hitit Bilgisayar Hizmetleri A.Ş. ("Hitit Bilgisayar") |
Bilişim Sistemleri Çözümleri |
%36,82 | %36,82 | İş ortaklığı | Türkiye |
(*) PUEM, Ocak 2023'te gerçekleşen simulatör satışıyla birlikte ana operasyonlarını durdurmuş olup tasfiye süreci devam etmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
İş ortaklığı, bir düzenlemede müşterek kontrolü olan tarafların, ortak düzenlemedeki net varlıklara ilişkin haklarının olduğu ortak bir girişimdir. Müşterek kontrol, bir ekonomik faaliyet üzerindeki kontrolün sözleşmeye dayalı olarak paylaşılmasıdır. Bu kontrolün, ilgili faaliyetlere ilişkin kararların, kontrolü paylaşan tarafların oy birliği ile mutabakatını gerektirdiği durumlarda var olduğu kabul edilir.
Ekteki finansal tablolarda iş ortaklıklarının faaliyet sonuçları ile varlık ve yükümlülükleri, özkaynak yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilmiştir. Özkaynak yöntemine göre konsolide bilançoda iş ortaklıkları, maliyet bedelinin iş ortaklığının net varlıklarındaki alım sonrası dönemde oluşan değişimdeki Grup'un payı kadar düzeltilmesi sonucu bulunan tutardan, iş ortaklığında oluşan herhangi bir değer düşüklüğünün düşülmesi neticesinde elde edilen tutar üzerinden gösterilir. İş ortaklığının, Grup'un iş ortaklığındaki payını (özünde Grup'un iş ortaklığındaki net yatırımının bir parçasını oluşturan herhangi bir uzun vadeli yatırımı da içeren) aşan zararları kayıtlara alınmaz. İlave zarar ayrılması ancak Grup'un yasal veya zımni kabulden doğan yükümlülüğe maruz kalmış olması ya da iş ortaklığı adına ödemeler yapmış olması halinde söz konusudur.
Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığı cari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise, hem değişikliğin yapıldığı dönemde, hem de gelecek dönemlerde ileriye yönelik olarak uygulanır. Grup'un cari yıl içerisinde muhasebe tahminlerinde tespit edilen önemli muhasebe hataları geriye dönük olarak uygulanır ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenir. Grup, cari dönem içerisinde muhasebe tahminlerinde herhangi bir değişiklik yapmamıştır.
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal tabloların hazırlanmasında esas alınan muhasebe politikaları aşağıda özetlenen 1 Ocak 2023 tarihi itibarıyla geçerli yeni ve değiştirilmiş TFRS ve TFRS yorumları dışında önceki yılda kullanılanlar ile tutarlı olarak uygulanmıştır. Bu standartların ve yorumların Grup'un mali durumu ve performansı üzerindeki etkileri ilgili paragraflarda açıklanmıştır.
Ağustos 2021'de KGK, TMS 8'de "muhasebe tahminleri" için yeni bir tanım getiren değişiklikler yayınlamıştır. Değişiklikler, muhasebe tahminlerindeki değişiklikler ile muhasebe politikalarındaki değişiklikler ve hataların düzeltilmesi arasındaki ayrıma açıklık getirmektedir. Ayrıca, değiştirilen standart, girdideki bir değişikliğin veya bir ölçüm tekniğindeki değişikliğin muhasebe tahmini üzerindeki etkilerinin, önceki dönem hatalarının düzeltilmesinden kaynaklanmıyorsa, muhasebe tahminlerindeki değişiklikler olduğuna açıklık getirmektedir. Muhasebe tahminindeki değişikliğin önceki tanımı, muhasebe tahminlerindeki değişikliklerin yeni bilgilerden veya yeni gelişmelerden kaynaklanabileceğini belirtmekteydi. Bu nedenle, bu tür değişiklikler hataların düzeltilmesi olarak değerlendirilmemektedir. Tanımın bu yönü KGK tarafından korunmuştur. Değişiklikler yürürlük tarihinde veya sonrasında meydana gelen muhasebe tahmini veya muhasebe politikası değişikliklerine uygulanacaktır. Söz konusu değişikliğin Grup'un konsolide finansal durumu ve performansı üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Ağustos 2021'de KGK, TMS 1 için işletmelerin muhasebe politikası açıklamalarına önemlilik tahminlerini uygulamalarına yardımcı olmak adına rehberlik ve örnekler sağladığı değişiklikleri yayınlamıştır. TFRS'de "kayda değer" teriminin bir tanımının bulunmaması nedeniyle, KGK, muhasebe politikası bilgilerinin açıklanması bağlamında bu terimi "önemli" terimi ile değiştirmeye karar vermiştir. 'Önemli' TFRS'de tanımlanmış bir terimdir ve KGK'ya göre finansal tablo kullanıcıları tarafından büyük ölçüde anlaşılmaktadır. Muhasebe politikası bilgilerinin önemliliğini değerlendirirken, işletmelerin hem işlemlerin boyutunu, diğer olay veya koşulları hem de bunların niteliğini dikkate alması gerekir. Ayrıca işletmenin muhasebe politikası bilgilerini önemli olarak değerlendirebileceği durumlara örnekler eklenmiştir. Söz konusu değişikliğin Grup'un konsolide finansal durumu ve performansı üzerinde etkisi olmamıştır.
Ağustos 2021'de KGK, TMS 12'de ilk muhasebeleştirme istisnasının kapsamını daraltan ve böylece istisnanın eşit vergilendirilebilir ve indirilebilir geçici farklara neden olan işlemlere uygulanmamasını sağlayan değişiklikler yayınlamıştır. Değişiklikler, bir yükümlülüğe ilişkin yapılan ödemelerin vergisel açıdan indirilebilir olduğu durumlarda, bu tür indirimlerin, finansal tablolarda muhasebeleştirilen yükümlülükle (ve faiz giderine) ya da ilgili varlık bileşeniyle (ve faiz giderine) vergisel açıdan ilişkilendirilebilir olup olmadığının (geçerli vergi kanunu dikkate alındığında) bir muhakeme meselesi olduğuna açıklık getirmektedir. Bu muhakeme, varlık ve yükümlülüğün ilk defa finansal tablolara alınmasında herhangi bir geçici farkın olup olmadığının belirlenmesinde önemlidir. Değişiklikler karşılaştırmalı olarak sunulan en erken dönemin başlangıcında ya da sonrasında gerçekleşen işlemlere uygulanır. Ayrıca, karşılaştırmalı olarak sunulan en erken dönemin başlangıcında, kiralamalar ile hizmetten çekme, restorasyon ve benzeri yükümlülüklerle ilgili tüm indirilebilir ve vergilendirilebilir geçici farklar için ertelenmiş vergi varlığı (yeterli düzeyde vergiye tabi gelir olması koşuluyla) ve ertelenmiş vergi yükümlülüğü muhasebeleştirilir. Söz konusu değişikliğin Grup'un konsolide finansal durumu ve performansı üzerinde etkisi olmamıştır.
Eylül 2023'te KGK, İkinci Sütun gelir vergileriyle ilgili ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülüklerinin muhasebeleştirilmesi ve açıklanmasına zorunlu bir istisna getiren TMS 12'ye yönelik değişiklikler yayımlamıştır. Söz konusu değişiklikler, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) tarafından yayımlanan İkinci Sütun Modeli Kurallarının uygulanması amacıyla yürürlüğe girmiş ya da yürürlüğe girmesi kesine yakın olan vergi kanunlarından ortaya çıkan gelir verilerine TMS 12'nin uygulanacağını açıklığa kavuşturmuştur. Bu değişiklikler ayrıca bu tür vergi kanunlarından etkilenen işletmeler için belirli açıklama hükümleri getirmektedir. Bu kapsamdaki ertelenmiş vergiler hakkındaki bilgilerin muhasebeleştirilmeyeceğine ve açıklanmayacağına yönelik istisna ile istisnanın uygulanmış olduğuna yönelik açıklama hükmü değişikliğin yayımlanmasıyla birlikte uygulanır. Bununla birlikte, değişikle getirilen belirli açıklama hükümlerinin 31 Aralık 2023 tarihi öncesinde sona eren ara hesap dönemlerinde uygulanması zorunlu değildir. Söz konusu değişikliğin Grup'un finansal durumu veya performansı üzerinde önemli bir etkisi olmamıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Konsolide finansal tabloların onaylanma tarihi itibariyle yayımlanmış fakat cari raporlama dönemi için henüz yürürlüğe girmemiş ve Grup tarafından erken uygulanmaya başlanmamış yeni standartlar, yorumlar ve değişiklikler aşağıdaki gibidir. Grup aksi belirtilmedikçe yeni standart ve yorumların yürürlüğe girmesinden sonra konsolide finansal tablolarını ve dipnotlarını etkileyecek gerekli değişiklikleri yapacaktır.
KGK, özkaynak yöntemi ile ilgili devam eden araştırma projesi çıktılarına bağlı olarak değiştirilmek üzere, Aralık 2017'de TFRS 10 ve TMS 28'de yapılan söz konusu değişikliklerin geçerlilik tarihini süresiz olarak ertelemiştir. Ancak, erken uygulamaya halen izin vermektedir. Grup söz konusu değişikliklerin etkilerini, bahsi geçen standartlar nihai halini aldıktan sonra değerlendirecektir.
KGK Şubat 2019'da sigorta sözleşmeleri için muhasebeleştirme ve ölçüm, sunum ve açıklamayı kapsayan kapsamlı yeni bir muhasebe standardı olan TFRS 17'yi yayımlamıştır. TFRS 17 hem sigorta sözleşmelerinden doğan yükümlülüklerin güncel bilanço değerleri ile ölçümünü hem de karın hizmetlerin sağlandığı dönem boyunca muhasebeleştirmesini sağlayan bir model getirmektedir. KGK tarafından yapılan duyuruyla Standardın zorunlu yürürlük tarihi 1 Ocak 2024 ya da sonrasında başlayan hesap dönemleri olarak ertelenmiştir. Söz konusu değişikliğin Grup'un konsolide finansal durumu ve performansı üzerinde etkisi bulunmamaktadır.
Ocak 2021 ve Ocak 2023'te KGK, yükümlülüklerin kısa ve uzun vadeli sınıflandırılmasına yönelik esasları belirlemek üzere TMS 1'de değişiklikler yapmıştır. Ocak 2023'te yapılan değişikliklere göre, işletmenin bir yükümlülüğü ödemeyi erteleme hakkı, raporlama döneminden sonraki bir tarihte kredi sözleşmesi şartlarına uygunluk sağlamasına bağlıysa, raporlama dönemi sonu itibarıyla söz konusu yükümlülüğü erteleme hakkı bulunmaktadır (raporlama dönemi sonunda ilgili şartlara uygunluk sağlamıyor olsa bile). Kredi sözleşmesinden doğan bir yükümlülük uzun vadeli olarak sınıflandırıldığında ve işletmenin ödemeyi erteleme hakkı 12 ay içinde kredi sözleşmesi şartlarına uygunluk sağlamasına bağlı olduğunda, Ocak 2023 değişiklikleri işletmelerin çeşitli açıklamalar yapmasını istemektedir. Bu açıklamalar kredi sözleşme şartları ve ilgili yükümlülükler hakkındaki bilgileri içermelidir. Ayrıca, söz konusu değişiklikler, sözleşme şartlarına uyumun raporlama tarihinde ya da sonraki bir tarihte test edilecek olmasına bakılmaksızın, uzun vadeli sınıflama için ödemeyi erteleme hakkının raporlama dönemi sonu itibarıyla bulunması gerektiğini açıklığa kavuşturmuştur. Değişiklilerde, ödemeyi raporlama döneminden sonraki en az on iki ay sonraya erteleme hakkını işletmenin kullanmama ihtimalinin yükümlülüğün sınıflandırılmasını etkilemeyeceği açıkça ifade edilmiştir. Değişiklikler 1 Ocak 2024 tarihinde ya da bu tarihten sonra başlayan yıllık hesap dönemleri için geçerlidir. Yapılan değişiklikler TMS 8'e göre geriye dönük olarak uygulanır. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Ancak değişikliklerden herhangi birini erken uygulayan işletmenin diğer değişikliği de erken uygulaması zorunludur. Söz konusu değişikliğin Grup'un konsolide finansal durumu ve performansı üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Ocak 2023'te KGK TFRS 16'ya yönelik değişiklikler yayımlamıştır. Söz konusu değişiklikler, elde kalan kullanım hakkıyla ilgili herhangi bir kazanç ya da zarar muhasebeleştirilmemesini sağlayacak şekilde, satıcı-kiracı tarafından satış ve geri kiralama işleminden doğan kira yükümlülüklerinin ölçümünde uygulanacak hükümleri belirlemektedir. Bu kapsamda, satıcı-kiracı satış ve geri kiralama işleminin fiilen başladığı tarihten sonra "Kira yükümlülüğünün sonraki ölçümü" başlığı altındaki TFRS 16 hükümlerini uygularken, elde kalan kalan kullanım hakkıyla ilgili herhangi bir kazanç ya da zarar muhasebeleştirmeyecek şekilde "kira ödemeleri"ni ya da "revize edilmiş kira ödemeleri"ni belirleyecektir. Değişiklikler, geri kiralamadan ortaya çıkan kira yükümlülüklerinin ölçümüne yönelik spesifik bir hüküm içermemektedir. Söz konusu kira yükümlülüğünün ilk ölçümü, TFRS 16'da yer alan kira ödemeleri tanımına dahil edilenlerden farklı ödemelerin kira ödemesi olarak belirlenmesine neden olabilecektir. Satıcı-kiracının TMS 8'e göre güvenilir ve ihtiyaca uygun bilgi sağlayacak muhasebe politikası geliştirmesi ve uygulaması gerekecektir. Değişiklikler 1 Ocak 2024 tarihinde ya da bu tarihten sonra başlayan yıllık hesap dönemleri için geçerlidir. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Satıcı-kiracı değişiklikleri TFRS 16'nın ilk uygulama tarihinden sonra girdiği satış ve geri kiralama işlemlerine TMS 8'e göre geriye dönük uygular. Söz konusu değişikliğin Grup'un konsolide finansal durumu ve performansı üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir.
KGK tarafından Eylül 2023'te yayımlanan değişiklikler, tedarikçi finansmanı anlaşmalarının işletmenin yükümlülükleri, nakit akışları ve maruz kaldığı likidite riskleri üzerindeki etkilerinin finansal tablo kullanıcıları tarafından anlaşılmasına katkı sağlamak üzere, mevcut hükümlerde iyileştirmeler yapan açıklamalar getirmektedir. Tedarikçi finansmanı anlaşmaları; bir ya da daha fazla finansman sağlayıcısının işletmenin tedarikçisine olan borcunu ödemeyi üstlendiği ve işletmenin de tedarikçiye ödeme yapıldığı gün ya da sonrasında ödemeyi kabul ettiği anlaşmalar olarak tanımlanmıştır. Söz konusu değişiklikler, bu tür anlaşmaların hüküm ve koşulları, raporlama dönemi başı ve sonu itibarıyla bunlardan ortaya çıkan yükümlülüklerle ilgili nicel bilgiler ile bu yükümlülüklerin defter değerinde meydana gelen nakit dışı değişikliklerin niteliği ve etkileri hakkında açıklamalar yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, TFRS 7'de öngörülen likidite riskine yönelik niceliksel açıklamalar kapsamında, tedarikçi finansmanı anlaşmaları, açıklanması gerekli olabilecek diğer faktörlere örnek olarak gösterilmiştir. Değişiklikler 1 Ocak 2024 tarihinde başlayan yıllık raporlama dönemlerinde yürürlüğe girmektedir. Erken uygulamaya izin verilmekte olup bu durumda bu husus açıklanır. Genel anlamda, Grup finansal tablolar üzerinde önemli bir etki beklememektedir.
Aşağıda belirtilen UMS 12 ile UMS 7 ve UFRS 7'ye yönelik değişiklikler UMSK tarafından yayınlanmış ancak henüz KGK tarafından TFRS'ye uyarlanmamıştır/yayınlanmamıştır. Bu sebeple TFRS'nin bir parçasını oluşturmazlar. Grup, konsolide finansal tablolarında ve dipnotlarda gerekli değişiklikleri bu değişiklikler TFRS'de yürürlüğe girdikten sonra yapacaktır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Ağustos 2023'te UMSK, UMS 21'e yönelik değişiklikler yayımlamıştır. Değişiklikler bir para biriminin konvertibl olup olmadığının nasıl değerlendirileceği ile para birimi konvertibl olmadığında döviz kurunun ne şekilde tespit edileceğini belirlemektedir. Değişikliğe göre, bir para birimi konvertibl olmadığı için döviz kuru tahmini yapıldığında, ilgili para biriminin konvertibl olmaması durumunun işletmenin performansı, finansal durumu ve nakit akışını nasıl etkilediğini ya da nasıl etkilemesinin beklendiğini finansal tablo kullanıcılarının anlamasını sağlayan bilgiler açıklanır. Genel anlamda, Grup finansal tablolar üzerinde önemli bir etki beklememektedir.
İlişkili taraflar, finansal tablolarını hazırlayan işletmeyle (raporlayan işletme) ilişkili olan kişi veya işletmedir.
a) Bir kişi veya bu kişinin yakın ailesinin bir üyesi, aşağıdaki durumlarda raporlayan işletmeyle ilişkili sayılır: Söz konusu kişinin,
(i) raporlayan işletme üzerinde kontrol veya müşterek kontrol gücüne sahip olması durumunda,
(ii) raporlayan işletme üzerinde önemli etkiye sahip olması durumunda,
(iii) raporlayan işletmenin veya raporlayan işletmenin bir ana ortaklığının kilit yönetici personelinin bir üyesi olması durumunda.
(b) Aşağıdaki koşullardan herhangi birinin mevcut olması halinde işletme raporlayan işletme ile ilişkili sayılır:
(i) İşletme ve raporlayan işletmenin aynı grubun üyesi olması halinde (yani her bir ana ortaklık, bağlı ortaklık ve diğer bağlı ortaklık diğerleri ile ilişkilidir).
(ii) İşletmenin, diğer işletmenin (veya diğer işletmenin de üyesi olduğu bir grubun üyesinin) iştiraki ya da iş ortaklığı olması halinde.
(iii) Her iki işletmenin de aynı bir üçüncü tarafın iş ortaklığı olması halinde.
(iv) İşletmelerden birinin üçüncü bir işletmenin iş ortaklığı olması ve diğer işletmenin söz konusu üçüncü işletmenin iştiraki olması halinde.
(v) İşletmenin, raporlayan işletmenin ya da raporlayan işletmeyle ilişkili olan bir işletmenin çalışanlarına ilişkin olarak işten ayrılma sonrasında sağlanan fayda plânlarının olması halinde. Raporlayan işletmenin kendisinin böyle bir plânının olması halinde, sponsor olan işverenler de raporlayan işletme ile ilişkilidir.
(vi) İşletmenin (a) maddesinde tanımlanan bir kişi tarafından kontrol veya müştereken kontrol edilmesi halinde.
(vii) (a) maddesinin (i) bendinde tanımlanan bir kişinin işletme üzerinde önemli etkisinin bulunması veya söz konusu işletmenin (ya da bu işletmenin ana ortaklığının) kilit yönetici personelinin bir üyesi olması halinde.
İlişkili tarafla yapılan işlem; raporlayan işletme ile ilişkili bir taraf arasında kaynakların, hizmetlerin ya da yükümlülüklerin, bir bedel karşılığı olup olmadığına bakılmaksızın transferidir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Grup, iç ve dış hat uçuş operasyonları üzerinden gelir elde etmektedir. Gelirler, alınan veya alınacak olan bedelin gerçeğe uygun değeri ile ölçülür ve işin normal akışı içinde mal ve hizmet satışına ilişkin indirimler ve satış ile ilgili vergiler düşüldükten sonra kalan alacak tutarını ifade eder. Gelirler aşağıdaki gibi muhasebeleştirilmektedir:
• Tarifeli yolcu taşıma ve charter gelirleri taşıma hizmeti gerçekleştirildiği zaman gelir olarak kaydedilmektedir. Satılan ancak bilanço tarihi itibarıyla henüz kullanılmayan tüm biletler, geçerliliğini kaybedecek önemli miktarda bilet olmayacağı kabulü ile, yolcu uçuş yükümlülüğü olarak kaydedilmektedir. Yolcu uçuş yükümlülüğü, uçuş gerçekleşene kadar bilançoda müşteri sözleşmelerinden doğan yükümlülükler hesap grubunda taşınmaktadır.
• Yolcu hizmet ücreti, satış hizmetini gerçekleştirmek amacıyla bilet fiyatı üzerine eklenen iadesi mümkün olmayan bir ücrettir. Yolcu hizmet ücreti, taşıma hizmetinden farklı bir performans yükümlülüğü olarak değerlendirilmediği için taşıma hizmeti gerçekleştirildiği zaman gelir olarak kaydedilmektedir.
Grup, bilet fiyatı içinde yolculardan tahsil edilerek ilgili devlet kurumlarına ödenen havaalanı vergisi açısından kendisini vekil olarak değerlendirmiş ve söz konusu vergileri hasılat bedeline dahil etmemiştir. Bu değerlendirmede en önemli faktör, verginin muhatabının Şirket değil, yolcu olmasıdır.
Grup, sözleşmenin başlangıcında, müşteriye taahhüt ettiği hizmetin devir tarihi ile müşterinin bu hizmetin bedelini ödediği tarih arasında geçen sürenin bir yıl veya daha az olacağını öngörmesi durumunda, taahhüt edilen bedelde önemli bir finansman bileşeninin etkisi için düzeltme yapmamaktadır. Diğer taraftan, hasılatın içerisinde önemli bir finansman unsuru bulunması durumunda, hasılat değeri gelecekte oluşacak tahsilatların, finansman unsuru içerisinde yer alan faiz oranı ile indirgenmesi ile tespit edilir. Fark, tahakkuk esasına göre esas faaliyetlerden diğer gelirler olarak ilgili dönemlere kaydedilir.
Grup aynı zamanda faiz geliri elde etmektedir. Faiz gelirleri etkin faiz oranı üzerinden hesaplanarak tahakkuk esasına göre kaydedilmektedir.
Grup, 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren yürürlüğe giren TFRS 15 "Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat Standardı" doğrultusunda hasılatın muhasebeleştirilmesinde aşağıda yer alan beş aşamalı modeli kullanmaya başlamıştır.
Bu modele göre öncelikle müşterilerle yapılan her bir sözleşmede taahhüt edilen mal veya hizmetler değerlendirilmekte ve söz konusu mal veya hizmetleri devretmeye yönelik verilen her bir taahhüdü ayrı bir edim yükümlülüğü olarak belirlenmektedir. Sonrasında ise edim yükümlülüklerinin zamana yayılı olarak mı yoksa belirli bir anda mı yerine getirileceği tespit edilmektedir.
Grup, bir mal veya hizmetin kontrolünü zamanla devreder ve dolayısıyla ilgili satışlara ilişkin edim yükümlülüklerini zamana yayılı olarak yerine getirirse, söz konusu edim yükümlülüklerinin tamamen yerine getirilmesine yönelik ilerlemeyi ölçerek hasılatı zamana yayılı olarak konsolide finansal tablolara alır. Mal veya hizmet devri taahhüdü niteliğindeki edim yükümlülükleri ile alakalı hasılat, mal veya hizmetlerin kontrolünün müşterilerin eline geçtiğinde muhasebeleştirilir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Pegasus Bolbol, Pegasus'un müşteri sadakat programdır. Program üyeleri, üyelik numarları ile yaptıkları bilet ve/veya bilet dışı alımlardan "Uçuş Puanı" kazanmaktadırlar. Uçuş puanları bilet alımı yolu ile kazanıldığında, Pegasus tarafından uçuş puanı verilmekte olup, kazanılan uçuş puanları satış işleminin ayrı bir parçası olarak tanımlanıp gerçeğe uygun değeri ile gösterilmektedir. Başlangıçta "Uçuş puanlarından kaynaklanan uçuş yükümlülükleri" olarak kaydedilen puanlar, kullanıldıkça gelir olarak kaydedilmektedir. Uçuş puanlarının değeri, kullanım sırasında bilet fiyatına göre değişmekte ve cari yıl içerisindeki istatistiklere göre gerçeğe uygun değeri düzeltilmektedir.
Uçuş puanları bilet harici alımlardan kazanıldığında ise, ilgili puanların maliyeti program ortağı tarafından Grup'a ödenmesi sureti ile fonlanmaktadır. Grup elde ettiği bu geliri ertelemekte ve "Uçuş puanlarından kaynaklanan uçuş yükümlülükleri" olarak kaydedip kullanıldıkça kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu ile ilişkilendirmektedir. Uçuş puanları, iki yıl için geçerli olup ikinci takvim yılının son gününde geçerliliğini yitirmektedir. Kullanılmamış uçuş puanlarının ne kadarının kullanılmadan geçersiz kalacağı istatistiki kullanım oranlarına göre belirlenip, gelir kaydedilmektedir.
Stoklar; sarflar, teknik malzeme, ikram satış stokları ve diğer stoklardan oluşmaktadır ve maliyetin ya da net gerçekleşebilir değerin düşük olanı ile değerlenmektedir. Yedek parçalar, çok sayıda küçük maddi duran varlık kaleminden oluşur. Önemli olmayan bu küçük kalemler, maddi duran varlık kaydında varlık bazında kaydedilmez, bunun yerine stoklarda taşınır.
Maddi duran varlıklar, maliyet değerlerinden birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutar üzerinden gösterilirler.
Maddi duran varlıklar hurda değerleri düşüldükten sonra beklenen faydalı ömürlerine göre amortismana tabi tutulur. Beklenen faydalı ömür, hurda değer ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkileri için her yıl gözden geçirilir ve tahminlerde bir değişiklik varsa ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.
Grup, edinilen uçakların maliyetini, gövde ve motorların süreli değişecek parçalarına ve mevcut bakım durumunun hizmet potansiyeline göre dağıtmaktadır. Bu dağıtılan maliyetler, bir sonraki büyük bakıma kadar olan süre veya uçağın kalan ömrünün düşük olanı üzerinden amortismana tabi tutulmaktadır. Takip eden büyük gövde ve motor bakımları da gerçekleştiğinde aktifleştirilerek, bir sonraki bakıma kadar olan süre veya uçağın kalan faydalı ömrünün kısa olanı üzerinden amortismana tabi tutulmaktadır.
Önemli değere sahip tüm komponent ve tamir edilebilir yedek parçalar ayrı olarak muhasebeleştirilir ve tahmini faydalı ömürleri üzerinden amortismana tabi tutulur.
Kiralama ile alınan varlıklar, beklenen faydalı ömrü ile söz konusu kiralama süresinden kısa olanı ile sahip olunan maddi duran varlıklarla aynı şekilde amortismana tabi tutulur.
Maddi duran varlıkların elden çıkarılması ya da bir maddi duran varlığın hizmetten alınması sonucu oluşan kazanç veya kayıp satış hasılatı ile varlığın defter değeri arasındaki fark olarak belirlenir ve kar veya zarar tablosuna dahil edilir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Satın alınan maddi olmayan duran varlıklardan sınırlı ömre sahip olanlar, maliyet değerlerinden birikmiş itfa payları ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler. Bu varlıklar beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak itfa edilir. Beklenen faydalı ömür ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkilerini tespit etmek amacıyla her yıl gözden geçirilir ve tahminlerdeki değişiklikler ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir. Satın alınan maddi olmayan duran varlıklardan sınırsız ömre sahip olanlar maliyet değerlerinden birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler.
Satın alınan ticari markalar ve lisanslar, tarihi maliyetleriyle gösterilir. Ticari markalar ve lisanların sınırlı faydalı ömürleri bulunmaktadır ve maliyet değerlerinden birikmiş amortismanlar düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler. Satın alınan ticari markalar ve lisanslar, beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yönetimi kullanılarak itfa edilir. Satın alınan bilgisayar yazılımlarının faydalı ömrü 5 yıldır.
Geçmiş olaylardan kaynaklanan mevcut bir yükümlülüğün bulunması, yükümlülüğün yerine getirilmesinin muhtemel olması ve söz konusu yükümlülük tutarının güvenilir bir şekilde tahmin edilebilir olması durumunda finansal tablolarda karşılık ayrılır.
Karşılık olarak ayrılan tutar, yükümlülüğe ilişkin risk ve belirsizlikler göz önünde bulundurularak, bilanço tarihi itibarıyla yükümlülüğün yerine getirilmesi için yapılacak harcamanın tahmin edilmesi yoluyla hesaplanır. Karşılığın, mevcut yükümlülüğün karşılanması için gerekli tahmini nakit akımlarını kullanarak ölçülmesi durumunda söz konusu karşılığın defter değeri, ilgili nakit akımlarının bugünkü değerine eşittir.
Karşılığın ödenmesi için gerekli olan ekonomik faydanın bir kısmı ya da tamamının üçüncü taraflarca karşılanmasının beklendiği durumlarda, tahsil edilecek tutar, ilgili tutarın tahsil edilmesinin hemen hemen kesin olması ve güvenilir bir şekilde ölçülmesi halinde varlık olarak muhasebeleştirilir.
İtfaya tabi olan varlıklar için defter değerinin geri kazanılmasının mümkün olmadığı durum ya da olayların ortaya çıkması halinde değer düşüklüğü testi uygulanır. Varlığın defter değerinin geri kazanılabilir tutarını aşması durumunda değer düşüklüğü karşılığı kaydedilir. Geri kazanılabilir tutar, satış maliyetleri düşüldükten sonra elde edilen gerçeğe uygun değer veya kullanımdaki değerin büyük olanıdır. Değer düşüklüğünün değerlendirilmesi için varlıklar ayrı tanımlanabilir nakit akımlarının olduğu en düşük seviyede gruplanır (nakit üreten birimler). Değer düşüklüğüne tabi olan finansal olmayan varlıklar her raporlama tarihinde değer düşüklüğünün olası iptali için gözden geçirilir.
Grup, değer düşüklüğü testi yapılacak en alt seviye nakit yaratan birim olarak uçak filosunu bir bütün olarak belirlemiştir. Uçak filosu, hem kiralama sözleşmeleri kapsamındaki kullanım hakkı varlıklarını hem de maddi duran varlık hesap grubu içerindeki uçakları, komponentleri, yedek motor ve diğer parçaları içermektedir. Geri kazanılabilir tutarın belirlenmesinde satış maliyetleri düşülmüş ABD Doları bazında gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinden yüksek olanı kullanılmaktadır. Uçaklar için net satış fiyatı uluslarası fiyat referans kataloglarında yer alan ikinci el fiyatlara dayanmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda, satın alınması, yapımı veya üretimi ile direkt ilişki kurulabilen borçlanma maliyetleri, ilgili varlık kullanıma veya satışa hazır hale getirilene kadar varlığın maliyetine dahil edilmektedir. Yatırımla ilgili kredinin henüz harcanmamış kısmının geçici süre ile finansal yatırımlarda değerlendirilmesiyle elde edilen finansal yatırım geliri aktifleştirmeye uygun borçlanma maliyetlerinden mahsup edilir. 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren yıllarda kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar bulunmaması sebebiyle, 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren yıllarda borçlanma maliyetleri aktifleştirilmemiştir. Tüm borçlanma maliyetleri, oluştukları dönemlerde kar veya zarar tablosuna kaydedilmektedir.
TFRS 16 standardı ile kiracılar açısından finansal kiralama veya faaliyet kiralaması ayrımı ortadan kalkmış olsa da, Grup halen farklı risk kategorilerini temsil ediyor olması sebebiyle, faaliyet kiralaması ve finansal kiralama tanımlarını kullanmaktadır. TFRS 16'nın kiraya verenler için tanımladığı gibi, kira sözleşmesi kiralamanın dayanak varlığın mülkiyetinden kaynaklanan tüm risk ve getirileri önemli ölçüde devretmesi halinde finansal kiralama olarak; aksi halde ise faaliyet kiralaması olarak nitelendirilmektedir.
Ancak bu ayrım, ilgili sözleşmelerin nasıl muhasebeleştirildiğini etkilememektedir, tüm kira sözleşmeleri TFRS 16'ya uygun olarak muhasebeleşmektedir.
Sahip olunan ya da satın alma opsiyonlu kiralama (finansal kiralama) yolu ile edinilmiş uçakların büyük bakım ve bazı motor bakımlarına ilişkin olarak gerçekleşen maliyetlerinin muhasebeleştirilmesi maddi duran varlıklara ilişkin muhasebe politikalarında anlatılmıştır.
Grup, satın alma opsiyonu olmayan kiralamalar (faaliyet kiralaması) altındaki bazı uçakların büyük bakım masraflarına ilişkin olarak "Bakım rezervi" adı altında aylık ek kira ödemektedir. Bakım rezervi, söz konusu faaliyet kiralaması altındaki uçakların gerçekleşmiş uçuş saatleri ve sefer sayıları üzerinden hesaplanır. Bu rezerv ödemeleri, kira süresi boyunca, aylık bazda, bakım giderleri olarak kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda kaydedilmektedir. Bununla birlikte, Grup kiralama firması adına büyük bakım masraflarına katlandığı durumlarda, bu masraflara ilişkin giderlerinin ödenmesini talep etmekte ve tahsil edilecek zamana kadar, mutabık kalınan bu tutarı teslim bakım karşılıkları ön ödeme alacakları olarak kaydetmektedir. Bunlar dışında kalan tüm bakım ve onarım maliyetleri oluştukları anda gider olarak kaydedilmektedir.
Grup, kullanım hakkı varlıklarını kiralama sözleşmesinin başladığı tarihte muhasebeleştirmektedir (örneğin, ilgili varlığın kullanım için uygun olduğu tarih itibarıyla). Kullanım hakkı varlıkları, maliyet bedelinden birikmiş amortisman ve değer düşüklüğü zararları düşülerek hesaplanır. Kiralama borçlarının yeniden değerlenmesi durumunda bu rakam da düzeltilir. Kullanım hakkı varlıkları, varlık sınıfına göre gerekli görülürse, bileşenlerine ayrıştırılarak amortismana tabi tutulmaktadır.
Kullanım hakkı varlığının maliyeti aşağıdakileri içerir:
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Kira başlangıç tarihi itibarıyla, uçakların teslim bakım karşılıkları, sözleşme kapsamında vazgeçilemez bir yükümlülük olarak değerlendirildiği için, tahmin edilen karşılık bedeli iskonto edilmiş bedeli ile kullanım hakkı varlığı maliyetine dahil edilmektedir. Dayanak varlığın mülkiyetinin kiralama süresi sonunda Grup'a devri makul bir şekilde kesinleşmediği sürece, Grup kullanım hakkı varlığını, kiralamanın fiilen başladığı tarihten dayanak varlığın yararlı ömrünün sonuna kadar amortismana tabi tutmaktadır.
Kullanım hakkı varlıkları değer düşüklüğü değerlendirmesine tabidir.
Grup kira yükümlülüğünü kiralamanın fiilen başladığı tarihte ödenmemiş olan kira ödemelerinin bugünkü değeri üzerinden ölçmektedir.
Kiralamanın fiilen başladığı tarihte, kira yükümlülüğünün ölçümüne dâhil edilen kira ödemeleri, dayanak varlığın kiralama süresi boyunca kullanım hakkı için yapılacak ve kiralamanın fiilen başladığı tarihte ödenmemiş olan aşağıdaki ödemelerden oluşur:
Bir endekse veya orana bağlı olmayan değişken kira ödemeleri, ödemeyi tetikleyen olayın veya koşulun gerçekleştiği dönemde gider olarak kaydedilmektedir.
Grup kiralama süresinin kalan kısmı için revize edilmiş iskonto oranını, kiralamadaki zımnî faiz oranının kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda bu oran olarak; kolaylıkla belirlenememesi durumunda ise Grup'un yeniden değerlendirmenin yapıldığı tarihteki alternatif borçlanma faiz oranı olarak belirlemektedir.
Grup kiralamanın fiilen başladığı tarihten sonra, kira yükümlülüğünü aşağıdaki şekilde ölçer:
Buna ek olarak, kiralama süresinde bir değişiklik, özü itibarıyla sabit kira ödemelerinde bir değişiklik veya dayanak varlığı satın alma opsiyonuna ilişkin yapılan değerlendirmede bir değişiklik olması durumunda, kiralama yükümlülüklerinin değeri yeniden ölçülmektedir.
Grup, kısa vadeli kiralama kayıt muafiyetini, kısa vadeli makine ve teçhizat kiralama sözleşmelerine uygulamaktadır (yani, başlangıç tarihinden itibaren 12 ay veya daha kısa bir kiralama süresi olan ve bir satın alma opsiyonu olmayan varlıklar). Aynı zamanda, düşük değerli varlıkların muhasebeleştirilmesi muafiyetini, kira bedelinin düşük değerli olduğu düşünülen ofis ekipmanlarına da uygulamaktadır. Kısa vadeli kiralama sözleşmeleri ve düşük değerli varlıkların kiralama sözleşmeleri, kiralama süresi boyunca doğrusal yönteme göre gider olarak kaydedilir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Türk Vergi Mevzuatı, ana şirket ve onun bağlı ortaklığına konsolide vergi beyannamesi hazırlamasına izin vermediğinden, ekli konsolide finansal tablolarına da yansıtıldığı üzere, vergi karşılıkları her bir işletme bazında ayrı olarak hesaplanmıştır. Gelir vergisi gideri, cari vergi ve ertelenmiş vergi giderinin toplamından oluşur.
Cari yıl vergi yükümlülüğü, dönem karının vergiye tabi olan kısmı üzerinden hesaplanır. Vergiye tabi kâr, diğer yıllarda vergilendirilebilir ya da vergiden indirilebilir kalemler ile vergilendirilmesi ya da vergiden indirilmesi mümkün olmayan kalemleri hariç tutması nedeniyle, kar veya zarar tablosunda yer verilen kârdan farklılık gösterir. Grup'un cari vergi yükümlülüğü bilanço tarihi itibarıyla yasallaşmış ya da önemli ölçüde yasallaşmış vergi oranı kullanılarak hesaplanmıştır.
Ertelenmiş vergi yükümlülüğü veya varlığı, varlıkların ve yükümlülüklerin finansal tablolarda gösterilen tutarları ile yasal vergi matrahı hesabında dikkate alınan tutarları arasındaki geçici farklılıkların bilanço yöntemine göre vergi etkilerinin yasallaşmış vergi oranları dikkate alınarak hesaplanmasıyla belirlenmektedir. Ertelenmiş vergi yükümlülükleri vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır. Bahse konu varlık ve yükümlülükler, ticari ya da mali kar/zararı etkilemeyen işleme ilişkin geçici fark, şerefiye veya diğer varlık ve yükümlülüklerin ilk defa finansal tablolara alınmasından (işletme birleşmeleri dışında) kaynaklanıyorsa muhasebeleştirilmez.
Ertelenmiş vergi yükümlülükleri, Grup'un geçici farklılıkların ortadan kalkmasını kontrol edebildiği ve yakın gelecekte bu farkın ortadan kalkma olasılığının düşük olduğu durumlar haricinde, bağlı ortaklık ve iştiraklerdeki yatırımlar ve iş ortaklıklarındaki paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanır. Bu tür yatırım ve paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farklardan kaynaklanan ertelenmiş vergi varlıkları, yakın gelecekte vergiye tabi yeterli kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması ve gelecekte ilgili farkların ortadan kalkmasının muhtemel olması şartlarıyla hesaplanmaktadır.
Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri varlıkların gerçekleşeceği veya yükümlülüklerin yerine getirileceği dönemde geçerli olması beklenen ve bilanço tarihi itibarıyla yasallaşmış veya önemli ölçüde yasallaşmış vergi oranları (vergi düzenlemeleri) üzerinden hesaplanır.
Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülüklerinin hesaplanması sırasında, Grup'un bilanço tarihi itibarıyla varlıklarının defter değerini geri kazanması ya da yükümlülüklerini yerine getirmesi için tahmin ettiği yöntemlerin vergi sonuçları dikkate alınır.
Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri, cari vergi varlıklarıyla cari vergi yükümlülüklerini mahsup etme ile ilgili yasal bir hakkın olması veya söz konusu varlık ve yükümlülüklerin aynı vergi mercii tarafından toplanan gelir vergisiyle ilişkilendirilmesi ya da Grup'un cari vergi varlık ve yükümlülüklerini netleştirmek suretiyle ödeme niyetinin olması durumunda mahsup edilir.
Vergi, doğrudan özkaynaklar altında muhasebeleştirilen bir işlemle ilgili olmaması koşuluyla, kar veya zarar tablosuna dahil edilir. Aksi takdirde vergi de ilgili işlemle birlikte özkaynaklar altında muhasebeleştirilir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Devlet teşviği, işletmenin teşviğin elde edilmesi için gerekli koşulları yerine getireceğine ve teşviğin elde edileceğine dair makul bir güvence olmadan finansal tablolara yansıtılmaz. Devlet teşvikleri, bu teşviklerle karşılanması amaçlanan maliyetlerin gider olarak muhasebeleştirildiği dönemler boyunca sistematik şekilde kâr veya zarara yansıtılır. Bir finansman aracı olan devlet teşvikleri, finanse ettikleri harcama kalemini netleştirmek amacıyla kâr veya zararda muhasebeleştirilmek yerine, kazanılmamış gelir olarak bilanço ile ilişkilendirilmeli ve ilgili varlıkların ekonomik ömrü boyunca sistematik şekilde kâr veya zarara yansıtılmalıdır.
Önceden gerçekleşmiş gider veya zararları karşılamak ya da işletmeye gelecekte herhangi bir maliyet gerektirmeksizin acil finansman desteği sağlamak amacıyla verilen devlet teşvikleri, tahsil edilebilir hale geldiği dönemde kâr ya da zararda muhasebeleştirilir. Devletten piyasa faiz oranından düşük bir oranla alınan kredinin faydası, devlet teşviği olarak kabul edilir. Düşük faiz oranının yarattığı fayda, kredinin başlangıçtaki defter değeri ile elde edilen kazanımlar arasındaki fark olarak ölçülür.
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Yatırım Teşvik Programı 14 Temmuz 2009 tarih ve 2009/15199 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile uygulanmaya başlanmıştır.
Yatırım Teşvik Programı'nın amacı, yatırım yapan şirketler tarafından teşvikli yatırımdan elde edilen kazanç için kurumlar vergisi indirimi sağlamaktır. Bu indirim miktarı toplamının belirlenmesinde Bakanlar Kurulu Kararı'nda belirtilen "yatırıma katkı oranı" kullanılır. Firmaların teşviklerden faydalanabilmesi için teşvik belgesi almış olması şarttır.
Grup, T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğü'nden 87 adet uçak için teşvik belgeleri almıştır. Buna göre söz konusu 19 adet uçak yatırım bedeli üzerinden %15 "yatırıma katkı oranı" uygulanarak hesaplanacak "yatırıma katkı tutarı"na ulaşılıncaya kadar teşvikli yatırımdan elde edilen kazanç indirimli kurumlar vergisi oranı ile vergilendirilecektir. İndirimli kurumlar vergisi oranı ilgili dönemde geçerli olan kurumlar vergisi oranının %50'sidir (ör: %25 yerine %12,5). 68 adet uçak için ise uçak yatırım bedeli üzerinden %50 "yatırıma katkı oranı" uygulanarak hesaplanacak "yatırıma katkı tutarı"na ulaşılıncaya kadar teşvikli yatırımdan elde edilen kazanç indirimli kurumlar vergisi oranı ile vergilendirilecektir. İndirimli kurumlar vergisi oranı, ilgili dönemde geçerli olan kurumlar vergisi oranının %90'ıdır (ör: %25 yerine %2,5). Grup, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla öngörülebilir üç yıllık dönemde Kurumlar Vergisi matrahı oluşması sebebiyle yukarıda belirtilen "katkı tutarı" ile ilgili tutarı finansal tablolara yansıtmıştır (Not 13).
Türkiye'de mevcut kanunlar ve toplu iş sözleşmeleri hükümlerine göre kıdem tazminatı, emeklilik veya işten çıkarılma durumunda ödenmektedir. Güncellenmiş olan TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar Standardı (TMS 19) uyarınca söz konusu türdeki ödemeler tanımlanmış emeklilik fayda planları olarak nitelendirilir.
Bilançoda muhasebeleştirilen kıdem tazminatı yükümlülüğü, tüm çalışanların emeklilikleri dolayısıyla ileride doğması beklenen yükümlülük tutarlarının net bugünkü değerine göre hesaplanmış ve finansal tablolara yansıtılmıştır. Hesaplanan tüm aktüeryal kazançlar ve kayıplar, önemlilik arz ettikleri dönemlerde diğer kapsamlı gelir altında muhasebeleştirilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Grup, cari dönem performansını dikkate alan bir yönteme dayanarak hesaplanan personel prim karşılığını yükümlülük ve gider olarak kaydetmektedir. Grup, sözleşmeye bağlı bir zorunluluk ya da zımni bir yükümlülük yaratan geçmiş bir uygulamanın olduğu durumlarda karşılık ayırmaktadır.
Grup'un her işletmesinin kendi finansal tabloları faaliyette bulundukları temel ekonomik çevrede geçerli olan para birimi (fonksiyonel para birimi) ile sunulmuştur.
Grup'un iş yapısının doğal sonucu olarak, fonksiyonel para birim dışındaki para birimlerinde gerçekleştirmiş olduğu işlemler bulunmaktadır. Grup işletmeleri finansal tablolarını hazırlarken fonksiyonel para birimi dışındaki para cinsinden gerçekleşen işlemleri, işlem tarihindeki kurları esas almak suretiyle kaydetmektedir. Bilançoda yer alan dövize endeksli parasal varlık ve yükümlülükler bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak çevrilmektedir. Kur farkları oluştukları dönemde gelir ya da gider olarak kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda muhasebeleştirilirler.
Grup, finansal varlıklarını itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen, gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelir tablosuna yansıtılan ve gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar olarak üç sınıfta muhasebeleştirmektedir. Sınıflandırma, finansal varlıkların yönetimi için işletmenin kullandığı iş modeli ve finansal varlığın sözleşmeye bağlı nakit akışlarının özellikleri esas alınarak yapılmaktadır. Grup, finansal varlıklarının sınıflandırmasını satın alındıkları tarihte yapmaktadır. "İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen finansal varlıklar", sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulan ve sözleşme şartlarında belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarının bulunduğu, türev araç olmayan finansal varlıklardır. Grup'un itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen finansal varlıkları, "nakit ve nakit benzerleri", "ticari alacaklar", "diğer alacaklar" ve "finansal yatırımlar" kalemlerini içermektedir. İlgili varlıklar, finansal tablolara ilk kayda alımlarında gerçeğe uygun değerleri ile; sonraki muhasebeleştirmelerde ise önemli bir finansman bileşeni olması durumunda etkin faiz oranı yöntemi kullanılarak iskonto edilmiş bedelleri üzerinden ölçülmektedir. İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen ve türev olmayan finansal varlıkların değerlemesi sonucu oluşan kazanç ve kayıplar konsolide gelir tablosunda muhasebeleştirilmektedir.
"Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar", sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini ve finansal varlığın satılmasını amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulan ve sözleşme şartlarında belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarının bulunduğu türev araç olmayan finansal varlıklardır. İlgili finansal varlıklardan kaynaklanan kazanç veya kayıplardan, değer düşüklüğü kazanç ya da kayıpları ile kur farkı gelir veya giderleri dışında kalanlar diğer kapsamlı gelire yansıtılır.
Söz konusu varlıkların satılması durumunda diğer kapsamlı gelire sınıflandırılan değerleme farkları geçmiş yıl karlarına sınıflandırılır.
Grup, özkaynağa dayalı finansal varlıklara yapılan yatırımlar için, gerçeğe uygun değerinde sonradan oluşan değişimlerin diğer kapsamlı gelire yansıtılması yöntemini, ilk defa finansal tablolara alma sırasında geri dönülemez bir şekilde tercih edebilir. Söz konusu tercihin yapılması durumunda, ilgili yatırımlardan elde edilen temettüler konsolide gelir tablosunda muhasebeleştirilir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
"Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar", itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen ve gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar dışında kalan finansal varlıklardan oluşmaktadır. Söz konusu varlıkların değerlemesi sonucu oluşan kazanç ve kayıplar konsolide gelir tablosunda muhasebeleştirilmektedir.
Grup, finansal varlıklarla ilgili sözleşme uyarınca meydana gelen nakit akışları ile ilgili hakları sona erdiğinde veya ilgili haklarını, bu finansal varlık ile ilgili bütün risk ve getirilerinin sahipliğini bir alım satım işlemiyle devrettiğinde söz konusu finansal varlığı kayıtlarından çıkarır. Grup tarafından devredilen finansal varlıkların yaratılan veya elde tutulan her türlü hak, ayrı bir varlık veya yükümlülük olarak muhasebeleştirilir.
Finansal varlıklar ve sözleşme varlıkları değer düşüklüğü "Beklenen Kredi Zararı" (BKZ) modeli ile hesaplanmaktadır. Değer düşüklüğü modeli, itfa edilmiş maliyet finansal varlıklara ve sözleşme varlıklarına uygulanmaktadır.
Ticari alacaklar ve sözleşme varlıkları için zarar karşılıkları ömür boyu BKZ ölçümü yöntemi (basitleştirilmiş yaklaşım) ile hesaplanmıştır. Bu yaklaşımda, bir finansal aracın beklenen ömrü boyunca muhtemel bütün temerrüt olaylarından kaynaklanan BKZ'ler dikkate alınır.
Diğer her türlü finansal varlıkta zarar karşılığı 12 aylık BKZ hesaplaması uygulanarak hesaplanmıştır. 12 aylık BKZ: raporlama tarihinden sonraki 12 ay içinde olası temerrüt olaylarından kaynaklanan BKZ'lerdir.
Alıcıya hizmet sağlanması sonucunda oluşan ticari alacaklar orijinal fatura değerinden kayda alınan alacakların izleyen dönemlerde elde edilecek tutarlarının etkin faiz yöntemi ile itfa edilmiş değerinden muhasebeleştirilirler. Belirlenmiş faiz oranı olmayan kısa vadeli alacaklar, orijinal etkin faiz oranının etkisinin çok büyük olmaması durumunda, fatura tutarından gösterilmiştir.
Finansal tablolarda itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen ve önemli bir finansman bileşeni içermeyen (1 yıldan kısa vadeli olan) ticari alacakların değer düşüklüğü hesaplamaları kapsamında "basitleştirilmiş yaklaşımı" uygulanmaktadır. Söz konusu yaklaşım ile, ticari alacakların belirli sebeplerle değer düşüklüğüne uğramadığı durumlarda (gerçekleşmiş değer düşüklüğü zararları haricinde), ticari alacaklara ilişkin zarar karşılıkları "ömür boyu beklenen kredi zararlarına" eşit bir tutardan ölçülmektedir.
Değer düşüklüğü karşılığı ayrılmasını takiben, değer düşüklüğüne uğrayan alacak tutarının tamamının veya bir kısmının tahsil edilmesi durumunda, tahsil edilen tutar ayrılan değer düşüklüğü karşılığından düşülerek esas faaliyetlerden diğer gelirlere kaydedilir.
Ticari işlemlere ilişkin vade farkı gelirleri/giderleri ile kur farkı kar/zararları, konsolide kar veya zarar tablosunda "Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler/Giderler" hesabı içerisinde muhasebeleştirilirler.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Nakit ve nakit benzeri kalemleri, nakit para, vadesiz mevduat ve satın alım tarihinden itibaren vadeleri 3 ay veya 3 aydan daha az olan, hemen nakde çevrilebilecek olan ve önemli tutarda değer değişikliği riski taşımayan yüksek likiditeye sahip diğer kısa vadeli yatırımlardır.
Grup'un finansal yükümlülükleri ve özkaynak araçları, sözleşmeye bağlı düzenlemelere, finansal bir yükümlülüğün ve özkaynağa dayalı bir aracın tanımlanma esasına göre sınıflandırılır. Grup'un tüm borçları düşüldükten sonra kalan varlıklarındaki hakkı temsil eden sözleşme özkaynağa dayalı finansal araçtır. Belirli finansal yükümlülükler ve özkaynağa dayalı finansal araçlar için uygulanan muhasebe politikaları aşağıda belirtilmiştir.
Finansal yükümlülükler gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler veya diğer finansal yükümlülükler olarak sınıflandırılır.
Diğer finansal yükümlülükler başlangıçta işlem maliyetlerinden arındırılmış gerçeğe uygun değerleriyle muhasebeleştirilir.
Diğer finansal yükümlülükler sonraki dönemlerde etkin faiz oranı üzerinden hesaplanan faiz gideri ile birlikte etkin faiz yöntemi kullanılarak itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilir.
Etkin faiz yöntemi, finansal yükümlülüğün itfa edilmiş maliyetlerinin hesaplanması ve ilgili faiz giderinin ilişkili olduğu döneme dağıtılması yöntemidir. Etkin faiz oranı; finansal aracın beklenen ömrü boyunca veya uygun olması halinde daha kısa bir zaman dilimi süresince gelecekte yapılacak tahmini nakit ödemelerini tam olarak ilgili finansal yükümlülüğün net bugünkü değerine indirgeyen orandır.
Grup, diğer finansal yükümlülüğünü oluşturan sözleşmeden doğan sorumluluklarını yerine getirmesi, sözleşmenin iptal olması veya süresinin dolması durumunda söz konusu yükümlülüğünü bilanço dışı bırakır. Bilanço dışı bırakılan finansal yükümlülüğün defter değeri ile ödenen tutar veya oluşan yeni finansal yükümlülük arasındaki fark kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilir.
Türev finansal araçlar ilk kayıt anında türev sözleşmesinin imzalandığı tarihteki piyasa değeri ile kaydedilir ve bunu müteakip piyasa değeriyle yeniden değerlendirilir. Riskten korunma muhasebesi için yeterli şartları sağlamayan türev araçların rayiç değerlerindeki artış veya azalıştan kaynaklanan kazanç veya kayıplar doğrudan kar veya zarar tablosu ile ilişkilendirilir. Rayiç değerler mümkün olduğunca aktif piyasalardaki geçerli piyasa fiyatlarından, yoksa iskonto edilmiş nakit akımları ve opsiyon fiyatlama modellerinden uygun olanı ile belirlenir. Rayiç değeri pozitif olan türevler varlık olarak, rayiç değeri negatif olan türevler ise yükümlülük olarak bilançoda taşınırlar.
Grup, yabancı para bazlı varlık ve yükümlükleri ve Avro dışı para birimlerinden gerçekleşen işlemler nedeni ile yabancı para riskine maruz kalmaktadır. Bu riske karşın, Grup belirlenmiş vadelerde belirli tutarda Avro ödeme ve karşılığında belirli tutarda yabancı para (özellikle ABD Doları) alma amacı ile sermaye piyasalarında vadeli işlem anlaşmaları yapmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Grup'un risk yönetim politikalarına göre riskten korunma amaçlı girilen söz konusu vadeli işlemlerin, TMS 39'a (Finansal Araçların Değerlenmesi) göre riskten korunma muhasebesi için yeterli şartları sağlayan kısmının rayiç değerleri arasında oluşan değişimleri diğer kapsamlı kar veya zarar tablosunda, sağlamayan kısmının rayiç değerleri arasında oluşan değişimleri ise kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilir. Grup, türev finansal araçlar için 1 Ekim 2019 itibarıyla TFRS 9 uygulamayı tercih etmiştir.
Grup, içinde bulunduğu sektör ve faaliyetlerinin doğası gereği, faiz oranlarındaki değişimlere bağlı olan finansal risklerden etkilenebilmektedir. Faiz oranı riskinin en önemli kaynağı kiralama borçlarıdır. Grup'un politikası, bazı değişken faiz oranlı borçlarını, türev finansal araçlar kullanılarak, sabit faiz oranlı borçlara dönüştürmektir. Bu amaçla edinilen türev finansal araçlar riskten korunma muhasebesine konu edilmemekte ve ilgili finansal araçlardan kaynaklanan gerçeğe uygun değer farkı kar veya zararları doğrudan kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilmektedir.
ABD Doları bazlı yakıt maliyeti Grup'un önemli bir maliyet unsurunu oluşturmaktadır. Grup, belirlenmiş fiyatlardan jet yakıtı ve ham petrol (brent oil) vadeli alım ve vadeli opsiyon sözleşmeleri yapmaktadır. Bu alım sözleşmeleri 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla riskten korunma muhasebesi için yeterli şartları taşıdığından nakit akımı riskinden korunma amaçlı olarak muhasebeleştirmektedir.
Nakit akım riskinden korunma işlemleri dahilindeki Brent, Jet Yakıtı'na ikame bir ürün olup, iki emtia arasındaki korelasyon geçmiş istatistik ile belirlenmiştir. 2010-2023 yılları arasında Brent ve Jet Yakıtı arasındaki korelasyon değeri etkinlik oranı aralığındadır. Etkin oran dışında kalan tutar, finansal tablolarda önemlilik arz ettiği dönemlerde, ilgili dönem kar veya zarar tablosunda finansman giderlerine kaydedilir.
Finansal riskten korunma ilişkisinin başlangıcında, Grup finansal riskten korunma aracı ile finansal riskten korunma konusu kalem arasında ilişkiyi ve risk yönetimi amaçları ve riskten korunma işlemi stratejisini dökümante etmektedir. Bunun yanı sıra, Grup işlemin başlangıcında ve devam eden süreçte finansal riskten korunma işleminin etkinliğini dökümante etmektedir.
Daha önceden diğer kapsamlı gelir içerisinde kayda alınmış olan tutarlar finansal riskten korunan kalemin kar veya zarar tablosunu etkilediği dönemde ve kar veya zarar tablosunda aynı hesap kalemi içerisinde kayda alınırlar.
Finansal riskten korunma muhasebesine, finansal riskten korunma aracının kullanım süresinin dolması, satılması ya da kullanılması veya finansal riskten korunma muhasebesi için gerekli şartları karşılayamaz hale geldiği durumda son verilir. İlgili tarihte, özkaynak içerisinde kayda alınmış olan finansal riskten korunma aracından kaynaklanan kümülatif kazanç veya zarara işlemin gerçekleşmesinin beklendiği tarihe kadar özkaynakta yer verilmeye devam edilir. Finansal riskten korunan işlem gerçekleşmez ise özkaynak içindeki kümülatif net kazanç veya zarar, dönemin kar veya zarar tablosuna kaydedilir.
Grup, aktif bir piyasası olmayan finansal araçların gerçeğe uygun değerlerini piyasa verilerinden yararlanarak muvazaasız benzer işlemlerin kullanılması, benzer enstrümanların gerçeğe uygun değerlerinin referans alınması ve indirgenmiş nakit akım analizlerini kullanarak hesaplamaktadır (Not 33).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Raporlama döneminden sonraki olaylar; Grup'un karına ilişkin herhangi bir duyuru veya diğer seçilmiş finansal bilgilerin kamuya açıklanmasından sonra ortaya çıkmış olsalar bile, bilanço tarihi ile bilançonun yayımı için yetkilendirilme tarihi arasındaki tüm olayları kapsar.
Grup, bilanço tarihinden sonraki düzeltme gerektiren olayların ortaya çıkması durumunda, finansal tablolara alınan tutarları bu yeni duruma uygun şekilde düzeltir. Düzeltme gerektirmeyen olaylar, finansal tablolara ilişkin dipnotlarda açıklanır.
Koşullu yükümlülükler, ekonomik fayda içeren kaynakların işletmeden çıkma ihtimalini tespit amacıyla devamlı olarak gözden geçirilirler. Koşullu yükümlülüklere ilişkin olarak, ekonomik fayda içeren kaynakların tutarı hakkında güvenilir bir tahminin yapılamaması durumu haricinde, ekonomik fayda içeren kaynakların işletmeden çıkma ihtimalinin muhtemel hale geldiği durumlarda ilgili yükümlülük için karşılık ayrılmaktadır.
Grup, koşullu yükümlülüklerin muhtemel hale geldiği ancak ekonomik fayda içeren kaynakların tutarı hakkında güvenilir tahminin yapılamaması durumunda ilgili yükümlülüğü dipnotlarında göstermektedir.
Pay başına kazanç, net karın, yıl boyunca piyasada bulunan hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama sayısına bölünmesi ile bulunmaktadır. Türkiye'de şirketler, sermayelerini, hissedarlarına geçmiş yıl karlarından dağıttıkları "bedelsiz hisse" yolu ile arttırabilmektedirler. Bu tip "bedelsiz hisse" dağıtımları, pay başına kazanç hesaplamalarında, ihraç edilmiş hisse gibi değerlendirilir. Buna göre, bu hesaplamalarda kullanılan ağırlıklı ortalama hisse sayısı, söz konusu hisse senedi dağıtımlarının geçmişe dönük etkileri de dikkate alınarak bulunmuştur.
Nakit akış tablosunda, döneme ilişkin nakit akışları esas, yatırım ve finansman faaliyetlerine dayalı bir biçimde sınıflandırılarak raporlanır.
Esas faaliyetlerden kaynaklanan nakit akışları, Grup'un havayolu taşımacılığı faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışlarını gösterir.
Yatırım faaliyetleriyle ilgili nakit akışları, Grup'un yatırım faaliyetlerinde (sabit yatırımlar ve finansal yatırımlar) kullandığı ve elde ettiği nakit akışlarını gösterir.
Finansman faaliyetlerine ilişkin nakit akışları, Grup'un finansman faaliyetlerinde kullandığı kaynakları ve bu kaynakların geri ödemelerini gösterir.
Hazır değerler, nakit para, vadesiz mevduat ve satın alım tarihinden itibaren vadeleri 3 ay veya 3 aydan daha az olan, hemen nakde çevrilebilecek olan ve önemli tutarda değer değişikliği riskini taşımayan yüksek likiditeye sahip diğer kısa vadeli yatırımlardır.
Adi hisseler, özsermaye olarak sınıflandırılır. Adi hisseler üzerinden dağıtılan temettüler, temettü kararının alındığı dönemde birikmiş kardan indirilerek kaydedilir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Finansal tabloların hazırlanması, bilanço tarihi itibarıyla raporlanan varlıklar ve yükümlülüklerin tutarlarını, koşullu varlıkların ve yükümlülüklerin açıklamasını ve hesap dönemi boyunca raporlanan gelir ve giderlerin tutarlarını etkileyebilecek tahmin ve varsayımların kullanılmasını gerektirmektedir. Grup, geleceğe yönelik tahmin ve varsayımlarda bulunmaktadır. Muhasebe tahminleri doğası gereği gerçekleşen sonuçlarla birebir aynı tutarlarda neticelenmeyebilir. Gelecek finansal raporlama döneminde, varlık ve yükümlülüklerin kayıtlı değerinde önemli düzeltmelere neden olabilecek tahmin ve varsayımlar aşağıda belirtilmiştir:
Grup, maddi duran varlıklar ve kullanım varlıklarının üzerinden Not 10'da belirtilen faydalı ömürleri ve hurda değerleri dikkate alarak amortisman ayırmaktadır. Faydalı ömürler ve hurda değerleri belirlenirken Grup, her dönem sonunda gelecek dönemlere ilişkin tahminler ve varsayımlar yapmakta, bu tahmin ve varsayımlar geçmiş dönem tecrübeleri ve iş planları dikkate alınarak yapılmaktadır.
Grup, vergiye esas yasal finansal tabloları ile TMS'ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları için ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü muhasebeleştirmektedir. Grup'un gelecekte oluşacak karlardan indirilebilecek kullanılmamış mali zararları ve diğer indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları bulunmaktadır. Ertelenmiş vergi varlıklarının kısmen ya da tamamen geri kazanılabilir tutarı mevcut koşullar altında tahmin edilmiştir. Değerlendirme sırasında, esas olarak kullanılmamış mali zararların taşınabildiği dönem boyunca terse dönmesi beklenen indirilebilir geçici farklarının tutarları ve makul güvence ile öngörülebilir gelecekteki kar projeksiyonları göz önünde bulundurulmuştur. Bu değerlendirme sonucu, Grup yönetimi, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla ertelenmiş vergi varlığını kayıtlara almıştır.
Grup, uçak yatırımlarına bağlı olarak hak kazandığı teşvikli yatırım belgeleri kapsamında ileriki yıllarda indirimli kurumlar vergisinden yararlanabileceğini tahmin etmektedir. Bununla birlikte, sağlanacak faydanın ne kadar sürede gerçekleşeceğinin tahmin edilememesi sebebiyle, Şirket, makul güvence ile öngörülebilir üç yıllık dönemde yeterli karın oluşabileceği dönemler için ertelenmiş vergi varlığını muhasebeleştirmiştir.
Grup, satın alma opsiyonu olmayan kiralama yolu ile edinilmiş uçaklarına ilişkin olarak uçakların iadesinde ya sözleşmede belirtilen şartlara uymak ya da iade anındaki gövde, motor ve sınırlı ömre sahip parçaların gerçek durumları ile iade şartlarında olması gereken durumları arasındaki farkı kiralama firmasına tazmin etmek durumundadır. Sözleşmede yer alan bu yükümlülük için, kira süresi boyunca, yıl içerisinde gerçekleşen uçuş saati ve sefer sayısına göre gelecekteki tahmini maliyetin bugünkü değeri üzerinden hesaplanan bir bakım karşılığı ayrılmaktadır. İlgili karşılık aynı zamanda, Grup yönetiminin teslim tarihinde gerçekleşecek bakım maliyetleri ve komponentlere ilişkin finansal tazminatları da içermektedir. Grup tahmini bakım maliyetler ile tahmini uçuş süreleri ve sefer sayılarını önemli varsayım olarak değerlendirmektedir. Bakım maliyetlerinin %10 artması durumunda teslim bakım karşılıkları 487.994.702 TL daha yüksek olacaktır.
Aktif bir piyasada işlem görmeyen türev enstrümanların gerçeğe uygun değeri, piyasa oranları ve beklenen getiriler baz alınarak belirlenmektedir. Türev olmayan finansal varlıkların gerçeğe uygun değerleri, gelecekteki anapara ve faiz nakit akımları baz alınarak belirlenmektedir. Bu nakit akımları rapor tarihi itibarıyla geçerli olan iskonto oranları üzerinden hesaplanmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Özkaynak yöntemine göre değerlenen yatırımlar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| İş ortaklıkları |
||
| Hitit Bilgisayar | 559.924.216 | 327.481.600 |
| PUEM | 42.567.171 | 38.428.336 |
| 602.491.387 | 365.909.936 |
Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların karları içindeki paylar aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Hitit Bilgisayar | 35.808.018 | 20.353.066 |
| PUEM | (15.962.034) | (1.050.631) |
| Toplam kar | 19.845.984 | 19.302.435 |
Özkaynak yöntemine göre muhasebeleştirilen iş ortaklıklarının finansal tablo bilgileri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Dönen varlıklar | 86.234.637 | 23.544.164 |
| Duran varlıklar | 302.872 | 64.944.400 |
| Kısa vadeli yükümlülükler | (315.977) | (3.373.631) |
| Uzun vadeli yükümlülükler | (53.169) | (7.324.780) |
| İş ortaklığının net varlıkları |
86.168.363 | 77.790.153 |
| Grup'un iş ortaklığındaki payı | %49,40 | %49,40 |
| Grup'un iş ortaklığındaki payının defter değeri | 42.567.171 | 38.428.336 |
| PUEM | 1 Ocak- | 1 Ocak |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Hasılat | - | 19.027.160 |
| Amortisman ve itfa payı giderleri | (2.290.202) | (7.788.489) |
| Faiz gelir / (gideri), (net) | 3.608.702 | 1.149.843 |
| Dönem karı / (zararı) | (32.311.809) | (2.126.783) |
| Grup'un pay oranı | %49,40 | %49,40 |
| Grup'un iş ortaklığı karındaki payı | (15.962.034) | (1.050.631) |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Dönen varlıklar | 741.667.453 | 460.418.880 |
| Duran varlıklar | 1.001.943.115 | 572.104.574 |
| Kısa vadeli yükümlülükler | (152.015.303) | (103.706.250) |
| Uzun vadeli yükümlülükler | (80.609.652) | (45.579.500) |
| İş ortaklığının net varlıkları |
1.510.985.613 | 883.237.704 |
| Grup'un iş ortaklığındaki payı (*) | %36,82 | %36,82 |
| Şerefiye | 3.579.313 | 2.273.477 |
| Grup'un iş ortaklığındaki payının defter değeri | 559.924.216 | 327.481.600 |
(*) 2022 yılında gerçekleşen halka arz sonucunda elde edilen gelir 106.669.747 TL olup yatırım faaliyetlerinden gelirler altında sunulmuştur.
| 1 Ocak- | 1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | ||
| Hasılat | 609.645.708 | 311.463.253 |
| Amortisman ve itfa payı giderleri | (100.806.824) | (54.241.755) |
| Faiz gelir / (gideri), net | 81.636.278 | 28.096.624 |
| Dönem karı | 132.715.251 | 54.842.305 |
| Diğer özkaynak değişimleri | (35.463.708) | - |
| Grup'un ağırlıklı ortalama pay oranı | %36,82 | %38,95 |
| Grup'un iş ortaklığı karındaki payı | 35.808.018 | 20.353.066 |
Grup, tarifeli seferler, charter gelirleri, yan gelirler ve diğer hizmetleri kapsayan hizmetler sunan düşük maliyetli havayolu modelini uygulayan tek bir raporlama birimi olarak yönetilmektedir. Grup'un karar almaya yetkili mercisi Yönetim Kurulu'dur. Kaynak dağılımı kararları tüm uçuş ağı ve tüm uçak filosu baz alınarak yapılmaktadır. Kaynak dağılım kararlarındaki amaç, uçuş ağı içinde yer alan tek bir hatta ya da belirli hatlarda karlılık sağlamak değil, konsolide finansal sonuçları en karlı halde tutmaktır. Tüm diğer varlık ve yükümlülükler Grup'un tek raporlanabilir bölümüyle ilişkilidir.
Esas Holding, Grup'un ana sermayedarı olup kontrol gücüne sahiptir. Grup, sermayedarları ve sermayedarlarının sahip olduğu ve kontrol ettiği diğer işletmeler ile (bu işletmeler aşağıda "diğer ilişkili taraf" olarak kullanılacaktır) çeşitli operasyonel ve finansal ilişkilere sahiptir. İlişkili taraflar ile yapılan işlemlere ilişkin olarak belirlenmiş vadeler bulunmamaktadır. İlişkili taraflar ile gerçekleşen işlemler sonucunda ortaya çıkan alacak ve borçlar genellikle teminatsız ve faizsizdir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| İş ortaklıkları: |
||
| PUEM | 44.138 | 603.250- |
| 44.138 | 603.250 | |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| İş ortaklıkları: |
||
| Hitit Bilgisayar | 17.750.663 | 8.828.375 |
| Diğer ilişkili taraflar: | ||
| Esasburda İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Esasburda) |
- | 706.969 |
| Alarm Sağlık Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş.(Alarm Sağlık) | 61.299 | 60.440 |
| 17.811.962 | 9.595.784 |
Esas Holding ile olan işlemler ödenen komisyonları içermektedir. Grup, bu komisyonları finansman giderleri altında kaydetmektedir.
Grup genel müdürlük binasını Esasburda'dan kiralamakta, ve yeni kiralama standardı kapsamında ilgili maliyetleri amortisman ve faiz gideri olarak kaydetmektedir. Ayrıca, Grup genel müdürlük binası için aidat, elektrik, su ve ısıtma giderlerini kaydetmektedir.
Grup, pilotlarının eğitimi amacı ile PUEM'den 2023 Ocak ayına kadar simülatörle eğitim hizmeti almıştır. İşgücü kiralama ve kullanılan ortak alanlar ile ilgili ise gelir elde edilmektedir.
Grup, ulaştırma sektörüne yönelik bilişim sistemleri çözümleri sağlayan Hitit Bilgisayar'dan yazılım ve yazılım destek hizmetleri almaktadır.
Grup, Alarm Sağlık'dan sağlık hizmetleri almaktadır.
| 1 Ocak- | 1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | ||
| İş ortaklıkları: |
||
| PUEM | 2.179.522 | 3.374.164 |
| 2.179.522 | 3.374.164 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| İş ortaklıkları: |
||
| Hitit Bilgisayar | 155.755.359 | 69.225.431 |
| PUEM | - | 19.027.160 |
| Diğer ilişkili taraflar: | ||
| Alarm Sağlık | 667.616 | 690.500 |
| Esasburda | 12.230.017 | 8.280.455 |
| Diğer | - | 195.987 |
| 168.652.992 | 97.419.533 | |
| c) Kira giderleri |
||
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
24.350.917 15.454.974 (*)Grup, kiralama standardı TFRS 16 kapsamında ilgili maliyetleri amortisman ve faiz gideri olarak kaydetmektedir. Yukarıdaki tutarlar faturalanan bedelleri temsil etmektedir.
Esasburda(*) 24.350.917 15.454.974
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Esas Holding 16.504.579 16.504.579 |
14.638.202 | |
| 14.638.202 |
Üst düzey yöneticiler, yönetim kurulu üyeleri, genel müdür ve genel müdür yardımcılarından oluşmaktadır. 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren dönemler itibarıyla üst düzey yöneticilere ödenen fayda tutarları aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak | ||
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2022 | |||
| Ücret ve diğer kısa vadeli faydalar |
53.400.511 | 59.760.447 | |
| Diğer uzun vadeli faydalar | 67.714.016 | 56.100.313 | |
| 121.114.527 | 115.860.760 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla kısa vadeli ticari alacakların detayları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Ticari alacaklar | 1.057.076.364 | 903.910.044 |
| Kredi kartı alacakları | 649.502.013 | 348.232.690 |
| Gelir tahakkukları | 73.473.828 | 11.208.507 |
| 1.780.052.205 | 1.263.351.241 | |
| Eksi: Değer düşüklüğü karşılığı | (111.152.608) | (88.303.571) |
| 1.668.899.597 | 1.175.047.670 | |
Ticari alacaklara ilişkin ortalama tahsilat süresi yaklaşık 17 gündür (31 Aralık 2022: 19 gün).
Şüpheli ticari alacak karşılığının 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren yıllar içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak | 88.303.571 | 24.909.187 |
| Dönem içinde ayrılan karşılıklar | 7.022.239 | 28.421.089 |
| Tahsilatlar / iptal edilen karşılıklar | (22.363.071) | (12.119.473) |
| Yabancı para çevrim farkları | 38.189.869 | 47.092.768 |
| 31 Aralık | 111.152.608 | 88.303.571 |
Ticari alacaklardaki risklerin niteliği ve düzeyine ilişkin açıklamalar Not 32'de verilmiştir.
.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla kısa vadeli ticari borçların detayları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Ticari borçlar | 3.822.071.869 | 2.218.777.564 |
| Direkt faaliyet gideri tahakkukları | 2.686.231.886 | 1.702.183.668 |
| İlişkili taraflara ticari borçlar (Not 5) |
17.811.962 | 9.595.784 |
| 6.526.115.717 | 3.930.557.016 |
Ticari borçlara ilişkin ortalama ödeme vadesi yaklaşık 35 gündür (31 Aralık 2022: 33 gün)
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla kısa vadeli diğer alacakların detayları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Verilen depozito ve teminatlar | 51.027.972 | 23.340.153 |
| Pilot eğitimleri kapsamında alacaklar | 18.950.846 | 47.775.128 |
| Vergi dairesinden alacaklar | 97.819.263 | 113.873.497 |
| İlişkili taraflardan diğer alacaklar (Not 5) |
44.138 | 603.250 |
| Diğer alacaklar | 16.770.066 | 2.249.611 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla uzun vadeli diğer alacakların detayları aşağıdaki gibidir:
184.612.285 187.841.639
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Pilot eğitimleri kapsamında alacaklar | 650.003.925 | 169.825.358 |
| Verilen depozitolar | 1.128.873.953 | 516.648.851 |
| 1.778.877.878 | 686.474.209 | |
| Kısa vadeli diğer borçlar | ||
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Ödenecek vergiler |
167.648.460 | 268.261.332 |
| Alınan depozitolar | 92.806.678 | 208.522.947 |
| 260.455.138 | 476.784.279 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla stokların detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Sarflar ve teknik malzemeler | 970.826.371 | 435.824.295 |
| Operasyonel ve diğer stoklar | 103.556.881 | 65.877.496 |
| İkram satış stokları |
890.503 | 3.924 |
| 1.075.273.755 | 501.705.715 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla peşin ödenmiş giderlerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Uçak alımları için yapılan ön ödemeler | 7.039.814.255 | 3.582.029.083 |
| Satıcılara verilen avanslar | 2.707.922.861 | 1.680.841.293 |
| Peşin ödenen sigorta giderleri | 307.735.151 | 245.762.328 |
| Diğer peşin ödenmiş giderler | 146.131.509 | 105.757.118 |
| 10.201.603.776 | 5.614.389.822 |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Uçak alımları için yapılan ön ödemeler | 1.871.431.881 | 2.656.767.113 |
| Peşin ödenen motor bakım giderleri | 10.797.055.265 | 4.369.136.241 |
| Diğer peşin ödenmiş giderler | 49.517.116 | 91.005.498 |
| 12.718.004.262 | 7.116.908.852 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla müşteri sözleşmelerinden doğan yükümlülüklerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Bilet satışı uçuş ve hizmet yükümlülüğü | 5.791.071.893 | 3.113.826.918 |
| Yolcu havaalanı vergi yükümlülüğü (*) | 1.950.026.270 | 878.789.793 |
| Uçuş puanlarından kaynaklanan uçuş yükümlülükleri | 677.220.371 | 322.300.710 |
| 8.418.318.534 | 4.314.917.421 |
(*) Yolcu havaalanı vergi yükümlülüğü, bilet fiyatı içine dahildir ancak, uçuşun gerçekleşmesi ile hasılat olarak muhasebeleştirilmemektedir. Söz konusu bedel nakden havalimanı işletmecileri ve otoritelerine ödenecek bedelleri temsil etmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Bilet satışı uçuş ve hizmet yükümlülüğü, genellikle takip eden yıl içerisinde gerçekleşmektedir. Uçuş puanlarından kaynaklanan uçuş yükümlülüklerinin 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren yıllar içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak | 322.300.710 | 90.018.616 |
| Kazanılan puanlar | 2.371.618.657 | 516.663.327 |
| Kullanılan / süresi dolan puanlar | (2.016.698.996) | (284.381.233) |
| 31 Aralık | 677.220.371 | 322.300.710 |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Alınan avanslar | 587.402.628 | 293.980.382 |
| Diğer ertelenmiş gelirler | 194.625.229 | 414.872.922 |
| 782.027.857 | 708.853.304 | |
| Uzun vadeli ertelenmiş gelirler | ||
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|
| 3.506.810.209 | 1.233.022.744 |
| 3.506.810.209 | 1.233.022.744 |
Gelecek yıllara ait gelirler tedarikçi sözleşmeleri kapsamında peşin alınan indirimleri temsil etmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| Döşeme ve |
Komponentler, yedek motor ve Özel tamir edilebilir |
Yapılmakta | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 |
Makine ve teçhizatlar |
Sahip olunan |
||||||
| Taşıtlar | demirbaşlar | maliyetler | yedek parçalar |
Uçaklar | olan yatırımlar |
Toplam | ||
| Maliyet: | ||||||||
| Açılış | 455.640.098 | 349.627.476 | 632.787.660 | 274.988.427 | 4.224.535.938 | - | 232.154.809 | 6.169.734.408 |
| İlaveler | 75.222.669 | 117.870.843 | 112.085.498 | 2.624.487 | 1.866.369.650 | - | 116.339.445 | 2.290.512.592 |
| Çıkışlar | - | (2.588.934) | - | (11.060.852) | - | - | - | (13.649.786) |
| Transferler (*) |
163.682.370 | - | - | - | (2.042.828.245) | 7.813.742.955 | (163.682.370) | 5.770.914.710 |
| Yabancı para çevrim farkları |
409.139.060 | 252.458.563 | 431.132.294 | 172.093.216 | 2.632.613.992 | 1.164.460.699 | 78.095.513 | 5.139.993.337 |
| Kapanış | 1.103.684.197 | 717.367.948 | 1.176.005.452 | 438.645.278 | 6.680.691.335 | 8.978.203.654 | 262.907.397 | 19.357.505.261 |
| Birikmiş amortismanlar: |
||||||||
| Açılış | (222.188.743) | (147.055.884) | (497.562.637) | (269.887.379) | (1.518.444.770) | - | - (2.655.139.413) | |
| Dönem amortismanı |
(44.645.402) | (40.302.164) | (42.519.179) | (4.257.361) | (353.586.011) | (99.108.372) | - | (584.418.489) |
| Çıkışlar | - | 2.588.934 | - | 11.060.852 | - | - | - | 13.649.786 |
| Transferler (*) |
- | - | - | - | 213.551.891 | (3.733.004.387) | - (3.519.452.496) | |
| Yabancı para çevrim farkları |
(152.794.781) | (103.308.045) | (326.817.726) | (169.295.195) | (1.000.115.676) | (482.112.699) | - (2.234.444.122) | |
| Kapanış | (419.628.926) | (288.077.159) | (866.899.542) | (432.379.083) | (2.658.594.566) | (4.314.225.458) | - (8.979.804.734) | |
| defter değeri Net |
684.055.271 | 429.290.789 | 309.105.910 | 6.266.195 | 4.022.096.769 | 4.663.978.196 | 262.907.397 | 10.377.700.527 |
(*) Komponentlerdeki transferler teslim bakım karşılıklarına ve uçaklara transferi temsil etmektedir. Sahip olunan uçaklardaki transferler ise kiralama yükümlülüğü sona eren uçakların kullanım hakkı varlıklarından transferlerini içermektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| Komponentler, | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| yedek motor ve |
|||||||
| Makine ve |
Döşeme ve |
Özel | tamir edilebilir |
Yapılmakta | |||
| 31 Aralık 2022 |
teçhizatlar | Taşıtlar | demirbaşlar | maliyetler | yedek parçalar |
olan yatırımlar |
Toplam |
| Maliyet: | |||||||
| Açılış | 328.051.474 | 240.358.784 | 420.770.320 | 201.310.205 | 2.300.278.226 | 62.237.743 | 3.553.006.752 |
| İlaveler | 8.921.546 | 50.397.516 | 54.453.543 | 1.447.431 | 1.495.690.457 | 128.790.889 | 1.739.701.382 |
| Çıkışlar | - | (30.091.048) | (821.115) | - | - | - | (30.912.163) |
| Transferler (*) |
- | - | - | - | (535.194.799) | - | (535.194.799) |
| Yabancı para çevrim farkları |
118.667.078 | 88.962.224 | 158.384.912 | 72.230.791 | 963.762.054 | 41.126.177 | 1.443.133.236 |
| Kapanış | 455.640.098 | 349.627.476 | 632.787.660 | 274.988.427 | 4.224.535.938 | 232.154.809 | 6.169.734.408 |
| Birikmiş amortismanlar: |
|||||||
| Açılış | (134.047.329) | (107.894.471) | (337.140.263) | (196.327.306) | (922.746.496) | - (1.698.155.865) | |
| Dönem amortismanı |
(35.052.678) | (22.246.934) | (35.373.165) | (2.899.300) | (231.663.035) | - | (327.235.112) |
| Çıkışlar | - | 21.756.624 | 648.141 | - | 2.904 | - | 22.407.669 |
| Yabancı para çevrim farkları |
(53.088.736) | (38.671.103) | (125.697.350) | (70.660.773) | (364.038.143) | - | (652.156.105) |
| Kapanış | (222.188.743) | (147.055.884) | (497.562.637) | (269.887.379) | (1.518.444.770) | - (2.655.139.413) | |
| Net defter değeri |
233.451.355 | 202.571.592 | 135.225.023 | 5.101.048 | 2.706.091.168 | 232.154.809 | 3.514.594.995 |
(*) Komponentlerdeki transferler teslim bakım karşılıklarına ve uçaklara transferi temsil etmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Maddi duran varlıklara ilişkin faydalı ömürler aşağıdaki gibidir:
| Faydalı ömür | ||
|---|---|---|
| Uçak | 23 yıl | |
| Motor ve parçaları | 16 yıl | |
| Gövde ve gövde bakımı | 7-8 yıl | |
| Komponent ve tamir edilebilir yedek parçalar | 3-7 yıl | |
| Makine ve teçhizatlar | 7 yıl | |
| Döşeme ve demirbaşlar | 7 yıl | |
| Taşıtlar | 5 yıl | |
| Simulatör | 7 yıl | |
| Özel maliyetler | 5 yıl | veya kiralama süresi |
Grup, uçakların hurda değerlerini belirtilen dönemdeki aynı model yeni bir uçağın piyasa değerinin %15'i olacak şekilde belirlemiştir.
Cari dönemde hesaplanan amortisman ve itfa payı giderlerinin satışların maliyeti, genel yönetim giderleri ve pazarlama giderleri olarak dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Dönem amortismanı (Not 10,12) | 7.637.238.004 | 4.379.807.037 |
| Dönem itfa payları (Not 11) | 165.939.630 | 85.500.414 |
| 7.803.177.634 | 4.465.307.451 | |
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Satışların maliyeti (Not 21) | 7.505.513.888 | 4.284.234.973 |
| Genel yönetim giderleri (Not 22) | 238.130.997 | 144.857.982 |
| Pazarlama giderleri (Not 22) | 59.532.749 | 36.214.496 |
| 7.803.177.634 | 4.465.307.451 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| Bilgisayar yazılımları | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|---|
| Maliyet: | |||
| Açılış | 839.518.220 | 518.723.852 | |
| İlaveler | 303.753.060 | 117.947.909 | |
| Çıkışlar | (33.653.396) | - | |
| Yabancı para çevrim farkları | 604.405.341 | 202.846.459 | |
| Kapanış | 1.714.023.225 | 839.518.220 | |
| Birikmiş itfa payları: | |||
| Açılış | (552.566.578) | (334.778.125) | |
| Dönem itfa payı | (165.939.630) | (85.500.414) | |
| Çıkışlar | 33.653.396 | - | |
| Yabancı para çevrim farkları | (385.666.308) | (132.288.039) | |
| Kapanış | (1.070.519.120) | (552.566.578) | |
| Net defter değeri | 643.504.105 | 286.951.642 |
Maddi olmayan duran varlıkların 31 Aralık 2023 itibarıyla kalan ortalama faydalı ömrü 1,89 yıldır (31 Aralık 2022: 1,61 yıl).
| 31 Aralık 2023 | Saha Kirası | Bina | Uçaklar | Diğer | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet: | |||||
| Açılış | 283.893.559 | 148.455.626 | 82.964.106.462 | 6.206.993 | 83.402.662.640 |
| İlaveler | 8.477.118 | 8.709.616 | 25.056.437.504 | - | 25.073.624.238 |
| Çıkışlar (*) | - | - | (8.412.708.677) | - | (8.412.708.677) |
| Transferler (*) | - | - | (8.598.709.409) | - | (8.598.709.409) |
| Yabancı para çevrim farkları | 182.256.513 | 96.449.102 | 57.293.731.822 | 3.935.319 | 57.576.372.756 |
| Kapanış | 474.627.190 | 253.614.344 | 148.302.857.702 | 10.142.312 | 149.041.241.548 |
| Birikmiş itfa payları: | |||||
| Açılış | (163.725.209) | (74.916.774) | (24.406.278.019) | (6.206.993) | (24.651.126.995) |
| Dönem amortismanı | (79.154.557) | (30.696.180) | (6.942.968.778) | - | (7.052.819.515) |
| Çıkışlar (*) | - | - | 7.035.757.421 | - | 7.035.757.421 |
| Transferler (*) | - | - | 4.188.646.830 | - | 4.188.646.830 |
| Yabancı para çevrim farkları | (124.944.940) | (55.696.719) | (14.868.099.063) | (3.935.319) | (15.052.676.041) |
| Kapanış | (367.824.706) | (161.309.673) | (34.992.941.609) | (10.142.312) | (35.532.218.300) |
| Net defter değeri | 106.802.484 | 92.304.671 | 113.309.916.093 | - | 113.509.023.248 |
(*) Satışı yapılan uçaklar çıkışlar olarak gösterilmekte olup, kiralama yükümlülüğü sona eren uçaklar ise transferler olarak maddi duran varlıklara sınıflamayı ifade etmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| 31 Aralık 2022 | Saha Kirası | Bina | Uçaklar | Diğer | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet: | |||||
| Açılış | 138.769.727 | 93.447.393 | 49.776.169.379 | 4.571.527 | 50.012.958.026 |
| İlaveler | 83.282.683 | 18.821.147 | 17.766.440.564 | - | 17.868.544.394 |
| Çıkışlar | - | - | (4.350.613.749) | - | (4.350.613.749) |
| Yabancı para çevrim farkları | 61.841.149 | 36.187.086 | 19.772.110.268 | 1.635.466 | 19.871.773.969 |
| Kapanış | 283.893.559 | 148.455.626 | 82.964.106.462 | 6.206.993 | 83.402.662.640 |
| Birikmiş itfa payları: | |||||
| Açılış | (89.200.663) | (39.421.550) | (17.184.460.525) | (4.571.527) | (17.317.654.265) |
| Dönem amortismanı | (37.169.702) | (18.659.571) | (3.996.742.652) | - | (4.052.571.925) |
| Çıkışlar | - | - | 3.094.552.313 | - | 3.094.552.313 |
| Yabancı para çevrim farkları | (37.354.844) | (16.835.653) | (6.319.627.155) | (1.635.466) | (6.375.453.118) |
| Kapanış | (163.725.209) | (74.916.774) | (24.406.278.019) | (6.206.993) | (24.651.126.995) |
| Net defter değeri | 120.168.350 | 73.538.852 | 58.557.828.443 | - | 58.751.535.645 |
Grup, T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğü'nden 87 adet uçak için teşvik belgeleri almıştır. Buna göre, 19 adet uçak yatırım bedeli üzerinden %15 "yatırıma katkı oranı" uygulanarak hesaplanacak "yatırıma katkı tutarı"na ulaşılıncaya kadar teşvikli yatırımdan elde edilen kazanç indirimli kurumlar vergisi oranı ile vergilendirilecektir. İndirimli kurumlar vergisi oranı ilgili dönemde geçerli olan kurumlar vergisi oranının %50'sidir (ör: %25 yerine %12,5). 68 adet uçak için ise uçak yatırım bedeli üzerinden %50 "yatırıma katkı oranı" uygulanarak hesaplanacak "yatırıma katkı tutarı"na ulaşılıncaya kadar teşvikli yatırımdan elde edilen kazanç indirimli kurumlar vergisi oranı ile vergilendirilecektir. İndirimli kurumlar vergisi oranı ilgili dönemde geçerli olan kurumlar vergisi oranının %90'ıdır (ör: %25 yerine %2,5).
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren yıllarda kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar bulunmaması sebebiyle, 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren yıllarda borçlanma maliyetleri aktifleştirilmemiştir. Tüm borçlanma maliyetleri, oluştukları dönemlerde kar veya zarar tablosuna kaydedilmektedir.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Dava karşılıkları | 33.243.994 | 17.992.367 |
| Teslim bakım karşılıkları | 443.814.974 | 527.638.086 |
| 477.058.968 | 545.630.453 | |
| Uzun vadeli karşılıklar | ||
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Teslim bakım karşılıkları | 4.436.132.045 | 3.353.463.052 |
| 4.436.132.045 | 3.353.463.052 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Teslim bakım karşılıklarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kısa vadeli | 443.814.974 | 527.638.086 |
| Uzun vadeli | 4.436.132.045 | 3.353.463.052 |
| 4.879.947.019 | 3.881.101.138 |
Teslim bakım karşılıklarının 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ilişkin hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak | 3.881.101.138 | 3.806.039.877 |
| İlaveler | 1.642.086.431 | 582.017.414 |
| Çıkışlar | (2.795.671.903) | (2.005.444.380) |
| Yabancı para çevrim farkları | 2.152.431.353 | 1.498.488.227 |
| 31 Aralık | 4.879.947.019 | 3.881.101.138 |
Davalar
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak | 17.992.367 | 12.667.596 |
| Dönem içinde ayrılan karşılık | 16.934.587 | 6.246.802 |
| Dönem içinde ödenen | (447.322) | (165.889) |
| İptal edilen karşılık |
(1.235.638) | (756.142) |
| 31 Aralık | 33.243.994 | 17.992.367 |
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Grup aleyhine açılan davalar için toplam risk, fazlaya ilişkin saklı tutulan haklar, hükmedilebilecek yargılama giderleri ve işleyebilecek faiz talepleri hariç 138.437.155 TL'dir (31 Aralık 2022: 76.324.018 TL). Bu davalar, Grup yönetimi tarafından değerlendirilmiş ve nakit çıkışının muhtemel olabileceği 33.243.994 TL için karşılık ayrılmıştır (31 Aralık 2022: 17.992.364 TL). Uyuşmazlıklar misafir şikayetleri, Grup'un eski çalışanlarının talepleri ve sınırlı sayıda ticari uyuşmazlıktan kaynaklanmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Şirket'in sadakat kart uygulamasına yönelik 2018 yılı KDV işlemleri 2020 yılında incelenmiş olup Mayıs 2021 tarihinde "eleştiriyi gerektirecek herhangi bir hususa rastlanmadığı" Şirket'e kabul raporu ile bildirilmiştir. Ancak rapor değerlendirme komisyonu bu karara karşı çıkmış ve idare tarafından Şirkete Ağustos 2021 tarihinde toplam 1.780.660,72 TL tutarında vergi tarhiyatı yapılmıştır. Tarhiyata karşı Şirket 6 Eylül 2021 tarihinde vergi davası açmış olup konu ile ilgili karşı tarafın dilekçesi 25 Ekim 2021 tarihinde tebliğ alınmış ve 23 Kasım 2021 tarihinde dilekçeye cevap verilmiştir. İstanbul 7. Vergi Mahkemesi, 29 Haziran 2022 tarihinde davanın kabulüne ve tüm tarhiyatların reddine karar vermiş, davalı Gelir İdaresi Başkanlığı da Ağustos ayında karara itiraz ederek istinaf dilekçesini Vergi Mahkemesi'ne iletmiştir. İstinaf dilekçesi Şirket'e 28 Eylül 2022 tarihinde tebliğ edilmiş olup bu dilekçeye bir ay içerisinde cevap verilmiştir. Karşı tarafın istinaf başvurusunun reddi sonrasında bu sefer de temyiz başvurusu yapılmış olup, davalının temyiz dilekçesi 2023 senesinin Nisan ayında tebliğ edilmiştir. Süresi içerisinde bu dilekçeye de Şirket tarafından cevap verilmiştir. Söz konusu dava 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla devam etmektedir. Şirket, söz konusu davaya ilişkin hukuk ve vergi danışmanlarından aldığı görüşler doğrultusunda finansal tablolarda herhangi bir karşılık ayırmamıştır.
T&T Havalimanı İşletmeciliği İnşaat Sanayi ve Ticaret Şirketi Limited tarafından Şirket aleyhine KKTC Lefkoşa Kaza Mahkemesinde sırasıyla 765.689 Avro, 988.985 Avro ve 475.031 Avro ana para talepli üç ayrı dava açılmıştır. Davaların konusu aynıdır ve 5/2013 sayılı Hava Limanları Hizmetler ve Limanlar (Ücretleri) Yasası tahtında Ercan Havalimanı işletmesinden sorumlu şirket olarak, Mart 2013 – Ağustos 2020 döneminde taşınan ve yolcu servis ücreti muafiyetine konu Türk Barış Gücü mensuplarının tamamı için muafiyete konu yolcu başına 15 Avro yolcu servis ücreti talep edilmektedir. Davacının iddiası bu dönemde Pegasus uçuşlarında herhangi bir Türk Barış Gücü mensubu taşınmadığı varsayımına dayanmaktadır. Raporlama döneminde ilk iki davayı birleştirerek inceleyen Lefkoşa Kaza Mahkemesi tarafından toplam 1.679.114,2 Avro anapara tutar için Şirket aleyhine karar verilmiştir. Şirket, taşınan yolculara ilişkin talep edilen belgelerin ilgili kamu kurumlarından temini konusunda yasal imkansızlık olduğu ve talep edilen ek kontrolleri uygulama sorumluluğunun işletmeci davacıda olduğunu görüşündedir. Üçüncü dava dosyası hakkında henüz karar verilmemiştir. Aleyhe ilk derece mahkemesi kararlarına karşı yasal itiraz süreci başlatılmıştır. Taleplerin somut delile dayanmaması ve makul olmayan varsayımlar üzerinden karara bağlanması nedeniyle, devam eden itiraz süreçleri de gözetilerek söz konusu dosyalar için herhangi bir karşılık ayrılmamıştır.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Uçak alım taahhüdü | 329.282.325.281 | 136.528.186.673 |
| 329.282.325.281 | 136.528.186.673 |
Grup, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla 68 adet uçak için kesin sipariş ile alım hakkına sahiptir. Sözleşmeye göre siparişi verilen uçaklardan, 2024 yılı içerisinde 16, 2025 yılı içerisinde 11 adet, 2026 yılı içerisinde 8 adet, 2027 yılı içerisinde 11 adet, 2028 yılı içerisinde 11 adet ve 2029 yılı içerisinde 11 adet uçak teslim alınacaktır. Uçak alım taahhütleri liste fiyatları üzerinden hesaplanmış olup gerçekleşecek alım fiyatları genellikle liste fiyatlarının altındadır.
Grup'un, uçak alımı için yaptığı ön ödemeler tutarı 8.911.246.136 TL (31 Aralık 2022: 6.238.796.196 TL) olup, 7.039.814.268 TL'lik kısmı kısa, 1.871.431.868 TL'lik kısmı uzun vadeli peşin ödenmiş giderler içerisinde gösterilmiştir (31 Aralık 2022: 3.582.029.083 TL'lik kısmı kısa, 2.656.767.113 TL'lik kısmı uzun vadeli peşin ödenmiş giderler içerisinde gösterilmiştir).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Grup'un teminat/rehin/ipotek pozisyonuna ilişkin tabloları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | TL karşılığı | ABD Doları | Avro | TL | Diğer |
|---|---|---|---|---|---|
| A. Kendi Tüzel Kişiliği Adına Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı |
|||||
| -Teminat | 1.166.226.910 | 20.033.224 | 12.074.404 | 96.652.641 | 86.521.786 |
| -Rehin | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - |
| B. Tam Konsolidasyon Kapsamına Dahil Edilen | |||||
| Ortaklıklar Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı |
|||||
| -Teminat | - | - | - | - | - |
| -Rehin | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - |
| C. Olağan Ticari Faaliyetlerinin Yürütülmesi Amacıyla Diğer 3. Kişilerin Borcunu Temin Amacıyla Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı |
|||||
| -Teminat | - | - | - | - | - |
| -Rehin | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - |
| D. Diğer Verilen TRİ'lerin Toplam Tutarı | |||||
| i. Ana Ortak Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı |
|||||
| -Teminat | - | - | - | - | - |
| -Rehin | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - |
| ii. B ve C maddeleri Kapsamına Girmeyen Diğer Grup Şirketleri Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı |
|||||
| -Teminat | - | - | - | - | - |
| -Rehin | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - |
| iii. C Maddesi Kapsamına Girmeyen 3. Kişiler Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı |
|||||
| -Teminat | - | - | - | - | - |
| -Rehin | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - |
| 1.166.226.910 | 20.033.224 | 12.074.404 | 96.652.641 | 86.521.786 |
Grup'un vermiş olduğu teminat, rehin ve ipotekler; havaalanı ve terminal işletmelerine, uçak kiralama firmalarına ve mal - hizmet tedarikçilerine verilen teminatlardan oluşmaktadır.
Grup'un vermiş olduğu diğer TRİ'lerin (madde D kapsamında) Grup'un özkaynaklarına oranı 31 Aralık 2023 itibarıyla %0'dır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla Grup'un teminat/rehin/ipotek pozisyonuna ilişkin tabloları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2022 | TL karşılığı | ABD Doları | Avro | TL | Diğer |
|---|---|---|---|---|---|
| A. Kendi Tüzel Kişiliği Adına Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı |
|||||
| -Teminat | 1.801.907.497 | 74.312.141 | 9.477.775 | 191.406.235 | 32.052.059 |
| -Rehin | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - |
| B. Tam Konsolidasyon Kapsamına Dahil Edilen | |||||
| Ortaklıklar Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam | |||||
| Tutarı | |||||
| -Teminat | - | - | - | - | - |
| -Rehin | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - |
| C. Olağan Ticari Faaliyetlerinin Yürütülmesi Amacıyla | |||||
| Diğer 3. Kişilerin Borcunu Temin Amacıyla Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı |
|||||
| -Teminat | - | - | - | - | - |
| -Rehin | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - |
| D. Diğer Verilen TRİ'lerin Toplam Tutarı | |||||
| i. Ana Ortak Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam | |||||
| Tutarı | |||||
| -Teminat | - | - | - | - | - |
| -Rehin | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - |
| ii. B ve C maddeleri Kapsamına Girmeyen Diğer Grup Şirketleri Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin |
|||||
| Toplam Tutarı | |||||
| -Teminat | - | - | - | - | - |
| -Rehin | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - |
| iii. C Maddesi Kapsamına Girmeyen 3. Kişiler | |||||
| Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı | |||||
| -Teminat | - | - | - | - | - |
| -Rehin | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - |
| 1.801.907.497 | 74.312.141 | 9.477.775 | 191.406.235 | 32.052.059 |
Grup'un vermiş olduğu teminat, rehin ve ipotekler; havaalanı ve terminal işletmelerine, uçak kiralama firmalarına ve mal - hizmet tedarikçilerine verilen teminatlardan oluşmaktadır.
Grup'un vermiş olduğu diğer TRİ'lerin (madde D kapsamında) Grup'un özkaynaklarına oranı 31 Aralık 2022 itibarıyla %0'dır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla çalışanlara sağlanan faydalar kapsamındaki borçların detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Ödenecek sosyal sigorta primleri |
262.857.995 | 157.398.227 |
| Çalışanların ücret tahakkukları | 135.411.516 | 62.205.050 |
| 398.269.511 | 219.603.277 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıkların detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kullanılmamış izin tahakkuku | 443.747.837 | 161.354.458 |
| Personel prim karşılığı | 1.144.145.650 | 515.391.460 |
| 1.587.893.487 | 676.745.918 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıkların detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı karşılığı | 136.594.089 | 114.037.872 |
| Personel prim karşılığı | 1.064.648.084 | 459.975.174 |
| 1.201.242.173 | 574.013.046 |
Kullanılmamış izin tahakkuklarının 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 dönemlerine ilişkin hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak | 161.354.458 | 74.384.034 |
| Dönem içinde ayrılan karşılık | 298.326.356 | 100.555.556 |
| Dönem içinde ödenen / kullanılan | (15.932.977) | (13.585.132) |
| 31 Aralık | 443.747.837 | 161.354.458 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Personel prim karşılığının 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 dönemlerine ilişkin hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak | 975.366.634 | 285.036.669 |
| Dönem içinde ayrılan karşılık | 1.619.795.085 | 900.191.324 |
| Dönem içinde ödenen | (386.367.985) | (209.861.359) |
| 31 Aralık | 2.208.793.734 | 975.366.634 |
Grup, Türk İş Kanunu'na göre, en az bir yıllık hizmeti tamamlayarak 25 yıllık çalışma hayatı ardından emekliye ayrılan (kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş), iş ilişkisi kesilen, askerlik hizmetleri için çağrılan veya vefat eden her çalışanına kıdem tazminatı ödemek mecburiyetindedir.
Ödenecek tazminat, her hizmet yılı için bir aylık maaş tutarı kadardır ve bu miktar 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla 35.058,58 TL (31 Aralık 2022: 19.982,83 TL) ile sınırlandırılmıştır.
Kıdem tazminatı yükümlülüğü yasal olarak herhangi bir fonlamaya tabi değildir ve herhangi bir fonlama şartı bulunmamaktadır.
Kıdem tazminatı karşılığı, Grup'un, çalışanların emekli olmasından kaynaklanan gelecekteki muhtemel yükümlülük tutarının bugünkü değerinin tahmin edilmesi yoluyla hesaplanmaktadır. TMS 19 "Çalışanlara Sağlanan Faydalar", Grup'un yükümlülüklerinin, tanımlanmış fayda planları kapsamında aktüeryal değerleme yöntemleri kullanılarak geliştirilmesini öngörür. Bu doğrultuda, toplam yükümlülüklerin hesaplanmasında kullanılan aktüeryal varsayımlar aşağıda belirtilmiştir:
Ana varsayım, her hizmet yılı için olan azami yükümlülük tutarının enflasyona paralel olarak artacak olmasıdır. Dolayısıyla, uygulanan iskonto oranı, gelecek enflasyon etkilerinin düzeltilmesinden sonraki beklenen reel oranı ifade eder. Bu nedenle, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, ekli finansal tablolarda karşılıklar, geleceğe ilişkin, çalışanların emekliliğinden kaynaklanacak muhtemel yükümlülüğünün bugünkü değeri tahmin edilerek hesaplanır. İlgili bilanço tarihindeki karşılıklar, yıllık %21,37 enflasyon (2022: % 19,10) ve %25,05 (2022: %21,97) faiz oranı varsayımlarına göre yaklaşık %3,03 (2022: %2,48) olarak elde edilen reel iskonto oranı kullanılmak suretiyle hesaplanmıştır. İsteğe bağlı işten ayrılma oranları da 0-15 yıl çalışanlar için %8,22 (2022: %7,62), 16 ve üzeri yıl çalışanlar için %0 olarak dikkate alınmıştır. Grup'un kıdem tazminatı karşılığının hesaplanmasında 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren geçerli olan 35.058,58 TL tavan tutarı dikkate alınmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Kıdem tazminatı karşılığının 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 dönemlerine ilişkin hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak | 114.037.872 | 30.648.219 |
| Aktüeryal (kazanç) / kayıp | 48.101.149 | 78.504.889 |
| Hizmet maliyeti | 18.402.348 | 6.726.568 |
| Faiz maliyeti | 25.590.100 | 6.436.126 |
| Ödenen kıdem tazminatı |
(69.537.380) | (8.277.930) |
| 31 Aralık | 136.594.089 | 114.037.872 |
Hizmet maliyeti ve faiz maliyeti personel giderleri içerisinde muhasebeleştirilmiştir. Hesaplanan aktüeryal kazançlar ve kayıplar 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla diğer kapsamlı kar veya zarar tablosuna yansıtılmıştır.
Kıdem tazminatı yükümlülüğü hesaplamasında kullanılan önemli tahminler iskonto oranı ve isteğe bağlı işten ayrılma olasılığıdır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren dönemlere ait niteliklerine göre giderlere ilişkin detaylar aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Yakıt giderleri | 22.013.338.140 | 14.725.630.700 |
| Amortisman ve itfa payı giderleri | 7.803.177.634 | 4.465.307.451 |
| Personel giderleri | 8.349.485.665 | 4.632.004.975 |
| Yer hizmetleri ve istasyon giderleri | 4.784.016.591 | 2.432.280.297 |
| Üst geçiş giderleri |
4.064.384.650 | 1.973.820.620 |
| Bakım giderleri | 1.879.511.534 | 1.347.388.329 |
| Konma giderleri | 2.364.375.779 | 988.764.236 |
| Yolcu hizmet ve ikram giderleri | 747.436.782 | 255.202.752 |
| Komisyon giderleri | 448.993.513 | 491.275.630 |
| Faaliyet kiralaması giderleri (*) | 696.299.942 | - |
| Reklam giderleri | 435.378.767 | 140.906.047 |
| Diğer | 3.122.443.136 | 1.645.471.560 |
| 56.708.842.133 | 33.098.052.597 |
(*) Kısa dönem faaliyet kiralamalası giderlerinden oluşmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla diğer dönen varlıkların detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| KDV alacakları | 222.494.464 | 142.132.824 |
| Diğer | 3.548.206 | 656.898 |
| 226.042.670 | 142.789.722 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla sermayenin ayrıntıları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |||
|---|---|---|---|---|
| Hissedarlar: | (%) | TL | (%) | TL |
| Esas Holding | 56,65 | 57.959.838 | 56,65 | 57.959.838 |
| Halka Açık Kısım | 41,53 | 42.482.689 | 41,53 | 42.482.689 |
| Emine Kamışlı | 0,61 | 619.060 | 0,61 | 619.060 |
| Ali İsmail Sabancı |
0,61 | 619.060 | 0,61 | 619.060 |
| Kazım Köseoğlu | 0,30 | 309.530 | 0,30 | 309.530 |
| Can Köseoğlu | 0,30 | 309.530 | 0,30 | 309.530 |
| TL tarihi sermaye | 100,00 | 102.299.707 | 100,00 | 102.299.707 |
Şirket'in sermayesi her birinin nominal değeri 1 TL olan 102.299.707 adet hisseden oluşmaktadır (31 Aralık 2022: 102.299.707 adet). Çıkarılan bütün hisseler nakden ödenmiştir.
Halka açık şirketler, kar payı dağıtımlarını SPK'nın 1 Şubat 2014 tarihinden itibaren yürürlüğe giren II-19.1 no'lu Kar Payı Tebliği'ne göre yaparlar.
Ortaklıklar, karlarını genel kurulları tarafından belirlenecek kar dağıtım politikaları çerçevesinde ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak genel kurul kararıyla dağıtır. Söz konusu tebliğ kapsamında, asgari bir dağıtım oranı tespit edilmemiştir. Şirketler esas sözleşmelerinde veya kar dağıtım politikalarında belirlenen şekilde kar payı öderler.
Şirket'in bilanço tarihi itibarıyla yasal kayıtlarında dağıtılabilir karı bulunmamaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Konsolide finansal tablolar ve dipnotların hazırlanabilmesi amacıyla, TMS 21 uyarınca, Grup'un TMS'ye göre hazırlanmış finansal tablolarındaki özsermaye hariç bilanço kalemleri bilanço tarihindeki Avro kuruyla; özsermaye kalemleri, gelir ve giderler ile nakit akımları ise işlemin gerçekleştiği tarihin kuruyla (tarihsel kur) TL'ye çevrilmiş ve çevrim farkı özkaynaklar altında gösterilmiştir.
Finansal Riskten Korunma Kazanç/Kayıpları, gelecekteki nakit akımlarının finansal riskten korunması olarak belirlenen ve bu konuda etkin olan türev finansal araçların gerçeğe uygun değerindeki değişikliklerin doğrudan özkaynak içerisinde muhasebeleştirilmesi sonucu ortaya çıkar. Finansal riske karşı korunmadan elde edilen ertelenmiş kazanç/zarar toplamı, finansal riske karşı korunan işlemin etkisi kar/zararı etkilediğinde kar/zararda muhasebeleştirilir.
18-19 Nisan 2013 tarihlerinde halka arz edilen hisselerin nominal bedelinden daha yüksek bir fiyat üzerinden satılması nedeniyle oluşan 455.687.025 TL'lik fark, paylara ilişkin primler olarak muhasebeleştirilmiştir.
Bağlı ortaklıkların net varlıklarında ve faaliyet sonuçlarında kontrol gücü olmayan paya sahip hissedarların payları, konsolide bilanço ve kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda kontrol gücü olmayan paylar olarak gösterilmektedir.
TMS 19 "Çalışanlara Sağlanan Faydalar" kapsamındaki yükümlülüklerin belirlenmesinde kullanılan aktüeryal varsayımların değişiminden kaynaklanan etkiler tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazanç/kayıp fonunda gösterilmektedir.
Yasal kayıtlarda, geçmiş dönem karlarından ayrılan ve dağıtım dışı kalan karlar kardan ayrılan kısıtlanmış yedeklerde gösterilmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren dönemlere ait hasılat ve satışların maliyetine ilişkin detaylar aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Tarifeli uçuş ve hizmet gelirleri | 69.298.883.405 | 41.533.549.461 |
| Yurtdışı tarifeli uçuş gelirleri | 40.006.952.719 | 25.171.960.117 |
| Yurtiçi tarifeli uçuş gelirleri | 8.113.002.810 | 5.420.370.551 |
| Tarifeli hizmet gelirleri | 21.178.927.876 | 10.941.218.793 |
| Charter uçuş ve hizmet gelirleri | 971.993.169 | 1.053.639.305 |
| Charter uçuş gelirleri | 971.993.169 | 1.053.639.305 |
| Diğer gelirler | 260.655.027 | 145.024.930 |
| 70.531.531.601 | 42.732.213.696 |
Grup'un hasılatı, TFRS 15 "Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat" standardı kapsamında, tarifeli uçuşlardan oluşan hasılat, charter uçuşlarından oluşan hasılat ve diğer gelirler olacak şekilde ayrıştırılmaktadır. Ancak, Grup ayrıştırılan bu hasılat kalemleri içindeki hizmet gelirlerini, uçuştan ayrı bir edim yükümlülüğü olarak değerlendirmemekle birlikte, yatırımcılara sıklıkla açıklanan bir veri olması ve faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili merciiler tarafından sürekli inceleniyor olması sebebiyle, ek bilgi olarak sunmaktadır.
Tarifeli uçuş gelirlerinin coğrafi dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak | ||
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | ||
| Avrupa | 30.128.785.018 | 17.810.868.386 | |
| Yurtiçi | 8.113.002.810 | 5.420.370.551 | |
| Diğer | 9.878.167.701 | 7.361.091.731 | |
| 48.119.955.529 | 30.592.330.668 |
Charter uçuş gelirlerinin coğrafi dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Avrupa | 619.242.464 | 776.633.073 |
| Orta Doğu | 347.142.995 | 272.685.197 |
| Yurtiçi | 5.499.108 | 4.321.035 |
| 971.884.567 | 1.053.639.305 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Yakıt giderleri | 22.013.338.140 | 14.725.630.700 |
| Amortisman ve itfa payı giderleri | 7.505.513.888 | 4.284.234.973 |
| Personel giderleri | 7.565.237.359 | 4.032.935.620 |
| Yer hizmetleri ve istasyon giderleri | 4.784.016.591 | 2.432.280.297 |
| Üst geçiş giderleri |
4.064.384.650 | 1.973.820.620 |
| Bakım giderleri | 1.879.511.534 | 1.347.388.329 |
| Konma giderleri | 2.364.375.779 | 988.764.236 |
| Yolcu hizmet ve ikram giderleri | 747.436.782 | 255.202.752 |
| Sigorta giderleri | 243.077.644 | 271.769.336 |
| Faaliyet kiralaması giderleri | 696.299.942 | - |
| Diğer | 1.849.940.329 | 843.481.120 |
| 53.713.132.638 | 31.155.507.983 |
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Pazarlama giderleri | 1.280.527.235 | 935.511.653 |
| Genel yönetim giderleri | 1.715.182.260 | 1.007.032.961 |
| 2.995.709.495 | 1.942.544.614 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren dönemlere ait genel yönetim giderleri ile pazarlama giderlerinin detayı aşağıdaki gibidir (ilgili tarihlerde sona eren dönemlere ait araştırma ve geliştirme gideri bulunmamaktadır):
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Personel giderleri | 621.313.610 | 457.324.619 |
| Amortisman ve itfa payı giderleri | 238.130.997 | 144.857.982 |
| Bilgi işlem giderleri | 345.805.634 | 207.428.990 |
| Danışmanlık giderleri | 120.114.209 | 34.697.818 |
| Haberleşme giderleri | 62.776.392 | 20.599.048 |
| Noter ve diğer yasal giderler | 73.581.034 | 43.076.964 |
| Genel ofis giderleri | 33.889.446 | 11.571.089 |
| Seyahat giderleri | 66.278.083 | 11.379.737 |
| Eğitim giderleri | 13.209.287 | 5.139.501 |
| Diğer | 140.083.568 | 70.957.213 |
| 1.715.182.260 | 1.007.032.961 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Komisyon giderleri | 448.993.513 | 491.275.630 |
| Reklam giderleri | 435.378.767 | 140.906.047 |
| Çağrı merkezi giderleri | 116.026.008 | 44.037.675 |
| Personel giderleri | 162.934.696 | 141.744.736 |
| Amortisman ve itfa payı giderleri | 59.532.749 | 36.214.496 |
| Diğer | 57.661.502 | 81.333.069 |
| 1.280.527.235 | 935.511.653 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren dönemlere ait esas faaliyetlerden diğer gelirler ve giderlerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak | ||
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2022 | |||
| Faaliyetlerden kaynaklanan kur farkı geliri | - | 174.901.740 | |
| Ticari alacaklar değer düşüklüğü iptali | 4.544.541 | - | |
| Şüpheli alacak iptal geliri | 13.419.241 | - | |
| Diğer | 974.637 | 22.279.529 | |
| 18.938.419 | 197.181.269 |
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Faaliyetlerden kaynaklanan kur farkı gideri | 595.115.619 | - |
| Ceza giderleri | 4.741.932 | 10.596.072 |
| Nakit ve nakit benzerleri değer düşüklüğü | 3.141.319 | 2.954.981 |
| Ticari alacaklar değer düşüklüğü | - | 14.010.819 |
| Şüpheli alacak karşılığı gideri | - | 82.367.733 |
| Bağış ve yardımlar (*) | 30.500.000 | - |
| Diğer | 120.780.005 | 45.939.052 |
| 754.278.875 | 155.868.657 |
(*) 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen deprem felaketi dolayısıyla ilgili kurumlara yapılan bağış ve yardımlardan oluşmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren dönemlere ait yatırım faaliyetlerinden gelirler ve giderlerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Eurobond satış karı (*) | 14.076.448 | - |
| Eurobond faiz geliri | 537.548.840 | 271.985.316 |
| Kur korumalı mevduat faiz geliri | 708.260.535 | 113.179.866 |
| Uçak satışından kaynaklanan gelirler | 126.955.318 | - |
| İş ortaklığı pay satış karı |
- | 106.669.747 |
| Diğer gelirler | 23.742.031 | 17.752.872 |
| 1.410.583.172 | 509.587.801 |
(*) Gerçeğe uygun değer ile muhasebeleştirilen finansal yatırımların satışından doğan karları temsil etmektedir.
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Uçak satışından kaynaklanan giderler | - | 29.023.464 |
| Eurobond satış zararı | - | 11.038.529 |
| Finansal yatırımlar değer düşüklüğü | 67.433.199 | 19.996.181 |
| 67.433.199 | 60.058.174 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren dönemlere ait finansman gelirlerinin ve giderlerinin detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Kur farkı geliri | 947.587.160 | - |
| Faiz geliri | 708.316.743 | 265.198.837 |
| Türev işlemlerden gelirler | 20.266.323 | - |
| 1.676.170.226 | 265.198.837 |
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Kiralama faiz giderleri | 3.889.974.798 | 1.187.137.813 |
| Banka kredileri faiz giderleri | 344.659.774 | 247.329.513 |
| İhraç edilmiş borçlanma araçları faiz giderleri |
887.377.944 | 604.268.553 |
| Kur farkı gideri | - | 1.105.432.654 |
| Türev işlemlerden giderler | - | 32.928.558 |
| Diğer komisyon giderleri | 889.818.746 | 613.459.025 |
| 6.011.831.262 | 3.790.556.116 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak | 11.667.935.448 | 7.812.992.040 |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak | ||
| yabancı para çevrim farkları | 15.936.884.011 | 3.854.943.408 |
| 31 Aralık | 27.604.819.459 | 11.667.935.448 |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacaklar | ||
| 2023 | 2022 | |
| 1 Ocak | 165.445.988 | 66.452.418 |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacak | ||
| yabancı para çevrim farkları | 202.708.248 | 98.993.570 |
| 31 Aralık | 368.154.236 | 165.445.988 |
| Nakit akış riskinden korunma (kayıp) / kazançları | ||
| 2023 | 2022 | |
| 1 Ocak | 282.719.523 | 125.948.205 |
| Nakit akımlarının finansal riske karşı korunması işleminin | ||
| muhasebeleştirilmesinden elde edilen (kayıp) / kazanç | (526.730.017) | 189.830.321 |
| Nakit akımlarının finansal riske karşı korunması işlemi ile | ||
| ilişkilendirilen ertelenmiş vergi | 114.012.554 | (33.059.003) |
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak | 26.847.705 | |
| Finansal varlıkların gerçeğe uygun değer farklarından kazançlar | 30.878.129 | - 33.559.631 |
| Finansal varlıkların gerçeğe uygun değer farklarından kazançlar | ||
| ile ilişkilendirilen ertelenmiş vergi | (9.397.502) | (6.711.926) |
| 31 Aralık | 48.328.332 | 26.847.705 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Finansal riskten korunma fonu, gelecekteki nakit akımlarının finansal riskten korunması olarak belirlenen ve bu konuda etkin olan türev finansal araçların gerçeğe uygun değerindeki değişikliklerin doğrudan özkaynak içerisinde muhasebeleştirilmesi sonucu ortaya çıkar. Finansal riske karşı korunmadan elde edilen ertelenmiş kazanç/zarar toplamı, finansal riske karşı korunan işlemin etkisi kar/zararı etkilediğinde kar/zararda muhasebeleştirilir.
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak | (74.584.475) | (11.780.564) |
| Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazançları / (kayıpları) | (48.101.149) | (78.504.889) |
| Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazancı / (kaybı) | ||
| ile ilişkilendirilen ertelenmiş vergi | 16.686.831 | 15.700.978 |
| 31 Aralık | (105.998.793) | (74.584.475) |
Grup, Türkiye'de geçerli olan kurumlar vergisine tabidir. Türkiye'de kurumlar vergisi oranı, 2022 yılı vergilendirme dönemine ait kurum kazançları için %23, 2023 yılı vergilendirme dönemine ait kurum kazançları için %25 olarak uygulanmıştır. Şirket, geçici farklar üzerinden ertelenmiş vergi hesaplarken, geçici farkların kapanacağı tarihte geçerli olacak vergi oranlarını dikkate almaktadır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 vergi gideri bileşenleri aşağıda sunulmuştur:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Cari kurumlar vergisi karşılığı | - | - |
| Eksi: Peşin ödenen vergi ve fonlar | (19.552.842) | (8.816.150) |
| Cari dönem vergisiyle ilgili varlıklar (*) | (19.552.842) | (8.816.150) |
| (*) Peşin ödenen vergilerin, ödenecek kurumlar vergisini aşan kısmı cari dönem vergisi ile ilgili varlıklar altında gösterilmektedir. |
||
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Vergi gelirleri/(giderleri) | ||
| - Cari dönem kurumlar vergisi gideri | - | - |
| - Ertelenmiş vergi geliri/(gideri) | 10.792.817.864 | 481.196.654 |
| Toplam vergi geliri/(gideri) | 10.792.817.864 | 481.196.654 |
Grup'un teşvik belgesine bağlanan yatırımlarından elde ettiği kazançlar, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar indirimli oranlar üzerinden kurumlar vergisine tabi tutulur. Bu kapsamda, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Grup'un öngörülebilir gelecekte faydalanacağı 4.665.178.489 TL (31 Aralık 2022: 3.110.006.651 TL) tutarında vergi avantajı, ertelenmiş vergi varlığı olarak konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır. Söz konusu vergi avantajının 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla muhasebeleştirilmesi neticesinde 1 Ocak – 31 Aralık 2023 dönemine ilişkin konsolide kar veya zarar tablosunda 328.798.284 TL tutarında ertelenmiş vergi gideri oluşmuştur.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Ertelenmiş vergi varlıkları gelecek yıllarda vergilendirilebilen gelirin oluşmasının muhtemel olduğunun tespiti halinde kayıtlara alınmaktadır. Vergilendirilebilen gelirin oluşmasının muhtemel olduğu durumlarda ertelenmiş vergi varlıkları, indirilebilir geçici farklar, mali zararlar ve indirimli kurumlar vergisi ödemesine imkan sağlayan sınırsız ömre sahip yatırım indirimleri nedeniyle hak kazanılan vergi avantajları üzerinden hesaplanmaktadır. Bu kapsamda Grup yatırım teşviklerinden doğan ertelenmiş vergi varlıklarının konsolide finansal tablolara yansıtılmasını uzun süreli planlara dayandırmakta olup, söz konusu yatırım indirimlerine ilişkin ertelenmiş vergi varlıklarının geri kazanılabilirliğini, vergilendirilebilir kar tahminlerini içeren iş modellerini baz alarak her bilanço tarihi itibarıyla değerlendirmektedir.
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla gerçekleştirilen duyarlılık analizinde, iş planlarını oluşturan temel makroekonomik ve sektörel varsayımlarda yer alan girdiler %10 artırılarak/azaltılarak yapıldığında yatırım teşviklerinin kullanılabilirliğine ilişkin öngörülerde önemli bir değişiklik olmamıştır.
Grup, Türkiye'de geçerli olan kurumlar vergisine tabidir. Grup'un cari dönem faaliyet sonuçlarına ilişkin tahmini vergi yükümlülükleri için ekli finansal tablolarda gerekli karşılıklar ayrılmıştır. Türk vergi mevzuatı, ana ortaklık olan şirketin bağlı ortaklıkları konsolide ettiği finansal tabloları üzerinden vergi beyannamesi vermesine olanak tanımamaktadır. Bu sebeple bu konsolide finansal tablolara yansıtılan vergi yükümlülükleri, konsolidasyon kapsamına alınan tüm şirketler için ayrı ayrı hesaplanmıştır.
Vergiye tabi kurum kazancı üzerinden tahakkuk ettirilecek kurumlar vergisi oranı ticari kazancın tespitinde gider yazılan vergi matrahından indirilemeyen giderlerin eklenmesi ve vergiden istisna kazançlar, vergiye tabi olmayan gelirler ve diğer indirimler (varsa geçmiş yıl zararları ve tercih edildiği takdirde kullanılan yatırım indirimleri) düşüldükten sonra kalan matrah üzerinden hesaplanmaktadır.
Türkiye'de uygulanan kurumlar vergisi oranı %25'dir (2022: %23).
Vergi Usul Kanunu'nun geçici 33. maddesi ile; 2021 ve 2022 yılı hesap dönemleri ile 2023 yılı geçici vergi dönemlerinde VUK'un mükerrer 298/A maddesindeki şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon düzeltmesi yapılmayacağı, buna karşın 31 Aralık 2023 tarihli mali tabloların ise herhangi bir şarta bakılmaksızın düzeltmeye tabi tutulacağı hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede; Vergi Usul Kanunu'na göre düzenlenen 31 Aralık 2023 tarihli mali tablolar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuştur.
Grup, vergiye esas yasal finansal tabloları ile TMS'ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları için ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü muhasebeleştirmektedir. Söz konusu farklılıklar genellikle bazı gelir ve gider kalemlerinin vergiye esas finansal tablolar ile TMS'ye göre hazırlanan finansal tablolarda farklı dönemlerde yer almasından kaynaklanmakta olup, söz konusu farklar aşağıda belirtilmektedir.
Ertelenmiş vergi aktifleri ve pasiflerinin hesaplanmasında geçici farkların kapanacağı tarihte geçerli olacak vergi oranlarını dikkate almaktadır.
Türkiye'de işletmelerin konsolide vergi iadesi beyan edememeleri sebebiyle, ertelenmiş vergi varlıkları olan bağlı ortaklıklar, ertelenmiş vergi yükümlülükleri olan bağlı ortaklıklar ile netleştirilmez ve ayrı olarak gösterilir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
31 Aralık 2023 itibarıyla ertelenmiş vergi yükümlülüğünün hareketi aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
| Diğer kapsamlı |
|||||
| Yabancı para |
gelir / gider |
ertelenmiş Dönem |
|||
| 1 Ocak 2023 |
çevrim farkı |
vergi etkisi |
vergi gideri |
31 Aralık 2023 |
|
| Maddi ve maddi olmayan duran varlıkların kayıtlı |
|||||
| değerleri ile vergi matrahları arasındaki fark net |
(6 148 251 .673) |
(1 .642 424 851) |
- | 8 445 475 591 |
654 .799.067 |
| Devreden mali zararlar |
1 096 195 .927 |
1 118 438 .756 |
- | 1 585 402 249 |
3 800 036 .932 |
| Devlet teşvik ve yardımları |
3 110 006 .651 |
1 883 .970 122 |
- | (328 .798 284) |
4 .665 178 489 |
| Kıdem tazminatı karşılığı |
22 807 574 |
8 403 142 |
16 .686 817 |
21 583 .924 |
69.481 457 |
| karşılıkları Dava |
3 593 .975 |
2 .792 .607 |
- | 1 .924 417 |
8 310 .999 |
| Kullanılmamış izin ve prim tahakkuku |
227 060 038 |
205 .681 565 |
- | 230 393 .786 |
663 135 389 |
| puan yükümlülükleri Uçuş |
64 379 567 |
54 330 .617 |
- | 50 594 .909 |
169 305 093 |
| Uçak bakım yükümlülükleri |
775 249 .952 |
794 571 .724 |
- | (349 800 .948) |
1 220 020 .728 |
| Finansal yatırımlar gerçeğe uygun değer değişimi |
(6 .701 442) |
(10 484) |
(9 397 513) |
- | (16 109 439) |
| finansal araçlar makul değer değişimi Türev |
(70 591 532) |
(752 .752) |
114 012 579 |
(2 487 512) |
40 180 .783 |
| Diğer | 201 478 881 |
35 317 217 |
- | 1 138 529 .732 |
1 375 325 830 |
| Ertelenmiş vergi yükümlülüğü |
(724.772.082) | 2.460.317.663 | 121.301.883 | 10.792.817.864 | 12.649.665.328 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
31 Aralık 2022 itibarıyla ertelenmiş vergi yükümlülüğünün hareketi aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - 31 Aralık 2022 |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
| Diğer kapsamlı |
|||||
| Yabancı para |
gelir / gider |
ertelenmiş Dönem |
|||
| 1 Ocak 2022 |
çevrim farkı |
vergi etkisi |
vergi gideri |
31 Aralık 2022 |
|
| Maddi ve maddi olmayan duran varlıkların kayıtlı |
|||||
| değerleri ile vergi matrahları arasındaki fark net |
(3.813.040.645) | (1.488.162.020) | - | (847.049.008) | (6.148.251 .673) |
| Devreden mali zararlar |
2.048.734.322 | 517 .637.869 |
- | (1.470.176.264) | 1.096.195 .927 |
| Devlet teşvik ve yardımları |
- | 397.263.714 | - | 2.712.742.937 | 3.110.006.651 |
| Kıdem tazminatı karşılığı |
6.129.644 | 1.118.523 | 15 .700.977 |
(141.570) | 22.807.574 |
| Dava karşılıkları |
2.913.547 | 996.098 | - | (315 .670) |
3.593 .975 |
| Kullanılmamış izin ve prim tahakkuku |
59 .314.449 |
39.836.272 | - | 127.909.317 | 227.060.038 |
| puan yükümlülükleri Uçuş |
20.704.282 | 12.039.782 | - | 31.635 503 |
64.379.567 |
| Uçak bakım yükümlülükleri |
774.817.554 | 30.192.159 | - | (29.759 .761) |
775 .249.952 |
| Finansal yatırımlar uygun değer değişimi gerçeğe |
- | 10.484 | (6.711.926) | - | (6.701.442) |
| Türev finansal araçlar makul değer değişimi |
(37.572 .284) |
97.322 | (33.059 .002) |
(57 568) |
(70.591 532) |
| Diğer | 6.521 .264 |
238.548 .879 |
- | (43.591 .262) |
201.478.881 |
| Ertelenmiş vergi yükümlülüğü |
(931.477.867) | (250.420.918) | (24.069.951) | 481.196.654 | (724.772.082) |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde diğer kapsamlı gelire ait vergi etkileri aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - 31 Aralık 2023 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Vergi öncesi | Vergi | Vergi sonrası | ||
| tutar | gideri | tutar | ||
| Yabancı para çevrim farklarındaki değişim | 16.139.592.259 | - | 16.139.592.259 | |
| Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazançları/(kayıpları) | (48.101.149) | 16.686.831 | (31.414.318) | |
| Finansal varlıkların gerçeğe uygun değer farklarından kazançlar | 30.878.129 | (9.397.513) | 21.480.616 | |
| Finansal riskten korunma fonundaki değişim | (526.730.017) | 114.012.565 | (412.717.452) | |
| Diğer kapsamlı gelir | 15.595.639.222 | 121.301.883 | 15.716.941.105 |
| 1 Ocak - 31 Aralık 2022 | |||
|---|---|---|---|
| Vergi öncesi | Vergi | Vergi sonrası | |
| tutar | geliri | tutar | |
| Yabancı para çevrim farklarındaki değişim | 3.953.936.978 | - | 3.953.936.978 |
| Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazançları/(kayıpları) | (78.504.889) | 15.700.978 | (62.803.911) |
| Finansal varlıkların gerçeğe uygun değer farklarından kazançlar | 33.559.631 | (6.711.926) | 26.847.705 |
| Finansal riskten korunma fonundaki değişim | 189.830.321 | (33.059.003) | 156.771.318 |
| Diğer kapsamlı gelir | 4.098.822.041 | (24.069.951) | 4.074.752.090 |
31 Aralık 2022 ve 31 Aralık 2021 tarihlerinde sona eren yıllara ait konsolide kar veya zarar tablosunda yer alan vergi giderinin mutabakatı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Vergi öncesi (zarar) / kar | 10.114.683.933 | 6.618.948.494 |
| Vergi oranı | %25 | %23 |
| Cari vergi oranı kullanılarak hesaplanan vergi tutarı | (2.528.670.983) | (1.522.358.154) |
| Kanunen kabul edilmeyen giderlerin vergi etkisi | (111.213.096) | (373.699.737) |
| Yatırım destek teşviki | (328.798.284) | 2.712.742.937 |
| Vergiden istisna gelirler | 91.611.549 | 12.688.299 |
| Enflasyon muhasebesi etkisi | 18.917.873.659 | - |
| Kullanılan farklı vergi oranlarının etkisi | (201.455.680) | (176.513.220) |
| Yabancı para çevrim farkları etkisi ve diğer | (5.046.529.301) | (171.663.471) |
| Dönem vergi geliri | 10.792.817.864 | 481.196.654 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, Grup'un ertelenmiş vergi varlığı muhasebeleştirmediği taşınabilir vergi zarar tutarı yoktur.
Konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda belirtilen pay başına kazanç/(kayıp), net dönem karının ilgili dönem içinde çıkarılmış hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama adedine bölünmesi ile tespit edilir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Buna göre Grup'un 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren dönemlere ilişkin pay başına kazanç/(kayıp) tutarları aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Dönem karı | 20.907.501.797 | 7.100.145.148 |
| İhraç edilmiş hisselerin dönem içindeki | ||
| ağırlıklı ortalama adedi | 102.299.707 | 102.299.707 |
| Pay başına kazanç | 204,37 | 69,41 |
Kur değişimi etkilerinin detayına Not 32 kur riski yönetimi alt başlığında yer verilmiştir.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Varlıklar | Yükümlülükler | Varlıklar | Yükümlülükler | ||
| Kısa vadeli | 12.607.533 | 109.079.828 | 267.091.000 | - | |
| Uzun vadeli | - | 64.250.780 | 86.308.409 | - | |
| 12.607.533 | 173.330.608 | 353.399.409 | - |
Türev işlemlere ilişkin açıklamalara Not 33'te verilmiştir.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| İtfa edilmiş maliyetinden gösterilen finansal yatırımlar | 7.042.103.028 | 504.461.690 |
| Gerçeğe uygun değeri kar veya zararda muhasebeleştirilen finansal varlıklar |
2.041.208.673 | 1.171.307.715 |
| Vadeli mevduatlar (*) | 9.496.768.180 | 595.321.449 |
| Eksi: TFRS 9 kapsamında değer düşüklüğü karşılığı | (45.453.939) | (9.737.616) |
| 18.534.625.942 | 2.261.353.238 |
(*) Vadesi üç ay ile bir yıl arasında olan 7.333.268.180 TL tutarında vadeli ve 2.163.500.000 TL tutarında kur korumalı vadeli mevduatları ifade etmektedir.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| İtfa edilmiş maliyetinden gösterilen finansal yatırımlar | 1.741.816.637 | 4.311.901.672 |
| Eksi: TFRS 9 kapsamında değer düşüklüğü karşılığı | (67.581.142) | (34.840.749) |
| 1.674.235.495 | 4.277.060.923 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| Menkul kıymet ihracı yapan şirket | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|---|
| T.C Hazine Müsteşarlığı | 5.946.580.267 | 3.120.197.275 | |
| Türkiye İş Bankası |
745.421.680 | 476.045.583 | |
| Türkiye İhracat Kredi Bankası |
175.508.179 | 929.384.975 | |
| Vakıfbank | 442.259.123 | 290.735.529 | |
| Citibank | 590.330.309 | - | |
| BNP Paribas | 883.820.107 | - | |
| Eurobond (*) | 8.783.919.665 | 4.816.363.362 |
(*) Grup, sabit getirili menkul kıymetleri etkin faiz oranı kullanılarak itfa edilmiş maliyetleri üzerinden muhasebeleştirilmiştir. Söz konusu bono niteliğindeki menkul kıymetler Avro ve ABD Doları cinsinden olup, sırasıyla yılda bir ve altı ayda bir sabit faiz ödemelidir.
Gerçeğe uygun değer ile ölçülen rapor tarihi itibarıyla devam eden ABD Doları para biriminden finansal yatırımların kupon faiz oranları ve son itfa tarihleri aşağıdaki gibidir.
| Menkul kıymet ihracı yapan şirket | ISIN Kodu | Kupon Faiz Oranı (%) |
Para Cinsi |
Varlık Değeri | Son İtfa Tarihi |
|---|---|---|---|---|---|
| Türkiye İhracat Kredi Bankası | XS1917720911 | 8,25 | USD | 294.168.543 | 24.01.2024 |
| Türkiye İhracat Kredi Bankası | XS2692231975 | 9,00 | USD | 51.061.526 | 28.01.2027 |
| Istanbul Metropolitan Municipality | XS2730249997 | 10,50 | USD | 157.604.763 | 6.12.2028 |
| T.C Hazine Müsteşarlığı | US900123CF53 | 5,75 | USD | 796.410.679 | 22.03.2024 |
| Yapı ve Kredi Bankası | XS2445343689 | 9,25 | USD | 158.731.522 | 16.10.2028 |
| Türkiye İhracat Kredi Bankası | XS2395576437 | 9,38 | USD | 40.196.789 | 31.01.2026 |
| Türkiye İhracat Kredi Bankası | XS2523929474 | 9,76 | USD | 543.034.851 | 13.11.2025 |
| 2.041.208.673 |
(*) Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklarda yer alan bonolara ilişkindir. Söz konusu bono niteliğindeki menkul kıymetler ABD Doları cinsinden olup, sırasıyla yılda bir ve altı ayda bir sabit faiz ödemelidir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
İtfa edilmiş maliyeti ile ölçülen finansal yatırımların aktif bir piyasası olup, piyasa fiyatlarına göre (kirli fiyatlara göre) değerleri ise; aşağıdaki gibidir:
| Menkul kıymet ihracı yapan şirket | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| T.C Hazine Müsteşarlığı | 6.049.922.905 | 3.141.846.828 |
| Türkiye İş Bankası |
757.050.451 | 480.856.725 |
| Türkiye İhracat Kredi Bankası |
179.077.170 | 951.904.479 |
| Vakıfbank | 472.399.810 | 298.671.131 |
| Citibank | 645.285.344 | - |
| BNP Paribas | 913.526.222 | - |
| 9.017.261.902 | 4.873.279.163 |
31.12.2023 tarihi itibarıyla itfa edilmiş maliyeti ile ölçülen rapor tarihi itibarıyla devam eden Avro ve ABD Doları para biriminden finansal yatırımların kupon faiz oranları ve son itfa tarihleri aşağıdaki gibidir.
| Menkul kıymet ihracı yapan şirket | ISIN Kodu | Kupon Faiz Oranı (%) |
Para Cinsi |
Taşınan Değeri | Son İtfa Tarihi |
|---|---|---|---|---|---|
| T.C Hazine Müsteşarlığı | US900123CF53 | 5,75 | USD | 2.819.225.412 | 22.03.2024 |
| T.C Hazine Müsteşarlığı | US900123AW05 | 7,38 | USD | 1.767.950.174 | 5.02.2025 |
| Türkiye İş Bankası | XS1578203462 | 6,13 | USD | 745.421.680 | 25.04.2024 |
| Türkiye İhracat Kredi Bankası | XS1814962582 | 6,13 | USD | 66.635.706 | 3.05.2024 |
| T.C Hazine Müsteşarlığı | XS1917720911 | 8,25 | USD | 1.359.404.682 | 24.01.2024 |
| Vakıfbank | XS1970705528 | 8,13 | USD | 442.259.123 | 27.03.2024 |
| Citibank | XS2618428317 | 8,90 | USD | 590.330.309 | 20.06.2024 |
| BNP Paribas | XS2506542864 | 9,85 | USD | 883.820.107 | 27.06.2024 |
| Türkiye İhracat Kredi Bankası | XS2395576437 | 9,38 | USD | 108.872.472 | 31.01.2026 |
| 8.783.919.665 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla finansal borçların detayları aşağıdaki gibidir:
| Kısa vadeli finansal borçlar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Kısa vadeli banka kredileri | 5.353.784.770 | 2.119.867.677 |
| 5.353.784.770 | 2.119.867.677 | |
| Uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
| Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli kısmı | 1.011.358.155 | 504.717.325 |
| Çıkarılmış tahvillerin anapara taksitleri ve faizler | 968.515.134 | 614.486.515 |
| Çıkarılmış tahvillerin ihraç farkı ve komisyonları | (35.165.530) | (22.336.144) |
| Kiralama sözleşmelerinden kaynaklı borçlar | 11.326.083.111 | 6.669.837.262 |
| Uzun vadeli operasyonel kiralama borçlarının | ||
| kısa vadeli kısımları | 1.372.450.408 | 502.189.408 |
| Uzun vadeli finansal kiralama borçlarının | ||
| kısa vadeli kısımları | 9.953.632.703 | 6.167.647.854 |
| 13.270.790.870 | 7.766.704.958 | |
| Uzun vadeli finansal borçlar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
| Uzun vadeli banka kredileri | 2.106.183.775 | - |
| İhraç edilmiş borçlanma araçları (*) |
10.252.656.283 | 6.511.102.655 |
| Çıkarılmış tahvillerin ihraç farkı ve komisyonları | (46.823.151) | (52.076.861) |
| Kiralama sözleşmelerinden kaynaklı borçlar | 88.581.646.542 | 44.654.342.098 |
| Uzun vadeli operasyonel kiralama borçları | 4.784.464.987 | 3.554.654.889 |
| Uzun vadeli finansal kiralama borçları | 83.797.181.555 | 41.099.687.209 |
| 100.893.663.449 | 51.113.367.892 |
(*) Grup'un 29 Nisan 2021 tarihinde, "Rule 144A" ve/veya "Regulation S" formatında yurtdışında nitelikli yatırımcılara ihraç ettiği tahvillerin nominal değeri 375.000.000 ABD Doları ve %9,25 faizle vadesi 5 yıl olup üçüncü ve dördüncü yıl itibarıyla erken ödeme opsiyonu bulunmaktadır.
Tahviller İrlanda Borsası'nda (Euronext Dublin) işlem görmektedir. Eurobond sözleşmesinde Şirket tarafından sağlanmış finansal güvenceler bulunmaktadır. Bunlardan bazıları, menfi rehin, borçluluk oranında sınırlamalar, finansalların yayınlanması, iştirak ve bağlı ortaklıklarla işlemler, minimum likidite, birleşme, konsolidasyon ve tüm varlıkların satışı, varlık satışı sınırlaması, ödeme kısıtlamalarıdır. Söz konusu sözleşme kapsamındaki koşullar 31 Aralık 2023 tarihi itibariyle sağlanmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla tamamı sabit faizli kısa ve uzun vadeli kredilerin ağırlıklı ortalama etkin faiz oranları, orijinal tutarları ve TL karşılıklarının detayı aşağıdaki gibidir;
| Ağırlıklı ortalama | Para | Orijinal | TL | |
|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | etkin faiz oranı (%) | birimi | tutar | karşılığı |
| Kısa vadeli krediler | 7,04 | Avro | 164.671.975 | 5.353.784.770 |
| 5.353.784.770 | ||||
| Ağırlıklı ortalama | Para | Orijinal | TL | |
| 31 Aralık 2022 | etkin faiz oranı (%) | birimi | tutar | karşılığı |
| Kısa vadeli krediler | 5,73 | Avro | 106.145.268 | 2.119.867.677 |
| 2.119.867.677 | ||||
| Ağırlıklı ortalama | Para | Orijinal | TL | |
| 31 Aralık 2023 | etkin faiz oranı (%) | birimi | tutar | karşılığı |
| Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli kısmı | 5,42 | Avro | 31.048.114 | 1.011.358.155 |
| 1.011.358.155 | ||||
| Ağırlıklı ortalama | Para | Orijinal | TL | |
| 31 Aralık 2022 | etkin faiz oranı (%) | birimi | tutar | karşılığı |
| Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli kısmı | 19,56 | T L | 46.742.248 | 46.742.255 |
| Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli kısmı | 2,94 | Avro | 22.973.532 | 457.975.070 |
| 504.717.325 | ||||
| Ağırlıklı ortalama | Para | Orijinal | TL | |
| 31 Aralık 2023 | etkin faiz oranı (%) | birimi | tutar | karşılığı |
| Uzun vadeli krediler | 5,57 | Avro | 64.658.631 | 2.106.183.775 |
| 2.106.183.775 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla finansal ve operasyonel kiralama yükümlülüğüne ilişkin detaylar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| 1 yıldan az | 15.612.828.462 | 8.913.916.797 |
| 1 - 5 yıl arası | 51.728.967.777 | 32.570.254.924 |
| 5 yıldan fazla | 51.771.613.861 | 24.943.631.599 |
| 119.113.410.100 | 66.427.803.320 | |
| Eksi: Gelecek dönemlere ait faiz gideri | (19.205.680.447) | (15.103.623.960) |
| 99.907.729.653 | 51.324.179.360 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Kiralama yükümlülüklerinin asgari kira ödemelerinin bugünkü değerleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| 1 yıldan az | 11.326.083.111 | 6.669.837.262 |
| 1 - 5 yıl arası | 42.463.408.399 | 23.134.858.035 |
| 5 yıldan fazla | 46.118.238.143 | 21.519.484.063 |
| 99.907.729.653 | 51.324.179.360 |
Grup uçaklarını ve bazı yer işletme ekipmanlarını kiralama yoluyla temin etmektedir. Finansal durum tablosu tarihi itibarıyla kiralama sözleşmeleri uyarınca ortalama kiralama süresi 6,14 yıldır. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Avro cinsinden değişken faizli kiralama yükümlülükleri toplam 68.191.113.977 TL ve ağırlıklı ortalama faiz oranı %3,92 (31 Aralık 2022: %2,36) iken ABD Doları cinsinden değişken faizli kiralama yükümlülükleri toplam 12.014.510.143 TL ve ağırlıklı ortalama faiz oranı ise %6,71'dir (31 Aralık 2022: %5,38).
Grup'un finansman faaliyetlerinden kaynaklanan yükümlülüklerine ilişkin değişimler aşağıdaki tabloda verilmiştir:
| Kredi kullanımı ve kredi geri 1 Ocak 2023 ödemeleri, (net) |
Yeni kiralamalar ve kiralama ödemeleri |
Nakit dışı değişimler | 31 Aralık 2023 | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Banka kredileri ve ihraç edilmiş borçlanma araçları |
9.675.761.167 | 945.699.752 | - | 8.989.048.517 | 19.610.509.436 | |
| Kiralama işlemlerinden borçlar | 51.324.179.360 | - | (12.051.211.670) | 60.634.761.963 | 99.907.729.653 | |
| 60.999.940.527 | 945.699.752 | (12.051.211.670) | 119.518.239.089 | |||
| Kredi kullanımı ve kredi geri |
Yeni kiralamalar ve kiralama |
|||||
| 1 Ocak 2022 ödemeleri, (net) | ödemeleri | Nakit dışı değişimler | 31 Aralık 2022 | |||
| Banka kredileri Kiralama işlemlerinden borçlar |
8.750.396.664 27.915.569.868 |
(3.331.247.539) - |
- (5.124.173.058) |
4.256.612.042 28.532.782.550 |
9.675.761.167 51.324.179.360 |
|
| 36.665.966.532 | (3.331.247.539) | (5.124.173.058) | 32.789.394.592 | 60.999.940.527 |
Grup, sermaye yönetiminde, bir yandan faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamaya çalışırken, diğer yandan da borç ve özkaynak dengesini en verimli şekilde kullanarak karını artırmayı hedeflemektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Grup'un sermaye yapısı Not 31'de açıklanan kiralama ve kredileri de içeren borçlar, ve sırasıyla nakit ve nakit benzerleri, çıkarılmış sermaye, paylara ilişkin primler ile geçmiş yıl kazançlarını içeren özkaynak kalemlerinden oluşmaktadır. Grup, işletme sermayesi ihtiyacını operasyonlarından elde ettiği nakit ile ve gerektiğinde yerli ve yabancı bankalardan sağladığı kredi limitleri vasıtası ile karşılamaktadır.
Grup'un sermaye maliyeti ile birlikte her bir sermaye sınıfıyla ilişkilendirilen riskler Grup'un üst yönetimi tarafından değerlendirilir. Bu incelemeler sırasında üst yönetim sermaye maliyeti ile birlikte her bir sermaye sınıfıyla ilişkilendirilebilen riskleri de değerlendirir ve Yönetim Kurulu'nun kararına bağlı olanları Yönetim Kurulu'nun değerlendirmesine sunar.
Grup, üst yönetim ve Yönetim Kurulu'nun değerlendirmelerine dayanarak sermaye çeşitlendirmesini yeni borç edinilmesi, mevcut olan borcun geri ödenmesi ve/veya sermaye artışına gidilmesi yollarıyla dengede tutmayı amaçlamaktadır. Grup'un genel sermaye risk yönetim stratejisi önceki yıllara göre değişmemiştir.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, nakit ve nakit benzeri değerler ile finansal yatırımların finansal borçlardan düşülmesiyle hesaplanan net borcun, toplam sermayeye bölünmesi ile bulunan borç sermaye oranı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Finansal Borçlar | 117.573.531.330 | 59.903.072.831 |
| Eksi: Nakit ve Nakit Benzerleri ile Finansal Yatırımlar | (36.287.220.364) | (17.096.681.032) |
| Net Borç | 81.286.310.966 | 42.806.391.799 |
| Toplam Özkaynak | 54.669.186.221 | 18.044.743.319 |
| Toplam Sermaye | 135.955.497.187 | 60.851.135.118 |
| Net Borç/Toplam Sermaye Oranı | 0,6 | 0,7 |
Grup faaliyetleri nedeniyle piyasa riski (kur riski, gerçeğe uygun değer faiz oranı riski, nakit akımı faiz oranı riski ve fiyat riski), kredi riski ve likidite riskine maruz kalmaktadır. Grup'un risk yönetimi programı genel olarak mali piyasalardaki belirsizliğin, Grup finansal performansı üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerinin minimize edilmesi üzerine odaklanmaktadır. Grup, çeşitli finansal risklerden korunmak amacı ile türev ürünleri kullanmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Grup, ticari alacakların beklenen kredi zararı karşılığının hesaplaması için TFRS 9'da belirtilen kolaylaştırılmış yaklaşımı uygulamıştır. Bu yaklaşım tüm ticari alacaklar için ömür boyu beklenen kredi zararı karşılığı uygulamasına izin vermektedir. Beklenen kredi zararını ölçmek için, öncelikle Grup ticari alacaklarını vadeleri ve kredi riski karakterleri dikkate alarak gruplandırmıştır. Geçmiş kredi zarar deneyimleri ve ileriye yönelik makroekonomik göstergeler kullanılarak gruplandırılan her bir ticari alacak sınıfı için beklenen kredi zararı oranı hesaplanmış ve belirlenen oran ile ticari alacak toplamları çarpılarak beklenen kredi zarar karşılığı hesaplanmıştır.
| Vadesi | Vadesi | Vadesi | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Vadesi | 0-1 Ay | 1-3 ay | 3 aydan fazla | ||
| 31 Aralık 2023 | geçmemiş | geçmiş | geçmiş | geçmiş | Toplam |
| Dönem sonu bakiye | 1.473.077.396 | 195.372.196 | 3.080.093 | 108.522.520 | 1.780.052.205 |
| Kredi zararı oranı (%) | 0,6% | 0,7% | 0,6% | 92,7% | |
| Beklenen kredi zararları | 9.282.456 | 1.283.595 | 17.603 | 100.568.954 | 111.152.608 |
| Vadesi | Vadesi | Vadesi | |||
| Vadesi | 0-1 Ay | 1-3 ay | 3 aydan fazla | ||
| 31 Aralık 2022 | geçmemiş | geçmiş | geçmiş | geçmiş | Toplam |
| Dönem sonu bakiye | 1.089.513.543 | 40.406.621 | 51.283.359 | 82.147.718 | 1.263.351.241 |
| Kredi zararı oranı (%) | 0,7% | 0,7% | 1,7% | 97% | |
| Beklenen kredi zararları | 7.833.602 | 290.524 | 897.202 | 79.282.243 | 88.303.571 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| Alacaklar | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ticari Alacaklar |
Diğer Alacaklar |
||||||
| Bankalardaki | Finansal | Türev | |||||
| 31 Aralık 2023 |
İlişkili Taraf |
Diğer | İlişkili Taraf |
Diğer | Mevduat | Yatırımlar | Araçlar |
| tarihi itibarıyla Raporlama maruz kalınan |
|||||||
| azami kredi riski (A+B+C+D) (*) |
- | 1.657.503.840 | 44.138 | 1.963.446.025 | 16.082.396.035 | 20.208.861.437 | 12.607.533 |
| Azami riskin teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı (**) |
- | 454.299.726 | - | - | - | - | - |
| A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal |
|||||||
| varlıkların net defter değeri |
- | 1.614.550.299 | 44.138 | 1.963.446.025 | 16.082.396.035 | 20.208.861.437 | 12.607.533 |
| Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne varlıkların B. uğramamış |
|||||||
| net defter değeri |
- | 42.953.541 | - | - | - | - | - |
| - Teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı |
- | 42.953.541 | - | - | - | - | - |
| C. düşüklüğüne varlıkların net defter değerleri Değer uğrayan |
|||||||
| - Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) |
- | 98.516.952 | - | - | - | - | - |
| düşüklüğü (-) - Değer |
- | (98.516.952) | - | - | - | - | - |
| - Net değerin teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı |
- | - | - | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) |
- | 12.635.656 | - | - | 7.584.769 | - | - |
| düşüklüğü (-) - Değer |
- | (12.635.656) | - | - | (7.584.769) | - | - |
| değerin teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı - Net |
- | - | - | - | - | - | - |
| D. Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar |
- | - | - | - | - | - | - |
(*) Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.
(**) Teminatlar, müşterilerden alınan teminat mektuplarından oluşmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| Alacaklar | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ticari Alacaklar |
Diğer Alacaklar |
||||||
| 31 Aralık 2022 |
İlişkili Taraf |
Diğer | İlişkili Taraf |
Diğer | Bankalardaki Mevduat |
Finansal Yatırımlar |
Türev Araçlar |
| Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan |
|||||||
| azami kredi riski (A+B+C+D) (*) |
- | 1.175.047.670 | 603.250 | 873.712.598 | 10.560.936.173 | 6.538.414.161 | 353.399.409 |
| Azami riskin teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı (**) |
- | 226.295.666 | - | - | - | - | - |
| A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal |
|||||||
| varlıkların net defter değeri |
- | 1.092.033.951 | 603.250 | 873.712.598 | 10.560.936.173 | 6.538.414.161 | 353.399.409 |
| Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne varlıkların B. uğramamış |
|||||||
| net defter değeri |
- | 83.013.719 | - | - | - | - | - |
| - Teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı |
- | 83.013.719 | - | - | - | - | - |
| C. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri |
|||||||
| - Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) |
- | 31.134.981 | - | - | - | - | - |
| düşüklüğü (-) - Değer |
- | (31.134.981) | - | - | - | - | - |
| değerin teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı - Net |
- | - | - | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) |
- | 17.180.197 | - | - | 4.443.450 | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) |
- | (17.180.197) | - | - | (4.443.450) | - | - |
| değerin teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı - Net |
- | - | - | - | - | - | - |
| Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar D. |
- | - | - | - | - | - | - |
(*) Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.
(**) Teminatlar, müşterilerden alınan teminat mektuplarından oluşmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Vadesi geçen alacakların yaşlandırması aşağıdaki gibidir:
| Ticari | Diğer | Banka | |||
|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | alacaklar | alacaklar | mevduatları | Toplam | |
| Vadesi üzerinden 1-30 gün geçmiş | 1.827.845 | - | - | 1.827.845 | |
| Vadesi üzerinden 1-3 ay geçmiş | 4.591.751 | - | - | 4.591.751 | |
| Vadesi üzerinden 3-12 ay geçmiş | 2.738.775 | - | - | 2.738.775 | |
| Vadesi üzerinden 1-5 yıl geçmiş | 132.312.123 | - | - | 132.312.123 | |
| Teminat altına alınmış alacaklar | (42.953.541) | - | - | (42.953.541) | |
| 98.516.953 | - | - | 98.516.953 |
| 31 Aralık 2022 | Ticari alacaklar |
Diğer alacaklar |
Banka mevduatları |
Toplam |
|---|---|---|---|---|
| Vadesi üzerinden 1-30 gün geçmiş | 7.609.572 | - | - | 7.609.572 |
| Vadesi üzerinden 1-3 ay geçmiş | 51.063.112 | - | - | 51.063.112 |
| Vadesi üzerinden 3-12 ay geçmiş | 9.529.481 | - | - | 9.529.481 |
| Vadesi üzerinden 1-5 yıl geçmiş | 45.946.535 | - | - | 45.946.535 |
| Teminat altına alınmış alacaklar | (83.013.719) | - | - | (83.013.719) |
| 31.134.981 | - | - | 31.134.981 |
Grup, tahmini ve fiili nakit akımlarını düzenli olarak takip ederek ve finansal varlıkların ve yükümlülüklerin vadelerinin eşleştirilmesi yoluyla yeterli fonların ve borçlanma rezervinin devamını sağlayarak, likidite riskini yönetir.
Aşağıdaki tablo, Grup'un finansal yükümlülüklerinin vade dağılımını göstermektedir. Aşağıdaki tablolar, Grup'un yükümlülükleri iskonto edilmeden ve ödemesi gereken en erken tarihler esas alınarak hazırlanmıştır. Söz konusu yükümlülükler üzerinden ödenecek faizler aşağıdaki tabloya dahil edilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | Sözleşme | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sözleşme uyarınca vadeler | Defter değeri |
uyarınca nakit çıkışlar toplamı (I+II+III+IV) |
3 aydan kısa (I) |
3-12 ay arası (II) |
1-5 yıl arası (III) |
5 yıldan uzun (IV) |
| Türev olmayan finansal yükümlülükler | ||||||
| Banka kredileri | 8.471.326.700 | 8.774.078.701 | 4.340.914.165 | 2.124.196.370 | 1.681.125.547 | 627.842.619 |
| Kiralama yükümlülükleri | 99.907.729.653 | 119.113.410.100 | 4.306.756.960 | 11.306.071.502 | 51.728.967.777 | 51.771.613.861 |
| Ticari borçlar | 6.526.115.717 | 6.526.115.717 | 6.526.115.717 | - | - | - |
| İhraç edilmiş borçlanma araçları | 11.139.182.736 | 13.592.321.503 | - | 1.022.574.635 | 12.569.746.868 | - |
| 126.044.354.806 | 148.005.926.021 | 15.173.786.842 14.452.842.507 | 65.979.840.192 | 52.399.456.480 | ||
| Defter | Sözleşme uyarınca nakit çıkışlar toplamı |
3 aydan | 3-12 ay | 1-5 yıl | 5 yıldan | |
| Sözleşme uyarınca vadeler | değeri | (I+II+III+IV) | kısa (I) | arası (II) | arası (III) | uzun (IV) |
| Türev finansal yükümlülükler (net) | ||||||
| Türev nakit giriş çıkışları, net | (160.723.075) | (178.309.988) | (19.882.185) | (91.356.413) | (67.071.390) | - |
| 31 Aralık 2022 | Sözleşme uyarınca nakit |
|||||
| Defter | çıkışlar toplamı | 3 aydan | 3-12 ay | 1-5 yıl | 5 yıldan | |
| Sözleşme uyarınca vadeler | değeri | (I+II+III+IV) | kısa (I) | arası (II) | arası (III) | uzun (IV) |
| Türev olmayan finansal yükümlülükler | ||||||
| Banka kredileri | 2.624.585.002 | 2.655.699.083 | 1.785.378.318 | 870.320.765 | - | - |
| Kiralama yükümlülükleri | 51.324.179.360 | 66.427.803.320 | 2.449.768.996 | 6.464.147.801 | 32.570.254.924 | 24.943.631.599 |
| Ticari borçlar | 3.930.557.016 | 3.930.557.016 | 3.930.557.016 | - | - | - |
| İhraç edilmiş borçlanma araçları | 7.051.176.165 | 7.052.208.984 | - | 614.486.515 | 6.437.722.469 | - |
| 64.930.497.543 | 80.066.268.403 | 8.165.704.330 | 7.948.955.081 | 39.007.977.393 | 24.943.631.599 | |
| Defter | Sözleşme uyarınca nakit çıkışlar toplamı |
3 aydan | 3-12 ay | 1-5 yıl | 5 yıldan | |
| Sözleşme uyarınca vadeler | değeri | (I+II+III+IV) | kısa (I) | arası (II) | arası (III) | uzun (IV) |
| Türev finansal yükümlülükler (net) | ||||||
| Türev nakit giriş çıkışları, net | 353.399.409 | 360.072.572 | 100.264.842 | 245.033.800 | 14.773.930 | - |
Grup'un faaliyetleri öncelikle, aşağıda ayrıntılarına yer verildiği üzere, döviz kuru, akaryakıt fiyatı ve faiz oranındaki değişiklikler ile ilgili finansal risklere maruz kalmaktadır. Döviz kuru, akaryakıt fiyatı ve fazi oranı ile ilişkilendirilen riskleri kontrol altında tutabilmek için Grup türev ürünleri kullanmaktadır.
Grup, özellikle Türk Lirası gelir, ABD Doları bazlı borçlanma ve yakıt alımları gibi Avro dışındaki para birimlerinde işlemler gerçekleştirmektedir. Avro dışındaki para birimleri ile gerçekleştirilen bu işlemler Grup'u kur riskine maruz bırakmaktadır. Kur riski, onaylanmış politikalara dayalı olarak yapılan vadeli döviz alım/satım sözleşmeleri ile yönetilmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Grup'un yabancı para cinsinden parasal ve parasal olmayan varlıklarının ve yükümlülüklerinin 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla dağılımı aşağıdaki gibidir:
| İngiliz | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | TL Toplam | Doları | TL | Sterlini | Diğer | |
| 1. Ticari Alacak | 1.131.637.640 | 7.469.645 | 684.110.649 | 1.460.848 | 172.937.455 | |
| 2a. Parasal Finansal Varlıklar | 24.563.475.881 | 668.634.650 | 3.870.699.898 | 9.097.013 | 668.767.798 | |
| 2b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | |
| 3. Diğer | 101.813.001 | 6.084.964 | (85.591.461) | 189.475 | 1.179.809 | |
| 4. DÖNEN VARLIKLAR | 25.796.926.522 | 682.189.259 | 4.469.219.086 | 10.747.336 | 842.885.062 | |
| 5. Ticari Alacaklar | - | - | - | - | - | |
| 6a. Parasal Finansal Varlıklar | 1.674.235.510 | 56.872.890 | - | - | - | |
| 6b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | |
| 7. Diğer | 898.327.414 | 25.840.671 | 631.013 | 1.000 | 136.956.118 | |
| 8. DURAN VARLIKLAR | 2.572.562.924 | 82.713.561 | 631.013 | 1.000 | 136.956.118 | |
| 9. TOPLAM VARLIKLAR | 28.369.489.446 | 764.902.820 | 4.469.850.099 | 10.748.336 | 979.841.180 | |
| 10. Ticari Borçlar | 3.806.923.984 | 70.554.166 | 1.288.319.658 | 789.344 | 412.062.295 | |
| 11. Finansal Yükümlülükler | 4.083.837.381 | 138.430.478 | 8.693.284 | - | - | |
| 12a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler | 3.054.811.062 | 21.299.965 | 2.365.708.819 | 133.847 | 57.058.154 | |
| 12b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler | - | - | - | - | - | |
| 13. KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER | 10.945.572.427 | 230.284.609 | 3.662.721.761 | 923.191 | 469.120.449 | |
| 14. Ticari Borçlar | - | - | - | - | - | |
| 15. Finansal Yükümlülükler | 35.836.803.936 | 1.216.807.510 | 16.181.095 | - | - | |
| 16a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler | 4.436.132.056 | 150.693.047 | - | - | - | |
| 16b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler | - | - | - | - | - | |
| 17. UZUN VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER | 40.272.935.992 | 1.367.500.557 | 16.181.095 | - | - | |
| 18. TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER | 51.218.508.419 | 1.597.785.166 | 3.678.902.856 | 923.191 | 469.120.449 | |
| 19. Bilanço dışı türev araçların net varlık / | ||||||
| (yükümlülük) pozisyonu (19a-19b) | (43.592.362) | 9.584.500 | - | (8.700.000) | - | |
| 19a. Aktif karakterli bilanço dışı döviz | ||||||
| cinsinden türev ürünlerin tutarı | 282.150.428 | 9.584.500 | - | - | - | |
| 19b. Pasif karakterli bilanço dışı döviz | ||||||
| cinsinden türev ürünlerin tutarı | 325.742.790 | - | - | 8.700.000 | - | |
| 20. Net yabancı para | ||||||
| varlık / (yükümlülük) pozisyonu | (22.849.018.973) | (832.882.346) | 790.947.243 | 9.825.145 | 510.720.731 | |
| 21. Parasal kalemler net yabancı para | ||||||
| varlık / (yükümlülük) pozisyonu | ||||||
| (1+2a+3+5+6a+7-10-11-12a-14-15-16a) | (22.849.018.973) | (832.882.346) | 790.947.243 | 9.825.145 | 510.720.731 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| ABD | İngiliz | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2022 | TL Toplam | Doları | TL | Sterlini | Diğer | |||
| 1. Ticari Alacak | 904.659.934 | 11.359.231 | 405.626.090 | 2.338.427 | 234.046.183 | |||
| 2a. Parasal Finansal Varlıklar | 8.011.021.953 | 347.310.899 | 1.141.562.050 | 2.173.085 | 326.465.577 | |||
| 2b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | |||
| 3. Diğer | 324.326.814 | 1.209.583 | 296.242.473 | 188.853 | 1.220.042 | |||
| 4. DÖNEN VARLIKLAR | 9.240.008.701 | 359.879.713 | 1.843.430.613 | 4.700.365 | 561.731.802 | |||
| 5. Ticari Alacaklar | - | - | - | - | - | |||
| 6a. Parasal Finansal Varlıklar | 4.277.060.941 | 228.740.631 | - | - | - | |||
| 6b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | |||
| 7. Diğer | 283.639.643 | 12.018.294 | 42.403.538 | 1.000 | 16.491.949 | |||
| 8. DURAN VARLIKLAR | 4.560.700.584 | 240.758.925 | 42.403.538 | 1.000 | 16.491.949 | |||
| 9. TOPLAM VARLIKLAR | 13.800.709.285 | 600.638.638 | 1.885.834.151 | 4.701.365 | 578.223.751 | |||
| 10. Ticari Borçlar | 2.444.807.016 | 91.154.711 | 636.182.811 | 777.787 | 86.694.265 | |||
| 11. Finansal Yükümlülükler | 3.120.881.560 | 164.041.779 | 53.579.164 | - | - | |||
| 12a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler | 1.908.977.901 | 33.040.880 | 1.259.393.554 | 88.892 | 29.776.951 | |||
| 12b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler | - | - | - | - | - | |||
| 13. KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER | 7.474.666.477 | 288.237.370 | 1.949.155.529 | 866.679 | 116.471.216 | |||
| 14. Ticari Borçlar | - | - | - | - | - | |||
| 15. Finansal Yükümlülükler | 20.635.392.471 | 1.102.266.949 | 24.874.379 | - | - | |||
| 16a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler | 3.353.463.049 | 179.345.879 | - | - | - | |||
| 16b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler | - | - | - | - | - | |||
| 17. UZUN VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER | 23.988.855.520 | 1.281.612.828 | 24.874.379 | - | - | |||
| 18. TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER | 31.463.521.997 | 1.569.850.198 | 1.974.029.908 | 866.679 | 116.471.216 | |||
| 19. Bilanço dışı türev araçların net varlık / | ||||||||
| (yükümlülük) pozisyonu (19a-19b) 19a. Aktif karakterli bilanço dışı döviz |
- | - | - | - | - | |||
| cinsinden türev ürünlerin tutarı | - | - | - | - | - | |||
| 19b. Pasif karakterli bilanço dışı döviz | ||||||||
| cinsinden türev ürünlerin tutarı 20. Net yabancı para |
- | - | - | - | - | |||
| varlık / (yükümlülük) pozisyonu | (17.662.812.712) | (969.211.560) | (88.195.757) | 3.834.686 | 461.752.535 | |||
| 21. Parasal kalemler net yabancı para | ||||||||
| varlık / (yükümlülük) pozisyonu | ||||||||
| (1+2a+3+5+6a+7-10-11-12a-14-15-16a) | (17.662.812.712) | (969.211.560) | (88.195.757) | 3.834.686 | 461.752.535 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Grup, başlıca ABD Doları ve TL cinsinden kur riskine maruz kalmaktadır. Aşağıdaki tablo Grup'un ABD Doları ve TL kurlarındaki %10'luk artışa ve azalışa olan duyarlılığını göstermektedir. %10'luk oran, üst düzey yöneticilere Grup içinde kur riskinin raporlanması sırasında kullanılan oran olup, söz konusu oran yönetimin döviz kurlarında beklediği olası değişikliği ifade etmektedir. Duyarlılık analizi sadece dönem sonundaki açık yabancı para cinsinden kalemleri kapsar ve söz konusu kalemlerin yıl sonundaki %10'luk kur değişiminin etkilerini gösterir.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla döviz kuru duyarlılık analizi tabloları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | Kar/(Zarar) | Özkaynaklar | ||
|---|---|---|---|---|
| Yabancı paranın | Yabancı paranın | Yabancı paranın | Yabancı paranın | |
| değer kazanması | değer kaybetmesi | değer kazanması | değer kaybetmesi | |
| ABD Doları kurunun %10 değişmesi halinde | ||||
| ABD Doları net varlık/(yükümlülüğü) | (2.451.855.708) | 2.451.855.708 | - | - |
| ABD Doları riskinden korunan kısım | 28.215.043 | (28.215.043) | - | - |
| ABD Doları Net Etki | (2.423.640.665) | 2.423.640.665 | - | - |
| TL kurunun %10 değişmesi halinde | ||||
| TL net varlık/(yükümlülüğü) | 79.094.724 | (79.094.724) | 5.479.918.416 | (5.479.918.416) |
| TL riskinden korunan kısım | ||||
| TL Net Etki | - 79.094.724 |
- (79.094.724) |
- 5.479.918.416 |
- (5.479.918.416) |
| İngiliz Sterlini kurunun %10 değişmesi halinde | ||||
| İngiliz Sterlini net varlık/yükümlülüğü | 36.787.013 | (36.787.013) | - | - |
| İngiliz Sterlini riskinden korunan kısım | (32.574.279) | 32.574.279 | - | - |
| GBP Net Etki | 4.212.734 | (4.212.734) | - | - |
| 31 Aralık 2022 | Kar/(Zarar) | Özkaynaklar | ||
| Yabancı paranın | Yabancı paranın | Yabancı paranın | Yabancı paranın | |
| değer kazanması | değer kaybetmesi | değer kazanması | değer kaybetmesi | |
| ABD Doları kurunun %10 değişmesi halinde | ||||
| ABD Doları net varlık/(yükümlülüğü) | (1.812.260.851) | 1.812.260.851 | - | - |
| ABD Doları riskinden korunan kısım | - | - | - | - |
| ABD Doları Net Etki | (1.812.260.851) | 1.812.260.851 | - | - |
| TL kurunun %10 değişmesi halinde | ||||
| TL net varlık/(yükümlülüğü) | (8.819.576) | 8.819.576 | 1.776.202.380 | (1.776.202.380) |
| TL riskinden korunan kısım | - | - | - | - |
| TL Net Etki | (8.819.576) | 8.819.576 | 1.776.202.380 | (1.776.202.380) |
| İngiliz Sterlini kurunun %10 değişmesi halinde | ||||
| İngiliz Sterlini net varlık/yükümlülüğü | 8.623.902 | (8.623.902) | - | - |
| İngiliz Sterlini riskinden korunan kısım GBP Net Etki |
- 8.623.902 |
- (8.623.902) |
- - |
- - |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Grup'un değişken faiz oranları üzerinden borçlanması, Grup'u faiz oranı riskine maruz bırakmaktadır. Söz konusu risk, Grup tarafından, onaylanmış politikalara dayalı olarak yapılan faiz oranı takas sözleşmeleri yoluyla değişken oranlı borçlar arasında uygun bir dağılım yapılmak suretiyle, yönetilmektedir.
Grup'un faiz oranına duyarlı finansal araçlarının dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |||
|---|---|---|---|---|
| Değişken faiz oranlı |
Sabit faiz oranlı |
Değişken faiz oranlı |
Sabit faiz oranlı |
|
| Banka kredileri ve İhraç edilmiş borçlanma araçları | - | 19.610.509.436 | - | 9.675.761.167 |
| Kiralama yükümlülüğü | 92.948.149.033 | 6.959.580.620 | 47.164.228.751 4.159.950.609 |
Değişken faizli yükümlülüklerin analizinde yıl sonundaki bakiyenin tüm yıl boyunca var olduğu varsayımı kullanılmıştır.
Raporlama döneminde faiz oranlarında %0,5'lik bir düşüş/yükseliş olması ve diğer tüm değişkenlerin sabit tutulması durumunda:
Grup'un net karı 272.025.185 TL (2022: 147.708.949 TL) değerinde artacak/azalacaktır. Bunun en büyük sebebi Grup'un değişken faizli kiralama borçlarıdır.
Grup işinin doğası gereği yüklü miktarda alım yaptığı akaryakıt fiyat riskine maruz kalmaktadır. Yakıt fiyatlarında; jeopolitik konular, kur değişimleri, arz talep dengesi ve piyasa spekülasyonları gibi birçok etkene bağlı olarak geniş dalgalanmalar meydana gelebilmektedir. Oluşabilecek bu büyük dalgalanmalar, Grup'un satılan malın maliyeti ve operasyon sonuçları üzerinde önemli etkiler yaratabilmektedir.
Grup, türev finansal araçlar kullanarak akaryakıt fiyat riskini yönetmektedir. Grup'un 2011 yılından itibaren riski yönetmek üzere türev enstrümanlar kullanılmasını içeren bir program hazırlamıştır. Bu programa göre ilerideki oniki aylık dönemde oluşması beklenen yakıt tüketiminin %50'sini zorunlu olarak, bir diğer %20'lik dilimi de yönetimin uygun göreceği ölçüde ihtiyari olarak korunması planlanmaktadır. Bu program kapsamında hem jet yakıtı hem de ham petrol (brent oil) üzerinde swap ve opsiyon sözleşmeleri yapılmaktadır. Grup'un fiyat riskine maruz kalması durumu ve bu riski yönetme amaçlı genel stratejisi önceki dönemden bir farklılık göstermemektedir.
Grup, akaryakıt alımlarından kaynaklanan nakit akım riskinden korunma amaçlı olarak vadeli yakıt alım ve vadeli opsiyon sözleşmeleri yapmaktadır. Akaryakıt fiyatı nakit akım riskinden korunma muhasebesine konu edilen vadeli yakıt alım ve vadeli opsiyon sözleşmelerinden dolayı, akaryakıt fiyatlarında %1'lik bir artış meydana gelmesi durumunda ertelenmiş vergi etkisi hariç Grup özkaynakları 126.406.232 TL artacaktır (2022: 58.241.589 TL). Akaryakıt fiyatlarında %1'lik bir düşüş meydana gelmesi durumunda ise ertelenmiş vergi etkisi hariç Grup özkaynakları 126.406.232 TL azalacaktır (2022: 58.241.589 TL).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Grup Yönetimi, itfa edilmiş maliyet ile değerlenen finansal yatırımlar, finansal kiralama yükümlülükleri ve çıkarılmış tahviller dışındakilerin finansal araçların defter değerinin gerçeğe uygun değerlerini yansıttığına inanmaktadır. Finansal yatırımların ve çıkarılmış tahvillerin ise gerçeğe uygun değeri piyasa rayici (seviye 1) dikkate alınarak belirlenmiştir.
Finansal Araçların Gerçeğe Uygun Değeri
| İtfa edilmiş maliyet ile |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
| değerlenen finansal |
Gerçeğe uygun değeri |
Gerçeğe uygun değer |
|||
| varlık ve |
özkaynaklara | farkı kar/zarara |
|||
| 31 Aralık 2023 |
yükümlülükler | yansıtılan türev araçlar |
yansıtılan türev araçlar |
Defter değeri |
Not |
| Finansal varlıklar |
|||||
| Nakit ve nakit benzerleri |
16 078 358 .927 |
- | - | 16 078 358 .927 |
35 |
| Ticari alacaklar |
1 .668 899 597 |
- | - | 1 .668 899 597 |
6 |
| - Diğer | 1 668 899 .597 |
- | - | 1 668 899 .597 |
6 |
| Diğer alacaklar |
1 .963 490 163 |
- | - | 1 .963 490 163 |
|
| İlişkili taraf - |
44 138 |
- | - | 44 138 |
5 |
| - Diğer | 1 963 446 025 |
- | - | 1 963 446 025 |
|
| Finansal yatırımlar |
18 514 030 082 |
2 041 208 .673 |
- | 20 208 861 437 |
31 |
| finansal varlıklar Türev |
- | - | 12 .607 533 |
12 .607 533 |
30 |
| Finansal yükümlülükler |
|||||
| Finansal borçlar |
8 471 326 .700 |
- | - | 8 471 326 .700 |
31 |
| İhraç edilmiş borçlanma araçları |
11 296 013 203 |
- | - | 11 139 182 .736 |
|
| Ticari borçlar |
6.526 115 .717 |
- | - | 6.526 115 .717 |
6 |
| İlişkili taraf - |
17 811 962 |
- | - | 17 811 962 |
5 |
| - Diğer | 6 .508 303 .755 |
- | - | 6 .508 303 .755 |
|
| Diğer borçlar |
260 455 138 |
- | - | 260 455 138 |
|
| finansal yükümlülükler Türev |
- | 173 330 .608 |
- | 173 330 .608 |
30 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| İtfa edilmiş maliyet ile |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
| değerlenen finansal |
Gerçeğe uygun değeri |
Gerçeğe uygun değer |
|||
| varlık ve |
özkaynaklara | farkı kar/zarara |
|||
| 31 Aralık 2022 |
yükümlülükler | yansıtılan türev araçlar |
yansıtılan türev araçlar |
Defter değeri |
Not |
| Finansal varlıklar |
|||||
| Nakit ve nakit benzerleri |
10 558 266 871 |
- | - | 10 558 266 871 |
35 |
| Ticari alacaklar |
1 175 047 .670 |
- | - | 1 175 047 .670 |
6 |
| - Diğer | 1 175 047 670 |
- | - | 1 175 047 670 |
6 |
| Diğer alacaklar |
874 315 848 |
- | - | 874 315 848 |
|
| İlişkili taraf - |
603 250 |
- | - | 603 250 |
5 |
| - Diğer | 873 .712 .598 |
- | - | 873 .712 .598 |
|
| Finansal yatırımlar |
5 468 .600 .612 |
1 171 307 .715 |
- | 6.538 414 161 |
31 |
| finansal varlıklar Türev |
- | 353 399 409 |
- | 353 399 409 |
30 |
| Finansal yükümlülükler |
|||||
| Finansal borçlar |
2 .624 585 002 |
- | - | 2 .624 585 002 |
31 |
| İhraç edilmiş borçlanma araçları |
7.269 .758 .941 |
- | - | 7.051 176 165 |
|
| Ticari borçlar |
3 .930 557 016 |
- | - | 3 930 .557.016 |
6 |
| İlişkili taraf - |
9 .595 .784 |
- | - | 9 .595 .784 |
5 |
| - Diğer | 3 920 961 232 |
- | - | 3 920 961 232 |
|
| Diğer borçlar |
476 .784 279 |
- | - | 476 .784 279 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri aşağıdaki gibi belirlenir:
| Finansal varlıklar / (Finansal yükümlülükler) |
Gerçeğe uygun değer | Gerçeğe uygun değer seviyesi |
Değerleme tekniği |
|
|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |||
| Vadeli akaryakıt opsiyon sözleşmeleri |
(173.330.608) | 353.399.409 | Seviye 2 | İndirgenmiş nakit akımları yöntemi |
| Vadeli döviz alım-satım sözleşmeleri |
12.607.533 | - | Seviye 2 | İndirgenmiş nakit akımları yöntemi |
| Vadeli döviz | Vadeli akaryakıt | |||
| 31 Aralık 2023 | alım-satım | opsiyon | ||
| sözleşmeleri | sözleşmeleri | Toplam | ||
| Gerçeğe uygun değer: | ||||
| Açılış | - | 353.399.409 | 353.399.409 | |
| Gerçeğe uygun değer artışı, net | ||||
| Özkaynaklarda sınıflandırılan |
- | (526.730.017) | (526.730.017) | |
| Kar veya zararda sınıflandırılan | 12.607.533 | - | 12.607.533 | |
| Kapanış | 12.607.533 | (173.330.608) | (160.723.075) | |
| Varlıklar | 12.607.533 | - | 12.607.533 | |
| Yükümlülükler | - | (173.330.608) | (173.330.608) | |
| Net varlık ve yükümlülük toplamı | 12.607.533 | (173.330.608) | (160.723.075) |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| Vadeli akaryakıt opsiyon |
Faiz oranı takas |
||
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2022 | sözleşmeleri | sözleşmeleri | Toplam |
| Gerçeğe uygun değer: | |||
| Açılış | 163.569.088 | (211.337) | 163.357.751 |
| Gerçeğe uygun değer artışı / (azalışı), net | |||
| Özkaynaklarda sınıflandırılan | 189.830.321 | - | 189.830.321 |
| Kar veya zararda sınıflandırılan | - | 211.337 | 211.337 |
| Kapanış | 353.399.409 | - | 353.399.409 |
| Varlıklar | 353.399.409 | - | 353.399.409 |
| Yükümlülükler | - | - | |
| Net varlık ve yükümlülük toplamı | 353.399.409 | - | 353.399.409 |
Grup, 1 yıldan kısa ve 1 yıldan uzun dönem içerisinde oluşması tahmin edilen toplam yakıt sarfiyatının sırası ile %47,1 ve %20,6'sı kadar riskten korunma muhasebesine konu ettiği vadeli akaryakıt alımı opsiyon sözleşmelerine sahiptir. Grup riskten korunma politikası doğrultusunda 24 aya kadar uzanan vadeler ile sözleşme yapabilmektedir ve bilanço dönemi itibari ile sözleşmeler Aralık 2025'e kadar sürmektedir. Bu sözleşmelerin toplam nominal tutarı 446,8 milyon ABD Doları olup, ağırlıklı ortalama fiyatı 68-88 ABD Doları aralığındadır. 31 Aralık 2023 itibarıyla etkin oran dışında kalan tutar önemlilik arz etmemektedir. Cari dönemde özkaynaklar altındaki riskten korunma kazanç/(kayıpları) fonundan, kar zarar tablosundaki yakıt giderlerine sınıflanlanan gelir tutarı 237.900.257 TL (31 Aralık 2022: 985.022.763 TL türev gideri yakıt giderlerine sınıflanmıştır.)
Grubun, %100 pay sahibi olduğu Pegasus Airlines Innoviation Lab, Inc., Silikon Vadisinde faaliyet göstermek üzere Amerika Birleşik Devletleri'nin Delaware Eyaletinde 28 Aralık 2023 geçerlilik tarihi itibarıyla kurulmuş ve bildirim işlemleri 2 Ocak 2024 itibarıyla 150.000 USD sermaye tutarıyla tamamlanmıştır.
Şirket'in 29 Şubat 2024 tarihinde aldığı kararla 500.000.000 TL tutarındaki kayıtlı sermaye tavanı içerisinde 102.299.707 TL tutarındaki çıkarılmış sermayesinin, tamamı "Paylara İlişkin Primler" hesabında bulunan tutarlardan karşılanmak yoluyla, 397.700.293 TL artırılarak 500.000.000 TL seviyesine yükseltilmesine, artırıma konu "Paylara İlişkin Primler" tutarının "Sermaye" hesabına aktarılması ve aktarımın yeminli mali müşavir raporuyla tevsik edilmesi konusunda gerekli işlemlerin gerçekleştirilmesine, sermaye artırımı nedeniyle beheri 1,00-TL nominal değerli 397.700.293 adet pay ihraç edilmesine ve sermaye artırımı ile ilgili yasal sürecin tamamlanmasının üzerine yeni ihraç edilen payların pay sahiplerine payları oranında kaydi sistem esaslarına uygun şekilde dağıtımının gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla nakit ve nakit benzerlerinin detayları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kasa | 3.547.661 | 1.774.148 |
| Banka | 16.082.396.035 | 10.560.936.173 |
| - Vadesiz mevduatlar | 1.013.999.269 | 509.428.327 |
| - Vadeli mevduatlar | 15.068.396.766 | 10.051.507.846 |
| Eksi: TFRS 9 kapsamında değer düşüklüğü karşılığı | (7.584.769) | (4.443.450) |
| 16.078.358.927 | 10.558.266.871 |
Vadeli mevduatlara ilişkin ağırlıklı ortalama faiz oranları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | Ağırlıklı ortalama faiz oranı |
Toplam bakiye |
|---|---|---|
| Avro mevduatlar | % 3,16 | 2.414.971.977 |
| TL mevduatlar | % 40,8 | 1.899.286.123 |
| İngiliz Sterlini mevduatlar |
% 0,26 | 311.074.021 |
15.068.396.766
| 31 Aralık 2022 | Ağırlıklı ortalama | Toplam bakiye |
|---|---|---|
| faiz oranı | ||
| ABD Doları mevduatlar | % 2,87 | 4.976.475.456 |
| Avro mevduatlar | % 1 | 4.503.344.518 |
| TL mevduatlar | % 18,37 | 533.403.104 |
| İngiliz Sterlini mevduatlar |
% 1,24 | 38.284.768 |
| 10.051.507.846 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla vadeli mevduatların vadeleri 90 günden kısadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| Uçaklar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Maliyet: | ||
| Açılış | - | 568.617.501 |
| Transferler | - | 607.498.242 |
| Çıkışlar | - | (568.617.501) |
| Kapanış | - | 607.498.242 |
| Birikmiş itfa payları: | ||
| Açılış | - | (260.526.526) |
| Transferler | - | (306.256.818) |
| Çıkışlar | - | 260.526.526 |
| Kapanış | - | (306.256.818) |
| Net defter değeri | - | 301.241.424 |
Bağımsız denetçi/bağımsız denetim kuruluşundan alınan hizmetlere ilişkin ücretler Grup'un, KGK'nın 30 Mart 2021 tarihinde mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan Kurul Kararına istinaden hazırladığı ve hazırlanma esasları 19 Ağustos 2021 tarihli KGK yazısını temel alan bağımsız denetim kuruluşlarınca verilen hizmetlerin ücretlerine ilişkin açıklaması aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Raporlama dönemine ait bağımsız denetim ücreti | 2.700.000 | 1.209.000 |
| Vergi danışmanlık hizmetlerine ilişkin ücretler | 771.233 | 521.654 |
| Diğer güvence hizmetlerinin ücreti | 100.000 | 25.000 |
| 3.571.233 | 1.755.654 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tam Türk Lirası ("TL") ve tam Avro olarak belirtilmiştir.)
| Avro 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
Avro 1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Tarifeli uçuş ve hizmet gelirleri | 2.624.624.979 | 2.381.442.354 |
| Yurtdışı tarifeli uçuş gelirleri | 1.507.298.333 | 1.443.763.589 |
| Yurtiçi tarifeli uçuş gelirleri | 306.947.027 | 311.263.020 |
| Tarifeli hizmet gelirleri | 810.379.619 | 626.415.745 |
| Charter uçuş ve hizmet gelirleri | 36.085.063 | 59.579.690 |
| Charter uçuş gelirleri | 36.085.063 | 59.579.690 |
| Diğer gelirler | 9.681.113 | 8.352.132 |
| 2.670.391.155 | 2.449.374.176 |
| Avro | Avro | |
|---|---|---|
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Yakıt giderleri | 833.729.558 | 832.366.123 |
| Amortisman ve itfa payı giderleri | 303.533.846 | 256.797.020 |
| Personel giderleri | 302.437.046 | 252.252.208 |
| Yer hizmetleri ve istasyon giderleri | 181.453.212 | 137.204.120 |
| Üst geçiş giderleri |
150.199.973 | 110.351.528 |
| Bakım giderleri | 71.862.024 | 78.286.436 |
| Konma giderleri | 89.315.711 | 55.934.004 |
| Komisyon giderleri | 17.876.150 | 27.277.502 |
| Reklam giderleri | 16.647.503 | 8.022.423 |
| Yolcu hizmet ve ikram giderleri | 25.293.871 | 14.322.263 |
| Faaliyet kiralaması giderleri | 26.522.315 | - |
| Diğer | 131.275.965 | 98.125.219 |
| 2.150.147.174 | 1.870.938.846 |
Building tools?
Free accounts include 100 API calls/year for testing.
Have a question? We'll get back to you promptly.