ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛΙΔΑ

Διοικητικό Συμβούλιο και Επαγγελματικοί Σύμβουλοι	2
Δήλωση των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των υπεύθυνων της Εταιρείας για τις οικονομικές καταστάσεις	3
Έκθεση Διαχείρισης και Ενοποιημένη 'Εκθεση Διαχείρισης	4 - 14
Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου για την Εταιρική Διακυβέρνηση για το έτος 2018	15 - 29
Έκθεση Ανεξάρτητων Ελεγκτών	30 - 37
Ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων	38
Ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης	39
Ενοποιημένη κατάσταση μεταβολών στα ίδια κεφάλαια	40 - 41
Ενοποιημένη κατάσταση ταμειακών ροών	42
Κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων	43
Κατάσταση οικονομικής θέσης	44
Κατάσταση μεταβολών στα ίδια κεφάλαια	45
Κατάσταση ταμειακών ροών	46
Σημειώσεις στις ενοποιημένες και χωριστές οικονομικές καταστάσεις	47 - 158

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ

Τάκης Κληρίδης, Πρόεδρος (από τις 25 Οκτωβρίου 2018) Αδάμος Κ. Αδαμίδης, Πρόεδρος (μέχρι τις 21 Ιουνίου 2018) Βαρνάβας Ειρήναρχος, Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Διοικητικός Σύμβουλος Νίκος Μιχαηλάς, Διοικητικός Σύμβουλος Γιώργος Παπαϊωάννου, Διοικητικός Σύμβουλος Ανθούλης Παπαχριστοφόρου, Αναπληρωτής Διευθύνων Διοικητικός Σύμβουλος Αναστάσιος Αθανασιάδης, Διοικητικός Σύμβουλος

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ

Ανθούλης Παπαχριστοφόρου

ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΡΑΠΕΖΙΤΕΣ Ζήνωνος Σώζου 3, 1ος όροφος Άλφα Τράπεζα Α.Ε. 3105 Λεμεσός Τράπεζα Πειραιώς A.E.

ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ HSBC Bank Oman SAOG

ΓΡΑΦΕΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Arab Bank plc

Στασίνου 26, Αγία Παρασκευή Emirates NBD Bank PJSC

Εσπερίδων 14 National Bank of Kuwait SAK 1087 Λευκωσία Bank of Beirut

ΝΟΜΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ Banca Transilvania SA

Scordis, Papapetrou & Co LLC Alpha Bank Romania SA Ζήνωνος Σώζου 3, 1ος όροφος Banca Comerciala Romania SA 3105 Λεμεσός Turkiye Garanti Bankasi A.S.

Ελληνική Τράπεζα Δημόσια Εταιρεία Λτδ Albaraka Turk Katilim Bankasi A.S. Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ Credito Valtellinese spa Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ Banco Popolare belong to Banco BPM spa Alpha Bank Cyprus Ltd UniCredit Bank AG TFI Markets Limited Saudi British Bank AstroBank Limited Bank Audi S.A.L. Societe Generale Bank - Cyprus Limited Societe Generale de Banque au Liban Κυπριακή Τράπεζα Αναπτύξεως Δημόσια Εταιρεία Λτδ Global Supply Chain Finance Ltd FIMBank PLC Ancoria Bank Limited Arab Bank PLC Jordan

Adaminco Secretarial Limited Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. Τράπεζα Eurobank Εργασίας ΑΕ HSBC Middle East Limited Ζήνωνος Σώζου 3, 1ος όροφος Standard Chartered Bank (UAE) 3105 Λεμεσός National Bank of Fujairah PSC Mashreqbank PSC Noor Bank PJSC 2003 Στρόβολος, Λευκωσία Standard Chartered Bank (Bahrain) The Commercial Bank of Qatar(Q.S.C.) ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΕΛΕΓΚΤΕΣ Standard Chartered Bank (Qatar) KPMG Limited Bank of Bahrain and Kuwait BSC Marfin Bank (Romania) SA Yapi ve Kredi Bankasi A.S. QNB Finansbank A.S. ΤΡΑΠΕΖΙΤΕΣ Akbank T.A.S.

ΔΗΛΩΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Σύμφωνα με τις διατάξεις του περί των Προϋποθέσεων Διαφάνειας (Κινητές Αξίες προς Διαπραγμάτευση σε Ρυθμιζόμενη Αγορά) Νόμο του 2007 όπως έχει τροποποιηθεί («Νόμος»), εμείς τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και ο Ανθούλης Παπαχριστοφόρου ΒΑ (Hons) FCCA, Οικονομικός Διευθυντής του Συγκροτήματος υπεύθυνος για τις οικονομικές καταστάσεις του Συγκροτήματος και της Εταιρείας Logicom Public Limited για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018, επιβεβαιώνουμε ότι, εξ όσων γνωρίζουμε:

(α) οι ετήσιες ενοποιημένες και χωριστές οικονομικές καταστάσεις οι οποίες παρουσιάζονται στις σελίδες 38 μέχρι 158.

(i) καταρτίστηκαν σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς όπως αυτά υιοθετήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση και σύμφωνα με τις διατάξεις του Άρθρου 9, εδαφίου (4) του Νόμου, και

(ii) παρέχουν αληθινή και δίκαιη εικόνα των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, της οικονομικής κατάστασης και του κέρδους ή ζημιών της Logicom Public Limited και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στις Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις ως σύνολο και

(β) η Έκθεση Διαχείρισης και Ενοποιημένη Έκθεση Διαχείρισης παρέχει δίκαιη ανασκόπηση των εξελίξεων και της απόδοσης της επιχείρησης καθώς και της οικονομικής κατάστασης της Logicom Public Limited και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στις Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις ως σύνολο, μαζί με περιγραφή των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν.

Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου

Τάκης Κληρίδης, Πρόεδρος

Βαρνάβας Ειρήναρχος, Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Διοικητικός Σύμβουλος

Νίκος Μιχαηλάς

Γιώργος Παπαϊωάννου

Ανθούλης Παπαχριστοφόρου, Αναπληρωτής Διευθύνων Διοικητικός Σύμβουλος

Αναστάσιος Αθανασιάδης

Υπεύθυνος σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων

Ανθούλης Παπαχριστοφόρου (Οικονομικός Διευθυντής του Συγκροτήματος)

Λευκωσία, 28 Φεβρουαρίου 2019

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Logicom Public Limited (η "Εταιρεία") υποβάλλει στα μέλη την έκθεση διαχείρισης και ενοποιημένη έκθεση διαχείρισής του μαζί με τις ελεγμένες ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και των θυγατρικών της (το "Συγκρότημα") και τις χωριστές οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018.

ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ, ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

Ο Κύκλος Εργασιών του Συγκροτήματος αυξήθηκε κατά 3,9% σε σχέση με το 2017, κυρίως λόγω της αύξησης των πωλήσεων του τομέα υπηρεσιών. Ο Κύκλος Εργασιών του Τομέα Παροχής Λύσεων Λογισμικού και Ολοκληρωμένων Λύσεων Πληροφορικής παρουσίασε αύξηση της τάξης του 11,3%, κυρίως λόγω της δρομολόγησης νέων έργων στην Κυπριακή Αγορά. Ο Κύκλος Εργασιών του Τομέα Διανομής παρουσίασε επίσης αύξηση της τάξης του 3,5% κυρίως λόγω της αύξησης των πωλήσεων στις Ευρωπαϊκές αγορές.

Ο Κύκλος Εργασιών της Εταιρείας αυξήθηκε κατά 12,3% σε σχέση με το 2017, κυρίως λόγω της αύξησης των ενδοομιλικών πωλήσεων σε θυγατρικές εταιρείες του εξωτερικού που παρουσίασαν αύξηση στον κύκλο εργασιών τους, καθώς και στην αύξηση των πωλήσεων σε τρίτους.

Το ποσοστό του μεικτού περιθωρίου κέρδους του Συγκροτήματος παρουσίασε μικρή αύξηση από 7,0% το 2017 σε 7,1% το 2018, κυρίως λόγω της ποσοστιαίας αύξησης των πωλήσεων του Τομέα Υπηρεσιών, όπου το μεικτό κέρδος είναι μεγαλύτερο (2018: Μεικτό κέρδος: €64.036.931 ως προς τις Πωλήσεις: €899.984.186 όπως αναφέρονται στην Ενοποιημένη Κατάσταση Αποτελεσμάτων και Λοιπών Συνολικών Εσόδων, 2017: Μεικτό κέρδος: €60.909.969 ως προς τις Πωλήσεις: €865.808.647 όπως αναφέρονται στην Ενοποιημένη Κατάσταση Αποτελεσμάτων και Λοιπών Συνολικών Εσόδων).

Το ποσοστό του μεικτού περιθωρίου κέρδους της Εταιρείας παρουσιάζει αύξηση από 4,7% το 2017 σε 7,7% το 2018, κυρίως λόγω επίτευξης πωλήσεων με ποσοστό μεικτού περιθωρίου κέρδους μεγαλύτερο του μέσου.

Τα Άλλα Εισοδήματα του Συγκροτήματος αφορούν κυρίως την αναγνώριση κέρδους ύψους €661.913 από την αλλαγή των υπολογιζόμενων ταμειακών ροών του δανείου εισπρακτέου της Verendrya Ventures Ltd από την M.N. Larnaca Desalination Co. Ltd, λόγω της υιοθέτησης των προνοιών του Διεθνούς Προτύπου Χρηματοοικονομικής Αναφοράς ("ΔΠΧΑ") 9, καθώς και εισοδήματα από συνεργασίες με τρίτους.

Τα Άλλα Εισοδήματα της Εταιρείας συντίθενται κυρίως από μερίσματα εισπρακτέα από θυγατρικές εταιρείες καθώς και εισοδήματα από συνεργασίες με τρίτους.

Οι Ζημιές Απομείωσης Εισπρακτέων για το Συγκρότημα ανέρχονται σε €68.591 (2017:€379.811) και αφορούν τις συνολικές επισφάλειες χρεωστών που αναγνωρίστηκαν στα αποτελέσματα με βάση τις πρόνοιες του ΔΠΧΑ 9.

Οι Ζημιές Απομείωσης Εισπρακτέων για την Εταιρεία ανέρχονται σε €1.159.640 (2017:€1.553) και αφορούν τις συνολικές επισφάλειες χρεωστών που αναγνωρίστηκαν στα αποτελέσματα με βάση τις πρόνοιες του ΔΠΧΑ 9. Η αύξηση αφορά κυρίως απομείωση του ποσού εισπρακτέου από τη θυγατρική εταιρεία Logicom IT Distribution Limited.

Τα Άλλα Έξοδα του Συγκροτήματος αφορούν απομειώσεις στην αξία των εγκαταστάσεων και εξοπλισμού. Η μείωση στα Άλλα Έξοδα του Συγκροτήματος σε σχέση με το 2017 αφορά κυρίως την υπολογιζόμενη απομείωση του δανείου εισπρακτέου της Verendrya Ventures Ltd από την M.N. Larnaca Desalination Co. Ltd, ύψους €2.214.726 που υπολογίστηκε για το 2017.

Η Εταιρεία δεν παρουσιάζει Άλλα Έξοδα για το έτος 2018. Κατά το 2017 τα Άλλα Έξοδα της Εταιρείας αφορούν υπολογιζόμενη απομείωση των επενδύσεων στις θυγατρικές εταιρείες Rehab Technologies Ltd στη Σαουδική Αραβία και Cadmus Tech Points S.A.L. στον Λίβανο.

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ, ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ (συνέχεια)

Η αύξηση στα Έξοδα Διοίκησης του Συγκροτήματος κατά €2.840.090, και σε ποσοστό 7,6%, σε σχέση με το 2017, οφείλεται κυρίως στην αύξηση των εξόδων προσωπικού και υποδομών, ως αποτέλεσμα του σχεδιασμού επέκτασης του Συγκροτήματος σε νέες αγορές και της διεύρυνσης της γκάμας των διαθέσιμων προϊόντων. Στην έννοια 'Έξοδα Διοίκησης' περιλαμβάνονται όλα τα λειτουργικά έξοδα του Συγκροτήματος, συμπεριλαμβανομένων των εξόδων Διοίκησης, Διάθεσης και Λειτουργίας.

Η αύξηση στα Έξοδα Διοίκησης της Eταιρείας κατά €671.585, και σε ποσοστό 11,2%, σε σχέση με το 2017, οφείλεται κυρίως στην αύξηση του κόστους προσωπικού.

Το κέρδος από λειτουργικές δραστηριότητες του Συγκροτήματος ανήλθε σε €25.118.344, αυξημένο κατά 9,9% σε σχέση με το 2017 κυρίως λόγω της αύξησης του Κύκλου Εργασιών.

Το κέρδος από λειτουργικές δραστηριότητες της Εταιρείας ανήλθε σε €16.638.012, αυξημένο κατά 131,0% σε σχέση με το 2017 κυρίως λόγω της αύξησης των Άλλων Εισοδημάτων που αφορούν κυρίως Μερίσματα Eισπρακτέα από θυγατρικές εταιρείες, του Κύκλου Εργασιών και του αντίστοιχου ποσοστού του Μεικτού Περιθωρίου Κέρδους.

Το κόστος των τραπεζικών διευκολύνσεων του Συγκροτήματος, συμπεριλαμβανομένων των Τόκων Εισπρακτέων και Πληρωτέων, και των συναφών Τραπεζικών Εξόδων, που χρησιμοποιήθηκαν για την διεκπεραίωση των εργασιών του Συγκροτήματος αυξήθηκε σε €7.266.950 σε σύγκριση με €5.704.034 το 2017 και σε ποσοστό 27,4%, λόγω της αύξησης του καθαρού δανεισμού ο οποίος χρησιμοποιήθηκε κυρίως για τη χρηματοδότηση της αγοράς των μετοχών της Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λίμιτεδ, όπως αναφέρεται πιο κάτω, καθώς και για την χρηματοδότηση του αυξημένου κεφαλαίου κινήσεως λόγω της αύξησης του κύκλου εργασιών.

Το κόστος των τραπεζικών διευκολύνσεων της Εταιρείας, συμπεριλαμβανομένων των Τόκων Εισπρακτέων και Πληρωτέων, και των συναφών Τραπεζικών Εξόδων, που χρησιμοποιήθηκαν για την διεκπεραίωση των εργασιών της Εταιρείας ανέρχεται σε €3.898.839 σε σύγκριση με €2.497.375 το 2017 και σε ποσοστό αύξησης 56,1%.

Η Συναλλαγματική Διαφορά, που προκύπτει κυρίως από τη μεταβολή της ισοτιμίας του Δολαρίου ΗΠΑ έναντι του Ευρώ, είχε θετική επίδραση στα αποτελέσματα του Συγκροτήματος και ανέρχεται σε κέρδος €393.371, σε σχέση με κέρδος €1.051.610 το 2017. Διευκρινίζεται ότι από την 1 Ιανουαρίου 2010 έχουν υιοθετηθεί οι πρόνοιες του Διεθνούς Λογιστικού Προτύπου ("ΔΛΠ") 39 και από 1/1/2018 ακολουθούνται οι πρόνοιες του ΔΠΧΑ 9 σε σχέση με τη Λογιστική Αντιστάθμισης (Hedge Accounting), με σκοπό τη μείωση των επιπτώσεων της διακύμανσης της ισοτιμίας του Δολαρίου ΗΠΑ έναντι του Ευρώ στην Ενοποιημένη Κατάσταση Αποτελεσμάτων και Λοιπών Συνολικών Εσόδων. Η υιοθέτηση των προνοιών του ΔΠΧΑ 9 περιόρισε την επίδραση των συναλλαγματικών διαφορών στα αποτελέσματα του Συγκροτήματος. Ζημιά ύψους €1.581.709 που προέκυψε από τη μετατροπή των μακροπρόθεσμων και βραχυπρόθεσμων δανείων αντισταθμίστηκε στα αποθεματικά με κέρδος ύψους €1.581.709 που προέκυψε από την μετατροπή των καθαρών επενδύσεων στις θυγατρικές εταιρείες του εξωτερικού.

Με βάση τις πρόνοιες του Αναθεωρημένου ΔΛΠ 21, η αύξηση της αξίας των μακροπρόθεσμων επενδύσεων της Εταιρείας στις θυγατρικές της εταιρείες του εξωτερικού, λόγω συναλλαγματικών διαφορών, συνολικού ύψους €426.943 μεταφέρεται στα Αποθεματικά μέχρι την ημερομηνία της ρευστοποίησης τους οπότε και το αποτέλεσμα, όπως τότε θα διαμορφωθεί, θα μεταφερθεί στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων και Λοιπών Συνολικών Εσόδων.

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ, ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ (συνέχεια)

Οι αναφορές στο κέρδος για το Συγκρότημα από συνδεδεμένες εταιρείες αφορούν τη διαγραφή αρνητικής υπεραξίας ύψους €4.414.493 και το μερίδιο κέρδους ύψους €1.846.822 από συνδεδεμένη με το Συγκρότημα εταιρεία που αναλογεί στο Συγκρότημα για την περίοδο 15 Μαρτίου 2018 - 31 Δεκεμβρίου 2018. Η αρνητική υπεραξία προέκυψε από την αύξηση της επένδυσης στη Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λίμιτεδ (η "Δήμητρα Επενδυτική") μέσω της θυγατρικής της Εταιρείας εταιρεία Logicom Services Limited. Η επένδυση στη Δήμητρα Επενδυτική που ταξινομείτο στις Επενδύσεις Δίκαιης αξίας μέσω Λοιπών Συνολικών Εσόδων μετά την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 9 αναταξινομήθηκε, μετά και την αύξηση της συμμετοχής της Logicom Services Limited στο μετοχικό κεφάλαιο της Δήμητρα Επενδυτική σε 29,62%, στις Επενδύσεις σε Συνδεδεμένες Εταιρείες. Το ποσό της αρνητικής υπεραξίας που διαγράφηκε από την Ενοποιημένη Κατάσταση Αποτελεσμάτων και Λοιπών Συνολικών Εσόδων αφορά το πλεόνασμα της δίκαιης αξίας των καθαρών περιουσιακών στοιχείων της Δήμητρα Επενδυτική στις 15 Μαρτίου 2018 σε σχέση με την αναγραφόμενη αξία της επένδυσης στη Δήμητρα Επενδυτική η οποία αποτελείται από την προϋπάρχουσα επένδυση στη χρηματιστηριακή της αξία πλέον το κόστος αγοράς των μετοχών που έλαβε χώρα στις 15 Μαρτίου 2018.

Οι αναφορές στο Καθαρό μερίδιο κέρδους από κοινού ελέγχου εταιρείες και συνεταιρισμό και στο Κέρδος που αναλογεί στο Δικαίωμα Μειοψηφίας αφορούν τα καθαρά λειτουργικά κέρδη από τις Μονάδες Αφαλάτωσης της Λάρνακας και Επισκοπής.

Η Φορολογία για το Συγκρότημα ανήλθε σε €1.894.164 σε σχέση με €3.164.048, κυρίως λόγω της πρόβλεψης Αναβαλλόμενης Φορολογίας από φορολογικές ζημιές των εταιρειών του Συγκροτήματος, ύψους €1.030.886, η οποία περιορίζεται από πρόβλεψη για εταιρικό φόρο από εταιρείες του Συγκροτήματος σε σχέση με αντιστροφή Αναβαλλόμενης Φορολογίας ύψους €1.051.670 το 2017.

Η Φορολογία για την Εταιρεία ανήλθε σε πιστωτικό ποσό ύψους €281.499 σε σχέση με χρεωστικό ποσό ύψους €490.099 το 2017, κυρίως λόγω της Αναβαλλόμενης Φορολογίας που υπολογίστηκε σε φορολογικές ζημιές της Εταιρείας.

Το κέρδος πριν τη φορολογία για το Συγκρότημα ανήλθε σε €24.574.047 κατά το έτος 2018 σε σύγκριση με €17.792.310 το 2017, το οποίο αντιστοιχεί σε ποσοστό αύξησης ύψους 38,1%. Η αύξηση οφείλεται κυρίως στη διαγραφή της Αρνητικής Υπεραξίας της επένδυσης στη Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λίμιτεδ, αλλά και του μεριδίου κέρδους για την περίοδο από την εν λόγω συνδεδεμένη εταιρεία. Το κέρδος που αναλογεί στους μετόχους της Εταιρείας αυξήθηκε κατά €6.641.517 και σε ποσοστό κατά 42,5% από €15.624.710 το 2017 σε €22.266.227 το 2018.

Το κέρδος πριν τη φορολογία για την Εταιρεία ανήλθε σε €13.573.360 κατά το έτος 2018 σε σύγκριση με €4.113.299 το 2017, το οποίο αντιστοιχεί σε ποσοστό αύξησης ύψους 230,0%. Η αύξηση οφείλεται κυρίως στην αύξηση των Άλλων Εισοδημάτων που αφορούν κυρίως Μερίσματα Εισπρακτέα από θυγατρικές εταιρείες, του Κύκλου Εργασιών και του αντίστοιχου ποσοστού του Μεικτού Περιθωρίου Κέρδους.

Το κέρδος ανά μετοχή και το πλήρως κατανεμημένο κέρδος ανά μετοχή για το Συγκρότημα το 2018 αυξήθηκε κατά 42,5% έναντι του 2017 στα 30,06 σεντ.

Το κέρδος ανά μετοχή και το πλήρως κατανεμημένο κέρδος ανά μετοχή για την Εταιρεία το 2018 αυξήθηκε κατά 282,4% έναντι του 2017 στα 18,70 σεντ.

Τα μετρητά και αντίστοιχα μετρητών σε σχέση με τα τραπεζικά παρατραβήγματα του Συγκροτήματος παρουσιάζουν πιστωτικό υπόλοιπο €18.318.669 στο τέλος του 2018 σε σύγκριση με €1.981.224 στο τέλος του 2017. Τα βραχυπρόθεσμα δάνεια μειώθηκαν σε €58.138.882 από €62.295.134. Τα μακροπρόθεσμα δάνεια αυξήθηκαν σε €31.734.431 από €17.749.332.

Τα μετρητά και αντίστοιχα μετρητών σε σχέση με τα τραπεζικά παρατραβήγματα της Εταιρείας παρουσιάζουν πιστωτικό υπόλοιπο €27.634.119 στο τέλος του 2018 σε σύγκριση με €8.066.548 στο τέλος του 2017. Τα βραχυπρόθεσμα δάνεια αυξήθηκαν σε €33.915.953 από €23.733.890. Τα μακροπρόθεσμα δάνεια αυξήθηκαν σε €23.283.298 από €11.006.496.

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ, ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ (συνέχεια)

Η εταιρεία Verendrya Ventures Limited, της οποίας η Εταιρεία κατέχει το 60% του μετοχικού της κεφαλαίου, σε κοινοπραξία με ποσοστό 50%.

-Υλοποίησε το έργο της κατασκευής Μονάδας Αφαλάτωσης στην Επισκοπή στη βάση της σχετικής συμφωνίας με το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων ημερομηνίας 7 Αυγούστου 2009. Όπως ανακοινώθηκε, με βάση συμφωνία ημερομηνίας 20 Ιουλίου 2011, η Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λτδ συμμετέχει έμμεσα στην εκτέλεση και στη λειτουργία του έργου της αφαλάτωσης στην Επισκοπή σε ποσοστό που αντιστοιχεί στο 40% του συμφέροντος της Verendrya Ventures Limited στην κοινοπραξία. Η κατασκευή του έργου ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2012 και η Μονάδα Αφαλάτωσης βρισκόταν σε κατάσταση αναμονής (stand by mode) από την 1 Ιουλίου 2012 μέχρι την 27 Απριλίου 2014. Η Μονάδα Αφαλάτωσης άρχισε παραγωγή στις 28 Απριλίου 2014.

-Υπόγραψε στις 26 Ιανουαρίου 2012 συμφωνία με το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων για την ανακαίνιση και τη λειτουργία υφιστάμενης Μονάδας Αφαλάτωσης στη Λάρνακα. Η Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λτδ συμμετέχει έμμεσα στην εκτέλεση και στη λειτουργία του έργου της αφαλάτωσης στη Λάρνακα σε ποσοστό που αντιστοιχεί στο 40% του συμφέροντος της Verendrya Ventures Limited στην κοινοπραξία. Η ανακαίνιση της μονάδας ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2015 και άρχισε παραγωγή την 4 Ιουλίου 2015. Εκκρεμούν απαιτήσεις σε σχέση με την εκτέλεση της εν λόγω σύμβασης.

Κατά το 2018, ο Κύκλος Εργασιών και τα Αποτελέσματα από τις υφιστάμενες εργασίες είναι βελτιωμένα, ωστόσο, η αύξηση της μετοχικής συμμετοχής στη Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λίμιτεδ είχε σαν αποτέλεσμα το Κέρδος που αναλογεί στους Μετόχους να παρουσιάζεται σημαντικά βελτιωμένο λόγω της διαγραφής της Αρνητικής Υπεραξίας της επένδυσης στη Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λίμιτεδ, αλλά και του μεριδίου κέρδους για την περίοδο από την εν λόγω συνδεδεμένη εταιρεία όπως αναφέρεται πιο πάνω.

Η απόδοση του Συγκροτήματος και της Εταιρείας αξιολογείται επίσης και με τους ακόλουθους χρηματοοικονομικούς δείκτες:

		Συγκρότημα		Εταιρεία
Δείκτης	Αλλαγή	2018	2017	Αλλαγή	2018	2017
Κεφαλαίου κινήσεως	10,4%	2,77	2,51	37,0%	0,37	0,27
Ημερών Αποθεμάτων	2,7%	30	29	(71,9)%	10	28
Ημερών Εμπορικών Εισπρακτέων	5,5%	71	67	(3,4)%	78	80
Καθαρού Δανεισμού προς 'Ιδια	12,5%	1,08	0,96	61,6%	2,04	1,27
Κεφάλαια
Καθαρού Δανεισμού προς Κέρδος	(1,7)%	3,39	3,45	(25,9)%	5,03	6,79
πριν τη Φορολογία, τις
Αποσβέσεις, τις Χρεωλύσεις και
τους Τόκους
Κάλυψης Τόκων	11,8%	4,37	3,91	53,7%	4,70	2,98

Δείκτης Κεφαλαίου Κινήσεως ((Εμπορικά Εισπρακτέα + Αποθέματα) / Εμπορικά Πληρωτέα) - Ο δείκτης για το Συγκρότημα παρουσιάζει αύξηση κυρίως λόγω της αύξησης στα εμπορικά εισπρακτέα και στα αποθέματα σε σχέση με το 2017. Η αύξηση για την Εταιρεία οφείλεται, κυρίως στη μείωση των εμπορικών πληρωτέων σε σχέση με το 2017 λόγω της σύναψης χωριστών συμβολαίων διανομής από τις θυγατρικές εταιρείες του Συγκροτήματος.

Ημέρες Αποθεμάτων ((Αποθέματα / Κόστος Πωλήσεων) Χ 365 ) - Η οριακή αύξηση του δείκτη για το Συγκρότημα οφείλεται κυρίως στην αύξηση των αποθεμάτων σε σχέση με το 2017. Για την Εταιρεία η μείωση του δείκτη οφείλεται στη μείωση των αποθεμάτων σε μεταφορά που αφορούσαν θυγατρικές εταιρείες του Συγκροτήματος.

Ημέρες Εμπορικών Εισπρακτέων ((Εμπορικά Εισπρακτέα / Πωλήσεις) Χ 365) - Η αύξηση που παρατηρείται για το Συγκρότημα οφείλεται στην αύξηση του Κύκλου Εργασιών σε εταιρείες του Συγκροτήματος με περισσότερες του μέσου ημέρες πίστωσης. Η μείωση για την Εταιρεία οφείλεται, στην αύξηση των πωλήσεων.

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ, ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ (συνέχεια)

Δείκτης Καθαρού Δανεισμού προς Ίδια Κεφάλαια ((Τραπεζικός Δανεισμός – Μετρητά και Αντίστοιχα Μετρητών) / Ίδια Κεφάλαια) - Για το Συγκρότημα, ο δείκτης παρουσιάζει αύξηση σε σχέση με το προηγούμενο έτος λόγω της αύξησης του καθαρού δανεισμού παρά την αύξηση των ιδίων κεφαλαίων. Για την Εταιρεία, ο δείκτης παρουσιάζει επίσης αύξηση για τον ίδιο λόγο.

Δείκτης Καθαρού Δανεισμού προς Κέρδος πριν τη Φορολογία, τις Αποσβέσεις, τις Χρεωλύσεις και τους Τόκους ((Τραπεζικός Δανεισμός – Μετρητά και Αντίστοιχα Μετρητών) / Κέρδος πριν τη Φορολογία, τις Αποσβέσεις, τις Χρεωλύσεις και τους Τόκους) - Για το Συγκρότημα ο δείκτης παρουσιάζει οριακή μείωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος λόγω της αύξησης της κερδοφορίας παρά την αύξηση του καθαρού δανεισμού. Για την Εταιρεία ο δείκτης παρουσιάζει μείωση για τον ίδιο λόγο.

Δείκτης Κάλυψης Τόκων (Κέρδος πριν τη Φορολογία, τις Αποσβέσεις, τις Χρεωλύσεις και τους Τόκους / Τόκοι Πληρωτέοι) - Για το Συγκρότημα και την Εταιρεία, ο δείκτης παρουσιάζει αύξηση σε σχέση με το προηγούμενο έτος λόγω της σημαντικής αύξησης στην κερδοφορία παρά την αύξηση των τόκων.

ΚΥΡΙΟΤΕΡΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ, ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

Οι κυριότεροι κίνδυνοι στους οποίους εκτίθεται το Συγκρότημα και η Εταιρεία αναφέρονται πιο κάτω και αναλύονται περαιτέρω στη σημείωση 36 των ενοποιημένων και χωριστών οικονομικών καταστάσεων.

Πιστωτικός κίνδυνος

Ο πιστωτικός κίνδυνος είναι ο κίνδυνος που απορρέει από τη μη τήρηση των υποχρεώσεων από τα αντίστοιχα μέρη στις συναλλαγές και προκύπτει κυρίως από τους εμπορικούς χρεώστες του Συγκροτήματος και της Εταιρείας. Το Συγκρότημα και η Εταιρεία εφαρμόζουν αρχές που θεωρούνται κατάλληλες και τηρούν τις σχετικές διαδικασίες παρακολούθησης και ελέγχου των πιστώσεων. Ο πιστωτικός κίνδυνος παρακολουθείται σε συνεχή βάση.

Το Συγκρότημα διατηρεί συμφωνία με την Atradius Credit Insurance N.V. για την ασφάλιση των πιστώσεων που το Συγκρότημα παρέχει στους πελάτες του. Η σύναψη συμφωνιών ασφάλισης κρίνεται ως η καταλληλότερη μέθοδος αντιστάθμισης του πιστωτικού κινδύνου.

Κίνδυνος επιτοκίων

Ο κίνδυνος αυτός πηγάζει από την διακύμανση της αξίας των χρηματοοικονομικών μέσων εξαιτίας των αλλαγών στα επιτόκια της αγοράς. Τα έσοδα και η ροή μετρητών από εργασίες του Συγκροτήματος και της Εταιρείας εξαρτώνται από αλλαγές στα επιτόκια της αγοράς, εφόσον το Συγκρότημα και η Εταιρεία έχουν σημαντικά περιουσιακά στοιχεία που φέρουν τόκο. Το Συγκρότημα και η Εταιρεία εκτίθενται σε κίνδυνο επιτοκίου αναφορικά με το δανεισμό τους. Ο δανεισμός σε κυμαινόμενα επιτόκια εκθέτει το Συγκρότημα και την Εταιρεία σε κίνδυνο επιτοκίου που αφορά τις ταμειακές ροές. Ο δανεισμός σε σταθερά επιτόκια εκθέτει το Συγκρότημα και την Εταιρεία σε κίνδυνο επιτοκίου που αφορά τη δίκαιη αξία. Η Διεύθυνση του Συγκροτήματος και της Εταιρείας παρακολουθεί τις διακυμάνσεις στα επιτόκια σε συνεχή βάση και λαμβάνει τα δέοντα μέτρα.

Συναλλαγματικός κίνδυνος

Ο κίνδυνος αυτός πηγάζει από αρνητικές μεταβολές στις τιμές ξένου συναλλάγματος.

Η Εταιρεία και το Συγκρότημα υπόκεινται σε κίνδυνο συναλλαγματικών διαφορών σε πωλήσεις, αγορές, δάνεια που γίνονται σε νομίσματα διαφορετικά από το λειτουργικό νόμισμα της Εταιρείας και των θυγατρικών εταιρειών, καθώς και στα μακροπρόθεσμα δάνεια σε θυγατρικές εταιρείες του εξωτερικού. Η Διεύθυνση γνωρίζει τον κίνδυνο συναλλαγματικών διαφορών και εφαρμόζει λύσεις αντιστάθμισης του κινδύνου.

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ, ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ (συνέχεια)

Την αντιστάθμιση του κινδύνου συναλλαγματικών διαφορών χειρίζεται ο Οικονομικός Διευθυντής του Συγκροτήματος μαζί με τους Εκτελεστικούς Διοικητικούς Συμβούλους. Το όλο θέμα συζητείται και εξετάζεται στις συνεδρίες της ολομέλειας του Διοικητικού Συμβουλίου δεδομένου ότι το Συγκρότημα και η Εταιρεία επηρεάζονται σημαντικά από τις διακυμάνσεις των ισοτιμιών των ξένων νομισμάτων με το Ευρώ.

Κίνδυνος ρευστότητας

Ο κίνδυνος ρευστότητας είναι ο κίνδυνος που προκύπτει όταν η περίοδος μέσα στην οποία τα περιουσιακά στοιχεία μπορούν να μετατρέπονται σε μετρητά δεν συμπίπτει με την περίοδο μέσα στην οποία οι υποχρεώσεις καθίστανται πληρωτέες. Όταν οι λήξεις των περιουσιακών στοιχείων δε συμπίπτουν, η αποδοτικότητα μπορεί να αυξηθεί αλλά ταυτόχρονα μπορεί να αυξηθεί και ο κίνδυνος ζημιών. Το Συγκρότημα εφαρμόζει διαδικασίες με σκοπό την ελαχιστοποίηση τέτοιων ζημιών, όπως η διατήρηση ικανοποιητικών ποσών μετρητών και άλλων περιουσιακών στοιχείων με υψηλή ρευστότητα και με τη διατήρηση ενός ικανοποιητικού ποσού σε εξασφαλισμένες πιστωτικές διευκολύνσεις με σκοπό να καλύπτει τις υποχρεώσεις του όταν αυτές προκύπτουν.

Η Διεύθυνση εκτιμά ότι η δυνατότητα του Συγκροτήματος για προεξόφληση των εμπορικών χρεωστών μέσω της συμφωνίας της εμπιστευτικής προεξόφλησης τιμολογίων με δικαίωμα αναγωγής στην Ελλάδα, Κύπρο και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, καθώς και η δυνατότητα πώλησης εμπορικών εισπρακτέων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μειώνουν περαιτέρω τον κίνδυνο ρευστότητας.

Δίκαιη Αξία

Ο κίνδυνος της Δίκαιης Αξίας πηγάζει από το ενδεχόμενο οι αξίες αναφοράς των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων του Συγκροτήματος και της Εταιρείας να είναι σημαντικά διαφορετικές από τη δίκαιη αξία τους κατά την ημερομηνία αναφοράς.

Η Διεύθυνση εκτιμά ότι με την αποτίμηση των διαφόρων περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων όπου η δίκαιη αξία τους μπορεί να υπολογιστεί, ο κίνδυνος αυτός είναι σημαντικά περιορισμένος.

Διαχείριση Ιδίων Κεφαλαίων

Η Διεύθυνση του Συγκροτήματος και της Εταιρείας έχει ως αρχή τη διατήρηση μίας ισχυρής κεφαλαιουχικής βάσης για την υποστήριξη της αξιοπιστίας και εμπιστοσύνης τόσο των επενδυτών όσο και των πιστωτών αλλά και του συνόλου της αγοράς. Η Διεύθυνση παρακολουθεί στενά την απόδοση των Ιδίων Κεφαλαίων.

Λειτουργικό Περιβάλλον

Το Συγκρότημα δραστηριοποιείται στην Κύπρο όπου παρά την ανάκαμψη που παρατηρείται στην οικονομία, ο ψηλός δείκτης των μη εξυπηρετούμενων χορηγήσεων (ΜΕΧ), η υψηλή ανεργία και το ψηλό δημόσιο και ιδιωτικό χρέος ενδέχεται να επηρεάσουν τις μακροοικονομικές προοπτικές της Κυπριακής Οικονομίας και τη σταθερότητα του εγχώριου τραπεζικού συστήματος. Επίσης το Συγκρότημα δραστηριοποιείται στη γεωγραφική περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής με σημαντική παρουσία στην ευρύτερη περιοχή του Αραβικού Κόλπου όπου υπάρχει πολιτική αστάθεια με αποτέλεσμα να δημιουργείται και οικονομική αστάθεια.

Παρόλο που η Διεύθυνση της Εταιρείας δεν είναι σε θέση να προβλέψει όλες τις εξελίξεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά τις οικονομίες των χωρών δραστηριοποίησης του Συγκροτήματος εκτιμά ότι λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα για την αντιμετώπιση οποιονδήποτε προβλημάτων παρουσιαστούν λόγω εξωγενών παραγόντων, με γνώμονα τη διατήρηση της βιωσιμότητας του Συγκροτήματος και την επέκταση των εργασιών του στο παρόν επιχειρηματικό και οικονομικό περιβάλλον.

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ, ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ (συνέχεια)

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΘΥΓΑΤΡΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ

Το Συγκρότημα συνέχισε κατά το έτος 2018 τη διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας, την παροχή υπηρεσιών και ολοκληρωμένων λύσεων πληροφορικής, τηλεπικοινωνιών και λογισμικού και τη συμμετοχή σε έργα υποδομής στον τομέα ύδατος.

ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

Παρά τις υπάρχουσες συνθήκες αγοράς που χαρακτηρίζονται από αβεβαιότητα λόγω της οικονομικής αστάθειας σε ορισμένες από τις περιοχές δραστηριότητας του Συγκροτήματος, κατά το 2019, οι προοπτικές είναι καλές.

Αναμένεται περαιτέρω ενδυνάμωση της ανταγωνιστικής θέσης της Εταιρείας.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Δεν υπήρξαν ουσιώδεις δραστηριότητες στον τομέα έρευνας και ανάπτυξης από εταιρείες του Συγκροτήματος.

ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ - ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ

Το Συγκρότημα διατηρεί υποκατάστημα στη Μάλτα. Το Συγκρότημα δραστηριοποιείται μέσω θυγατρικών εταιρειών στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στη Σαουδική Αραβία, στον Λίβανο, στην Ιορδανία, στην Ελλάδα, στην Ιταλία, στην Τουρκία, στη Ρουμανία, στη Γερμανία, στο Κατάρ, στο Κουβέιτ, στο Ομάν και στο Μπαχρέιν.

ΧΡΗΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ

Στο Συγκρότημα και στην Εταιρεία, τα παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα αφορούν συμφωνίες ανταλλαγής ξένου συναλλάγματος για αντιστάθμιση κινδύνων από διακυμάνσεις σε ξένο νόμισμα. Το Συγκρότημα και η Εταιρεία ακολουθούν πολιτική προστασίας αναφορικά με τον κίνδυνο από διακυμάνσεις που προκύπτουν από συναλλαγματικές διαφορές, όπως αναφέρεται στις σημαντικές λογιστικές αρχές.

Το κέρδος από την αλλαγή στη δίκαιη αξία παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων για το έτος που αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα του Συγκροτήματος ανήλθε σε €987.521 (2017 ζημιά: €2.576.032) και της Εταιρείας σε €972.895 (2017 ζημιά: €2.526.881).

ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Δεν υπήρξε οποιαδήποτε μεταβολή στο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας κατά την διάρκεια του 2018.

Όλοι οι τίτλοι της Εταιρείας είναι εισηγμένοι και τυγχάνουν διαπραγμάτευσης στο Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου, έχουν ίδια και ίσα δικαιώματα και δεν έχουν περιορισμούς στη μεταβίβασή τους. Αναλυτικές πληροφορίες ως προς το κεφάλαιο της Εταιρείας παρουσιάζονται στη σημείωση 24 των ενοποιημένων και χωριστών οικονομικών καταστάσεων.

Όλες οι μετοχές των θυγατρικών της Εταιρείας εταιρειών κατέχονται άμεσα ή έμμεσα από την Εταιρεία.

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΣΥΝΘΕΣΗ, ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ - ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ - ΕΠΑΝΕΚΛΟΓΗ

Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου στις 31 Δεκεμβρίου 2018 και κατά την ημερομηνία της παρούσας έκθεσης παρουσιάζονται στη σελίδα 2. Λεπτομέρειες αναφορικά με την κατανομή αρμοδιοτήτων και την αποζημίωση των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου περιέχονται στο Μέρος Ι (Α και Β) και ΙΙ (Β) αντίστοιχα της Έκθεσης Διοικητικού Συμβουλίου για την Εταιρική Διακυβέρνηση για το έτος 2018 που παρατίθεται αμέσως μετά την παρούσα Έκθεση. Πληροφόρηση παρέχεται και στο μέρος 'Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης' στην παρούσα Έκθεση. Σχετική είναι και η σημείωση 40 των ενοποιημένων και χωριστών οικονομικών καταστάσεων.

Τα ποσοστά συμμετοχής στο κεφάλαιο της Εταιρείας που κατείχαν άμεσα και έμμεσα, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας στις 31 Δεκεμβρίου 2018 και στις 28 Φεβρουαρίου 2019 παρουσιάζονται στις σημειώσεις 38 και 39 των ενοποιημένων και χωριστών οικονομικών καταστάσεων.

Σύμφωνα με το άρθρο 94 του καταστατικού της Εταιρείας οι Τάκης Κληρίδης και Νίκος Μιχαηλάς αποχωρούν και προσφέρονται για επανεκλογή.

Τα Διοικητικά Συμβούλια των θυγατρικών της Εταιρείας εταιρειών συντίθενται από εκτελεστικούς διοικητικούς συμβούλους.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΜΕΤΑ ΤΗ ΛΗΞΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ

Τα σημαντικά γεγονότα μετά την περίοδο αναφοράς που έχουν σχέση με την κατανόηση των ενοποιημένων και χωριστών οικονομικών καταστάσεων, παρουσιάζονται στη σημείωση 44.

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΤΩΝ ΚΕΡΔΩΝ, ΤΗΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΖΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε να προτείνει για έγκριση από την Ετήσια Γενική Συνέλευση των μετόχων, τελικό μέρισμα για το 2018 ύψους €5.185.572 το οποίο αντιστοιχεί σε €0,070 σεντς ανά μετοχή και σε ποσοστό 23,3% επί του κέρδους του έτους που αναλογεί στους μετόχους της Εταιρείας.

ΔΗΛΩΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας στις 6 Μαρτίου 2003 αποφάσισε την εφαρμογή όλων των προνοιών του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης («ο Κώδικας») που εκδόθηκε από το Συμβούλιο του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου («ΧΑΚ»). Ο ισχύων, κατά την έγκριση της παρούσας Έκθεσης, Κώδικας αποτελεί το Παράρτημα 3 της ΚΔΠ 21/2019 (5η Έκδοση – Ιανουάριος 2019) ο οποίος είναι αναρτημένος στον Ιστοχώρο του ΧΑΚ. Ωστόσο, η Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου για την Εταιρική Διακυβέρνηση για το έτος 2018 η οποία παρατίθεται αμέσως μετά την παρούσα Έκθεση Διαχείρισης και Ενοποιημένη Έκθεση Διαχείρισης, συντάσσεται στη βάση του ισχύοντος κατά τους ουσιώδεις χρόνους Κώδικα, ήτοι το Παράρτημα 3 της ΚΔΠ 379/2014 (4η Έκδοση – Απρίλιος 2014) καθώς επίσης και των σχετικών περί Εταιρικής Διακυβέρνησης ισχυουσών νομικών διατάξεων. Η 4η Έκδοση του Κώδικα είναι αναρτημένη στο Ιστοχώρο του ΧΑΚ και της Εταιρείας. Η Έκθεση και οι Ενοποιημένες και Χωριστές (της Μητρικής Εταιρείας) Οικονομικές Καταστάσεις ανακοινώνονται και είναι αναρτημένες στους Ιστοχώρους του ΧΑΚ και της Εταιρείας.

Δεν υπάρχουν ουσιώδεις αποκλίσεις από τις πρόνοιες του Κώδικα.

Τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου και διαχείρισης κινδύνων διασφαλίζουν την ομαλή λειτουργία του Συγκροτήματος και την τήρηση των εσωτερικών κανονισμών και διαδικασιών.

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΔΗΛΩΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ (συνέχεια)

Η Εταιρεία μέσω του συστήματος εσωτερικού ελέγχου, υπό την εποπτεία της Επιτροπής Ελέγχου και τη συμβολή της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων, έχει εφαρμόσει αποτελεσματικές διαδικασίες σύνταξης και ετοιμασίας των οικονομικών της καταστάσεων, όπως και για την κατάρτιση της περιοδικής πληροφόρησης η οποία απαιτείται για τις εισηγμένες εταιρείες. Τα κύρια χαρακτηριστικά των διαδικασιών αυτών, πρόσθετα με τα όσα έχουν αναφερθεί πιο πάνω, είναι:

Οι Οικονομικές Καταστάσεις των Θυγατρικών Εταιρειών του Συγκροτήματος ετοιμάζονται με ευθύνη του Οικονομικού Διευθυντή της κάθε εταιρείας υπό την επίβλεψη του Οικονομικού Διευθυντή του Συγκροτήματος.
Οι Οικονομικές Καταστάσεις της Εταιρείας και του Συγκροτήματος ετοιμάζονται με ευθύνη του Οικονομικού Διευθυντή της Εταιρείας υπό την επίβλεψη του Οικονομικού Διευθυντή του Συγκροτήματος.
Οι ανακοινώσεις των αποτελεσμάτων του Συγκροτήματος ανά τρίμηνο καθώς και οι συναφείς επεξηγηματικές καταστάσεις καταρτίζονται από τον Οικονομικό Διευθυντή του Συγκροτήματος και τυγχάνουν θεώρησης από την Επιτροπή Ελέγχου. Οι σχετικές ανακοινώσεις εγκρίνονται από το Διοικητικό Συμβούλιο πριν τη δημοσίευσή τους.

Οι μέτοχοι που κατείχαν, άμεσα ή έμμεσα, σημαντική συμμετοχή (συμπεριλαμβανομένων έμμεσων συμμετοχών μέσω πυραμιδικών διαρθρώσεων ή αλληλοσυμμετοχής) στην Εταιρεία αναφέρονται στη σημείωση 39 των ενοποιημένων και χωριστών οικονομικών καταστάσεων.

Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας είναι διαιρεμένο σε συνήθεις μετοχές με ίδια και ίσα δικαιώματα. Δεν υπήρχαν εκδομένες μετοχές με ειδικά δικαιώματα ελέγχου ή ψήφου.

Κάθε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου εκλέγεται από τη γενική συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας ή διορίζεται από το Διοικητικό Συμβούλιο. Μέλος που διορίζεται από το Διοικητικό Συμβούλιο αποχωρεί υποχρεωτικά κατά την πρώτη επόμενη του διορισμού του ετήσια γενική συνέλευση, η οποία και αποφασίζει για την εκλογή του. Σε κάθε ετήσια γενική συνέλευση αφυπηρετεί κατ' αρχαιότητα το ένα τρίτο των εκάστοτε διοικητικών συμβούλων και η επανεκλογή τους, εφόσον προσφέρονται για επανεκλογή, επαφίεται στην ετήσια γενική συνέλευση. Με συνήθη απόφαση της γενικής συνέλευσης μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου μπορεί να παυθεί πριν από τη λήξη της θητείας του.

Το Καταστατικό της Εταιρείας μπορεί να τροποποιηθεί με ειδικό ψήφισμα της γενικής συνέλευσης των μετόχων.

Η εξουσία του Διοικητικού Συμβουλίου είναι γενική και περιορίζεται μόνο από τις εξουσίες που παρέχονται στη Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας είτε από το Νόμο είτε από το Καταστατικό της Εταιρείας. Η απόφαση έκδοσης νέων μετοχών, εκτός αν αφορά παραχώρηση στα μέλη στην αναλογία των ήδη από αυτά κατεχομένων, λαμβάνεται από τη γενική συνέλευση και σε κάθε περίπτωση τηρείται η κάθε φορά ισχύουσα νομοθεσία σε ότι αφορά τη σχετική πληροφόρηση. Το δικαίωμα αγοράς ιδίων μετοχών της Εταιρείας, εκτός αν άλλως η νομοθεσία επιτρέπει, παρέχεται στο Διοικητικό Συμβούλιο από τη γενική συνέλευση για καθορισμένη περίοδο με ειδικό ψήφισμα.

Οι συνθέσεις, οι όροι εντολής και η λειτουργία των διοικητικών, διαχειριστικών και εποπτικών οργάνων που ορίζονται σύμφωνα με τον Κώδικα αναφέρονται στην Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου για την Εταιρική Διακυβέρνηση.

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΔΗΛΩΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ (συνέχεια)

Όπως αναφέρεται στο Μέρος ΙΙ (Α) της Έκθεσης Διοικητικού Συμβουλίου για την Εταιρική Διακυβέρνηση για το έτος 2018 που παρατίθεται αμέσως μετά την παρούσα Έκθεση, αναγνωρίζονται τα οφέλη από την πολυμορφία στη σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου. Το Διοικητικό Συμβούλιο θα πρέπει να αποτελείται από μέλη με υψηλή ακαδημαϊκή κατάρτιση και επιτυχημένο επαγγελματικό ιστορικό συνεκτιμώντας ότι η πείρα αποτελεί σημαντικό στοιχείο της αντίληψης και της ευθυκρισίας. Η έκταση και η σημαντικότητα των παραμέτρων αυτών, ωστόσο, θα πρέπει να αξιολογείται παράλληλα με την αναγκαιότητα ηλικιακής ανανέωσης. Συνυπάρχει η ανάγκη πολυμορφίας στην κατάρτιση και στην ειδικότητα των διοικητικών συμβούλων που να καλύπτει καλύτερα τις απαιτήσεις των τομέων δραστηριότητας της Εταιρείας. Στην προσμέτρηση των κριτηρίων αυτών δεν θα πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ των φύλων.

Η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας κατά την υπό επισκόπηση περίοδο κρίνεται συμβατή με την αναφερόμενη πολιτική και είναι ως ακολούθως:

Αδάμος Αδαμίδης (μέχρι 21/06/2018), 76 ετών. Πτυχιούχος της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Άσκησε το επάγγελμα του Δικηγόρου με ιδιαίτερη ενασχόληση, μεταξύ άλλων, στους τομείς της Εταιρικής Διακυβέρνησης, του Χρηματιστηριακού Δικαίου, του Δικαίου των Τηλεπικοινωνιών και του Δικαίου των Δημοσίων Συμβάσεων. Υπηρέτησε ως Υπουργός Συγκοινωνιών και Έργων και ως μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου. Υπηρετεί στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας από τις 8 Ιουλίου 1999.

Τάκης Κληρίδης, 67 ετών. Κάτοχος Business Studies Diploma του Ηνωμένου Βασιλείου και μέλος του Association of Chartered Certified Accountants UK. Άσκησε το επάγγελμα του Εγκεκριμένου Λογιστή μέχρι το 1999. Από το 2003 ασκεί το επάγγελμα του Σύμβουλου Επιχειρήσεων με εξειδίκευση, μεταξύ άλλων, στους τομείς των τραπεζικών, χρηματοδοτικών, ασφαλιστικών και ναυτιλιακών δραστηριοτήτων. Υπηρέτησε ως Υπουργός Οικονομικών (1999-2003) και υπήρξε μέλος του Συμβουλίου του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου. Υπηρέτησε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας από τις 15 Σεπτεμβρίου 2003. Στις 25 Οκτωβρίου 2018 εξελέγη Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας.

Βαρνάβας Ειρήναρχος, 60 ετών. Πτυχιούχος της Σχολής Διεύθυνσης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης και κάτοχος μεταπτυχιακού στον κλάδο των Ηλεκτρονικών Υπολογιστών από το ίδιο Πανεπιστήμιο. Είναι επιχειρηματίας στον τομέα της πληροφορικής. Υπηρετεί στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, της οποίας είναι ιδρυτής, από τις 9 Δεκεμβρίου 1986.

Νίκος Μιχαηλάς, 46 ετών. Κάτοχος BSc (Hons) in Industrial Economics with Accounting από το Πανεπιστήμιο του Nottingham και Ph.D. in Financial Economics από τo Manchester Business School. Είναι ο Διευθύνων Σύμβουλος της Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λτδ με εξειδίκευση, μεταξύ άλλων, στον τομέα των επενδύσεων. Είναι επίσης πρόεδρος του Συνδέσμου Επενδύσεων Χαρτοφυλακίου και Αμοιβαίων Κεφαλαίων και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου άλλων εταιρειών. Υπηρετεί στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας από τις 28 Σεπτεμβρίου 2006.

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΔΗΛΩΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ (συνέχεια)

Γιώργος Παπαϊωάννου, 56 ετών. Πτυχιούχος της Νοµικής Σχολής του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών. Από το 1990 µέχρι το 2002 υπηρέτησε στη Νοµική Υπηρεσία της Δηµοκρατίας, ως δικηγόρος της Δηµοκρατίας µε ιδιαίτερη ενασχόληση σε θέµατα διοικητικού και ποινικού δικαίου. Πήρε µέρος σε νοµικά συνέδρια και υπήρξε µέλος επιτροπής του Συµβουλίου της Ευρώπης για την καταπολέµηση της διαφθοράς. Το 2002 παραιτήθηκε από τη θέση του στη Νοµική Υπηρεσία της Δηµοκρατίας και έκτοτε διευθύνει δικό του δικηγορικό γραφείο στη Λευκωσία με ιδιαίτερη ενασχόληση σε υποθέσεις ποινικής φύσης. Υπηρετεί στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας από τις 21 Αυγούστου 2008.

Ανθούλης Παπαχριστοφόρου, 50 ετών. Κάτοχος πτυχίου Accounting and Finance (BA Hons) από το Πανεπιστήμιο South Bank του Λονδίνου και διπλώματος εμπορικών σπουδών του Institute of Commercial Management από το Bournemouth της Αγγλίας και επαγγελματικά εξειδικεύτηκε στον τομέα των χρηματοοικονομικών. Είναι μέλος του Association of Chartered Certified Accountants της Αγγλίας και του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου. Υπηρετεί στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας από τις 17 Νοεμβρίου 2013.

Αναστάσιος Αθανασιάδης, 49 ετών. Κάτοχος Bachelor of Arts Honours Degree in Economics, Accounting and Finance του Πανεπιστημίου του Manchester. Είναι μέλος του Institute of Chartered Accountants in England and Wales (FCA) και του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου. Ασκεί το επάγγελμα του Εγκεκριμένου Λογιστή και του Φορολογικού Σύμβουλου με ειδίκευση σε διεθνή φορολογικά θέματα και θέματα ελέγχου οικονομικών καταστάσεων. Υπηρέτησε ως Αναπληρωτής Κυβερνητικός Επίτροπος στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου. Υπηρετεί στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας από τις 7 Δεκεμβρίου 2015.

Η Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου για την Εταιρική Διακυβέρνηση για το έτος 2018 παρατίθεται αμέσως μετά την παρούσα Έκθεση.

ΝΟΜΙΜΟΙ ΕΛΕΓΚΤΕΣ

Οι νόμιμοι ελεγκτές του Συγκροτήματος, KPMG Limited, εκδήλωσαν επιθυμία να εξακολουθήσουν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους. Ψήφισμα για επαναδιορισμό των νομίμων ελεγκτών και για εξουσιοδότηση του Διοικητικού Συμβουλίου να καθορίσει την αμοιβή τους θα κατατεθεί στην Ετήσια Γενική Συνέλευση.

ΜΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Η Μη Χρηματοοικονομική Κατάσταση της Εταιρείας και του Συγκροτήματος θα δημοσιοποιηθεί μέχρι τις 30 Ιουνίου 2019.¹

Με εντολή του Διοικητικού Συμβουλίου,

Adaminco Secretarial Limited Γραμματέας

Λευκωσία, 28 Φεβρουαρίου 2019

^1. Κεφ. 113, άά 151Α.(9)(β) και 151Β.(9)(β)

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2018

I Πρώτο Μέρος - Η Υιοθέτηση του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης II Δεύτερο Μέρος - Η Εφαρμογή του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης

Ι. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ - Η Υιοθέτηση του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης

A. Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ - Τα Μέλη των Επιτροπών Διακυβέρνησης

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας στις 6 Μαρτίου 2003 αποφάσισε την εφαρμογή όλων των προνοιών του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης («ο Κώδικας»)² . Η Εταιρεία, μέσω των Επιτροπών του Κώδικα, εφαρμόζει τις πρόνοιες του Κώδικα και για όλες τις θυγατρικές της εταιρείες εκτός από τις πρόνοιες που αφορούν τη σύνθεση των διοικητικών τους συμβουλίων όπου κρίνεται λειτουργικότερη η σύνθεσή τους από Εκτελεστικούς διοικητικούς συμβούλους.

Η στελέχωση των θέσεων Αξιωματούχων και των μελών των Επιτροπών του Κώδικα κατά το 2018 είχε, και διαμορφώνεται μέχρι τη σύνταξη της παρούσας Έκθεσης, ως ακολούθως:

Αξιωματούχος Αναφοράς (§ Α.2.5. του Κώδικα - Το Διοικητικό Συμβούλιο θα πρέπει να διορίζει έναν από τους ανεξάρτητους μη-Εκτελεστικούς Διοικητικούς Συμβούλους ως ανώτερο ανεξάρτητο Διοικητικό Σύμβουλο ο οποίος θα είναι διαθέσιμος να ακούει τις ανησυχίες των μετόχων των οποίων το πρόβλημα τους δεν έχει λυθεί διαμέσου των κανονικών καναλιών επικοινωνίας.)

Γιώργος Παπαϊωάννου (Μη Εκτελεστικός, Ανεξάρτητος διοικητικός σύμβουλος).

Επιτροπή Διορισμών (§ A.4.1. του Κώδικα - Πρέπει να συσταθεί Επιτροπή Διορισμών προκειμένου να εκφέρει απόψεις στο Διοικητικό Συμβούλιο επί εισηγήσεων για διορισμό νέων Διοικητικών Συμβούλων. Η πλειοψηφία των μελών της επιτροπής αυτής πρέπει να είναι μη-Εκτελεστικοί Διοικητικοί Σύμβουλοι και Πρόεδρος της μπορεί να είναι είτε ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου (στην περίπτωση που είναι Μη Εκτελεστικός), είτε ένας μη-Εκτελεστικός Διοικητικός Σύμβουλος. Ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής Διορισμών πρέπει να γνωστοποιούνται στην Ετήσια Έκθεση.)

Αδάμος Αδαμίδης (Πρόεδρος μέχρι 21/06/2018, Μη Εκτελεστικός, Μη Ανεξάρτητος διοικητικός σύμβουλος), Γιώργος Παπαϊωάννου (Μη Εκτελεστικός, Ανεξάρτητος διοικητικός σύμβουλος, Πρόεδρος από 26/07/2018), Βαρνάβας Ειρήναρχος (Εκτελεστικός διοικητικός σύμβουλος), Τάκης Κληρίδης (Μη Εκτελεστικός, Ανεξάρτητος διοικητικός σύμβουλος) και Αναστάσιος Αθανασιάδης (Μη Εκτελεστικός, Ανεξάρτητος διοικητικός σύμβουλος).

Επιτροπή Αμοιβών (§ B.1.1. του Κώδικα - Για την αποφυγή πιθανών συγκρούσεων συμφερόντων, το Διοικητικό Συμβούλιο πρέπει να συστήσει Επιτροπή Αμοιβών η οποία να αποτελείται αποκλειστικά από Μη Εκτελεστικούς Διοικητικούς Συμβούλους και η οποία θα υποβάλλει συστάσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο, εντός συμφωνημένων όρων αναφοράς, επί του πλαισίου και του ύψους των αμοιβών των εκτελεστικών Διοικητικών Συμβούλων, καθορίζοντας εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου συγκεκριμένα πακέτα αμοιβής για κάθε Εκτελεστικό Διοικητικό Σύμβουλο, περιλαμβανομένων των δικαιωμάτων σύνταξης και οποιωνδήποτε πληρωμών αποζημίωσης. Οι εταιρείες προτρέπονται όπως τουλάχιστον ένα εκ των μελών της επιτροπής αμοιβών να έχει γνώσεις και εμπειρία στον τομέα της πολιτικής αμοιβών.)

Τάκης Κληρίδης (Πρόεδρος, Μη Εκτελεστικός, Ανεξάρτητος διοικητικός σύμβουλος), Νίκος Μιχαηλάς (Μη Εκτελεστικός, Μη Ανεξάρτητος διοικητικός σύμβουλος) και Αναστάσιος Αθανασιάδης, (Μη Εκτελεστικός, Ανεξάρτητος διοικητικός σύμβουλος).

^2.Η παρούσα Έκθεση συντάσσεται στη βάση του ισχύοντος κατά τους ουσιώδεις χρόνους Κώδικα, ήτοι το Παράρτημα 3 της ΚΔΠ 379/2014 (4η Έκδοση – Απρίλιος 2014), ο οποίος είναι αναρτημένος στον ιστοχώρο του ΧΑΚ

http://www.cse.com.cy/CMSPages/GetFile.aspx?guid=152de83a-defa-48cb-8fb1-8230321dc5e5 καθώς επίσης και των σχετικών περί Εταιρικής Διακυβέρνησης ισχυουσών νομικών διατάξεων. Ο ισχύων, κατά την έγκριση της παρούσας Έκθεσης, Κώδικας Εταιρικής Διακυβέρνησης αποτελεί το Παράρτημα 3 της ΚΔΠ 379/2014 όπως τροποποιήθηκε με την ΚΔΠ 21/2019, ο οποίος είναι αναρτημένος στον ιστοχώρο του ΧΑΚ http://www.cse.com.cy/CMSPages/GetFile.aspx?guid=c97d387c-f342-4620-af39-3c58684863aa.

Επιτροπή Ελέγχου ((§ Γ.3.1. του Κώδικα – Το Διοικητικό Συμβούλιο πρέπει να συστήσει Επιτροπή Ελέγχου που να αποτελείται από τουλάχιστο δύο Μη Εκτελεστικούς Διοικητικούς Συμβούλους, με γραπτούς όρους εντολής οι οποίοι να καθορίζουν σαφώς τις εξουσίες και τα καθήκοντα της. Τα ονόματα των μελών της Επιτροπής, η πλειοψηφία των οποίων θα πρέπει να είναι ανεξάρτητοι μη-Εκτελεστικοί Διοικητικοί Σύμβουλοι, πρέπει να γνωστοποιούνται στην Ετήσια Έκθεση. Ο Πρόεδρος της εν λόγω Επιτροπής ή οποιοδήποτε άλλο Μέλος πρέπει να έχει εμπειρία στα Λογιστικά ή στα Ελεγκτικά. Η Επιτροπή πρέπει να συνέρχεται σε συνεδρίες σε τακτά χρονικά διαστήματα, τουλάχιστον τέσσερις φορές ανά έτος.)

Αναστάσιος Αθανασιάδης (Πρόεδρος, Μη Εκτελεστικός, Ανεξάρτητος διοικητικός σύμβουλος), Τάκης Κληρίδης (Μη Εκτελεστικός, Ανεξάρτητος διοικητικός σύμβουλος), Νίκος Μιχαηλάς (Μη Εκτελεστικός, Μη Ανεξάρτητος διοικητικός σύμβουλος) και Γιώργος Παπαϊωάννου (Μη Εκτελεστικός, Ανεξάρτητος διοικητικός σύμβουλος).

Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων (§ Γ.3.8. και § Γ.3.9 του Κώδικα - Τα συστήματα διαχείρισης κινδύνων (risk management systems) επιβλέπονται από ξεχωριστή Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων η οποία αποτελείται από Μη Εκτελεστικούς Διοικητικούς Συμβούλους. Η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων, όπου υφίσταται, πρέπει να συνεδριάζει τουλάχιστον μια φορά κάθε τρίμηνο και ο Πρόεδρός της να ενημερώνει το Διοικητικό Συμβούλιο. - Η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων πρέπει να εφαρμόζεται υποχρεωτικά από όλες τις εταιρείες που έχουν εισηγμένους τίτλους στην Κύρια Αγορά […].)

Νίκος Μιχαηλάς (Πρόεδρος, Μη Εκτελεστικός, Μη Ανεξάρτητος διοικητικός σύμβουλος), Τάκης Κληρίδης (Μη Εκτελεστικός, Ανεξάρτητος διοικητικός σύμβουλος) και Αναστάσιος Αθανασιάδης (Μη Εκτελεστικός, Ανεξάρτητος διοικητικός σύμβουλος).

Λειτουργός Συμμόρφωσης με τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης (§ Γ.3.7. του Κώδικα - Το Διοικητικό Συμβούλιο πρέπει να διορίσει κατάλληλο στέλεχος ως Λειτουργό Συμμόρφωσης με τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης (Compliance with Code of Corporate Governance Officer.)

Αδάμος Αδαμίδης.

Αξιωματούχος Επικοινωνίας (§ Δ.2.4. του Κώδικα - Το Διοικητικό Συμβούλιο πρέπει να διορίσει διευθυντικό στέλεχος ή αξιωματούχο της εταιρείας ως άτομο επικοινωνίας των μετόχων με την Εταιρεία (Investor Liaison Officer). Οι πληροφορίες που αφορούν την εταιρεία θα πρέπει να παρέχονται δίκαια, έγκαιρα και χωρίς κόστος σε όλους τους μετόχους.)

Δήμος Αναστασίου.

Β. ΟΙ ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ

Οι Όροι Εντολής κάθε Αξιωματούχου και κάθε Επιτροπής, που εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο, ύστερα από εισήγησή τους, είναι οι ακόλουθοι:

Β.1. Όροι Εντολής του Αξιωματούχου Αναφοράς

Ο Αξιωματούχος Αναφοράς επιλαμβάνεται των ανησυχιών και των προβλημάτων των μετόχων που αναφύονται στη σχέση τους με την Εταιρεία και δεν έχουν επιλυθεί με άλλες διαδικασίες επικοινωνίας.

Β.2. Όροι Εντολής της Επιτροπής Διορισμών

2.1. Σκοπός της Επιτροπής θα είναι να βοηθά το Διοικητικό Συμβούλιο
στην ανεύρεση προσοντούχων προσώπων για να γίνουν μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου,
στον καθορισμό της σύνθεσης του Διοικητικού Συμβουλίου και των Επιτροπών του,
στην παρακολούθηση διαδικασίας για απολογισμό της αποδοτικότητας του Διοικητικού Συμβουλίου, και
στην ανάπτυξη και εφαρμογή κατευθυντήριων γραμμών Εταιρικής Διακυβέρνησης της Εταιρείας.
2.2. Για τον σκοπό αυτό η Επιτροπή θα έχει τις ακόλουθες εξουσίες και ευθύνες:
α. Να κατευθύνει την έρευνα για εύρεση προσοντούχων προσώπων για να γίνουν μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και να επιλέγει υποψήφιους διοικητικούς συμβούλους για να προταθούν προς τους μετόχους για αποδοχή κατά την ετήσια γενική συνέλευση. Η Επιτροπή θα επιλέγει πρόσωπα υποψήφιους διοικητικούς συμβούλους μεγίστης προσωπικής και επαγγελματικής ακεραιότητας, που θα έχουν επιδείξει ιδιαίτερη ικανότητα και κρίση και που θα είναι οι πλέον ικανοί, σε συνδυασμό με τους άλλους διοικητικούς συμβούλους, ομαδικά, να υπηρετήσουν τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα των μετόχων.
β. Να ανασκοπεί τη σύνθεση των επιτροπών του Διοικητικού Συμβουλίου και να εισηγείται στο Διοικητικό Συμβούλιο τον διορισμό διοικητικών συμβούλων σε κάθε Επιτροπή. Η Επιτροπή θα ανασκοπεί και εισηγείται σε ετήσια βάση τη σύνθεση των επιτροπών και θα προτείνει πρόσθετα μέλη επιτροπών για πλήρωση κενών θέσεων εφόσον απαιτείται.
γ. Να επεξεργάζεται και εισηγείται στο Διοικητικό Συμβούλιο για έγκριση κατευθυντήριες γραμμές για την Εταιρική Διακυβέρνηση. Η Επιτροπή θα ανασκοπεί τις κατευθυντήριες αυτές γραμμές σε ετήσια βάση ή συχνότερα αν κριθεί αναγκαίο, και θα εισηγείται αλλαγές εφόσον απαιτείται.
δ. Να επεξεργάζεται και εισηγείται προς το Διοικητικό Συμβούλιο για έγκριση, διαδικασία ετήσιου απολογισμού της εργασίας του Διοικητικού Συμβουλίου και των Επιτροπών του. Η Επιτροπή θα επιβλέπει τους ετήσιους απολογισμούς.
ε. Να ανασκοπεί σε ετήσια βάση τις αμοιβές και τα ωφελήματα των Διοικητικών Συμβούλων.
στ. Να μεταβιβάζει οποιανδήποτε από τις ευθύνες της σε υποεπιτροπές, όπως η ίδια η Επιτροπή θα κρίνει κατάλληλο.
ζ. Να αναθέτει οποιανδήποτε διερεύνηση για υποψήφιους διοικητικούς συμβούλους και να αναθέτει σε εξωτερικούς συμβούλους όπως η Επιτροπή κρίνει κατάλληλο. Η Επιτροπή θα έχει αποκλειστική εξουσία για την έγκριση της σχετικής αμοιβής και των σχετικών όρων εντολής.
2.3. Η Επιτροπή έχει αντίστοιχες εξουσίες και ευθύνες για όλο το Συγκρότημα της Εταιρείας.
2.4. Η Επιτροπή θα υποβάλλει έκθεση για τις ενέργειες και τις εισηγήσεις της στο Διοικητικό Συμβούλιο μετά από κάθε συνεδρία της και θα καταρτίζει και παρουσιάζει στο διοικητικό συμβούλιο ετήσια έκθεση για την απόδοσή της. Η Επιτροπή θα ανασκοπεί τουλάχιστον μια φορά τον χρόνο την επάρκεια αυτών των όρων εντολής και θα εισηγείται οποιεσδήποτε αλλαγές στο Διοικητικό Συμβούλιο για έγκριση.

Β.3. Όροι Εντολής της Επιτροπής Αμοιβών

3.1. Σκοπός της Επιτροπής είναι να έχει τη γενική ευθύνη, που πηγάζει από τις υποχρεώσεις του Διοικητικού Συμβουλίου για έλεγχο και καθορισμό των αμοιβών των εκτελεστικών αξιωματούχων της Εταιρείας.
3.2. Για να μπορέσει να εκπληρώσει το σκοπό της, η Επιτροπή θα έχει τις εξής εξουσίες και ευθύνες:
α. Να αναθεωρεί περιοδικά την πολιτική αμοιβών των εκτελεστικών ή διευθυνόντων διοικητικών συμβούλων, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής αναφορικά με τις αμοιβές βάσει μετοχών και την εφαρμογή της.

Συναφώς θα αξιολογεί το βαθμό επιτυχίας και εκπλήρωσης των στόχων από κάθε αξιωματούχο και με βάση την αξιολόγηση αυτή θα υποβάλλει εισήγηση προς το Διοικητικό Συμβούλιο για την προτεινόμενη αμοιβή τους, συμπεριλαμβανομένων του μισθού, bonus, κινήτρων κλπ και τη μορφή με την οποία θα καταβάλλονται (Δικαιώματα Επιλογής αγοράς Μετοχών κλπ).

Το ύψος των αμοιβών πρέπει να είναι επαρκές, όχι όμως καθ' υπερβολή, για να προσελκύει και να διατηρεί στην υπηρεσία της Εταιρείας, τον Πρώτο Εκτελεστικό Διευθυντή και τους άλλους Εκτελεστικούς Διοικητικούς Συμβούλους που ενισχύουν τη διοίκηση της Εταιρείας. Μέρος της αμοιβής του Πρώτου Εκτελεστικού Διευθυντή καθώς και των άλλων Εκτελεστικών Διοικητικών Συμβούλων πρέπει να καθορίζεται με τέτοιο τρόπο που να συνδέει αυτές τις αμοιβές με τη απόδοση της Εταιρείας καθώς και του συγκεκριμένου ατόμου.

Η Επιτροπή θα ζητά τις απόψεις του Προέδρου και του Πρώτου Εκτελεστικού Διευθυντή, όσον αφορά τις προτάσεις σχετικά με τις αμοιβές των άλλων Εκτελεστικών Συμβούλων.

Η Επιτροπή Αμοιβών δεν θα καθορίζει την αμοιβή των Διοικητικών Συμβούλων για τον χρόνο συμμετοχής τους σε δραστηριότητες των επιτροπών. Αυτή η αμοιβή θα καθορίζεται από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας.

β. Να επεξεργάζεται και να αναθεωρεί τα σχέδια κινήτρων του προσωπικού της Εταιρείας και να προτείνει στο Διοικητικό Συμβούλιο σχέδια ή αλλαγές που να ενθαρρύνουν το προσωπικό να καταβάλει ακόμα μεγαλύτερες προσπάθειες για εκπλήρωση των στόχων της Εταιρείας. Τα σχέδια κινήτρων θα πρέπει να
(i) αποσκοπούν στη μακροχρόνια αύξηση της απόδοσης των κινήτρων, ούτως ώστε να
ενθαρρύνουν τους αξιωματούχους και το υπόλοιπο προσωπικό να παραμείνουν στην Εταιρεία, (ii) να μη επιβαρύνουν την κερδοφορία της Εταιρείας, και
(iii) να είναι συμβατά με τα συμφέροντα των μετόχων.

3.3.

α. Η Επιτροπή θα μπορεί να έχει πρόσβαση σε επαγγελματικές συμβουλές εντός και εκτός της Εταιρείας και θα μπορεί να λάβει υπόψη αμοιβές που καταβάλλονται σε συγκρίσιμες εταιρείες, για σκοπούς καθορισμού των αμοιβών του Πρώτου Εκτελεστικού Διευθυντή και άλλων Εκτελεστικών Διοικητικών Συμβούλων, λαμβάνοντας πάντοτε υπόψη και την αρχή της διατήρησης και αύξησης της απόδοσης της Εταιρείας και/ή του τομέα ευθύνης κάθε συγκεκριμένου αξιωματούχου και ότι αυξήσεις στις αμοιβές πρέπει να είναι το αποτέλεσμα αντίστοιχης βελτίωσης της απόδοσης της Εταιρείας.
β. Η Επιτροπή Αμοιβών πρέπει να λαμβάνει υπόψη τους όρους αμοιβής και τις συνθήκες εργοδοσίας σε όλα τα επίπεδα της Εταιρείας, όταν καθορίζονται μισθολογικές αυξήσεις, ούτως ώστε να κυριαρχεί σε ολόκληρη την Εταιρεία το αίσθημα του δίκαιου διαμοιρασμού, εκ μέρους της Εταιρείας, των θετικών αποτελεσμάτων, στο μέτρο που αντιστοιχεί στον ρόλο και στη συνεισφορά τους στη βελτίωση της απόδοσης της Εταιρείας.
γ. Η Επιτροπή πρέπει να εξετάζει τις δεσμεύσεις αποζημίωσης (συμπεριλαμβανομένων εισφορών για συντάξεις) που προκύπτουν από τις συμφωνίες εργοδοσίας του Πρώτου Εκτελεστικού Διευθυντή και άλλων Εκτελεστικών Διοικητικών Συμβούλων, εάν υπάρχουν, στην περίπτωση πρόωρου τερματισμού και να επιδιώκει την προσθήκη ρητής πρόνοιας στο αρχικό συμβόλαιο. Τα συμβόλαια εργοδότησης των Αξιωματούχων αυτών δεν πρέπει να περιλαμβάνουν πρόνοιες οι οποίες εύλογα μπορούν να θεωρηθούν ως απαγορευτικές στις περιπτώσεις εξαγοράς ή συγχώνευσης της Εταιρείας, ούτε πρόνοιες για επιβάρυνση της Εταιρείας με τυχόν πρόστιμα τα οποία δυνατόν να επιβληθούν σε Διοικητικούς Συμβούλους.
δ. Σε περίπτωση όπου το αρχικό συμβόλαιο δεν περιλαμβάνει ρητή πρόνοια για δεσμεύσεις προς αποζημίωση, σε περίπτωση πρόωρης απομάκρυνσης, η Επιτροπή πρέπει εντός νομικών πλαισίων και ανάλογα με τα συγκεκριμένα δεδομένα της κάθε περίπτωσης, να προσαρμόζει την προσέγγιση της με ευρύτερο σκοπό την αποφυγή επιβράβευσης της μειωμένης απόδοσης, να γίνεται δίκαιος χειρισμός όταν η απομάκρυνση δεν οφείλεται σε μειωμένη επίδοση και να χειρίζεται αυστηρά και με στόχο τη μείωση της αποζημίωσης στις περιπτώσεις αποχωρούντων Εκτελεστικών Διοικητικών Συμβούλων, ούτως ώστε να αντανακλάται η υποχρέωση των αποχωρούντων για απάμβλυνση της απώλειας.
3.4. Η Επιτροπή έχει αντίστοιχες εξουσίες και ευθύνες για όλο το Συγκρότημα της Εταιρείας.
3.5. Η Επιτροπή θα συντάσσει την Ετήσια Έκθεση Αμοιβών που θα υποβάλλεται από το Διοικητικό Συμβούλιο στους μετόχους της Εταιρείας καθώς και το μέρος της Έκθεσης περί Εταιρικής Διακυβέρνησης που αναφέρεται στις αμοιβές των Διοικητικών Συμβούλων, σύμφωνα με τις οδηγίες και τις διατάξεων του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου.

B.4. Όροι Εντολής της Επιτροπής Ελέγχου

4.1. Ο ρόλος της Επιτροπής είναι η βοήθεια προς το Διοικητικό Συμβούλιο, στην εποπτεία της ποιότητας και ορθότητας των οικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας, της τήρησης των νομικών και διοικητικών κανονισμών, της εξέτασης του επαγγελματικού επιπέδου των ελεγκτών, της ελεγκτικής εργασίας και της ανεξαρτησίας τους, και της απόδοσης του εσωτερικού ελέγχου. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου πρέπει να έχει εμπειρία στα Λογιστικά ή στα Χρηματοοικονομικά.
4.2. Ο αριθμός των μελών της Επιτροπής καθορίζεται από το Διοικητικό Συμβούλιο. Η πλειοψηφία των μελών πρέπει να είναι Μη Εκτελεστικοί Διοικητικοί Σύμβουλοι.
4.3. Τα καθήκοντα και οι ευθύνες της Επιτροπής είναι:
α. Η αξιολόγηση του επιπέδου του εσωτερικού ελέγχου, η επιθεώρηση των εσωτερικών χρηματοοικονομικών συστημάτων (company's internal financial controls) και των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου (company's internal control) και η διασφάλιση εφαρμογής των διατάξεων του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης που αφορούν τη στελέχωση, τη λειτουργία και την ανεξαρτησία του Τμήματος.
β. Η επιθεώρηση όλων των οικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας και η παρακολούθηση της διαδικασίας χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και η υποβολή συστάσεων ή προτάσεων για την εξασφάλιση της ακεραιότητάς της.
γ. Η παροχή εισηγήσεων και συστάσεων για βελτίωση του διαχειριστικού ελέγχου.
δ. Η επιθεώρηση εγκυκλίων, εκθέσεων οικονομικού περιεχομένου ή άλλων πληροφοριών σχετικά με τα δικαιώματα των Μετόχων προ της αποστολής των προς αυτούς.
ε. Η ευθύνη για τη διαδικασία επιλογής και την πρόταση διορισμού νομίμων ελεγκτών ή ελεγκτικών γραφείων.
στ. Η ενημέρωση του Διοικητικού Συμβουλίου για το αποτέλεσμα του υποχρεωτικού ελέγχου και η επεξήγηση της συμβολής του υποχρεωτικού ελέγχου στην ακεραιότητα της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και του ρόλου της Επιτροπής στην εν λόγω διαδικασία.
ζ. Η ευθύνη για τις σχέσεις της Εταιρείας με τους νόμιμους ελεγκτές γενικά, συμπεριλαμβανομένης και της συζήτησης για το προσωπικό των νόμιμων ελεγκτών που θα είναι υπεύθυνοι για τον έλεγχο της Εταιρείας.
η. Η επιθεώρηση της έκτασης και της αποτελεσματικότητας του ελέγχου ως επίσης και της ανεξαρτησίας και αποτελεσματικότητας των νομίμων ελεγκτών ή των ελεγκτικών γραφείων και ιδίως της καταλληλόλητας της παροχής από τους νομίμους ελεγκτές συμπληρωματικών υπηρεσιών στην Εταιρεία στη βάση της εκάστοτε ισχύουσας νομοθεσίας.
θ. Ο χειρισμός των παρατηρήσεων/ εισηγήσεων των ελεγκτών σχετικά με τη διαχείριση της Εταιρείας, την ετοιμασία και παρουσίαση των οικονομικών της καταστάσεων και την παρακολούθηση της εφαρμογής τους.
ι. Η υποβολή ετησίως αναφοράς στο Διοικητικό Συμβούλιο που να περιλαμβάνει:
- (i) Το ποσό των ελεγκτικών και συμβουλευτικών αμοιβών που πληρώνονται από την Εταιρεία και τις θυγατρικές της στους νόμιμους ελεγκτές.
- (ii) Την ανάθεση στους νόμιμους ελεγκτές συμβουλευτικών καθηκόντων εφόσον κρίνεται ουσιώδης είτε με βάση τη σημασία του ζητήματος για την Εταιρεία και τις θυγατρικές της, είτε με βάση το ποσό της σχετικής προς τους νόμιμους ελεγκτές αμοιβής
ια. Η επίβλεψη των διαδικασιών επιλογής από τον Οικονομικό Διευθυντή των λογιστικών αρχών (Accounting Policies) και λογιστικών υπολογισμών (Accounting Estimates) για τις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας.
ιβ. Η Σύνταξη, με τη βοήθεια του λειτουργού Συμμόρφωσης με τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης, Έκθεσης του Διοικητικού Συμβουλίου περί Εταιρικής Διακυβέρνησης για περίληψη στην Ετήσια Έκθεση της Εταιρείας.
ιγ. Η επιθεώρηση των συναλλαγών της Εταιρείας που αναφέρονται στην παράγραφο Α.1.2. (ζ) του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης ούτως ώστε να διασφαλίζεται ότι γίνονται στα πλαίσια της συνήθους εμπορικής τακτικής (arm's length).
4.4 Η Επιτροπή έχει αντίστοιχες εξουσίες και ευθύνες για όλο το Συγκρότημα της Εταιρείας

B.5. Όροι Εντολής της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων

5.1. Σκοποί της Επιτροπής είναι:
α. Να διαμορφώνει τη στρατηγική ανάληψης κάθε μορφής κινδύνων που ανταποκρίνεται στους επιχειρηματικούς στόχους της Εταιρείας και στην επάρκεια διαθέσιμων πόρων σε τεχνικά μέσα και προσωπικό.
β. Να ελέγχει την ανεξαρτησία, επάρκεια και αποτελεσματικότητα της λειτουργίας της Διεύθυνσης Διαχείρισης Κινδύνων της οποίας η Επιτροπή θα έχει την ευθύνη του διορισμού και εποπτείας.
γ. Να μεριμνά για την ανάπτυξη και τη διαρκή αποτελεσματικότητα του εσωτερικού συστήματος διαχείρισης κινδύνων και την ενσωμάτωσή του στη διαδικασία λήψης των επιχειρηματικών αποφάσεων, όσον αφορά κάθε μορφής κινδύνους.
δ. Να καθορίζει τις αρχές που πρέπει να διέπουν τη διαχείριση των κινδύνων ως προς την αναγνώριση, πρόβλεψη, μέτρηση, παρακολούθηση, έλεγχο και αντιμετώπισή τους σύμφωνα με την εκάστοτε ισχύουσα επιχειρηματική στρατηγική και την επάρκεια των διαθέσιμων πόρων.
ε. Να ενημερώνεται σε τακτική βάση και να παρακολουθεί το συνολικό επίπεδο ανάληψης κινδύνων (risk profile) της Εταιρείας, να καθοδηγεί τη Διεύθυνση Διαχείρισης Κινδύνων ως προς την υλοποίηση της στρατηγικής ανάληψης κινδύνων και των πολιτικών διαχείρισή τους.
στ. Να διασφαλίζει ότι το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας ενημερώνεται επαρκώς για όλα τα θέματα που αφορούν τη στρατηγική ανάληψης, το επίπεδο ανοχής και το επίπεδο ανάληψης κινδύνων κατά την εκτέλεση των στρατηγικών και εποπτικών του καθηκόντων.
5.2. Η Επιτροπή έχει εξουσίες και καθήκοντα:
α. Να διερευνά οποιαδήποτε δραστηριότητα η οποία εμπίπτει στο πλαίσιο λειτουργίας της και να λαμβάνει από οποιανδήποτε αναγκαία πληροφορία.
β. Να ορίζει εξωτερικούς, νομικούς ή άλλους επαγγελματίες, συμβούλους που θα κριθούν απαραίτητοι για την υλοποίηση του έργου της και να εξασφαλίζει πόρους για την πληρωμή των αντίστοιχων αμοιβών και δαπανών.
γ. Να διαμορφώνει σε ετήσια βάση και να εισηγείται στο Διοικητικό Συμβούλιο τη στρατηγική ανάληψης κινδύνων της Εταιρείας, να παρακολουθεί την εφαρμογή των σχετικών αποφάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου και να εισηγείται κατάλληλες τροποποιήσεις.
δ. Να εγκρίνει και ανασκοπεί σε ετήσια βάση και όποτε άλλοτε απαιτείται, τις αρχές και την πολιτική διαχείρισης των κινδύνων.
ε. Να λαμβάνει και αξιολογεί τις υποβαλλόμενες ανά τρίμηνο αναφορές της Διεύθυνσης Διαχείρισης Κινδύνων σχετικά με το συνολικό επίπεδο ανάληψης κινδύνων της Εταιρείας και την ανάπτυξη και αποτελεσματικότητα του συστήματος διαχείρισης κινδύνων, να ενημερώνει το Διοικητικό Συμβούλιο σχετικά με τους σημαντικότερους κινδύνους που έχει αναλάβει η Εταιρεία και να παρακολουθεί και να βεβαιώνει την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους.
στ. Να αξιολογεί ετησίως με βάση την ετήσια έκθεση της Διεύθυνσης Διαχείρισης Κινδύνων την επάρκεια και την αποτελεσματικότητα της πολιτικής διαχείρισης κινδύνων της Εταιρείας και ιδίως τη συμμόρφωση προς το καθορισμένο επίπεδο ανοχής κινδύνου.
ζ. Να διατυπώνει προτάσεις και να εισηγείται διορθωτικές ενέργειες στο Διοικητικό Συμβούλιο, σε περίπτωση κατά την οποία διαπιστώνει αδυναμία υλοποίησης της στρατηγικής που έχει διαμορφωθεί για τη διαχείριση κινδύνων της Εταιρείας ή αποκλίσεις προς την εφαρμογή της.
η. Να διατυπώνει προτάσεις προς το Διοικητικό Συμβούλιο για οποιοδήποτε θέμα εμπίπτει στο σκοπό και στα καθήκοντά της.
θ. Να ετοιμάσει και να αναθεωρεί Εγχειρίδιο Διαχείρισης Κινδύνων το οποίο θα καταγράφει:
- i. Την πολιτική διαχείρισης κινδύνων της Εταιρείας (risk appetite/tolerance, risk capacity, risk target, actual risks),
- ii. Τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η Εταιρεία (credit risk, market risk, liquidity risk, operational risk),
- iii. Τη διαδικασία Διαχείρισης Κινδύνων (risk measurement, risk control, risk mitigation, risk monitoring and performance).
5.3. Η Επιτροπή έχει αντίστοιχες εξουσίες και ευθύνες για όλο το Συγκρότημα της Εταιρείας.

Β.6. Όροι Εντολής Λειτουργού Συμμόρφωσης

Ο Λειτουργός Συμμόρφωσης είναι ο αρμόδιος για την εφαρμογή του Κώδικα. Στην άσκηση των καθηκόντων του θα μπορεί να διαβουλεύεται με τα άλλα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και να συμβουλεύεται τους εσωτερικούς και εξωτερικούς συμβούλους της Εταιρείας, ανάλογα με την περίπτωση. Οι διοικητικοί σύμβουλοι θα μπορούν να απευθύνονται στον Λειτουργό Συμμόρφωσης και να βεβαιώνονται ότι βρίσκονται και ενεργούν σε πλήρη συμμόρφωση με τον Κώδικα. Οι διοικητικοί σύμβουλοι που πληροφορούνται ή που υποψιάζονται ότι έχει εμφανιστεί ή ότι είναι πιθανό να εμφανιστεί παραβίαση του Κώδικα πρέπει αμέσως να ενημερώνουν σχετικά τον Λειτουργό Συμμόρφωσης.

Β.7. Όροι Εντολής Υπεύθυνου Επικοινωνίας

Ο Υπεύθυνος Επικοινωνίας θα ενεργεί με σκοπό:

1. Να διασφαλίζεται διαρκής ευχερής επικοινωνία με όλους τους μετόχους.
1. Να δίδονται στους μετόχους συνεχώς και έγκαιρα, έγκυρες και ακριβείς πληροφορίες για ουσιώδεις αλλαγές στην Εταιρεία που αφορούν την οικονομική της κατάσταση, την απόδοσή της, τα περιουσιακά της στοιχεία και τη διακυβέρνησή της.
1. Να παροτρύνονται οι μέτοχοι να έχουν μεγαλύτερη συμμετοχή στις Γενικές Συνελεύσεις και στις εργασίες τους και να δίνεται σε αυτούς η ευκαιρία να εκφράζουν τις απόψεις τους σε διάφορα θέματα που επηρεάζουν την Εταιρεία.
1. Όπου κρίνεται σκόπιμο από το Διοικητικό Συμβούλιο, να διοργανώνονται συναντήσεις, ημερίδες, σεμινάρια, διαλέξεις για την επιπλέον ενημέρωση των επενδυτών.
1. Να υπάρχει παρουσία και συμμετοχή της Εταιρείας σε συνεντεύξεις τύπου, συνέδρια και λοιπές δραστηριότητες που τυχόν να διοργανώνει το Χρηματιστήριο στην Κύπρο και στο εξωτερικό.

Ο Υπεύθυνος Επικοινωνίας θα πρέπει να είναι γνώστης της χρηματοοικονομικής κατάστασης και της στρατηγικής ανάπτυξης της Εταιρείας και ενήμερος των ουσιαστικών εξελίξεων στην Εταιρεία.

Β.8. Ο Κώδικας Εταιρικής Διακυβέρνησης όπως εκάστοτε ισχύει

Οι όροι εντολής των Επιτροπών και των Αξιωματούχων θα περιλαμβάνουν και κάθε εξουσία και κάθε ευθύνη που προνοείται από τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης όπως εκάστοτε ισχύει.

ΙΙ. ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ - Η Εφαρμογή του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης

Α. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ

Α.1. Διοικητικό Συμβούλιο

Το Διοικητικό Συμβούλιο κατά το έτος 2018 συνήλθε σε 18 συνεδριάσεις. Έχει επίσης λάβει 20 Γραπτές Αποφάσεις σύμφωνα με το άρθρο 112 του Καταστατικού της Εταιρείας. Οι τακτικές συνεδριάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου είχαν προγραμματισθεί κατά την τελευταία Πέμπτη κάθε μήνα. Η Διεύθυνση της Εταιρείας γνωρίζει το πρόγραμμα συνεδριάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου καθώς και τα θέματα της ημερήσιας διάταξης εφ' όσον τούτο κριθεί συμβουλεύσιμο. Ο Διευθυντής Ανάπτυξης Εργασιών του Συγκροτήματος, ο Διευθυντής του Τομέα Διανομής, ο Διευθυντής Πωλήσεων, Μάρκετινγκ και Υπηρεσιών και o Διευθυντής Εργασιών του Συγκροτήματος παρευρίσκονται κατά κανόνα ή όταν είναι συμβουλεύσιμο στις συνεδριάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου.

Οι διοικητικοί σύμβουλοι κατέχουν θέσεις και σε άλλα διοικητικά συμβούλια. Εκτός αν διαφορετικά ρητά αναφέρεται, η κατοχή θέσης σε άλλα διοικητικά συμβούλια δεν επηρεάζει την ανεξαρτησία του διοικητικού συμβούλου.

Η αποκλειστική αρμοδιότητα του Διοικητικού Συμβουλίου καλύπτει όλα τα ζητήματα της πρόνοιας Α.1.2. του Κώδικα.

Οι διοικητικοί σύμβουλοι, για καλύτερη άσκηση των καθηκόντων τους, μπορούν να λαμβάνουν ανεξάρτητες επαγγελματικές συμβουλές με έξοδα της Εταιρείας, εφόσον ενημερώσουν σχετικά το Διοικητικό Συμβούλιο ή σε εξαιρετικές περιπτώσεις τον Πρόεδρο ή άλλο μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου. Οι διοικητικοί σύμβουλοι έχουν πρόσβαση στις συμβουλές και στις υπηρεσίες της Γραμματείας της Εταιρείας.

Εκτιμάται ότι η κρίση των διοικητικών συμβούλων είναι αμερόληπτη και ανεξάρτητη και λαμβάνεται με γνώμονα τα συμφέροντα της Εταιρείας και κατ' επέκταση των μετόχων της.

Δεν υπάρχει ιδιαίτερο πρόγραμμα επιμόρφωσης των διοικητικών συμβούλων αναφορικά με τις νομοθεσίες για το Χρηματιστήριο και τις εταιρείες. Γίνεται ωστόσο ενημέρωση τόσο για τις βασικές πρόνοιες που διέπουν την ιδιότητα και τη λειτουργία των διοικητικών συμβούλων δημοσίων εταιρειών όσο και για τις από καιρού σε καιρό σχετικές τροποποιήσεις.

Οι αρμοδιότητες του Διοικητικού Συμβουλίου ασκούνται συλλογικά και οι αποφάσεις του κατά κανόνα εκτελούνται με εξουσιοδότηση που παρέχεται στον Διευθύνοντα διοικητικό σύμβουλο.

Η διευθυντική στελέχωση θεωρείται η σπονδυλική στήλη της επιχείρησης της Εταιρείας και η διαδικασία εργοδοσίας ακολουθεί ορθολογικά κριτήρια με στόχο την εύρεση του καλύτερου υπό τις περιστάσεις.

Α.2. Ισορροπία Διοικητικού Συμβουλίου

Το Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται μέχρι 21/06/2018 από επτά μέλη (Αδάμος Αδαμίδης (μέχρι 21/06/2018), Βαρνάβας Ειρήναρχος, Τάκης Κληρίδης (Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου από τις 25/10/2018), Νίκος Μιχαηλάς, Γιώργος Παπαϊωάννου, Ανθούλης Παπαχριστοφόρου και Αναστάσιος Αθανασιάδης).

Οι Τάκης Κληρίδης, Νίκος Μιχαηλάς, Γιώργος Παπαϊωάννου και Αναστάσιος Αθανασιάδης είναι Μη Εκτελεστικοί διοικητικοί σύμβουλοι.

Με βάση τα κριτήρια του Κώδικα εκ των Μη Εκτελεστικών διοικητικών συμβούλων ο Αναστάσιος Αθανασιάδης είναι Ανεξάρτητος διοικητικός σύμβουλος. Ο Τάκης Κληρίδης στις 15/09/2012 και ο Γιώργος Παπαϊωάννου στις 24/08/2017 συμπλήρωσαν εννέα έτη υπηρεσίας στο Διοικητικό Συμβούλιο και σύμφωνα με τη διάταξη Α.2.3.(η) του Κώδικα θα έπρεπε έκτοτε να θεωρούνται μη Ανεξάρτητοι. Το Διοικητικό Συμβούλιο ωστόσο έχει την άποψη ότι η προσωπικότητά τους και η επιστημονική τους γνώση και η επαγγελματική τους πείρα και ιστορία αφενός και η αποδεδειγμένη αντικειμενικότητα και αμεροληψία στην άσκηση των καθηκόντων τους ως διοικητικών συμβούλων της Εταιρείας αφετέρου, καθώς επίσης και η απουσία διασύνδεσης συμφερόντων με τη Διεύθυνση ή τους Κύριους Μετόχους και οποιουδήποτε άμεσου ή έμμεσου συγκρουόμενου συμφέροντός τους με τα συμφέροντα της Εταιρείας και των μετόχων της, αποτελούν βεβαιωτικά και εχέγγυα μη επηρεασμού της ανεξαρτησίας τους. Και για τους λόγους αυτούς τους καταλέγει στους Ανεξαρτήτους διοικητικούς συμβούλους.

Από τους Μη Εκτελεστικούς διοικητικούς συμβούλους ο Αδάμος Αδαμίδης ήταν κατά τους ουσιώδεις χρόνους εταίρος στον οίκο των νομικών συμβούλων της Εταιρείας και μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Γραμματέα της Εταιρείας.

Πρώτος Εκτελεστικός Διευθυντής είναι ο Αντιπρόεδρος και Διευθύνων διοικητικός σύμβουλος Βαρνάβας Ειρήναρχος και Αναπληρωτής Πρώτος Εκτελεστικός και Διευθύνων διοικητικός σύμβουλος ο Ανθούλης Παπαχριστοφόρου. Ο Ανθούλης Παπαχριστοφόρου είναι επίσης ο Οικονομικός Διευθυντής του Συγκροτήματος.

Σύμφωνα με την πρόνοια Α.2.3.(ζ) του Κώδικα ο Νίκος Μιχαηλάς θεωρείται Μη Ανεξάρτητος.

Στη βάση των πιο πάνω, από τα επτά - μέχρι 21/06/2018 – μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, εξαιρουμένου του Προέδρου, τρεις είναι Ανεξάρτητοι διοικητικοί σύμβουλοι, δύο είναι Εκτελεστικοί διοικητικοί σύμβουλοι και ένας διοικητικός σύμβουλος είναι Μη Εκτελεστικός, Μη Ανεξάρτητος.

Από 21/06/2018, στο σύνολο των έξι μελών, τρείς είναι Ανεξάρτητοι διοικητικοί σύμβουλοι, δύο Εκτελεστικοί διοικητικοί σύμβουλοι και ένας Μη Εκτελεστικός, Μη Ανεξάρτητος διοικητικός σύμβουλος.

Οι Ανεξάρτητοι διοικητικοί σύμβουλοι έχουν βεβαιώσει την ανεξαρτησία τους στη βάση των κριτηρίων της διάταξης Α.2.3. του Κώδικα.

Δεν υπήρξαν θέματα μεταξύ Μετόχων και Εταιρείας και δεν έγιναν οποιεσδήποτε αναφορές στον Αξιωματούχο Αναφοράς για επίλυση σχετικών ζητημάτων.

Αναγνωρίζονται επίσης τα οφέλη από την πολυμορφία στη σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου. Το Διοικητικό Συμβούλιο θα πρέπει να αποτελείται από μέλη με υψηλή ακαδημαϊκή κατάρτιση και επιτυχημένο επαγγελματικό ιστορικό συνεκτιμώντας ότι η πείρα αποτελεί σημαντικό στοιχείο της αντίληψης και της ευθυκρισίας. Η έκταση και η σημαντικότητα των παραμέτρων αυτών, ωστόσο, αξιολογείται παράλληλα με την αναγκαιότητα ηλικιακής ανανέωσης. Συνυπάρχει η ανάγκη πολυμορφίας στην κατάρτιση και στην ειδικότητα των διοικητικών συμβούλων που να καλύπτει καλύτερα τις απαιτήσεις των τομέων δραστηριότητας της Εταιρείας. Στην προσμέτρηση των κριτηρίων αυτών δεν γίνεται διάκριση μεταξύ των φύλων.

Η πολιτική πολυμορφίας εφαρμόζεται από το Διοικητικό Συμβούλιο κατά τον διορισμό διοικητικών συμβούλων ύστερα από εισηγήσεις της Επιτροπής Διορισμών του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης. Η τελική απόφαση επιλογής λαμβάνεται στην βάση αντικειμενικών κριτηρίων. Η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας κατά την υπό επισκόπηση περίοδο κρίνεται συμβατή με την αναφερόμενη πολιτική και είναι ως ακολούθως:

Αδάμος Αδαμίδης (μέχρι 21/06/2018), 76 ετών. Πτυχιούχος της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Άσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου με ιδιαίτερη ενασχόληση, μεταξύ άλλων, στους τομείς της Εταιρικής Διακυβέρνησης, του Χρηματιστηριακού Δικαίου, του Δικαίου των Τηλεπικοινωνιών και του Δικαίου των Δημοσίων Συμβάσεων. Υπηρέτησε ως Υπουργός Συγκοινωνιών και Έργων και ως μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου. Υπηρέτησε ως Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας από τις 8 Ιουλίου 1999.

Τάκης Κληρίδης, 67 ετών. Κάτοχος Business Studies Diploma του Ηνωμένου Βασιλείου και μέλος του Association of Chartered Certified Accountants UK. Άσκησε το επάγγελμα του Εγκεκριμένου Λογιστή μέχρι το 1999. Από το 2003 ασκεί το επάγγελμα του Σύμβουλου Επιχειρήσεων με εξειδίκευση, μεταξύ άλλων, στους τομείς των τραπεζικών, χρηματοδοτικών, ασφαλιστικών και ναυτιλιακών δραστηριοτήτων. Υπηρέτησε ως Υπουργός Οικονομικών (1999-2003) και υπήρξε μέλος του Συμβουλίου του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου. Υπηρετεί στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας από τις 15 Σεπτεμβρίου 2003. Στις 25 Οκτωβρίου 2018 εξελέγη Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας.

Νίκος Μιχαηλάς, 46 ετών. Κάτοχος BSc (Hons) in Industrial Economics από το Πανεπιστήμιο του Nottingham και Ph.D. in Financial Economics από τo Manchester Business School. Είναι ο Διευθύνων Σύμβουλος της Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λτδ με εξειδίκευση, μεταξύ άλλων, στον τομέα των επενδύσεων. Είναι επίσης πρόεδρος του Συνδέσμου Επενδύσεων Χαρτοφυλακίου και Αμοιβαίων Κεφαλαίων και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου άλλων εταιρειών. Υπηρετεί στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας από τις 28 Σεπτεμβρίου 2006.

Γιώργος Παπαϊωάννου, 56 ετών. Πτυχιούχος της Νομικής Σχολής του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Από το 1990 µέχρι το 2002 υπηρέτησε στη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας, ως δικηγόρος της Δημοκρατίας µε ιδιαίτερη ενασχόληση σε θέματα διοικητικού και ποινικού δικαίου. Πήρε μέρος σε νομικά συνέδρια και υπήρξε µέλος επιτροπής του Συμβουλίου της Ευρώπης για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Το 2002 παραιτήθηκε από τη θέση του στη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας και έκτοτε διευθύνει δικό του δικηγορικό γραφείο στη Λευκωσία με ιδιαίτερη ενασχόληση σε υποθέσεις ποινικής φύσης. Υπηρετεί στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας από τις 21 Αυγούστου 2008.

Α.3. Παροχή Πληροφοριών

Υπήρξε τακτική ενημέρωση του Διοικητικού Συμβουλίου αναφορικά με την οικονομική κατάσταση και τις προοπτικές της Εταιρείας. Οι διοικητικοί σύμβουλοι ενημερώνονται για τα προς συζήτηση στοιχεία πριν από τις συνεδρίες.

Οι εργασίες του Διοικητικού Συμβουλίου διεξάγονται με βάση την ημερήσια διάταξη που καταρτίζεται ύστερα από συνεννόηση του Προέδρου με τον Αντιπρόεδρο και Διευθύνοντα διοικητικό σύμβουλο και τα άλλα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και αποστέλλεται από τη Γραμματεία, με εξαίρεση επειγουσών περιπτώσεων, τουλάχιστον τρεις ημέρες πριν από την ορισθείσα ημερομηνία. Πέραν από τα θέματα της ημερήσιας διάταξης, το Διοικητικό Συμβούλιο, κατά τις συνεδρίες του, επιλαμβάνεται και ζητημάτων που μπορεί να εγερθούν από τους διοικητικούς σύμβουλους μετά τον καταρτισμό της ημερήσιας διάταξης.

Τα πρακτικά κάθε συνεδρίας συντάσσονται και αποστέλλονται στα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου πριν από την ημερομηνία της επόμενης συνεδρίας και μετά την έγκρισή τους υπογράφονται από όλους τους διοικητικούς συμβούλους που ήσαν παρόντες στη συνεδρία που αφορούν.

A.4. Διορισμοί στο Διοικητικό Συμβούλιο

Η σύνθεση της Επιτροπής Διορισμών παρατίθεται στο Μέρος Ι.Α.2. της έκθεσης αυτής. Η πλειοψηφία των μελών της Επιτροπής Διορισμών είναι Μη Εκτελεστικοί διοικητικοί σύμβουλοι και πρόεδρός της, μέχρι 21/06/2018 ο Αδάμος Αδαμίδης και από 26/07/2018 ο Γιώργος Παπαϊωάννου. Οι Όροι Εντολής της Επιτροπής Διορισμών παρατίθενται στο Μέρος Ι. υπό Β.2. με αναφορά και την παράγραφο Ι.Β.8..

Α.5. Επανεκλογή

Σύμφωνα με το άρθρο 94 του Καταστατικού της Εταιρείας σε κάθε ετήσια Γενική Συνέλευση το 1/3 (ή το πλησιέστερο προς αυτό ποσοστό) των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου αποχωρεί εκ περιτροπής. Εξάλλου σύμφωνα με τη Διάταξη Α.5. του Κώδικα οι διοικητικοί σύμβουλοι οφείλουν να παραιτούνται […] τουλάχιστον κάθε τρία χρόνια […] έχουν [ωστόσο] τη δυνατότητα να προσφέρουν τους εαυτούς τους για επανεκλογή.

Σύμφωνα με τις αναφερόμενες πρόνοιες τα αποχωρούντα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου κατά την Ετήσια Γενική Συνέλευση του 2019 είναι οι Τάκης Κληρίδης και Νίκος Μιχαηλάς οι οποίοι προσφέρονται για επανεκλογή.

Ο Τάκης Κληρίδης είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου από το Σεπτέμβριο 2003. Γεννήθηκε το 1951. Είναι κάτοχος Business Studies Diploma του Ηνωμένου Βασιλείου, εταίρος του Association of Chartered Certified Accountants του Ηνωμένου Βασιλείου και μέλος του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου. Εργάστηκε στην Αγγλία και στην Ελλάδα προτού επιστρέψει στην Κύπρο. Από το 1977 μέχρι το 1981 εργάστηκε στον οίκο Μεταξάς Λοϊζίδης Συρίμης & Σια (KPMG) και από το 1981 μέχρι το 1999 ήταν συνέταιρος στον ίδιο οίκο με εξειδίκευση, μεταξύ άλλων, στους τομείς των τραπεζικών, χρηματοδοτικών και ασφαλιστικών δραστηριοτήτων. Τον Μάρτιο του 1999 διορίστηκε Υπουργός Οικονομικών, θέση που υπηρέτησε μέχρι το Φεβρουάριο του 2003. Μεταξύ άλλων υπήρξε μέλος του συμβουλίου του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου και αντιπρόσωπος της Κύπρου στην παγκόσμια συνέλευση του Association of Chartered Certified Accountants του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς επίσης και Πρόεδρος της Κυπριακής Ομοσπονδίας Καλαθόσφαιρας και μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της Κυπριακής Ολυμπιακής Επιτροπής. Από τον Απρίλιο του 2003 είναι Εκτελεστικός Πρόεδρος της εταιρείας συμβούλων επιχειρήσεων CMK Eurofinance Consultants Ltd. Είναι μέλος αριθμού Διοικητικών Συμβουλίων εταιρειών στην Κύπρο και στο εξωτερικό.

Ο Νίκος Μιχαηλάς είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου από 28/09/2006. Αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο του Nottingham (BSc Industrial Economics with Accounting) και από το Manchester Business School αποκτώντας διδακτορικό στα χρηματοοικονομικά (Ph.D. Financial Economics). Από το 1997 μέχρι το 2000 διατέλεσε καθηγητής – ερευνητής στα χρηματοοικονομικά στο Manchester Business School. Παρουσίασε το ερευνητικό του έργο σε παγκόσμια συνέδρια στο εξωτερικό και πολλές εκθέσεις του έχουν δημοσιευθεί σε παγκόσμια επιστημονικά περιοδικά και εφημερίδες. Από το 2000 μέχρι το 2005 εργάστηκε στην Λευκόνοικο Χρηματιστηριακή Λτδ ως Υπεύθυνος Τμήματος Ερευνών και Αναλύσεων και από το 2002 ως Διευθυντής Υπηρεσιών. Από τον Οκτώβριο του 2005 εργάζεται στην εταιρεία Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λτδ ως Διευθύνων Σύμβουλος. Είναι πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Επενδύσεων Χαρτοφυλακίου και Αμοιβαίων Κεφαλαίων, και μέλος διοικητικών συμβουλίων άλλων δημόσιων και ιδιωτικών εταιρειών.

Εκτός όπως προαναφέρθηκε δεν υπάρχει μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου που η εκλογή του ή η επανεκλογή του έγινε σε χρόνο που υπερβαίνει τα τρία έτη.

Β. ΑΜΟΙΒΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

Β.1. Διαδικασία

Η σύνθεση της Επιτροπής Αμοιβών παρατίθεται στο Μέρος Ι.Α.3. της έκθεσης αυτής. Τα μέλη της Επιτροπής είναι Μη Εκτελεστικοί διοικητικοί σύμβουλοι και δεν έχουν οποιανδήποτε επιχειρηματική η άλλη σχέση που θα μπορούσε να επηρεάσει ουσιαστικά την άσκηση των καθηκόντων τους. Η πλειοψηφία των μελών συντίθεται από Ανεξάρτητους διοικητικούς συμβούλους. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Αμοιβών λόγω της μακρόχρονης πείρας του σε εταιρεία παροχής συμβουλών σε επιχειρήσεις, έχει γνώσεις και εμπειρία στον τομέα της πολιτικής αμοιβών. Οι Όροι Εντολής της Επιτροπής Αμοιβών παρατίθενται στο Μέρος Ι.Β.3. με αναφορά και την παράγραφο Ι.Β.8..

Β.2. Το ύψος και η σύνθεση των αμοιβών - Πολιτική Αμοιβών

Κατά το υπό επισκόπηση έτος δεν κρίθηκε αναγκαίο να χρησιμοποιηθούν υπηρεσίες συμβούλου σχετικά με τα πρότυπα της αγοράς για συστήματα αμοιβών.

Η πολιτική της Εταιρείας αναφορικά με τις αμοιβές των Εκτελεστικών διοικητικών συμβούλων αναγνωρίζει την ανάγκη καθορισμού αμοιβών το ύψος και η σύνθεση των οποίων θα δύναται να επιτρέψει την προσέλκυση, διατήρηση και παροχή κινήτρων προς Εκτελεστικούς διοικητικούς συμβούλους οι οποίοι έχουν τα απαιτούμενα εχέγγυα, ακαδημαϊκή κατάρτιση, γνώσεις και εμπειρίες. Συνίσταται στον συσχετισμό των αμοιβών με την ατομική επίδοση και τη γενικότερη πρόοδο και μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της Εταιρείας και την ανταγωνιστική σύγκριση σε σχέση με τις αμοιβές σε άλλες επιχειρήσεις προσόμοιας δραστηριότητας και ανάλογου μεγέθους.

Δεν υπάρχει οποιαδήποτε μεταβλητή στη σύνθεση της αμοιβής των Εκτελεστικών διοικητικών συμβούλων η οποία αποτελείται εξ ολοκλήρου από μη-μεταβλητά στοιχεία χωρίς οποιαδήποτε προκαθορισμένα ή μετρήσιμα κριτήρια επίδοσης.

Δεν υπάρχει οποιοδήποτε ετήσιο σχέδιο φιλοδωρήματος και οποιαδήποτε άλλα ωφελήματα προς όφελος των Εκτελεστικών διοικητικών συμβούλων, εκτός από την παραχώρηση αυτοκινήτου ή την κάλυψη εξόδων συντήρησης και λειτουργίας ιδιωτικού αυτοκινήτου.

Δεν υπάρχουν οποιαδήποτε σχέδια σύνταξης ή πρόωρης αφυπηρέτησης ή οποιαδήποτε σχέδια δικαιωμάτων προαίρεσης ή επιλογής αγοράς μετοχών προς όφελος των Εκτελεστικών διοικητικών συμβούλων.

Το ύψος και η σύνθεση των αμοιβών των Μη Εκτελεστικών διοικητικών συμβούλων καθορίζεται από την Γενική Συνέλευση. Αναγνωρίζεται, αφενός, ότι η αμοιβή των Μη Εκτελεστικών διοικητικών συμβούλων δεν πρέπει να περιλαμβάνει δικαιώματα αγοράς μετοχών ή άλλα στοιχεία που σχετίζονται με την επίδοση της Εταιρείας και, αφετέρου, ότι θα πρέπει εύλογα να αντανακλά τη χρονική δέσμευση, τις απαιτήσεις και τις ευθύνες του ρόλου τους, χωρίς ωστόσο η σύνθεσή της να μπορεί να επηρεάσει την ανεξαρτησία των Ανεξάρτητων Μη Εκτελεστικών διοικητικών συμβούλων.

Η έκθεση της Επιτροπής Αμοιβών εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο και υποβάλλεται προς τους μετόχους της Εταιρείας για έγκριση ως μέρος της παρούσας και της Ετήσιας Έκθεσης.

Β.3. Γνωστοποίηση

Οι αμοιβές και τα άλλα ωφελήματα των Εκτελεστικών διοικητικών συμβούλων κατά το 2018 ήσαν ως ακολούθως:

Βαρνάβας Ειρήναρχος, Διευθύνων διοικητικός σύμβουλος - €176.500 (Μισθός €151.500 και Έξοδα Παραστάσεως €25.000). Καλύπτονταν τα έξοδα συντήρησης και λειτουργίας αυτοκινήτου, που αγοράστηκε από τον ίδιο, ανερχόμενα κατά την υπό επισκόπηση περίοδο σε €27.578. Η συμφωνία εργοδοσίας του ανανεώθηκε και ισχύει από 01/01/2019 μέχρι 31/12/2019 με μισθό €150.000 πλέον έξοδα παραστάσεως €25.000 πλέον έξοδα συντήρησης και λειτουργίας αυτοκινήτου, που αγοράστηκε από τον ίδιο.

Ανθούλης Παπαχριστοφόρου, Αναπληρωτής Διευθύνων διοικητικός σύμβουλος - €174.750 (Μισθός €150.750 και Έξοδα Παραστάσεως €24.000). Του παρέχεται αυτοκίνητο, η αξία του οποίου είχε αποσβεσθεί πλήρως το 2012, και καλύπτονται τα σχετικά έξοδα συντήρησης και λειτουργίας του ανερχόμενα κατά την υπό επισκόπηση περίοδο σε €6.768.

Οι Εκτελεστικοί διοικητικοί σύμβουλοι είναι ενταγμένοι στα Σχέδια Δικαιωμάτων Επιλογής Μετοχών ή άλλων Φιλοδωρημάτων εφόσον και όπως εκάστοτε ισχύουν για το τακτικό προσωπικό της Εταιρείας αλλά δεν αμείβονται για τη συμμετοχή τους στο Διοικητικό Συμβούλιο και στις επιτροπές του Διοικητικού Συμβουλίου. Δεν υπήρξαν κατά το 2018 και δεν υπάρχουν Σχέδια Δικαιωμάτων Επιλογής ή Προαίρεσης σε ισχύ.

Οι αμοιβές των Μη Εκτελεστικών διοικητικών συμβούλων για τη συμμετοχή τους στο Διοικητικό Συμβούλιο, καθορίσθηκαν με την απόφαση πού λήφθηκε κατά την Ετήσια Γενική Συνέλευση του έτους 2018 είναι οι ακόλουθες: Πρόεδρος ετήσιο εφ' άπαξ ποσό €20.000 πλέον €500 κατά συμμετοχή σε συνεδρία του Διοικητικού Συμβουλίου και Μη Εκτελεστικοί διοικητικοί σύμβουλοι ετήσιο εφάπαξ ποσό €2.500 πλέον €350 κατά συμμετοχή σε συνεδρία του Διοικητικού Συμβουλίου. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου αμείβεται με επί πλέον ετήσιο εφ' άπαξ ποσό €1.000. Η αμοιβή των Μη Εκτελεστικών διοικητικών συμβούλων για τη συμμετοχή τους στις Επιτροπές του Κώδικα, εκτός αν διαφορετικά αποφασίσει το Διοικητικό Συμβούλιο, είναι ίση με την αμοιβή για τη συμμετοχή στις συνεδρίες του Διοικητικού Συμβουλίου.

Οι συνολικές αμοιβές που λήφθηκαν από τον Πρόεδρο και τους Μη Εκτελεστικούς διοικητικούς συμβούλους κατά το 2018, και αφορούν την περίοδο μεταξύ των Ετήσιων Γενικών Συνελεύσεων των ετών 2017 και 2018, είναι οι ακόλουθες: Αδάμος Αδαμίδης (Πρόεδρος) €28.200, Τάκης Κληρίδης €12.300, Νίκος Μιχαηλάς €12.650, Γιώργος Παπαϊωάννου €11.600 και Αναστάσιος Αθανασιάδης €14.000.

Οι συνολικές αμοιβές για τις υπηρεσίες δικηγόρων και νομικών συμβούλων του δικηγορικού γραφείου Σκορδής, Παπαπέτρου & Σια ΔΕΠΕ, καθώς και οι συνολικές αμοιβές της Adaminco Secretarial Ltd, που παρέχει υπηρεσίες Γραμματέα στις εταιρείες του Συγκροτήματος, αναφέρονται στη Σημείωση 9 Έξοδα Διοίκησης, των Eνοποιημένων και χωριστών Οικονομικών Καταστάσεων.

Δεν καταβάλλεται οποιαδήποτε αμοιβή για συμμετοχή μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας στα διοικητικά συμβούλια των θυγατρικών της εταιρειών.

Οι Ανεξάρτητοι Μη Εκτελεστικοί Διοικητικοί Σύμβουλοι δεν λαμβάνουν και δεν έλαβαν εντός του δωδεκάμηνου που προηγήθηκε του διορισμού τους οποιανδήποτε αποζημίωση από την Εταιρεία εκτός από την αμοιβή τους ως μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου όπως αυτή εγκρίθηκε με την απόφαση της Ετήσιας Γενικής Συνέλευσης του έτους 2018.

Η έκθεση της Επιτροπής Αμοιβών παρατίθεται στο Μέρος ΙΙ.Β.2. αμέσως πιο πάνω.

Γ. ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ - ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

Γ.1. Οικονομικές Καταστάσεις

Οι ανακοινώσεις, οι εκθέσεις και οι αναφορές της Εταιρείας, αντανακλούν την αληθινή εικόνα των δεδομένων και των εκτιμήσεων του Διοικητικού Συμβουλίου κατά τον ουσιώδη χρόνο. Εκδίδονται ανακοινώσεις όπου θεσμικά απαιτείται και όπου κρίνεται συμβουλεύσιμο για την έγκαιρη πληροφόρηση των μετόχων και του ευρύτερου επενδυτικού κοινού.

Η Εταιρεία προτίθεται να συνεχίσει να λειτουργεί ως δρώσα οικονομική μονάδα για τους επόμενους 12 μήνες.

Γ.2. Συστήματα Εσωτερικού Ελέγχου και Διαχείρισης Κινδύνων

Οι υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου διεξάγονται από το Τμήμα Εσωτερικού Ελέγχου επικεφαλής του οποίου μέχρι 20/01/2019 ήταν ο Μιχάλης Κουρτέλλας και από 21/01/2019 ο Ροβέρτος Γιουσελλής, και οι δύο μέλη του επαγγελματικού σώματος λογιστών Association of Chartered Certified Accountants (ACCA) και του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου (ΣΕΛΚ).

Οι νόμιμοι ελεγκτές της Εταιρείας δεν παρέχουν υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου.

Οι διοικητικοί σύμβουλοι έχουν επιθεωρήσει τα συστήματα του εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας καθώς και τις διαδικασίες επαλήθευσης της ορθότητας, πληρότητας και εγκυρότητας των πληροφοριών που παρέχονται στους επενδυτές και βεβαιώνουν την αποτελεσματικότητά τους. Η επιθεώρηση που έγινε και η βεβαίωση που παρέχεται καλύπτει όλα τα συστήματα ελέγχου περιλαμβανομένων των χρηματοοικονομικών και λειτουργικών συστημάτων καθώς και των συστημάτων συμμόρφωσης και διαχείρισης των κινδύνων που απειλούν την επίτευξη των στόχων της Εταιρείας σε σχέση με τα οποία εφαρμόζονται σχετικές διαδικασίες και ο Εσωτερικός Ελεγκτής έχει υποβάλει σχετική έκθεση.

Δεν έχει περιέλθει σε γνώση του Διοικητικού Συμβουλίου οποιαδήποτε παράβαση των Νόμων και των Κανονισμών που διέπουν τη λειτουργία του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου και της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.

Δεν χορηγήθηκαν δάνεια ή εγγυήσεις σε διοικητικό σύμβουλο (ή σε συνδεδεμένα με αυτόν πρόσωπα με συγγένεια μέχρι πρώτου βαθμού ή στη σύζυγο ή σε εταιρείες όπου αυτός κατέχει πέραν του 20% των δικαιωμάτων ψήφου) της Εταιρείας ή των θυγατρικών της Εταιρείας εταιρειών είτε από την ίδια την Εταιρεία είτε από τις θυγατρικές ή από συνδεδεμένη με την Εταιρεία εταιρεία και, με εξαίρεση τη συνήθη εμπορική πρακτική, δεν υπάρχουν ποσά εισπρακτέα από διοικητικό σύμβουλο ή συνδεδεμένο με αυτόν πρόσωπο όπως προαναφέρεται.

Γ.3. Επιτροπή Ελέγχου, Ελεγκτές και Συμμόρφωση με τον Κώδικα - Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων

Η Επιτροπή Ελέγχου είναι τετραμελής και η σύνθεσή της παρατίθεται στο Μέρος Ι.A.4. της παρούσας έκθεσης. Ο πρόεδρος και δύο μέλη είναι μη Εκτελεστικοί, Ανεξάρτητοι διοικητικοί σύμβουλοι και δεν έχουν οποιανδήποτε επιχειρηματική ή άλλη σχέση που θα μπορούσε να επηρεάσει ουσιαστικά την άσκηση των καθηκόντων τους. Ένα μέλος είναι μη Εκτελεστικός, μη Ανεξάρτητος διοικητικός σύμβουλος. Οι Όροι Εντολής της Επιτροπής Ελέγχου παρατίθενται στο Μέρος Ι.Β.4. με αναφορά και την παράγραφο Ι.Β.8.. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου έχει εμπειρία στο Λογιστικό και Ελεγκτικό επάγγελμα και είναι Εγκεκριμένος Λογιστής/Ελεγκτής. Τα μέλη της επιτροπής στο σύνολό τους διαθέτουν επάρκεια στον τομέα στον οποίο δραστηριοποιείται η Εταιρεία.

Κατά το 2018, η Επιτροπή Ελέγχου συνήλθε σε 10³συνεδρίες και μεταξύ των άλλων θεμάτων που διαλαμβάνουν οι Όροι Εντολής της, έχει εξετάσει τα ζητήματα που σχετίζονται με τις υπηρεσίες των Ελεγκτών, τις οποίες κρίνει επαρκείς, καθώς και τις αμοιβές τους, τις οποίες κρίνει εύλογες και σχετική περί τα θέματα αυτά έκθεση έχει υποβληθεί στο Διοικητικό Συμβούλιο.

Οι νόμιμοι ελεγκτές και οι οντότητες που ανήκουν στο ίδιο συγκρότημα με τους νόμιμους ελεγκτές δεν παρέχουν στην Εταιρεία άλλες υπηρεσίες που ως νόμιμοι ελεγκτές του υποχρεωτικού ελέγχου δεν μπορούν να παρέχουν.

Οι λογιστικές αρχές και οι λογιστικοί υπολογισμοί που ακολουθούνται κρίνονται ότι αποτελούν ικανοποιητικές ρυθμίσεις. Η Εταιρεία έχει υιοθετήσει τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης που σχετίζονται με τις εργασίες της.

Δεν υπήρξαν ουσιαστικές συναλλαγές της Εταιρείας ή των θυγατρικών ή συνδεδεμένων της Εταιρείας εταιρειών, οποιασδήποτε μορφής, στις οποίες διοικητικός σύμβουλος, ο Πρώτος Εκτελεστικός Διευθυντής, ανώτερο εκτελεστικό στέλεχος, γραμματέας, ελεγκτής, ή μεγαλομέτοχος της Εταιρείας που κατέχει άμεσα ή έμμεσα πέραν του 5% του εκδοθέντος μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας ή των δικαιωμάτων ψήφου, έχει άμεσα ή έμμεσα οποιοδήποτε ουσιαστικό συμφέρον.

Βεβαιώνεται ότι η Εταιρεία έχει τηρήσει τις διατάξεις του Κώδικα.

Η παρούσα έκθεση συντάχθηκε με τη βοήθεια του Λειτουργού Συμμόρφωσης.

Στις 09/02/2018, 27/02/2018, 03/04/2018, 30/04/2018 & 02/05/2018 & 03/05/2018 (συνεχόμενη συνεδρία για το ίδιο θέμα), 11/05/2018, 10/06/2018, 23/07/2018, 09/10/2018, 25/10/2018 και 26/11/2018.

Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων

Η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων είναι τριμελής και η σύνθεσή της, αποκλειστικά από Μη Εκτελεστικούς διοικητικούς συμβούλους, παρατίθεται στο Μέρος Ι.Α.5. της παρούσας έκθεσης. Οι Όροι Εντολής της Επιτροπής παρατίθενται στο μέρος Ι.Β.5. με αναφορά και την παράγραφο Ι.Β.8.

Η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων έχει μελετήσει, εγκρίνει και υιοθετήσει Εγχειρίδιο Διαχείρισης Κινδύνων το οποίο ετοιμάστηκε από τον Εσωτερικό Ελεγκτή της Εταιρείας και καταγράφει αναλυτικά με κατηγοριοποίηση τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η Εταιρεία και την πολιτική και τη διαδικασία διαχείρισης από την Διεύθυνση.

Κατά το 2018 η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων συνήλθε σε 4 συνεδρίες. Η Διεύθυνση κατά τις ανά τρίμηνο συνεδρίες της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων παρουσίασε στην Επιτροπή τα αποτελέσματα των μεθόδων και τρόπων διαχείρισης των κινδύνων με βάση το Εγχειρίδιο, και η Επιτροπή βεβαιώθηκε για τη διαρκή αποτελεσματικότητα του εσωτερικού συστήματος διαχείρισης κινδύνων και τη συνεχή ανάπτυξή του σε όλο το εύρος των δραστηριοτήτων της Εταιρείας. Ο πρόεδρος της Επιτροπής ενημέρωσε σχετικά το Διοικητικό Συμβούλιο.

Δ. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΜΕΤΟΧΟΥΣ

Δ.1. Εποικοδομητική χρήση της Ετήσιας Γενικής Συνέλευσης

Για τη σύγκληση και τις εργασίες της Ετήσιας Γενικής Συνέλευσης τηρήθηκαν οι νομικές και κανονιστικές διατάξεις και οι πρόνοιες του Κώδικα της Εταιρικής Διακυβέρνησης.

Ο διαδικαστικός χειρισμός κατά τις γενικές συνελεύσεις επιτρέπει, προκαλεί και στηρίζει τη συμμετοχή των μετόχων στη συζήτηση των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης και στη λήψη των σχετικών αποφάσεων. Οι μέτοχοι εφοδιάζονται με ικανοποιητικά στοιχεία και παρέχεται επαρκής χρόνος για διερεύνηση και πρόσθετες εξηγήσεις σε σχέση με ζητήματα που αφορούν μη συνήθεις εργασίες στις ετήσιες γενικές συνελεύσεις ή ζητήματα που αφορούν ημερήσια διάταξη έκτακτης γενικής συνέλευσης. Τόσο πριν όσο και μετά το πέρας των εργασιών των γενικών συνελεύσεων παρέχεται ευκαιρία για κατ' ιδίαν επικοινωνία και συζήτηση των μετόχων με τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και τους άλλους αξιωματούχους και τα διευθυντικά στελέχη της Εταιρείας.

Δ.2. Ισότιμη Μεταχείριση Μετόχων

Όλο το εγκεκριμένο και όλο το εκδομένο κεφάλαιο είναι διαιρεμένο σε συνήθεις μετοχές και δεν υπάρχουν μέτοχοι που κατέχουν οποιουσδήποτε τίτλους με διαφοροποιημένα δικαιώματα σχετικά με την άσκηση του δικαιώματος ψήφου ή τη συμμετοχή στα κέρδη της Εταιρείας. Κατά την ψηφοφορία κατά μετοχή κάθε μέτοχος δικαιούνται σε μια ψήφο για κάθε μετοχή που κατέχει.

Απαιτούνται σχετικές εξουσιοδοτήσεις σε περίπτωση συμμετοχής σε γενική συνέλευση μέσω αντιπροσώπου και προτείνονται σχετικοί τύποι που συνάπτονται στην πρόσκληση.

Οι προσκλήσεις αποστέλλονται μέσα στις επιβαλλόμενες από τον περί Εταιρειών Νόμο προθεσμίες.

Οι μέτοχοι, εφ' όσον αντιπροσωπεύουν επαρκή αριθμό μετοχών (5%), έχουν τη δυνατότητα να εγγράφουν θέματα προς συζήτηση στις γενικές συνελεύσεις των μετόχων σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται από τον περί Εταιρειών Νόμο.

Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και τα εκτελεστικά διευθυντικά στελέχη γνωρίζουν την υποχρέωσή τους, τηρουμένων των συνεχών υποχρεώσεων για άμεση ανακοίνωση, για γνωστοποίηση πληροφοριών προς το Διοικητικό Συμβούλιο και προς τους μετόχους μέσω της ετήσιας έκθεσης και των λογαριασμών της Εταιρείας, σχετικά με οποιοδήποτε ίδιο ουσιαστικό συμφέρον που ενδέχεται να προκύψει από συναλλαγές της Εταιρείας που εμπίπτουν στα καθήκοντά τους, καθώς και κάθε άλλη σύγκρουση ιδίων συμφερόντων με αυτά της Εταιρείας ή συνδεδεμένων με αυτήν εταιρειών που ανακύπτει από την άσκηση των καθηκόντων τους.

Οι πληροφορίες που αφορούν την Εταιρεία παρέχονται δίκαια, έγκαιρα και χωρίς κόστος προς όλους τους μετόχους.

Λειτουργεί ιστοσελίδα της Εταιρείας η οποία παρέχει πληροφόρηση για τις σημαντικές εξελίξεις των εργασιών της Εταιρείας περιλαμβανομένων και των ανακοινώσεων στο Χρηματιστήριο καθώς και τη δυνατότητα προσωπικής επικοινωνίας με τον Αξιωματούχο Επικοινωνίας.

Οι ανακοινώσεις, οι εκθέσεις και οι αναφορές της Εταιρείας παρέχουν έγκαιρες και ακριβείς πληροφορίες για τις ουσιώδεις αλλαγές που αφορούν το Συγκρότημα και τις επιχειρήσεις που διεξάγει περιλαμβανομένων των ζητημάτων που αφορούν τις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας, τους σκοπούς και τις δραστηριότητες, αν έχουν διαφοροποιηθεί, τους κύριους μετόχους και τα δικαιώματα ψήφου, τους ουσιώδεις προβλέψιμους κινδύνους, τα ουσιώδη ζητήματα που αφορούν τους υπαλλήλους (αναβάθμιση και αναδιάρθρωση του προσωπικού) και τους μετόχους, τη δομή της διακυβέρνησης και τις πολιτικές και τις μη συνήθεις συναλλαγές της Εταιρείας.

Λευκωσία, 28 Φεβρουαρίου 2019

Με εντολή του Διοικητικού Συμβουλίου,

Adaminco Secretarial Limited Γραμματέας της Logicom Public Limited

KPMG Limited Εγκεκριμένοι Λογιστές Εσπερίδων 14, 1087 Λευκωσία, Κύπρος Τ.Θ. 21121, 1502 Λευκωσία, Κύπρος Τ: +357 22 209000, Φ: +357 22 678200

Έκθεση Ανεξάρτητων Ελεγκτών

ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΗΣ LOGICOM PUBLIC LIMITED

Έκθεση επί του ελέγχου των ενοποιημένων και των χωριστών οικονομικών καταστάσεων

ΓνιίJμη

Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της Logicoιη Pυblic Liιnited και των θυγατρικών της (το «Συγκρότημα») και τις χωριστές οικονομικές καταστάσεις της Logicom Pυblic Limited (η «Εταιρεία»), οι οποίες παρουσιάζονται στις σελίδες 38 μέχρι 158 και αποτελούνται από την ενοποιημένη κατάσταση οικονομιΚΙ)ς θέσης και την κατάσταση οικονομιΚΙlς θέσης της Εταιρείας στις 31 Δεκεμβρίου 2018 και τις ενοποιημένες καταστάσεις αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων. μεταβολών στα ίδια κεφάλαια καιταμειακών ροών και τις Ι\:αταστάσεις αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων, μεταβολών στα ίδια κεφάλαια και ταμειακών ροών της Εταιρείας για το έτος που έληξε την ημερομηνία αυτή. καθώς και σημειώσεις επί των οικονομικών καταστάσεων συμπεριλαμβανομένου περίληψης σημαντικών λογιστικών αρχών.

Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες ενοποιημένες και οι χωριστές οικονομικές καταστάσεις δίνουν αληθή και εύλογη εικόνα της ενοποιημένης χρηματοοικονομιΚΙ)ς θέσης του Συγκροτήματος και της Εταφείας στις 3 1 Δεκεμβρίου 2018 και της χρηματοοικονομω)ς τους επίδοσης και των ταμειακών ροών τους, για το έτος που έληξε την ημερομηνία αυτ�), σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά υιοθεη)θηκαν από την ΕυρωπαϊΚ11 Ένωση («ΔΠΧΑ-ΕΕ») και τις απαιτήσεις του περί Εταιρειών Νόμου της Κύπρου, Κεφ. 1 13, όπως τροποποιείται από καιρού εις καιρόν (ο «περί Εταιρειών Νόμος, Κεφ. 113»).

Βάση γνώμης

Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου («ΔΠΕ»). Οι ευθύνες μας, με βάση τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην παράγραφο ''Ευθύνες των r.).εγκτιάν για τον έλεγχο των ενοποιημένων και των χωριστών οικονομικών καταστάσεων" της έκθεσής μας.

ι\,μrσ Τ b 6 . ' 1 36�8 ....

Πο\ < Χι) χ ., • tι ' 8 φ 5

πόσον το συγκεκριμένο ποσό ανακτήθηκε μετά το τέλος του χρόνου. Την αξιολόγηση της μεθοδολογίας ανάπτυξης μακροοικονομικών σεναρίων, το εύλογο των μακροοικονομικών προβλέψεων $\pi$ ov χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών για απομείωση στην αξία. Την επανεκτέλεση ορισμένων υπολογισμών παραδοχών των μοντέλων απομείωσης $\kappa\alpha\iota$ αξίας για εμπορικούς χρεώστες.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

πόσον το συγκεκριμένο ποσό ανακτήθηκε μετά
το τέλος του χρόνου.
Την αξιολόγηση της μεθοδολογίας ανάπτυξης
μακροοικονομικών σεναρίων, το εύλογο των
μακροοικονομικών προβλέψεων
$\pi$ ov
χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση
των
αναμενόμενων πιστωτικών
ζημιών
για
απομείωση στην αξία.
Την επανεκτέλεση ορισμένων υπολογισμών
παραδοχών των μοντέλων απομείωσης
$\kappa\alpha\iota$
αξίας για εμπορικούς χρεώστες.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Αποτίμηση αποθεμάτων για το Συγκρότημα και την Εταιρεία
Όπως αναφέρονται στη σημείωση 21 των ενοποιημένων και των χωριστών οικονομικών καταστάσεων.
Κύριο θέμα ελέγχου	Εξέταση του θέματος στα πλαίσια του ελέγχου
Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δραστηριότητες των εταιρειών του Συγκροτήματος συμπεριλαμβάνουν την διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας και το γεγονός ότι συγκεκριμένος τομέας $\overline{O}$ χαρακτηρίζεται από ραγδαίες εξελίξεις Kat αλλαγές, υπάρχει το ρίσκο τα αποθέματα στο τέλος του χρόνου να είναι βραδέως κινούμενα ή να έχουν υποστεί μείωση στην αξία τους. Η αβεβαιότητα που συνοδεύει την εκτίμηση των προβλέψεων για μείωση στην αξία των αποθεμάτων, καθιστούν την αποτίμηση των υπολοίπων αυτών ένα από τα κύρια θέματα ελέγχου.	Οι ελεγκτικές μας διαδικασίες περιλάμβαναν τα ακόλουθα: αξιολόγηση την της εμπειρίας του Συγκροτήματος να αναπτύσσει προσδοκίες σε σχέση με την πρόβλεψη για απομείωση, την επισκόπηση των προσδοκιών, λαμβάνοντας υπόψη τη σχετικότητα των προηγούμενων συνθηκών και κατά πόσο αυτές είναι αντιπροσωπευτικές μελλοντικών των συνθηκών και γεγονότων, την αξιολόγηση του ύψους της απομείωσης αποθεμάτων λαμβάνοντας υπόψη τα χαρακτηριστικά της χώρας στην οποία βρίσκονται τα αποθέματα, την ηλικία και το είδος του αποθέματος, την εμπορευσιμότητα τους καθώς επίσης και τη δυνατότητα του Συγκροτήματος για επιστροφές και προστασία της τιμής, την σύγκριση των αξιών των αποθεμάτων με την αναμενόμενη καθαρή ρευστοποιήσιμή τους αξία.

Κύριο θέμα ελέγχου	Εξέταση του θέματος στα πλαίσια του ελέγχου
Το Συγκρότημα και η Εταιρεία έχουν σημαντικά Οι ελεγκτικές μας διαδικασίες περιλάμβαναν:
	εισπρακτέα ποσά που προκύπτουν από τη - την εξέταση του λελογισμένου των παραδοχών
χρηματοδότηση της M.N. Larnaca Desalination	που χρησιμοποιήθηκαν για τον καθορισμό της
	αξίας των σημαντικών περιουσιακών

Co. Limited (η «εταιρεία αφαλάτωσης»), μέσω της	εταιρείας αφαλάτωσης, στοιχείων της
θυγατρικής εταιρείας Verendrya Ventures Limited.	συγκρίνοντας αυτές με στατιστικά και άλλα
	στοιχεία, και κατ' επέκταση του μεριδίου
Το μερίδιο αποτελέσματος και η απομείωση του	αποτελέσματος αναγνωρίστηκε $\pi$ ov στο
οφειλόμενου ποσού από την εταιρεία αφαλάτωσης	Συγκρότημα,
που αναγνωρίστηκαν κατά την διάρκεια του έτους	$\tau \eta \nu$ ανασκόπηση αναμενόμενων των
έχουν καθοριστεί με βάση παραδοχές $\kappa$ $\alpha$	προεξοφλημένων ταμειακών ροών της
οποίες εμπεριέχουν εκτιμήσεις O _L εγγενή	θυγατρικής εταιρείας Verendrya Ventures
αβεβαιότητα στον υπολογισμό των αναμενόμενων	Limited $\pi$ ov αποτελούνται από τις
προεξοφλημένων ταμειακών ροών σε σχέση με το	αναμενόμενες προεξοφλημένες ταμειακές ροές
έργο αφαλάτωσης. Το θέμα αυτό είναι από τα	της εταιρείας αφαλάτωσης στη Λάρνακα
βασικά θέματα άσκησης κρίσης από το Διοικητικό	καθώς και της εταιρείας που έχει αναλάβει το

Συμβούλιο και ως αποτέλεσμα αποτελεί ένα από τα	αντίστοιχο έργο αφαλάτωσης στη Λεμεσό, για
κύρια θέματα ελέγχου.	τον καθορισμό πιθανής απομείωσης του
	οφειλόμενου ποσού από την Verendrya
	Ventures Limited στην Εταιρεία.
	την αξιολόγηση του λελογισμένου των
	παραδοχών στοιχείων $\kappa\alpha\iota$ $\pi$ ov
	χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό των
	αναμενόμενων προεξοφλημένων ταμειακών
	ροών από την εταιρεία αφαλάτωσης στη
	Λάρνακα, όπως π.χ. την εγκυρότητα των
	διεκδικήσεων υπέρ και εναντίον της εταιρείας
	αφαλάτωσης στη Λάρνακα με βάση τη νομική
	συμβουλή από τους δικηγόρους του
	Συγκροτήματος, το ύψος της αποζημίωσης που
	αναμένεται να λάβει η εταιρεία αφαλάτωσης σε
	σχέση με αυτές τις διεκδικήσεις με βάση την
	άποψη ειδικών συμβούλων, το ύψος των
	αναμενόμενων εισροών και εκροών $\pi$ ov
	απορρέουν από τις συνήθεις εργασίες της
	εταιρείας αφαλάτωσης και την εξέταση του
	υπολογισμού της απομείωσης που προέκυψε
	από την αξιολόγηση για πιθανή απομείωση του
	ποσού από οφειλόμενου $\tau \eta v$ εταιρεία
	αφαλάτωσης στην Verendrya Ventures Limited
	και κατ' επέκταση στο Συγκρότημα.
	αξιολόγηση της εμπειρίας $\tau$ ov την
	Συγκροτήματος να αναπτύσσουν προσδοκίες
	σε σχέση με τις αναμενόμενες μελλοντικές
	εισροές και εκροές λαμβάνοντας υπόψη τη
	σχετικότητα των προηγούμενων συνθηκών και
	κατά πόσο αυτές είναι αντιπροσωπευτικές
	μελλοντικών συνθηκών και γεγονότων.

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

		2018	2017 Αναπροσαρμο
	Σημ.	€	σμένα1 €
Πωλήσεις Κόστος πωλήσεων	6	899.984.186 (835.947.255)	865.808.647 (804.898.678)
Μεικτό κέρδος		64.036.931	60.909.969
Άλλα εισοδήματα	7	1.599.446	2.163.417
Ζημιές απομείωσης εισπρακτέων	36	(68.591)	(379.811)
Άλλα έξοδα	8	(13.955)	(2.244.282)
Έξοδα διοίκησης	9	(40.435.487)	(37.595.397)
Κέρδος από λειτουργικές δραστηριότητες		25.118.344	22.853.896
Καθαρό κέρδος από συναλλαγματική διαφορά		393.371	1.051.610
Τόκοι εισπρακτέοι		1.178.293	1.481.184
Τόκοι πληρωτέοι και τραπεζικά έξοδα		(8.445.243)	(7.185.218)
Καθαρά έξοδα χρηματοδότησης	10	(6.873.579)	(4.652.424)
Καθαρό μερίδιο κέρδους από συνδεδεμένες εταιρείες μετά τη φορολογία και
διαγραφή αρνητικής υπεραξίας Καθαρό μερίδιο κέρδους/ (ζημιάς) από κοινού ελέγχου εταιρείες και συνεταιρισμό	18	6.261.315	-
μετά τη φορολογία	18	67.967	(409.162)
Κέρδος πριν τη φορολογία		24.574.047	17.792.310
Φορολογία	11	(1.894.164)	(3.164.048)
Κέρδος για το έτος μετά τη φορολογία		22.679.883	14.628.262
Λοιπά συνολικά έσοδα που δεν πρόκειται να επανακατηγοριοποιηθούν στο κέρδος ή ζημιά σε μετέπειτα περιόδους Αύξηση στη δίκαιη αξία από επανεκτίμηση επενδύσεων στη δίκαιη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Αναβαλλόμενη φορολογία που προκύπτει από επανεκτίμηση γης και κτιρίων	16	231.136 3.559 234.695	- 168.689 168.689

Λοιπά συνολικά έσοδα που πρόκειται να επανακατηγοριοποιηθούν στο κέρδος ή ζημιά σε μετέπειτα περιόδους Αύξηση στη δίκαιη αξία από επανεκτίμηση επενδύσεων σε μετοχές διαθέσιμες προς πώληση Συναλλαγματική διαφορά από τη μετάφραση και ενοποίηση των οικονομικών καταστάσεων εταιρειών εξωτερικού	16 10	- 1.162.373	1.151.284 (10.566.579)
Συναλλαγματική διαφορά σε σχέση με την αντιστάθμιση καθαρής επένδυσης σε
εκμετάλλευση στο εξωτερικό Λοιπά συνολικά έξοδα για το έτος μετά τη φορολογία	10	(1.581.709) (184.641)	3.069.531 (6.177.075)

Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα για το έτος μετά τη φορολογία		22.495.242	8.451.187
Κέρδος για το έτος μετά τη φορολογία που αναλογεί σε:
Μετόχους της Εταιρείας		22.266.227	15.624.710
Δικαίωμα μειοψηφίας		413.656	(996.448)
Κέρδος για το έτος μετά τη φορολογία		22.679.883	14.628.262
Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα για το έτος μετά τη φορολογία που αναλογούν σε:
Μετόχους της Εταιρείας		22.081.586	9.447.635
Δικαίωμα μειοψηφίας		413.656	(996.448)
Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα		22.495.242	8.451.187
Βασικό κέρδος ανά μετοχή (σεντ)	13	30,06	21,09
Πλήρως κατανεμημένο κέρδος ανά μετοχή (σεντ)	13	30,06	21,09

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ

Στις 31 Δεκεμβρίου 2018

		2018	2017
	Σημ.	€	€
Περιουσιακά στοιχεία
Ακίνητα, εγκαταστάσεις και εξοπλισμός	14	20.432.645	12.180.638
Άϋλα περιουσιακά στοιχεία και υπεραξία	15	9.659.165	9.909.558
Επενδύσεις που αναγνωρίζονται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης	18	37.456.513	-
Επενδύσεις διαθέσιμες προς πώληση	3	-	6.428.220
Εμπορικοί και άλλοι χρεώστες	22	22.160.626	21.129.431
Αναβαλλόμενη φορολογία	32	2.305.056	1.619.047
Σύνολο μη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων		92.014.005	51.266.894
Αποθέματα	21	69.332.835	64.957.047
Εμπορικοί και άλλοι χρεώστες	22	187.245.224	181.643.637
Επενδύσεις στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων	19	244.041	16.448
Φόρος εισπρακτέος	29	382.881	739.810
Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών	23	31.211.426	38.582.807
Σύνολο κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων		288.416.407	285.939.749
Σύνολο περιουσιακών στοιχείων		380.430.412	337.206.643
Ίδια κεφάλαια
Μετοχικό κεφάλαιο	24	25.187.064	25.187.064
Αποθεματικά	25	80.099.123	64.169.458
Ίδια κεφάλαια που αναλογούν στους μετόχους της Εταιρείας		105.286.187	89.356.522
Δικαίωμα μειοψηφίας	25	(1.989.007)	(2.402.663)
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων		103.297.180	86.953.859
Υποχρεώσεις
Μακροπρόθεσμα δάνεια	30	23.397.196	13.326.255
Εμπορικοί και άλλοι πιστωτές	28	11.246.270	11.066.714
Αναβαλλόμενη φορολογία	32	412.422	794.200
Προβλέψεις για άλλες υποχρεώσεις και τερματισμό απασχόλησης	26,27	2.542.474	2.139.532
Σύνολο μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων		37.598.362	27.326.701
Εμπορικοί και άλλοι πιστωτές	28	117.807.652	109.987.681
Τραπεζικά παρατραβήγματα	30	49.530.095	40.564.031
Βραχυπρόθεσμα δάνεια	30	58.138.882	62.295.134
Τρέχουσες δόσεις μακροπρόθεσμων δανείων	30	8.337.235	4.423.077
Χρεωστικά γραμμάτια	31	3.470.451	1.781.542
Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα	20	1.350.649	2.338.169
Φόρος πληρωτέος	29	846.263	1.483.489
Προβλέψεις για άλλες υποχρεώσεις και τερματισμό απασχόλησης	26,27	53.643	52.960
Σύνολο τρεχουσών υποχρεώσεων		239.534.870	222.926.083
Σύνολο υποχρεώσεων		277.133.232	250.252.784
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων και υποχρεώσεων		380.430.412	337.206.643

Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις έχουν εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο της Logicom Public Limited την 28 Φεβρουαρίου 2019.

Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Διοικητικός Σύμβουλος

.................................... .................................................. Βαρνάβας Ειρήναρχος Ανθούλης Παπαχριστοφόρου Οικονομικός Διευθυντής Συγκροτήματος / Διοικητικός

Σύμβουλος

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΣΤΑ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ

						Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018
	Μετοχικό κεφάλαιο €	Αποθεματικό μετοχών υπέρ το άρτιο €	Αποθεματικό Επανεκτίμησης €	Αποθεματικό στη Δίκαιη Αξία €	Διαφορά από μετατροπή μετοχικού κεφαλαίου σε Ευρώ €	Αποθεματικό αντιστάθμισης €	Αποθεματικό με βάση το νόμο €	Αποθεματικό συναλλαγματικών διαφορών €	Αποθεματικό προσόδου €	Σύνολο €	Δικαίωμα μειοψηφίας €	Σύνολο €
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2017	25.187.064	10.443.375	4.620.982	730.523	116.818	(10.507.021)	977.963	5.132.530	47.281.031	83.983.265	(1.406.215)	82.577.050
Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα Κέρδος για το έτος Λοιπά συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα Συναλλαγές με μετόχους που αναγνωρίστηκαν στα ίδια κεφάλαια	- -	- -	- 168.689	- 1.151.284	- -	- 3.069.531	- -	- (10.566.579)	15.624.710 -	15.624.710 (6.177.075)	(996.448) -	14.628.262 (6.177.075)
Προτεινόμενο μέρισμα του 2016 που πληρώθηκε το 2017 (σημ. 12) Μεταφορά Αποθεματικό επανεκτίμησης που	- -	- -	- -	- -	- -	- -	- 400.467	- -	(4.074.378) (400.467)	(4.074.378) -	- -	(4.074.378) -
πραγματοποιήθηκε λόγω χρήσης	-	-	(28.844)	-	-	-	-	-	28.844	-	-	-
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018 όπως δηλώθηκε προηγουμένως Αλλαγή στην λογιστική αρχή για την	25.187.064	10.443.375	4.760.827	1.881.807	116.818	(7.437.490)	1.378.430	(5.434.049)	58.459.740	89.356.522	(2.402.663)	86.953.859
εφαρμογή του ΔΠΧΑ9 μετά τη φορολογία (σημ.3)	-	-	-	379.500	-	-	-	-	(1.787.219)	(1.407.719)	-	(1.407.719)
Αναπροσαρμοσμένο υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018	25.187.064	10.443.375	4.760.827	2.261.307	116.818	(7.437.490)	1.378.430	(5.434.049)	56.672.521	87.948.803	(2.402.663)	85.546.140
Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα Κέρδος για το έτος Λοιπά συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα Συναλλαγές με μετόχους που αναγνωρίστηκαν στα ίδια κεφάλαια	- -	- -	- 3.559	- 231.136	- -	- (1.581.709)	- -	- 1.162.373	22.266.227 -	22.266.227 (184.641)	413.656 -	22.679.883 (184.641)
Προτεινόμενο μέρισμα του 2017 που πληρώθηκε το 2018 (σημ. 12) Μεταφορά	- -	- -	- -	- (2.492.443)	- -	- -	- 493.821	- -	(4.815.174) 1.998.622	(4.815.174) -	- -	(4.815.174) -
Αναπροσαρμογή από επαναμέτρηση υποχρέωσης Αναβαλλόμενη φορολογία στην αναπροσαρμογή από επαναμέτρηση	-	-	-	-	-	-	-	-	81.673	81.673	-	81.673
υποχρέωσης	-	-	-	-	-	-	-	-	(10.701)	(10.701)	-	(10.701)
Σύνολο άλλων μεταβολών	-	-	-	-	-	-	-	-	70.972	70.972	-	70.972
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018	25.187.064	10.443.375	4.764.386	-	116.818	(9.019.199)	1.872.251	(4.271.676)	76.193.168	105.286.187	(1.989.007)	103.297.180

Οι σημειώσεις στις σελίδες 47 μέχρι 158 είναι αναπόσπαστο μέρος αυτών των ενοποιημένων και χωριστών οικονομικών καταστάσεων.

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΣΤΑ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ (συνέχεια)

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

Εταιρείες που δεν διανέμουν 70% των κερδών τους μετά τη φορολογία, όπως προσδιορίζονται από τον περί Εκτάκτου Εισφοράς για την Άμυνα της Δημοκρατίας Νόμο, κατά τη διάρκεια των δύο ετών από το τέλος του φορολογικού έτους στο οποίο τα κέρδη αναφέρονται, θα θεωρείται πως έχουν διανέμει αυτό το ποσό ως μέρισμα. Έκτακτη αμυντική εισφορά προς 17% θα είναι πληρωτέα πάνω σε αυτή τη λογιζόμενη διανομή μερίσματος στην έκταση που οι μέτοχοι, κατά το τέλος της περιόδου των δύο ετών από το τέλος του φορολογικού έτους στο οποίο τα κέρδη αναφέρονται, είναι φορολογικοί κάτοικοι Κύπρου και λογιζόμενοι κάτοικοι (domiciled) Κύπρου. Το ποσό αυτό της λογιζόμενης διανομής μερίσματος μειώνεται με οποιοδήποτε πραγματικό μέρισμα που ήδη διανεμήθηκε για το έτος στο οποίο τα κέρδη αναφέρονται. Αυτή η έκτακτη αμυντική εισφορά καταβάλλεται από την Εταιρεία για λογαριασμό των μετόχων.

Το αποθεματικό προσόδου είναι το μόνο αποθεματικό το οποίο είναι διαθέσιμο για διανομή.

Το Συγκρότημα αρχικά υιοθέτησε το ΔΠΧΑ15 και ΔΠΧΑ9 την 1 Ιανουαρίου 2018. Η μέθοδος μετάβασης που επιλέγεται επιτρέπει τη μη αναπροσαρμογή των συγκριτικών πληροφοριών εκτός από την χωριστή παρουσίαση των ζημιών απομείωσης εισπρακτέων.

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

		2018	2017
	Σημ.	€	€
Ροή μετρητών για λειτουργικές δραστηριότητες
Κέρδος για το έτος μετά τη φορολογία		22.679.883	14.628.262
Αναπροσαρμογές για:
Διάφορες συναλλαγματικές διαφορές		(920.064)	(9.392.460)
Αποσβέσεις	14	1.302.191	1.320.144
Απόσβεση από μίσθωση περιουσιακών στοιχείων Τόκοι πληρωτέοι	14	302.144 7.541.707	421.161 6.209.496
Τόκοι εισπρακτέοι	10	(1.178.293)	(1.481.184)
Μεταβολή στη δίκαιη αξία των παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων	10	(987.521)	2.576.032
Πραγματοποιηθέν συναλλαγματικό κέρδος σε παραγωγά χρηματοοικονομικά μέσα		-	2.081
Μερίδιο (κέρδους)/ζημιάς από από κοινού ελέγχου εταιρείες και συνεταιρισμό μετά
τη φορολογία	18	(67.967)	409.162
Μερίδιο κέρδους από συνδεδεμένες εταιρείες μετά τη φορολογία	18	(6.261.315)	-
Κέρδος από επανεκτίμηση επενδύσεων στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων	7	(37.698)	-
Κέρδος από πλεονεκτική εξαγορά εργασιών		-	(661.459)
(Αντιλογισμός απομείωσης αξίας)/Απομείωση των επενδύσεων σε από κοινού
ελέγχου εταιρείες	7	(661.913)	2.214.726
Απομείωση των ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού Κέρδος από πώληση ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού	8 7	13.955 (33)	29.556 (19.739)
Χρεώλυση που προέκυψε από δαπάνες ανάπτυξης	15	249.057	6.226
Χρέωση στα αποτελέσματα για προβλέψεις	26,27	803.415	627.614
Φορολογία	11	1.894.164	3.164.048

		24.671.712	20.053.666
(Αύξηση)/μείωση στα αποθέματα		(4.375.788)	13.933.728
Αύξηση στους εμπορικούς και άλλους χρεώστες		(7.559.651)	(22.616.974)
Αύξηση/(μείωση) στους εμπορικούς και άλλους πιστωτές		7.999.527	(3.296.500)
Εισπράξεις/(αποπληρωμές) από χρεωστικά γραμμάτια		1.688.909	(807.347)
		22.424.709	7.266.573
Τόκοι που πληρώθηκαν		(7.541.707)	(6.209.496)
Φορολογία που (πληρώθηκε)/ εισπράχθηκε		(3.205.347)	4.885.128
Καθαρή ροή μετρητών από λειτουργικές δραστηριότητες		11.677.655	5.942.205
Ροή μετρητών για επενδυτικές δραστηριότητες
Εισπράξεις από πώληση ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού		54.755	155.934
Πληρωμές για αγορά άϋλων περιουσιακών στοιχείων		-	(495.514)
Πληρωμές για αγορά επενδύσεων που αναγνωρίζονται με τη μέθοδο της καθαρής
θέσης	18	(23.933.710)	-
Πληρωμές για προβλέψεις		(40.000)	(143.943)
Αναπροσαρμογή στις προβλέψεις		-	99.650
Πληρωμές για αγορά ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού	14	(9.643.088)	(1.215.696)
Τόκοι που εισπράχθηκαν	10	1.178.293	1.481.184
Καθαρή ροή μετρητών για επενδυτικές δραστηριότητες		(32.383.750)	(118.385)
Ροή μετρητών από χρηματοδοτικές δραστηριότητες
Εισπράξεις από σύναψη νέων δανείων	30	75.253.796	79.558.455
Αποπληρωμή δανείων	30	(66.718.211)	(70.422.003)
Μέρισμα που πληρώθηκε		(4.815.174)	(4.074.378)
Καθαρή ροή μετρητών από χρηματοδοτικές δραστηριότητες		3.720.411	5.062.074
Καθαρή ροή μετρητών και αντίστοιχα μετρητών		(16.985.684)	10.885.894
Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών στην αρχή του έτους Επίδραση αλλαγών στις συναλλαγματικές ισοτιμίες σε μετρητά και αντίστοιχα		(1.981.224)	(12.867.118)
μετρητών		648.239	-

Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών στο τέλος του έτους	23	(18.318.669)	(1.981.224)

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

		2018	2017 Αναπροσαρμο σμένα1
	Σημ.	€	€
Πωλήσεις	6	89.667.145	79.872.213
Κόστος πωλήσεων		(82.762.117)	(76.135.230)
Μεικτό κέρδος		6.905.028	3.736.983
Άλλα εισοδήματα	7	17.543.327	9.699.627
Ζημιές απομείωσης εισπρακτέων	36	(1.159.640)	(137.659)
Άλλα έξοδα	8	-	(116.748)
Έξοδα διοίκησης	9	(6.650.703)	(5.979.118)
Κέρδος από λειτουργικές δραστηριότητες		16.638.012	7.203.085
Καθαρό κέρδος/(ζημιά) από συναλλαγματική διαφορά		834.187	(592.411)
Τόκοι εισπρακτέοι		147	147
Τόκοι πληρωτέοι και τραπεζικά έξοδα		(3.898.986)	(2.497.522)
Καθαρά έξοδα χρηματοδότησης	10	(3.064.652)	(3.089.786)
Κέρδος πριν τη φορολογία		13.573.360	4.113.299
Φορολογία	11	281.499	(490.099)
Κέρδος για το έτος μετά τη φορολογία		13.854.859	3.623.200
Λοιπά συνολικά έσοδα που δεν πρόκειται να επανακατηγοριοποιηθούν στο κέρδος ή ζημιά σε μετέπειτα περιόδους
Αναβαλλόμενη φορολογία που προκύπτει από επανεκτίμηση γης και κτιρίων	11	3.559	168.689
Λοιπά συνολικά έσοδα για το έτος μετά τη φορολογία		3.559	168.689
Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα για το έτος μετά τη φορολογία		13.858.418	3.791.889
Βασικό κέρδος ανά μετοχή (σεντ)	13	18,70	4,89
Πλήρως κατανεμημένο κέρδος ανά μετοχή (σεντ)	13	18,70	4,89

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ Στις 31 Δεκεμβρίου 2018

		2018	2017
	Σημ.	€	€
Περιουσιακά στοιχεία
Ακίνητα, εγκαταστάσεις και εξοπλισμός	14	4.387.315	4.328.136
Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες	17	53.708.587	43.427.339
Μακροπρόθεσμα δάνεια σε θυγατρικές εταιρείες	42	28.406.793	27.554.737
Αναβαλλόμενη φορολογία	32	1.341.864	959.528
Σύνολο μη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων		87.844.559	76.269.740
Αποθέματα	21	2.197.547	5.869.194
Εμπορικοί και άλλοι χρεώστες	22	18.798.611	16.775.495
Εισπρακτέα από θυγατρικές εταιρείες	42	56.038.179	38.687.577
Επενδύσεις στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων	19	9.594	9.594
Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών	23	2.299.735	15.965.365
Σύνολο κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων		79.343.666	77.307.225
Σύνολο περιουσιακών στοιχείων		167.188.225	153.576.965
Ίδια κεφάλαια
Μετοχικό κεφάλαιο	24	25.187.064	25.187.064
Αποθεματικά	25	18.150.602	10.055.516
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων		43.337.666	35.242.580
Υποχρεώσεις
Μακροπρόθεσμα δάνεια	30	16.714.478	7.156.085
Αναβαλλόμενη φορολογία	32	352.088	299.551
Σύνολο μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων		17.066.566	7.455.636
Εμπορικοί και άλλοι πιστωτές	28	31.563.725	55.176.919
Τραπεζικά παρατραβήγματα	30	29.933.854	24.031.913
Βραχυπρόθεσμα δάνεια	30	33.915.953	23.733.890
Τρέχουσες δόσεις μακροπρόθεσμων δανείων	30	6.568.820	3.850.411
Χρεωστικά γραμμάτια	31	3.470.451	1.781.542
Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα	20	1.327.871	2.300.767
Φόρος πληρωτέος	29	3.319	3.307
Σύνολο τρεχουσών υποχρεώσεων		106.783.993	110.878.749
Σύνολο υποχρεώσεων		123.850.559	118.334.385
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων και υποχρεώσεων		167.188.225	153.576.965

Οι οικονομικές καταστάσεις έχουν εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο της Logicom Public Limited την 28 Φεβρουαρίου 2019.

.................................... ........................................... Βαρνάβας Ειρήναρχος Ανθούλης Παπαχριστοφόρου Διευθύνων Σύμβουλος Οικονομικός Διευθυντής Συγκροτήματος / Διοικητικός

Σύμβουλος

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΣΤΑ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2017 25.187.064 10.443.375 2.056.664 116.818 (2.278.852) Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα Κέρδος για το έτος - - - - 3.623.200 Λοιπά συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα έτους - - 168.689 - -
	35.525.069

	3.623.200
	168.689
Συναλλαγές με μετόχους που αναγνωρίστηκαν στα ίδια κεφάλαια
Προτεινόμενο μέρισμα του 2016 που πληρώθηκε το 2017 (σημ. 12) - - - - (4.074.378)	(4.074.378)
Αποθεματικό επανεκτίμησης που πραγματοποίηθηκε λόγω χρήσης - - (28.844) - 28.844	-
25.187.064 10.443.375 2.196.509 116.818 (2.701.186) Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018 όπως δηλώθηκε προηγουμένως	35.242.580
Αλλαγή στην λογιστική αρχή για την εφαρμογή του ΔΠΧΑ9 μετά τη φορολογία(σημ.3) - - - - (948.158)	(948.158)
25.187.064 10.443.375 2.196.509 116.818 (3.649.344) Αναπροσαρμοσμένο υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018	34.294.422
Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα
Κέρδος για το έτος - - - - 13.854.859	13.854.859
Λοιπά συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα έτους - - 3.559 - -	3.559
Συναλλαγές με μετόχους που αναγνωρίστηκαν στα ίδια κεφάλαια
Προτεινόμενο μέρισμα του 2017 που πληρώθηκε το 2018 (σημ. 12) - - - - (4.815.174)	(4.815.174)
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018 25.187.064 10.443.375 2.200.068 116.818 5.390.341 43.337.666

Το αποθεματικό προσόδου είναι το μόνο αποθεματικό το οποίο είναι διαθέσιμο για διανομή.

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

	Σημ.
		€	€
Ροή μετρητών για λειτουργικές δραστηριότητες
Κέρδος για το έτος μετά τη φορολογία		13.854.859	3.623.200
Αναπροσαρμογές για:
Πραγματοποιηθέν συναλλαγματικό κέρδος σε παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα		-	2.081
Αποσβέσεις	14	391.350	302.143
Καθαρό συναλλαγματικό (κέρδος)/ζημιάς σε παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα	10	(972.895)	2.526.881
Χρεώλυση που προέκυψε από δαπάνες ανάπτυξης	15	-	6.226
Κέρδος από πώληση ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού	7	(840)	(7.638)
Ζημιά από απομείωση επενδύσεων σε θυγατρικές εταιρείες		-	116.748
Μερίσματα εισπρακτέα	7	(16.865.393)	(9.367.792)
Τόκοι εισπρακτέοι	10	(147)	(147)
Τόκοι πληρωτέοι		3.736.987	2.147.492
Φορολογία		(281.499)	490.099
		(137.578)	(160.707)
Μείωση/(αύξηση) στα αποθέματα		3.671.647	(193.792)
Αύξηση στους εμπορικούς και άλλους χρεώστες		(2.028.604)	(3.479.799)
(Αύξηση)/μείωση στα υπόλοιπα με θυγατρικές εταιρείες		(18.793.783)	13.215.620
Αύξηση στα εισπρακτέα από συγγενικές εταιρείες		(351.546)	-
Μείωση στους εμπορικούς και άλλους πιστωτές		(23.613.194)	(2.911.264)
Αύξηση/(μείωση) στα χρεωστικά γραμμάτια		1.688.909	(807.347)
		(39.564.149)	5.662.711
Τόκοι που πληρώθηκαν		(3.736.987)	(2.147.492)
Φορολογία που πληρώθηκε		(44.729)	(41.430)
Καθαρή ροή μετρητών (για)/από λειτουργικές δραστηριότητες		(43.345.865)	3.473.789
Ροή μετρητών από επενδυτικές δραστηριότητες
Πληρωμές για αγορά ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού	14	(450.529)	(432.922)
Πληρωμές για αγορά επενδύσεων σε θυγατρικές εταιρείες	17	(10.281.248)	-
Εισπράξεις από πώληση ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού		840	31.088
Τόκοι που εισπράχθηκαν		147	147
Μερίσματα που εισπράχθηκαν		16.865.393	9.367.792
Καθαρή ροή μετρητών από επενδυτικές δραστηριότητες		6.134.603	8.966.105
Ροή μετρητών από χρηματοδοτικές δραστηριότητες
Αποπληρωμή δανείων	30	(27.584.301)	(30.679.371)
Εισπράξεις από σύναψη νέων δανείων	30	50.043.166	34.740.386
Μέρισμα που πληρώθηκε		(4.815.174)	(4.074.378)
Καθαρή ροή μετρητών από/(για) χρηματοδοτικές δραστηριότητες		17.643.691	(13.363)
Καθαρή ροή μετρητών και αντίστοιχα μετρητών		(19.567.571)	12.426.531
Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών στην αρχή του έτους		(8.066.548)	(20.493.079)
Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών στο τέλος του έτους	23	(27.634.119)	(8.066.548)

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

1. ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΚΥΡΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Η Logicom Public Limited (η 'Εταιρεία') συστάθηκε στην Κύπρο στις 9 Δεκεμβρίου 1986 ως ιδιωτική εταιρεία περιορισμένης ευθύνης. Οι κύριες δραστηριότητες της Εταιρείας είναι η διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας. Στις 23 Ιουλίου 1999 η Εταιρεία μετατράπηκε σε δημόσια σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Εταιρειών Νόμου της Κύπρου και στις 4 Ιανουαρίου 2000 ξεκίνησε η διαπραγμάτευση των μετοχών της στο Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου.

Οι παρούσες χωριστές και ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις συμπεριλαμβάνουν την Εταιρεία και τις θυγατρικές της (το "Συγκρότημα").

Το εγγεγραμμένο γραφείο της Εταιρείας βρίσκεται στην ακόλουθη διεύθυνση: Ζήνωνος Σώζου 3 1ος όροφος 3105 Λεμεσός

Το γραφείο διοίκησης της Εταιρείας βρίσκεται στην ακόλουθη διεύθυνση: Στασίνου 26 Αγία Παρασκευή 2003 Στρόβολος Λευκωσία

Την 1 Ιανουαρίου 1999, η Logicom Public Limited απέκτησε ολόκληρο το μετοχικό κεφάλαιο της Logicom (Overseas) Limited ύψους €17.100. Η κύρια δραστηριότητα της Logicom (Overseas) Limited είναι η διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας και η παραγωγή ηλεκτρονικών υπολογιστών. Η εταιρεία παρέμεινε αδρανής καθόλη τη διάρκεια του 2018.

Την 1 Ιανουαρίου 2000, η Logicom Public Limited απέκτησε ολόκληρο το μετοχικό κεφάλαιο της SOLATHERM ELECTRO - TELECOMS 'SET' Limited ύψους €5.135 που μετονομάστηκε σε ENET Solutions Limited στις 11 Ιανουαρίου 2001. Η κύρια δραστηριότητα της ENET Solutions Limited είναι η παροχή λύσεων και υπηρεσιών για δίκτυα και τηλεπικοινωνίες. Η εταιρεία Enet Solutions Limited μετονομάστηκε σε Logicom Solutions Limited την 30η Ιανουαρίου 2009. Οι δραστηριότητες των εταιρειών DAP Noesis Business Solutions Ltd και Netvision Ltd μεταφέρθηκαν στη Logicom Solutions Ltd τον Ιανουάριο του 2009. Το μετοχικό κεφάλαιο της Logicom Solutions Ltd μεταφέρθηκε προς €2.398.056 στη Logicom Services Ltd στις 31 Δεκεμβρίου 2011.

Στις 27 Απριλίου 2000, συστάθηκε η εταιρεία Netcom Limited στην Κύπρο, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €17.086 το οποίο ανήκει εξολοκλήρου στη Logicom Public Limited. Η κύρια δραστηριότητα της Netcom Limited είναι η εκτέλεση έργων υποδομής με κυριότερα την ανέγερση και λειτουργία μονάδας αφαλάτωσης στην Επισκοπή Λεμεσού και την ανακαίνιση και λειτουργία μονάδας αφαλάτωσης στη Λάρνακα. Στις 20 Ιουλίου 2010 ολόκληρο το μετοχικό κεφάλαιο της Netcom Limited αποκτήθηκε από τη Verendrya Ventures Limited. Η εταιρεία παρέμεινε αδρανής καθόλη τη διάρκεια του 2018.

Στις 25 Ιουλίου 2000, συστάθηκε η εταιρεία Logicom (Middle East) S.A.L στο Λίβανο, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους LBP 75.000.000 το οποίο ανήκει εξολοκλήρου στη Logicom Public Limited. Η κύρια δραστηριότητα της Logicom (Middle East) S.A.L είναι η διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.

Στις 21 Φεβρουαρίου 2001, συστάθηκε η εταιρεία ΕΝΕΤ Solutions Logicom S.A. στην Ελλάδα, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €601.083 το οποίο ανήκει εξολοκλήρου στη Logicom Public Limited. Η κύρια δραστηριότητα της ΕΝΕΤ Solutions Logicom S.A. είναι η διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.

Στις 7 Αυγούστου 2001, συστάθηκε η εταιρεία Logicom Jordan LLC στην Ιορδανία, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους JΟD 50.000 το οποίο ανήκει εξολοκλήρου στη Logicom Public Limited. Η κύρια δραστηριότητα της Logicom Jordan LLC είναι η διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

1. ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΚΥΡΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ (συνέχεια)

Στις 3 Οκτωβρίου 2001, συστάθηκε η εταιρεία Logicom FZE στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους AED 1.000.000 τo οποίo ανήκει εξολοκλήρου στη Logicom Public Limited. Η κύρια δραστηριότητα της Logicom FZE είναι η διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.

Στις 7 Νοεμβρίου 2001, συστάθηκε η εταιρεία Logicom Dubai LLC στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους AED 300.000 το οποίο ανήκει, άμεσα και έμμεσα, εξολοκλήρου στη Logicom Public Limited. Η κύρια δραστηριότητα της Logicom Dubai LLC είναι η διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.

Στις 14 Ιουνίου 2005, συστάθηκε η εταιρεία Logicom Italia s.r.l. στην Ιταλία, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €10.000 το οποίο ανήκει εξολοκλήρου στη Logicom Public Limited. Η κύρια δραστηριότητα της Logicom Italia s.r.l. είναι η διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας. Στις 5 Μαίου 2014 υπήρξε αύξηση του μετόχικου κεφαλαίου της Logicom Italia s.r.l. σε €200.000 το οποίο ανήκει εξολοκλήρου στη Logicom Public Ltd.

Την 1 Δεκεμβρίου 2005, συστάθηκε η εταιρεία Logicom IT Distribution Ltd στην Τουρκία, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους 5.000 Τουρκικών Λιρών το οποίο ανήκει από κοινού στις θυγατρικές εταιρείες Enet Solutions - Logicom S.A. και Logicom FZE. Στις 30 Μαρτίου 2007 υπήρξε αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Logicom IT Distribution Ltd σε 140.000 Τουρκικές Λίρες το οποίο ανήκει κατά 40% στη Enet Solutions - Logicom S.A. και κατά 60% στη Logicom FZE. Στις 27 Δεκεμβρίου 2007 υπήρξε περαιτέρω αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Logicom IT Distribution Ltd σε 1.540.000 Τουρκικές Λίρες το οποίο ανήκει κατά 4% στη Enet Solutions - Logicom S.A. και κατά 96% στη Logicom FZE. Η κύρια δραστηριότητα της Logicom IT Distribution Ltd είναι η διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.

Την 1η Αυγούστου 2006 συστάθηκε η εταιρεία Rehab Technologies Ltd στη Σαουδική Αραβία, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους SAR 500.000 το οποίο κατέχεται από εμπιστευματοδόχο εκ μέρους της Logicom Public Ltd. Η Logicom Public Ltd έχει εξασφαλίσει συμβατικά τον πλήρη έλεγχο των εργασιών της Rehab Technologies Ltd. Η κύρια δραστηριότητα της Rehab Technologies Ltd είναι η διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας. Οι δραστηριότητες της Rehab Technologies Ltd μεταφέρθηκαν στην εταιρεία Logicom Saudi Arabia LLC στις 8 Ιουνίου 2010 και η εταιρεία παραμένει έκτοτε αδρανής.

Στις 19 Μαρτίου 2007, συστάθηκε η εταιρεία Logicom Information Technology Distribution S.R.L. στην Ρουμανία, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους 200 Λέι Ρουμανίας το οποίο ανήκει εξολοκλήρου στη Logicom Public Limited. Κατα τη διάρκεια του 2018 υπήρξε αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας σε 10.250.000 Λέι Ρουμανίας. Η κύρια δραστηριότητα της Logicom Information Technology Distribution S.R.L. είναι η διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.

Στις 12 Απριλίου 2007, συστάθηκε η εταιρεία Logicom Bulgaria EOOD στην Βουλγαρία, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους 20.000 Λέβα Βουλγαρίας το οποίο ανήκει εξολοκλήρου στη Logicom Public Limited. Η κύρια δραστηριότητα της Logicom Bulgaria EOOD είναι η διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας. Κατά τη διάρκεια του 2017 η εταιρεία παρέμεινε αδρανής.

Στις 30 Ιανουαρίου 2008, συστάθηκε η εταιρεία Verendrya Ventures Limited στην Κύπρο, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €1.000 το οποίο ανήκει κάτα 60% στη Logicom Public Limited και κάτα 40% στη Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λίμιτεδ. Η κύρια δραστηριότητα της Eταιρείας είναι η εκτέλεση έργων για ανέγερση μονάδων αφαλάτωσης.

Στις 6 Μαΐου 2009, συστάθηκε η εταιρεία Logicom Services Limited στη Κύπρο με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €10.000 το οποίο ανήκει στη Logicom Public Limited. Η κύρια δραστηριότητα της Logicom Services Limited είναι η κατοχή επενδύσεων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

1. ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΚΥΡΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ (συνέχεια)

Στις 28 Ιουλίου 2009, το Συγκρότημα απέκτησε μέσω της θυγατρικής της εταιρείας Logicom Services Limited το 36,77% της εταιρείας Newcytech Business Solutions Limited. Η κύρια δραστηριότητα της Newcytech Business Solutions Limited είναι η παροχή ολοκληρωμένων λύσεων πληροφορικής. Στις 30 Οκτώβριου 2009, η Logicom Services Limited απέκτησε το 100% του μετοχικού κεφαλαίου της Newcytech Business Solutions Limited ύψους €756.776.

Με την απόκτηση της Newcytech Business Solutions Limited το Συγκρότημα απέκτησε και το 100% της εταιρείας Newcytech Distribution Ltd με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €8.550. Η κύρια δραστηριότητα της Newcytech Distribution Ltd είναι η εισαγωγή και χονδρική πώληση ηλεκτρονικών υπολογιστών στην τοπική αγορά. Το μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας Newcytech Distribution Ltd μεταφέρθηκε στην εταιρεία Logicom Services Limited στις 30 Ιουνίου 2010.

Στις 16 Αυγούστου 2009, συστάθηκε η εταιρεία Enet Solutions LLC στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με μετοχικό κεφάλαιο ύψους AED300.000. Η κύρια δραστηριότητα της Enet Solutions LLC είναι η παροχή ολοκληρωμένων λύσεων πληροφορικής. Η εταιρεία παρέμεινε αδρανής κατα τη διάρκεια του 2018.

Στις 29 Σεπτεμβρίου 2009, συστάθηκε η εταιρεία Logicom Saudi Arabia LLC στη Σαουδική Αραβία, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους SAR 26.800.000 το οποίο κατέχεται κατά 75% από τη Logicom FZE και κατά 25% από εμπιστευματοδόχο εκ μέρους της Logicom Public Limited. Η Logicom Public Limited έχει εξασφαλίσει συμβατικά τον πλήρη έλεγχο των εργασιών της Rehab Technologies Ltd. Η κύρια δραστηριότητα της Logicom Saudi Arabia LLC είναι η διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.

Στις 3 Νοεμβρίου 2009, συστάθηκε η εταιρεία ICT Logicom Solutions SA στην Ελλάδα με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €100.000. Η κύρια δραστηριότητα της ICT Logicom Solutions SA είναι η παροχή ολοκληρωμένων λύσεων πληροφορικής.

Στις 29 Σεπτεμβρίου 2010, συστάθηκε η εταιρεία Logicom Distribution Germany GmbH στη Γερμανία, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €27.000 το οποίο κατέχεται εξολοκλήρου από τη Logicom Public Limited. Η κύρια δραστηριότητα της Logicom Distribution Germany GmbH είναι η διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.

Στις 7 Απριλίου 2010, συστάθηκε ο συνεταιρισμός M.N. E.P.C. Water Co. στη Κύπρο με κεφάλαιο συνεταίρων ύψους €10.000 το οποίο κατέχει σε ποσοστό 50% η εταιρεία του Συγκροτήματος Veredrya Ventures Limited, μέσω της θυγατρικής της Netcom Limited. Η M.N. E.P.C. Water Co. ανέλαβε τη κατασκευή της μονάδας αφαλάτωσης στην Επισκοπή εκ μέρους της εταιρείας M.N. Limassol Water Co. Limited.

Στις 4 Νοεμβρίου 2010, συστάθηκε η εταιρεία M.N. Limassol Water Co. Limited στη Κύπρο με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €10.000 που αποτελείται από 5.000 μετοχές Class A και 5.000 μετοχές Class B. Η εταιρεία του Συγκροτήματος Verendrya Ventures Limited, μέσω της θυγατρικής της Netcom Ltd κατέχει 2.500 μετοχές Class A και 2.495 Class B. Στη M.N. Limassol Water Co. Limited ανατέθηκε η κατασκευή και λειτουργία της μονάδας αφαλάτωσης στην Επισκοπή.

Στις 29 Νοεμβρίου 2011, το Συγκρότημα απέκτησε μέσω της θυγατρικής της εταιρείας Logicom Services Limited το 100% της εταιρείας Inteli-scape Limited με μετοχικό κεφάλαιο €85.500. Η κύρια δραστηριότητα της Inteli-scape Limited είναι η ανάπτυξη και πώληση λογισμικών προγραμμάτων. Την 1η Ιανουαρίου 2015, η εταιρεία Inteli-scape Limited συγχωνεύτηκε με την Logicom Solutions Limited η οποία ανήκει εξόλοκληρου στη Logicom Services Limited.

Στις 7 Αυγούστου 2012, συστάθηκε η εταιρεία M.N. Larnaca Desalination Co. Ltd στη Κύπρο με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €10.000 που αποτελείται από 5.000 μετοχές Class A και 5.000 μετοχές Class B. Η εταιρεία του Συγκροτήματος Verendrya Ventures Limited, μέσω της θυγατρικής της Netcom Limited κατέχει 2.500 μετοχές Class A και 2.495 μετοχές Class B. Στη M.N. Larnaca Desalination Co. Ltd ανατέθηκε η ανακαίνιση και λειτουργία της μονάδας αφαλάτωσης στην Λάρνακα.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

1. ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΚΥΡΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ (συνέχεια)

Στις 2 Σεπτεμβρίου 2012, συστάθηκε η εταιρεία Logicom LLC στο Ομάν, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους ΔΟΛ. ΗΠΑ 51.800 το οποίο ανήκει κατά 99% στη θυγατρική εταιρεία Logicom FZE και κατά 1% στη θυγατρική εταιρεία Logicom Dubai LLC. Η κύρια δραστηριότητα της Logicom LLC είναι η διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.

Την 1 Οκτωβρίου 2013, συστάθηκε η εταιρεία Cadmus Tech Points S.A.L. στο Λίβανο, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους LBP 30.000.000 το οποίο ανήκει εξολοκλήρου στη Logicom Public Limited. Η κύρια δραστηριότητα της Cadmus Tech Points S.A.L. είναι η διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας. Κατά τη διάρκεια του έτους η εταιρεία ήταν αδρανής.

Στις 23 Μαρτίου 2014, συστάθηκε η εταιρεία Logicom Trading and Distribution LLC στο Κατάρ, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους Κατάρ Ριαλς 200.000 το οποίο ανήκει κατά 49% στη Logicom Public Limited και κατά 51% από εμπιστευματοδόχο εκ μέρους της Logicom Public Limited. Η κύρια δραστηριότητα της Logicom Trading and Distribution LLC είναι η διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.

Την 1 Ιουνίου 2014, συστάθηκε η εταιρεία Logicom Kuwait for Computer Company W.L.L. στο Κουβέιτ, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους Δινάρια Κουβέιτ 20.000 το οποίο ανήκει κατά 49% στη θυγατρική εταιρεία Logicom FZE και κατά 51% από εμπιστευματοδόχο εκ μέρους της Logicom Public Limited. Η κύρια δραστηριότητα της Logicom Kuwait for Computer Company W.L.L. είναι η διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.

Στις 23 Μαΐου 2017, το Συγκρότημα απέκτησε την εταιρεία Najada Holdings Limited στην Κύπρο, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €100, το οποίο ανήκει εξολοκλήρου στη Logicom Public Limited. Η κύρια δραστηριότητα της Najada Holdings Limited είναι η αγορά και κατοχή ακινήτων.

Στις 6 Σεπτεμβρίου 2018, συστάθηκε η εταιρεία Logicom Bahrain W.L.L. στο Mπαχρέιν, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους Δολάρια Μπαχρέιν 5.000 το οποίο ανήκει κατά 49% στη θυγατρική εταιρεία Logicom FZE και κατά 51% από εμπιστευματοδόχο εκ μέρους της Logicom Public Limited. Η κύρια δραστηριότητα της Logicom Bahrain W.L.L. είναι η διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.

2. ΒΑΣΗ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ

Δήλωση Συμμόρφωσης

Οι ενοποιημένες και χωριστές οικονομικές καταστάσεις ετοιμάστηκαν σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ), όπως αυτά υιοθετήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), τις απαιτήσεις του περί Εταιρειών Νόμου της Κύπρου, Κεφ.113 και τις απαιτήσεις του περί Αξιών και Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου Νόμους και Κανονισμούς και του Περί Προϋποθέσεων Διαφάνειας (Κινητές Αξίες προς Διαπραγμάτευση σε Ρυθμιζόμενη Αγορά) Νόμου.

Αυτές είναι οι αρχικές ενοποιημένες και χωριστές οικονομικές καταστάσεις του Συγκροτήματος και της Εταιρείας στις οποίες έχουν εφαρμοστεί αρχικά το ΔΠΧΑ 9 και ΔΠΧΑ 15. Οι αλλαγές σε σημαντικές λογιστικές αρχές περιγράφονται στη σημείωση 3.

Οι ενοποιημένες και χωριστές οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας στις 28 Φεβρουαρίου 2019.

Βάση παρουσίασης

Οι ενοποιημένες και χωριστές οικονομικές καταστάσεις έχουν ετοιμαστεί με βάση την αρχή του ιστορικού κόστους, εκτός από τη γη και τα κτίρια, τις επενδύσεις στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων και τις επενδύσεις στη δίκαιη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων που αναφέρονται στη δίκαιη αξία τους. Οι μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν για τον καθορισμό των δίκαιων αξιών επεξηγούνται αναλυτικά στην σημείωση 4.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

2. ΒΑΣΗ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ (συνέχεια)

Λειτουργία ως δρώσα οικονομική μονάδα

Παρόλο που οι τρέχουσες υποχρεώσεις της Εταιρείας υπερέβαιναν τα κυκλοφορούντα περιουσιακά της στοιχεία στις 31 Δεκεμβρίου 2018, το Διοικητικό Συμβούλιο λαμβάνοντας υπόψη τις προοπτικές της Εταιρείας, την σχεδιαζόμενη ανάπτυξη και τις διαθέσιμες προς χρήση τραπεζικές διευκολύνσεις, έχει αξιολογήσει ότι η Εταιρεία έχει την ικανότητα να συνεχίσει ως δρώσα οικονομική μονάδα και ως εκ τούτου έχει ετοιμάσει τις χωριστές οικονομικές καταστάσεις με αυτή τη βάση.

Νόμισμα λειτουργίας και παρουσίασης

Οι ενοποιημένες και χωριστές οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε Ευρώ (€), το οποίο είναι το νόμισμα λειτουργίας της Εταιρείας.

Υπολογισμοί και εκτιμήσεις

Η ετοιμασία των ενοποιημένων και χωριστών οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά υιοθετήθηκαν από την ΕΕ απαιτεί από τη Διεύθυνση του Συγκροτήματος την άσκηση κρίσης, την διατύπωση εκτιμήσεων και παραδοχών οι οποίες επηρεάζουν την εφαρμογή των λογιστικών αρχών και των υπό αναφορά περιουσιακών στοιχείων, υποχρεώσεων, εσόδων και εξόδων. Οι εκτιμήσεις και οι υποστηρίζουσες παραδοχές βασίζονται στην ιστορική εμπειρία και σε διάφορους άλλους παράγοντες οι οποίοι πιστεύεται ότι είναι λογικοί υπό τις περιστάσεις. Τα πραγματικά αποτελέσματα μπορεί να διαφέρουν από αυτές τις εκτιμήσεις.

Οι εκτιμήσεις και υποστηρίζουσες παραδοχές επανεξετάζονται σε συνεχή βάση. Αναθεωρήσεις σε εκτιμήσεις αναγνωρίζονται μελλοντικά, δηλαδή στην περίοδο κατά την οποία η εκτίμηση αναθεωρείται καθώς και μελλοντικές περιόδους που επηρεάζονται.

Κρίσεις

Πληροφορίες σχετικά με κρίσεις στην εφαρμογή λογιστικών αρχών που επηρεάζουν σημαντικά τα ποσά που αναγνωρίζονται στις ενοποιημένες και χωριστές οικονομικές καταστάσεις συμπεριλαμβάνονται στις ακόλουθες σημειώσεις:

Σημείωση 34 Μίσθωση εκμετάλλευσης
Σημείωση 18 Επενδύσεις που αναγνωρίζονται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης

Παραδοχές και εκτιμήσεις

Πληροφορίες σχετικά με παραδοχές και εκτιμήσεις κατά την ημερομηνία αναφοράς οι οποίες έχουν σημαντικό κίνδυνο να προκαλέσουν ουσιώδες σφάλμα στις λογιστικές αξίες των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων κατά το επόμενο οικονομικό έτος συμπεριλαμβάνονται στις ακόλουθες σημειώσεις:

Σημείωση 15 Υπολογισμοί ανακτήσιμου ποσού υπεραξίας
Σημείωση 17 Aνακτησιμότητα των επενδύσεων σε θυγατρικές εταιρείες
Σημείωση 18, 43 Απομείωση επενδύσεων που αναγνωρίζονται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης
Σημείωση 21 Υπολογισμός της πρόβλεψης για απομείωση αποθεμάτων
Σημείωση 22, 36 Μέτρηση της πρόβλεψης αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών (ECL) για εμπορικές απαιτήσεις και συμβατικά περιουσιακά στοιχεία: βασικές παραδοχές για τον προσδιορισμό του σταθμισμένου ποσοστού ζημιών
Σημείωση 27 Προβλέψεις για τερματισμό απασχόλησης
Σημείωση 32 Αναγνώριση αναβαλλόμενης φορολογίας: Χρησιμοποίηση φορολογικών ζημιών
Σημείωση 42 Ανακτησιμότητα δανείων από θυγατρικές εταιρείες

Υπολογισμός δίκαιης αξίας: Μερικές από τις λογιστικές αρχές και γνωστοποιήσεις του Συγκροτήματος απαιτούν τον υπολογισμό της δίκαιης αξίας για χρηματοοικονομικά και μη χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

3. ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΕ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

Το Συγκρότημα υιοθέτησε το ΔΠΧΑ 15 και ΔΠΧΑ 9 από την 1 Ιανουαρίου 2018. Η φύση και οι επιδράσεις των αλλαγών εξηγούνται παρακάτω. Ορισμένα άλλα νέα πρότυπα ισχύουν επίσης από την 1 Ιανουαρίου 2018 αλλά δεν έχουν ουσιώδη επίδραση στις οικονομικές καταστάσεις του Συγκροτήματος και της Εταιρείας.

Λόγω των μεθόδων μετάβασης που επέλεξε το Συγκρότημα και η Εταιρεία κατά την εφαρμογή αυτών των προτύπων, οι συγκριτικές πληροφορίες στις ενοποιημένες και χωριστές οικονομικές καταστάσεις δεν έχουν επαναδιατυπωθεί για να αντανακλούν τις απαιτήσεις των νέων προτύπων εκτός από το να παρουσιάζουν χωριστά ζημιά απομείωσης στις εμπορικές απαιτήσεις και συμβατικά περιουσιακά στοιχεία.

Η επίδραση της αρχικής εφαρμογής των προτύπων αυτών αποδίδεται κυρίως στην αύξηση των ζημιών απομείωσης που αναγνωρίζονται στα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία. (Σημ.3 (Β))

Α. ΔΠΧΑ 15 Έσοδα από Συμβάσεις με Πελάτες

Το ΔΠΧΑ 15 θεσπίζει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για τον καθορισμό της αξίας των πωλήσεων και τη χρονική στιγμή αναγνώρισης τους. Αντικατέστησε το ΔΛΠ 18 Έσοδα, το ΔΛΠ 11 Συμβάσεις Κατασκευής και τις συναφείς ερμηνείες. Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 15, τα έσοδα αναγνωρίζονται όταν ένας πελάτης αποκτά τον έλεγχο των αγαθών, ή των υπηρεσιών. Ο καθορισμός του χρονικού σημείου της μεταβίβασης του ελέγχου σε ένα χρονικό σημείο ή κατα τη διάρκεια χρονικού διαστήματος απαιτεί εξάσκηση κρίσης.

Το Συγκρότημα υιοθέτησε το ΔΠΧΑ 15 με τη μέθοδο της συσσωρευτικής επίδρασης (χωρίς τη χρήση πρακτικών λύσεων), με αποτέλεσμα την αρχική εφαρμογή του προτύπου αυτού κατά την ημερομηνία της πρώτης εφαρμογής (δηλαδή την 1η Ιανουαρίου 2018). Συνεπώς, οι πληροφορίες που παρουσιάζονται για το 2017 δεν έχουν αναπροσαρμοστεί - δηλαδή παρουσιάζονται, όπως αναφέρθηκαν προηγουμένως, σύμφωνα με το ΔΛΠ 18, ΔΛΠ 11 και τις σχετικές διερμηνείες. Επιπλέον, οι απαιτήσεις γνωστοποίησης στο ΔΠΧΑ 15 δεν έχουν γενικά εφαρμοστεί στις συγκριτικές αναφορές.

Δεν υπήρχε οποιαδήποτε επίδραση στο κέρδος μετά την φορολογία και στο υπόλοιπο των αποθεματικών την 1η Ιανουαρίου 2018 που να προέκυψε από την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 15.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

3. ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΕ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Β. ΔΠΧΑ 9 Χρηματοοικονομικά Μέσα

Το ΔΠΧΑ 9 καθορίζει τις απαιτήσεις για την αναγνώριση και επιμέτρηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων και ορισμένων συμβάσεων αγοράς ή πώλησης μη χρηματοοικονομικών στοιχείων. Το παρόν Πρότυπο αντικαθιστά το ΔΛΠ 39 Χρηματοοικονομικά Μέσα: Αναγνώριση και Επιμέτρηση.

Ως αποτέλεσμα της υιοθέτησης του ΔΠΧΑ 9, το Συγκρότημα έχει υιοθετήσει επακόλουθες τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων, οι οποίες απαιτούν την παρουσίαση απομείωσης των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σε ξεχωριστή γραμμή στην κατάσταση αποτελεσμάτων και Λοιπών Συνολικών Εσόδων.

Επιπλέον, το Συγκρότημα έχει υιοθετήσει επακόλουθες τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 7 Χρηματοοικονομικά Μέσα: Γνωστοποιήσεις που εφαρμόζονται στις γνωστοποιήσεις για το 2018 αλλά δεν έχουν γενικά εφαρμοστεί στις συγκριτικές πληροφορίες.

Ο πίνακας που ακολουθεί συνοψίζει την επίδραση μετά τη φορολογία της μετάβασης στο ΔΠΧΑ 9 για το αρχικό υπόλοιπο των αποθεματικών κατά την 1 Ιανουαρίου 2018.

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	Σημ.	Επίδραση της υιοθέτησης του ΔΠΧΑ 9 στο υπόλοιπο έναρξης €
Αποθεματικό προσόδου
	25
Αναγνώριση αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών στους χρεώστες εμπορίου		(1.407.719)
Μεταφορά από το αποθεματικό δίκαιης αξίας	25	(379.500)
Επίδραση την Ι Ιανουαρίου 2018		(1.787.219)
Αποθεματικό δίκαιης αξίας
Μεταφορά στο αποθεματικό προσόδου	25	379.500
Επίδραση την Ι Ιανουαρίου 2018		379.500

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

3. ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΕ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Β. ΔΠΧΑ 9 Χρηματοοικονομικά Μέσα (συνέχεια)

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ

	Σημ.	Επίδραση της υιοθέτησης του ΔΠΧΑ 9 στο υπόλοιπο έναρξης €
Αποθέματικο προσόδου
Αναγνώριση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών στους χρεώστες εμπορίου	25	(5.488)
Αναγνώριση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών στα υπόλοιπα με	25
θυγατρικές εταιρείες		(942.670)
Επίδραση την 1 Ιανουαρίου 2018		(948.158)

i. Ταξινόμηση και επιμέτρηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων

Το ΔΠΧΑ 9 περιλαμβάνει τρεις κύριες κατηγορίες ταξινόμησης για χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία: Επιμετρούμενα στο αποσβεσμένο κόστος, στη δίκαιη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων και στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Η κατάταξη των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σύμφωνα με το ΔΠΧA 9 βασίζεται γενικά στο επιχειρηματικό μοντέλο στο οποίο διαχειρίζεται ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο και τα συμβατικά χαρακτηριστικά των ταμειακών ροών του. Το ΔΠΧΑ 9 απαλείφει τις προηγούμενες κατηγορίες του ΔΛΠ 39 διακρατούμενα μέχρι τη λήξη, δάνεια και απαιτήσεις και διαθέσιμα προς πώληση. Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9, τα παράγωγα που ενσωματώνονται σε συμβάσεις όπου το κύριο συμβόλαιο είναι ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο στο πεδίο εφαρμογής του προτύπου δεν διαχωρίζονται ποτέ. Αντ' αυτού, το υβριδικό χρηματοοικονομικό μέσο στο σύνολό του αξιολογείται για ταξινόμηση.

Το ΔΠΧΑ 9 διατηρεί σε μεγάλο βαθμό τις υφιστάμενες απαιτήσεις του ΔΛΠ 39 για την ταξινόμηση και την επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων.

Η υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 9 δεν είχε σημαντική επίδραση στις λογιστικές πολιτικές του Συγκροτήματος που σχετίζονται με χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις και παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα.

Για επεξήγηση του τρόπου με τον οποίο το Συγκρότημα κατατάσσει και επιμετρά τα χρηματοοικονομικά μέσα και τους λογαριασμούς για τα συναφή κέρδη και ζημιές σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9, βλέπε σημείωση 4.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

3. ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΕ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Β. ΔΠΧΑ 9 Χρηματοοικονομικά Μέσα (συνέχεια)

i. Ταξινόμηση και επιμέτρηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων (συνέχεια)

Ο πάρακάτω πίνακας και οι σημειώσεις που ακολουθούν εξηγούν τις αρχικές κατηγορίες μετρήσεων σύμφωνα με το ΔΛΠ 39 και τις νέες κατηγορίες μετρήσεων σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9 για κάθε κατηγορία των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων την 1 Ιανουαρίου 2018.

ΤΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ	Σημ	Αρχική ταξινόμηση σύμφωνα με το ΔΛΠ 39	Νέα ταξινόμηση σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9	Αρχική λογιστική αξία σύμφωνα με το ΔΛΠ 39 €	Νέα λογιστική αξία σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9 €
Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
Συμμετοχικοί τίτλοι	α	Στη δίκαιη αξία μέσω των	Στη δίκαιη αξία μέσω των
Συμμετοχικοί τίτλοι	β	αποτελεσμάτων Επενδύσεις διαθέσιμες προς	αποτελεσμάτων Στη δίκαιη αξία μέσω των	16.448	16.448
Συμμετοχικοί τίτλοι	γ	πώληση Επενδύσεις διαθέσιμες προς	αποτελεσμάτων Στη δίκαιη αξία μέσω λοιπών	194.156	194.156
		πώληση	συνολικών εσόδων	6.234.064	6.234.064
Εμπορικοί και άλλοι χρεώστες	δ	Δάνεια και απαιτήσεις	Αποσβεσμένο κόστος	159.253.317	158.256.869
Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών		Δάνεια και απαιτήσεις	Αποσβεσμένο κόστος	38.582.807	38.582.807
Συνολικά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία				204.280.792	203.284.344

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

3. ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΕ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Β. ΔΠΧΑ 9 Χρηματοοικονομικά Μέσα (συνέχεια)

i. Ταξινόμηση και επιμέτρηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων (συνέχεια)	Αρχική ταξινόμηση	Νέα ταξινόμηση	Αρχική
	σύμφωνα με το ΔΛΠ 39	σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9	λογιστική αξία σύμφωνα με το ΔΛΠ 39 €	Νέα λογιστική αξία σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9 €
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις
Μακροπρόθεσμα δάνεια Βραχυπρόθεσμα δάνεια	Άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Άλλες	Άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Άλλες	17.749.332	17.749.332
Χρεωστικά γραμμάτια	χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Άλλες	χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Άλλες	62.295.134	62.295.134
Τραπεζικά παρατραβήγματα	χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Άλλες	χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Άλλες	1.781.542	1.781.542
Εμπορικοί και άλλοι πιστωτές	χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Άλλες	χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Άλλες	40.564.031	40.564.031
Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα	χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Δίκαιη	χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις Δίκαιη	123.313.936	123.313.936
	αξία - αντισταθμιστικό μέσο	αξία - αντισταθμιστικό μέσο	2.338.169	2.338.169
Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων			248.042.144	248.042.144
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ	Αρχική ταξινόμηση σύμφωνα με το ΔΛΠ 39	Νέα ταξινόμηση σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9	Αρχική λογιστική αξία σύμφωνα με το ΔΛΠ 39 €	Νέα λογιστική αξία σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9 €
Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
Συμμετοχικοί τίτλοι	Στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων	Στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων	9.594	9.594
Εμπορικοί και άλλοι χρεώστες	Δάνεια και απαιτήσεις	Αποσβεσμένο κόστος	16.775.495	16.770.007
Εισπρακτέα από θυγατρικές	Δάνεια και απαιτήσεις	Αποσβεσμένο κόστος	66.242.314	65.299.644
Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών	Δάνεια και απαιτήσεις	Αποσβεσμένο κόστος	15.965.365	15.965.365
Σύνολο χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων			98.992.768	98.044.610

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

3. ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΕ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Β. ΔΠΧΑ 9 Χρηματοοικονομικά Μέσα (συνέχεια)

i. Ταξινόμηση και επιμέτρηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων (συνέχεια)

	Αρχική κατηγοριοποίηση σύμφωνα με το ΔΛΠ 39	Νέα κατηγοριοποίηση σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9	Αρχική λογιστική αξία σύμφωνα με το ΔΛΠ 39 €	Νέα λογιστική αξία σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9 €
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις
Μακροπρόθεσμα δάνεια	Άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις	Άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις	11.006.496	11.006.496
Βραχυπρόθεσμα δάνεια	Άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις	Άλλες χρηματοοικονομικές
Χρεωστικά γραμμάτια	Άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις	υποχρεώσεις Άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις	23.733.890 1.781.542	23.733.890 1.781.542
Εμπορικοί και άλλοι πιστωτές	Άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις	Άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις	55.176.919	55.176.919
Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα	Δίκαιη αξία - αντισταθμιστικό μέσο	Δίκαιη αξία - αντισταθμιστικό μέσο	2.300.767	2.300.767
Σύνολο χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων			93.999.614	93.999.614

α. Σύμφωνα με το ΔΛΠ 39, οι εν λόγω συμμετοχικοί τίτλοι ορίστηκαν στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων επειδή διοικούνταν σε εύλογη αξία και η απόδοσή τους παρακολουθείτο σε αυτή τη βάση. Αυτά τα περιουσιακά στοιχεία έχουν ταξινομηθεί ως υποχρεωτικά επιμετρούμενα στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9.

β. Οι εν λόγω συμμετοχικοί τίτλοι αντιπροσωπεύουν επενδύσεις που το Συγκρότημα προτίθεται να διατηρήσει μακροπρόθεσμα για στρατηγικούς σκοπούς. Όπως επιτρέπεται από το ΔΠΧΑ 9, το Συγκρότημα έχει ορίσει αυτές τις επενδύσεις κατά την ημερομηνία της αρχικής εφαρμογής όπως επιμετρούνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων. Σε αντίθεση με το ΔΛΠ 39, το συσσωρευμένο αποθεματικό εύλογης αξίας που σχετίζεται με αυτές τις επενδύσεις δεν θα ανακαταταχθεί ποτέ στα αποτελέσματα.

γ. Η Επένδυση της Logicom Services Ltd στη Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λτδ είχε ταξινομηθεί με βάση το ΔΛΠ 39 στην κατηγορία Διαθέσιμες προς πώληση. Με την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 9 η επένδυση αναταξινομείται στην κατηγορία Επενδύσεις στη Δίκαιη Αξία μέσω Λοιπών Συνολικών Εσόδων, μέχρι τις 15 Μαρτίου 2018 όπου αυξήθηκε η συμμετοχή της εταιρείας σε αυτή την επένδυση και κατ' επέκταση η λογιστική αρχή αναπροσαρμόστηκε με βάση τις πρόνοιες του ΔΛΠ 28.

δ. Οι Εμπορικοί και άλλοι χρεώστες που ταξινομήθηκαν ως δάνεια και απαιτήσεις σύμφωνα με το ΔΛΠ 39 ταξινομούνται πλέον στο αποσβεσμένο κόστος. Μια αύξηση στην πρόβλεψη για απομείωση της αξίας αναγνωρίστηκε στο αρχικό υπόλοιπο του αποθεματικού προσόδου την 1 Ιανουαρίου 2018 κατα τη μετάβαση στο ΔΠΧΑ 9.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

3. ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΕ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Β. ΔΠΧΑ 9 Χρηματοοικονομικά Μέσα (συνέχεια)

i. Ταξινόμηση και επιμέτρηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων (συνέχεια)

Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τη συμφωνία ανάμεσα στις λογιστικές αξίες των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σύμφωνα με το ΔΛΠ 39 και σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9 κατά την 1 Ιανουαρίου 2018.

ΤΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ	Λογιστική αξία σύμφωνα με το ΔΛΠ 39 στις 31 Δεκεμβρίου 2017 €	Επαναταξινό μηση €	Επαναμέτρηση €	Λογιστική αξία σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9 την 1 Ιανουαρίου 2018 €
Αποσβεσμένο κόστος
Εμπορικοί και άλλοι χρεώστες: Αρχικό υπόλοιπο - Δάνεια και απαιτήσεις	202.773.068	-	-	-
Επαναμέτρηση	-	-	(1.410.719)	-
Τελικό υπόλοιπο - Αποσβεσμένο κόστος	-	-	-	201.362.349
Δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Επένδυση σε μετοχές
Αρχικό υπόλοιπο - Επενδύσεις διαθέσιμες προς πώληση	194.157	-	-	-
Επαναταξινόμηση - Δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων	-	(194.157)	-	-
Τελικό υπόλοιπο- Δίκαιη αξία μέσω των
αποτελεσμάτων	-	194.157	-	194.157
Δίκαιη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων Αρχικό υπόλοιπο - Επενδύσεις διαθέσιμες προς
πώληση	6.234.063	-	-	-
Επαναταξινόμηση - Δίκαιη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων	-	(6.234.063)	-	-
Τελικό υπόλοιπο- Δίκαιη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων	-	6.234.063	-	6.234.063
	209.201.288	-	(1.410.719)	207.790.569

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

3. ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΕ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Β. ΔΠΧΑ 9 Χρηματοοικονομικά Μέσα (συνέχεια)

i. Ταξινόμηση και επιμέτρηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων (συνέχεια)

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ	Λογιστική αξία σύμφωνα με το ΔΛΠ 39 στις 31 Δεκεμβρίου 2017 €	Επαναταξινό μηση €	Επαναμέτρηση €	Λογιστική αξία σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9 την 1 Ιανουαρίου 2018 €
Αποσβεσμένο κόστος Εμπορικοί και άλλοι χρεώστες Αρχικό υπόλοιπο - Δάνεια και απαιτήσεις Επαναμέτρηση Τελικό υπόλοιπο - Αποσβεσμένο κόστος	16.775.495 - -	- - -	- (5.488) -	- - 16.770.007
Αποσβεσμένο κόστος Εισπρακτέα από θυγατρικές εταιρείες Αρχικό υπόλοιπο - Δάνεια και απαιτήσεις Επαναμέτρηση Τελικό υπόλοιπο - Αποσβεσμένο κόστος	66.242.314 - -	- - -	- (942.670) -	- - 65.299.644
	83.017.809	-	(948.158)	82.069.651

ii. Απομείωση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων

Το ΔΠΧΑ 9 αντικαθιστά το μοντέλο «ζημιών» στο ΔΛΠ 39 με το μοντέλο «αναμενόμενων πιστωτικών ζημίων» (ECL). Το νέο μοντέλο απομείωσης ισχύει για:

τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος,
επενδύσεις χρέους που επιμετρούνται στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων,
συμβατικά περιουσιακά στοιχεία,
απαιτούμενες μισθώσεις,
δανειακές υποχρεώσεις, δεσμεύσεις και συμβόλαια χρηματοοικονομικών εγγυήσεων.

Το νέο μοντέλο απομείωσης δεν εφαρμόζεται στις επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους.

Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9, οι πιστωτικές ζημιές αναγνωρίζονται νωρίτερα από ότι στο ΔΛΠ 39.

Για περιουσιακά στοιχεία που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του προτύπου απομείωσης του ΔΠΧΑ 9, οι ζημίες απομείωσης αναμένεται γενικά να αυξηθούν και να γίνουν πιο ασταθείς.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

3. ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΕ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Β. ΔΠΧΑ 9 Χρηματοοικονομικά Μέσα (συνέχεια)

ii. Απομείωση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων (συνέχεια)

Ο πίνακας που ακολουθεί γνωστοποιεί πληροφορίες που επιτρέπουν τη συμφωνία των προβλέψεων απομείωσης σύμφωνα με το ΔΛΠ 39 με τις προβλέψεις ζημίας που καθορίζονται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9 κατά την 1 Ιανουαρίου 2018.

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	€
Προβλέψεις απομείωσης στις 31 Δεκεμβρίου 2017, σύμφωνα με το ΔΛΠ 39 Χρεώστες εμπορίου Δάνεια εισπρακτέα από συνδεδεμένες εταιρείες	2.402.504 926.869 480.850
Προβλέψεις απομείωσης την 1 Ιανουαρίου 2018, σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9	3.810.223
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ	€
Προβλέψεις απομείωσης στις 31 Δεκεμβρίου 2017, σύμφωνα με το ΔΛΠ 39 Χρεώστες εμπορίου Μαπροπρόθεσμα δάνεια σε θυγατρικές εταιρείες Εισπρακτέα από θυγατρικές εταιρείες	115.208 5.488 819.832 122.838
Προβλέψεις απομείωσης την 1 Ιανουαρίου 2018, σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9	1.063.366

iii. Μετάβαση

Αλλαγές στις λογιστικές αρχές ως αποτέλεσμα της υιοθέτησης του ΔΠΧΑ 9 έχουν εφαρμοστεί αναδρομικά, εκτός όπως περιγράφεται πιο κάτω.

Το Συγκρότημα χρησιμοποίησε την εξαίρεση για τη μη επαναδιατύπωση συγκριτικών πληροφοριών όσο αφορά την ταξινόμηση και επιμέτρηση (συμπεριλαμβανομένης και της απομείωσης). Οι διαφορές στα αναγραφόμενα ποσά των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων που απορρέουν από την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 9 αναγνωρίζονται στο αποθεματικό προσόδου στην 1 Ιανουαρίου 2018. Αντιστοίχως οι συγκριτικές πληροφορίες που παρουσιάζονται για το 2017 γενικώς, δεν αντικατοπτρίζουν τις απαιτήσεις του ΔΠΧΑ 9 αλλά του ΔΛΠ 39.
Οι παρακάτω κρίσεις έχουν πραγματοποιηθεί στη βάση των γεγονότων και συγκυριών που υπήρχαν κατά την υιοθέτηση.
Ο προσδιορισμός του επιχειρηματικού μοντέλου με το οποίο διακρατείται ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακά στοιχείο.
Η αναγνώριση και μη αναγνώριση προηγουμένως αναγνωρισθέντων.

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

Οι ακόλουθες λογιστικές αρχές εφαρμόστηκαν με συνέπεια για όλες τις περιόδους που παρουσιάζονται στις ενοποιημένες και χωριστές οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και έχουν εφαρμοστεί με συνέπεια από όλες τις εταιρείες του Συγκροτήματος.

Συγκριτικές πληροφορίες στην κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων έχουν επαναδιατυπωθεί, επαναταξινομηθεί ή αναπαρουσιαστεί, ως αποτελέσμα:

Αλλαγή λογιστικής αρχής (Σημ.3)

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Υιοθέτηση νέων και αναθεωρημένων Προτύπων και Διερμηνειών όπως υιοθετήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ)

Από την 1 Ιανουαρίου 2018, το Συγκρότημα υιοθέτησε όλες τις αλλαγές στα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) όπως υιοθετήθηκαν από την ΕΕ που σχετίζονται με τις εργασίες της. Η υιοθέτηση αυτή δεν έχει επιφέρει σημαντικές αλλαγές στις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας με εξαίρεση την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 9 'Χρηματοοικονομικά μέσα' και του ΔΠΧΑ 15 'Έσοδα από Συμβάσεις με Πελάτες (βλέπε Σημ. 3).

Τα ακόλουθα Πρότυπα, Αναθεωρήσεις σε Πρότυπα και Διερμηνείες έχουν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων αλλά δεν τέθηκαν σε ισχύ για ετήσιες περιόδους που αρχίζουν την 1 Ιανουαρίου 2018. Αυτά που σχετίζονται με τις εργασίες της παρουσιάζονται πιο κάτω. Το Συγκρότημα δεν προτίθεται να υιοθετήσει τα πιο κάτω πριν την ημερομηνία ισχύος τους.

(i) Πρότυπα και Διερμηνείες που υιοθετήθηκαν από την ΕΕ

ΔΛΠ 28 (Τροποποιήσεις) "Μακροπρόθεσμες Συμμετοχές σε Επενδύσεις σε Συνδεδεμένες Εταιρείες και Κοινοπραξίες" (ισχύει για ετήσιες περιόδους που αρχίζουν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2019).

Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι η οντότητα εφαρμόζει το ΔΠΧΑ 9 «Χρηματοοικονομικά Μέσα», συμπεριλαμβανομένων και των απαιτήσεων για απομείωση, σε μακροπρόθεσμα συμφέροντα σε συνδεδεμένη εταιρεία ή κοινοπραξία τα οποία αποτελούν μέρος της καθαρής επένδυσης στην συνδεδεμένη εταιρεία ή κοινοπραξία. Το Συγκρότημα στο παρόν στάδιο αξιολογεί την επίδραση των τροποποιήσεων στις ενοποιημένες και χωριστές οικονομικές καταστάσεις.

ΕΔΔΠΧΑ 23 "Αβεβαιότητες σε σχέση με Φορολογικούς Χειρισμούς" (ισχύει για ετήσιες περιόδους που αρχίζουν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2019).

Η διερμηνεία διευκρινίζει το λογιστικό χειρισμό φορολογικής μεταχείρισης που δεν έχει ακόμη γίνει αποδεκτή από τις φορολογικές αρχές, ενώ παράλληλα αποσκοπεί στην ενίσχυση της διαφάνειας. Το βασικό κριτήριο είναι κατά πόσο είναι πιθανό οι φορολογικές αρχές να αποδεχθούν την επιλεγείσα φορολογική μεταχείριση, με τη προϋπόθεση ότι οι φορολογικές αρχές θα έχουν πλήρη γνώση όλων των σχετικών πληροφοριών κατά την αξιολόγηση της προτεινόμενης φορολογικής μεταχείρισης. Η αβεβαιότητα αντανακλάται μέσω της χρησιμοποίησης του μέτρου που παρέχει την καλύτερη πρόβλεψη για την επίλυση της αβεβαιότητας το οποίο είναι είτε η πιθανότερη αξία είτε η αναμενόμενη αξία. Η διερμηνεία απαιτεί επίσης από τις οντότητες να επανεξετάζουν τις κρίσεις και εκτιμήσεις που εφαρμόζονται σε περίπτωση αλλαγών στα γεγονότα και τις περιστάσεις. Η διερμηνεία δεν εισάγει νέες γνωστοποιήσεις αλλά ενισχύει την ανάγκη συμμόρφωσης με τις υπάρχουσες απαιτήσεις γνωστοποίησης σε σχέση με τις εκτιμήσεις που έγιναν, τις παραδοχές και τις εκτιμήσεις που χρησιμοποιήθηκαν καθώς και τις πιθανές επιπτώσεις των αβεβαιοτήτων που δεν αντικατοπτρίζονται.

Το Συγκρότημα στο παρόν στάδιο αξιολογεί την επίδραση της διερμηνείας στις ενοποιημένες και χωριστές οικονομικές καταστάσεις.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

(i) Πρότυπα και Διερμηνείες που υιοθετήθηκαν από την ΕΕ (συνέχεια)

ΔΠΧΑ 9 (Τροποποιήσεις) "Χαρακτηριστικά Προπληρωμών με Αρνητική Αποζημίωση" (ισχύει για ετήσιες περιόδους που αρχίζουν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2019)

Τον Οκτώβριο του 2017, το ΔΣΛΠ έχει εκδώσει το πρότυπο «Χαρακτηριστικά Προπληρωμών με Αρνητική Αποζημίωση» (Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 9). Οι τροποποιήσεις αντιμετωπίζουν το ζήτημα ότι, σύμφωνα με τις πρόνοιες του ΔΠΧΑ 9 πριν την εισαγωγή των τροποποιήσεων, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία με τέτοια χαρακτηριστικά πιθανόν να μην πληρούν το κριτήριο SPPI και ως εκ τούτου θα αποτιμούνται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Το ΔΣΛΠ θεωρει ότι αυτό δεν θα ήταν κατάλληλο, διότι η επιμέτρησή τους στο αποσβεσμένο κόστος παρέχει χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με το ποσό, το χρονοδιάγραμμα και την αβεβαιότητα των μελλοντικών ταμειακών ροών τους. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία με τέτοια χαρακτηριστικά προπληρωμών μπορούν να επιμετρηθούν είτε σε αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων, νοουμένου ότι τηρούν τις υπόλοιπες σχετικές απαιτήσεις του ΔΠΧΑ 9. Οι τελικές τροποποιήσεις περιλαμβάνουν επίσης μια διευκρίνιση στο λογιστικό χειρισμό μιας τροποποίησης ή ανταλλαγής μιας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης που αποτιμάται στο αποσβεσμένο κόστος που δεν έχει ως αποτέλεσμα τη διαγραφή της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης. Με βάση τη διευκρίνιση, η οντότητα αναγνωρίζει οποιαδήποτε προσαρμογή στο αποσβεσμένο κόστος της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης που προκύπτει από τροποποίηση ή ανταλλαγή στα αποτελέσματα κατά την ημερομηνία της τροποποίησης ή της ανταλλαγής.

Το Συγκρότημα στο παρόν στάδιο αξιολογεί την επίδραση των τροποποιήσεων στις ενοποιημένες και χωριστές οικονομικές καταστάσεις.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

(i) Πρότυπα και Διερμηνείες που υιοθετήθηκαν από την ΕΕ (συνέχεια)

ΔΠΧΑ 16 "Μισθώσεις" (ισχύει για ετήσιες περιόδους που αρχίζουν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2019).

Το ΔΠΧΑ 16 αντικαθιστά την υφιστάμενη καθοδήγηση του ΔΛΠ 17 "Μισθώσεις", ΕΔΔΠΧΑ 4 "Προσδιορισμός των Συμφωνιών που Περιέχουν Μίσθωση", SIC 15 "Εκμισθώσεις Εκμετάλλευσης – Κίνητρα", και SIC 27 "Εκτίμηση της Ουσίας των Συναλλαγών που Συνεπάγονται τον Νομικό Τύπο της Μίσθωσης". Το ΔΠΧΑ 16 εισάγει ένα ενιαίο μοντέλο, με το οποίο οι μισθώσεις θα αναγνωρίζονται στη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης από τους μισθωτές. Το ΔΠΧΑ 16 εφαρμόζει ένα μοντέλο ελέγχου ("control model") για τον προσδιορισμό των μισθώσεων, διαχωρίζοντας μεταξύ μισθώσεων και συμβάσεων παροχής υπηρεσιών ανάλογα με το αν υπάρχει αναγνωριζόμενο περιουσιακό στοιχείο που ελέγχεται από τον πελάτη. Η προηγούμενη διάκριση μεταξύ λειτουργικών και χρηματοδοτικών μισθώσεων αφαιρείται για τους μισθωτές. Αντ' αυτού, ο μισθωτής θα αναγνωρίζει ένα περιουσιακό στοιχείο για το δικαίωμα χρήσης ("right of use asset") του υποβασταζόμενου περιουσιακού στοιχείου και μία υποχρέωση μίσθωσης η οποία αντιπροσωπεύει την υποχρέωση του μισθωτή για τις πληρωμές της μίσθωσης. Το πρότυπο παρέχει προαιρετικές απαλλαγές για τις βραχυπρόθεσμες μισθώσεις και μισθώσεις αντικειμένων χαμηλής αξίας. Η λογιστική για εκμισθωτές, θα παραμείνει σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητη σε σχέση με το υφιστάμενο πρότυπο – δηλαδή, οι εκμισθωτές θα συνεχίσουν να ταξινομούν τις μισθώσεις σαν χρηματοδοτικές ή λειτουργικές μισθώσεις.

Η Διεύθυνση έχει αξιολογήσει την υπολογιζόμενη επίδραση στις ενοποιημένες και χωριστές οικονομικές καταστάσεις. Η υπολογιζόμενη επίδραση από την εφαρμογή αυτού του προτύπου στα αποτελέσματα του Συγκροτήματος και της Εταιρείας αναλύεται ως ακολούθως:

Tο Συγκρότημα και η Εταιρεία ως μισθωτής

Το Συγκρότημα διατηρεί μισθώσεις γης, κτιρίων, αποθηκών και οχημάτων. Το Συγκρότημα θα αναγνωρίσει νέα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις για τις λειτουργικές μισθώσεις που διατηρεί με την εξαίρεση των μισθώσεων διάρκειας μικρότερης από 12 μήνες και των μισθώσεων των οποίων η αξία του αντικειμένου της μίσθωσης είναι μικρή. Η φύση των εξόδων που αφορούν τις μισθώσεις αυτές θα αλλάξει καθώς το Συγκρότημα θα αναγνωρίσει αποσβέσεις για το δικαίωμα χρήσης περιουσιακού στοιχείου και έξοδα τόκων στις υποχρεώσεις από μισθώσεις.

Μετά την αξιολόγηση των διαθέσιμων πληροφοριών, το Συγκρότημα εκτιμά ότι από 1 Ιανουαρίου 2019 θα αναγνωρίσει νέα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις των οποίων οι ελάχιστες μελλοντικές πληρωμές από μη ακυρώσιμες μισθώσεις ανέρχονται σε €4.086 χιλ. χωρίς προεξόφληση. Για την Εταιρεία το αντίστοιχο ποσό ανέρχεται σε €318 χιλ.

Η ακριβής επίδραση της υιοθέτησης των προνοιών του προτύπου ενδέχεται να διαφοροποιηθεί καθώς οι λογιστικές αρχές υπόκεινται σε αλλαγές μέχρι το Συγκρότημα να παρουσιάσει τις πρώτες οικονομικές καταστάσεις που θα περιλαμβάνουν την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής των προνοιών του προτύπου.

Tο Συγκρότημα και η Εταιρεία ως εκμισθωτής

Το Συγκρότημα εκτιμά ότι η εφαρμογή των προνοιών του νέου προτύπου που διέπουν την Εταιρεία ως εκμισθωτή δεν αναμένεται να έχει σημαντική επίδραση στα αποτελέσματα.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

(ii) Πρότυπα και Διερμηνείες που δεν υιοθετήθηκαν από την ΕΕ

Ετήσιες βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ, Κύκλος 2015-2017 (ισχύει για ετήσιες περιόδους που αρχίζουν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2019).

Τον Δεκέμβριο του 2017, το ΔΣΛΠ έχει εκδώσει Ετήσιες Βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ, Κύκλος 2015-2017, οι οποίες περιλαμβάνουν τις ακόλουθες τροποποιήσεις στα ΔΠΧΑ:

ΔΠΧΑ 3 "Συνενώσεις Επιχειρήσεων" και ΔΠΧΑ 11 "Από Κοινού Συμφωνίες". Οι τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 3 διευκρινίζουν ότι όταν μια οντότητα αποκτά έλεγχο σε μια άλλη οντότητα μέσω συμφωνίας από κοινού δραστηριότητας, τότε η συναλλαγή θεωρείται συνένωση επιχειρήσεων που επιτυγχάνεται σταδιακά και η οντότητα επαναεπιμετρά τα συμφέροντα που κατείχε προηγουμένως στην εν λόγω επιχείρηση στην εύλογη αξία. Οι τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 11 διευκρινίζουν ότι όταν μια οντότητα διατηρεί (ή αποκτά) κοινό έλεγχο επιχείρησης μέσω συμφωνίας από κοινού δραστηριότητας, δεν επαναεπιμετρά τα συμφέροντα που κατείχε προηγουμένως στην εν λόγω επιχείρηση.
Τροποποιήσεις ΔΛΠ 12 "Φόρος Εισοδήματος": οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι όλες οι φορολογικές συνέπειες από μερίσματα (δηλ. διανομή κερδών), αναγνωρίζονται με συνέπεια όπως οι συναλλαγές που παράγουν τα προς διανομή κέρδη- δηλ. στο κέρδος ή ζημιά, κατάσταση άλλων εσόδων, κεφάλαια.
Τροποποιήσεις ΔΛΠ 23 "Κόστος Δανεισμού": οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι εάν υπάρχει εκκρεμής δανεισμός μετά που το σχετικό περιουσιακό στοιχείο είναι έτοιμο για την προοριζόμενη χρήση του ή πώληση του, τότε αυτός ο δανεισμός γίνεται μέρος των γενικών δανειστικών κεφαλαίων της οντότητας για σκοπούς υπολογισμού της κεφαλαιοποίησης τόκων σε γενικό δανεισμό.

Το Συγκρότημα στο παρόν στάδιο αξιολογεί την επίδραση των βελτιώσεων στις ενοποιημένες και χωριστές οικονομικές καταστάσεις.

ΔΛΠ 19 (Τροποποιήσεις) "Τροποποιήσεις, Περικοπές ή Διακανονισμοί του Προγράμματος" (ισχύει για ετήσιες περιόδους που αρχίζουν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2019).

Τον Φεβρουάριο του 2018, το ΔΣΛΠ έχει εκδώσει τροποποιήσεις για το ΔΛΠ 19 "Παροχές σε εργαζομένους" σε συνδυασμό με την λογιστική για σχεδιασμένες τροποποιήσεις, περικοπές και διευθετήσεις.

"Τροποποιήσεις των παραπομπών στο Εννοιολογικό Πλαίσιο στα ΔΠΧΑ" (ισχύει για ετήσιες περιόδους που αρχίζουν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2020).

Τον Μάρτιο του 2018 το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΣΔΛΠ) εξέδωσε το αναθεωρημένο 'Εννοιολογικό Πλαίσιο για Χρηματοοικονομική Πληροφόρηση' (Εννοιολογικό Πλαίσιο) που αντικαθιστά την προηγούμενη έκδοση του 2010. Οι κύριες αλλαγές στις αρχές του πλαισίου έχουν επιπτώσεις για το πώς και πότε τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις αναγνωρίζονται και διαγράφονται στις οικονομικές καταστάσεις, ενώ ορισμένες από τις έννοιες του αναθεωρημένου πλαισίου είναι εντελώς νέες (όπως η προσέγγιση 'πρακτικής ικανότητας' σε σχέση με υποχρεώσεις). Για να βοηθήσει τις οντότητες με την μετάβαση στο νέο πλαίσιο, το ΣΔΛΠ εξέδωσε ξεχωριστό συνοδευτικό έγγραφο 'Τροποποιήσεις των παραπομπών στο Εννοιολογικό Πλαίσιο στα ΔΠΧΑ'. Οι τροποποιήσεις επικαιροποιούν κάποιες παραπομπές σε προηγούμενες εκδόσεις του Εννοιολογικού Πλαισίου στα ΔΠΧΑ, τα συνοδευτικά έγγραφα και τις Πρακτικές Καταστάσεις των ΔΠΧΑ.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

(ii) Πρότυπα και Διερμηνείες που δεν υιοθετήθηκαν από την ΕΕ (συνέχεια)

ΔΠΧΑ 3 (Τροποποιήσεις): Ορισμός της Επιχείρησης (ισχύει για ετήσιες περιόδους που αρχίζουν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2020).

Οι τροποποιήσεις περιορίζουν και διευκρινίζουν τον ορισμό της επιχείρησης. Επίσης, επιτρέπουν μια απλοποιημένη εκτίμηση του εάν ένα δραστηριοτήτων και περιουσιακών στοιχείων που έχει αποκτηθεί είναι μια ομάδα περιουσιακών στοιχείων παρά μια επιχείρηση. Ο τροποποιημένος ορισμός τονίζει ότι οι εκροές μιας επιχείρησης είναι να παρέχει αγαθά και υπηρεσίες στους πελάτες, ενώ ο προηγούμενος ορισμός εστιαζόταν στην απόδοη με τη μορφή μερισμάτων, μορφή των μερισμάτων, χαμηλότερο κόστος ή άλλα οικονομικά οφέλη απευθείας στους επενδυτές ή άλλους ιδιοκτήτες, μέλη ή συμμετέχοντες. Εκτός από την τροποποίηση της διατύπωσης του ορισμού, το ΣΔΛΠ έχει παράσχει συμπληρωματικές οδηγίες. Διακρίνοντας μεταξύ μιας επιχείρησης και μιας ομάδας περιουσιακών στοιχείων είναι σημαντικό επειδή ο αγοραστής αναγνωρίζει υπεραξία μόνο κατά την απόκτηση μιας επιχείρησης.

ΔΛΠ 1 και στο ΔΛΠ 8 (Tροποποιήσεις): Ορισμός του Επιπέδου σημαντικότητας (ισχύει για ετήσιες περιόδους που αρχίζουν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2020).

Οι τροποποιήσεις αποσαφηνίζουν και ευθυγραμμίζουν τον ορισμό του «επιπέδου σημαντικότητας» και παρέχουν καθοδήγηση για την βελτίωση της συνέπειας στην εφαρμογή αυτής της έννοιας κάθε φορά που χρησιμοποιείται στα πρότυπα των ΔΠΧΑ. Οι τροποποιήσεις περιλαμβάνουν κατευθυντήριες γραμμές καθορισμού που μέχρι στιγμής παρουσιασιάζονταν σε άλλα σημεία των προτύπων ΔΠΧΑ. Επιπλέον, βελτιώνονται οι εξηγήσεις που συνοδεύουν τον ορισμό. Τέλος, οι τροποποιήσεις διασφαλίζουν ότι ο ορισμός του «επιπέδου σημαντικότητας» είναι ο ίδιος σε όλα τα πρότυπα των ΔΠΧΑ.

Προηγούμενος ορισμός: Οι παραλείψεις ή οι ανακρίβειες των στοιχείων είναι σημαντικές εάν θα μπορούσαν, επιμέρους ή συλλογικά, να επηρεάσουν τις οικονομικές αποφάσεις που λαμβάνουν οι χρήστες με βάση τις οικονομικές καταστάσεις (ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων).
Νέος ορισμός: Οι πληροφορίες είναι σημαντικές αν η παράληψη, ανακρίβεια ή απόκρυψή τους λογικά αναμένεται να επηρεάσει τις αποφάσεις που λαμβάνουν οι κύριοι χρήστες των οικονομικών καταστάσεων με βάση τις οικονομικές καταστάσεις, οι οποίες παρέχουν οικονομικές πληροφορίες για μια συγκεκριμένη οικονομική μονάδα.

ΔΠΧΑ 10 (Τροποποιήσεις) και ΔΛΠ 28 (Τροποποιήσεις) "Πώληση ή συνεισφορά περιουσιακών στοιχείων μεταξύ ενός επενδυτή και της συγγενούς του εταιρίας ή της κοινοπραξίας του" (η ημερομηνία ισχύς έχει μετατεθεί επ' αόριστο).

Οι τροποποιήσεις αντιμετωπίζουν μια αναγνωρισμένη ασυνέπεια μεταξύ των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 10 και εκείνες του ΔΛΠ 28, για την αντιμετώπιση της πώλησης ή της εισφοράς των περιουσιακών στοιχείων μεταξύ του επενδυτή και της συγγενούς του εταιρίας ή της κοινοπραξίας του. Η κύρια συνέπεια των τροποποιήσεων είναι ότι το συνολικό κέρδος ή ζημιά αναγνωρίζεται όταν μια συναλλαγή περιλαμβάνει μια επιχείρηση (όπως ορίζεται στο ΔΠΧΑ 3). Μέρος του κέρδους ή ζημιάς αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει περιουσιακά στοιχεία που δεν συνιστούν επιχείρηση. Τον Δεκέμβριο 2015, το ΣΔΛΠ ανέβαλε την ημερομηνία που θα τεθεί σε ισχύ αυτή η τροποποίηση επ' αόριστο μέχρι να υπάρξει αποτέλεσμα από την ερευνητική μελέτη για την μέθοδο της καθαρής θέσης.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Βάση ενοποίησης

Συνενώσεις επιχειρήσεων

Συνενώσεις επιχειρήσεων λογιστικοποιούνται με βάση τη μέθοδο αγοράς όταν ο έλεγχος μεταφέρεται στο Συγκρότημα. Το κόστος μιας εξαγοράς επιμετρείται ως το σύνολο του τιμήματος που μεταφέρεται στις δίκαιες αξίες την ημερομηνία της εξαγοράς και του ποσού των δικαιωμάτων μειοψηφίας στην αποκτηθείσα εταιρία. Για κάθε συνένωση επιχειρήσεων το Συγκρότημα αποφασίζει εάν θα επιμετρήσει τα δικαιώματα μειοψηφίας στην αποκτηθείσα εταιρία σε εύλογη αξία ή σε αναλογία μεριδίου των αναγνωρίσιμων περιουσιακών στοιχείων της αποκτηθείσας εταιρίας. Όταν το κόστος αγοράς είναι μεγαλύτερο από το μερίδιο του Συγκροτήματος στην εύλογη αξία των αναγνωρίσιμων καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτώνται, η διαφορά αναγνωρίζεται ως υπεραξία στον ενοποιημένο ισολογισμό. Στην περίπτωση που το μερίδιο του Συγκροτήματος στην εύλογη αξία των αναγνωρίσιμων καθαρών περιουσιακών στοιχείων είναι μεγαλύτερο του κόστους αγοράς (δηλαδή αρνητική υπεραξία), η διαφορά αναγνωρίζεται αμέσως στην ενοποιημένη κατάσταση λογαριασμού αποτελεσμάτων κατά το έτος της εξαγοράς. Έξοδα που σχετίζονται με την εξαγορά αναγνωρίζονται όταν προκύψουν και περιλαμβάνονται στα άλλα λειτουργικά έξοδα.

Όταν το Συγκρότημα εξαγοράζει μια επιχείρηση, αξιολογεί τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις που αναλαμβάνει αναφορικά με την κατηγοριοποίησή τους και τον προκαθορισμό τους βάσει των όρων του συμβολαίου, τις οικονομικές περιστάσεις και τους σχετικούς όρους κατά την ημερομηνία εξαγοράς.

Θυγατρικές εταιρείες

Θυγατρικές εταιρείες είναι αυτές που ελέγχονται από το Συγκρότημα. Ο έλεγχος υπάρχει όταν το Συγκρότημα είναι εκτεθειμένο ή έχει δικαιώματα σε κυμαινόμενες αποδόσεις στο πλαίσιο της συμμετοχής του στην εκδότρια και έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει τις αποδόσεις αυτές μέσω της εξουσίας του επί της εκδότριας.

Οι οικονομικές καταστάσεις των θυγατρικών που εξαγοράσθηκαν ή πωλήθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου συμπεριλαμβάνονται στην ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων από την ημερομηνία που αρχίζει ο έλεγχος μέχρι την ημερομηνία που τερματίζεται.

Όπου θεωρήθηκε απαραίτητο, έγιναν αναμορφώσεις στις οικονομικές καταστάσεις των θυγατρικών προκειμένου οι λογιστικές τους αρχές να συμβαδίζουν με τις λογιστικές αρχές που χρησιμοποιεί το Συγκρότημα.

Στις χωριστές οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας, οι επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες παρουσιάζονται σε τιμή κτήσης. Σε περίπτωση που η αξία μιας επένδυσης κρίνεται ότι έχει μόνιμα μειωθεί, η απομείωση μεταφέρεται στα αποτελέσματα.

Δικαιώματα μειοψηφίας

Το δικαίωμα μειοψηφίας αφορά το μέρος του κέρδους ή της ζημιάς και των καθαρών περιουσιακών στοιχείων μιας θυγατρικής, που αποδίδεται στα συμμετοχικά δικαιώματα που δεν ανήκουν άμεσα ή έμμεσα στο Συγκρότημα. Τα κέρδη ή ζημιές που αναλογούν στο δικαίωμα μειοψηφίας γνωστοποιούνται στη ενοποιημένη κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων ως επιμερισμός του κέρδους ή ζημιάς της περιόδου. Το συμφέρον μειοψηφίας παρουσιάζεται στην ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης, εντός της καθαρής θέσης, ξεχωριστά από τα ίδια κεφάλαια που αναλογούν στους κατόχους μετοχών της ιθύνουσας εταιρείας.

Ενδεχόμενο τίμημα εξαγοράς

Ενδεχόμενο τίμημα εξαγοράς αναγνωρίζεται αρχικά σε δίκαιη αξία κατά την ημερομηνία εξαγοράς. Εάν το ενδεχόμενο τίμημα ταξινομηθεί στα ίδια κεφάλαια δεν πρέπει να επανεπιμετράται και ο μεταγενέστερος διακανονισμός του πρέπει να λογιστικοποιείται εντός των ιδίων κεφαλαίων. Εάν το ενδεχόμενο τίμημα ταξινομηθεί ως στοιχείο ενεργητικού ή ως υποχρέωση οποιεσδήποτε αλλαγές στην δίκαιη του αξία αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Βάση ενοποίησης (συνέχεια)

Επενδύσεις που αναγνωρίζονται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης

Οι επενδύσεις σε συνδεδεμένες εταιρείες αφορούν όλες τις οντότητες στις οποίες το Συγκρότημα ασκεί σημαντική επιρροή, αλλά όχι έλεγχο ή από κοινού έλεγχο, και που γενικά συνοδεύεται από ένα μερίδιο μεταξύ 20% και 50% στα δικαιώματα ψήφου. Οντότητες κάτω από κοινό έλεγχο αφορούν οντότητες, στις οποίες το Συγκρότημα ασκεί από κοινού έλεγχο βάση συμβατικής διευθέτησης που προνοεί την ομόφωνη συναίνεση των μερών που ασκούν έλεγχο για τις στρατηγικές χρηματοοικονομικές και λειτουργικές αποφάσεις.

Οι επενδύσεις σε από κοινού ελέγχου εταιρείες και σε οντότητες κάτω από κοινό έλεγχο αναγνωρίζονται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Οι επενδύσεις που αναγνωρίζονται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης, το οποίο περιλαμβάνει το κόστος συναλλάγων αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος. Μετά την αρχική αναγνώριση, οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν το μερίδιο κέρδους/ζημιάς από τις επενδύσεις που αναγνωρίζονται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης μέχρι την ημερομηνία κατά την οποία το Συγκρότημα παύει να ασκεί σημαντική επιρρόη ή από κοινού έλεγχο.

Όταν το μερίδιο των ζημιών του Συγκροτήματος υπερβεί το μερίδιο των επενδύσεων που αναγνωρίστηκαν με την μέθοδο της καθαρής θέσης, το αναγραφόμενο ποσό των επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένου οποιουδήποτε μακροπρόθεσμου μεριδίου που αποτελεί μέρος της επένδυσης, μηδενίζεται και δεν αναγνωρίζονται επιπλέον ζημιές εκτός στο βαθμό που το Συγκρότημα έχει υποχρέωση ή έχει πραγματοποιήσει πληρωμές εκ μέρους της επένδυσής του.

Απαλειφθείσες συναλλαγές κατά την ενοποίηση

Συναλλαγές και υπόλοιπα μεταξύ εταιρειών του Συγκροτήματος καθώς και μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημιές που προκύπτουν από αυτές τις συναλλαγές απαλείφονται κατά την ετοιμασία των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων. Μη πραγματοποιηθέντα κέρδη που προκύπτουν από συναλλαγές με από κοινού ελέγχου εταιρείες απαλείφονται έναντι της επένδυσης στο βαθμό της συμμετοχής του Συγκροτήματος στη συνδεδεμένη εταιρεία. Μη πραγματοποιηθείσες ζημίες απαλείφονται κατά τον ίδιο τρόπο όπως τα μη πραγματοποιηθέντα κέρδη, αλλά μόνο στο βαθμό που δεν υπάρχει ένδειξη απομείωσης.

Επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες

Οι επενδύσεις στις θυγατρικές εταιρείες αναφέρονται στα βιβλία της ιθύνουσας στην τιμή κτήσης μείον αναπροσαρμογές για τυχόν μόνιμη μείωση στην αξία των επενδύσεων. Οι τυχόν αναπροσαρμογές που προκύπτουν καταχωρούνται στο κέρδος ή ζημιά.

Επενδύσεις σε συνδεδεμένες εταιρείες

Συνδεδεμένες εταιρείες είναι εταιρείες στις οποίες το Συγκρότημα ασκεί σημαντική επιρροή, αλλά όχι έλεγχο ή από κοινού έλεγχο. Σημαντική επιρροή είναι η δυνατότητα συμμετοχής στις αποφάσεις της συνδεδεμένης εταιρείας που αφορούν οικονομικές και λειτουργικές πολιτικές.

Τα αποτελέσματα, τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις των συνδεδεμένων επιχειρήσεων ενσωματώνονται σε αυτές τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις με τη χρήση της μεθόδου της καθαρής θέσης. Σύμφωνα με τη μέθοδο της καθαρής θέσης, η επένδυση σε μία συνδεδεμένη επιχείρηση αναγνωρίζεται αρχικά στην ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης στο κόστος, το οποίο περιλαμβάνει το κόστος συναλλαγής, και προσαρμόζεται στη συνέχεια για να αναγνωρίσει το μερίδιο του Συγκροτήματος στα αποτελέσματα και στα λοιπά συνολικά έσοδα της συνδεδεμένης επιχείρησης. Όταν το μερίδιο του Συγκροτήματος στις ζημιές μιας συνδεδεμένης επιχείρησης υπερβαίνουν τη συμμετοχή του Συγκροτήματος σε αυτή (η οποία περιλαμβάνει κάθε μακροπρόθεσμη συμμετοχή που, στην ουσία, αποτελεί μέρος της καθαρής επένδυσης του Συγκροτήματος στη συνδεδεμένη επιχείρηση), το Συγκρότημα παύει να αναγνωρίζει το μερίδιό του από τις περαιτέρω ζημιές. Πρόσθετες ζημιές αναγνωρίζονται μόνο στην έκταση που το Συγκρότημα έχει επιβαρυνθεί με νομικές ή τεκμαιρόμενες δεσμεύσεις ή έχει προβεί σε πληρωμές για λογαριασμό της συνδεδεμένης επιχείρησης.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Οποιαδήποτε υπέρβαση του κόστους της επένδυσης πέραν του μεριδίου του Συγκροτήματος στην καθαρή δίκαιη αξία των αναγνωρίσιμων περιουσιακών στοιχείων, των υποχρεώσεων και των ενδεχόμενων υποχρεώσεων της συνδεδεμένης κατά την ημερομηνία απόκτησης, αναγνωρίζεται ως υπεραξία και περιλαμβάνεται στη λογιστική αξία της επένδυσης. Οποιαδήποτε υπέρβαση του μεριδίου του Συγκροτήματος στην καθαρή δίκαιη αξία των αναγνωρίσιμων περιουσιακών στοιχείων, των υποχρεώσεων και των ενδεχόμενων υποχρεώσεων πέραν του κόστους της επένδυσης, αφού επανεκτιμηθεί, αναγνωρίζεται αμέσως στα αποτελέσματα.

Πωλήσεις

Αρχή εφαρμοζόμενη πριν από την 1 Ιανουαρίου 2018

Έσοδα από πωλήσεις αναγνωρίζονται όταν τα σημαντικά οφέλη και κίνδυνοι της ιδιοκτησίας έχουν μεταφερθεί στον αγοραστή, δεν παραμένουν οποιεσδήποτε σημαντικές αμφιβολίες αναφορικά με την αποπληρωμή του οφειλόμενου ποσού, σχετικά έξοδα ή πιθανή επιστροφή των εμπορευμάτων που μπορούν να υπολογιστούν, δεν υπάρχει πλέον συνεχιζόμενη απασχόληση της διεύθυνσης με τα εμπορεύματα και το ποσό των εσόδων μπορεί να υπολογιστεί με αξιοπιστία. Έσοδα από υπηρεσίες αναγνωρίζονται στο ποσοστό ολοκλήρωσης στο τέλος τους έτους.

Οι πωλήσεις αντιπροσωπεύουν τα ποσά που τιμολογήθηκαν για εμπορεύματα που πωλήθηκαν ή υπηρεσίες που προσφέρθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους και αναφέρονται μετά την αφαίρεση εμπορικών εκπτώσεων και επιστροφών.

Αρχή εφαρμοζόμενη μετά την 1 Ιανουαρίου 2018

Το Συγκρότημα εφάρμοσε αρχικά το ΔΠΧΑ 15 από την 1η Ιανουαρίου 2018. Πληροφορίες σχετικά με τις λογιστικές αρχές του Συγκροτήματος σχετικά με τις συμβάσεις με πελάτες και την επίδραση της αρχικής εφαρμογής του ΔΠΧΑ 15 περιγράφονται στη σημείωση 3 των Ενοποιημένων και Χωριστών Οικονομικών Καταστάσεων.

Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 15, έσοδα αναγνωρίζονται όταν ένας πελάτης αποκτά τον έλεγχο των αγαθών ή των υπηρεσιών. Ο προσδιορισμός του χρόνου της μεταβίβασης του ελέγχου - σε ένα χρονικό σημείο ή σε περίοδο χρόνου - απαιτεί εξάσκηση κρίσης.

Το Συγκρότημα βασίζει τις εκτιμήσεις του στα ιστορικά αποτελέσματα, λαμβάνοντας υπόψη τον τύπο του πελάτη, τον τύπο της συναλλαγής και τις ιδιαιτερότητες της κάθε συμφωνίας. Για να εκτιμηθεί κατά πόσο είναι πιθανή η δυνατότητα είσπραξης ενός ποσού αντιπαροχής, το Συγκρότημα εξετάζει μόνο την ικανότητα και την πρόθεση του πελάτη να πληρώσει το ποσό αντιπαροχής όταν αυτό καταστεί οφειλόμενο.

Οι εκτιμήσεις των πωλήσεων, του κόστους ή της έκτασης της προόδου προς την ολοκλήρωση αναθεωρούνται σε περίπτωση αλλαγής των συνθηκών. Οποιεσδήποτε αυξήσεις ή μειώσεις στις εκτιμήσεις προκύψουν, απεικονίζονται στην κατάσταση του λογαριασμού αποτελεσμάτων κατά την περίοδο κατά την οποία οι περιστάσεις που οδήγησαν στην αναθεώρηση γίνονται γνωστές από τη διεύθυνση.

Προσδιορισμός των υποχρεώσεων απόδοσης

Το Συγκρότημα αξιολογεί κατά πόσο οι συμβάσεις που αφορούν την παροχή μιας σειράς αγαθών ή και υπηρεσιών περιέχουν μία ή περισσότερες υποχρεώσεις απόδοσης (δηλαδή ξεχωριστές υποσχέσεις για την παροχή μιας υπηρεσίας) και κατανέμουν την τιμή συναλλαγής σε κάθε υποχρέωση απόδοσης που προσδιορίζεται βάσει της κατανεμειθήσας τιμής πώλησης της. Ένα αγαθό ή μια υπηρεσία που το Συγκρότημα υποσχέθηκε σε έναν πελάτη είναι ξεχωριστό/ή εάν ο πελάτης μπορεί να επωφεληθεί είτε από μόνο το αγαθό ή την υπηρεσία , είτε μαζί με άλλους πόρους που είναι άμεσα διαθέσιμοι στον πελάτη (δηλαδή το αγαθό ή η υπηρεσία είναι ικανά να είναι ξεχωριστά) και η υπόσχεση του Συγκροτήματος να μεταφέρει το αγαθό ή την υπηρεσία στον πελάτη μπορεί να προσδιοριστεί ξεχωριστά από άλλες υποσχέσεις της σύμβασης (δηλαδή το αγαθό ή η υπηρεσία διακρίνεται στο πλαίσιο της σύμβασης).

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Αναγνώριση εισοδημάτων (συνέχεια)

Πώληση αγαθών

Οι πωλήσεις αγαθών αναγνωρίζονται κατά το χρόνο που η Εταιρεία ικανοποιεί την υποχρέωση της απόδοσης μεταβιβάζοντας στον πελάτη τον έλεγχο των υποσχεθέντων αγαθών, ο οποίος συνήθως είναι όταν τα αγαθά παραδίδονται στον πελάτη, ο κίνδυνος απαξίωσης και απώλειας μεταφέρθηκαν στην πελάτη και ο πελάτης αποδέχτηκε τα αγαθά.

Πώληση υπηρεσιών

Οι πωλήσεις από παροχή υπηρεσιών αναγνωρίζονται με την πάροδο του χρόνου, ενώ η Εταιρεία ικανοποιεί την υποχρέωση της απόδοσης μεταβιβάζοντας στον πελάτη τον έλεγχο της υποσχεθείσας υπηρεσίας κατά τη λογιστική περίοδο στην οποία παρέχονται οι υπηρεσίες. Για τα συμβόλαια καθορισμένης τιμής, οι πωλήσεις αναγνωρίζονται με βάση την πραγματική υπηρεσία που παρέχεται στο τέλος της περιόδου αναφοράς ως ποσοστό των συνολικών υπηρεσιών που πρέπει να παρασχεθούν επειδή ο πελάτης λαμβάνει και χρησιμοποιεί τις παροχές ταυτόχρονα. Αυτό καθορίζεται με βάση την ολοκλήρωση των ορόσημων που ορίζονται στη σύμβαση που προσεγγίζουν το ποσοστό ολοκλήρωσης της σύμβασης. Όταν δεν υπάρχει ορόσημο στο συμβόλαιο, η βάση που χρησιμοποιείται είναι οι πραγματικές ώρες εργασίας που δαπανήθηκαν σε σχέση με τις συνολικές αναμενόμενες ώρες εργασίας.

Κόστος πωλήσεων

Το κόστος πωλήσεων αναφέρεται μετά την αφαίρεση πιστώσεων από τους προμηθευτές και προβλέψεις για μείωση στην αξία των αποθεμάτων.

Άλλα εισοδήματα

Τα άλλα εισοδήματα αναγνωρίζονται όταν αυτά θεωρηθούν ως εισπρακτέα. Το εισόδημα από μέρισμα αναγνωρίζεται την ημερομηνία που καθορίζεται το δικαίωμα είσπραξης από το Συγκρότημα.

Έσοδα/έξοδα χρηματοδότησης

Τα έσοδα και έξοδα χρηματοδότησης του Συγκροτήματος περιλαμβάνουν τόκους εισπρακτέους, τόκους πληρωτέους, κέρδη ή ζημιές από συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από τη χρήση χρηματοοικονομικών μέσων και την αναποτελεσματικότητα της αντιστάθμισης που αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα.

Οι τόκοι εισπρακτέοι και οι τόκοι πληρωτέοι αναγνωρίζονται με βάση το πραγματικό επιτόκιο. Το πραγματικό επιτόκιο είναι ο συντελεστής που προεξοφλεί επακριβώς τις μελλοντικές ταμειακές ροές που αντιστοιχούν στην αναμενόμενη διάρκεια των χρηματοοικονομικών μέσων προς:

-το μεικτό αναγραφόμενο ποσό του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ή

-το χρεωλυτικό κόστος της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης.

Για τον υπολογισμό των τόκων εισπρακτέων και πληρωτέων, το πραγματικό επιτόκιο εφαρμόζεται στο μεικτό αναγραφόμενο ποσό του περιουσιακού στοιχείου (όταν το περιουσιακό στοιχείο δεν έχει απομειωθεί) ή στο χρεωλυτικό κόστος της υποχρέωσης. Ωστόσο για χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία τα οποία έχουν απομειωθεί μεταγενέστερα της αρχικής αναγνώρισης, ο τόκος εισπρακτέος υπολογίζεται εφαρμόζοντας το πραγματικό επιτόκιο στο χρεωλυτικό κόστος του περιουσιακού στοιχείου. Αν το περιουσιακό στοιχείο δεν είναι πλέον απομειωμένο, τότε ο υπολογισμός του τόκου εισπρακτέου επαναφέρεται στη μεικτή βάση.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Ακίνητα, εγκαταστάσεις και εξοπλισμός

Τα στοιχεία ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού παρουσιάζονται σε ιστορικό κόστος μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις και συσσωρευμένες απομειώσεις εκτός από την περίπτωση της γης και των κτιρίων τα οποία παρουσιάζονται στη δίκαιη αξία. Το κόστος περιλαμβάνει έξοδα που έχουν άμεση σχέση με την απόκτηση του περιουσιακού στοιχείου. Όταν μέρος των ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού έχει διαφορετική ωφέλιμη ζωή, υπολογίζεται ως ξεχωριστό στοιχείο ακινήτου, εγκαταστάσεως και εξοπλισμού. Κέρδη ή ζημιές από πώληση στοιχείων ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού υπολογίζονται ως διαφορά μεταξύ των εσόδων από την πώληση με το αναγραφόμενο ποσό του στοιχείου ακινήτου, εγκαταστάσεως και εξοπλισμού και αναγνωρίζονται καθαρά στα άλλα εισοδήματα στο κέρδος ή ζημιά. Όταν πωλούνται στοιχεία που έχουν επανεκτιμηθεί, τα σχετικά ποσά στο αποθεματικό επανεκτίμησης μεταφέρονται στο αποθεματικό προσόδου.

Γίνεται πρόβλεψη για αποσβέσεις για να διαγραφεί το κόστος ή το ποσό της εκτίμησης μείον η υπολογιζόμενη υπολειμματική αξία των εμπράγματων στοιχείων των ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού με ισόποσες ετήσιες επιβαρύνσεις στο διάστημα της αναμενόμενης ωφέλιμης οικονομικής ζωής τους, ως εξής:

	%
Κτίρια	4-5
Έπιπλα και σκεύη	10
Ηλεκτρονικοί υπολογιστές	20-33,3
Οχήματα	20

Δε λογίζεται απόσβεση πάνω στη γη.

H απόσβεση υπολογίζεται σε ημερήσια βάση από την ημερομηνία αγοράς ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού, και μέχρι την ημερομηνία πώλησης τους.

Οι μέθοδοι απόσβεσης, η αναμενόμενη ωφέλιμη οικονομική ζωή και η υπολογιζόμενη υπολειμματική αξία του κάθε στοιχείου των ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού επανεξετάζονται κατά την ημερομηνία αναφοράς των λογαριασμών.

Έξοδα για αντικατάσταση, βελτίωση ή επιδιόρθωση κτιρίων

Το κόστος αντικατάστασης ενός στοιχείου ακινήτου, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού αναγνωρίζεται στο αναγραφόμενο ποσό του στοιχείου αυτού όταν αναμένεται ότι τα μελλοντικά οικονομικά οφέλη που απορρέουν από το στοιχείο αυτό θα εισρέουν στο Συγκρότημα και το κόστος του στοιχείου μπορεί να προβλεφθεί αξιόπιστα. Το αναγραφόμενο ποσό του στοιχείου που έχει αντικατασταθεί διαγράφεται.

Οι δαπάνες για συντήρηση και επιδιόρθωση κτιρίων και άλλων στοιχείων ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού χρεώνονται στο κέρδος ή ζημιά στο έτος που πραγματοποιούνται.

Επανεκτίμηση και πρόβλεψη για φθορά στοιχείων ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού

Περίπου κάθε τρία έτη, ή συχνότερα αν οι συνθήκες το απαιτούν, γίνονται αναθεωρήσεις για να εκτιμηθούν οι καθαρές αξίες των ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού. Εάν καθοριστεί ότι η καθαρή ανακτήσιμη αξία ενός στοιχείου είναι σημαντικά χαμηλότερη από την καθαρή αξία όπως φαίνεται στα βιβλία της Εταιρείας και η διαφορά στην αξία αναμένεται να είναι μόνιμη, γίνεται υποτίμηση μέχρι το ποσό της καθαρής ανακτήσιμης αξίας. Η επανεκτίμηση γίνεται από ανεξάρτητους επαγγελματίες εκτιμητές.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Αποθέματα

Τα αποθέματα εμπορευμάτων αναφέρονται στη χαμηλότερη της τιμής κόστους και της καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Το κόστος των αποθεμάτων υπολογίζεται με τη μέθοδο της πρώτης εισαγωγής, πρώτης εξαγωγής. Στον υπολογισμό του κόστους περιλαμβάνονται το κόστος αγοράς, τα έξοδα μεταφοράς των εμπορευμάτων στην αποθήκη και τα έξοδα εκτελώνισης.

Καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία είναι η υπολογιζόμενη τιμή πώλησης στην οποία τα αποθέματα μπορούν να ρευστοποιηθούν κατά την ομαλή λειτουργία της επιχείρησης, μείον τα έξοδα πωλήσεως.

Χρηματοοικονομικά Μέσα

i. Αναγνώριση και αρχική επιμέτρηση

Οι εμπορικοί χρεώστες και τα εκδοθέντα χρεόγραφα αναγνωρίζονται αρχικά όταν εκδίδονται. Όλα τα υπόλοιπα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται αρχικά όταν το Συγκρότημα γίνεται συμβαλλόμενο μέρος στις συμβατικές προβλέψεις του χρηματοοικονομικού μέσου.

Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο (εκτός αν πρόκειται για εμπορικούς χρεώστες χωρίς σημαντικό στοιχείο χρηματοδότησης) ή χρηματοοικονομική υποχρέωση, αποτιμάται αρχικά στην δίκαιη αξία συν, για ένα στοιχείο που δεν αποτιμάται στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, τα έξοδα συναλλαγής που μπορούν να αποδοθούν άμεσα για την απόκτηση ή την έκδοσή του. Eμπορικoί χρεώστες χωρίς σημαντικό στοιχείο χρηματοδότησης αρχικά αποτιμούνται στην τιμή συναλλαγής.

ii. Ταξινόμηση και μεταγενέστερη επιμέτρηση

Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία - Αρχή που εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2018 Κατά την αρχική αναγνώριση, ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο ταξινομείται όπως επιμετράται σε: αποσβεσμένο κόστος; δίκαιη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων - χρεωστικοί τίτλοι; δίκαιη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων - μετοχικοί τίτλοι; ή δίκαιη αξία μέσω αποτελεσμάτων.

Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία δεν ανακτατατάσσονται μετά την αρχική τους αναγνώριση εκτός εάν το Συγκρότημα αλλάξει το επιχειρηματικό μοντέλο που εφαρμόζει για τη διακράτηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, οπότε όλα τα επηρεαζόμενα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ανακτατατάσσονται την πρώτη ημέρα της πρώτης περιόδου αναφοράς μετά την αλλαγή του επιχειρηματικού μοντέλου.

Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο αποτιμάται σε αποσβεσμένο κόστος εάν πληροί και τους δύο ακόλουθους όρους και δεν έχει οριστεί ως σε δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων:

διατηρείται στο πλαίσιο ενός επιχειρηματικού μοντέλου, στόχος του οποίου είναι η διακράτηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων με σκοπό την είσπραξη συμβατικών ταμιακών ροών, και
οι συμβατικοί του όροι δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες ταμειακές ροές που συνίστανται αποκλειστικά σε αποπληρωμή κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου υπολοίπου κεφαλαίου.

Οι επενδύσεις σε χρεόγραφα/χρεωστικούς τίτλους επιμετρούνται σε δίκαιη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων εάν πληρούν και τους δύο ακόλουθους όρους και δεν έχουν οριστεί ως σε δίκαιη αξία μέσω αποτελεσμάτων:

διατηρείται στο πλαίσιο ενός επιχειρηματικού μοντέλου του οποίου ο στόχος επιτυγχάνεται τόσο με την είσπραξη συμβατικών ταμιακών ροών όσο και με την πώληση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, και
οι συμβατικοί του όροι δημιουργούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες ταμειακές ροές που συνίστανται αποκλειστικά σε αποπληρωμή κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου υπολοίπου κεφαλαίου.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Χρηματοοικονομικά Μέσα (συνέχεια)

ii. Ταξινόμηση και μεταγενέστερη επιμέτρηση (συνέχεια)

Κατά την αρχική αναγνώριση μιας επένδυσης σε συμμετοχικούς τίτλους που δεν διακρατείται για διαπραγμάτευση, το Συγκρότημα μπορεί να επιλέξει αμετάκλητα, να παρουσιάζει στα λοιπά συνολικά έσοδα μεταγενέστερες αλλαγές στη δίκαιη αξία της επένδυσης. Αυτή η επιλογή πραγματοποιείται χωριστά για κάθε μέσο.

Όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που δεν ταξινομούνται ως αποτιμώμενα σε αποσβεσμένο κόστος ή σε δίκαιη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων, όπως περιγράφεται πιο πάνω, αποτιμούνται σε δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Αυτό περιλαμβάνει όλα τα παράγωγα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία. Κατά την αρχική αναγνώριση, το Συγκρότημα μπορεί να επιλέξει αμετάκλητα ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο που πληροί τις απαιτήσεις για να αποτιμάται σε αποσβεσμένο κόστος ή σε δίκαιη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων, να αποτιμάται σε δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, αν αυτό εξαλείφει ή μειώνει σημαντικά μια λογιστική αναντιστοιχία που διαφορετικά θα προέκυπτε.

Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία - Αξιολόγηση επιχειρηματικού μοντέλου: Αρχή που εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2018

Το Συγκρότημα αξιολογεί τον στόχο του επιχειρηματικού μοντέλου στο οποίο ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο διακρατείται σε επίπεδο χαρτοφυλακίου, διότι αυτό αντικατοπτρίζει καλύτερα τον τρόπο διαχείρισης της επιχείρησης και παρέχει πληροφορίες στη διοίκηση. Οι πληροφορίες που εξετάζονται περιλαμβάνουν:

τις δηλωμένες πολιτικές και στόχους του χαρτοφυλακίου και τη λειτουργία αυτών των πολιτικών στην πράξη. Αυτές περιλαμβάνουν το κατά πόσο η στρατηγική της διοίκησης επικεντρώνεται στην απόκτηση συμβατικών εσόδων από τόκους, τη διατήρηση συγκεκριμένου προφίλ επιτοκίου, την αντιστοίχιση της διάρκειας των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων με τη διάρκεια οποιωνδήποτε σχετικών υποχρεώσεων ή αναμενόμενων ταμειακών εκροών ή πραγματοποίησης ταμειακών ροών μέσω της πώλησης των περιουσιακών στοιχείων,
πώς αξιολογείται η απόδοση του χαρτοφυλακίου και αναφέρεται στη διοίκηση του Συγκροτήματος,
τους κινδύνους που επηρεάζουν την απόδοση του επιχειρηματικού μοντέλου (και των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που διακρατούνται στο επιχειρηματικό αυτό μοντέλο) και τον τρόπο διαχείρισης αυτών των κινδύνων,
πώς αποζημιώνονται οι διευθυντές της επιχείρησης, π.χ. εάν η αποζημίωση βασίζεται στην δίκαιη αξία των διαχειριζόμενων περιουσιακών στοιχείων ή των συμβατικών ταμιακών ροών που έχουν εισπραχθεί , και
τη συχνότητα, όγκο και χρονοδιάγραμμα πωλήσεων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σε προηγούμενες περιόδους, τους λόγους για πωλήσεις και τις προσδοκίες για μελλοντικές πωλήσεις.

Μεταβιβάσεις χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σε τρίτους σε συναλλαγές που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για παύση αναγνώρισης δεν θεωρούνται πωλήσεις για το σκοπό αυτό, σύμφωνα με τη συνεχή αναγνώριση των περιουσιακών στοιχείων του Συγκροτήματος.

Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που διακρατούνται προς διαπραγμάτευση ή υπόκεινται σε διαχείριση και των οποίων η απόδοση αξιολογείται με βάση τη δίκαιη αξία, αποτιμώνται σε δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Χρηματοοικονομικά Μέσα (συνέχεια)

ii. Ταξινόμηση και μεταγενέστερη επιμέτρηση (συνέχεια)

Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία - Αξιολόγηση κατα πόσο οι συμβατικές ταμιακές ροές είναι αποκλειστικά αποπληρωμή κεφαλαίου και τόκων: Αρχή που εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2018

Για τους σκοπούς της παρούσας αξιολόγησης, ως «κεφάλαιο» ορίζεται η δίκαιη αξία του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου κατά την αρχική αναγνώριση. Ο όρος «τόκος» ορίζεται ως τίμημα για τη χρονική αξία του χρήματος και για τον πιστωτικό κίνδυνο που συνδέεται με το υπόλοιπο του κεφαλαίου κατά τη διάρκεια συγκεκριμένης χρονικής περιόδου και για άλλους βασικούς κινδύνους δανεισμού και κόστους (π.χ. κίνδυνο ρευστότητας και διοικητικά έξοδα), καθώς και ένα περιθώριο κέρδους.

Αξιολογώντας κατα πόσο οι συμβατικές ταμειακές ροές είναι μόνο αποπληρωμή κεφαλαίου και τόκων, το Συγκρότημα εξετάζει τους συμβατικούς όρους του μέσου. Αυτό περιλαμβάνει εκτίμηση εάν το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο περιέχει μια συμβατική ρήτρα που θα μπορούσε να αλλάξει το χρονοδιάγραμμα ή το ποσό των συμβατικών ταμιακών ροών έτσι ώστε να μην πληρούσε αυτόν τον όρο. Κατά την αξιολόγηση αυτή, το Συγκρότημα εξετάζει τα εξής:

ενδεχόμενα γεγονότα που θα άλλαζαν το ποσό ή το χρονοδιάγραμμα των ταμειακών ροών,
όρους που μπορούν να προσαρμόσουν το συμβατικό επιτόκιο κουπονιών, συμπεριλαμβανομένων χαρακτηριστικών μεταβλητού επιτοκίου,
χαρακτηριστικά προπληρωμής και επέκτασης, και
όρους που περιορίζουν την απαίτηση του Συγκροτήματος σε ταμειακές ροές από συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία (π.χ. όροι χωρίς δικαίωμα αναγωγής).

Το χαρακτηριστικό προπληρωμής συνάδει με το κριτήριο αποκλειστικής πληρωμής του κεφαλαίου και του επιτοκίου εάν το ποσό προπληρωμής αντιπροσωπεύει ουσιαστικά μη καταβληθέντα ποσά κεφαλαίου και τόκων επί του ποσού του κεφαλαίου που εκκρεμεί, το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει εύλογη πρόσθετη αποζημίωση για πρόωρο τερματισμό της σύμβασης. Επιπλέον, για ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο που αποκτάται με έκπτωση ή υπέρ το άρτιο στο συμβατικό ονομαστικό του ποσό, ένα χαρακτηριστικό που επιτρέπει ή απαιτεί προπληρωμή σε ένα ποσό που αντιπροσωπεύει ουσιαστικά το συμβατικό ονομαστικό ποσό συν τους δεδουλευμένους (αλλά μη καταβληθέντες) συμβατικούς τόκους (που μπορεί επίσης να περιλαμβάνουν εύλογη πρόσθετη αποζημίωση για πρόωρη λήξη) θεωρείται ότι συνάδει με αυτό το κριτήριο εάν η δίκαιη αξία του στοιχείου προπληρωμής είναι ασήμαντη κατά την αρχική αναγνώριση.

Χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού - Αρχή που εφαρμόζεται πριν από την 1η Ιανουαρίου 2018

Το Συγκρότημα ταξινομούσε τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες:

δάνεια και εισπρακτέα
κατεχόμενα μέχρι τη λήξη
διαθέσιμα προς πώληση, και
σε δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, και εμπεριέχονται σε αυτή την κατηγορία ως:
κατεχόμενα προς διαπραγμάτευση
παράγωγα μέσα αντιστάθμισης, και
ορισμένα ως σε δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων.

Οι επενδύσεις στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων αποτελούνται από επενδύσεις διακρατούμενες προς εμπορία και παρουσιάζονται ως περιουσιακά στοιχεία στην κατάσταση οικονομικής θέσης με βάση τη δίκαιη αξία τους.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Χρηματοοικονομικά Μέσα (συνέχεια)

ii. Ταξινόμηση και μεταγενέστερη επιμέτρηση (συνέχεια)

Οι επενδύσεις αυτές αναγνωρίζονται αρχικά στην τιμή κτήσης και ακολούθως αναπροσαρμόζονται στη δίκαιη αξία τους. Για εισηγμένες αξίες η δίκαιη αξία υπολογίζεται με βάση την τιμή προσφοράς σύμφωνα με τις τιμές του Χρηματιστηρίου κατά το τέλος του έτους. Για τις μη εισηγμένες αξίες, η δίκαιη αξία καθορίζεται με βάση τα καθαρά περιουσιακά στοιχεία κατά το τέλος του έτους. Τυχόν κέρδος ή ζημιά που προκύπτει από την αναπροσαρμογή στη δίκαιη αξία αναγνωρίζεται στο κέρδος ή ζημιά.

Οι επενδύσεις διαθέσιμες προς πώληση αποτελούνται από μετοχές σε δημόσιες εταιρείες και παρουσιάζονται ως περιουσιακά στοιχεία με βάση τη δίκαιη αξία τους. Η δίκαιη αξία υπολογίζεται με βάση την τιμή προσφοράς σύμφωνα με τις τιμές του χρηματιστηρίου κατά το τέλος του έτους. Για τις μη εισηγμένες αξίες ή όπου καθορίζεται ότι δεν υπάρχει ενεργός αγορά στο χρηματιστήριο, η δίκαιη αξία υπολογίζεται χρησιμοποιώντας συγκεκριμένες μεθόδους αποτίμησης αξιών. Τέτοιες μέθοδοι αποτίμησης λαμβάνουν υπόψη τις συνθήκες αγοράς και προεξοφλημένες ταμειακές ροές χρησιμοποιώντας αναμενόμενες μελλοντικές ταμειακές ροές και επιτόκιο προεξόφλησης που βασίζεται στις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά. Τυχόν κέρδος ή ζημιά που προκύπτει από την αναπροσαρμογή στη δίκαιη αξία εκτός από τις περιπτώσεις απομείωσης που περιγράφονται πιο κάτω αναγνωρίζεται στα λοιπά συνολικά έσοδα και παρουσιάζονται στα ίδια κεφάλαια στο αποθεματικό δίκαιης αξίας.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Χρηματοοικονομικά Μέσα (συνέχεια)

Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία - μεταγενέστερη επιμέτρηση, κέρδη και ζημιές

Αρχή που εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2018	Αρχή που εφαρμόζεται πριν την 1η Ιανουαρίου 2018
Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων	Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων
Αυτά τα περιουσιακά στοιχεία αποτιμώνται μεταγενέστερα στη δίκαιη αξία τους. Τα καθαρά κέρδη και ζημίες, συμπεριλαμβανομένων τυχόν τόκων ή μερισμάτων, αναγνωρίζονται στο λογαριασμό αποτελέσματων.	Αποτιμώνται στη δίκαιη αξία τους και οι μεταβολές τους, συμπεριλαμβανομένων τυχόν εσόδων από τόκους ή μερισμάτων, αναγνωρίζονταν στο λογαριασμό αποτελέσματων.
Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στο χρεωλυτικό κόστος	Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα μέχρι τη λήξη
Τα περιουσιακά στοιχεία αυτά αποτιμώνται σε χρεωλυτικό κόστος χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Το χρεωλυτικό κόστος μειώνεται με τις ζημίες απομείωσης. Τα έσοδα από τόκους, τα κέρδη και οι ζημίες από συναλλαγματικές διαφορές και η απομείωση αναγνωρίζονται στο λογαριασμό αποτελέσματων. Οποιοδήποτε κέρδος ή ζημία από αποαναγνώριση αναγνωρίζεται στο λογαριασμό αποτελέσματων.	Αποτιμώνται στο χρεωλυτικό κόστος χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου.
Επενδύσεις σε χρεώγραφα στη δίκαιη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων	Δάνεια και εισπρακτέα
Αυτά τα περιουσιακά στοιχεία αποτιμώνται μεταγενέστερα στη δίκαιη αξία τους. Τα έσοδα από τόκους που υπολογίζονται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου, τα κέρδη και οι ζημίες από συναλλαγματικές διαφορές και απομείωση αναγνωρίζονται στο λογαριασμό αποτελέσματων. Τα λοιπά καθαρά κέρδη και ζημίες αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα. Κατά την διαγραφή, τα κέρδη και οι ζημιές που συσσωρεύονται στα λοιπά συνολικά έσοδα αναταξινομούνται στο λογαριασμό αποτελέσματων.	Αποτιμώνται στο χρεωλυτικό κόστος χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου.
Επενδύσεις σε μετοχές στη δίκαιη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων	Περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση
Αυτά τα περιουσιακά στοιχεία αποτιμώνται μεταγενέστερα στη δίκαιη αξία τους. Τα μερίσματα αναγνωρίζονται ως έσοδα στο λογαριασμό αποτελέσματων, εκτός εάν τα μερίσματα αντιπροσωπεύουν ξεκάθαρα την ανάκτηση μέρους του κόστους της επένδυσης. Τα λοιπά καθαρά κέρδη και ζημίες αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα και δεν επαναταξινομούνται στο λογαριασμό αποτελέσματων.	Αποτιμώνται στη δίκαιη αξία και οι μεταβολές τους, εκτός από τις ζημίες απομείωσης, τα έσοδα από τόκους και τις συναλλαγματικές διαφορές σε χρεωστικούς τίτλους, αναγνωρίστηκαν στα Λοιπά συνολικά έσοδα και συσσωρεύθηκαν στο αποθεματικό δίκαιης αξίας. Όταν αυτά τα περιουσιακά στοιχεία διαγράφηκαν, το κέρδος ή η ζημιά που συσσωρεύθηκε στα ίδια κεφάλαια αναταξινομήθηκε στο λογαριασμό αποτελέσματων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Χρηματοοικονομικά Μέσα (συνέχεια)

Χρηματοοικονομικά υποχρεώσεις - Ταξινόμηση, επαναμέτρηση, κέρδη και ζημιές

Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις ταξινομούνται ως αποτιμώμενες σε χρεωλυτικό κόστος ή σε δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Μια χρηματοοικονομική υποχρέωση κατατάσσεται στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων εάν είναι ταξινομημένη ως κατεχόμενη προς διαπραγμάτευση, είναι παράγωγο ή προσδιορίζεται ως τέτοια κατά την αρχική αναγνώριση. Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων αποτιμώνται στη δίκαιη αξία τους και τα καθαρά κέρδη και ζημίες, συμπεριλαμβανομένων τυχόν εξόδων τόκων, αναγνωρίζονται στο λογαριασμό αποτελέσματων. Οι λοιπές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις μεταγενέστερα αποτιμώνται στο χρεωλυτικό κόστος χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Οι δαπάνες από τόκους και τα κέρδη και οι ζημίες από συναλλαγματικές διαφορές αναγνωρίζονται στο λογαριασμό αποτελέσματων. Οποιοδήποτε κέρδος ή ζημία από τη διαγραφή αναγνωρίζεται επίσης στο λογαριασμό αποτελέσματων.

iii. Παύση αναγνώρισης

Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία

Το Συγκρότημα παύει να αναγνωρίζει ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο όταν εκπνεύσουν τα συμβατικά δικαιώματα στις ταμειακές ροές από το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο ή μεταβιβάζει τα συμβατικά δικαιώματα επί των ταμειακών ροών σε μια συναλλαγή στην οποία ουσιαστικά όλοι οι κίνδυνοι και τα οφέλη από την κυριότητα του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου μεταβιβάζονται ή στην οποία το Συγκρότημα δεν μεταβιβάζει ούτε διατηρεί ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη από την κυριότητα και δεν διατηρεί τον έλεγχο του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου.

Το Συγκρότημα πραγματοποιεί συναλλαγές με τις οποίες μεταβιβάζει περιουσιακά στοιχεία αναγνωρισμένα στην κατάσταση οικονομικής θέσης, διατηρεί όμως όλους ή ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τα οφέλη των μεταβιβασθέντων περιουσιακών στοιχείων. Στις περιπτώσεις αυτές, τα μεταβιβαζόμενα περιουσιακά στοιχεία δεν διαγράφονται.

Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις

Το Συγκρότημα παύει να αναγνωρίζει μια χρηματοοικονομική υποχρέωση όταν απελευθερωθεί από τις συμβατικές υποχρεώσεις του ή αυτές ακυρωθούν ή λήξουν. Το Συγκρότημα επίσης παύει την αναγνώριση μιας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης όταν οι όροι τροποποιούνται και οι ταμειακές ροές της τροποποιημένης υποχρέωσης είναι ουσιαστικά διαφορετικές, οπότε μια νέα χρηματοοικονομική υποχρέωση με βάση τους τροποποιημένους όρους αναγνωρίζεται σε δίκαιη αξία.

Κατά την παύση αναγνώρισης μιας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης, η διαφορά μεταξύ της αναγραφόμενης αξίας που έχει αποσβεστεί και του καταβληθέντος τιμήματος (συμπεριλαμβανομένων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων εκτός μετρητών ή αναληφθεισών υποχρεώσεων) αναγνωρίζεται στο λογαριασμό αποτελέσματων.

iv. Συμψηφισμός

Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο και μια χρηματοοικονομική υποχρέωση συμψηφίζονται και το καθαρό ποσό παρουσιάζεται στην ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης, όταν υπάρχει επί του παρόντος νομικά ισχυρό δικαίωμα συμψηφισμού των ποσών που αναγνωρίστηκαν και υπάρχει η πρόθεση είτε διακανονισμού του καθαρού υπολοίπου, είτε είσπραξης του ποσού της απαίτησης με ταυτόχρονη εξόφληση της υποχρέωσης.

v. Παράγωγα χρηματοοικονικά μέσα και λογιστική αντιστάθμισης

Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα και λογιστική αντιστάθμισης - Αρχή εφαρμοζόμενη μετά την 1 Ιανουαρίου 2018

Το Συγκρότημα διαθέτει παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα για να αντισταθμίσει την έκθεση σε συναλλαγματικό κίνδυνο. Τα ενσωματωμένα παράγωγα διαχωρίζονται από το κύριο συμβόλαιο και υπολογίζονται χωριστά εάν η κύρια σύμβαση δεν αποτελεί χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο και πληρούνται ορισμένα κριτήρια.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Χρηματοοικονομικά Μέσα (συνέχεια)

v. Παράγωγα χρηματοοικονικά μέσα και λογιστική αντιστάθμισης (συνέχεια)

Τα παράγωγα αποτιμώνται αρχικά σε δίκαιη αξία. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα παράγωγα αποτιμώνται σε δίκαιη αξία και οι μεταβολές τους αναγνωρίζονται στο λογαριασμό αποτελέσματων.

Το Συγκρότημα ορίζει ορισμένα παράγωγα ως αντισταθμιστικά μέσα για την αντιστάθμιση της μεταβλητότητας των ταμειακών ροών που συνδέονται με τις πολύ πιθανές αναμενόμενες συναλλαγές που προκύπτουν από μεταβολές στις συναλλαγματικές ισοτιμίες και ορισμένα παράγωγα και μη παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία ως αντιστάθμιση συναλλαγματικού κινδύνου σε καθαρή επένδυση σε εταιρείες εξωτερικού.

Κατά την έναρξη των καθορισμένων σχέσεων αντιστάθμισης, το Συγκρότημα τεκμηριώνει τον στόχο διαχείρισης και τη στρατηγική για τη διαχείριση του κινδύνου. Το Συγκρότημα τεκμηριώνει επίσης την οικονομική σχέση μεταξύ του αντισταθμιζόμενου στοιχείου και του μέσου αντιστάθμισης, συμπεριλαμβανομένης της αναμενόμενης αντιστάθμισης των μεταβολών στις ταμειακές ροές του αντισταθμιζόμενου στοιχείου και του μέσου αντιστάθμισης.

Λογιστική αντιστάθμισης σε καθαρή επένδυση

Όταν ένα παράγωγο μέσο ή μια μη παράγωγη χρηματοοικονομική υποχρέωση έχει οριστεί ως μέσο αντιστάθμισης σε αντιστάθμιση καθαρής επένδυσης σε εκμετάλλευση στο εξωτερικό, το αποτελεσματικό μέρος της μεταβολής της στη δίκαιη αξία του αντισταθμιστικού μέσου για παράγωγα και το κέρδος ή ζημιά από συναλλαγματικές διαφορές από μή παράγωγα αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα και παρουσιάζονται στο αποθεματικό συναλλαγματικών διαφορών. Οποιοδήποτε αναποτελεσματικό μέρος των μεταβολών στη δίκαιη αξία των παραγώγων ή των συναλλαγματικών κερδών και ζημιών από μη παράγωγα αναγνωρίζεται αμέσως στο λογαριασμό αποτελέσματων. Το ποσό που αναγνωρίζεται στα λοιπά συνολικά έσοδα ανακατατάσσεται στο λογαριασμό αποτελέσματων ως προσαρμογή αναταξινόμησης κατά τη διάθεση της επένδυσης στο εξωτερικό.

Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα και λογιστική αντιστάθμισης - Αρχή εφαρμοζόμενη πριν από την 1 Ιανουαρίου 2018

Αντιστάθμιση της καθαρής επένδυσης σε θυγατρική εταιρεία του εξωτερικού

Το Συγκρότημα εφαρμόζει αντισταθμιστική λογιστική στις συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από το λειτουργικό νόμισμα της καθαρής εκμετάλλευσης στο εξωτερικό και το λειτουργικό νόμισμα της ιθύνουσας εταιρείας, ασχέτως με το αν η επένδυση είναι άμεση η μέσω άλλης εταιρείας του Συγκροτήματος. Οι συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από τη μετατροπή χρηματοοικονομικής υποχρέωσης, που ορίζεται ως αντιστάθμιση της καθαρής επένδυσης εκμετάλλευσης στο εξωτερικό, αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα στο βαθμό που η αντιστάθμιση είναι αποτελεσματική και παρουσιάζονται στα ιδία κεφάλαια στο Αποθεματικό Αντιστάθμισης. Στο βαθμό που η αντιστάθμιση είναι αναποτελεσματική, οι διαφορές αναγνωρίζονται στο κέρδος ή ζημιά. Όταν η αντισταθμιζόμενη εκμετάλλευση στο εξωτερικό πωλείται, το σχετικό ποσό στο Αποθεματικό Αντιστάθμισης μεταφέρεται στο κέρδος ή ζημιά σαν μέρος του κέρδους ή της ζημιάς στην πώληση.

Παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα

Το Συγκρότημα χρησιμοποιεί παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα για να αντισταθμίσει την έκθεση σε κινδύνους που προκύπτουν από συναλλαγματικές διαφορές από συνήθεις ή χρηματοδοτικές δραστηριότητες. Σύμφωνα με τη χρηματοοικονομική πολιτική του, το Συγκρότημα δεν κατέχει ούτε εκδίδει παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα για εμπορικούς σκοπούς. Τα παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα αναφέρονται αρχικά στην δίκαιη τους αξία και τα αποδοτέα κόστη της συναλλαγής αναγνωρίζονται στο κέρδος ή ζημιά. Μετά την αρχική αναγνώριση, αποτιμούνται στην δίκαιη τους αξία και το κέρδος ή ζημιά από την αποτίμηση σε δίκαιη αξία αναγνωρίζονται στο κέρδος ή ζημιά. Η δίκαιη αξία των προθεσμιακών συμβολαίων για τιμή συναλλάγματος είναι η τιμή αγοράς στο τέλος του έτους, η οποία είναι η τρέχουσα αξία αγοράς της προθεσμιακής τιμής.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Χρηματοοικονομικά Μέσα (συνέχεια)

Απομείωση αξίας

(i). Μη-παράγωγα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία

Αρχή εφαρμοζόμενη μετά την 1 Ιανουαρίου 2018

Χρηματοοικονομικά μέσα και περιουσιακά στοιχεία από συμβάσεις

Το Συγκρότημα αναγνωρίζει πρόβλεψη έναντι αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών σε:
χρηματοοικονομικά στοιχεία που αποτιμώνται σε αποσβεσμένο κόστος
επενδύσεις σε χρεωστικούς τίτλους που αποτιμώνται σε δίκαιη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων
περιουσιακά στοιχεία από συμβάσεις

Το Συγκρότημα επιμετρά την πρόβλεψη ζημίας για ένα χρηματοοικονομικό μέσο σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ' όλη τη διάρκεια ζωής του χρηματοοικονομικού μέσου , εκτός από τις ακόλουθες περιπτώσεις όπου υπολογίζονται σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες δωδεκαμήνου:

χρεωστικοί τίτλου που έχουν καθοριστεί ότι έχουν χαμηλό πιστωτικό κίνδυνο κατά την ημερομηνία αναφοράς; και
άλλοι χρεωστικοί τίτλοι και τραπεζικά υπόλοιπα για τα οποία ο πιστωτικός κίνδυνος (δηλ. ο κίνδυνος αθέτησης που προέκυψε κατά την αναμενόμενη διάρκεια ζωής του χρηματοπιστωτικού μέσου) δεν έχει αυξηθεί σημαντικά από την αρχική αναγνώριση.

Η πρόβλεψη ζημίας για τις εμπορικές απαιτήσεις και τα περιουσιακά στοιχεία από συμβάσεις αποτιμώνται πάντοτε σε ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες καθ' όλη τη διάρκεια ζωής του χρηματοοικονομικού μέσου.

Κατα τον προσδιορισμό του κατα πόσο ο πιστωτικός κίνδυνος ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου έχει αυξηθεί σημαντικά από την αρχική αναγνώριση και κατά την εκτίμηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών, το Συγκρότημα θεωρεί εύλογες και υποστηρίξιμες πληροφορίες που είναι σχετικές και διαθέσιμες χωρίς υπερβολικό κόστος ή προσπάθεια. Αυτό περιλαμβάνει τόσο την ποσοτική όσο και την ποιοτική πληροφόρηση και ανάλυση, με βάση την ιστορική εμπειρία του Συγκροτήματος και την ενημερωμένη αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας, καθώς και μελλοντικών πληροφοριών.

Το Συγκρότημα υποθέτει ότι ο πιστωτικός κίνδυνος ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου έχει αυξηθεί σημαντικά αν παρουσιάζει καθυστερήσεις πέραν των 30 ημερών, από την ημέρα που θεωρείται πληρωτέο.

Το Συγκρότημα θεωρεί ότι ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο είναι σε αθέτηση όταν:

ο χρεώστης/ δανειολήπτης είναι απίθανο να πληρώσει πλήρως τις πιστωτικές του υποχρεώσεις προς το Συγκρότημα, χωρίς προσφυγή του Συγκροτήματος σε ενέργειες όπως η ενεργοποίηση της ασφάλειας (εάν υπάρχει), ή
εάν είναι σε καθυστέρηση περισσότερες από 90 ημέρες.

Αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής είναι οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές που προκύπτουν από όλα τα πιθανά γεγονότα αθέτησης κατα τη διάρκεια της αναμενόμενης ζωής ενός χρηματοπιστωτικού μέσου.

Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές δωδεκαμήνου είναι η μερίδα των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών που προκύπτουν από γεγονότα αθέτησης που είναι πιθανά να συμβούν εντός 12 μηνών μετά την ημερομηνία αναφοράς (ή μικρότερη περίοδο εάν η αναμενόμενη διάρκεια ζωής του χρηματοπιστωτικού μέσου είναι μικρότερη από 12 μήνες).

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Χρηματοοικονομικά Μέσα (συνέχεια)

(i). Μη-παράγωγα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία (συνέχεια)

Η μέγιστη περίοδος που λαμβάνεται υπόψη κατά την εκτίμηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών είναι η μέγιστη συμβατική περίοδος κατά την οποία το Συγκρότημα εκτίθεται σε πιστωτικό κίνδυνο.

Μέτρηση των αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών

Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές είναι μια σταθμισμένη βάση πιθανοτήτων πιθανή εκτίμηση των πιστωτικών ζημιών. Οι πιστωτικές ζημιές αποτιμώνται ως η παρούσα αξία όλων των ελλειμμάτων σε μετρητά (π.χ. η διαφορά μεταξύ των ταμειακών ροών που οφείλονται στην οικονομική οντότητα σύμφωνα με τη σύμβαση και των ταμειακών ροών που το Συγκρότημα αναμένει να λάβει).

Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές προεξοφλούνται στο πραγματικό επιτόκιο του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου.

Απομειωμένα χρηματοπιστωτικά περιουσιακά στοιχεία

Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, το Συγκρότημα αξιολογεί εάν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που μεταφέρονται σε αποσβεσμένο κόστος και οι επενδύσεις σε χρεόγραφα σε δίκαιη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων είναι πιστωτικά απομειωμένα. Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο είναι «πιστωτικά απομειωμένο» όταν έχουν συμβεί ένα ή περισσότερα γεγονότα που έχουν αρνητική επίδραση στις εκτιμώμενες μελλοντικές ταμειακές ροές του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου.

Ένδειξη ότι ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο είναι πιστωτικά απομειωμένο περιλαμβάνουν τα ακόλουθα παρατηρούμενα στοιχεία:

σημαντικές οικονομικές δυσκολίες του δανειολήπτη ή του εκδότη,
παραβίαση της σύμβασης, όπως αθέτηση υποχρεώσεων ή καθυστέρηση πέραν των 90 ημερών,
την αναδιάρθρωση δανείου ή προκαταβολής από το Συγκρότημα με όρους που το Συγκρότημα δεν θα εξέταζε διαφορετικά,
είναι πιθανό ο οφειλέτης να εισέλθει σε πτώχευση ή άλλη οικονομική αναδιοργάνωση, ή
την εξαφάνιση μιας ενεργού αγοράς για ένα τίτλο λόγω οικονομικών δυσχερειών.

Παρουσίαση της πρόβλεψης για αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές στην κατάσταση οικονομικής θέσης

Η πρόβλεψη για χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμώνται σε αποσβεσμένο κόστος αφαιρούνται από την ακαθάριστη αναγραφόμενη αξία των περιουσιακών στοιχείων.

Για τις επενδύσεις σε χρεόγραφα σε δίκαιη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων, η πρόβλεψη χρεώνεται στον λογαριασμό αποτελεσμάτων και αναγνωρίζεται στα λοιπά συνολικά έσοδα.

Διαγραφή

Η ακαθάριστη λογιστική αξία ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου διαγράφεται όταν το Συγκρότημα δεν έχει εύλογες προσδοκίες να ανακτήσει ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο στο σύνολό του ή μέρος αυτού. Για τους εμπορικούς χρεώστες, το Συγκρότημα έχει μια πολιτική αποσβέσεως της μεικτής αναγραφόμενης αξίας μόνο όταν υπάρχουν νομικές διασφαλίσεις ότι το Συγκρότημα έχει ασκήσει όλα τα νομικά του δικαιώματα και τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία δεν μπορούν να ανακτηθούν ή το Συγκρότημα έχει συνάψει συμφωνία για μερική διευθέτηση του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου και το υπόλοιπο μπορεί να διαγραφεί.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Χρηματοοικονομικά Μέσα (συνέχεια)

(i). Μη-παράγωγα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία (συνέχεια)

Αρχή εφαρμοζόμενη πριν από την 1 Ιανουαρίου 2018

Μη-χρηματοοικονομικά στοιχεία

Η αναγραφόμενη αξία των μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων του Συγκροτήματος, εκτός από αποθέματα και αναβαλλόμενη φορολογία εισπρακτέα, εξετάζεται κατά το τέλος του έτους για να εξακριβωθεί κατά πόσον υπάρχει ένδειξη απομείωσης στην αξία των περιουσιακών στοιχείων. Στις περιπτώσεις όπου υπάρχει ένδειξη για απομείωση αξίας εκτιμάται η ανακτήσιμη αξία των περιουσιακών στοιχείων. Το ανακτήσιμο ποσό για υπεραξία και άϋλα στοιχεία ενεργητικού με απεριόριστη ωφέλιμη ζωή, εκτιμάται την ίδια χρονική στιγμή κάθε χρόνο.

Κατά τον καθορισμό της αξίας χρήσης, οι υπολογιζόμενες μελλοντικές ταμειακές ροές προεξοφλούνται στη σημερινή τους αξία χρησιμοποιώντας συντελεστή πριν τη φορολογία που αντιπροσωπεύει τις σημερινές εκτιμήσεις της αγοράς αναφορικά με τη σημερινή αξία των χρημάτων (time value of money) και τα ρίσκα που αφορούν το περιουσιακό στοιχείο του ενεργητικού.

Ζημιά από απομείωση αναγνωρίζεται όταν η αναγραφόμενη αξία ενός περιουσιακού στοιχείου υπερβαίνει το ανακτήσιμο ποσό και αναγνωρίζεται στο κέρδος ή ζημιά.

(ii). Μη-χρηματοοικονομικά στοιχεία

Σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, το Συγκρότημα εξετάζει τις αναγραφόμενες αξίες των μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων (εκτός από τα βιολογικά περιουσιακά στοιχεία, επενδύσεις σε ακίνητα και περιουσιακά στοιχεία από αναβαλλόμενη φορολογία) για να καθοριστεί εάν υπάρχει κάποια ένδειξη απομείωσης. Αν υπάρχει τέτοια ένδειξη, τότε εκτιμάται η ανακτήσιμη αξία του περιουσιακού στοιχείου. Η υπεραξία ελέγχεται ετησίως για απομείωση.

Για τον υπολογισμό της απομείωσης, τα περιουσιακά στοιχεία κατηγοριοποιούνται σε μικρότερες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων που δημιουργεί ταμειακές εισροές από συνεχιζόμενη χρήση που είναι σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητες από τις ταμειακές εισροές άλλων περιουσιακών στοιχείων ή μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών. Υπεραξία που δημιουργείται από συνενώσεις επιχειρήσεων κατανέμεται στις μονάδες δημιουργίας ταμειακών ροών ή ομάδες μονάδων δημιουργίας ταμειακών ροών που αναμένεται να επωφεληθούν από συνέργειες της συνένωσης.

Η ανακτήσιμη αξία ενός περιουσιακού στοιχείου ή μιας μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών είναι μεγαλύτερη από την τρέχουσα αξία και της δίκαιης αξίας μείον το κόστος πώλησης. Η τρέχουσα αξία βασίζεται στις μελλοντικές αναμενόμενες ταμειακές ροές προεξοφλημένες στην παρούσα αξία χρησιμοποιώντας ένα προεξηφλητικό επιτόκιο προ-φόρου, το οποίο αντανακλά τις τρέχουσες εκτιμήσεις της αγοράς, της χρονικής αξίας του χρήματος και του συγκεκριμένου ρίσκου για το περιουσιακό στοιχείο ή τη μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών.

Οποιαδήποτε ζημιά από απομείωση αναγνωρίζεται εάν η αναγραφόμενη αξία του περιουσιακού στοιχείου ή της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία του.

Οι ζημιές απομείωσης αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα. Κατανέμονται πρώτα στη μείωση της τρέχουσας αξίας τυχών Υπεραξίας που αναλογεί στην μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών και στη συνέχεια στη μείωση της τρέχουσας αξίας άλλων στοιχείων ενεργητικού της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών σε αναλογική βάση.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Χρηματοοικονομικά Μέσα (συνέχεια)

(ii). Μη-χρηματοοικονομικά στοιχεία (συνέχεια)

Η ζημιά απομείωσης σε σχέση με την υπεραξία δεν αντιστρέφεται. Για άλλα περιουσιακά στοιχεία, η ζημιά απομείωσης αντιστρέφεται μόνο μέχρι το σημείο όπου η αναγραφόμενη αξία του περιουσιακού στοιχείου δεν ξεπερνά την αναγραφόμενη αξία που θα είχε καθοριστεί, μετά από αποσβέσεις ή χρεωλύσεις, αν δεν είχε αναγνωριστεί ζημιά απομείωσης.

Επιμέτρηση σε δίκαιη αξία

Δίκαιη αξία είναι το ποσό που θα μπορούσε να εισπραχθεί από την πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου ή να πληρωθεί για το διακανονισμό μιας υποχρέωσης σε μία συνήθη συναλλαγή μεταξύ των συμμετεχόντων στην κύρια ή, εν ελλείψει αυτής, στην πιο συμφέρουσα αγορά στην οποία το Συγκρότημα έχει πρόσβαση κατά την ημερομηνία επιμέτρησης. Η δίκαιη αξία της υποχρέωσης αντανακλά τον κίνδυνο μη εξυπηρέτησης της.

Το Συγκρότημα επιμετρά τη δίκαιη αξία ενός στοιχείου χρησιμοποιώντας τις τιμές που παρουσιάζονται σε μία ενεργό αγορά στην περίπτωση που αυτές είναι διαθέσιμες. Μια αγορά θεωρείται ενεργός, εάν οι συναλλαγές για το περιουσιακό στοιχείο ή την υποχρέωση παρουσιάζονται με επαρκή συχνότητα και όγκο ώστε να παρέχονται τιμές σε συνεχή βάση.

Αν δεν υπάρχει χρηματιστηριακή τιμή σε ενεργό αγορά, τότε το Συγκρότημα χρησιμοποιεί τεχνικές αποτίμησης που μεγιστοποιούν τη χρήση των δεδομένων που παρατηρούνται στις αγορές και ελαχιστοποιούν τη χρήση μη παρατηρήσιμων δεδομένων. Η τεχνική αποτίμησης που χρησιμοποιείται ενσωματώνει όλες τις κύριες παραμέτρους που οι συμμετέχοντες στην αγορά θα λάμβαναν υπόψη στην τιμολόγηση μίας συναλλαγής. Η καλύτερη απόδειξη της δίκαιης αξίας ενός χρηματοοικονομικού μέσου κατά την αρχική αναγνώριση είναι συνήθως η τιμή της συναλλαγής δηλαδή η δίκαιη αξία του ανταλλάγματος που καταβλήθηκε ή ελήφθη.

Αν το Συγκρότημα κρίνει ότι η δίκαιη αξία κατά την αρχική αναγνώριση διαφέρει από την τιμή συναλλαγής και η δίκαιη αξία δεν αποδεικνύεται ούτε από χρηματιστηριακή τιμή σε ενεργό αγορά για όμοια στοιχεία ενεργητικού ή παθητικού, ούτε βασίζεται σε τεχνική αποτίμησης που χρησιμοποιεί μόνο δεδομένα που έχουν εξαχθεί από τις αγορές, τότε, το χρηματοοικονομικό μέσο αποτιμάται αρχικά στη δίκαιη αξία, προσαρμοσμένη έτσι ώστε η διαφορά μεταξύ της δίκαιης αξίας κατά την αρχική αναγνώριση και της τιμή της συναλλαγής να παρουσιάζεται ως αναβαλλόμενο έσοδο/έξοδο. Στη συνέχεια, η διαφορά αυτή αναγνωρίζεται στο κέρδος ή ζημιά καθ' όλη τη διάρκεια ζωής του μέσου, χρησιμοποιώντας κατάλληλη μεθοδολογία καταμερισμού, αλλά όχι αργότερα από όταν η αποτίμηση υποστηρίζεται εξ ολοκλήρου από δεδομένα που εξάγονται αποκλειστικά από τις αγορές ή η συναλλαγή έχει ολοκληρωθεί.

Εάν ένα περιουσιακό στοιχείο ή μια υποχρέωση που επιμετρείται στη δίκαιη αξία έχει μια τιμή προσφοράς και μια τιμή ζήτησης, τότε το Συγκρότημα επιμετρά τα περιουσιακά στοιχεία και θέσεις ενεργητικού στην τιμή προσφοράς και τα στοιχεία παθητικού και θέσεις παθητικού στην τιμή ζήτησης.

Το Συγκρότημα αναγνωρίζει μεταφορές μεταξύ των επιπέδων της ιεραρχίας της δίκαιης αξίας στο τέλος της περιόδου αναφοράς κατά την οποία συνέβη η μεταβολή.

Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών

Για σκοπούς της κατάστασης των ταμειακών ροών, τα μετρητά και αντίστοιχα μετρητών αποτελούνται από μετρητά στο ταμείο και στην τράπεζα και τραπεζικά παρατραβήγματα.

Εμπορικοί και άλλοι πιστωτές

Οι εμπορικοί και οι άλλοι πιστωτές αναφέρονται αρχικά στην δίκαιη τους αξία τυχόν πλέον αποδοτέα έξοδα της συναλλαγής και μεταγενέστερα στην τιμή χρεολυτικού κόστους χρησιμοποιώντας τον πραγματικό συντελεστή τόκου μείον τυχόν μείωση αξίας.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Χρηματοοικονομικά Μέσα (συνέχεια)

Τοκοφόρα δάνεια

Τα δάνεια αναγνωρίζονται στο αρχικό ποσό χορήγησης μετά την αφαίρεση των τόκων χρηματοδότησης. Τα δάνεια παρουσιάζονται μετέπειτα στην αποσβεσθείσα τιμή κόστους. Οποιαδήποτε διαφορά μεταξύ των εισπράξεων (μετά την αφαίρεση των εξόδων) και της αξίας αποπληρωμής, αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα κατά τη διάρκεια του δανείου με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου.

Χρεωστικά γραμμάτια

Τα χρεωστικά γραμμάτια αποτελούν οφειλές της Εταιρείας και του Συγκροτήματος προς οργανισμούς που αναλαμβάνουν την προεξόφληση υπολοίπων με προμηθευτές εμπορίου. Η προεξόφληση μειώνει τις οφειλές προς προμηθευτές και αναγνωρίζεται σαν δανεισμός. Τα χρεωστικά γραμμάτια φέρουν κόστος προεξόφλησης που αναγνωρίζεται στα έξοδα χρηματοδότησης.

Φορολογία

Η φορολογία αποτελείται από την τρέχουσα και αναβαλλόμενη φορολογία. Η φορολογία αναγνωρίζεται στο κέρδος ή ζημιά εκτός στην περίπτωση που σχετίζεται με επιχειρηματική συνένωση ή σε ποσά που αναφέρονται άμεσα στα ίδια κεφάλαια ή στα λοιπά συνολικά έσοδα.

Η τρέχουσα φορολογία είναι η αναμενόμενη φορολογία πληρωτέα ή εισπρακτέα πάνω στο φορολογητέο κέρδος ή ζημιά του έτους, χρησιμοποιώντας φορολογικούς συντελεστές που είχαν θεσπιστεί ή ουσιαστικά θεσπιστεί μέχρι το τέλος του έτους και οποιεσδήποτε αναπροσαρμογές στο φόρο πληρωτέο για τα προηγούμενα έτη.

Η αναβαλλόμενη φορολογία αναγνωρίζεται σε σχέση με τις προσωρινές διαφορές μεταξύ των αναγραφόμενων ποσών των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων για σκοπούς οικονομικών καταστάσεων και των ποσών που χρησιμοποιήθηκαν για σκοπούς φορολογίας.

Δε γίνεται καμία πρόβλεψη για τις ακόλουθες προσωρινές διαφορές: αρχική αναγνώριση υπεραξίας, αρχική αναγνώριση περιουσιακών στοιχείων ή υποχρεώσεων σε συναλλαγές που δεν αφορούν συνενώσεις επιχειρήσεων και που δεν επηρεάζουν ούτε το λογιστικό ούτε το φορολογητέο κέρδος και διαφορές που αφορούν επενδύσεις σε θυγατρικές στο βαθμό που είναι πιθανό να μην αντιστραφούν στο προσεχές μέλλον. Το ποσό της αναβαλλόμενης φορολογίας υπολογίζεται με τους φορολογικούς συντελεστές που αναμένεται να χρησιμοποιηθούν για τις προσωρινές διαφορές όταν αυτές αντιστραφούν, με βάση τους νόμους που έχουν θεσπιστεί ή ουσιαστικά θεσπιστεί μέχρι το τέλος του έτους.

Αναβαλλόμενη φορολογία εισπρακτέα και αναβαλλόμενη φορολογία πληρωτέα μπορεί να συμψηφιστεί μόνο όταν υπάρχει νομικά ισχυρό δικαίωμα από το Συγκρότημα να συμψηφίσει τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις έναντι τρεχόντων φορολογικών υποχρεώσεων κι όταν αφορούν φόρους που επιβάλλονται από την ίδια φορολογική αρχή, είτε στην ίδια φορολογητέα οικονομική οντότητα, είτε σε διαφορετικές φορολογητέες οικονομικές οντότητες, οι οποίες προτίθενται να συμψηφίσουν τις τρέχουσες υποχρεώσεις και απαιτήσεις ή να εισπράξουν τις απαιτήσεις και να εξοφλήσουν τις υποχρεώσεις συγχρόνως.

Η αναβαλλόμενη φορολογία εισπρακτέα αναγνωρίζεται για μη χρησιμοποιημένες φορολογικές ζημιές και αφαιρετέες προσωρινές διαφορές στο βαθμό που είναι πιθανόν ότι μελλοντικά φορολογητέα κέρδη θα είναι διαθέσιμα έναντι των οποίων η προσωρινή διαφορά μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Η αναβαλλόμενη φορολογία εισπρακτέα αναθεωρείται κάθε χρόνο και μειώνεται στο σημείο που δεν είναι πλέον πιθανό ότι το σχετικό φορολογικό όφελος θα ρευστοποιηθεί.

Συναλλαγές σε ξένα νομίσματα

Συναλλαγές σε ξένα νομίσματα μετατρέπονται με βάση τους συναλλαγματικούς συντελεστές που ισχύουν την ημερομηνία της συναλλαγής στο αντίστοιχο λειτουργικό νόμισμα της κάθε εταιρείας του Συγκροτήματος. Χρηματικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις σε ξένα νομίσματα κατά το τέλος του έτους μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα με βάση τους συναλλαγματικούς συντελεστές που ισχύουν την ημερομηνία αυτή.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Το συναλλαγματικό κέρδος ή ζημιά στα χρηματικά στοιχεία είναι η διαφορά μεταξύ του χρεολυτικού κόστους στο λειτουργικό νόμισμα στην αρχή της περιόδου, αναπροσαρμοσμένο με βάση τον πραγματικό συντελεστή τόκου και τις πληρωμές κατά τη διάρκεια της περιόδου, και του χρεολυτικού κόστους σε ξένο νόμισμα όπως μετατράπηκε χρησιμοποιώντας τη συναλλαγματική ισοτιμία στο τέλος της περιόδου. Μη χρηματικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις σε ξένο νόμισμα που υπολογίζονται με βάση τη δίκαιη αξία τους μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα με βάση τις τιμές συναλλάγματος που ισχύουν κατά την ημερομηνία που καθορίστηκε η δίκαιη αξία τους. Οι συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από τη μετατροπή αναγνωρίζονται στο κέρδος ή ζημιά.

Μετατροπή αποτελεσμάτων των θυγατρικών εταιρειών εξωτερικού

Τα αποτελέσματα των εργασιών των θυγατρικών εταιρειών στο εξωτερικό μεταφράζονται σε Ευρώ με βάση τη μέση τιμή συναλλάγματος που επικρατούσε κατά τη διάρκεια του έτους, ενώ τα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις μεταφράζονται σε Ευρώ σύμφωνα με τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που ισχύουν στο τέλος του έτους. Οι συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν μεταφέρονται στα λοιπά συνολικά έσοδα.

Μακροπρόθεσμα δάνεια που αποτελούν μέρος της καθαρής επένδυσης του Συγκροτήματος σε θυγατρικές εταιρείες του εξωτερικού

Οι συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από τα μακροπρόθεσμα δάνεια σε θυγατρικές εταιρείες του εξωτερικού καταχωρούνται στα λοιπά συνολικά έσοδα στις οικονομικές καταστάσεις του Συγκροτήματος και μεταφέρονται στο κέρδος ή ζημιά κατά τη διάθεση της θυγατρικής εταιρείας.

Οι συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από τα μακροπρόθεσμα δάνεια, αναγνωρίζονται στο κέρδος ή ζημιά στο έτος που προκύπτουν στις οικονομικές καταστάσεις της ιθύνουσας Εταιρείας.

Η αναβαλλόμενη φορολογία που προκύπτει από τις καθαρές συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από τα μακροπρόθεσμα δάνεια, μεταφέρεται στα λοιπά συνολικά έσοδα.

Μη παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένης λογιστικής αντιστάθμισης

Κατά τον αρχικό προσδιορισμό των μη παράγωγων χρηματοοικονομικών στοιχείων σαν μέσα αντιστάθμισης, το Συγκρότημα καταγράφει επίσημα τη σχέση μεταξύ μέσων αντιστάθμισης και αντισταθμισμένων στοιχείων συμπεριλαμβανομένων των στόχων διαχείρισης κινδύνων και της στρατηγικής για ανάληψη της αντιστάθμισης και του αντισταθμισμένου κινδύνου και τις μεθόδους που θα χρησιμοποιηθούν για να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της αντιστάθμισης.

Το Συγκρότημα αξιολογά κατά την έναρξη της αντιστάθμισης και σε συνεχιζόμενη βάση κατά πόσο τα μέσα αντιστάθμισης αναμένεται να είναι «άκρως αποτελεσματικά» στον συμψηφισμό των μεταβολών στη δίκαιη αξία ή των ταμειακών ροών των συγκεκριμένων αντισταθμισμένων στοιχείων που αποδίδονται στον αντισταθμισμένο κίνδυνο και κατά πόσο τα πραγματικά αποτελέσματα της κάθε αντιστάθμισης κυμαίνονται σε εύρος μεταξύ 80 και 125 τοις εκατό.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Άϋλα περιουσιακά στοιχεία

Δαπάνες ανάπτυξης του λογισμικού και δαπάνες άδειας για τη χρήση και διανομή του λογισμικού κεφαλαιοποιούνται και διαγράφονται στο κέρδος ή ζημιά με ισόποσες ετήσιες επιβαρύνσεις στο διάστημα της αναμενόμενης ωφέλιμης οικονομικής ζωής τους. Τα άϋλα περιουσιάκα στοιχεία διαγράφονται ως ακολούθως:

Δαπάνες ανάπτυξης	5 έτη
Δαπάνες άδειας	2 έτη

Υπεραξία που προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ κόστους απόκτησης και των καθαρών περιουσιακών στοιχείων των θυγατρικών εταιρειών κατά την εξαγορά, κεφαλαιοποιείται και αξιολογείται ετησίως για τυχόν απομείωση. Η πρόβλεψη για απομείωση αναγνωρίζεται στο κέρδος ή ζημιά.

Η υπεραξία ελέγχεται για απομείωση σε ετήσια βάση και παρουσιάζεται στην τιμή κόστους μείον συσσωρευμένες ζημιές απομείωσης.

Τυχόν αρνητική υπεραξία που προκύπτει από τη διαφορά των καθαρών περιουσιακών στοιχείων θυγατρικών εταιρειών και του κόστους απόκτησης κατά την εξαγορά, στο κέρδος ή ζημιά το έτος που προκύπτει.

Λειτουργικοί τομείς

Λειτουργικοί τομείς αφορούν τομείς του Συγκροτήματος που δημιουργούν έσοδα και έξοδα, συμπεριλαμβανομένων και έσοδα και έξοδα τα οποία σχετίζονται με συναλλαγές μεταξύ τομέων του ίδιου του Συγκροτήματος. Τα αποτελέσματα των λειτουργικών τομέων παρακολουθούνται συστηματικά από το Διοικητικό Συμβούλιο με σκοπό την κατανομή πόρων και αξιολόγηση της απόδοσής τους.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Μισθώσεις

Καθορισμός του κατά πόσο μία διευθέτηση περιέχει μίσθωση Στη δημιουργία μίας διευθέτησης, το Συγκρότημα καθορίζει το κατά πόσο η διευθέτηση είναι ή περιέχει μίσθωση.

Στη δημιουργία η στη επαναξιολόγηση μίας διευθέτησης που περιέχει μίσθωση, το Συγκρότημα διαχωρίζει τις πληρωμές και τις άλλες παραχωρήσεις που απαιτούνται από τη διευθέτηση σε αυτές που αφορούν τη μίσθωση και αυτές που αφορούν άλλα στοιχεία στη βάση των σχετικών δίκαιων αξίων. Εάν το Συγκρότημα καταλήξει για μία χρηματοδοτική μίσθωση ότι δεν είναι πρακτικό να διαχωρίσει τις πληρωμές αξιόπιστα, τότε, αναγνωρίζει ένα στοιχεία ενεργητικού και μία υποχρέωση σε ποσό που ισούται με τη δίκαιη αξία του υπό αναφορά στοιχείου ενεργητικού. Εκ των υστέρων η υποχρέωση μειώνεται καθώς γίνονται πληρωμές και ένα υπολογιζόμενο κόστος χρηματοδότησης υπολογίζεται στο ποσό της υποχρέωσης χρησιμοποιώντας το κόστος προσαυξημένο κόστος δανεισμού του Συγκροτήματος.

Μισθωμένα στοιχεία ενεργητικού

Μισθώσεις για Ακίνητα, Εγκαταστάσεις και Εξοπλισμό όπου στο Συγκρότημα μεταφέρονται ουσιαστικά όλοι οι κίνδυνοι και όλα τα οφέλη από την κτίση τους, αναγνωρίζονται σαν χρηματοδοτικές μισθώσεις. Τα μισθωμένα στοιχεία ενεργητικού επιμετρούνται αρχικά στο ποσό που ισούται με το χαμηλότερο της δίκαιης αξίας τους και της σημερινής αξίας των ελάχιστων πληρωμών για τις μισθώσεις. Έπειτα από την αρχική αναγνώριση τα στοιχεία ενεργητικού λογίζονται σύμφωνα με τη λογιστική πολιτική για το συγκεκριμένο στοιχείο ενεργητικού.

Στοιχεία ενεργητικού που κατέχονται κάτω από άλλες μισθώσεις ταξινομούνται ως μισθώσεις εκμετάλλευσης και δεν αναγνωρίζονται στη Κατάσταση Οικονομικής Θέσης.

Πληρωμές για μισθώσεις

Πληρωμές που γίνονται κάτω από μισθώσεις εκμετάλλευσης αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα σε σταθερή βάση κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. Κίνητρα σχετικά με τη μίσθωση αναγνωρίζονται σαν μέρος του συνολικού κόστους της μίσθωσης κατά τη διάρκεια της μίσθωσης.

Οι ελάχιστες πληρωμές που γίνονται για χρηματοδοτικές μισθώσεις κατανέμονται μεταξύ του κόστους χρηματοδότησης και της μείωσης της υποχρέωσης. Το κόστος χρηματοδότησης κατανέμεται σε κάθε μια από τις περιόδους της μίσθωσης, ώστε να προκύψει ένα σταθερό επιτόκιο στο εναπομείναν ποσό της υποχρέωσης.

Εγγυήσεις

Δε γίνεται πρόβλεψη για τις εγγυήσεις που δίδει το Συγκρότημα πάνω στα εξαρτήματα και τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, για το λόγο ότι όλα τα εξαρτήματα και οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές φέρουν εγγυήσεις από τους προμηθευτές ισάξιες με τις εγγυήσεις που δίνονται.

Προβλέψεις

Οι προβλέψεις όταν το Συγκρότημα έχει νομική ή ανειλημμένη υποχρέωση ως αποτέλεσμα ενός γεγονότος που έγινε στο παρελθόν και είναι πιθανό να χρειαστεί η εκροή οικονομικών ωφελημάτων προς εξόφληση της υποχρέωσης και το ποσό της υποχρέωσης μπορεί να υπολογιστεί αξιόπιστα. Οι προβλέψεις υπολογίζονται κάνοντας έκπτωση στις αναμενόμενες μελλοντικές εισπράξεις σε ένα ποσοστό πριν τη φορολογία το οποίο αντιπροσωπεύει τις παρούσες αξιολογήσεις της αγοράς για τη σημερινή αξία των χρημάτων και όπου ισχύει, τους κινδύνους που αναφέρονται ειδικά για την υποχρέωση.

Προβλέψεις επιδομάτων προσωπικού κατά την αποχώρηση από την εταιρεία

Εταιρείες του Συγκροτήματος καταβάλλουν επιδόματα στο προσωπικό κατά την αποχώρηση, στα πλαίσια της ισχύουσας νομοθεσίας για κάθε χώρα. Το δικαίωμα σε αυτά τα επιδόματα καθορίζεται με βάση τα χρόνια υπηρεσίας και τις απολαβές του κάθε εργαζομένου εφόσον έχει συμπληρώσει την ελάχιστη περίοδο υπηρεσίας. Τα προβλεπόμενα έξοδα για αυτά τα επιδόματα αναγνωρίζονται με βάση την αρχή των δεδουλευμένων εξόδων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

4. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (συνέχεια)

Αναβαλλόμενα εισοδήματα

Τα αναβαλλόμενα εισοδήματα σχετίζονται με τις πωλήσεις υπηρεσιών βάσει συμβολαίων, και αφορά τις υπηρεσίες που εμπίπτουν στην περίοδο μετά το τέλος του έτους. Το αναβαλλόμενο εισόδημα περιλαμβάνεται στους εμπορικούς και άλλους πιστωτές.

Αναβαλλόμενα έξοδα

Τα αναβαλλόμενα έξοδα είναι τα έξοδα που σχετίζονται με αγορές υπηρεσιών βάσει συμβολαίων, και αφορούν τις υπηρεσίες που εμπίπτουν στην περίοδο μετά το τέλος του έτους. Τα αναβαλλόμενα έξοδα περιλαμβάνονται στους εμπορικούς και άλλους χρεώστες.

Κέρδος ανά μετοχή

Η Εταιρεία παρουσιάζει το βασικό και πλήρως κατανεμημένο κέρδος ανά μετοχή που αντιστοιχεί στους μετόχους της. Το βασικό κέρδος ανά μετοχή υπολογίζεται με βάση το κέρδος που αναλογεί στους μετόχους της Εταιρείας και τον μεσοσταθμικό αριθμό εκδομένων μετοχών κατά τη διάρκεια του έτους. Το πλήρως κατανεμημένο κέρδος ανά μετοχή υπολογίζεται με την αναπροσαρμογή του κέρδους που αναλογεί στους μετόχους της Εταιρείας και του μεσοσταθμικού αριθμού εκδομένων μετοχών.

Γεγονότα μεταγενέστερα της ημερομηνίας αναφοράς

Στοιχεία των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων αναπροσαρμόζονται για γεγονότα που συνέβηκαν στην περίοδο μετά το τέλος του έτους μέχρι την ημερομηνία έγκρισης των οικονομικών καταστάσεων από το Διοικητικό Συμβούλιο, όταν τα γεγονότα αυτά προσφέρουν πρόσθετες πληροφορίες για την εκτίμηση ποσών σχετικών με καταστάσεις υπάρχουσες κατά το τέλος του έτους ή υποδεικνύουν ότι η αρχή της συνεχιζόμενης λειτουργίας σε σχέση με όλο ή ένα μέρος του Συγκροτήματος δεν είναι κατάλληλη.

Μετοχικό κεφάλαιο

(i) Συνήθεις μετοχές

Συνήθεις μετοχές που εκδόθηκαν και πληρώθηκαν πλήρως ταξινομούνται σαν κεφάλαιο. Κόστα άμεσα συνδεδεμένα με την έκδοση των συνήθων μετοχών αναγνωρίζονται ως μείωση στα ίδια κεφάλαια μετά από πρόβλεψη για τυχόν φορολογικές επιπτώσεις.

(ii) Μερίσματα

Τα μερίσματα αναγνωρίζονται ως υποχρέωση στο έτος που έχουν δηλωθεί, σύμφωνα με το ΔΛΠ 10.

5. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ

Το Συγκρότημα μπορεί να διαχωριστεί σε δύο σημαντικούς κλάδους, στον κλάδο διανομής και τον κλάδο των υπηρεσιών. Ο κλάδος διανομής που ασχολείται με τη διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας διαχωρίζεται σε τρεις κύριους γεωγραφικούς τομείς όπως περιγράφεται πιο κάτω. Ο κλάδος των υπηρεσιών ασχολείται με την παροχή λύσεων και υπηρεσιών για δίκτυα και τηλεπικοινωνίες και την παροχή λύσεων και υπηρεσιών λογισμικού σε πελάτες στην Κύπρο και στο εξωτερικό. Πιο κάτω περιγράφονται οι λειτουργίες του καθενός από τους Τομείς Αναφοράς του Συγκροτήματος:

Τομέας διανομής Ευρωπαϊκών αγορών Ο τομέας αυτός ασχολείται κυρίως με τη διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας σε Κύπρο, Ελλάδα και Ιταλία.
Τομέας διανομής στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στη Σαουδική Αραβία Ο τομέας αυτός ασχολείται κυρίως με τη διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία.
Τομέας διανομής Άλλων Αγορών Ο τομέας αυτός ασχολείται κυρίως με τη διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας στις υπόλοιπες χώρες που δραστηριοποιείται το Συγκρότημα εκτός απ' αυτές που αναφέρονται πιο πάνω.
Τομέας Υπηρεσιών Ο τομέας αυτός ασχολείται με την παροχή λύσεων και υπηρεσιών για δίκτυα και τηλεπικοινωνίες και την παροχή λύσεων και υπηρεσιών λογισμικού σε πελάτες στην Κύπρο και στο εξωτερικό.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

5. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ (συνέχεια)

Εταιρείες του Συγκροτήματος πωλούν και αγοράζουν προϊόντα και υπηρεσίες αναλόγως των αναγκών τους από άλλες εταιρείες του Συγκροτήματος. Οι συναλλαγές γίνονται κυρίως σε τιμή κόστους. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου συναλλαγές γίνονται σε τιμή διαφορετική του κόστους αφού αυτή συμφωνηθεί μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών. Όταν επιβάλλεται, η Logicom Public Limited χρεώνει κάθε χρόνο τις θυγατρικές της εταιρείες ένα ποσό για διοικητικές υπηρεσίες.

Πληροφορίες σε σχέση με τα αποτελέσματα του κάθε λειτουργικού τομέα παρουσιάζονται πιο κάτω. Οι πληροφορίες χρησιμοποιούνται για την ετοιμασία των ενοποιημένων και χωριστών οικονομικών καταστάσεων. Η απόδοση αξιολογείται με βάση το κέρδος πριν τη φορολογία του κάθε τομέα, όπως παρουσιάζεται στις διοικητικές αναφορές που εξετάζονται από το Διοικητικό Συμβούλιο. Για το λόγο αυτό η φορολογία του κάθε λειτουργικού τομέα δεν παρουσιάζεται στη σημείωση. Το κέρδος του κάθε τομέα χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της απόδοσης καθώς η Διεύθυνση πιστεύει ότι αυτές οι πληροφορίες είναι οι πιο κατάλληλες για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων όλων των τομέων που αναφέρονται. Οι λογιστικές αρχές των λειτουργικών τομέων παρουσιάζονται στη σημείωση 4.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

5. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ (συνέχεια)

Οι πωλήσεις και το σύνολο μη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων που αφορούν άϋλα περιουσιακά στοιχεία και ακίνητα, εγκαταστάσεις και εξοπλισμό καταμερίζονται μεταξύ Κύπρου και εξωτερικού ως ακολούθως:

			Σύνολο μη κυκλοφορούντων
		Πωλήσεις		περιουσιακών στοιχείων
	2018	2017	2018	2017
	€	€	€	€
Κύπρος	85.245.514	77.918.812	83.484.791	42.699.637
Ελλάδα	107.032.314	96.471.856	660.669	504.335
Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα	284.564.006	323.008.307	4.680.206	4.808.474
Άλλες χώρες εξωτερικού	423.142.352	368.409.672	3.188.339	3.254.448
	899.984.186	865.808.647	92.014.005	51.266.894

Σημαντικός πελάτης

Οι πωλήσεις από ένα πελάτη του Συγκροτήματος στον Τομέα Διανομής Ευρωπαϊκών Αγορών είναι περίπου €18.439.000 (2017: €15.870.000) από τις συνολικές πωλήσεις του Συγκροτήματος.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

5. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ (συνέχεια)

2018	Τομέας Διανομής Ευρωπαϊκών Αγορών €	Τομέας Διανομής Αγορών Μέσης Ανατολής €	Όλοι οι άλλοι τομείς €	Τομέας Υπηρεσιών €	Συναλλαγές μεταξύ λειτουργικών τομέων €	Σύνολο €
Πωλήσεις σε τρίτους	192.829.603	558.688.017	96.265.640	53.497.704	(1.296.778)	899.984.186
Πωλήσεις σε άλλους τομείς	75.384.512	143.732.845	912.269		3.573.881 (223.603.507)	-
Άλλα εισοδήματα Άλλα έξοδα Αποσβέσεις και χρεωλύσεις Έξοδα προσωπικού Ταξιδιωτικά έξοδα Πρόβλεψη για επισφαλείς χρεώστες	17.542.575 - 451.008 6.729.946 475.106 1.298.391	6.410.312 - 527.404 11.233.324 253.047 27.752	665.101 - 405.018 3.128.426 104.583 (53.200)	5.376.067 13.955 168.327 4.856.588 144.126 92.087	(28.394.609) - - - - (1.365.030)	1.599.446 13.955 1.551.757 25.948.284 976.862 -
Επαγγελματικά έξοδα Ενοίκια Ασφάλεια πιστώσεων Έξοδα μεταφορών	1.162.823 312.774 (210.696) 564.848	362.252 929.279 972.979 1.101.359	329.302 389.870 47.347 415.076	374.184 330.102 43.343 35.101	(30.000) - - (30.000)	2.198.561 1.962.025 852.973 2.086.384
Κέρδος/(ζημιά) από λειτουργικές δραστηριότητες	20.692.415	22.499.124	(813.609)	10.897.290	(28.156.876)	25.118.344
Καθαρό κέρδος/(ζημιά) από συναλλαγματική διαφορά Τόκοι εισπρακτέοι Τόκοι πληρωτέοι και τραπεζικά έξοδα	(299.929) 4.932 (4.774.592)	68.722 - (3.625.460)	(396.966) 947.327 (1.038.543)	(133.222) 226.034 (303.426)	1.154.766 - 1.296.778	393.371 1.178.293 (8.445.243)
Καθαρά έξοδα/(έξοδα) χρηματοδότησης Καθαρό μερίδιο κέρδους από συνδεδεμένες εταιρείες μετά τη φορολογία και διαγραφή	(5.069.589)	(3.556.738)	(488.182)	(210.614)	2.451.544	(6.873.579)
αρνητικής υπεραξίας Απομείωση επενδύσεων σε θυγατρικές εταιρείες	- (30.608)	- (7.790.136)	67.967 -	6.261.315 -	- 7.820.744	6.329.282 -
Κέρδος/(ζημιά) πριν τη φορολογία	15.592.218	11.152.250	(1.233.824)	16.947.999	(17.884.596)	24.574.047
Aγορά ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού Σύνολο περιουσιακών στοιχείων	491.917 434.117.921	163.275 226.472.120	8.355.747 72.134.840	632.149	- 85.800.544 (438.095.013)	9.643.088 380.430.412
Σύνολο υποχρεώσεων	379.472.825	158.169.690	73.548.331		41.877.963 (375.935.577)	277.133.232

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

5. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ (συνέχεια)

2017	Τομέας Διανομής Ευρωπαϊκών Αγορών €	Τομέας Διανομής Αγορών Μέσης Ανατολής €	Όλοι οι άλλοι τομείς €	Τομέας Υπηρεσιών €	Συναλλαγές μεταξύ λειτουργικών τομέων €	Σύνολο €
Πωλήσεις σε τρίτους	174.902.211	567.770.626	75.053.713	48.082.097	-	865.808.647
Πωλήσεις σε άλλους τομείς	67.233.075	148.545.738	690.758		4.506.107 (220.975.678)	-
Άλλα εισοδήματα 'Αλλα έξοδα Αποσβέσεις και χρεωλύσεις Έξοδα προσωπικού Ταξιδιωτικά έξοδα Πρόβλεψη για επισφαλείς χρεώστες Επαγγελματικά έξοδα Ενοίκια Ασφάλεια πιστώσεων	9.577.123 - 379.126 5.951.490 458.370 228.736 774.817 311.505 509.485	540.460 - 624.990 10.517.089 262.662 302.086 364.586 876.738 1.262.345	630.223 2.214.726 164.516 2.563.353 157.810 (8.110) 206.043 296.087 83.921	3.705.869 29.556 157.738 4.688.730 199.450 (6.795) 378.380 271.896 51.300	(12.290.258) - - - - (515.917) (30.000) - -	2.163.417 2.244.282 1.326.370 23.720.662 1.078.292 - 1.693.826 1.756.226 1.907.051
Έξοδα μεταφορών	295.308	1.120.310	177.209	35.700	(30.000)	1.598.527
Κέρδος/(ζημιά) από λειτουργικές δραστηριότητες	10.774.866	19.663.350	(1.978.710)	8.253.427	(13.859.037)	22.853.896
Καθαρό κέρδος από συναλλαγματική διαφορά Τόκοι εισπρακτέοι Τόκοι πληρωτέοι και τραπεζικά έξοδα	1.853.734 4.400 (3.586.578)	149.134 - (3.479.451)	508.145 1.197.468 (1.224.659)	392.781 279.316 (195.361)	(1.852.184) - 1.300.831	1.051.610 1.481.184 (7.185.218)
Καθαρά έσοδα/(έξοδα) χρηματοδότησης Καθαρό μερίδιο κέρδους από συνδεδεμένες εταιρείες μετά τη φορολογία και διαγραφή αρνητικής υπεραξίας Απομείωση επενδύσεων σε θυγατρικές εταιρείες	(1.728.444) - -	(3.330.317) - (1.858.901)	480.954 (409.162) -	476.736 - -	(551.353) - 1.858.901	(4.652.424) (409.162) -
Κέρδος/(ζημιά) πριν τη
φορολογία	9.046.421	18.191.934	(1.906.918)	8.730.163	(16.269.290)	17.792.310
Aγορά ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού Σύνολο περιουσιακών	510.996	172.272	86.827	445.601	-	1.215.696
στοιχείων Σύνολο υποχρεώσεων	206.285.570 161.193.586	199.093.198 136.656.094	68.578.404 66.382.791		59.572.059 (196.322.588) 21.243.350 (135.223.037)	337.206.643 250.252.784

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

6. ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	2018 €	2017 €
Πωλήσεις προϊόντων Παροχή υπηρεσιών	887.051.274 12.932.912	850.340.018 15.468.629
	899.984.186	865.808.647
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ
	2018 €	2017 €
Πωλήσεις προϊόντων Τόκοι εισπρακτέοι από θυγατρικές εταιρείες	87.831.798 1.835.347	78.610.199 1.262.014
	89.667.145	79.872.213
7. ΑΛΛΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ
TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ
	2018 €	2017 €
Κέρδος από πώληση ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού Κέρδη δίκαιων αξιών σε άλλες επενδύσεις (Σημ.19)	33 37.698	19.739 -
Αρνητική υπεραξία (Σημ. 15) Αντιλογισμός απομείωσης αξίας επενδύσεων σε συνδεδεμένες εταιρείες (Σημ.43) Έσοδα για προώθηση και διαφήμιση	- 661.913 -	661.459 - 543.047
Διάφορα άλλα έσοδα εκμετάλλευσης	899.802	939.172
	1.599.446	2.163.417
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ	2018	2017
	€	€
Κέρδος από πώληση ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού Μερίσματα εισπρακτέα Προμήθειες (Σημ. 42)	840 16.865.393 120.000	7.638 9.367.792 120.000
Χρεώσεις διοικητικών υπηρεσιών (Σημ. 42) Διάφορα άλλα έσοδα εκμετάλλευσης	137.000 420.094	137.000 67.197
	17.543.327	9.699.627

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

8. ΑΛΛΑ ΕΞΟΔΑ

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	2018 €	2017 €
Χρέωση για απομείωση στην αξία των επενδύσεων σε από κοινού ελέγχου
εταιρείες	-	2.214.726
Χρέωση για απομείωση στην αξία των ακινήτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού	13.955	29.556
	13.955	2.244.282
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ
	2018	2017
	€	€
Χρέωση για απομείωση στην αξία των επενδύσεων σε θυγατρικές εταιρείες	-	116.748
	-	116.748
9. ΕΞΟΔΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ
TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ
(α) Έξοδα προσωπικού
	2018	2017
	€	€
Μισθοί προσωπικού	20.371.557	18.799.253
Κοινωνικές ασφαλίσεις	1.977.036	2.169.308
Άλλα έξοδα προσωπικού	2.666.308	2.399.501
Έξοδα βάσει σχεδίου αφυπηρέτησης καθορισμένου ωφελήματος	582.132	-
	25.597.033	23.368.062
Ο μέσος όρος αριθμού υπαλλήλων κατά τη διάρκεια του έτους ήταν 815 (2017: 751).

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

9. ΕΞΟΔΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ (συνέχεια)

(β) Άλλα έξοδα διοίκησης

	2018	2017
	€	€
Αποσβέσεις	1.302.191	1.320.144
Χρεώλυση που προέκυψε από δαπάνες ανάπτυξης	249.057	6.226
Αμοιβή συμβούλων - Μη εκτελεστικοί σύμβουλοι	78.750	69.950
Αμοιβή συμβούλων - Εκτελεστικοί σύμβουλοι	351.250	352.600
Ενοίκια	1.962.025	1.756.226
Έξοδα κοινόχρηστων χώρων	61.201	40.427
Φόροι και άδειες	144.894	227.286
Ηλεκτρισμός και νερό	304.414	307.102
Καθαριότητα	115.535	116.599
Ασφάλιστρα	1.361.297	2.406.342
Επιδιορθώσεις και ανακαινίσεις	223.361	196.542
Τηλεφωνικά και ταχυδρομικά	526.887	548.823
Γραφική ύλη και εκτυπωτικά	97.363	96.831
Συνδρομές και εισφορές	286.690	226.706
Εκπαίδευση προσωπικού	115.687	133.754
Άλλα έξοδα προσωπικού	628.319	449.074
Εφόδια και έξοδα συντηρήσεως ηλεκτρονικού υπολογιστή	199.540	158.643
Αμοιβή ελεγκτών για τον υποχρεωτικό έλεγχο των ετήσιων οικονομικών
καταστάσεων	287.378	269.616
Δικηγορικά έξοδα	311.500	214.816
Άλλα επαγγελματικά δικαιώματα (Υποσημείωση 2)	1.067.818	763.567
Διαφημίσεις	441.945	417.802
Οδοιπορικά	976.862	1.078.292
Φιλοξενία	268.470	207.533
Έξοδα οχημάτων	532.354	519.819
Έξοδα μεταφορών	2.086.384	1.598.527
Υπηρεσίες από τρίτους	453.114	375.877
Διάφορα έξοδα	404.168	368.211
	14.838.454	14.227.335
Σύνολο εξόδων διοίκησης	40.435.487	37.595.397

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

9. ΕΞΟΔΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ (συνέχεια)

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ
(α) Έξοδα προσωπικού

	2018	2017
	€	€


Μισθοί προσωπικού	3.220.579	2.823.337
Κοινωνικές ασφαλίσεις	359.803	329.411
Άλλα έξοδα προσωπικού	(95.254)	(85.679)
	3.485.128	3.067.069
Ο μέσος όρος αριθμού υπαλλήλων κατά τη διάρκεια του έτους ήταν 87 (2017: 84).

(β) Άλλα έξοδα διοίκησης
	2018	2017
	€	€

Αποσβέσεις	391.350	302.143
Χρεώλυση που προέκυψε από δαπάνες ανάπτυξης	-	6.226
Αμοιβή συμβούλων - Μη εκτελεστικοί σύμβουλοι	78.750	69.950
Αμοιβή συμβούλων - Εκτελεστικοί σύμβουλοι	351.250	352.600
Ενοίκια	120.886	120.330
Έξοδα κοινόχρηστων χώρων	2.550	2.550
Φόροι και άδειες	9.625	12.107
Ηλεκτρισμός και νερό	56.532	53.142
Καθαριότητα	7.141	7.427
Ασφάλιστρα	(412.956)	312.170
Επιδιορθώσεις και ανακαινίσεις	125.508	75.615

Τηλεφωνικά και ταχυδρομικά	80.083	78.335
Γραφική ύλη και εκτυπωτικά	9.406	8.962
Συνδρομές και εισφορές	208.784	149.461
Εκπαίδευση προσωπικού	12.455	33.074
Άλλα έξοδα προσωπικού	87.256	86.044
Εφόδια και έξοδα συντηρήσεως ηλεκτρονικού υπολογιστή	106.209	86.058
Αμοιβή ελεγκτών για τον υποχρεωτικό έλεγχο των ετήσιων οικονομικών
καταστάσεων	45.175	45.175
Δικηγορικά έξοδα	121.011	34.076
Άλλα επαγγελματικά δικαιώματα (Υποσημείωση 2)	325.488	69.109
Διαφημίσεις	242.116	99.156
Οδοιπορικά	325.784	335.584
Φιλοξενία	47.949	51.336
Έξοδα οχημάτων	91.627	95.055
Έξοδα μεταφορών	30.875	26.725
Υπηρεσίες από τρίτους	407.025	366.060
Εξοδα πλατφόρμας	247.402	-
Διάφορα έξοδα	46.294	33.579
	3.165.575	2.912.049
Σύνολο εξόδων διοίκησης	6.650.703	5.979.118

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

9. ΕΞΟΔΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ (συνέχεια)

Υποσημείωση 1

Οι συνολικές αμοιβές για τις υπηρεσίες δικηγόρων και νομικών συμβούλων του δικηγορικού γραφείου Scordis, Papapetrou & Co LLC, ανέρχονται σε €136.466 (2017: €95.352) και περιλαμβάνονται στα δικηγορικά έξοδα και στα άλλα επαγγελματικά δικαιώματα. Οι συνολικές αμοιβές για τις υπηρεσίες Γραμματέα της εταιρείας Adaminco Secretarial Ltd, ανέρχονται σε €25.730 (2017: €25.103) και περιλαμβάνονται στα άλλα επαγγελματικά δικαιώματα.

Υποσημείωση 2

Τα άλλα επαγγελματικά δικαιώματα του Συγκροτήματος που παρουσιάζονται πιο πάνω περιλαμβάνουν αμοιβές ύψους €8.488 (2017: €55.373) για υπηρεσίες άλλων μη ελεγκτικών υπηρεσιών που χρεώθηκαν από το νόμιμο ελεγκτικό γραφείο της Εταιρείας.

Τα άλλα επαγγελματικά δικαιώματα της Εταιρείας που παρουσιάζονται πιο πάνω περιλαμβάνουν αμοιβές ύψους €8.488 (2017: €16.150) για υπηρεσίες άλλων μη ελεγκτικών υπηρεσιών που χρεώθηκαν από το νόμιμο ελεγκτικό γραφείο της Εταιρείας.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

10. ΚΑΘΑΡΑ ΕΞΟΔΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

Έσοδα χρηματοδότησης	€	€
Τόκοι εισπρακτέοι Καθαρό κέρδος από συναλλαγματική διαφορά	1.178.293 -	1.481.184 3.627.642
Καθαρό κέρδος από συναλλαγματική διαφορά από παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα	987.521	-
	2.165.814	5.108.826
Έξοδα χρηματοδότησης Τόκοι πληρωτέοι και τραπεζικά έξοδα Καθαρή ζημιά από συναλλαγματική διαφορά Καθαρή ζημιά από συναλλαγματική διαφορά από παράγωγα χρηματοοικονομικά	(8.445.243) (594.150)	(7.185.218) -
μέσα	-	(2.576.032)
	(9.039.393)	(9.761.250)
Καθαρά έξοδα χρηματοδότησης	(6.873.579)	(4.652.424)
Καθαρά έξοδα χρηματοδότησης που περιλαμβάνονται στα λοιπά συνολικά έσοδα που πρόκειται να επανακατηγοριοποιηθούν στο κέρδος ή ζημιά σε μετέπειτα περιόδους
Συναλλαγματική διαφορά από τη μετάφραση και ενοποίηση των οικονομικών καταστάσεων εταιρειών εξωτερικού Συναλλαγματική διαφορά σε σχέση με την αντιστάθμιση καθαρής επένδυσης σε	681.523	(10.566.579)
εκμετάλλευση στο εξωτερικό	(1.581.709)	3.069.531
	(900.186)	(7.497.048)
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ	2018	2017
	€	€
Έσοδα χρηματοδότησης Τόκοι εισπρακτέοι Καθαρό κέρδος από συναλλαγματική διαφορά	147 -	147 1.934.470
Καθαρό κέρδος από συναλλαγματική διαφορά από παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα	972.895	-
	973.042	1.934.617
Έξοδα χρηματοδότησης Τόκοι πληρωτέοι και τραπεζικά έξοδα Καθαρή ζημιά από συναλλαγματική διαφορά Καθαρή ζημιά από συναλλαγματική διαφορά από παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα	(3.898.986) (138.708) -	(2.497.522) - (2.526.881)
	(4.037.694)	(5.024.403)
Καθαρά έξοδα χρηματοδότησης	(3.064.652)	(3.089.786)

2018 2017

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

11. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	2018	2017
	€	€
Εταιρικός φόρος - τρέχοντος έτους	3.064.163	2.465.441
Εταιρικός φόρος - αναπροσαρμογή προηγουμένων ετών	(216.498)	(417.623)
Έκτακτη εισφορά για την άμυνα	7.612	80
Φόρος κεφαλαιουχικών κερδών	69.773	64.480
Αναβαλλόμενη φορολογία - (πίστωση)/χρέωση (Σημ.32)	(1.030.886)	1.051.670
	1.894.164	3.164.048

Οι θυγατρικές εταιρείες του Συγκροτήματος υπόκεινται σε φορολογία στις χώρες που διεξάγουν εργασίες ως ακολούθως:

Εταιρεία	Χώρα	Φορολογικός συντελεστής %
Logicom (Overseas) Limited	Κύπρος	12,5
Logicom Solutions Limited	Κύπρος	12,5
Netcom Limited	Κύπρος	12,5
Najada Holdings Limited	Κύπρος	12,5
Logicom (Middle East) SAL	Λίβανος	15
ENET Solutions - Logicom S.A.	Ελλάδα	29
Logicom FZE	Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα	0
Logicom Dubai LLC	Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα	0
Logicom Jordan LLC	Ιορδανία	20
Logicom Italia s.r.l.	Ιταλία	24
Logicom IT Distribution Limited	Τουρκία	22
Rehab Technologies Limited	Σαουδική Αραβία	20
Logicom Bulgaria EOOD	Βουλγαρία	10
Logicom Information Technology Distribution s.r.l.	Ρουμανία	16
Verendrya Ventures Ltd	Κύπρος	12,5
Logicom Services Ltd	Κύπρος	12,5
Enet Solutions LLC	Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα	0
ICT Logicom Solutions SA	Ελλάδα	29
Logicom Saudi Arabia LLC	Σαουδική Αραβία	20
Newcytech Business Solutions Ltd	Κύπρος	12,5
Newcytech Distribution Ltd	Κύπρος	12,5
Logicom Distribution Germany GmbH	Γερμανία	30
Logicom LLC	Ομάν	15
Logicom Kuwait for Computer Company W.L.L	Κουβέιτ	15
Logicom Trading & Distribution LLC	Κατάρ	10
Cadmus Tech Points S.A.L	Λίβανος	15
Logicom Bahrain WLL	Μπαχρέιν	0

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

11. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ (συνέχεια)

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ

	2018 €	2017 €
Έκτακτη εισφορά για την άμυνα	4.907	40
Άλλοι φόροι	39.834	41.026
Αναβαλλόμενη φορολογία - (πίστωση)/χρέωση (Σημ.32)	(326.240)	449.033
	(281.499)	490.099

Η Εταιρεία υπόκειται σε φορολογία με συντελεστή 12,5% σε όλα της τα κέρδη.

Συμφιλίωση φορολογίας με φορολογία βάση του λογιστικού κέρδους

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	2018 €	2017 €
Κέρδος πριν τη φορολογία	24.574.047	17.792.310
Ενεργός φορολογικός συντελεστής	15,70%	20,70%
Φορολογία για το έτος με βάση το λογιστικό κέρδος	3.858.125	3.683.008
Φορολογική επίπτωση για:
Αποσβέσεις	383.572	90.106
Κεφαλαιουχικές εκπτώσεις	(242.442)	(85.187)
Έσοδα που δεν επιτρέπονται στον υπολογισμό φορολογητέου εισοδήματος	(2.552.696)	(1.956.365)
Έξοδα που δεν επιτρέπονται στον υπολογισμό φορολογητέου εισοδήματος	736.284	550.754
Φορολογική επίδραση ζημιάς από μεταφορά	881.320	183.125
Έκτακτη εισφορά για την άμυνα	7.612	80
'Αλλοι φόροι	69.773	64.480
Αναβαλλόμενη φορολογία	(1.030.886)	1.051.670
Αναπροσαρμογή προηγουμένων ετών	(216.498)	(417.623)
	1.894.164	3.164.048

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

11. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ (συνέχεια)

Συμφιλίωση φορολογίας με φορολογία βάση του λογιστικού κέρδους

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ

	2018 €	2017 €
Κέρδος πριν τη φορολογία	13.573.360	4.113.299
Ενεργός φορολογικός συντελεστής	12,50%	12,50%
Φορολογία για το έτος με βάση το λογιστικό κέρδος Φορολογική επίπτωση για:	1.696.670	514.162
Αποσβέσεις	223.542	19.137
Κεφαλαιουχικές εκπτώσεις	(42.543)	(29.460)
Έσοδα που δεν επιτρέπονται στον υπολογισμό φορολογητέου εισοδήματος	(2.247.248)	(1.484.616)
Έξοδα που δεν επιτρέπονται στον υπολογισμό φορολογητέου εισοδήματος	(12.757)	412.986
Φορολογική επίδραση ζημιάς από μεταφορά	382.336	567.791
Έκτακτη εισφορά για την άμυνα	4.907	40
Άλλοι φόροι	39.834	41.026
Αναβαλλόμενη φορολογία	(326.240)	449.033
	(281.499)	490.099
Αναβαλλόμενη φορολογία που αναγνωρίζεται στα λοιπά συνολικά έσοδα
TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ
	2018 €	2017 €
Επανεκτίμηση γης και κτιρίων	3.559	168.689
	3.559	168.689
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ
	2018 €	2017 €
Επανεκτίμηση γης και κτιρίων	3.559	168.689
	3.559	168.689
12. ΜΕΡΙΣΜΑ

	2018 €	2017 €
Μέρισμα που πληρώθηκε	4.815.174	4.074.378
	4.815.174	4.074.378

Κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους καταβλήθηκε τελικό μέρισμα χρήσεως 2017 ύψους €4.815.174. Τούτο αντιστοιχεί προς €0,065 σεντ ανά μετοχή. Με βάση το ΔΛΠ 10 τα μερίσματα αναγνωρίζονται στο έτος που αποφασίζονται.

Το προτεινόμενο τελικό μέρισμα για το 2018 ύψους €5.185.572, αντιστοιχεί προς €0,070 σεντ ανά μετοχή, και με βάση το ΔΛΠ 10 θα αναγνωριστεί μέσα στο 2018, το έτος δηλαδή που θα αποφασιστεί.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

13. ΚΕΡΔΟΣ ΑΝΑ ΜΕΤΟΧΗ

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

Βασικό και πλήρως κατανεμημένο κέρδος ανά μετοχή

Ο υπολογισμός του βασικού και πλήρως κατανεμημένου κέρδους ανά μετοχή βασίζεται στο κέρδος που αναλογεί στους μετόχους της ιθύνουσας Εταιρείας, στο μεσοσταθμικό αριθμό εκδομένων μετοχών και στο μεσοσταθμικό αριθμό εκδομένων μετοχών κατά τη διάρκεια του έτους ως ακολούθως:

	2018	2017
Κέρδος που αναλογεί στους μετόχους (€)	22.266.227	15.624.710
Μεσοσταθμικός αριθμός μετοχών που ήταν εκδομένες κατά τη διάρκεια του έτους	74.079.600	74.079.600
Βασικό κέρδος ανά μετοχή (σεντ)	30,06	21,09
Αναπροσαρμοσμένος μεσοσταθμικός αριθμός μετοχών	74.079.600	74.079.600
Πλήρως κατανεμημένο κέρδος ανά μετοχή (σεντ)	30,06	21,09

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Βασικό και πλήρως κατανεμημένο κέρδος ανά μετοχή

	2018	2017
Κέρδος που αναλογεί στους μετόχους (€)	13.854.859	3.623.200
Μεσοσταθμικός αριθμός μετοχών που ήταν εκδομένες κατά τη διάρκεια του έτους	74.079.600	74.079.600
Βασικό κέρδος ανά μετοχή (σεντ)	18,70	4,89
Αναπροσαρμοσμένος μεσοσταθμικός αριθμός μετοχών	74.079.600	74.079.600
Πλήρως κατανεμημένο κέρδος ανά μετοχή (σεντ)	18,70	4,89

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

14. ΑΚΙΝΗΤΑ, ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ	Γη και κτίρια	Ηλεκτρονικοί υπολογιστές	Έπιπλα και σκεύη	Οχήματα	Σύνολο
	€	€	€	€	€
Κόστος ή επανεκτίμηση 2017
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2017	10.184.695	6.866.809	3.718.515	1.810.584	22.580.603
Προσθήκες έτους	24.927	729.434	283.194	178.141	1.215.696
Πωλήσεις έτους	-	(462.423)	(208.925)	(299.036)	(970.384)
Συναλλαγματικές διαφορές	(765.949)	(256.309)	(198.490)	(82.718)	(1.303.466)
Χρέωση για απομείωση στην αξία	-	(100.616)	-	-	(100.616)
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2017	9.443.673	6.776.895	3.594.294	1.606.971	21.421.833
2018
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018	9.443.673	6.776.895	3.594.294	1.606.971	21.421.833
Προσθήκες έτους	8.145.295	754.025	556.032	187.736	9.643.088
Πωλήσεις έτους	-	(246.665)	(103.905)	(203.340)	(553.910)
Συναλλαγματικές διαφορές	264.882	90.922	72.775	24.756	453.335
Χρέωση για απομείωση στην αξία	-	(13.955)	-	-	(13.955)
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018	17.853.850	7.361.222	4.119.196	1.616.123	30.950.391
Αποσβέσεις
2017
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2017	253.585	4.878.035	2.354.443	1.316.917	8.802.980
Επιβάρυνση έτους	361.001	855.408	355.637	169.259	1.741.305
Πωλήσεις έτους	-	(447.906)	(199.078)	(187.205)	(834.189)
Συναλλαγματικές διαφορές Χρέωση για απομείωση στην αξία	(31.790) -	(202.780) (71.060)	(104.874) -	(58.397) -	(397.841) (71.060)

Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2017	582.796	5.011.697	2.406.128	1.240.574	9.241.195
2018
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018	582.796	5.011.697	2.406.128	1.240.574	9.241.195
Επιβάρυνση έτους	351.327	755.116	329.347	168.545	1.604.335
Πωλήσεις έτους	-	(238.794)	(83.394)	(177.000)	(499.188)
Συναλλαγματικές διαφορές	25.253	79.119	45.577	21.455	171.404
Χρέωση για απομείωση στην αξία	-	-	-	-	-
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018	959.376	5.607.138	2.697.658	1.253.574	10.517.746
Καθαρή λογιστική αξία
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2017	8.860.877	1.765.198	1.188.166	366.397	12.180.638
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018	16.894.474	1.754.084	1.421.538	362.549	20.432.645

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

14. ΑΚΙΝΗΤΑ, ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ (συνέχεια)

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ	Γη και κτίρια	Ηλεκτρονικοί υπολογιστές	Έπιπλα και σκεύη	Οχήματα	Σύνολο
	€	€	€	€	€
Κόστος ή επανεκτίμηση 2017
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2017	3.743.000	1.381.571	581.648	468.037	6.174.256
Προσθήκες έτους	-	278.582	36.774	117.566	432.922
Πωλήσεις έτους	-	(1.537)	-	(129.524)	(131.061)
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2017	3.743.000	1.658.616	618.422	456.079	6.476.117
2018
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018	3.743.000	1.658.616	618.422	456.079	6.476.117
Προσθήκες έτους	-	304.786	13.742	132.001	450.529
Πωλήσεις έτους	-	-	-	(12.617)	(12.617)
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018	3.743.000	1.963.402	632.164	575.463	6.914.029
Αποσβέσεις 2017
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2017	13.993	1.062.268	486.267	390.921	1.953.449
Συναλλαγματικές διαφορές	98.093	149.046	26.084	28.920	302.143
Διαγραφές έτους	-	(92)	-	(107.519)	(107.611)
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2017	112.086	1.211.222	512.351	312.322	2.147.981
2018
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018	112.086	1.211.222	512.351	312.322	2.147.981
Επιβάρυνση έτους	98.057	203.012	27.895	62.386	391.350
Πωλήσεις έτους	-	-	-	(12.617)	(12.617)
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018	210.143	1.414.234	540.246	362.091	2.526.714
Καθαρή λογιστική αξία
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2017	3.630.914	447.394	106.071	143.757	4.328.136
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018	3.532.857	549.168	91.918	213.372	4.387.315

Αν τα συνολικά ποσά της γης και των κτιρίων προσδιορίζονταν σύμφωνα με την αρχή του ιστορικού κόστους, θα είχαν ως εξής:

	2018 €	2017 €
Τιμή κόστους Αποσβέσεις	13.900.996 (2.322.495)	5.755.701 (2.105.619)
	11.578.501	3.650.082
Η αξία της γης που δεν αποσβένεται είναι ως εξής:
	2018 €	2017 €
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου	8.479.091	354.091

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

14. ΑΚΙΝΗΤΑ, ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ (συνέχεια)

Περίπου κάθε τρία έτη, ή συχνότερα αν οι συνθήκες το απαιτούν, γίνονται επανεκτιμήσεις για να εκτιμηθούν οι καθαρές αξίες της γης και των κτιρίων.

Οι επανεκτιμήσεις γίνονται από ανεξάρτητους επαγγελματίες εκτιμητές.

Στις 9 Φεβρουαρίου 2018, η εταιρεία Najada Holdings Limited, θυγατρική της Logicom Public Limited, αγόρασε από την Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λίμιτεδ το όλο συμφέρον του ακινήτου Τεμ. 1878 Φ/Σχ. 30/06Ε2, εκτάσεως 16.147 τετρ. μέτρων, στο Δήμο Στροβόλου στη Λευκωσία ('το Ακίνητο'). Τίμημα αγοράς συμφωνήθηκε το ποσό των €8.125.000 πλέον 19% Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (σύνολο €9.668.750), άμεσα καταβλητέο. Η απόφαση για την αγορά του Ακινήτου λήφθηκε λαμβάνοντας υπόψη τις σημερινές και μελλοντικές κτιριακές ανάγκες του Συγκροτήματος όπως επίσης και τις δυνατότητες εμπορικής ανάπτυξης και εκμετάλλευσής του. Η εκτίμηση της αξίας του Ακινήτου έγινε από δύο ανεξάρτητους επαγγελματίες εκτιμητές ακινήτων.

Σχετική ανακοίνωση με αναφορά στη διάταξη 5.2.1.17 της ΚΔΠ 379/2014 εκδόθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2018.

Η θυγατρική εταιρεία Logicom (Overseas) Limited απέκτησε κτιριακές εγκαταστάσεις (γη, γραφεία και αποθήκη) στη Ζώνη Ελευθέρου Εμπορίου της Λάρνακας το Δεκέμβριο του 1994. Η γη είναι με μίσθωση από την Κυπριακή Δημοκρατία προς τη θυγατρική εταιρεία που έληγε στις 30 Σεπτεμβρίου 2016 με πρόνοια για ανανέωση για άλλες δύο περιόδους μίσθωσης 33 ετών. Η μίσθωση της γης ανανεώθηκε για ακόμη μια περίοδο 33 ετών και έχει μεταφερθεί στην Logicom Public Limited. Τα ιδιόκτητα κτίρια με αρχικό κόστος αγοράς €130.178 και με μετέπειτα προσθήκες σε τιμή κόστους ύψους €29.672, επανεκτιμήθηκαν στις 10 Μαΐου 2016, με πλεόνασμα επανεκτίμησης €96.108, και διανεμήθηκαν υπό μορφή μερίσματος στην ιθύνουσα εταιρεία.

Η γη και τα κτίρια της Logicom Public Ltd επανεκτιμήθηκαν στις 31 Δεκεμβρίου 2016 και το πλεόνασμα από την επανεκτίμηση ανήλθε σε €126.841.

Η θυγατρική εταιρεία Logicom FZE απέκτησε γη στη Ζώνη Ελευθέρου Εμπορίου στο Jebel Ali. Η γη είναι με μίσθωση για 10 χρόνια από τη 1η Αυγούστου του 2007 με δικαίωμα ανανέωσης και το οποίο ανανεώθηκε. Η θυγατρική προχώρησε επίσης στην ανέγερση κτιρίου για γραφεία και αποθήκες στο εν λόγω ακίνητο. Η ετήσια μίσθωση ανέρχεται σε €99.488. Η γη και τα κτίρια επανεκτιμήθηκαν στις 31 Δεκεμβρίου 2016 και το πλεόνασμα από την επανεκτίμηση ανήλθε σε €1.225.959.

Η γη και τα κτίρια της Logicom Jordan LLC επανεκτιμήθηκαν στις 31 Δεκεμβρίου 2016 και το πλεόνασμα από την επανεκτίμηση ανήλθε σε €6.983.

Στις 31 Δεκεμβρίου 2016 η Διεύθυνση του Συγκροτήματος εκτιμά ότι η λογιστική αξία των κτιρίων της Logicom (Middle East) SAL στο Λίβανο δεν είναι σημαντικά διαφορετική από τη δίκαιη αξία τους η οποία ανέρχεται σε €154.121.

Η Διεύθυνση του Συγκροτήματος εκτιμά ότι η λογιστική αξία της γης και των κτιρίων δεν είναι σημαντικά διαφορετική από τη δίκαιη αξία τους.

Ενόψει του γεγονότος της μη ύπαρξης τουλάχιστον ικανοποιητικών στοιχείων και της γενικότερης αδράνειας που παρουσιάζει η κτηματική αγορά αλλά και των μη προβλεπτών εξελίξεων κατατάσσουμε τον υπολογισμό της δίκαιης αξίας της γης και των κτιρίων στο Επίπεδο 3 (Level 3).

Η πρόβλεψη για την αναβαλλόμενη φορολογία που προέκυψε από τις επανεκτιμήσεις της γης και των κτιρίων παρουσιάζεται στη σημείωση 32.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

15. ΑΥΛΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΥΠΕΡΑΞΙΑ

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ	Δαπάνες ανάπτυξης €	Δαπάνες άδειας €	Υπεραξία €	Δικαίωμα διανομής €	Σύνολο €
Κόστος 2017
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2017 Προσθήκες Συναλλαγματικές διαφορές	141.603 - -	475.666 - -	9.316.104 - -	- 1.246.623 -	9.933.373 1.246.623 -
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2017	141.603	475.666	9.316.104	1.246.623	11.179.996
2018
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018 Προσθήκες	141.603 -	475.666 -	9.316.104 -	1.246.623 -	11.179.996 -
Συναλλαγματικές διαφορές	-	-	-	(1.336)	(1.336)
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018	141.603	475.666	9.316.104	1.245.287	11.178.660
Χρεώλυση 2017
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2017 Χρεώλυση για το έτος	141.603 -	469.440 6.226	653.169 -	- -	1.264.212 6.226
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2017	141.603	475.666	653.169	-	1.270.438
2018
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018 Χρεώλυση για το έτος	141.603 -	475.666 -	653.169 -	- 249.057	1.270.438 249.057
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018	141.603	475.666	653.169	249.057	1.519.495
Καθαρή λογιστική αξία
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2017	-	-	8.662.935	1.246.623	9.909.558
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018	-	-	8.662.935	996.230	9.659.165

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

15. ΑΥΛΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΥΠΕΡΑΞΙΑ (συνέχεια)

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ	Δαπάνες άδειας €
Κόστος 2017
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2017	465.852
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2017	465.852
2018
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018	465.852
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018	465.852
Χρεώλυση 2017
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2017 Χρεώλυση για το έτος	459.626 6.226
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2017	465.852
2018 Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018 Χρεώλυση για το έτος	465.852 -
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018	465.852
Καθαρή λογιστική αξία
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2017	-
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018	-

Υπεραξία

Για σκοπούς αξιολόγησης για απομείωση της υπεραξίας, η καθεμιά από τις θυγατρικές εταιρείες θεωρείται ξεχωριστή μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών.

Logicom Solutions Ltd

Η υπεραξία ύψους €2.343.488 προέκυψε κατά €449.755 από την απόκτηση της θυγατρικής εταιρείας Logicom Solutions Ltd την 1 Ιανουαρίου 2000 και από την απόκτηση της θυγατρικής εταιρείας Inteli scape Limited στις 29 Νοεμβρίου 2011 κατά €1.893.733. Την 1η Ιανουαρίου 2015 οι εργασίες της Inteli scape Limited μεταφέρθηκαν στην Logicom Solutions Ltd ως ανάληψη δρώσας οικονομικής μονάδας και ως εκ τούτου θεωρείται μία ενιαία μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών. Η Διεύθυνση εκτιμά ότι δεν υπάρχει λόγος για απομείωση της υπεραξίας με τη βάση ότι το ανακτήσιμο ποσό είναι μεγαλύτερο από την καθαρή αξία της υπεραξίας. Το ανακτήσιμο ποσό ισούται με την αξία χρήσης (value in use) που υπολογίζεται ως η σημερινή αξία των αναμενώμενων ταμειακών ροών για περίοδο 3 ετών και την τερματική αξία της εταιρείας (terminal value). Για τον καθορισμό της τερματικής αξίας έχουν χρησιμοποιηθεί οι αναμενόμενες ταμειακές ροές μέχρι το 2021 διαιρώντας με την διαφορά του μεσοσταθμισμένου κόστους κεφαλαίου και του ρυθμού ανάπτυξης. Το μεσοσταθμισμένο κόστος κεφαλαίου υπολογίστηκε στο 11% και ο ρυθμός ανάπτυξης εις το διηνεκές σε 2%.

Το αναγραφόμενο ποσό της υπεραξίας στις 31 Δεκεμβρίου 2018 είναι €2.343.488 (2017: €2.343.488).

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

15. ΑΥΛΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΥΠΕΡΑΞΙΑ (συνέχεια)

Newcytech Business Solutions Limited

Υπεραξία ύψους €7.535.670 προέκυψε από την απόκτηση της θυγατρικής εταιρείας Newcytech Business Solutions Limited ("Newcytech") στις 30 Οκτωβρίου 2009.

Η Διεύθυνση εκτιμά ότι δεν υπάρχει λόγος για απομείωση της υπεραξίας που προέκυψε από την εξαγορά της Newcytech με βάση ότι το ανακτήσιμο ποσό είναι μεγαλύτερο από την καθαρή αξία της υπεραξίας. Το ανακτήσιμο ποσό ισούται με την αξία χρήσης (value in use) που υπολογίζεται ως η σημερινή αξία των αναμενώμενων ταμειακών ροών για περίοδο 3 ετών και την τερματική αξία της εταιρείας (terminal value). Για τον καθορισμό της τερματικής αξίας έχουν χρησιμοποιηθεί οι αναμενόμενες ταμειακές ροές μέχρι το 2021 διαιρώντας με την διαφορά του μεσοσταθμισμένου κόστους κεφαλαίου και του ρυθμού ανάπτυξης. Το μεσοσταθμισμένο κόστος κεφαλαίου υπολογίστηκε στο 11% και ο ρυθμός ανάπτυξης εις το διηνεκές σε 2%.

Το αναγραφόμενο ποσό της υπεραξίας που προέκυψε από την απόκτηση της Newcytech Business Solutions Limited στις 31 Δεκεμβρίου 2018 είναι €6.319.447 (2017: €6.319.447).

Βασικές προϋποθέσεις που χρησιμοποιήθηκαν στον υπολογισμό της σημερινής αξίας των υπολογιζόμενων μελλοντικών εισροών όπως εκτιμήθηκαν και αξιολογήθηκαν από τη Διεύθυνση είναι οι ακόλουθες:

Προεξοφλητικό επιτόκιο

Το προεξοφλητικό επιτόκιο υπολογίζεται στα ιδία επίπεδα με το μεσοσταθμικό κόστος κεφαλαίου του Συγκροτήματος. Για τον υπολογισμό λήφθηκαν υπόψη το επιτόκιο για κυβερνητικά χρεόγραφα 5 χρόνων, το κόστος χρηματοδότησης μετά την αφαίρεση φόρου, το επιτόκιο αγοράς και ο βαθμός επηρεασμού της Εταιρείας από μεταβολές στην αγορά.

Ποσοστό ανάπτυξης για τερματική αξία

Το ποσοστό υπολογίζεται με βάση προηγούμενη εμπειρία στο ρυθμό ανάπτυξης της εταιρείας καθώς και με βάση τον τομέα δραστηριοποίησης της εταιρείας, λαμβάνοντας υπόψη την συνεχιζόμενη τεχνολογική ανάπτυξη, την τεχνογνωσία και τις εμπειρίες της εταιρείας. Το ποσοστό συγκρίνεται με το ποσοστό ανάπτυξης στο Ακάθαρτο Εθνικό Προϊόν της Κύπρου, χώρα στην οποία δραστηριοποιούνται οι εταιρείες.

Αναμενόμενες ταμειακές ροές

Οι ταμειακές ροές των πιο πάνω θυγατρικών έχουν υπολογιστεί με βάση τους ρυθμούς ανάπτυξης των εταιρειών τα τελευταία χρόνια καθώς και με βάση τον σχεδιασμό για ανάπτυξη της επιχειρηματικής δραστηριότητας τους:

Ο προϋπολογισμός για το έτος 2019 προβλέπει μια μείωση του 5,4% για τη Logicom Solutions Ltd και μια αύξηση 9,6% για τη Newcytech Business Solutions Limited, λαμβάνοντας υπόψη έργα τα οποία οι εταιρείες αναμένουν να εκτελέσουν κατά το έτος όπως επίσης και τα αναπτυξιακά τους σχέδια.
Η ανάπτυξη για το έτος 2020 έχει υπολογιστεί να είναι σε θετικούς ρυθμούς της τάξης του 3% για τη Logicom Solutions Ltd και τη Newcytech Business Solutions Limited και προβλέπεται επίσης αύξηση του 3% για το έτος 2021 αντίστοιχα.
Η ανάπτυξη μετά το 2021 αναμένεται να είναι στα πλαίσια των προσδοκιών της Διεύθυνσης με βάση και τα δεδομένα ανάπτυξης της χώρας και του τομέα που δραστηριοποιούνται οι εταιρείες.

Η Διεύθυνση δεν θεωρεί ότι θα υπάρξει ουσιαστική μεταβολή στις πιο πάνω βασικές προϋποθέσεις που θα επηρεάσει την ανακτήσιμη αξία της υπεραξίας ώστε να είναι χαμηλότερη από το αναγραφόμενο ποσό.

Δαπάνες ανάπτυξης/άδειας

Οι δαπάνες ανάπτυξης του λογισμικού και οι δαπάνες άδειας προέκυψαν από την απόκτηση της θυγατρικής εταιρείας DAP Noesis Business Solutions Limited στις 20 Μαρτίου 2002.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

15. ΑΥΛΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΥΠΕΡΑΞΙΑ (συνέχεια)

Οι δαπάνες αυτές που αφορούν τη χρήση και διανομή του λογισμικού, κεφαλαιοποιούνται και διαγράφονται στο κέρδος ή ζημιά με ισόποσες ετήσιες επιβαρύνσεις στο διάστημα της αναμενόμενης ωφέλιμης οικονομικής ζωής τους, ως ακολούθως:

Δαπάνες ανάπτυξης 5 έτη Δαπάνες άδειας 2 έτη

Οι δαπάνες άδειας αφορούν την απόκτηση του δικαιώματος διανομής των προϊόντων της Nokia στην Κύπρο που αποκτήθηκαν από τη Logicom Public Limited στις 11 Ιουλίου 2011 μέσω σύμβασης μεταφοράς συμβολαίου διανομής και έχουν διάρκεια μέχρι το τέλος του 2015 με δικαίωμα ανανέωσης ακόμα ενός χρόνου. Το συμβόλαιο αυτό δεν ανανεώθηκε αλλά υπεγράφη νέο συμβόλαιο για τη διανομή προϊόντων της Nokia.

Οι δαπάνες άδειας διαγράφηκαν πλήρως κατα το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2016.

Δικαίωμα διανομής

Οι δαπάνες που αφορούν τη διανομή προϊόντων κεφαλαιοποιήθηκαν και διαγράφονται στο κέρδος ή ζημιά με ισόποσες ετήσιες επιβαρύνσεις στο διάστημα της αναμενόμενης ωφέλιμης οικονομικής ζωής τους για 5 έτη.

Δικαίωμα διανομής ύψους €1.246.623 προέκυψε από την εξαγορά στις 5 Δεκεμβρίου 2017 της επιχείρησης διανομής προϊόντων πληροφορικής που διεξάγονται από την Gemini SP S.R.L. Το δικαίωμα διανομής που αφορά τα συμβόλαια της Hewlett Packard Enterprise N.V., της Hewlett Packard Europe N.V. και της Dell Distribution (EMEA) Ltd κεφαλαιοποιούνται και διαγράφονται στο κέρδος ή ζημιά.

Το τίμημα εξαγοράς υπολογίστηκε κατα την ημερομηνία εξαγοράς σε δίκαιη αξία σε €1.480.874 από το οποίο €99.650 αφορούσαν ενδεχόμενο τίμημα εξαγοράς. (Σημείωση 26)

Η συνολική αξία των αναγνωρισμένων περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν ανερχόταν σε €2.127.847 και αποτελείται από: Αποθέματα αξίας €881.224 και 'Αϋλα περιουσιακά στοιχεία αξίας €1.246.623.

Η αρνητική υπεραξία που προέκυψε από την εξαγορά ανερχόταν σε €661.459 και έχει αναγνωριστεί στα Άλλα εισοδήματα του έτους που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2017.

Το αναγραφόμενο ποσό των δικαιωμάτων διανομής στις 31 Δεκεμβρίου 2018 είναι €996.230.

16. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΚΑΙΗ ΑΞΙΑ ΜΕΣΩ ΛΟΙΠΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ

Την 1η Ιανουαρίου 2018, το Συγκρότημα ταξινόμησε τις πιο κάτω επενδύσεις που ταξινομούντο στις επενδύσεις διαθέσιμες προς πώληση, στις επενδύσεις στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, για το λόγο ότι το Συγκρότημα σκοπεύει τη διατήρηση αυτών των επενδύσεων για στρατηγικούς λόγους.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

16. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΚΑΙΗ ΑΞΙΑ ΜΕΣΩ ΛΟΙΠΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ (συνέχεια)

Συμμετοχικοί τίτλοι:
Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λίμιτεδ
	€
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου	6.234.063
Προσθήκες	3.583.710
Επανεκτίμηση στη δίκαιη αξία	231.136
Μεταφορά σε επενδύσεις που αναγνωρίζονται με τη μέθοδο της
καθαρής θέσης	(10.048.909)
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου	-

Το ποσό επανεκτίμησης των επενδύσεων διαθέσιμων προς πώληση στις 31 Δεκεμβρίου 2017 ανερχόταν σε €1.151.284.

17. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΘΥΓΑΤΡΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ

Η Εταιρεία έχει τις ακόλουθες επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες:

Όνομα	Χώρα συστάσεως	2018	2017	Κόστος 2018	Κόστος 2017
		Συμμετοχή	Συμμετοχή
		%	%	€	€
Logicom (Overseas) Limited	Κύπρος	100	100	-	-
Logicom (Middle East) SAL	Λίβανος	100	100	1.525.819	1.525.819
ENET Solutions - Logicom S.A.	Ελλάδα	100	100	1.205.400	1.205.400
Logicom FZE	Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα	100	100	17.545.376	9.510.441
Logicom Trading & Distribution LLC	Κατάρ	100	-	46.313	-
Logicom Jordan LLC	Ιορδανία	100	100	78.372	78.372
Logicom Italia s.r.l.	Ιταλία	100	100	3.569.544	3.569.544
Rehab Technologies Limited	Σαουδική Αραβία	100	100	-	-
Logicom Information Technology Distribution s.r.l.	Ρουμανία	100	100	2.200.063	63
Logicom Bulgaria EOOD	Βουλγαρία	100	100	-	-
Logicom Services Ltd	Κύπρος	100	100	24.010.000	24.010.000
Verendrya Ventures Ltd	Κύπρος	60	60	600	600
Logicom Distribution Germany GmbH	Γερμανία	100	100	27.000	27.000
Cadmus Tech Points S.A.L	Λίβανος	100	100	-	-
Najada Holdings Limited	Κύπρος	100	100	3.500.100	3.500.100
				53.708.587	43.427.339

Η Εταιρεία κατέχει έμμεσα μέσω της θυγατρικής Logicom Services Limited το 100% της Logicom Solutions Ltd στην Κύπρο, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €11.115.

Η Εταιρεία κατέχει έμμεσα μέσω των θυγατρικών Enet Solutions Logicom S.A. και Logicom FZE το 100% της Logicom IT Distribution Ltd στην Τουρκία, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €11.343.372.

Η Εταιρεία κατέχει έμμεσα μέσω της θυγατρικής της Verendrya Ventures Limited το 60% της θυγατρικής Netcom Limited στην Κύπρο με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €17.100.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

17. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΘΥΓΑΤΡΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ (συνέχεια)

Η Εταιρεία κατέχει έμμεσα μέσω της θυγατρικής Logicom FZE το 100% της Logicom Saudi Arabia LLC στην Σαουδική Αραβία, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €4.960.896.

Η Εταιρεία κατέχει έμμεσα μέσω της θυγατρικής Logicom FZE το 100% της Logicom Dubai LLC στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €92.129.

Η Εταιρεία κατέχει έμμεσα μέσω της θυγατρικής Logicom Services Limited το 100% της Newcytech Business Solutions Limited στην Κύπρο, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €756.776.

Η Εταιρεία κατέχει έμμεσα μέσω της θυγατρικής Logicom Services Limited το 100% της Newcytech Distribution Limited στην Κύπρο, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €8.550.

Η Εταιρεία κατέχει έμμεσα μέσω της θυγατρικής Logicom Services Limited το 100% της Enet Solutions LLC στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €56.589.

Η Εταιρεία κατέχει έμμεσα μέσω της θυγατρικής Logicom Services Limited το 100% της ICT Logicom Solutions SA στην Ελλάδα, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €100.000.

Η Εταιρεία κατέχει έμμεσα μέσω των θυγατρικών Logicom FZE και Logicom Dubai LLC το 100% της Logicom LLC στο Ομάν, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €41.086.

Η Εταιρεία κατέχει έμμεσα μέσω της θυγατρικής Logicom FZE το 100% της Logicom Kuwait for Computer Company WLL στο Κουβέιτ, με μετοχικό κεφάλαιο ύψους €50.997.

Στις 31 Δεκεμβρίου 2018, η Εταιρεία προέβηκε σε εκτίμηση για τυχόν απομείωση της αξίας των επενδύσεων της σε θυγατρικές εταιρείες συγκρίνοντας την αξία των καθαρών περιουσιακών στοιχείων των εταιρειών αυτών έναντι της αναγραφόμενης αξίας επένδυσης στα βιβλία της Εταιρείας. Δεν υπήρξε οποιαδήποτε ένδειξη απομείωσης αξίας των επενδύσεων στις θυγατρικές εταιρείες, εκτός από τις Logicom Information Technology Distribution s.r.l, Logicom(Middle East) SAL, και Logicom Italia srl, με βάση τη σύγκριση που αναφέρεται πιο πάνω. Η αξία της επένδυσης στην Logicom IT Distribution Limited έχει απομειωθεί πλήρως το 2018. Η αξία των επενδύσεων στις εταιρείες Logicom Information Technology Distribution s.r.l, Logicom (Middle East) SAL και Logicom Italia srl δεν έχουν απομειωθεί με βάση τους υπολογισμούς των αναμενόμενων ταμειακών ροών των εταιρειών αυτών για τα έτη 2019-2021 διαιρώντας με το μεσοσταθμισμένο κόστος κεφαλαίου που υπολογίστηκε στο 11%, με ρυθμό ανάπτυξης εις το διηνεκές 2%, και το γεγονός ότι οι υπολογιζόμενες ταμειακές ροές υπερβαίνουν τις αξίες των επενδύσεων αυτών.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

17. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΘΥΓΑΤΡΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ (συνέχεια)

Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τις ημερομηνίες απόκτησης, τις ονομαστικές αξίες και τον αριθμό μετοχών των κυριοτέρων θυγατρικών εταιρειών:

Εταιρεία	Ημερομηνία απόκτησης/	Ονομαστική αξία	Αριθμός μετοχών
	ίδρυσης
Logicom (Overseas) Limited	01/01/1999	EUR 1,71	10.000
Logicom Solutions Limited	01/01/1999	EUR 1,71	6.500
Netcom Limited	27/04/2000	EUR 1,71	10.000
Logicom (Middle East) SAL	25/07/2000	LBP 15.000	20.000
ENET Solutions - Logicom S.A.	21/02/2001	EUR 2,94	410.000
Logicom Jordan LLC	07/08/2001	JOD 1	50.000
Logicom FZE	03/10/2001	AED 1 εκ.	1
Logicom Dubai LLC	07/11/2001	AED 100	3.000
Logicom Italia s.r.l.	14/06/2005	EUR 10.000	1
Logicom IT Distribution Limited	01/12/2005	YTL 25	920.000
Rehab Technologies Limited	01/08/2006	SAR 500	1.000
Logicom Information Technology Distribution s.r.l.	19/03/2007	RON 200	1
Logicom Bulgaria EOOD	12/04/2007	BGN 20.000	1
Verendrya Ventures Ltd	30/01/2009	EUR 1	1.000
Logicom Services Ltd	06/05/2009	EUR 1	10.000
Enet Solutions LLC	16/08/2009	AED 1.000	300
ICT Logicom Solutions SA	03/11/2009	EUR 1	100.000
Logicom Saudi Arabia LLC	29/09/2009	SAR 10	2.680.000
Newcytech Business Solutions Ltd	30/10/2009	EUR 1,71	442.559
Newcytech Distribution Ltd	30/10/2009	EUR 1,71	5.000
Logicom Distribution Germany GmbH	29/09/2010	EUR 1	25.000
Logicom LLC	02/09/2012	OMR 1	20.000
Cadmus Tech Points S.A.L	01/10/2013	LBP10.000	3.000
Logicom Kuwait for Computer Company W.L.L	13/03/2014	KWD200	100
Logicom Trading & Distribution LLC	23/03/2014	QAR1.000	200
Najada Holdings Limited	23/05/2017	EUR 1	100
Logicom Bahrain WLL	06/09/2018	BD50	100

18. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΚΑΘΑΡΗΣ ΘΕΣΗΣ

Το Συγκρότημα συμμετέχει στις κοινοπραξίες Μ.Ν. Limassol Water Co. Limited και M.N. E.P.C Water Co. (συνεταιρισμός) με συμμετοχή 50% μέσω της θυγατρικής του εταιρείας Verendrya Ventures Limited. Οι συγκεκριμένες κοινοπραξίες έχουν αναλάβει την κατασκευή και διαχείριση της μονάδας αφαλάτωσης στην Επισκοπή.

Κατά τη διάρκεια του 2012, το Συγκρότημα έχει επίσης αποκτήσει συμμετοχή με ποσοστό 50% μέσω της θυγατρικής του εταιρείας Verendrya Ventures Limited στην κοινοπραξία M.N Larnaca Desalination Co. Limited για την ανακαίνιση και τη λειτουργία της υφιστάμενης Μονάδας Αφαλάτωσης στη Λάρνακα.

Στις 15 Μαρτίου 2018, το Συγκρότημα έναντι τιμήματος €20.350.000 απέκτησε 17,5% του μετοχικού κεφαλαίου στη Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λίμιτεδ (η "Δήμητρα Επενδυτική") μέσω της θυγατρικής της Εταιρείας εταιρεία Logicom Services Limited. Ως αποτέλεσμα το συνολικό διακρατούμενο μετοχικό κεφάλαιο στην Δήμητρα Επενδυτική αυξήθηκε σε 29,62%, με αποτέλεσμα την απόκτηση σημαντικής επιρροής.

Το Συγκρότημα αναγνωρίζει τις πιο πάνω επενδύσεις με την μέθοδο της καθαρής θέσης.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

18. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΚΑΘΑΡΗΣ ΘΕΣΗΣ (συνέχεια)

Το κέρδος που προέκυψε από την M.N. Limassol Water Co. Limited ύψους €591.926 (2017:€14.686) χρεώθηκε στο ποσό της επένδυσης της Verendrya Ventures Limited στην Μ.Ν. Limassol Water Co. Limited καθώς οι απομειώσεις στο δάνειο που είχε παραχωρηθεί από την Verendrya Ventures Limited στην Μ.Ν. Limassol Water Co. Limited είχαν αντιλογισθεί πλήρως κατα τη διάρκεια του 2017.

Μέρος της ζημιάς που προέκυψε από την Μ.Ν. Larnaca Desalination Co. Limited ύψους €278.289 (2017: €986.387) πιστώθηκε στο δάνειο που έχει εκχωρηθεί από την Verendrya Ventures Limited στην Μ.Ν. Larnaca Desalination Co. Limited και η υπολοιπη ζημιά ύψους €243.490 πιστώθηκε στην επένδυση της Verendrya Ventures Limited στην Μ.Ν. Larnaca Desalination Co. Limited.

Η ζημιά που προέκυψε από την Μ.Ν.Ε.P.C. Water Co. ύψους €2.180 (2017: €1.104) πιστώθηκε στο δάνειο που έχει εκχωρηθεί από την Verendrya Ventures Limited στη Μ.Ν. Limassol Water Co. Limited.

Το Συγκρότημα μέσω της ενοποίησης των αποτελεσμάτων της θυγατρικής εταιρείας Verendrya Ventures Limited αναγνώρισε συνολικό καθαρό κέρδος ύψους €67.967 (2017: ζημιά €409.162) που προέρχεται κυρίως από την έμμεση συμμετοχή του στις εταιρείες M.N. Larnaca Desalination Co. Limited και M.N. Limassol Water Co. Limited.

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

			2018 €	2017 €
M.N. Limassol Water Co. Ltd M.N. E.P.C Water Co.			796.289 -	563.643 -
M.N. Larnaca Desalination Co. Ltd Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λίμιτεδ			- 36.660.224	- -
			37.456.513	563.643
	M.N. Larnaca Desalination Co. Ltd €	M.N. E.P.C Water Co. €	M.N. Limassol Water Co. Ltd €	Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λίμιτεδ €
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018	-	-	563.643	-
Μέρισμα Αναγνώριση επένδυσης σε από κοινού ελέγχου	-	-	(359.280)	-
εταιρείες μετά τη φορολογία Επαναταξινόμηση ζημιάς από επενδύσεις σε από	1.229.868	-	-	-
κοινού ελέγχου εταιρείες μετά τη φορολογία Μερίδιο κέρδους από επενδύσεις σε από κοινού	(986.378)	-
ελέγχου εταιρείες μετά τη φορολογία Καθαρό μερίδιο κέρδους από συνδεδεμένες	(243.490)	-	591.926	-
εταιρείες μετά τη φορολογία Μεταφορά από επενδύσεις στη δίκαιη αξία μέσω	-	-	-	1.846.822
λοιπών συνολικών εσόδων (Σημ. 16)	-	-	-	34.813.402
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018	-	-	796.289	36.660.224

Στη συμφωνία σύναψης δανείου μεταξύ της εταιρείας M.N. Limassol Water Co. Limited και της Ελληνικής Τράπεζας (πρώην Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας) υπάρχει περιορισμός στη διανομή μερισμάτων στις περιπτώσεις όπου:

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

18. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΚΑΘΑΡΗΣ ΘΕΣΗΣ (συνέχεια)

με οδηγίες του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων η παραγωγή του αφαλατωμένου νερού περιορίζεται κάτω από τις ελάχιστες ποσότητες που αναφέρονται στη σύμβαση
το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων θέτει τη μονάδα σε στάση αναμονής (stand-by mode)
η γενική οικονομική θέση ή οι μελλοντικές ταμειακές ροές της M.N. Limassol Water Co. Limited δεν μπορούν να εγγυηθούν τη διανομή μερισμάτων.

Επιπρόσθετα η πιο πάνω συμφωνία σύναψης δανείου περιέχει πρόνοια σύμφωνα με την οποία η αναλογία του αθροίσματος του δανεισμού της Κοινοπραξίας προς την εταιρεία M.N. Limassol Water Co. Limited, των ιδίων κεφαλαίων της εταιρείας και των διαθέσιμων μετρητών στο λογαριασμό της εταιρείας, σε σχέση με το ποσό του εν λόγω τραπεζικού δανείου, για περίοδο 3 ετών από την ημερομηνία έναρξης της παραγωγής, θα πρέπει να είναι τουλάχιστο 30% - 70%. Μετά την πάροδο των 3 ετών η αναλογία αυτή δε θα ισχύει νοουμένου ότι η εταιρεία Μ.Ν. Limassol Water Co. Ltd θα δημιουργήσει λογαριασμό Debt Service Reserve Account, o οποίος θα εκχωρηθεί προς όφελος της Τράπεζας. Η εταιρεία και μετά την πάροδο της περιόδου των 3 ετών, διατηρεί την ελάχιστη αναλογία 30% - 70%, συνεπώς δεν χρειάστηκε να δημιουργήσει το λογαριασμό Debt Service Reserve Account.

Σε σχέση με την επένδυση στη Μονάδα Αφαλάτωσης στη Λάρνακα, η Διεύθυνση της M.N Larnaca Desalination Co. Ltd ('η εταιρεία') έχει ετοιμάσει τις οικονομικές καταστάσεις της για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018, εφαρμόζοντας εκτιμήσεις, παραδοχές και στοιχεία που περιλαμβάνουν τη νομική γνωμάτευση η οποία σχετίζεται με την εγκυρότητα των αξιώσεων υπέρ και κατά της εταιρείας, και σύμφωνα με τη γνώμη των ειδικών συμβούλων σχετικά με το ύψος της αποζημίωσης που αναμένεται να έχει το δικαίωμα να λάβει η εταιρεία. Άσκηση κρίσης έχει επίσης εφαρμοστεί από τη Διεύθυνση στον επιμερισμό της αναμενόμενης αποζημίωσης μεταξύ των χρηματοοικονομικών και άυλων περιουσιακών στοιχείων τα οποία αναφέρονται στο χρηματοοικονομικό μοντέλο του συγκεκριμένου έργου. Σύμφωνα με τις πρόνοιες του ΔΛΠ 37 'Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία', παράγραφος 92, δεν γνωστοποιούνται περαιτέρω πληροφορίες οι οποίες ενδέχεται να προδικάσουν τη θέση της εταιρείας σε διαμάχη με άλλα μέρη.

Η μονάδα αφαλάτωσης M.N. Limassol Water Co. Limited έχει δεχθεί οδηγίες για περιορισμό στο 50% της συμφωνηθείσας παραγωγής από την 1 Μαρτίου 2019 και να λειτουργεί σε κατάσταση αναμονής (stand-by mode) από 1 Απριλίου 2019 τουλάχιστον για περίοδο 3 μηνών.

Η αναγνώριση επένδυσης στην Μ.Ν. Larnaca Desalination Co.Ltd, προέκυψε από τη μείωση του συμβατικού επιτοκίου του δανείου εισπρακτέου σε 0% από 4,5% και επακόλουθα η δίκαιη αξία των αποποιηθέντων ταμειακών ροών προεξοφλημένων στο πραγματικό επιτόκιο αναγνωρίστηκε ως αύξηση της επένδυσης.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

18. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΚΑΘΑΡΗΣ ΘΕΣΗΣ (συνέχεια)

Σημαντικά ολικά ποσά σε επενδύσεις που αναγνωρίζονται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης:

2018 Συμμετοχή Ημερομηνία Αναφοράς	M.N. Larnaca Desalination Co. Limited 50% 31/12/2018 €	M.N. E.P.C. Water Co. 50% 31/12/2018 €	M.N. Limassol Water Co. Limited 50% 31/12/2018 €	Σύνολο €
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία	19.053.294 4.750.698	- 2.415	38.988.257 13.158.084	58.041.551 17.911.197
Σύνολο περιουσιακών στοιχείων	23.803.992	2.415	52.146.341	75.952.748
Τρέχουσες υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις	(1.614.803) (33.242.229)	(1.500) (27.950)	(7.309.531) (43.867.345)	(8.925.834) (77.137.524)
Σύνολο υποχρεώσεων	(34.857.032)	(29.450)	(51.176.876)	(86.063.358)
Καθαρά περιουσιακά στοιχεία	(11.053.040)	(27.035)	969.465	(10.110.610)
'Έσοδα 'Εξοδα	11.043.146 (12.086.704)	- (2.180)	13.264.208 (12.080.356)	24.307.354 (24.169.240)
(Ζημιά)/κέρδος	(1.043.558)	(2.180)	1.183.852	138.114
Μερίδιο Συγκροτήματος στα καθαρά περιουσιακά στοιχεία	(5.526.520)	(13.518)	484.733	(5.055.305)
Μερίδιο Συγκροτήματος στη (ζημιά)/κέρδος	(521.779)	(2.180)	591.926	67.967

2017 Συμμετοχή Ημερομηνία Αναφοράς	M.N. Larnaca Desalination Co. Limited 50% 31/12/2017	M.N. E.P.C. Water Co. 50% 31/12/2017	M.N. Limassol Water Co. Limited 50% 31/12/2017	Σύνολο
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία	€ 19.687.537 4.926.841	€ - 2.076	€ 41.807.438 11.308.991	€ 61.494.975 16.237.908
Σύνολο περιουσιακών στοιχείων	24.614.378	2.076	53.116.429	77.732.883
Τρέχουσες υποχρεώσεις Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις	(1.355.687) (33.242.229)	(26.930) -	(6.606.461) (45.357.804)	(7.989.078) (78.600.033)
Σύνολο υποχρεώσεων	(34.597.916)	(26.930)	(51.964.265)	(86.589.111)
Καθαρά περιουσιακά στοιχεία	(9.983.538)	(24.854)	1.152.164	(8.856.228)
Έσοδα Έξοδα	9.223.231 (11.196.005)	- (2.208)	11.598.687 (10.442.029)	20.821.918 (21.640.242)
(Ζημία)/κέρδος	(1.972.774)	(2.208)	1.156.658	(818.324)
Μερίδιο Συγκροτήματος στα καθαρά περιουσιακά στοιχεία	(4.991.769)	(12.427)	576.082	(4.428.114)

Τα υπόλοιπα και οι συναλλαγές με τις από κοινού ελέγχου εταιρείες παρουσιάζονται στη σημείωση 42.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

18. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΚΑΘΑΡΗΣ ΘΕΣΗΣ (συνέχεια)

Στις 15 Μαρτίου 2018, το Συγκρότημα έναντι τιμήματος €20.350.000 απέκτησε 17,5% του μετοχικού κεφαλαίου στη Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λίμιτεδ (η "Δήμητρα Επενδυτική") μέσω της θυγατρικής της Εταιρείας εταιρεία Logicom Services Limited. Ως αποτέλεσμα το συνολικό διακρατούμενο μετοχικό κεφάλαιο στη Δήμητρα Επενδυτική αυξήθηκε σε 29,62%, με αποτέλεσμα την απόκτηση σημαντικής επιρροής.

Κατά την αποτίμηση σε δίκαιη αξία της επένδυσης ασκήθηκε κρίση σχετικά με την ύπαρξη ενεργής αγοράς λόγω του όγκου της συναλλαγής σε σχέση με την αγορά, με αρνητικό αποτέλεσμα. Ως εκ τούτου επιμετρήθηκε ξεχωριστά η δίκαιη αξία των αναγνωρίσιμων περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων.

Αναγνωρίσιμα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις

Ο πιο κάτω πίνακας παρουσιάζει περιληπτικά σε δίκαιη αξία τα αναγνωρίσιμα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις κατά την ημερομηνία απόκτησης της σημαντικής επιρροής.

	€
Ακίνητα, εγκαταστάσεις και εξοπλισμός	1.488.833
Επενδύσεις σε ακίνητα	31.461.074
Αναβαλλόμενη φορολογία	1.151.662
Εισπρακτέα από συνδεδεμένες εταιρείες	11.122.735
Επενδύσεις σε δίκαιη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων	296.003
Αποθέματα	7.737.324
Επενδύσεις σε δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων	58.419.546
Άλλα εισπρακτέα και προπληρωμές	143.254
Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών	9.477.456
Πρόβλεψη για ζημιές συνδεδεμένων εταιρειών	(2.601.814)
Υποχρεώσεις και άλλα πληρωτέα	(1.162.643)
Συνολικά αναγνωρίσιμα στοιχεία ενεργητικού και
υποχρεώσεις	117.533.430

Η αποκτηθείσα αξία που αναλογεί στο Συγκρότημα κατ'αναλογία της συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο της τάξης του 29,62% είναι €34.813.402.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

18. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΚΑΘΑΡΗΣ ΘΕΣΗΣ (συνέχεια)

Αποτίμηση σε δίκαιη αξία

Οι τεχνικές αποτίμησης σε δίκαιη αξία ουσιωδών αναγνωρίσιμων περιουσιακών στοιχείων είναι οι ακόλουθες:

	Επίπεδο δίκαιης αξίας	Τεχνική αποτίμησης
Ακίνητα, εγκαταστάσεις και	Επίπεδο 3	Ανεξάρτητοι,	προσοντούχοι	εκτιμητές
εξοπλισμός			χρησιμοποιώντας διάφορες μεθόδους αποτίμησης και
			υποθέσεις οι οποίες βασίζονται κυρίως στην κατάσταση
			της αγοράς σε κάθε ημερομηνία αποτίμησης.
Επενδύσεις σε ακίνητα	Επίπεδο 3	Ανεξάρτητοι,	προσοντούχοι	εκτιμητές
			χρησιμοποιώντας διάφορες μεθόδους αποτίμησης και
			υποθέσεις οι οποίες βασίζονται κυρίως στην κατάσταση
			της αγοράς σε κάθε ημερομηνία αποτίμησης.
Αποθέματα	Επίπεδο 3	Ανεξάρτητοι,	προσοντούχοι	εκτιμητές
			χρησιμοποιώντας διάφορες μεθόδους αποτίμησης και
			υποθέσεις οι οποίες βασίζονται κυρίως στην κατάσταση
			της αγοράς σε κάθε ημερομηνία αποτίμησης.
Επενδύσεις σε δίκαιη αξία μέσω των	Επίπεδο 1		Εισηγμένοι τίτλοι αποτιμήθηκαν σε τιμές προσφοράς
αποτελεσμάτων		από ενεργή αγορά.
Επενδύσεις σε δίκαιη αξία μέσω των	Επίπεδο 2		Σύνθετα και άλλα προϊόντα αποτιμήθηκαν στη δίκαιη
αποτελεσμάτων			αξία που περιλαμβάνεται στα συγκεκριμένα επενδυτικά
			ταμεία (funds) κατά την ημερομηνία επιμέτρησης.

Αρνητική υπεραξία

Η αναγνώριση σε δίκαιη αξία της επένδυσης στη Δήμητρα Επενδυτική ως επένδυση που αναγνωρίζεται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης, είχε ως αποτέλεσμα αναγνώριση αρνητικής υπεραξίας που διαγράφηκε στα αποτελέσματα ως ακολούθως:

	€
Μεταφορά από επενδύσεις σε δίκαιη αξία μέσω λοιπών	10.048.909
συνολικών εσόδων
Τίμημα	20.350.000
Αποκτηθείσα δίκαιη αξία	(34.813.402)
Αρνητική υπεραξία που διαγράφηκε στα αποτελέσματα	(4.414.493)

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

18. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΚΑΘΑΡΗΣ ΘΕΣΗΣ (συνέχεια)

Ο πίνακας που ακολουθεί συνοψίζει την επένδυση σε συνδεδεμένη εταιρεία για την περίοδο από 15 Μαρτίου μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2018.

2018 Συμμετοχή Ημερομηνία Αναφοράς	Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λτδ 29,62% 15 Μαρτίου - 31 Δεκεμβρίου 2018 €
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία	45.304.478 81.526.954
Σύνολο περιουσιακών στοιχείων	126.831.432
Τρέχουσες υποχρεώσεις	(3.062.951)
Σύνολο υποχρεώσεων	(3.062.951)
Καθαρά περιουσιακά στοιχεία	123.768.481
'Έσοδα 'Εξοδα	7.891.094 (1.909.053)
Κέρδος	5.982.041
Μερίδιο Συγκροτήματος στα καθαρά περιουσιακά στοιχεία	36.660.224
Μερίδιο Συγκροτήματος στο κέρδος για την περίοδο 15 Μαρτίου - 31 Δεκεμβρίου 2018	1.846.822

Τα υπόλοιπα και οι συναλλαγές με τις από κοινού ελέγχου εταιρείες παρουσιάζονται στη σημείωση 42.

19. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΟΤΙΜΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗ ΔΙΚΑΙΗ ΑΞΙΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

	TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ		Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ
	2018 €	2017 €	2018 €	2017 €
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου	16.448	16.448	9.594	9.594
Αλλαγή στη δίκαιη αξία Μεταφορά	37.698 189.895	- -	- -	- -
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου	244.041	16.448	9.594	9.594
TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ			2018	2017
			€	€
Τίτλοι εταιρειών εισηγμένων στο ΧΑΑ			1.051	1.051
Τίτλοι εταιρειών εισηγμένων στο ΧΑΚ			234.447	6.854
Άλλες επενδύσεις			8.543	8.543
			244.041	16.448

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

19. ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΟΤΙΜΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗ ΔΙΚΑΙΗ ΑΞΙΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ (συνέχεια)

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ

	2018	2017
	€	€
Τίτλοι εταιρειών εισηγμένων στο ΧΑΑ	1.051	1.051
Άλλες επενδύσεις	8.543	8.543
	9.594	9.594

Κατά την ημερομηνία έγκρισης των οικονομικών καταστάσεων, δηλαδή στις 28 Φεβρουαρίου 2019, η αξία των τίτλων εταιρειών εισηγμένων στο ΧΑΚ ανερχόταν στα €213.000 και εισηγμένων στο ΧΑΑ ανερχόταν στα €1.051.

20. ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΣΑ

		TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ		Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ
	2018	2017	2018	2017
	€	€	€	€
Παράγωγα χρηματοοικονομικά	1.350.649	2.338.169	1.327.871	2.300.767
μέσα - υποχρεώσεις

Στο Συγκρότημα και στην Εταιρεία, τα παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα αφορούν συμβόλαια ανταλλαγής ξένου συναλλάγματος για αντιστάθμιση κινδύνων από διακυμάνσεις σε ξένο νόμισμα. Το Συγκρότημα και η Εταιρεία ακολουθούν πολιτική προστασίας αναφορικά με τον κίνδυνο από διακυμάνσεις που προκύπτουν από συναλλαγματικές διαφορές, όπως αναφέρεται στις σημαντικές λογιστικές αρχές.

Το κέρδος από την αλλαγή στη δίκαιη αξία παράγωγων χρηματοοικονομικών μέσων για το έτος που αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα του Συγκροτήματος ανήλθε στις €987.521 (2017 ζημιά: €2.576.032) και της Εταιρείας σε €972.895 (2017 ζημιά: €2.526.881).

Η έκθεση του Συγκροτήματος και της Εταιρείας σε συναλλαγματικό κίνδυνο παρουσιάζεται στη σημείωση 36.3 των ενοποιημένων και χωριστών οικονομικών καταστάσεων

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

21. ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ	2018 €	2017 €
Καθαρή αξία αποθεμάτων στις 31 Δεκεμβρίου	69.332.835	64.957.047
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ	2018 €	2017 €
Καθαρή αξία αποθεμάτων στις 31 Δεκεμβρίου	2.197.547	5.869.194

Τα αποθέματα περιλαμβάνουν έτοιμα προϊόντα προς πώληση. Τα αποθέματα αναφέρονται στα καθαρά ποσά κατόπιν της πρόβλεψης για αποθέματα που θεωρούνται πεπαλαιωμένα και πιθανό να μη μπορούν να πωληθούν.

Κίνηση πρόνοιας για μείωση στην αξία των αποθεμάτων:

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	2018 €	2017 €
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου Πρόνοια που αναγνωρίστηκε για μείωση στην αξία των αποθεμάτων Αντιστροφή πρόβλεψης Συναλλαγματικές διαφορές	660.930 296.298 (77.743) 27.512	263.708 730.137 (256.790) (76.125)
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου	906.997	660.930
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ	2018 €	2017 €
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου	4.065	4.065
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου	4.065	4.065

Για τον καθορισμό του ύψους της απομείωσης των αποθεμάτων λαμβάνονται υπόψη τα χαρακτηριστικά της χώρας στην οποία βρίσκονται τα αποθέματα, η ηλικία και το είδος του αποθέματος, η εμπορευσιμότητα τους καθώς επίσης και η δυνατότητα του Συγκροτήματος για επιστροφές και προστασία της τιμής από τους προμηθευτές.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

22. ΕΜΠΟΡΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΧΡΕΩΣΤΕΣ

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	2018	2017
	€	€
Χρεώστες εμπορίου	174.630.514	159.253.317
Άλλοι χρεώστες	9.526.253	7.354.022
Προπληρωμές	3.244.162	15.036.298
Πόσα οφειλόμενα από κοινού ελέγχου εταιρείες (Σημ.43)	22.004.921	21.129.431
	209.405.850	202.773.068
Μη κυκλοφορούντα εισπρακτέα ποσά
Ποσά οφειλόμενα από κοινού ελέγχου εταιρείες (Σημ.43)	22.004.921	21.129.431
Χρεώστες εμπορίου	155.705	-
Κυκλοφορούντα εισπρακτέα ποσά	187.245.224	181.643.637
	209.405.850	202.773.068
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ
	2018	2017
	€	€
Χρεώστες εμπορίου	8.320.441	7.862.468
Άλλοι χρεώστες	10.459.671	8.887.871
Προπληρωμές	18.116	24.906
Εισπρακτέα από συνδεδεμένες εταιρείες (Σημ.42)	383	250
	18.798.611	16.775.495

Οι εμπορικοί και άλλοι χρεώστες αναφέρονται μετά την αφαίρεση της πρόβλεψης για επισφαλείς χρεώστες. Οι προβλέψεις ανέρχονται σε €3.312.677 (2017: €2.402.504) για το Συγκρότημα και €120.133 (2017: €115.208) για την Εταιρεία. (Σημείωση 36.1)

Μέρος των χρεωστών εμπορίου της Logicom Public Limited στην Κύπρο και τη Μάλτα και των θυγατρικών Enet Solutions Logicom S.A. στην Ελλάδα και Logicom FZE στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν προεξοφληθεί μέσω συμβολαίου εμπιστευτικής προεξόφλησης με δικαίωμα αναγωγής. Το συνολικό ποσό των χρεωστών στις 31 Δεκεμβρίου που είχαν προεξοφληθεί ανερχόταν σε €22.655.489 (2017: €21.903.359).

Ποσό ύψους €545.912 (2017: €0) των χρεωστών εμπορίου της Logicom FZE στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν προεξοφληθεί μέσω συμβολαίου εμπιστευτικής προεξόφλησης χωρίς δικαίωμα αναγωγής.

Το Συγκρότημα αναγνώρισε ζημιά που ανέρχεται σε €68.591 (2017: €379.811) για την απομείωση των εμπορικών εισπρακτέων κατά τη διάρκεια του έτους που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018. Η ζημιά περιλαμβάνεται στα έξοδα διανομής και πωλήσεων στα αποτελέσματα.

Οι άλλοι χρεώστες της Εταιρείας περιλαμβάνουν κυρίως υπόλοιπα των πελατών της θυγατρικής εταιρείας Logicom FZE που έχουν εκχωρηθεί στην Εταιρεία και έχουν προεξοφληθεί μέσω συμβολαίου εμπιστευτικής προεξόφλησης με δικαίωμα αναγωγής.

Οι κίνδυνοι σε σχέση με τους εμπορικούς και άλλους χρεώστες καθώς και πληροφορίες σχετικά με την πρόβλεψη για επισφαλείς χρεώστες παρουσιάζονται στη σημείωση 36.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

23. ΜΕΤΡΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΑ ΜΕΤΡΗΤΩΝ

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	2018 €	2017 €
Μετρητά στο ταμείο	21.808	51.446
Τρεχούμενοι λογαριασμοί με τράπεζες	31.189.618	38.531.361
	31.211.426	38.582.807
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ	2018	2017
	€	€
Μετρητά στο ταμείο	2.853	3.397
Τρεχούμενοι λογαριασμοί με τράπεζες	2.296.882	15.961.968
	2.299.735	15.965.365

Το επιτόκιο καταθέσεων για το 2018 ανέρχεται στο 0%-1,0% ετησίως (2017: 0,5% - 1,0%).

Για σκοπούς της κατάστασης ταμειακών ροών, τα μετρητά και αντίστοιχα μετρητών περιλαμβάνουν:

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

			2018 €	2017 €
Μετρητά στην τράπεζα και στο ταμείο Τραπεζικά παρατραβήγματα (Σημ.30)			31.211.426 (49.530.095)	38.582.807 (40.564.031)
			(18.318.669)	(1.981.224)
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ
			2018 €	2017 €
Μετρητά στην τράπεζα και στο ταμείο Τραπεζικά παρατραβήγματα (Σημ.30)			2.299.735 (29.933.854)	15.965.365 (24.031.913)
			(27.634.119)	(8.066.548)
24. ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ
	2018 Αριθμός	2018	2017 Αριθμός	2017
	μετοχών	€	μετοχών	€
Εγκεκριμένο
Συνήθεις μετοχές του €0,34 η καθεμιά	100.000.000	34.000.000	100.000.000	34.000.000
Εκδομένο και πλήρως εξοφλημένο
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου	74.079.600	25.187.064	74.079.600	25.187.064

Όλοι οι τίτλοι είναι εισηγμένοι και τυγχάνουν διαπραγμάτευσης στο Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου, έχουν ίδια και ίσα δικαιώματα και δεν έχουν περιορισμούς στη μεταβίβασή τους.

Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 74.079.600 25.187.064 74.079.600 25.187.064

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

25. ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ	Διαφορά από μετατροπή μετοχικού κεφαλαίου σε Ευρώ €	Αποθεματικό μετοχών υπέρ το άρτιο €	Αποθεματικό Προσόδου €	Αποθεματικό Επανεκτίμησης €	Αποθεματικό στη Δίκαιη Αξία €	Αποθεματικό συναλλαγματικών διαφορών €	Αποθεματικό αντιστάθμισης €	Αποθεματικό με βάση το νόμο €	Σύνολο €	Δικαίωμα μειοψηφίας €	Σύνολο €
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2017	116.818	10.443.375	47.281.031	4.620.982	730.523	5.132.530	(10.507.021)	977.963	58.796.201	(1.406.215)	57.389.986
Κέρδος για το έτος	-	-	15.624.710	-	-	-	-	-	15.624.710	(996.448)	14.628.262
Συναλλαγματικές διαφορές σε σχέση με ξένες δραστηριότητες Αναβαλλόμενη φορολογία από επανεκτίμηση γης και	-	-	-	-	-	(10.566.579)	3.069.531	-	(7.497.048)	-	(7.497.048)
κτιρίων Πλεόνασμα από επανεκτίμηση επενδύσεων σε	-	-	-	168.689	-	-	-	-	168.689	-	168.689
μετοχές διαθέσιμες προς πώληση	-	-	-	-	1.151.284	-	-	-	1.151.284	-	1.151.284
Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα	-	-	15.624.710	168.689	1.151.284	(10.566.579)	3.069.531	-	9.447.635	(996.448)	8.451.187
Προτεινόμενο μέρισμα του 2016 που πληρώθηκε το 2017 (σημ. 12)	-	-	(4.074.378)	-	-	-	-	-	(4.074.378)	-	(4.074.378)
Μεταφορά	-	-	(400.467)	-	-	-	-	400.467	-	-	-
Αποθεματικό επανεκτίμησης που πραγματοποιήθηκε
λόγω χρήσης	-	-	28.844	(28.844)	-	-	-	-	-	-	-
	-	-	(4.446.001)	(28.844)	-	-	-	400.467	(4.074.378)	-	(4.074.378)
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2017	116.818	10.443.375	58.459.740	4.760.827	1.881.807	(5.434.049)	(7.437.490)	1.378.430	64.169.458	(2.402.663)	61.766.795

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

25. ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ (συνέχεια) TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ Διαφορά από μετατροπή μετοχικού κεφαλαίου σε Ευρώ Αποθεματικό μετοχών υπέρ το άρτιο Αποθεματικό Προσόδου Αποθεματικό Επανεκτίμησης Αποθεματικό στη Δίκαιη Αξία Αποθεματικό συναλλαγματικών διαφορών Αποθεματικό αντιστάθμισης Αποθεματικό με βάση το νόμο Σύνολο Δικαίωμα μειοψηφίας Σύνολο € € € € € € € € € € € Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018 116.818 10.443.375 58.459.740 4.760.827 1.881.807 (5.434.049) (7.437.490) 1.378.430 64.169.458 (2.402.663) 61.766.795 Αλλαγή στην λογιστική αρχή για την εφαρμογή του ΔΠΧΑ9 μετά τη φορολογία - - (1.787.219) - 379.500 - - - (1.407.719) - (1.407.719) Αναπροσαρμοσμένο υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018 116.818 10.443.375 56.672.521 4.760.827 2.261.307 (5.434.049) (7.437.490) 1.378.430 62.761.739 (2.402.663) 60.359.076 Κέρδος για το έτος - - 22.266.227 - - - - - 22.266.227 413.656 22.679.883 Συναλλαγματικές διαφορές σε σχέση με ξένες δραστηριότητες - - - - - 1.162.373 (1.581.709) - (419.336) - (419.336) Αναβαλλόμενη φορολογία από επανεκτίμηση γης και κτιρίων - - - 3.559 - - - - 3.559 - 3.559 Πλεόνασμα άπο επανεκτίμηση επενδύσεων σε μετοχές διαθέσιμες προς πώληση - - - - 231.136 - - - 231.136 - 231.136 Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα - - 22.266.227 3.559 231.136 1.162.373 (1.581.709) - 22.081.586 413.656 22.495.242 Προτεινόμενο μέρισμα του 2017 που πληρώθηκε το 2018 (σημ. 12) - - (4.815.174) - - - - - (4.815.174) - (4.815.174) Μεταφορά στο αποθεματικό προσόδου - - 1.998.622 - (2.492.443) - - 493.821 - - - Αναπροσαρμογή από επαναμέτρηση υποχρέωσης - - 81.673 - - - - - 81.673 - 81.673 Αναβαλλόμενη φορολογία στην αναπροσαρμογή από επαναμέτρηση υποχρέωσης - - (10.701) - - - - - (10.701) - (10.701) - - (2.745.580) - (2.492.443) - - 493.821 (4.744.202) - (4.744.202) Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018 116.818 10.443.375 76.193.168 4.764.386 - (4.271.676) (9.019.199) 1.872.251 80.099.123 (1.989.007) 78.110.116

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

25. ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ (συνέχεια)

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ	Διαφορά από μετατροπή μετοχικού κεφαλαίου σε Ευρώ €	Αποθεματικό μετοχών υπέρ το άρτιο €	Αποθεματικό Προσόδου €	Αποθεματικό Επανεκτίμησης €	Σύνολο €
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2017	116.818	10.443.375	(2.278.852)	2.056.664	10.338.005
Κέρδος για το έτος	-	-	3.623.200	-	3.623.200
Αναβαλλόμενη φορολογία στην επανεκτίμηση γης και κτιρίων	-	-	-	168.689	168.689
Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα	-	-	3.623.200	168.689	3.791.889
Προτεινόμενο μέρισμα του 2016 που πληρώθηκε το 2017 (σημ. 12) Μεταφορά Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018	- - - 116.818	- - - 10.443.375	(4.074.378) 28.844 (4.045.534) (2.701.186)	- (28.844) (28.844) 2.196.509	(4.074.378) - (4.074.378) 10.055.516
Αλλαγή στη λογιστική αρχή για την εφαρμογή του ΔΠΧΑ9	-	-	(948.158)	-	(948.158)
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018	116.818	10.443.375	(3.649.344)	2.196.509	9.107.358
Κέρδος για το έτος	-	-	13.854.859	-	13.854.859
Αναβαλλόμενη φορολογία στην επανεκτίμηση γης και κτιρίων	-	-	-	3.559	3.559
Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα	-	-	13.854.859	3.559	13.858.418
Προτεινόμενο μέρισμα του 2017 που πληρώθηκε το 2018 (σημ. 12)	-	-	(4.815.174)	-	(4.815.174)
	-	-	(4.815.174)	-	(4.815.174)
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018	116.818	10.443.375	5.390.341	2.200.068	18.150.602

Αποθεματικό προσόδου

Το αποθεματικό προσόδου περιλαμβάνει συσσωρευμένα κέρδη ή ζημιές της Εταιρείας.

Αποθεματικό μετοχών υπέρ το άρτιο

Το αποθεματικό μετοχών υπέρ το άρτιο αποτελείται από ποσά που προέκυψαν από την έκδοση μετοχών σε τιμές μεγαλύτερες της ονομαστικής αξίας.

Αποθεματικό που προέκυψε από την αλλαγή στην ονομαστική αξία των μετοχών

Το αποθεματικό που προέκυψε από την αλλαγή στην ονομαστική αξία των μετοχών αποτελείται από τη διαφορά που προέκυψε από την αλλαγή στην ονομαστική αξία των μετοχών, που ακολούθησε την υιοθέτηση του Ευρώ ως το επίσημο νόμισμα της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Αποθεματικό επανεκτίμησης

Το αποθεματικό επανεκτίμησης αποτελείται από τα συσσωρευμένα ποσά των επανεκτιμήσεων της γης και των κτιρίων και της αναβαλλόμενης φορολογίας που προκύπτει από τις επανεκτιμήσεις.

Αποθεματικό Δίκαιης Αξίας

Το αποθεματικό δίκαιης αξίας αποτελείται από τα συσσωρευμένα ποσά των επανεκτιμήσεων των επενδύσεων διαθέσιμων προς πώληση στη δίκαιη τους αξία.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

25. ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ (συνέχεια)

Αποθεματικό Συναλλαγματικών Διαφορών

Το αποθεματικό συναλλαγματικών διαφορών αποτελείται από τις συσσωρευμένες συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από τη μετατροπή των ιδίων κεφαλαίων των θυγατρικών εταιρειών του εξωτερικού και τις συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από τα μακροπρόθεσμα δάνεια της ιθύνουσας εταιρείας προς τις θυγατρικές εταιρείες του εξωτερικού.

Οι συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από τα μακροπρόθεσμα δάνεια σε θυγατρικές εταιρείες του εξωτερικού μεταφέρονται στα λοιπά συνολικά έσοδα και παρουσιάζονται στο αποθεματικό συναλλαγματικών διαφορών στις οικονομικές καταστάσεις του Συγκροτήματος. Οι συναλλαγματικές διαφορές μεταφέρονται στο κέρδος ή ζημιά κατά τη διάθεση της θυγατρικής εταιρείας. Αναβαλλόμενη φορολογία που προκύπτει από τη καθαρή συναλλαγματική διαφορά στη μετατροπή των μακροπρόθεσμων δανείων μεταφέρεται στα λοιπά συνολικά έσοδα και παρουσιάζεται στο αποθεματικό συναλλαγματικών διαφορών.

Οι συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από μακροπρόθεσμα δάνεια σε θυγατρικές εταιρείες του εξωτερικού, αναγνωρίζονται στο κέρδος ή ζημιά στο έτος που προκύπτουν στις οικονομικές καταστάσεις της ιθύνουσας Εταιρείας.

Αποθεματικό Αντιστάθμισης

Το αποθεματικό αντιστάθμισης αποτελείται από τα συσσωρευμένα ποσά της αντιστάθμισης της καθαρής επένδυσης σε θυγατρικές εταιρείες του εξωτερικού με υποχρεώσεις του Συγκροτήματος σε ξένο νόμισμα.

Αποθεματικό με βάση το νόμο σε θυγατρικές εταιρείες του Συγκροτήματος

Το αποθεματικό αυτό αποτελείται από ποσά που μεταφέρονται κάθε χρόνο από το αποθεματικό προσόδου σε αυτό το αποθεματικό, σύμφωνα με τις πρόνοιες των νόμων που ισχύουν στις συγκεκριμένες χώρες.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

26. ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΑΛΛΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ	Υποχρεώσεις από εξαγορά εργασιών €
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2017 Πληρωμές κατά τη διάρκεια του έτους	160.000 (40.000)
Προσθήκες από εξαγορά εργασιών	99.650
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018	219.650
Πληρωμές κατά τη διάρκεια του έτους	(40.000)
Συναλλαγματικές διαφορές	(107)
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018	179.543

Υποχρεώσεις από εξαγορά εργασιών

Οι υποχρεώσεις από εξαγορά εργασιών αφορούν:

Ποσό €80.000 (2017: €120.000) αφορά υπόλοιπο οφειλόμενο στον προηγούμενο ιδιοκτήτη της Inteli-scape Ltd όπως αυτό αναπροσαρμόστηκε λόγω πληρωμών και αναθεωρημένων συμφωνιών. Το ποσό αυτό είναι πληρωτέο σε ισόποσες δόσεις των €40.000 ανά έτος.
Ποσό ύψους €99.650 αφορά υπόλοιπο οφειλόμενο στη Gemini SP S.r.l. σε σχέση με την εξαγορά εργασιών από την θυγατρική εταιρεία του Συγκροτήματος Logicom IT Distribution S.r.l. (σημ. 15). To ποσό είναι πληρωτέο εφόσον δεν προκύψουν οφειλές που να επιβαρύνουν τη Logicom IT Distribution S.R.L. και εφόσον οι πωλητές δεν διεξάγουν ανταγωνιστικές εργασίες με αυτές που εξαγοράστηκαν από τη Logicom IT Distribution S.R.L.. Το ποσό αυτό είναι πληρωτέο σε εφάπαξ πληρωμή σε 5 έτη.

Τα ποσά που περιλαμβάνονται στην ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

	TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ		Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ
	2018	2017	2018	2017
	€	€	€	€
Προβλέψεις που θα χρησιμοποιηθούν μετά από
δώδεκα μήνες	139.543	179.650	-	-
Προβλέψεις που θα χρησιμοποιηθούν εντός δώδεκα
μηνών	40.000	40.000	-	-

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

27. ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

	TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ
	2018	2017
	€	€
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου	1.972.842	1.640.764
Χρέωση στα αποτελέσματα	803.415	627.614
Αναπροσαρμογή από επαναμέτρηση της υποχρέωσης μετά φόρων	(70.972)	-
Πληρωμές κατα τη διάρκεια του έτους	(368.976)	(103.943)
Συναλλαγματικές διαφορές	80.265	(191.593)
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου	2.416.574	1.972.842

Τα ποσά που περιλαμβάνονται στην ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

	TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ 2018	2017
	€	€
Προβλέψεις που θα χρησιμοποιηθούν μετά από δώδεκα μήνες Προβλέψεις που θα χρησιμοποιηθούν εντός δώδεκα μηνών	2.402.931 13.643	1.959.882 12.960
	2.416.574	1.972.842
	TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ 2018	2017
	€	€
Καθαρή υποχρέωση καθορισμένων παροχών	2.416.574	1.972.842
Σύνολο πρόβλεψης για τερματισμό απασχόλησης	2.416.574	1.972.842
TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ	Καθορισμένη υποχρέωση ωφελημάτων
	2018	2017
	€	€
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου	1.972.842	1.444.215
Κανονικό κόστος	608.027	830.475
Κόστος τόκου	57.492	44.995
	665.519	875.470
Αναπροσαρμογές εμπειρίας	(71.143)	-
Επίδραση από μεταβολές στις συναλλαγματικές ισοτιμίες	174.840	(86.128)
	103.697	(86.128)
Συνεισφορές που έχουν καταβληθεί από τον εργοδότη	(19.203)	-
Ωφελήματα που καταβλήθηκαν	(306.281)	(260.715)
	(325.484)	(260.715)
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου	2.416.574	1.972.842

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

27. ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ (συνέχεια)

				TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ
			2018	2017
Παραδοχές			%	%
Επιτόκιο προεξόφλησης			3,82	3,82
Αναμενόμενη αύξηση μισθών			2,73	2,73
Διάρκεια του σχεδίου αφυπηρέτησης καθορισμένου ωφελήματος (έτη)			15,94	16,94
TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ	2018	2017	2018	2017
Ανάλυση ευαισθησίας:	%	%	%	%
0,5% μεταβολή	Αύξηση		Μείωση
Επιτόκιο προεξόφλησης	(6,9)	(6,9)	7,7	7,6
Αναμενόμενη αύξηση μισθών	7,0	(6,3)	6,9	(6,3)

Το Συγκρότημα συνεισφέρει σε σχέδιο αφυπηρέτησης καθορισμένου ωφελήματος σε θυγατρικές εταιρείες στη βάση των κατα τόπους νομοθεσιών. Οι συνεισφορές αφορούν θυγατρικές εταιρείες στην Ελλάδα, την Ιταλία, τον Λίβανο, το Κουβέιτ, το Ομάν, το Κατάρ και την Τουρκία ωστόσο τα σημαντικότερα ποσά αφορούν τις θυγατρικές εταιρείες στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία.

28. ΕΜΠΟΡΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΠΙΣΤΩΤΕΣ

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	2018	2017
	€	€
Εμπορικοί πιστωτές	87.960.755	89.177.076
Οφειλόμενα έξοδα	11.494.198	7.047.807
Άλλοι πιστωτές	23.348.711	20.388.862
Αναβαλλόμενο εισόδημα	6.250.258	4.440.650
	129.053.922	121.054.395
Μη κυκλοφορούντα πληρωτέα ποσά
Δάνεια οφειλόμενα σε συνδεδεμένες εταιρείες	11.241.317	11.066.714
Άλλοι πιστωτές	4.953	-
Κυκλοφορούντα πληρωτέα ποσά	117.807.652	109.987.681
	129.053.922	121.054.395

Οι άλλοι πιστωτές στα μη κυκλοφορούντα πληρωτέα ποσά αφορούν υπόλοιπο δανείου που σύναψε η θυγατρική εταιρεία Verendrya Ventures Limited με την Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λίμιτεδ σε σχέση με τη συμμετοχή της τελευταίας στις μονάδες αφαλάτωσης στην Επισκοπή και στη Λάρνακα.

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ

	2018	2017
	€	€
Εμπορικοί πιστωτές	28.143.336	51.644.201
Οφειλόμενα έξοδα	1.519.047	1.288.138
Άλλοι πιστωτές	1.901.342	2.244.580
	31.563.725	55.176.919

Οι κίνδυνοι σε σχέση με τους εμπορικούς και άλλους πιστωτές παρουσιάζονται στη σημείωση 36.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

29. ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΠΡΑΚΤΕΟΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΤΕΟΣ

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	2018 €	2017 €
Φόρος εισπρακτέος	382.881	739.810
Φόρος πληρωτέος	846.263	1.483.489
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ	2018 €	2017 €
Φόρος πληρωτέος	3.319	3.307

Κατα τη διάρκεια του έτους 2017, το ποσό €6.482.702 που αφορούσε φόρο εισπρακτέο ο οποίος είχε καταβληθεί από τη θυγατρική Enet Solutions Logicom S.A., έχει εισπραχθεί.

30. ΔΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΠΑΡΑΤΡΑΒΗΓΜΑΤΑ

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	2018	2017
	€	€
Μακροπρόθεσμα δάνεια	31.734.431	17.749.332
Βραχυπρόθεσμα δάνεια	58.138.882	62.295.134
Τραπεζικά παρατραβήγματα (Σημ.23)	49.530.095	40.564.031

	139.403.408	120.608.497
Τα μακροπρόθεσμα δάνεια του Συγκροτήματος είναι αποπληρωτέα ως ακολούθως:
TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ	2018 €	2017 €
Εντός ενός έτους Μεταξύ δύο και πέντε ετών	8.337.235 23.397.196 31.734.431	4.423.077 13.326.255 17.749.332
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ	2018	2017

	€	€
Μακροπρόθεσμα δάνεια	23.283.298	11.006.496
Βραχυπρόθεσμα δάνεια	33.915.953	23.733.890
Τραπεζικά παρατραβήγματα (Σημ.23)	29.933.854	24.031.913
	87.133.105	58.772.299

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

30. ΔΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΠΑΡΑΤΡΑΒΗΓΜΑΤΑ (συνέχεια)

Τα μακροπρόθεσμα δάνεια της Εταιρείας είναι αποπληρωτέα ως ακολούθως:

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ

	2018 €	2017 €
Εντός ενός έτους Μεταξύ δύο και πέντε ετών	6.568.820 16.714.478	3.850.411 7.156.085
	23.283.298	11.006.496

Τα μακροπρόθεσμα δάνεια του Συγκροτήματος και της Εταιρείας αποτελούνται από:

Δάνειο σε ΕΥΡΩ αποπληρωτέο σε τρία έτη, με 12 ισόποσες τριμηνιαίες δόσεις των ΕΥΡΩ 174.903. Το επιτόκιο είναι ίσο με το EURIBOR 3 μηνών πλέον 3,0% ετησίως και η πρώτη καταβολή δόσης έγινε στις 28 Φεβρουαρίου 2018.

Δάνειο σε ΕΥΡΩ αποπληρωτέο σε τρία έτη, με 12 ισόποσες τριμηνιαίες δόσεις των ΕΥΡΩ 787.700. Το επιτόκιο είναι ίσο με το EURIBOR 3 μηνών πλέον 3,0% ετησίως και η πρώτη καταβολή δόσης έγινε στις 31 Μαρτίου 2018.

Δάνειο σε ΕΥΡΩ αποπληρωτέο σε δεκατέσσερα έτη, με 168 ισόποσες μηνιαίες δόσεις των ΕΥΡΩ 47.901. Το επιτόκιο είναι ίσο με το EURIBOR 6 μηνών πλέον 3,15% ετησίως και η πρώτη καταβολή δόσης έγινε στις 27 Ιουλίου 2017.

Δάνειο σε ΕΥΡΩ αποπληρωτέο σε οκτώ έτη, με 32 ισόποσες τριμηνιαίες δόσεις των ΕΥΡΩ 516.488. Το επιτόκιο είναι ίσο με το EURIBOR 3 μηνών πλέον 3,25% ετησίως και η πρώτη καταβολή δόσης έγινε στις 13 Ιουνίου 2018.

Δάνειο σε ΕΥΡΩ αποπληρωτέο σε πέντε έτη, με 20 ισόποσες τριμηνιαίες δόσεις των ΕΥΡΩ 163.114. Το επιτόκιο είναι ίσο με το EURIBOR 3 μηνών πλέον 3,25% ετησίως και η πρώτη καταβολή δόσης έγινε στις 22 Απριλίου 2018.

Δάνειο σε AED αποπληρωτέο σε δύο έτη με 8 ισόποσες τριμηνιαίες δόσεις των AED1.375.000 πλέον τόκων. Το επιτόκιο είναι ίσο με EIBOR 3 μηνών πλέον 3,25% ετησίως και η πρώτη καταβολή δόσης έγινε τον Φεβρουάριο του 2019.

Το μεσοσταθμικό κόστος του τραπεζικού παρατραβήγματος είναι 4,6% ετησίως (2017: 4,3%). Τα τραπεζικά παρατραβήγματα είναι πληρωτέα σε πρώτη ζήτηση από τις εν λόγω τράπεζες.

Το επιτόκιο των βραχυπρόθεσμων δανείων υπολογίζεται σε USD LIBOR 3 μηνών πλέον 2,90% ετησίως, USD LIBOR 3 μηνών πλέον 2,75% ετησίως και USD LIBOR 3 μηνών πλέον 2,80% ετησίως (2017: USD LIBOR 3 μηνών πλέον 2,90% ετησίως και USD LIBOR 3 μηνών πλέον 2,75% ετησίως και USD LIBOR 3 μηνών πλέον 2,80% ετησίως). Τα βραχυπρόθεσμα δάνεια είναι αποπληρωτέα εντός τριών μηνών από τη σύναψή τους.

Το διαθέσιμο προς χρήση υπόλοιπο του ορίου τραπεζικών παρατραβηγμάτων του Συγκροτήματος κατά την 31 Δεκεμβρίου 2018 ανερχόταν σε €115 εκατομμύρια (2017: €99,6 εκατομμύρια) και της Εταιρείας σε €8,5 εκατομμύρια (2017: €29,9 εκατομμύρια).

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

30. ΔΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΠΑΡΑΤΡΑΒΗΓΜΑΤΑ (συνέχεια)

Συμφιλίωση υποχρεώσεων που απορρέουν από χρηματοδοτικές δραστηριότητες:

ΤΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ	Τραπεζικά Δάνεια €	Παρατραβήγμα τα τραπεζών €	Αποθεματικό Προσόδου €	Σύνολο €
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018	80.044.466	40.564.031	58.459.740	179.068.237
Ταμειακές συναλλαγές: Εισπράξεις από τραπεζικό δανεισμό Αποπληρωμές κεφαλαίου Μερίσματα που πληρώθηκαν	75.253.796 (66.718.211) -	- - -	- - (4.815.174)	75.253.796 (66.718.211) (4.815.174)
Σύνολο αλλαγών απο χρηματοδοτικές ταμιακές ροές	8.535.585	-	(4.815.174)	3.720.411
Επίδραση των αλλαγών στις ισοτιμίες νομισμάτων Αλλαγή στα παρατραβήγματα τραπεζών Χρεωστικοί τόκοι	1.293.262 - 4.799.815	- 8.966.064 1.189.503	- - -	1.293.262 8.966.064 5.989.318
Μη ταμειακές συναλλαγές: Χρεωστικοί τόκοι	(4.799.815)	(1.189.503)	-	(5.989.318)
Σύνολο άλλων αλλαγών από υποχρεώσεις	-	8.966.064	-	8.966.064
Σύνολο άλλων αλλαγών στα αποθεματικά	-	-	23.198.528	23.198.528
Υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2018	89.873.313	49.530.095	76.843.094	216.246.502

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ	Τραπεζικά Δάνεια €	Παρατραβήγματα τραπεζών €	Αποθεματικό Προσόδου €	Σύνολο €
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου 2018	34.740.386	24.031.913	(2.701.186)	56.071.113
Ταμειακές συναλλαγές: Εισπράξεις από τραπεζικό δανεισμό Αποπληρωμές κεφαλαίου Μερίσματα που πληρώθηκαν	50.043.166 (27.584.301) -	- - -	- - (4.815.174)	50.043.166 (27.584.301) (4.815.174)
Σύνολο αλλαγών απο χρηματοδοτικές ταμιακές ροές	22.458.865	-	(4.815.174)	17.643.691
Μη ταμειακές συναλλαγές: Χρεωστικοί τόκοι Τόκοι που πληρώθηκαν Αλλαγή στα παρατραβήγματα τραπεζών	2.042.776 (2.042.776) -	1.105.350 (1.105.350) 5.901.941	- - -	3.148.126 (3.148.126) 5.901.941
Σύνολο άλλων αλλαγών από υποχρεώσεις	-	5.901.941	-	5.901.941
Σύνολο άλλων αλλαγών στα αποθεματικά	-	-	12.770.755	12.770.755

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

30. ΔΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΠΑΡΑΤΡΑΒΗΓΜΑΤΑ (συνέχεια)

Οι τραπεζικές διευκολύνσεις είναι εξασφαλισμένες με:

1. Την εγγύηση της εταιρείας Logicom Solutions Ltd για \$6.600.000, €24.366.000, €6.500.000, €528.672
1. Πρώτη υποθήκη με αριθμό Y2256/95 σε εργοστάσιο και γραφεία στη Λάρνακα με αρ. εγγρ. L6 στο όνομα της Logicom (Overseas) Limited ύψους €170.861 (εξασφαλίζει επίσης και τις υποχρεώσεις της εταιρείας Logicom (Overseas) Limited).
1. Πρώτη υποθήκη με αριθμό Y1858/99 ποσού €598.010, δεύτερη υποθήκη με αριθμό Y3404/99 ποσού €256.290 και τρίτη υποθήκη με αριθμό Y3405/99 ποσού €170.860 σε κτίριο με αριθμό εγγραφής Ν1664 στην Αγία Παρασκευή ιδιοκτησίας της εταιρείας Logicom Public Limited.
1. Πρώτη υποθήκη αρ. Υ1953/99 ημερομηνίας 9 Μαρτίου 1999 πάνω στο οικόπεδο αρ. εγγραφής Ν 1665 στη Λευκωσία (Στρόβολος - Αγία Παρασκευή) ύψους €133.270 ιδιοκτησίας της εταιρείας Logicom Public Limited.
1. Δεύτερη υποθήκη αρ. Υ5753/00 ημερομηνίας 21 Ιουλίου 2000 πάνω στο οικόπεδο αρ. εγγραφής Ν 1665 στη Λευκωσία (Στρόβολος - Αγία Παρασκευή) ύψους €136.688 ιδιοκτησίας της εταιρείας Logicom Public Limited.
1. Πρώτη υποθήκη αρ. Y791/18 ημερομηνίας 16 Φεβρουαρίου 2018 πάνω στο οικόπεδο αρ. εγγραφής 10/2003 στη Λευκωσία (περιοχή Απόστολος Βαρνάβας – Άγιος Μακάριος (Δήμος Στροβόλου)) ύψους €6.500.000 ιδιοκτησίας της εταιρείας Najada Holdings Limited.
1. Ανάθεση χρεωστών της Logicom Public Limited για ποσό \$9.837.208 και €1.490.667
1. Την εγγύηση της εταιρείας Logicom (Overseas) Limited €170.861.
1. Εταιρική εγγύηση από την Logicom Public Limited χωρίς περιορισμό ποσού.
1. Εταιρική εγγύηση από την Logicom Public Limited ύψους \$40.000.000, \$36.000.000, \$1.500.000, €1.500.000, €1.500.000, AED 30.000.000, AED 35.000.000, JOD700.000, €4.800.000, \$500.000, €216.000, €6.500.000 και €6.103.000.
1. Εγγύηση ασφάλειας πυρός ύψους €1.500.000.
1. Ενεχυρίαση εισηγμένων κινητών αξιών της εταιρείας Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Εταιρεία Λτδ, ιδιοκτησίας της Logicom Services Limited.

31. ΧΡΕΩΣΤΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΙΑ

	TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ		Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ
	2018	2017	2018	2017
	€	€	€	€
Υποχρεώσεις	3.470.451	1.781.542	3.470.451	1.781.542

Η Εταιρεία έχει συνάψει συμφωνία για χρηματοδότηση τιμολογίων συγκεκριμένων προμηθευτών, με την FIMBank PLC με όριο χρηματοδότησης €3,3εκ. Η Εταιρεία χρησιμοποιεί αυτή τη διευκόλυνση για εξόφληση τιμολογίων αγορών από τη Hewlett Packard Europe B.V. και τη Microsoft Ireland Operations Ltd.

Η έκθεση του Συγκροτήματος σε κίνδυνο ρευστότητας γνωστοποιείται στη σημείωση 36 των ενοποιημένων και χωριστών οικονομικών καταστάσεων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

32. AΝΑΒΑΛΛΟΜΕΝΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ

Υποχρεώσεις/ Ενεργητικό αναβαλλόμενης φορολογίας

	Μεταφορά στην Κατάσταση
				Λοιπών
	Υποχρεώσεις 2018	Ενεργητικό 2018	Μεταφορά στα Αποθεματικά	Συνολικών Εσόδων	Υποχρεώσεις 2017	Ενεργητικό 2017
	€	€	€	€	€	€
TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ
Αναβαλλόμενη φορολογία που
προκύπτει από:
Προσωρινές διαφορές που προκύπτουν
από διαφορές μεταξύ αποσβέσεων και
κεφαλαιουχικών εκπτώσεων	(143.308)	34	-	(52.076)	(86.506)	(4.692)
Προσωρινές διαφορές που προκύπτουν
από τη ζημιά έτους	-	1.461.672	-	332.336	-	1.129.336
Επανεκτίμηση γης και κτιρίων	(269.258)	-	3.559	-	(272.817)	-
Προσωρινές διαφορές που προκύπτουν
από έξοδα διοίκησης	-	795.145	10.038	290.579	(54.525)	559.091
Προσωρινές διαφορές που προκύπτουν
από συναλλαγματική διαφορά που δεν
πραγματοποιήθηκε	(64.609)	96.696	-	460.047	(429.680)	1.720
Συναλλαγματική διαφορά	64.753	(48.491)	-	-	49.328	(66.408)
	(412.422)	2.305.056	13.597	1.030.886	(794.200)	1.619.047
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Αναβαλλόμενη φορολογία που
προκύπτει από:
Προσωρινές διαφορές που προκύπτουν από διαφορές μεταξύ αποσβέσεων και
κεφαλαιουχικών εκπτώσεων	(82.830)	-	-	(56.096)	(26.734)	-
Προσωρινές διαφορές που προκύπτουν
από τη ζημιά έτους	-	1.341.864	-	382.336	-	959.528
Επανεκτίμηση γης και κτιρίων	(269.258)	-	3.559	-	(272.817)	-
	(352.088)	1.341.864	3.559	326.240	(299.551)	959.528

Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται όταν υπάρχει νομικά ισχυρό δικαίωμα συμψηφισμού τρεχόντων φορολογικών στοιχείων ενεργητικού με τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις και όταν οι αναβαλλόμενοι φόροι σχετίζονται με την ίδια φορολογική αρχή.

Η αναβαλλόμενη φορολογία εισπρακτέα αφορά κυρίως αναβαλλόμενη φορολογία από τις φορολογικές ζημιές της Εταιρείας. Πέραν αυτού η Εταιρεία αναμένεται να πραγματοποιήσει φορολογικά κέρδη στις αμέσως επόμενες χρονιές με βάση το συνολικό σχεδιασμό που έχει ετοιμαστεί σε σχέση με τις εργασίες της.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

33. ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

Οι σημαντικότερες εγγυήσεις έχουν ως ακολούθως:

(1) Η Εταιρεία παραχώρησε τραπεζική εγγύηση ύψους μέχρι ΔΟΛ. ΗΠΑ 3.600.000 (€3.144.105) σε ξένο προμηθευτή της για παραχώρηση εμπορικής πίστωσης. Η εγγυητική αυτή ισχύει από 19 Αυγούστου 2018 μέχρι 18 Αυγούστου 2019.
(2) Η Εταιρεία παραχώρησε δεύτερη τραπεζική εγγύηση ύψους μέχρι ΔΟΛ. ΗΠΑ 400.000 (€349.345) σε δεύτερο ξένο προμηθευτή της για παραχώρηση εμπορικής πίστωσης. Η εγγυητική αυτή ισχύει από 19 Αυγούστου 2018 μέχρι 18 Αυγούστου 2019.
(3) Η Εταιρεία παραχώρησε τρίτη τραπεζική εγγύηση ύψους μέχρι ΕΥΡΩ 1.700.000 σε τρίτο ξένο προμηθευτή της για παραχώρηση εμπορικής πίστωσης. Η εγγυητική αυτή ισχύει από 12 Αυγούστου 2018 μέχρι 11 Αυγούστου 2019.
(4) Η Εταιρεία παραχώρησε τέταρτη τραπεζική εγγύηση ύψους μέχρι €450.000 σε τέταρτο ξένο προμηθευτή της για παραχώρηση εμπορικής πίστωσης. Η εγγυητική αυτή ισχύει από 12 Αυγούστου 2018 μέχρι 11 Αυγούστου 2019.
(5) Η Εταιρεία παραχώρησε πέμπτη τραπεζική εγγύηση ύψους μέχρι ΔΟΛ. ΗΠΑ 1.000.000 (€873.362) σε πέμπτο ξένο προμηθευτή της για παραχώρηση εμπορικής πίστωσης. Η εγγυητική αυτή ισχύει από 13 Απριλίου 2018 μέχρι 12 Απριλίου 2019.
(6) Η Εταιρεία παραχώρησε έκτη τραπεζική εγγύηση ύψους μέχρι ΔΟΛ. ΗΠΑ 300.000 (€262.009) σε έκτο ξένο προμηθευτή της για παραχώρηση εμπορικής πίστωσης. Η εγγυητική αυτή ισχύει από 12 Σεπτεμβρίου 2018 μέχρι 11 Σεπτεμβρίου 2019.
(7) Η Εταιρεία παραχώρησε τραπεζική εγγύηση ύψους μέχρι ΔΟΛ. ΗΠΑ 500.000 (€436.681) σε έβδομο ξένο προμηθευτή της για παραχώρηση εμπορικής πίστωσης. Η εγγυητική αυτή ισχύει από 12 Σεπτεμβρίου 2018 μέχρι 11 Σεπτεμβρίου 2019.
(8) Η Εταιρεία παραχώρησε ογδόη τραπεζική εγγύηση ύψους μέχρι ΕΥΡΩ 34.172 στο Διευθυντή του Τμήματος Τελωνείων για τη χρήση αποθήκης (Bonded Warehouse) στη Ζώνη Ελευθέρου Εμπορίου στη Λάρνακα.
(9) Εταιρείες του Συγκροτήματος παραχώρησαν τραπεζικές εγγυήσεις για σκοπούς συμμετοχής σε κυβερνητικά έργα και έργα στον ιδιωτικό τομέα.

Στις 19 Δεκεμβρίου 2018, η θυγατρική εταιρεία Logicom Saudi Arabia LLC στη Σαουδική Αραβία, παρέλαβε ειδοποίηση για την επιβολή φόρου εισοδήματος και Ζακάτ από τη Αρχή Φορολογίας και Ζακάτ που αφορούν τα λογιστικά έτη 2010 – 2014. Το συνολικό ποσό φόρου και Ζακάτ ανέρχεται σε €2,4 εκ. (SAR10,3 εκ.) πλέον επιβαρύνσεις που θα υπολογιστούν με τη διευθέτηση του φόρου. Η εταιρεία έχει καταθέσει στις 14 Φεβρουαρίου 2019 ένσταση σε σχέση με την απαίτηση. Αυτή τη στιγμή η εταιρεία θεωρεί ότι δεν είναι πιθανή η τελική πληρωμή φόρου και επιβαρύνσεων και για το λόγο αυτό δεν προχώρησε σε πρόβλεψη για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018.

Η εταιρεία έχει υποβάλει τις δηλώσεις της για Ζακάτ και Φόρο Εισοδήματος μέχρι και το 2017 και αναμένει εκτίμηση από τη τοπική Αρχή.

Πέραν από τις φορολογικές υποχρεώσεις που έχουν ήδη υπολογισθεί στις ενοποιημένες και χωριστές οικονομικές καταστάσεις με βάση τα υφιστάμενα στοιχεία, ενδεχομένως να προκύψουν επιπρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις κατά την εξέταση των φορολογικών και άλλων υποθέσεων των εταιρειών του Συγκροτήματος.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

34. ΜΙΣΘΩΣΗ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	2018	2017
	€	€
Εντός ενός έτους	1.884.675	1.887.972
Μεταξύ ενός και πέντε ετών	3.414.139	2.224.089
Πέραν των πέντε ετών	690.731	121.471
	5.989.545	4.233.532

Το Συγκρότημα ενοικιάζει αριθμό κτιρίων, αποθηκών και οχημάτων. Το Συγκρότημα αξιολογεί την κατηγοριοποίηση σε μίσθωση εκμετάλλευσης ή σε ενοικιαγορά. Για το λόγο ότι, πρώτο η γη δεν μεταβιβάζεται και δεύτερο, επειδή τα ενοίκια προσαρμόζονται στα ενοίκια αγοράς σε τακτά χρονικά διαστήματα και για το λόγο ότι το Συγκρότημα δεν συμμετέχει στις υπολειμματικές αξίες των κτιρίων, κρίθηκε ότι ουσιαστικά οι κίνδυνοι και οι ανταμοιβές παραμένουν με τον ιδιοκτήτη. Με βάση τους πιο πάνω παράγοντες, συμπεραίνεται ότι οι μισθώσεις, είναι μισθώσεις εκμετάλλευσης.

Το Συγκρότημα απέκτησε γη στη Ζώνη Ελεύθερου Εμπορίου της Λάρνακας το Δεκέμβριο του 1994 με μίσθωση εκμετάλλευσης από την Κυπριακή Δημοκρατία που λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου 2016 με πρόνοια για ανανέωση για άλλες δύο περιόδους μίσθωσης 33 ετών έκαστη. Η μίσθωση της γης ανανεώθηκε για ακόμη μια περίοδο 33 ετών. Τα ιδιόκτητα κτίρια με αρχικό κόστος αγοράς €130.178 και με μετέπειτα προσθήκες σε τιμή κόστους ύψους €29.672, επανεκτιμήθηκαν στις 10 Μαϊου 2016 και διανεμήθηκαν υπό μορφή μερίσματος στην ιθύνουσα εταιρεία. Η ετήσια μίσθωση ανέρχεται σε €3.210.

Το Συγκρότημα απέκτησε γη στη Ζώνη Ελεύθερου Εμπορίου στο Jebel Ali μέσω της θυγατρικής Logicom FZE στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η γη αποκτήθηκε με μίσθωση εκμετάλλευσης για 10 χρόνια από την 1η Αυγούστου 2007 με πρόνοια για ανανέωση.

Το Συγκρότημα απέκτησε επίσης γραφεία και αποθήκη στην Ελλάδα μέσω της θυγατρικής Enet Solutions - Logicom S.A. με μίσθωση.

Το ποσό των μισθώσεων που αναγνωρίστηκε κατά τη διάρκεια του 2018 στη κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων είναι €1.359.329 (2017: €1.924.688).

Στις μισθώσεις εκμετάλλευσης περιλαμβάνεται μίσθωση ενοικιαγοράς το ποσό της οποίας κρίνεται αμελητέο για να διαχωριστεί.

35. ΔΙΚΑΙΕΣ ΑΞΙΕΣ

Η Διεύθυνση είναι της γνώμης ότι οι δίκαιες αξίες των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων του Συγκροτήματος και της Εταιρείας είναι περίπου οι ίδιες όπως και τα ποσά που εμφανίζονται στις οικονομικές καταστάσεις κατά το τέλος του έτους.

36. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

Τα κύρια χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία του Συγκροτήματος και της Εταιρείας είναι τα μετρητά και αντίστοιχα μετρητών, οι επενδύσεις και οι εμπορικοί και άλλοι χρεώστες. Οι κύριες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις του Συγκροτήματος και της Εταιρείας είναι τα τραπεζικά παρατραβήγματα και δάνεια, και οι εμπορικοί και άλλοι πιστωτές. Το Συγκρότημα και η Εταιρεία εκτίθενται στους ακόλουθους κινδύνους από τα χρηματοοικονομικά τους στοιχεία.

Το Συγκρότημα υιοθέτησε το ΔΠΧΑ 15 και ΔΠΧΑ 9 από την 1 Ιανουαρίου 2018.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

36. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ (συνέχεια)

Λόγω των μεθόδων μετάβασης που επέλεξε το Συγκρότημα και η Εταιρεία κατά την εφαρμογή αυτών των προτύπων, οι συγκριτικές πληροφορίες σε όλες τις οικονομικές καταστάσεις δεν έχουν επαναδιατυπωθεί για να αντανακλούν τις απαιτήσεις των νέων προτύπων εκτός από το να παρουσιάζουν χωριστά ζημιά απομείωσης στις εμπορικές απαιτήσεις και συμβατικά περιουσιακά στοιχεία.

36.1 Πιστωτικός κίνδυνος

Ο πιστωτικός κίνδυνος είναι ο κίνδυνος που απορρέει από τη μη τήρηση των υποχρεώσεων από τα αντίστοιχα μέρη στις συναλλαγές και προκύπτει κυρίως από τους εμπορικούς χρεώστες του Συγκροτήματος και της Εταιρείας. Το Συγκρότημα και η Εταιρεία εφαρμόζουν αρχές που θεωρούνται κατάλληλες και τηρούν τις σχετικές διαδικασίες παρακολούθησης και ελέγχου των πιστώσεων. Οι πιστωτικοί κίνδυνοι παρακολουθούνται σε συνεχή βάση.

Το Συγκρότημα διατηρεί συμφωνία με την Atradius Credit Insurance N.V. ('Εταιρεία Ασφάλισης') για την ασφάλιση των πιστώσεων που το Συγκρότημα παρέχει στους πελάτες του. Η σύναψη συμφωνιών ασφάλισης κρίνεται ως η καταλληλότερη μέθοδος αντιστάθμισης του πιστωτικού κινδύνου.

Η συμφωνία ασφάλισης των εμπορικών χρεωστών και οι διαδικασίες που απαιτούνται από αυτά έχουν επιφέρει σημαντική βελτίωση στην παρακολούθηση και διαχείριση των εμπορικών χρεωστών, κυρίως όσον αφορά την έγκριση πιστωτικών ορίων όπου αυτό γίνεται σε συνεργασία με την Εταιρεία Ασφάλισης των πιστώσεων η οποία διαθέτει τους πόρους για πιο καλή αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας εκάστου χρεώστη. Αναφέρεται ότι η ασφάλιση πιστώσεων καλύπτει εμπορικά εισπρακτέα πέραν από κρατικούς ή ημικρατικούς οργανισμούς καθώς και φυσικά πρόσωπα.

Η λογιστική αξία των επενδύσεων αντιπροσωπεύει τη μέγιστη έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο. Η μέγιστη έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο κατά την ημερομηνία παρουσίασης των ενοποιημένων και χωριστών οικονομικών καταστάσεων ήταν:

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	2018	2017
	€	€
Επενδύσεις διαθέσιμες προς πώληση	-	6.428.220
Επενδύσεις στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων	244.041	16.448
Ποσά οφειλόμενα με από κοινού ελέγχου εταιρείες	22.801.210	21.129.431
Εμπορικοί και άλλοι χρεώστες	206.161.687	181.643.637
Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών	31.189.618	38.582.807
	260.396.556	247.800.543
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ
	2018	2017
	€	€
Επενδύσεις στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων	9.594	9.594
Μακροπρόθεσμα δάνεια σε θυγατρικές εταιρείες	28.406.793	27.554.737
Εμπορικοί και άλλοι χρεώστες	18.780.495	16.750.589
Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών	2.299.735	15.965.365
Yπόλοιπα με θυγατρικές εταιρείες	56.038.179	38.687.577
	105.534.796	98.967.862

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

36. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ (συνέχεια)

36.1 Πιστωτικός κίνδυνος (συνέχεια)

Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών

Το Συγκρότημα κατείχε μετρητά και αντίστοιχα μετρητών ύψους €31.189.618 (2017: €38.582.807), που αποτελούν τη μέγιστη έκθεση πιστωτικού κινδύνου για αυτά τα περιουσιακά στοιχεία, μετά τους εμπορικούς και άλλους χρεώστες για τους οποίους οποιοσδήποτε κίνδυνος έχει περιοριστεί όπως περιγράφεται πιο πάνω. Τα μετρητά και αντίστοιχα μετρητών είναι κατατεθειμένα σε τράπεζες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τα οποία αξιολογούνται Caa3 μέχρι και A1, με βάση την αξιολόγηση του οίκου Moody's, από CCC- μέχρι και A+ με βάση την αξιολόγηση του οίκου Standard & Poor's και από CCC- μέχρι Α+ με βάση την αξιολόγηση του οίκου Fitch.

Η μεγαλύτερη έκθεση του Συγκροτήματος στον πιστωτικό κίνδυνο σε σχέση με τη γεωγραφική διασπορά των εμπορικών χρεωστών έχει ως ακολούθως:

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	2018 €	2017 €
Ευρώπη	62.238.521	60.198.328
Μέση Ανατολή	112.391.993	99.054.989
	174.630.514	159.253.317
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ
	2018 €	2017 €
Ευρώπη	8.320.441	7.862.468
	8.320.441	7.862.468

Σύμφωνα με την πιο πάνω ανάλυση το 36% των εμπορικών χρεωστών του Συγκροτήματος (2017: 38%) προέρχεται από την Ευρώπη. Το 64% (2017: 62%) των εμπορικών χρεωστών του Συγκροτήματος προέρχεται από τη Μέση Ανατολή.

Η ηλικία των υπολοίπων των εμπορικών χρεωστών τα οποία δεν έχουν απομειωθεί παρουσιάζεται ως ακολούθως:

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	2018	2017
	€	€
0 έως 90 μέρες	163.269.268	147.929.889
91 έως 180 μέρες	8.039.684	7.966.276
περισσότερες από 180 μέρες	3.321.562	3.357.152

	174.630.514	159.253.317

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

36. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ (συνέχεια)

36.1 Πιστωτικός κίνδυνος (συνέχεια)

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ

	2018	2017
	€	€
0 έως 90 μέρες	8.056.520	7.264.879
91 έως 180 μέρες	133.101	595.027
περισσότερες από 180 μέρες	130.820	2.562

	8.320.441	7.862.468

Οι άλλοι χρεώστες της Εταιρείας συμπεριλαμβάνουν κυρίως υπόλοιπα πελατών της θυγατρικής εταιρείας Logicom FZE που έχουν εκχωρηθεί στην Εταιρεία (σημείωση 22) ηλικίας 0-90 ημέρες τα οποία θεωρούνται πλήρως ανακτήσιμα.

Η ηλικία των υπολοίπων των θυγατρικών εταιρειών στα βιβλία της Εταιρείας παρουσιάζεται ως ακολούθως:

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ

2018 €	2017 €
56.038.179	38.687.577
	27.554.737 66.242.314
	28.406.793 84.444.972

Για τον καθορισμό της πρόβλεψης για επισφαλείς χρεώστες λήφθηκαν υπόψη η ηλικία των υπολοίπων, τα χαρακτηριστικά των πελατών και των χωρών στις οποίες δραστηριοποιείται το Συγκρότημα, το βαθμό της ασφαλιστικής κάλυψης και κατά πόσον το συγκεκριμένο ποσό ανακτήθηκε μετά το τέλος του χρόνου.

Η πρόβλεψη του έτους που γίνεται για επισφαλείς χρεώστες παρουσιάζει μείωση σε σχέση με την αντίστοιχη πρόβλεψη του 2017. Η Διεύθυνση του Συγκροτήματος εκτιμά ότι η ασφάλιση των εμπορικών πιστώσεων έχει μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο για επισφαλείς χρεώστες. Η πρόβλεψη για επισφαλείς χρεώστες αναλύεται ως ακολούθως:

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

36. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ (συνέχεια)

36.1 Πιστωτικός κίνδυνος (συνέχεια)

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

Χρεώστες εμπορίου	2018 €	2017 €
Την 1 Ιανουαρίου	2.402.504	2.602.436
Αναπροσαρμογή από την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ9	926.869	-
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου μετά την αναπροσαρμογή	3.329.373	2.602.436
Πρόβλεψη για επισφαλείς χρεώστες	509.992	653.135
Aναμενόμενες πιστωτικές ζημιές	(89.106)	-
Μείωση στην πρόβλεψη για επισφαλείς χρεώστες	(315.153)	(273.324)
Συναλλαγματικές διαφορές	(122.429)	(306.419)
Στις 31 Δεκεμβρίου	3.312.677	2.402.504
ΤΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ
Δάνεια εισπρακτέα από συνδεδεμένες εταιρείες	2018	2017
	€	€
Αναπροσαρμογή από την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ9	480.850	-
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου μετά την αναπροσαρμογή	480.850	-
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές	(37.142)	-
Στις 31 Δεκεμβρίου	443.708	-

ΤΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ
Ζημιές απομείωσης εισπρακτέων	2018 €	2017 €
Χρεώστες εμπορίου	105.733	379.811
Δάνεια εισπρακτέα από συνδεδεμένες εταιρείες	(37.142)	-
Στις 31 Δεκεμβρίου	68.591	379.811
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ
Χρεώστες εμπορίου	2018	2017
	€	€
Την 1 Ιανουαρίου	115.208	115.208
Αναπροσαρμογή από την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ9	5.488	-
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου μετά την αναπροσαρμογή	120.696	115.208
Aναμενόμενες πιστωτικές ζημιές	(563)	-
Στις 31 Δεκεμβρίου	120.133	115.208

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

36. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ (συνέχεια)

	Πιστωτικός κίνδυνος (συνέχεια)

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ
Εισπρακτέα από θυγατρικές εταιρείες	2018	2017
	€	€
Αναπροσαρμογή από την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ9	942.670	-
Υπόλοιπο την 1 Ιανουαρίου μετά την αναπροσαρμογή	942.670	-
Πρόβλεψη απομείωσης εισπρακτέου θυγατρικής	1.050.000	137.659
Aναμενόμενες πιστωτικές ζημιές	110.492	-
Στις 31 Δεκεμβρίου	2.103.162	137.659
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ
Ζημιές απομείωσης εισπρακτέων	2018	2017
	€	€
Χρεώστες εμπορίου	(563)	-
Δάνεια εισπρακτέα από συνδεδεμένες εταιρείες	(46.414)	-
Μείωση στην πρόβλεψη για επισφαλείς χρεώστες	1.206.617	137.659
Στις 31 Δεκεμβρίου	1.159.640	137.659

Το Συγκρότημα εκτιμά ότι η δίκαιη αξία των εμπορικών και άλλων χρεωστών δεν διαφέρει σημαντικά από την αξία αναφοράς στις οικονομικές καταστάσεις, καθώς η μέση περίοδος αποπληρωμής των Εμπορικών και άλλων χρεωστών είναι λιγότερη από 6 μήνες.

Το Συγκρότημα εκτιμά αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές για εμπορικές απαιτήσεις χρησιμοποιώντας έναν πίνακα προβλέψεων. Το Συγκρότημα χρησιμοποιεί την πείρα του από το ιστορικό πιστωτικών ζημιών για εμπορικές απαιτήσεις για τα προηγούμενα 5 χρόνια, ύστερα από προσαρμογή ώστε να αντικατοπτρίζονται επιδράσεις των τρεχουσών συνθηκών και προβλέψεις για μελλοντικές συνθήκες που δεν επηρέασαν την περίοδο στην οποία βασίζονται τα ιστορικά δεδομένα και να απαλείφονται οι επιδράσεις των συνθηκών της παρελθούσας περιόδου που δεν αφορούν τις μελλοντικές συμβατικές ταμειακές ροές. Το Συγκρότημα, ανάλογα με τη διαφοροποίηση της πελατειακής του βάσης, χρησιμοποιεί κατάλληλες ομαδοποιήσεις, πχ ανά χώρα/γεωγραφική περιοχή.

Γίνεται εκτίμηση της πιθανότητας αθέτησης καθώς και παραδοχές και εκτιμήσεις για τις πιστωτικές απώλειες σε περίπτωση αθέτησης, για δάνεια σε θυγατρικές ή συνδεδεμένες εταιρείες.Γίνεται επίσης, εκτίμηση για σημαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου στη βάση της μείωσης της πιστοληπτικής ικανότητας του αντισυμβαλλόμενου όπως αυτή καταμετράται από οίκο αξιολόγησης.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

36. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ (συνέχεια)

36.1 Πιστωτικός κίνδυνος (συνέχεια)

Ο πίνακας που ακολουθεί παρέχει πληροφορίες για την έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο και τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες για τους εμπορικούς και άλλους χρεώστες στις 31 Δεκεμβρίου 2018.

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	Μεσοσταθμικά ποσοστά πιστωτικών ζημιών %	Λογιστική αξία προ αποσβέσεων €	Πιστωτικές ζημίες απομείωσης €
Υπόλοιπα που δεν έχουν
απομειωθεί	0,35680	158.224.597	564.578
1 εώς 90 ημέρες	0,5156	17.369.675	89.555
91 εώς 180 ημέρες	6,1519	1.999.999	123.037
Πέραν των 180 ημερών	16,3264	193.215	31.545
		177.787.486	808.715

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ

	Μεσοσταθμικά
	ποσοστά	Λογιστική	Πιστωτικές
	πιστωτικών	αξία προ	ζημίες
	ζημιών	αποσβέσεων	απομείωσης
	%	€	€
Υπόλοιπα που δεν έχουν απομειωθεί	0,0143	7.701.717	1.106
1 εώς 90 ημέρες	0,2282	640.745	1.462
91 εώς 180 ημέρες	1,0313	48.289	498
Πέραν των 180 ημερών	3,7314	49.821	1.859
		8.440.572	4.925

36.2 Κίνδυνος επιτοκίων

Ο κίνδυνος αυτός πηγάζει από την διακύμανση της αξίας των χρηματοοικονομικών μέσων εξαιτίας των αλλαγών στα επιτόκια της αγοράς. Τα έσοδα και ροή μετρητών από εργασίες του Συγκροτήματος και της Εταιρείας εξαρτώνται από αλλαγές στα επιτόκια της αγοράς, εφόσον το Συγκρότημα και η Εταιρεία έχουν σημαντικά περιουσιακά στοιχεία που φέρουν τόκο. Το Συγκρότημα και η Εταιρεία εκτίθενται σε κίνδυνο επιτοκίου αναφορικά με το δανεισμό τους. Ο δανεισμός σε κυμαινόμενα επιτόκια εκθέτει το Συγκρότημα και την Εταιρεία σε κίνδυνο επιτοκίου που αφορά τις ταμειακές ροές. Ο δανεισμός σε σταθερά επιτόκια εκθέτει το Συγκρότημα και την Εταιρεία σε κίνδυνο επιτοκίου που αφορά τη δίκαιη αξία. Η Διεύθυνση του Συγκροτήματος και της Εταιρείας και συγκεκριμένα η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνου παρακολουθεί τις διακυμάνσεις στα επιτόκια σε συνεχή βάση και λαμβάνει τα δέοντα μέτρα.

Τα επιτόκια και οι όροι αποπληρωμής των δανείων και των τραπεζικών διευκολύνσεων αναφέρονται στη σημείωση 30.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

36. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ (συνέχεια)

36.2 Κίνδυνος επιτοκίων (συνέχεια)

Βαθμός επηρεασμού από αυξομειώσεις στα επιτόκια

Πιθανή αύξηση των επιτοκίων κατά 1% σε σχέση με τα μεσοσταθμικά επιτόκια του έτους θα μείωνε το κέρδος του έτους. Για τους σκοπούς της πιο κάτω ανάλυσης, υποθέτουμε ότι όλες οι άλλες παράμετροι παραμένουν σταθερές:

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	2018 €	2017 €
Μακροπρόθεσμα δάνεια	(317.344)	(177.493)
Βραχυπρόθεσμα δάνεια	(581.389)	(622.951)
Τραπεζικά παρατραβήγματα	(495.301)	(405.640)
Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών	311.896	385.314
Χρεωστικά γραμμάτια	(34.705)	(17.815)
	(1.116.843)	(838.585)

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ

	2018 €	2017 €
Μακροπρόθεσμα δάνεια	(232.833)	(110.155)
Βραχυπρόθεσμα δάνεια	(339.160)	(237.339)
Τραπεζικά παρατραβήγματα	(299.339)	(240.319)
Χρεωστικά γραμμάτια	(34.705)	(17.815)
Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών	22.969	159.620
	(883.068)	(446.008)

Μια πιθανή μείωση των επιτοκίων κατά το ίδιο ποσοστό θα είχε ισόποσα αλλά αντίθετα αποτελέσματα στο κέρδος του έτους.

36.3 Συναλλαγματικός κίνδυνος

Ο κίνδυνος αυτός πηγάζει από αρνητικές μεταβολές στις τιμές ξένου συναλλάγματος.

Η Εταιρεία και το Συγκρότημα υπόκεινται σε κίνδυνο συναλλαγματικών διαφορών πάνω σε πωλήσεις, αγορές και δάνεια που γίνονται σε νομίσματα διαφορετικά από το λειτουργικό νόμισμα της Εταιρείας και των θυγατρικών εταιρειών, καθώς και στα μακροπρόθεσμα δάνεια σε θυγατρικές εταιρείες του εξωτερικού. Η Διεύθυνση γνωρίζει τον κίνδυνο συναλλαγματικών διαφορών και εφαρμόζει εναλλακτικές λύσεις αντιστάθμισης του κινδύνου.

Την αντιστάθμιση του κινδύνου συναλλαγματικών διαφορών χειρίζεται ο Οικονομικός Διευθυντής του Συγκροτήματος μαζί με τους Εκτελεστικούς Διοικητικούς Συμβούλους. Το όλο θέμα συζητείται και εξετάζεται στις συνεδρίες της ολομέλειας του Διοικητικού Συμβουλίου για το λόγο ότι η Εταιρεία επηρεάζεται σημαντικά από τις διακυμάνσεις των ισοτιμιών των ξένων νομισμάτων με το Ευρώ.

Οι τρόποι αντιστάθμισης του κινδύνου συναλλαγματικών διαφορών που χρησιμοποιήθηκαν μέχρι σήμερα είναι οι ακόλουθοι:

1. Φυσική Αντιστάθμιση (Natural Hedging). Η Εταιρεία διατηρεί στο μέγιστο δυνατό βαθμό περιουσιακά στοιχεία (επενδύσεις σε θυγατρικές εταιρείες εξωτερικού) και υποχρεώσεις (τραπεζικά παρατραβήγματα, βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα δάνεια) στο ίδιο νόμισμα, κυρίως Δολάριο Αμερικής (ΔΟΛ. ΗΠΑ). Με αυτό τον τρόπο το κέρδος ή η ζημιά στο ενεργητικό αντισταθμίζεται με την αντίστοιχη ζημιά ή κέρδος στις υποχρεώσεις.
1. Το ποσοστό των πωλήσεων σε ξένο νόμισμα επί του συνολικού κύκλου εργασιών, είναι περίπου το ίδιο με το ποσοστό του τραπεζικού δανεισμού σε ξένο νόμισμα σε σχέση με το συνολικό δανεισμό του Συγκροτήματος.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

36. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ (συνέχεια)

36.3 Συναλλαγματικός κίνδυνος (συνέχεια)

1. Ο τραπεζικός δανεισμός γίνεται κυρίως στο νόμισμα στο οποίο οι προμηθευτές τιμολογούν την Εταιρεία.
1. Σε περιπτώσεις εκτέλεσης έργων, όπου το συνολικό κόστος διεκπεραίωσης του έργου είναι γνωστό από τη στιγμή της κατακύρωσης της προσφοράς, τότε χρησιμοποιείται η προαγορά (Forward Contract), για την περίοδο εκτέλεσης του έργου, του συγκεκριμένου ποσού στο ξένο νόμισμα στο οποίο θα τιμολογηθεί η Εταιρεία.
1. Επιπρόσθετα, προαγορά συναλλάγματος γίνεται με βάση τον κύκλο εργασιών σε τακτά χρονικά διαστήματα, π.χ. εβδομαδιαία, για κάλυψη των πληρωμών των προμηθευτών με βάση την περίοδο πίστωσης που παρέχουν στην Εταιρεία. Με αυτό το τρόπο κλειδώνεται η αγορά συναλλάγματος για πληρωμές στους προμηθευτές σε μελλοντικές ημερομηνίες με εισπράξεις από τους εμπορικούς χρεώστες.

Λογιστική αντιστάθμιση της καθαρής επένδυσης σε θυγατρικές εταιρείες του εξωτερικού

Το Συγκρότημα εφαρμόζει λογιστική αντιστάθμισης για να μειώσει τον κίνδυνο συναλλαγματικών διαφορών.

Συγκεκριμένα τα ίδια κεφάλαια και τα μακροπρόθεσμα δάνεια που αποτελούν μέρος της καθαρής επένδυσης στις θυγατρικές εταιρείες Logicom FZE, Logicom Dubai LLC, Logicom (Middle East) SAL, Logicom Jordan LLC και Logicom Saudi Arabia LLC όπου το λειτουργικό νόμισμα είναι το Δολάριο Η.Π.Α αντισταθμίζονται με τραπεζικές υποχρεώσεις του Συγκροτήματος σε Δολάριο Αμερικής. Η αντιστάθμιση ορίζεται σε τριμηνιαία βάση και το ποσό αναπροσαρμόζεται ανάλογα. Η αποτελεσματικότητα της αντιστάθμισης ελέγχεται σε μηνιαία βάση και στο βαθμό που η αντιστάθμιση είναι αναποτελεσματική, οι συναλλαγματικές διαφορές αναγνωρίζονται στη κατάσταση αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων.

Στις 31 Δεκεμβρίου 2018 τα αντισταθμιζόμενα ποσά ανέρχονταν σε ΔΟΛ. ΗΠΑ 40.000.000 καθαρής επένδυσης στις πιο πάνω εταιρείες του εξωτερικού και σε ΔΟΛ. ΗΠΑ 40.000.000 τραπεζικών υποχρεώσεων.

Η λογιστική αξία των χρηματικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων του Συγκροτήματος τα οποία εκφράζονται σε ξένο νόμισμα κατά την ημερομηνία παρουσίασης των ενοποιημένων και χωριστών οικονομικών καταστάσεων είναι ως ακολούθως:

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ	ΔΟΛ. ΗΠΑ
	2018	2017
	€	€
Εμπορικοί και άλλοι χρεώστες	5.162.276	6.808.952
Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών	2.338.091	1.388.393
Εμπορικοί και άλλοι πιστωτές	(63.744.893)	(71.762.684)
Βραχυπρόθεσμα δάνεια	(33.915.953)	(23.733.890)
Τραπεζικά παρατραβήγματα	(24.509.596)	(24.123.165)
	(114.670.075)	(111.422.394)
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ	ΔΟΛ. ΗΠΑ
	2018	2017
	€	€
Εμπορικοί και άλλοι χρεώστες	296.014	1.254.976
Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών	23.147	207.698
Εμπορικοί και άλλοι πιστωτές	(26.128.210)	(48.491.591)
Βραχυπρόθεσμα δάνεια	(33.915.953)	(23.733.890)
Τραπεζικά παρατραβήγματα	(24.509.596)	(23.816.840)
Υπόλοιπα με θυγατρικές εταιρείες	70.475.701	68.285.533
	(13.758.897)	(26.294.114)

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

36. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ (συνέχεια)

36.3 Συναλλαγματικός κίνδυνος (συνέχεια)

Οι ακόλουθες συναλλαγματικές ισοτιμίες χρησιμοποιήθηκαν για την ετοιμασία των ενοποιημένων και χωριστών οικονομικών καταστάσεων:

		Μέση τιμή		Τιμή κατά την ημερομηνία αναφοράς
	2018 €	2017 €	2018 €	2017 €
ΔΟΛ. ΗΠΑ 1	0,8467	0,8852	0,8734	0,8338

Βαθμός επηρεασμού από αυξομειώσεις στις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Πιθανή ενδυνάμωση του Ευρώ έναντι του Δολαρίου ΗΠΑ και των λοιπών νομισμάτων κατά 10% στις 31 Δεκεμβρίου 2018 θα αυξομείωνε αντίστοιχα το κέρδος έτους και το Συμφέρον των Μετόχων. Για τους σκοπούς της πιο κάτω ανάλυσης, υποθέτουμε ότι όλες οι άλλες παράμετροι και κυρίως τα επιτόκια παραμένουν σταθερές:

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	Επίδραση στο συμφέρον των
	μετόχων		Επίδραση στα αποτελέσματα
	2018	2017	2018	2017
	€	€	€	€
ΔΟΛ. ΗΠΑ	4.165.458	6.187.845	10.564.325	1.181.934
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ	Επίδραση στο συμφέρον των
		μετόχων		Επίδραση στα αποτελέσματα
	2018	2017	2018	2017
	€	€	€	€
ΔΟΛ. ΗΠΑ	1.375.890	2.629.411	1.375.890	2.629.411

Μια αποδυνάμωση του Ευρώ έναντι των πιο πάνω νομισμάτων κατά 10% θα είχε ισόποση αλλά αντίθετη επίδραση, με την προϋπόθεση ότι όλες οι άλλες παράμετροι παραμένουν σταθερές.

36.4 Κίνδυνος ρευστότητας

Ο κίνδυνος ρευστότητας είναι ο κίνδυνος που προκύπτει όταν η περίοδος μέσα στην οποία τα περιουσιακά στοιχεία μπορούν να μετατρέπονται σε μετρητά δεν συμπίπτει με την περίοδο μέσα στην οποία οι υποχρεώσεις καθίστανται πληρωτέες. Όταν οι λήξεις δε συμπίπτουν, η αποδοτικότητα μπορεί να αυξηθεί αλλά ταυτόχρονα μπορεί να αυξηθεί και ο κίνδυνος ζημιών. Το Συγκρότημα εφαρμόζει διαδικασίες με σκοπό την ελαχιστοποίηση τέτοιων ζημιών, όπως η διατήρηση ικανοποιητικών ποσών μετρητών και άλλων περιουσιακών στοιχείων με υψηλή ρευστότητα και με τη διατήρηση ενός ικανοποιητικού ποσού σε εξασφαλισμένες πιστωτικές διευκολύνσεις με σκοπό να καλύπτει τις υποχρεώσεις τους όταν αυτές προκύπτουν.

Η Διεύθυνση εκτιμά ότι η δυνατότητα του Συγκροτήματος για προεξόφληση των εμπορικών χρεωστών μέσω της συμφωνίας της εμπιστευτικής προεξόφλησης τιμολογίων χωρίς δικαίωμα αναγωγής, στην Κύπρο, στην Ελλάδα και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μειώνει περαιτέρω τον κίνδυνο ρευστότητας.

Τα δάνεια και τραπεζικά παρατραβήγματα του Συγκροτήματος και της Εταιρείας παρουσιάζονται στη σημείωση 30.

Γίνεται η πιο κάτω αναφορά στις ταμειακές εκροές που προβλέπονται με βάση τα στοιχεία που αναφέρονται στις ενοποιημένες και χωριστές οικονομικές καταστάσεις:

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

36. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ (συνέχεια)

36.4 Κίνδυνος ρευστότητας (συνέχεια)

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

Κίνδυνος Ρευστότητας		Εκροές μετρητών που προκύπτουν από συμβατική υποχρέωση
	Υπόλοιπο	Μέσα σε 6 μήνες	6 - 12 μήνες	1 - 2 έτη	2 - 5 έτη	Περισσότερο από 5 έτη
31 Δεκεμβρίου 2018	€	€	€	€	€	€
Μακροπρόθεσμα δάνεια	31.734.431	4.005.768	4.331.468	8.781.742	4.442.983	10.172.470
Βραχυπρόθεσμα δάνεια	58.138.882	58.138.882	-	-	-	-
Μίσθωση εκμετάλλευσης	5.989.546	1.088.622	796.053	1.278.338	2.135.802	690.731
Εμπορικοί και άλλοι πιστωτές 129.053.922		129.053.922	-	-	-	-
Τραπεζικά παρατραβήγματα	49.530.095	49.530.095	-	-	-	-
Προβλέψεις για υποχρεώσεις	179.543	-	-	40.000	139.543	-
Χρεωστικά γραμμάτια	3.470.451	3.470.451	-	-	-	-
	278.096.870	245.287.740	5.127.521	10.100.080	6.718.328	10.863.201

31 Δεκεμβρίου 2017
Μακροπρόθεσμα δάνεια	17.749.332	2.315.346	2.315.342	8.510.568	1.741.263	2.866.813
Βραχυπρόθεσμα δάνεια	62.295.134	62.295.134	-	-	-	-
Μίσθωση εκμετάλλευσης	4.233.537	1.244.431	643.546	984.273	1.239.816	121.471
Εμπορικοί και άλλοι πιστωτές 121.054.395		109.987.681	-	-	-	11.066.714
Τραπεζικά παρατραβήγματα	40.564.031	25.084.734	15.479.297	-	-	-
Προβλέψεις για υποχρεώσεις	219.650	40.000	-	40.000	139.650	-
Χρεωστικά γραμμάτια	1.781.542	1.781.542	-	-	-	-
	247.897.621	202.748.868	18.438.185	9.534.841	3.120.729	14.054.998

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

36. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ (συνέχεια)

36.4 Κίνδυνος ρευστότητας (συνέχεια)

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Κίνδυνος Ρευστότητας	Εκροές μετρητών που προκύπτουν από συμβατική υποχρέωση
	Υπόλοιπο	Μέσα σε 6 μήνες	6 - 12 μήνες	1 - 2 έτη	2 - 5 έτη	Περισσότερο από 5 έτη
31 Δεκεμβρίου 2018	€	€	€	€	€	€
Μακροπρόθεσμα δάνεια	23.283.298	3.284.410	3.284.410	6.309.094	2.718.408	7.686.976
Βραχυπρόθεσμα δάνεια	33.915.953	33.915.953	-	-	-	-
Μίσθωση εκμετάλλευσης	318.230	64.149	64.149	35.758	71.516	82.658
Εμπορικοί και άλλοι πιστωτές	31.563.725	31.563.725	-	-	-	-
Τραπεζικά παρατραβήγματα	29.933.854	29.933.854	-	-	-	-
Χρεωστικά γραμμάτια	3.470.451	3.470.451	-	-	-	-
	122.485.511	102.232.542	3.348.559	6.344.852	2.789.924	7.769.634

31 Δεκεμβρίου 2017
Μακροπρόθεσμα δάνεια	11.006.496	1.925.209	1.925.206	7.156.081	-	-
Βραχυπρόθεσμα δάνεια	23.733.890	23.733.890	-	-	-	-
Εμπορικοί και άλλοι πιστωτές	55.176.919	55.176.919	-	-	-	-
Τραπεζικά παρατραβήγματα	24.031.913	24.031.913	-	-	-	-
Χρεωστικά γραμμάτια	2.588.889	2.588.889	-	-	-	-
	116.538.107	107.456.820	1.925.206	7.156.081	-	-

36.5 Δίκαιη Αξία

Γίνεται παρουσίαση των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων του Συγκροτήματος και της Εταιρείας όπως αυτά ταξινομούνται σε στοιχεία που αναφέρονται σε χρεολυτικό κόστος ή στη δίκαιη αξία:

Περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις σε χρεωλυτικό κόστος:

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	2018	2017
	€	€
Εμπορικοί και άλλοι χρεώστες	187.245.224	181.643.637
Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών	31.211.426	38.582.807
Μακροπρόθεσμα δάνεια	(31.734.431)	(17.749.332)
Βραχυπρόθεσμα δάνεια	(58.138.882)	(62.295.134)
Τραπεζικά παρατραβήγματα	(49.530.095)	(40.564.031)
Προβλέψεις για υποχρεώσεις	(179.543)	(219.650)
Εμπορικοί και άλλοι πιστωτές	(129.053.922)	(121.054.395)
Χρεωστικά γραμμάτια	(3.470.451)	(1.781.542)
	(53.650.674)	(23.437.640)

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

36. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ (συνέχεια)

36.5 Δίκαιη Αξία (συνέχεια)

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ

	2018	2017
	€	€
Μακροπρόθεσμα δάνεια σε θυγατρικές εταιρείες	28.406.793	27.554.737
Yπόλοιπα με θυγατρικές εταιρείες	55.686.633	38.687.577
Εμπορικοί και άλλοι χρεώστες	18.798.611	16.775.495
Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών	2.299.735	15.965.365
Μακροπρόθεσμα δάνεια	(23.283.298)	(11.006.496)
Βραχυπρόθεσμα δάνεια	(33.915.953)	(23.733.890)
Τραπεζικά παρατραβήγματα	(29.933.854)	(24.031.913)
Εμπορικοί και άλλοι πιστωτές	(31.563.725)	(55.176.919)
Χρεωστικά γραμμάτια	(3.470.451)	(1.781.542)
	(16.975.509)	(16.747.586)

Οι δίκαιες αξίες των χρηματικών περιουσιακών στοιχείων και χρηματικών υποχρεώσεων του Συγκροτήματος και της Εταιρείας είναι περίπου οι ίδιες με τα ποσά που εμφανίζονται στις ενοποιημένες και χωριστές οικονομικές καταστάσεις κατά το τέλος του έτους.

Περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις σε δίκαιη αξία:

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

	2018 €	2017 €
Επενδύσεις στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Επενδύσεις διαθέσιμες προς πώληση	244.041 -	16.448 6.428.220
	244.041	6.444.668
Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ	2018 €	2017 €
Επενδύσεις στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων	9.594	9.594

Ο πίνακας πιο κάτω αναλύει τα στοιχεία ενεργητικού που αναφέρονται στη δίκαιη αξία κατά μέθοδο εκτίμησης της αξίας τους. Τα επίπεδα έχουν προσδιοριστεί ως ακολούθως:

Επίπεδο 1: επενδύσεις που επιμετρούνται στη δίκαιη αξία με βάση χρηματιστηριακές τιμές σε ενεργείς αγορές.
Επίπεδο 2: επενδύσεις που επιμετρούνται στη δίκαιη αξία με βάση μοντέλα αποτίμησης, στα οποία όλα τα στοιχεία που επηρεάζουν σημαντικά τη δίκαιη αξία, είναι βασισμένα σε παρατηρήσιμα στοιχεία της αγοράς.
Επίπεδο 3: επενδύσεις που επιμετρούνται στη δίκαιη αξία με βάση μοντέλα αποτίμησης στα οποία τα στοιχεία που επηρεάζουν σημαντικά τη δίκαιη αξία, δεν είναι βασισμένα σε παρατηρήσιμα δεδομένα της αγοράς.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

36. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ (συνέχεια)

36.5 Δίκαιη Αξία (συνέχεια)

TO ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ

31 Δεκεμβρίου 2018	Επίπεδο 1	Επίπεδο 2	Επίπεδο 3
Επενδύσεις στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων	€ 244.041	€ -	€ -
	244.041	-	-
31 Δεκεμβρίου 2017	Επίπεδο 1 €	Επίπεδο 2 €	Επίπεδο 3 €
Επενδύσεις στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων	16.448	-	-
Επενδύσεις διαθέσιμες προς πώληση	6.428.220	-	-
	6.444.668	-	-

Κατά το 2018 δεν υπήρχαν μεταφορές μεταξύ των τριών επιπέδων που αναφέρονται πιο πάνω.

Η δίκαιη αξία των επενδύσεων στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων βασίζεται στη βάση χρηματιστηριακών τιμών κατά την ημερομηνία αναφοράς.

Η δίκαιη αξία των μετοχών που είναι ταξινομημένες στις επενδύσεις διαθέσιμες προς πώληση βασίζεται στη βάση χρηματιστηριακών τιμών κατά την ημερομηνία αναφοράς.

36.6 Διαχείριση Ιδίων Κεφαλαίων

37. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ

Το Συγκρότημα δραστηριοποιείται στην Κύπρο, στη γεωγραφική περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής με σημαντική παρουσία στην ευρύτερη περιοχή του Αραβικού Κόλπου όπου υπάρχει πολιτική αστάθεια με αποτέλεσμα να δημιουργείται και οικονομική αστάθεια.

Η Κυπριακή οικονομία έχει επιτύχει εντυπωσιακή ανάκαμψη μετά την οικονομική κρίση του 2013 καθώς συνέχισε να ενισχύεται για δεκαπέντε συνεχόμενα τρίμηνα. Η οικονομική ανάκαμψη επιταχύνθηκε το 2017, με το πραγματικό ΑΕΠ να αυξάνεται κατά 4,2% σε ετήσια βάση. Το πραγματικό ΑΕΠ της Κύπρου αυξήθηκε κατά το 2018, σε σχέση με το 2017. Η ανάκαμψη είναι ευρείας βάσεως και έχει συμβάλει στην αύξηση της απασχόλησης σχεδόν σε όλους τους τομείς και στη μείωση της ανεργίας.

Η φάση ανάκαμψης, συνοδευόμενη από θετικές εκπλήξεις, έχει ολοκληρωθεί και η οικονομία εισέρχεται στη φάση ανάπτυξής της. Σε όρους απόλυτων μεγεθών, η αξία της εγχώριας παραγωγής τελικών αγαθών και υπηρεσιών σε σταθερές τιμές, δηλαδή το πραγματικό ΑΕΠ, διαμορφώθηκε στα €19,5 δισ. το 2017 ανακτώντας το επίπεδο που είχε πριν την κρίση. Το ονομαστικό ΑΕΠ, δηλαδή η αξία της εγχώριας παραγωγής τελικών αγαθών και υπηρεσιών σε τρέχουσες τιμές, ανήλθε στα €19,6 δισ. το 2017, από €18,5 δισ. το προηγούμενο έτους.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

37. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ (συνέχεια)

Οι μακροοικονομικές προοπτικές της Κυπριακής οικονομίας είναι θετικές και συνοδεύονται από τη σημαντική αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά το 2018, το σημαντικό ρυθμό αύξησης της απασχόλησης και την περαιτέρω βελτίωση βασικών εγχώριων δεικτών. Η ανάπτυξη αναμένεται ότι θα υποστηριχθεί κυρίως από την ιδιωτική κατανάλωση, τις επενδύσεις και από τη συνεχή βελτίωση στην αγορά εργασίας. Οι δημόσιες δαπάνες αναμένεται επίσης να συμβάλουν θετικά στην ανάπτυξη μέσω δημοσίων επενδύσεων. Μεσοπρόθεσμα, οι προοπτικές της οικονομίας παραμένουν θετικές και αναμένεται ότι η ανάπτυξη θα συνεχιστεί, αν και με βραδύτερο ρυθμό κοντά στον μακροπρόθεσμο μέσο όρο.

Παρά την ανάκαμψη που παρατηρείται σε αρκετούς τομείς της οικονομίας ο ψηλός δείκτης των μη εξυπηρετούμενων χορηγήσεων (ΜΕΧ), η υψηλή ανεργία και το ψηλό δημόσιο και ιδιωτικό χρέος, τα οποία όμως βρίσκονται σε σταθερή πτωτική πορεία ενδέχεται να επηρεάσουν τις μακροοικονομικές προοπτικές της Κυπριακής Οικονομίας και τη σταθερότητα του εγχώριου τραπεζικού συστήματος. Το βελτιωμένο μακροοικονομικό περιβάλλον αναμένεται να στηρίξει περαιτέρω τις προσπάθειες των τραπεζών για την αντιμετώπιση του υψηλού επιπέδου των ΜΕΧ. Ο εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας περί αφερεγγυότητας και εκποιήσεων αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο προς την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Η Διεύθυνση της Εταιρείας δεν είναι σε θέση να προβλέψει όλες τις εξελίξεις που θα μπορούσαν να έχουν αντίκτυπο στην οικονομία της Κύπρου και των χωρών στις οποίες δραστηριοποιείται το Συγκρότημα και κατά συνέπεια, όποια επίδραση, αν υπάρχει, θα μπορούσαν να έχουν στη μελλοντική χρηματοοικονομική επίδοση, τις ταμειακές ροές και τη χρηματοοικονομική θέση της Εταιρείας και του Συγκροτήματος.

Με βάση την αξιολόγηση που έγινε, η διεύθυνση της Εταιρείας και του Συγκροτήματος έχει συμπεράνει ότι δεν χρειάζονται προβλέψεις ή επιπρόσθετες χρεώσεις απομείωσης από αυτές που έχουν ήδη αναγνωριστεί στις ενοποιημένες και χωριστές οικονομικές καταστάσεις.

Η διεύθυνση της Εταιρείας εκτιμά ότι λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα για την αντιμετώπιση οποιονδήποτε προβλημάτων παρουσιαστούν λόγω εξωγενών παραγόντων, με γνώμονα τη διατήρηση της βιωσιμότητας του Συγκροτήματος και την επέκταση των εργασιών του στο παρόν επιχειρηματικό και οικονομικό περιβάλλον.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

38. ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

Το ποσοστό στο κεφάλαιο της Εταιρείας που κατείχαν κατά κυριότητα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, άμεσα ή έμμεσα, έχει ως ακολούθως:

	31/12/2018	28/02/2019 Πλήρως
	Πλήρως
	πληρωθείσες	πληρωθείσες
	Μετοχές	Μετοχές
	%	%
Αδάμος Αδαμίδης1	0,33	0,33
Βαρνάβας Ειρήναρχος2	51,55	51,55
Τάκης Κληρίδης3	0,52	0,52
Γιώργος Παπαϊωάννου4	1,01	1,01
Νίκος Μιχαηλάς5	0,02	0,02
Ανθούλης Παπαχριστοφόρου	0,55	0,55
Αναστάσιος Αθανασιάδης	0,05	0,05

1. Η άμεση συμμετοχή του κ. Αδάμου Αδαμίδη στις 28 Φεβρουαρίου 2019, (αποχώρησε στις 21 Ιουνίου 2018), ανέρχεται στο 0,32% και η έμμεση συμμετοχή, η οποία προκύπτει από τη συμμετοχή της συζύγου του κας. Μάρως Αδαμίδου, στο 0,01%.
1. Η έμμεση συμμετοχή του κ. Βαρνάβα Ειρήναρχου στις 28 Φεβρουαρίου 2019 που ανέρχεται στο 51,55% προκύπτει από τη συμμετοχή της εταιρείας Edcrane Ltd.
1. Η άμεση συμμετοχή του κ. Τάκη Κληρίδη στις 28 Φεβρουαρίου 2019 ανέρχεται στο 0,46% και η έμμεση συμμετοχή, η οποία προκύπτει από τη συμμετοχή της θυγατέρας του κας. Πάμελας Κληρίδη, στο 0,05%.
1. Η άμεση συμμετοχή του κ. Γιώργου Παπαϊωάννου στις 28 Φεβρουαρίου 2019 ανέρχεται στο 1% και η έμμεση συμμετοχή, η οποία προκύπτει από τη συμμετοχή του υιού του κ. Χρίστου Παπαϊωάννου στο 0,0034% και του υιού του κ. Αλέξανδρου Παπαϊωάννου στο 0,0034%.
1. Η έμμεση συμμετοχή του κ. Νίκου Μιχαηλά στις 28 Φεβρουαρίου 2019 που ανέρχεται στο 0,02% προκύπτει από το μερίδιο που του αναλογεί στις μετοχές που κατέχει το Ταμείο Προνοίας Προσωπικού Δήμητρα Επενδυτική Δημόσια Λιμιτεδ.

39. ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΜΕΤΟΧΩΝ

Οι μέτοχοι που κατείχαν, άμεσα ή έμμεσα, πέραν του 5% του κεφαλαίου της Εταιρείας ήταν ως ακολούθως:

	31/12/2018 %	28/02/2019 %
Βαρνάβας Ειρήναρχος1	51,55	51,55
Δήμητρα Επενδυτική Δημοσία Λτδ	10,28	10,28

Η έμμεση συμμετοχή του κ. Βαρνάβα Ειρήναρχου στις 1 Μαρτίου 2018 είναι μέσω της εταιρείας Edcrane Ltd. Η τελική ιθύνουσα εταιρεία του Συγκροτήματος είναι η Takero Limited η οποία κατέχει το 100% των μετοχών της Edcrane Ltd.

40. ΣΥΜΒΑΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

Δεν υπήρξε καμιά σημαντική σύμβαση που υφίσταται ή υφίστατο κατά τη λήξη του οικονομικού έτους και κατά την ημερομηνία έκδοσης των οικονομικών καταστάσεων στην οποία τα μέλη των οργάνων διοίκησης, ο σύζυγος ή τα ανήλικα τέκνα τους έχουν ή είχαν άμεσα ή έμμεσα ουσιώδες συμφέρον, εκτός από τα συμβόλαια εργασίας των κ. Βαρνάβα Ειρήναρχου και κ. Ανθούλη Παπαχριστοφόρου.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

40. ΣΥΜΒΑΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ (συνέχεια)

(1) Συμβόλαιο κ. Βαρνάβα Ειρήναρχου, Διευθύνοντα Σύμβουλου

Συμβόλαιο εργασίας ως Διευθύνων Σύμβουλος της Εταιρείας για δύο έτη από την 1η Ιανουαρίου 2005, με ετήσιο μισθό (13 μήνες) €93.973 ο οποίος θα αυξάνεται κατά ποσοστό ίσο με το ποσοστό του ετήσιου πληθωρισμού όπως καθορίζεται από τον ετήσιο δείκτη στις 31 Ιανουαρίου κάθε έτους ή κατά ποσοστό ίσο προς 4% επί του τελευταίου ετήσιου μισθού, οποιοδήποτε είναι το μεγαλύτερο. Το 2018 ο ετήσιος μισθός του Διευθύνοντα Σύμβουλου ανήλθε σε €151.800. Η Εταιρεία θα καταβάλλει επίσης ετησίως (12 μήνες), για έξοδα παραστάσεως, το ποσό των €25.629 το οποίο θα αυξάνεται, για κάθε μία από τις επόμενες ετήσιες περιόδους, κατά ποσοστό ίσο με το ποσοστό του ετήσιου πληθωρισμού όπως καθορίζεται από τον επίσημο δείκτη στις 31 Ιανουαρίου του έτους, ή κατά ποσοστό ίσο προς 4%, οποιοδήποτε είναι το μεγαλύτερο. Το 2018 το επίδομα για έξοδα παραστάσεως ανήλθε σε €25.000.

Επιπρόσθετα, το συμβόλαιο εργασίας προνοεί ότι η Εταιρεία διαθέτει προς το Σύμβουλο κατάλληλο όχημα και καλύπτει όλα τα σχετικά έξοδα.

Το συμβόλαιο ανανεώθηκε για ένα έτος από την 1η Ιανουαρίου 2019, με ετήσιο μισθό (13 μήνες) €150.000. Η Εταιρεία θα καταβάλλει επίσης ετησίως (12 μήνες), για έξοδα παραστάσεως το ποσό των €25.000.

Ο κ. Βαρνάβας Ειρήναρχος δεσμεύεται να μην ιδρύσει, ή προωθήσει ή συμμετάσχει, καθ' οποιονδήποτε τρόπο στην ίδρυση εταιρείας ή επιχείρησης που να διεξάγει εργασία παρόμοια ή ανταγωνιστική προς την επιχείρηση της Εταιρείας κατά τη διάρκεια της εργοδότησης του και τουλάχιστον για πέντε έτη μετά την αποχώρηση του από την Εταιρεία. Ο κ. Βαρνάβας Ειρήναρχος δέχεται ότι ο περιορισμός αυτός δε θα θεωρείται κατ' ουδένα τρόπο ότι αντιβαίνει προς τη γενική αρχή Restraint of Trade, και ότι θα θεωρείται ως λογικός περιορισμός λόγω του ότι ο εργοδοτούμενος κατά την εισαγωγή της Εταιρείας στο ΧΑΚ ωφελήθηκε από τη δωρεάν έκδοση μετοχών.

(2) Συμβόλαιο κ. Ανθούλη Παπαχριστοφόρου, Οικονομικού Διευθυντή Συγκροτήματος

Το 2018 ο ετήσιος μισθός του κ. Ανθούλη Παπαχριστοφόρου ανήλθε σε €150.750 και το επίδομα για έξοδα παραστάσεως ανήλθε σε €24.000. Η αμοιβή του κ. Ανθούλη Παπαχριστοφόρου για το 2019 θα είναι η ίδια με το 2018.

41. ΑΜΟΙΒΕΣ ΜΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

Οι αμοιβές των μη Εκτελεστικών Διοικητικών Συμβούλων αναλύονται ως ακολούθως:

	2018 €	2017 €
Αδάμος Αδαμίδης	28.200	26.050
Τάκης Κληρίδης	12.300	10.200
Νίκος Μιχαηλάς	12.650	11.600
Γιώργος Παπαιωάννου	11.600	9.500
Αναστάσιος Αθανασιάδης	14.000	12.600
	78.750	69.950

42. ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΜΕΤΑΞΥ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

42. ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΜΕΤΑΞΥ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ (συνέχεια)

Συναλλαγές και υπόλοιπα μεταξύ εταιρειών του Συγκροτήματος:

Τα ποσά που χρέωσε η Logicom Public Limited τις θυγατρικές της εταιρείες και απομειώσεις σε σχέση με υπόλοιπα ήταν τα εξής:

	2018 €	2017 €
Διοικητικές Υπηρεσίες
Logicom Solutions Limited	137.000	137.000
Προμήθειες
Logicom Solutions Limited	120.000	120.000
Απομείωση υπολοίπων θυγατρικών
Enet Solutions LLC	-	136.106
Logicom IT Distribution Limited	1.050.000	-
	1.050.000	136.106

Οι πωλήσεις που έγιναν από τη Logicom Public Ltd στις θυγατρικές της εταιρείες ήταν ως εξής:

	2018	2017
	€	€
Logicom Solutions Limited	2.406.547	1.653.604
Newcytech Business Solutions Ltd	3.682.876	3.145.759
ENET Solutions - Logicom S.A.	26.338.322	20.709.102
Logicom Jordan LLC	4.324.318	4.437.954
Logicom (Middle East) SAL	1.623.236	160.757
Logicom FZE	8.374	26.795
Logicom Italia s.r.l.	44.807	38.537
Logicom Information Technology Distribution s.r.l.	12.128.501	12.737.982
Logicom Saudi Arabia LLC	79	630.059
Verendrya Ventures Ltd	-	631.385

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

42. ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΜΕΤΑΞΥ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ (συνέχεια)

Τα υπόλοιπα μεταξύ της Logicom Public Limited και των θυγατρικών της εταιρειών στα βιβλία της ιθύνουσας εταιρείας ήταν ως εξής:

Μακροπρόθεσμα δάνεια σε θυγατρικές εταιρείες

	2018 €	2017 €
ENET Solutions - Logicom S.A.	2.237.555	2.136.246
Logicom (Middle East) SAL	4.171.441	3.982.573
Logicom FZE	2.589.170	2.471.942
Logicom Jordan LLC	2.669.083	2.548.236
Verendrya Ventures Ltd	16.739.544	16.415.740
	28.406.793	27.554.737

Δεν υπάρχει γραπτή συμφωνία μεταξύ της ιθύνουσας και των θυγατρικών εταιρειών, αναφορικά με τα μακροπρόθεσμα δάνεια εισπρακτέα από θυγατρικές εταιρείες. Τα δάνεια είναι άτοκα και χωρίς καθορισμένη ημερομηνία αποπληρωμής. Τα δάνεια αναγνωρίζονται με βάση τις πρόνοιες του ΔΛΠ 21.

Το μακροπρόθεσμο δάνειο με τη θυγατρική εταιρεία Verendrya Ventures Limited, αφορά σύμβαση για χρηματοδότηση των έργων της αφαλάτωσης στη Λάρνακα και στη Λεμεσό. Το δάνειο φέρει τόκο 1,75% (2017: 4%) ετησίως και δεν έχει καθορισμένη ημερομηνία αποπληρωμής.

Δεν έχει γίνει οποιαδήποτε απομέιωση στο δάνειο με την θυγατρική εταιρεία Verendrya Ventures Limited λαμβάνοντας υπόψη τις αναμενόμενες προεξοφλημένες ταμειακές ροές της θυγατρικής εταιρείας, που αποτελούνται από τις αναμενόμενες προεξοφλημένες ταμειακές ροές της εταιρείας αφαλάτωσης στη Λάρνακα καθώς και της εταιρείας που έχει αναλάβει το αντίστοιχο έργο αφαλάτωσης στη Λεμεσό. Ο καθορισμός των αναμενόμενων προεξοφλημένων ταμειακών ροών βασίζεται σε κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές που εφαρμόστηκαν από τη Διεύθυνση της Verendrya Ventures Limited. (σημείωση 18).

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

42. ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΜΕΤΑΞΥ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ (συνέχεια)

Υπόλοιπα με θυγατρικές εταιρείες

	2018	2017
	€	€
	Χρεωστικό/	Χρεωστικό/
	(Πιστωτικό)	(Πιστωτικό)
Logicom (Overseas) Limited	(337.186)	(317.777)
Netcom Limited	121.634	92.202
Logicom Solutions Limited	425.652	2.817.687
Logicom Services Ltd	18.875.644	(5.719.040)
Newcytech Business Solutions Ltd	102.241	1.016.860
ENET Solutions - Logicom S.A.	(3.535.170)	468.886
ICT Logicom Solutions SA	(194.815)	(201.675)
Logicom Jordan LLC	4.816.054	1.519.800
Logicom (Middle East) SAL	1.120.737	(353.726)
Logicom FZE	(10.354.711)	(9.175.318)
Logicom Dubai LLC	(48.510)	-
Logicom Italia s.r.l.	6.885.528	6.343.927
Logicom IT Distribution Limited	4.335.753	3.812.265
Logicom Saudi Arabia LLC	24.435.628	31.288.216
Logicom Information Technology Distribution s.r.l.	13.338.422	9.201.324
Logicom Trading & Distribution LLC	(786.026)	-
Logicom Distribution Germany GmbH	(425.763)	(620.914)
Najada Holdings Limited	(849.371)	(1.571.423)
Verendrya Ventures Ltd	215.600	86.283
	58.141.341	38.687.577
Αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές από θυγατρικές εταιρείες	(2.103.162)	-
	56.038.179	38.687.577

Τα υπόλοιπα αυτά αποπληρώνονται ανάλογα με τη φύση της συγκεκριμένης συναλλαγής.

Υπόλοιπα με συνδεδεμένες εταιρείες

	2018 €	2017 €
	Χρεωστικό	Χρεωστικό
Μ.Ν. Larnaca Desalination Co Ltd	383	29
M.N. Limassol Water Co. Ltd	-	221
	383	250

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

42. ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΜΕΤΑΞΥ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ (συνέχεια)

Οι πωλήσεις που έγιναν από τη Logicom FZE σε εταιρείες του Συγκροτήματος παρουσιάζονται πιο κάτω:

Πωλήσεις

	2018	2017
	€	€
Logicom Public Limited	220.233	293.894
Logicom Jordan LLC	1.438.376	1.211.854
Logicom (Middle East) SAL	3.180.569	3.069.731
Logicom Dubai LLC	113.104.786	116.512.828
ENET Solutions - Logicom S.A.	1.130	-
Logicom IT Distribution Limited	1.973	41.702
Logicom Saudi Arabia LLC	11.740.956	11.878.595
Logicom Kuwait for Computer Company W.L.L	8.305.454	7.567.860
Logicom Information Technology Distribution s.r.l.	43.446	-
Logicom Trading & Distribution LLC	4.644.506	7.040.086
Logicom LLC	969.315	668.494

Οι πωλήσεις που έγιναν από τη Logicom (Middle East) SAL σε εταιρείες του Συγκροτήματος παρουσιάζονται πιο κάτω:

Πωλήσεις

	2018	2017
	€	€
Logicom Public Limited	1.778	8.040
Logicom FZE	136.851	147.692

Οι πωλήσεις που έγιναν από τη Logicom Dubai LLC σε εταιρείες του Συγκροτήματος παρουσιάζονται πιο κάτω

Πωλήσεις

	2018 €	2017 €
Logicom LLC	-	127
Logicom Trading & Distribution LLC	-	5.677
Logicom FZE	-	103

Οι πωλήσεις που έγιναν από τη Logicom Jordan LLC σε εταιρείες του Συγκροτήματος παρουσιάζονται πιο κάτω:

	2018 €	2017 €
Logicom FZE	-	34.296
Logicom Saudi Arabia LLC	-	360

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

42. ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΜΕΤΑΞΥ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ (συνέχεια)

Οι πωλήσεις που έγιναν από την ENET Solutions - Logicom S.A. σε εταιρείες του Συγκροτήματος παρουσιάζονται πιο κάτω:

Πωλήσεις

	2018	2017
	€	€
Logicom Public Limited	8.698.677	10.116.314
ICT Logicom Solutions SA	44.583	33.329
Logicom Italia s.r.l.	792	1.187
Logicom IT Distribution Limited	14.819.076	12.585.674
Logicom Information Technology Distribution s.r.l.	1.016.734	884.258
Logicom FZE	-	5
Logicom Solutions Limited	-	99
Logicom (Middle East) SAL	-	14

Οι πωλήσεις που έγιναν από τη Logicom Solutions Limited σε εταιρείες του Συγκροτήματος παρουσιάζονται πιο κάτω:

Πωλήσεις

	2018	2017
	€	€
Logicom Public Limited	139.009	889.535
Newcytech Business Solutions Ltd	659.281	650.275
ICT Logicom Solutions SA	1.950.490	2.377.588

Οι πωλήσεις που έγιναν από την Logicom Italia s.r.l σε εταιρείες του Συγκροτήματος παρουσιάζονται πιο κάτω:

Πωλήσεις

	2018 €	2017 €
Logicom Public Limited	-	690
ENET Solutions - Logicom S.A.	453	1.487

Οι πωλήσεις που έγιναν από την Logicom IT Distribution S.r.l. σε εταιρείες του Συγκροτήματος παρουσιάζονται πιο κάτω:

	2018	2017
	€	€
Logicom Public Limited	90.272	2.174
ENET Solutions - Logicom S.A.	91.407	132.867
Logicom Solutions Limited	1.822	344
Logicom Italia s.r.l.	-	2.742

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

42. ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΜΕΤΑΞΥ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ (συνέχεια)

Οι πωλήσεις που έγιναν από την Logicom Saudi Arabia LLC σε εταιρείες του Συγκροτήματος παρουσιάζονται πιο κάτω:

Πωλήσεις

	2018	2017
	€	€
ENET Solutions - Logicom S.A.	5.979	-
Logicom (Middle East) SAL	4.163	8.902
Logicom FZE	11.407	26.160
Logicom Solutions Limited	-	779

Οι πωλήσεις που έγιναν από τη Newcytech Business Solutions Limited σε εταιρείες του Συγκροτήματος παρουσιάζονται πιο κάτω:

Πωλήσεις

	2018 €	2017 €
Logicom Public Limited	13.807	13.554
Logicom Solutions Limited	442.137	343.082
Newcytech Distribution Ltd	137.265	78.150

Οι πωλήσεις που έγιναν από τη Logicom IT Distribution Limited σε εταιρείες του Συγκροτήματος παρουσιάζονται πιο κάτω:

Πωλήσεις

	2018 €	2017 €
ENET Solutions - Logicom S.A.	523.732	362.329
Logicom FZE	66.408	-

Οι πωλήσεις που έγιναν από τη ICT Logicom Solutions S.A. σε εταιρείες του Συγκροτήματος παρουσιάζονται πιο κάτω:

Πωλήσεις

	2018 €	2017 €
Logicom Solutions Limited	231.891	144.046
Logicom Information Technology Distribution s.r.l.	-	9.876

Οι πωλήσεις που έγιναν από τη Logicom Distribution Germany Gmbh σε εταιρείες του Συγκροτήματος παρουσιάζονται πιο κάτω:

	2018 €	2017 €
Logicom Italia s.r.l.	246.347	221.738

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

42. ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΜΕΤΑΞΥ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ (συνέχεια)

Οι πωλήσεις που έγιναν από τη Logicom LLC σε εταιρείες του Συγκροτήματος παρουσιάζονται πιο κάτω:

Πωλήσεις

	2018 €	2017 €
Logicom FZE	-	159.334

Τα υπόλοιπα των εταιρειών του Συγκροτήματος με τη ιθύνουσα Εταιρεία παρουσιάζονται πιο κάτω:

Υπόλοιπα με θυγατρικές εταιρείες

	2018	2017
	€	€
	Χρεωστικό/	Χρεωστικό/
	(Πιστωτικό)	(Πιστωτικό)
Logicom (Overseas) Limited	337.186	317.777
Netcom Limited	(121.634)	(92.202)
Logicom Solutions Limited	(425.652)	(2.817.687)
Logicom Services Ltd	(18.875.644)	5.719.040
Newcytech Business Solutions Ltd	(102.241)	(1.016.860)
ENET Solutions - Logicom S.A.	1.297.615	(2.605.132)
ICT Logicom Solutions SA	194.815	201.675
Logicom Jordan LLC	(7.485.137)	(4.068.036)
Logicom (Middle East) SAL	(5.292.178)	(3.628.847)
Logicom FZE	7.765.541	6.703.376
Logicom Dubai LLC	48.510	-
Logicom Italia s.r.l.	(6.885.528)	(6.343.927)
Logicom IT Distribution Limited	(3.285.753)	(3.812.265)
Logicom Saudi Arabia LLC	(24.435.628)	(31.288.216)
Logicom Information Technology Distribution s.r.l.	(13.338.422)	(9.201.324)
Logicom Trading & Distribution LLC	786.026	-
Logicom Distribution Germany GmbH	425.763	620.914
Najada Holdings Limited	849.371	1.571.423
Verendrya Ventures Ltd	(16.955.144)	(16.502.023)

Κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους εταιρείες του Συγκροτήματος πλήρωσαν μερίσματα στην Εταιρεία, ως ακολούθως:

Μέρισμα χρήσης 2018:

	2018
	€
Logicom FZE	7.860.262
Logicom Jordan LLC	3.930.131
Logicom Services Ltd	5.075.000
	16.865.393

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

43. ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΜΕ ΑΠΟ ΚΟΙΝΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ

Τα υπόλοιπα με από κοινού ελέγχου εταιρείες αφορούν χρηματοδότηση για ανέγερση, συντήρηση και λειτουργία μονάδων αφαλάτωσης στην Κύπρο μέσω της θυγατρικής Verendrya Ventures Limited.

Τα ποσά οφειλόμενα με από κοινού ελέγχου εταιρείες παρουσιάζονται πιο κάτω:

Ποσά οφειλόμενα με από κοινού ελέγχου εταιρείες

	2018 €	2017 €
	Χρεωστικό	Χρεωστικό
Μ.Ν. Larnaca Desalination Co Limited	9.997.401	9.414.767
M.N. Limassol Water Co. Limited	12.007.520	11.714.664
	22.004.921	21.129.431

Τα ποσά εισπρακτέα με από κοινού ελέγχου εταιρείες παρουσιάζονται μετά την αφαίρεση των συσσωρευμένων απομειώσεων που προέκυψαν στις εταιρείες M.N. Limassol Water Co. Limited και M.N. Larnaca Desalination Co. Limited ('η εταιρεία'). Η καθαρή αξία των υπολοίπων στις 31 Δεκεμβρίου 2018 θεωρείται ανακτήσιμη στη βάση των αναμενόμενων μελλοντικών εισροών από τις συγκεκριμένες εταιρείες. Όπως αναφέρεται και στη σημείωση 18 για τον υπολογισμό των αναμενόμενων προεξοφλημένων ταμειακών ροών της εταιρείας έχει χρησιμοποιηθεί κρίση, παραδοχές, υποθέσεις και στοιχεία που περιλαμβάνουν τη νομική γνωμάτευση η οποία σχετίζεται με την εγκυρότητα των αξιώσεων υπέρ και κατά της εταιρείας και σύμφωνα με τη γνώμη των ειδικών συμβούλων σχετικά με το ύψος της αποζημίωσης που αναμένεται να έχει το δικαίωμα να λάβει η εταιρεία. Το Συγκρότημα θεωρεί ότι δεν υπήρξαν ενδείξεις για απομείωση του ποσού οφειλόμενου από την από κοινού ελέγχου εταιρεία Μ.Ν. Limassol Water Co. Limited. Το ποσό οφειλόμενο από την από κοινού ελέγχου εταιρεία M.N. Larnaca Desalination Co. Limited έχει δεχτεί αντιλογισμό απομείωσης ύψους €661.913. (2017: απομείωση €2.214.726).

Το δάνειο με την M.N. Limassol Water Co. Ltd είναι μακροπρόθεσμο, φέρει τόκο 4,5% ετησίως και δεν έχει καθορισμένη ημερομηνία αποπληρωμής. Το δάνειο με την M.N. Larnaca Desalination Co. Ltd είναι μακροπρόθεσμο, δεν φέρει τόκο (2017:4,5%) και δεν έχει καθορισμένη ημερομηνία αποπληρωμής.

Ο τόκος εισπρακτέος για το 2018 ανέρχεται σε €944.299 (2017: €1.195.933) και συμπεριλαμβάνεται στη σημείωση 10.

44. ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ

Δεν υπήρξαν σημαντικά γεγονότα μετά την περίοδο αναφοράς που να έχουν σχέση με την κατανόηση των ενοποιημένων και χωριστών οικονομικών καταστάσεων.

AI assistant

Logicom Public LTD — Annual Report 2018

2477_10-k_2019-03-01_42587ab8-7aaa-48ee-bf99-48ed935c7cb4.pdf

ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2018

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛΙΔΑ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ

ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΡΑΠΕΖΙΤΕΣ Ζήνωνος Σώζου 3, 1ος όροφος Άλφα Τράπεζα Α.Ε. 3105 Λεμεσός Τράπεζα Πειραιώς A.E.

ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ HSBC Bank Oman SAOG

ΓΡΑΦΕΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Arab Bank plc

Εσπερίδων 14 National Bank of Kuwait SAK 1087 Λευκωσία Bank of Beirut

ΝΟΜΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ Banca Transilvania SA

ΔΗΛΩΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου

Υπεύθυνος σύνταξης των οικονομικών καταστάσεων

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ, ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ, ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ (συνέχεια)

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ, ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ (συνέχεια)

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ, ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ (συνέχεια)

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ, ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ (συνέχεια)

ΚΥΡΙΟΤΕΡΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ, ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

Πιστωτικός κίνδυνος

Κίνδυνος επιτοκίων

Συναλλαγματικός κίνδυνος

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ, ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ (συνέχεια)

Κίνδυνος ρευστότητας

Δίκαιη Αξία

Διαχείριση Ιδίων Κεφαλαίων

Λειτουργικό Περιβάλλον

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ, ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ (συνέχεια)

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΘΥΓΑΤΡΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ

ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ - ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ

ΧΡΗΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ

ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΣΥΝΘΕΣΗ, ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ - ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ - ΕΠΑΝΕΚΛΟΓΗ

ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΜΕΤΑ ΤΗ ΛΗΞΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΤΩΝ ΚΕΡΔΩΝ, ΤΗΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΖΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

ΔΗΛΩΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΔΗΛΩΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ (συνέχεια)

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΔΗΛΩΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ (συνέχεια)

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΔΗΛΩΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ (συνέχεια)

ΝΟΜΙΜΟΙ ΕΛΕΓΚΤΕΣ

ΜΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2018

Ι. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ - Η Υιοθέτηση του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης

A. Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ - Τα Μέλη των Επιτροπών Διακυβέρνησης

Β. ΟΙ ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ

Β.1. Όροι Εντολής του Αξιωματούχου Αναφοράς

Β.2. Όροι Εντολής της Επιτροπής Διορισμών

Β.3. Όροι Εντολής της Επιτροπής Αμοιβών

B.4. Όροι Εντολής της Επιτροπής Ελέγχου

B.5. Όροι Εντολής της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων

Β.6. Όροι Εντολής Λειτουργού Συμμόρφωσης

Β.7. Όροι Εντολής Υπεύθυνου Επικοινωνίας

Β.8. Ο Κώδικας Εταιρικής Διακυβέρνησης όπως εκάστοτε ισχύει

ΙΙ. ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ - Η Εφαρμογή του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης

Α. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ

Α.1. Διοικητικό Συμβούλιο

Α.2. Ισορροπία Διοικητικού Συμβουλίου

Α.3. Παροχή Πληροφοριών

A.4. Διορισμοί στο Διοικητικό Συμβούλιο

Α.5. Επανεκλογή

Β. ΑΜΟΙΒΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

Β.1. Διαδικασία

Logicom Public LTD Annual Report 2018