AI assistant
Kruk S.A. — Annual Report 2020
Mar 26, 2021
Preview isn't available for this file type.
Download source fileGrupa Kapitałowa KRUK
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2020 r.
Sporządzone według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej, które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską
Grupa Kapitałowa KRUK
31 grudnia 2020
Spis treści
- Skonsolidowane sprawozdanie z zysków lub strat
- Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów
- Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej
- Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym
- Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych
- Opis przyjętych zasad rachunkowości i inne informacje objaśniające
Skonsolidowane sprawozdanie z zysków lub strat
Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2020 r. w tysiącach złotych
| Nota | 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 (przekształcone) |
|---|---|---|
| Działalność kontynuowana | ||
| Przychody odsetkowe z pakietów wierzytelności i udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu | 1 083 412 | 1 064 327 |
| Przychody odsetkowe z udzielonych pożyczek wycenianych według wartości godziwej | 6 831 | 0 |
| Przychody ze sprzedaży wierzytelności i pożyczek | 4 130 | 4 408 |
| Inne przychody/koszty z nabytych portfeli wierzytelności | (27 114) | (27 404) |
| Przychody ze świadczenia innych usług | 66 421 | 76 539 |
| Pozostałe przychody operacyjne | 19 792 | 8 687 |
| Zmiana wartości inwestycji wycenianych według wartości godziwej | (1 803) | 0 |
| Wynik na oczekiwanych stratach kredytowych | 6 143 | 146 300 |
| Przychody z działalności operacyjnej uwzględniające wynik na oczekiwanych stratach kredytowych, wycenie do wartości godziwej oraz inne przychody/koszty z nabytych portfeli wierzytelności | 1 157 812 | 1 272 857 |
| Koszty wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych | (341 862) | (356 998) |
| Amortyzacja | (46 543) | (44 043) |
| Usługi obce | (134 928) | (152 389) |
| Pozostałe koszty operacyjne | (302 214) | (279 088) |
| (825 547) | (832 518) | |
| Zysk na działalności operacyjnej | 332 265 | 440 339 |
| Przychody finansowe | 89 | 211 |
| Koszty finansowe | (127 913) | (126 340) |
| w tym koszt odsetek od zobowiązania z tytułu leasingu | (2 546) | (2 767) |
| Koszty finansowe netto | (127 824) | (126 129) |
| Zysk przed opodatkowaniem | 204 441 | 314 210 |
| Podatek dochodowy | (123 443) | (37 153) |
| Zysk netto za okres sprawozdawczy | 80 998 | 277 057 |
| Zysk netto przypadający na: | ||
| Akcjonariuszy jednostki dominującej | 81 356 | 276 390 |
| Udziały niekontrolujące | (358) | 667 |
| Zysk netto za okres sprawozdawczy | 80 998 | 277 057 |
| Zysk przypadający na 1 akcję | ||
| Podstawowy (zł) | 4,29 | 14,61 |
| Rozwodniony (zł) | 4,22 | 14,30 |
Skonsolidowane sprawozdanie z zysków lub strat należy analizować łącznie z notami objaśniającymi do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów
Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2020 r. w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Zysk netto za okres sprawozdawczy | 80 998 | 277 057 |
| Inne całkowite dochody | ||
| Pozycje, które mogą w przyszłości zostać przekwalifikowane do wyniku finansowego | ||
| Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą | 111 579 | 23 550 |
| Instrumenty zabezpieczające przepływy pieniężne | (14 861) | 3 947 |
| Inne całkowite dochody netto za okres sprawozdawczy | 96 718 | 27 497 |
| Całkowite dochody ogółem za okres sprawozdawczy | 177 716 | 304 554 |
| Całkowite dochody ogółem przypadające na: | ||
| Akcjonariuszy jednostki dominującej | 178 074 | 303 887 |
| Udziały niekontrolujące | (358) | 667 |
| Całkowite dochody ogółem za okres sprawozdawczy | 177 716 | 304 554 |
Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów należy analizować łącznie z notami objaśniającymi do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej
Na dzień 31 grudnia 2020 r. w tysiącach złotych
| Nota | 31.12.2020 | 31.12.2019 (przekształcone) | |
|---|---|---|---|
| Aktywa | |||
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 19 | 145 552 | 150 274 |
| Instrumenty pochodne | 24 | 0 | 3 820 |
| Instrumenty zabezpieczające | 25 | 0 | 399 |
| Należności z tytułu dostaw i usług | 18 | 16 804 | 23 988 |
| Pozostałe należności | 18 | 28 357 | 31 852 |
| Zapasy | 16 | 32 069 | 34 692 |
| Inwestycje | 15 | 4 208 724 | 4 411 438 |
| Aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 17 | 31 180 | 0 |
| Rzeczowe aktywa trwałe | 12 | 91 864 | 82 973 |
| Wartość firmy | 14 | 23 916 | 47 206 |
| Inne wartości niematerialne | 13 | 50 729 | 50 252 |
| Pozostałe aktywa | 20 | 13 836 | 3 020 |
| Aktywa ogółem | 4 643 031 | 4 839 914 | |
| Kapitały i zobowiązania | |||
| Zobowiązania | |||
| Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe | 27 | 112 227 | 94 478 |
| Instrumenty pochodne | 24 | 11 236 | 0 |
| Instrumenty zabezpieczające | 25 | 18 386 | 3 924 |
| Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych | 26 | 42 860 | 39 343 |
| Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego | 5 | 223 | 6 673 |
| Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek, dłużnych papierów wartościowych oraz leasingu | 23 | 2 222 176 | 2 705 727 |
| Rezerwy | 28 | 53 124 | 24 178 |
| Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 17 | 134 339 | 6 498 |
| Zobowiązania ogółem | 2 599 571 | 2 880 821 | |
| Kapitał własny | |||
| Kapitał akcyjny | 21 | 19 011 | 18 972 |
| Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej | 310 430 | 307 192 | |
| Kapitał rezerwowy z wyceny instrumentów zabezpieczających | (14 783) | 78 | |
| Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą | 81 360 | (30 219) | |
| Pozostałe kapitały rezerwowe | 103 626 | 104 582 | |
| Zyski zatrzymane | 1 544 127 | 1 557 821 | |
| Kapitał własny akcjonariuszy jednostki dominującej | 2 043 771 | 1 958 426 | |
| Udziały niekontrolujące | (311) | 667 | |
| Kapitał własny ogółem | 2 043 460 | 1 959 093 | |
| Kapitały i zobowiązania ogółem | 4 643 031 | 4 839 914 |
Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej należy analizować łącznie z notami objaśniającymi do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym
Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2020 r. w tysiącach złotych
| Kapitał akcyjny | Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej | Kapitał rezerwowy z wyceny instrumentów zabezpieczających | Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą | Pozostałe kapitały rezerwowe | Zyski zatrzymane | Kapitał własny właścicieli jednostki dominującej | Udziały niekontrolujące | Kapitał własny ogółem | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kapitał własny na dzień 1 stycznia 2019 r. | |||||||||
| Zysk netto za okres sprawozdawczy | |||||||||
| Inne całkowite dochody netto za okres sprawozdawczy | |||||||||
| Całkowite dochody ogółem za okres sprawozdawczy | |||||||||
| Transakcje z właścicielami, nieprowadzące do zmian w kapitale własnym | |||||||||
| Zmiana udziałów niekontrolujących | |||||||||
| Kapitał własny na dzień 31 grudnia 2019 r. | |||||||||
| Zysk netto za okres sprawozdawczy | |||||||||
| Inne całkowite dochody netto za okres sprawozdawczy | |||||||||
| Całkowite dochody ogółem za okres sprawozdawczy | |||||||||
| Transakcje z właścicielami, nieprowadzące do zmian w kapitale własnym | |||||||||
| Zmiana udziałów niekontrolujących | |||||||||
| Kapitał własny na dzień 31 grudnia 2020 r. | |||||||||
| ## Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2020 r. w tysiącach złotych |
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 przekształcone | |
|---|---|---|
| Całkowite dochody za okres sprawozdawczy | ||
| Zysk netto za okres sprawozdawczy | 80 998 | 277 057 |
| Inne całkowite dochody | ||
| - Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą | 111 579 | 23 550 |
| -Wycena instrumentów zabezpieczających | (14 861) | 3 947 |
| Inne całkowite dochody ogółem | 96 718 | 27 497 |
| Całkowite dochody ogółem za okres sprawozdawczy | 178 074 | 303 887 |
| Dopłaty od i wypłaty do właścicieli | ||
| - Wypłata dywidendy | 0 | (94 653) |
| - Emisja akcji własnych | 3 238 | 7 095 |
| - Płatności w formie akcji | (1 156) | 9 658 |
| - Przeznaczenie wyniku na kapitał rezerwowy utworzony w celu nabycia akcji własnych | 0 | 0 |
| - Nabycie akcji własnych | (94 850) | 0 |
| - Zmiany kapitału przypadającego na udziały niekontrolujące z tytułu objęcia kontrolą / (utraty kontroli) jednostek zależnych | 0 | 47 |
| Dopłaty od i wypłaty do właścicieli ogółem | (92 729) | (77 815 ) |
| Kapitał własny ogółem na dzień 31 grudnia 2020 r. | 2 043 771 | 1 959 093 |
Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym należy analizować łącznie z notami objaśniającymi do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych
Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2020 r. w tysiącach złotych
| Nota | 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 przekształcone |
|---|---|---|
| Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej | ||
| Zysk netto za okres | 80 998 | 277 057 |
| Korekty | ||
| Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych | 32 127 | 32 154 |
| Amortyzacja wartości niematerialnych | 14 416 | 11 889 |
| Odpisy aktualizujące wartość firmy | 25 051 | 13 112 |
| Koszty finansowe netto | 127 824 | 115 181 |
| (Zysk) /strata ze sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych | (597) | (287) |
| Płatności w formie akcji własnych rozliczane w instrumentach kapitałowych | (1 156) | 9 658 |
| Podatek dochodowy | 443 37 | 37 153 |
| Zmiana stanu udzielonych pożyczek | (10 027) | (89 480) |
| Zmiana stanu inwestycji w pakiety wierzytelności | 326 614 | (92 734) |
| Zmiana stanu zapasów | 2 623 | 693 |
| Zmiana stanu należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych | 4 790 | (4 609) |
| Zmiana stanu pozostałych aktywów | (10 816) | (234) |
| Zmiana stanu zobowiązań z tyt. dostaw i usług oraz pozostałych | 17 749 | (71 751) |
| Zmiana stanu zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych | 3 517 | 4 861 |
| Zmiana stanu rezerw | 28 946 | 7 156 |
| Udział w zyskach mniejszości | 358 | (667) |
| Podatek zapłacony | (22 344) | (40 510) |
| Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej | 743 516 | 208 642 |
| Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej | ||
| Odsetki otrzymane | 9 89 | 211 |
| Wpływy z tytułu sprzedaży wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych | 5 980 | 3 175 |
| Wydatki na nabycie spółek zależnych | 14 0 | (92 325 ) |
| Nabycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych | (16 974) | (48 039) |
| Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej | (10 905) | (136 978) |
| Przepływy pieniężne z działalności finansowej | ||
| Wpływy netto z emisji akcji | 3 238 | 7 095 |
| Wpływy z emisji dłużnych papierów wartościowych | 24 550 | 215 000 |
| Zaciągnięcie kredytów | 824 927 | 1 738 898 |
| Wydatki na spłatę kredytów | (1 280 865) | (1 589 672) |
| Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu finansowego | (26 552) | (18 593) |
| Wypłata dywidendy | (667) | (95 049) |
| Wykup dłużnych papierów wartościowych | (88 360) | (211 388) |
| Nabycie akcji własnych | (94 850) | 0 |
| Odsetki zapłacone | (98 754) | (114 983) |
| Środki pieniężne netto z działalności finansowej | (737 333) | (68 692) |
| Przepływy pieniężne netto, ogółem | (4 722) | 2 972 |
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu | 150 274 | 147 302 |
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu | 145 552 | 150 274 |
Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych należy analizować łącznie z notami objaśniającymi do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Opis przyjętych zasad rachunkowości i inne informacje objaśniające
- Dane Jednostki Dominującej
- Podstawa sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego
- 2.1. Oświadczenie zgodności
- 2.2. Podstawa wyceny
- 2.3. Waluta funkcjonalna i prezentacyjna
- 2.4. Dokonane osądy i szacunki
- Opis ważniejszych stosowanych zasad rachunkowości
- 3.1. Zmiany zasad rachunkowości
- 3.2. Zasady konsolidacji
- 3.2.1. Nabycia jednostek
- 3.2.2. Jednostki zależne
- 3.3. Waluty obce
- 3.3.1. Transakcje w walucie obcej
- 3.3.2. Przeliczanie jednostki działającej za granicą
- 3.4. Instrumenty finansowe
- 3.4.1. Aktywa finansowe
- 3.4.2. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe
- 3.4.3. Zobowiązania finansowe niebędące instrumentami pochodnymi oraz inne zobowiązania
- 3.4.4. Instrumenty pochodne i rachunkowość zabezpieczeń
- 3.5. Rzeczowe aktywa trwałe
- 3.5.1. Ujęcie oraz wycena
- 3.5.2. Nakłady ponoszone w terminie późniejszym
- 3.5.3. Amortyzacja
- 3.5.4. Prawo do użytkowania i zobowiązania z tytułu leasingu
- 3.6. Zapasy (w tym nieruchomości)
- 3.7. Wartości niematerialne
- 3.7.1. Wartość firmy
- 3.7.2. Wartości niematerialne
- 3.7.3. Nakłady poniesione w terminie późniejszym
- 3.7.4. Amortyzacja
- 3.7.5. Aktywa rozliczane w czasie
- 3.8. Inwestycje
- 3.9. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
- 3.10. Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów
- 3.10.1. Aktywa finansowe
- 3.10.2. Aktywa niefinansowe
- 3.11. Pozostałe aktywa
- 3.12. Kapitał własny
- 3.13. Zobowiązania z tyt. dostaw i usług oraz z tyt. kredytów i pożyczek
- 3.14. Świadczenia pracownicze
- 3.14.1. Program określonych składek
- 3.14.2. Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych
- 3.14.3. Płatności w formie akcji własnych (program opcji menadżerskich)
- 3.15. Rezerwy
- 3.16. Przychody z działalności operacyjnej
- 3.16.1. Przychody z windykacji
- 3.16.2. Przychody z tytułu udzielonych pożyczek
- 3.16.3. Przychody ze świadczenia innych usług
- 3.17. Pozostałe przychody operacyjne
- 3.18. Koszty wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych
- 3.19. Usługi obce
- 3.20. Opłaty leasingowe
- 3.21. Pozostałe koszty operacyjne
- 3.22. Przychody i koszty finansowe
- 3.23. Podatek dochodowy
- 3.24. Zysk na jedną akcję
- 3.25. Raportowanie segmentów działalności
- 3.26. Nowe standardy i interpretacje nie zastosowane w niniejszym sprawozdaniu finansowym
- 3.26.1. Zmiany obowiązujących standardów i interpretacji które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską, ale nie weszły jeszcze w życie i nie zostały jeszcze zastosowane przez Grupę
- 3.26.2. Standardy i interpretacje opublikowane, ale jeszcze nie przyjęte do stosowania w Unii Europejskiej
- Segmenty sprawozdawcze oraz informacje o obszarach geograficznych
- Przychody z działalności operacyjnej uwzględniające wynik na oczekiwanych stratach kredytowych, zmiany wartości inwestycji oraz Inne przychody/koszty z nabytych portfeli wierzytelności
- Usługi obce
- Pozostałe koszty operacyjne
- Koszty wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych
- Przychody i koszty finansowe
- Podatek dochodowy
- Podział pozycji ze sprawozdania z sytuacji finansowej na krótkoterminowe i długoterminowe
- Rzeczowe aktywa trwałe
- Inne wartości niematerialne
- Wartość firmy i rozliczenie nabycia jednostki zależnej
- Inwestycje
- Zapasy (w tym nieruchomości)
- Podatek odroczony
- Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe
- Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
- Pozostałe aktywa
- Kapitał własny
- Zysk przypadający na jedną akcję
- Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek, dłużnych papierów wartościowych oraz leasingu
- Instrumenty pochodne
- Instrumenty zabezpieczające
- Zobowiązania i rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych
- Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe
- Rezerwy
- Zarządzanie ryzykiem wynikającym z instrumentów finansowych
- 29.1. Ryzyko kredytowe
- 29.2. Ryzyko płynności
- 29.3. Ryzyko rynkowe
- 29.4. Zarządzanie kapitałem
- Transakcje z podmiotami powiązanymi
- Płatności w formie akcji
- Informacje o wynagrodzeniu biegłego rewidenta lub podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych
- Pozostałe noty objaśniające
- 33.1. Noty objaśniające do skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych
- 33.2. Opis wpływu pandemii COVID-19
- Zobowiązania warunkowe
- Zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego
1. Dane Jednostki Dominującej
Nazwa jednostki dominującej: KRUK Spółka Akcyjna (dalej „ KRUK S.A.” lub „Jednostka Dominująca”) /W okresie sprawozdawczym nie dokonano zmiany nazwy jednostki/
Siedziba jednostki dominującej: ul. Wołowska 8 51-116 Wrocław Polska
Rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym: Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu, VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, ul. Poznańska 16-17, 53-230 Wrocław
Data rejestracji: 7 września 2005 r.# Numer rejestru: KRS 0000240829
Przedmiot działalności jednostki dominującej oraz jej jednostek zależnych
Jednostka Dominująca oraz większość jej jednostek zależnych zajmuje się restrukturyzacją i odzyskiwaniem wierzytelności nabywanych przez podmioty z Grupy oraz wierzytelności powierzanych przez instytucje finansowe i inne podmioty. Niektóre jednostki zależne prowadzą ponadto działalność w zakresie udzielania pożyczek konsumenckich.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres sprawozdawczy kończący się 31 grudnia 2020 r. obejmuje sprawozdania finansowe Jednostki Dominującej, jej jednostek zależnych oraz jednostek kontrolowanych osobowo (zwanych łącznie „Grupą”, „Grupą KRUK“). Grupę kapitałową tworzą KRUK S.A. z siedzibą we Wrocławiu, 23 jednostki zależne oraz 2 jednostki kontrolowane osobowo:
| Podmiot zależny | Siedziba | Podstawowy przedmiot działalności |
|---|---|---|
| Kancelaria Prawna Raven P. Krupa sp. k. | Wrocław | Kompleksowa obsługa postępowań sądowo-egzekucyjnych na potrzeby procesu windykacyjnego Grupy KRUK oraz jej partnerów |
| ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A. | Warszawa | Gromadzenie, przetwarzanie oraz udostępnianie informacji o osobach fizycznych i podmiotach gospodarczych |
| KRUK Romania S.r.l. | Bukareszt | Zarządzanie wierzytelnościami nabytymi przez podmioty z Grupy KRUK oraz na zlecenie podmiotów zewnętrznych |
| Secapital S.a r.l. | Luksemburg | Spółka sekurytyzacyjna specjalnego przeznaczenia, inwestująca w wierzytelności lub aktywa związane z wierzytelnościami |
| Fundusz sekurytyzacyjny Prokura NS FIZ | Wrocław | Fundusz oparty na profesjonalnych metodach oceny ryzyka i zarządzania wierzytelnościami. |
| Secapital Polska sp. z o.o. w likwidacji | Wrocław | Zarządzanie wierzytelnościami sekurytyzowanymi |
| ERIF Business Solutions sp. z o.o. | Wrocław | Pośrednictwo finansowe i agencyjne oraz usługi wspomagające dla sektora Małych i Średnich Przedsiębiorstw |
| NOVUM FINANCE sp. z o.o. | Wrocław | Udzielanie pożyczek konsumenckich |
| KRUK Česka a Slovenska republika s.r.o. | Hradec Kralove | Zarządzanie wierzytelnościami nabytymi przez podmioty z Grupy KRUK oraz na zlecenie podmiotów zewnętrznych |
| KRUK Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. | Wrocław | Zarządzanie funduszami Prokura NS FIZ, P.R.E.S.C.O. Investment I NS FIZ oraz Bison NS FIZ |
| InvestCapital Ltd | Malta | Inwestycje w aktywa o charakterze kapitałowym, w tym również w udziały w podmiotach z Grupy Kapitałowej KRUK |
| RoCapital IFN S.A. | Bukareszt | Nabywanie i obsługa portfeli zabezpieczonych hipotecznie, a także działalność pożyczkowa. |
| KRUK Deutschland GmbH | Berlin | Zarządzanie wierzytelnościami nabytymi przez podmioty z Grupy KRUK oraz na zlecenie podmiotów zewnętrznych |
| KRUK Italia S.r.l | Mediolan | Windykacja wierzytelności na zlecenie oraz windykacja pakietów wierzytelności nabytych przez podmioty z Grupy Kapitałowej KRUK na terenie Włoch i innych krajów europejskich |
| ItaCapital S.r.l | Mediolan | Inwestowanie w wierzytelności lub aktywa związane z wierzytelnościami |
| KRUK Espana S.L. | Madryt | Windykacja wierzytelności na zlecenie oraz windykacja pakietów wierzytelności nabytych przez podmioty z Grupy Kapitałowej KRUK na terenie Hiszpanii i innych krajów europejskich, a także obrót wierzytelnościami |
| ProsperoCapital S.a r.l. | Luksemburg | Spółka sekurytyzacyjna specjalnego przeznaczenia, inwestująca w wierzytelności lub aktywa związane z wierzytelnościami |
| Fundusz sekurytyzacyjny P.R.E.S.C.O. Investment I NS FIZ | Wrocław | Fundusz oparty na profesjonalnych metodach oceny ryzyka i zarządzania wierzytelnościami. |
| Presco Investments S.a r.l. | Luksemburg | Spółka sekurytyzacyjna specjalnego przeznaczenia, inwestująca w wierzytelności lub aktywa związane z wierzytelnościami |
| Elleffe Capital S.r.l. | La Spezia | Inwestowanie w wierzytelności lub aktywa związane z wierzytelnościami |
| Agecredit S.r.l. | Cesena | Spółka prowadząca działalność w zakresie windykacji wierzytelności na zlecenie na terenie Włoch. |
| Bison NS FIZ | Wrocław | Fundusz oparty na profesjonalnych metodach oceny ryzyka i zarządzania wierzytelnościami. |
| Wonga.pl sp. z o.o. | Warszawa | Spółka prowadząca działalność w zakresie udzielania pożyczek konsumenckich. |
| Podmiot kontrolowany osobowo | Siedziba | Podstawowy przedmiot działalności |
|---|---|---|
| Corbul S.r.l | Bukareszt | Działalność detektywistyczna |
| Gantoi, Furculita Si Asociatii S.p.a.r.l. | Bukareszt | Kancelaria prawna utworzona 1 października 2020 r. |
W roku obrotowym 2020 Jednostka Dominująca posiadała dwanaście biur terenowych zlokalizowanych odpowiednio w Warszawie, Gdańsku, Elblągu, Toruniu, Katowicach, Łodzi, Krakowie, Rzeszowie, Poznaniu, Szczecinie, Szczawnie-Zdroju oraz Pile. W związku z likwidacją w dniu 28 lutego 2021 r. pięciu biur terenowych, od dnia 1 marca 2021 r. do dnia publikacji niniejszego sprawozdania Spółka posiada siedem biur terenowych zlokalizowanych odpowiednio w Warszawie, Gdańsku, Łodzi, Poznaniu, Szczecinie, Szczawnie-Zdroju oraz Pile.
Jednostką Dominującą najwyższego szczebla jest KRUK S.A.
Wykaz jednostek zależnych został przedstawiony poniżej:
| Udział w kapitale % | Kraj | 31.12.2020 | 31.12.2019 | |
|---|---|---|---|---|
| Secapital S.a.r.l. | 1 | Luksemburg | 100% | 100% |
| ERIF Business Solutions Sp. z o.o. | Polska | 100% | 100% | |
| Secapital Polska Sp. z o.o. (w likwidacji) | Polska | 100% | 100% | |
| ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A. | Polska | 100% | 100% | |
| Novum Finance Sp. z o.o. | Polska | 100% | 100% | |
| KRUK Romania S.r.l. | Rumunia | 100% | 100% | |
| Kancelaria Prawna Raven P. Krupa Spółka komandytowa | Polska | 98% | 98% | |
| KRUK Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. | Polska | 100% | 100% | |
| KRUK Česká a Slovenská republika s.r.o. | Czechy | 100% | 100% | |
| Prokura NS FIZ | 1 | Polska | 100% | 100% |
| InvestCapital Ltd | 1 | Malta | 100% | 100% |
| RoCapital IFN S.A. | Rumunia | 100% | 100% | |
| Kruk Deustschland Gmbh | Niemcy | 100% | 100% | |
| KRUK Italia S.r.l | Włochy | 100% | 100% | |
| ItaCapital S.r.l | Włochy | 100% | 100% | |
| KRUK España S.r.l | Hiszpania | 100% | 100% | |
| ProsperoCapital S.a.r.l. | 2 | Luksemburg | 100% | 100% |
| Presco Investments S.a.r.l. | 1 | Luksemburg | 100% | 100% |
| Presco Investments I NS FIZ | 1 | Polska | 100% | 100% |
| BISON NS FIZ | 1 | Polska | 100% | 100% |
| Elleffe Capital S.r.l. | 1 | Włochy | 100% | 100% |
| Corbul S.r.l | 3 | Rumunia | - | - |
| Gantoi, Furculita Si Asociatii S.p.a.r.l. | 3 | Rumunia | - | n/d |
| Agecredit S.r.l. | Włochy | 100% | 100% | |
| Wonga.pl Sp. z o.o. | Polska | 100% | 100% |
1 Podmioty zależne, w których Spółka posiada pośrednio 100% udziału w kapitale
2 Spółka ProsperoCapital S.a.r.l jest stroną wspólnego ustalenia umownego
3 Jednostka Dominująca sprawuje kontrolę nad spółką poprzez powiązanie osobowe /Ponad KRUK S.A. nie występuje inna jednostka dominująca oraz nie występuje inna jednostka dominująca najwyższego szczebla/
2. Podstawa sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego
2.1. Oświadczenie zgodności
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej („MSSF“) zatwierdzonymi przez Unię Europejską („UE“). Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Jednostki Dominującej („Zarząd”) w dniu 25 marca 2021 r.
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez spółki Grupy w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez spółki Grupy. Założenie kontynuacji działalności zostało przeanalizowane w obliczu pandemii COVID-19, w szczególności dokonano oceny wpływu pandemii COVID-19 na sytuację finansową i płynnościową Grupy, którą opisano w nocie 33.2 Opis wpływu pandemii COVID-19.
2.2. Podstawa wyceny
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone za okres sprawozdawczy od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. Dane porównawcze zostały zaprezentowane na dzień 31 grudnia 2019 r. oraz za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w oparciu o koncepcje wyceny:
- według zamortyzowanego kosztu ustalonego przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej - z uwzględnieniem odpisu z tytułu utraty wartości dla aktywów będących aktywami dotkniętymi utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe,
- dla aktywów finansowych będących częścią modelu biznesowego, którego celem jest osiąganie korzyści z pozyskiwania kontraktowych przepływów pieniężnych oraz
- dla pozostałych zobowiązań finansowych,
- według wartości godziwej dla instrumentów pochodnych oraz udzielonych pożyczek, dla których wynikające z umowy przepływy pieniężne nie są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty,
- według kosztu historycznego dla aktywów i zobowiązań niefinansowych.
2.3. Waluta funkcjonalna i prezentacyjna
Dane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym zostały zaprezentowane w złotych polskich, po zaokrągleniu do pełnych tysięcy. W związku z tym mogą wystąpić przypadki matematycznej niespójności w sumowaniach lub pomiędzy poszczególnymi notami. Złoty polski jest walutą funkcjonalną Jednostki Dominującej.
2.4. Dokonane osądy i szacunki
Sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF UE wymaga od Zarządu osądów, szacunków i założeń, wpływających na stosowanie przyjętych zasad rachunkowości oraz prezentowane wartości aktywów, zobowiązań, przychodów oraz kosztów, których rzeczywiste wartości mogą różnić się od wartości szacowanej. Szacunki i założenia podlegają ciągłej ocenie przez Grupę i oparte są o doświadczenia historyczne oraz inne czynniki, w tym oczekiwania co do przyszłych zdarzeń, które w danej sytuacji wydają się uzasadnione. Zmiany szacunków księgowych są ujęte prospektywnie począwszy od okresu, w którym dokonano zmiany szacunku.
W szczególności na dzień 31 grudnia 2020 roku Grupa uwzględniła w dokonywanych szacunkach wpływ epidemii COVID-19 na poszczególne pozycje aktywów i zobowiązań Grupy. Jednakże, biorąc pod uwagę istotną niepewność co do dalszego rozwoju sytuacji ekonomicznej wykonane szacunki mogą ulec zmianie w przyszłości.# Informacja na temat szacunków i osądów dotyczących zastosowania zasad rachunkowości, które mają najbardziej istotny wpływ na wartości ujęte w sprawozdaniu finansowym
| Pozycja | Wartość pozycji której dotyczy szacunek | Nr noty | Przyjęte założenia i kalkulacja szacunków | 31.12.2019 (tys. zł) | 31.12.2020 (tys. zł) |
|---|---|---|---|---|---|
| Inwestycje w pakiety wierzytelności | 4, 15, 29.1, 29.3 | Wartość nabytych pakietów wierzytelności na dzień wyceny ustala się przy zastosowaniu modelu estymacji opartego na szacunkach w zakresie zdyskontowanych oczekiwanych wpływów pieniężnych. Szacowanie wartości oczekiwanych wpływów pieniężnych zostało dokonane przy pomocy metod analitycznych lub w oparciu o analizę prawną i ekonomiczną poszczególnych wierzytelności lub osób zadłużonych (analiza indywidualna). Wybór metody estymacji przepływów z pakietu wierzytelności dokonywany jest w oparciu o posiadane dane na temat portfela charakterystyk wierzytelności oraz danych historycznych zebranych w trakcie obsługi pakietów. Grupa Kruk opracowuje projekcje odzysków z pakietów wierzytelności niezależenie dla poszczególnych rynków. W prognozach uwzględniane są między innymi: historyczne realizacje procesu odzyskiwania wierzytelności na portfelach, obowiązujące i planowane regulacje prawne, rodzaj i charakter wierzytelności oraz zabezpieczeń, aktualna strategia windykacyjna, jak również warunki makroekonomiczne. Na podstawie pierwotnej prognozy oczekiwanych wpływów pieniężnych, uwzględniającej wartość początkową (cenę nabycia powiększoną o bezpośrednio przyporządkowane koszty transakcyjne), wyznaczana jest efektywna stopa procentowa równa wewnętrznej stopie zwrotu zawierającej element uwzględniający ryzyko kredytowe, stosowana do dyskontowania szacowanych wpływów pieniężnych, która pozostaje niezmienna przez cały okres utrzymywania portfela. | 196 821 | 3 984 080 | |
| Wartość firmy | 3.7.1, 3.10.2, 14 | Test wartości firmy pod kątem utraty wartości szacowany jest na bazie zdyskontowanych planowanych przepływów pieniężnych generowanych przez ośrodek generujący przepływy. Stopa dyskontowa wykorzystana do zdyskontowania oczekiwanych przepływów pieniężnych odzwierciedla bieżącą rynkową ocenę ryzyka aktywów dla branży windykacyjnej. W raportowanym okresie wystąpiła utrata wartości firmy w wysokości 25 051 tys. zł. | 47 206 | 23 916 | |
| Udzielone pożyczki wyceniane według zamortyzowanego kosztu | 3.4, 15, 29.1, 29.3 | Wartość pożyczek w Grupie Kruk wyceniana jest według metody zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem efektywnej stopy procentowej i ujmowana po pomniejszeniu o oczekiwane straty kredytowe z tytułu utraty wartości. Elementem szacunku są oczekiwane straty kredytowe. Oczekiwane straty kredytowe oszacowane są na podstawie oczekiwanych przepływów pieniężnych. Zmiany stanu strat kredytowych uwzględnione są w przychodach. | 214 617 | 152 666 | |
| Udzielone pożyczki wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy | 3.4, 15, 29.1, 29.3 | Pożyczki, które nie spełniły kryterium testu SPPI wyceniane są w wartości godziwej. Wartość godziwa dla pożyczek została wyznaczona na podstawie poziomu III, tj. w oparciu o prognozę oczekiwanych przepływów pieniężnych. Wartość bieżąca zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych jest oczekiwanym przepływem pieniężnym dla posiadanego portfela pożyczek. Oczekiwane przepływy dla portfela pożyczek wyznaczane są w oparciu o tzw. „krzywe spłat” dla jednorodnych grup pożyczek dla każdego miesiąca od momentu udzielenia danej grupy pożyczek. „Krzywe spłat” są wyznaczone na podstawie historycznej realizacji spłat dla historycznie udzielonych pożyczek w odstępach miesięcznych. | - | 71 978 | |
| Zobowiązania z tyt. leasingu | 3.4.3, 3.5.4, 23, 12 | Stosowanie MSSF 16 wymaga dokonania szacunków i wyliczeń, które mają wpływ na wycenę zobowiązań z tytułu leasingu oraz aktywów z tytułu prawa do użytkowania. Obejmują one m. in.: analizę umów wynajmu długoterminowego i ustalenie umów objętych MSSF 16, ustalenie okresu obowiązywania leasingu, ustalenie krańcowych stóp procentowych stosowanych do dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych, wskazanie okresów użyteczności i ustalenie stawek amortyzacyjnych praw do użytkowania składników aktywów. | 64 309 | 65 329 | |
| Aktywa z tyt. prawa do użytkowania | 3.4.3, 3.5.4, 23, 12 | Stosowanie MSSF 16 wymaga dokonania szacunków i wyliczeń, które mają wpływ na wycenę zobowiązań z tytułu leasingu oraz aktywów z tytułu prawa do użytkowania. Obejmują one m. in.: analizę umów wynajmu długoterminowego i ustalenie umów objętych MSSF 16, ustalenie okresu obowiązywania leasingu, ustalenie krańcowych stóp procentowych stosowanych do dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych, wskazanie okresów użyteczności i ustalenie stawek amortyzacyjnych praw do użytkowania składników aktywów. | 78 592 | 61 211 | |
| Pozostałe rezerwy | 3.15, 28 | Na dzień 31 grudnia 2020 r. Grupa dokonała oceny ryzyka prawnego wynikającego z wyroku TSUE dotyczącego kredytów konsumenckich i oszacowała możliwą kwotę wypływu środków pieniężnych tytułem zwrotu prowizji do klienta w związku z przedterminową spłatą udzielonych pożyczek. Przeprowadzone szacunki wymagały przyjęcia przez Grupę eksperckich założeń dotyczących przede wszystkim skali reklamacji i kwot zwracanych dla pożyczek przedpłaconych przed wyrokiem TSUE oraz oczekiwanej skali przedpłat i zwrotów w przyszłości dla ekspozycji bilansowych i wiążą się one z niepewnością. | 7 156 | 29 008 | |
| Instrumenty pochodne | (aktywa) | 3.4.4, 24 | Grupa dokonuje oszacowania wartości godziwej instrumentów pochodnych na każdy dzień bilansowy. Różnica zdyskontowanych odsetkowych przepływów pieniężnych strumienia płaconego i strumienia otrzymywanego, w dwóch różnych walutach, wyrażona w walucie wyceny. Dane wejściowe stanowią krzywe stóp procentowych, basis spready oraz fixing NBP dla odpowiednich walut, uzyskane od banku. | 3 820 | 11 236 (zobowiązania) |
| Instrumenty zabezpieczające | (aktywa) | 3.4.4, 25 | Grupa dokonuje oszacowania wartości godziwej instrumentów zabezpieczających na każdy dzień bilansowy. Różnica zdyskontowanych odsetkowych przepływów pieniężnych opartych o zmienną stopę procentową oraz o stałą stopę procentową. Dane wejściowe stanowi krzywa stóp procentowych uzyskana od banku. | 399 | 3 924 (zobowiązania), 18 386 (zobowiązania) |
| Pozycja | Wartość pozycji której dotyczy osąd | Nr noty | Przyjęte założenia osądów | 31.12.2019 (tys. zł) | 31.12.2020 (tys. zł) |
|---|---|---|---|---|---|
| Aktywo i Rezerwy z tyt. odroczonego podatku dochodowego | (Rezerwy) | 3.23, 17 | Grupa Kruk posiada kontrolę nad realizacją różnic przejściowych w jednostkach zależnych, dlatego tworzy rezerwy na podatek odroczony w wysokości kwoty podatku dochodowego, przewidywanego do zapłaty w przyszłości (okres 3 lat). Grupa Kruk dokonuje weryfikacji odzyskiwalności aktywów z tyt. podatku odroczonego na bazie zatwierdzonej prognozy wyników na następne lata. | 6 498 | 31 180 (Aktywo), 103 159 (Rezerwy) |
| Inwestycje w pakiety wierzytelności | 3.4, 15 | Grupa Kruk oceniła zawartą w 2016 r. ze współinwestorem umowę na nabycie pakietów wierzytelności w spółce ProsperoCapital S.a r.l. na rynku rumuńskim jako transakcję spełniającą definicję wspólnego działania a nie wspólnego przedsięwzięcia, a tym samym ujęła w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym tą transakcję jako proporcjonalny udział w aktywach i zobowiązaniach spółki a nie metodą praw własności. | 96 936 | 81 953 | |
| Waluta funkcjonalna w spółce InvestCapital | 3.3.1, 21 | Spółka InvestCapital przeprowadza istotne transakcje w trzech różnych walutach: EUR, PLN i RON. Zgodnie z MSR 21, Grupa Kruk dokonuje oceny prawidłowości dostosowania waluty funkcjonalnej do przeprowadzanych transakcji w okresach kwartalnych biorąc pod uwagę zarówno historyczne jak i planowane transakcje. Walutą funkcjonalną spółki InvestCapital jest EUR. | 19 456 | 86 460 |
3. Opis ważniejszych stosowanych zasad rachunkowości
3.1. Zmiany zasad rachunkowości
Zasady (polityka) rachunkowości przedstawione poniżej stosowane były w odniesieniu do wszystkich okresów zaprezentowanych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za wyjątkiem zmiany związanej z reklasyfikacją nieruchomości opisanej w punkcie Zmiana zasady wyceny wynikająca z reklasyfikacji oraz zmian prezentacji pozycji w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej oraz w skonsolidowanym sprawozdaniu z zysków i strat opisanych w punkcie Doprowadzenie do porównywalności. Zmiana nie ma istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej i w związku z tym nie zaprezentowano danych bilansowych na dzień 1 stycznia 2019 r.
Zmiana zasady wyceny wynikająca z reklasyfikacji
W ramach działalności operacyjnej Grupa przejmuje nieruchomości stanowiące zabezpieczenie nabytych wierzytelności. W celu lepszego odzwierciedlenia treści ekonomicznej na dzień 31 grudnia 2020 r. Grupa dokonała reklasyfikacji tych nieruchomości rozpoznawanych do tej pory jako Nieruchomości inwestycyjne kwalifikując je do pozycji Zapasów. Poniżej zaprezentowano wpływ dokonanej zmiany na skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej oraz na skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych dla okresu porównawczego. Dokonana zmiana nie wpływa na skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale dla okresu porównawczego za okres kończący się w dniu 31 grudnia 2019 r., na skonsolidowane sprawozdanie z zysków i strat oraz na skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów za okres sprawozdawczy od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. w tysiącach złotych
| 01.01.2019 | Reklasyfikacja nieruchomości | 01.01.2019 Dane przekształcone | 31.12.2019 | Reklasyfikacja nieruchomości | 31.12.2019 Dane przekształcone | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Aktywa | ||||||
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 147 302 | - | 147 302 | 150 274 | - | 150 274 |
| Należności z tytułu dostaw i usług | 28 143 | - | 28 143 | 23 988 | - | 23 988 |
| Inwestycje | 4 121 782 | - | 4 121 782 | 4 411 438 | - | 4 411 438 |
| Nieruchomości inwestycyjne | 35 188 | (35 188) | - | 34 655 | (34 655) | - |
| Pozostałe należności | 23 088 | - | 23 088 | 31 852 | - | 31 852 |
| Zapasy | 197 | 35 188 | 35 385 | 37 | 34 655 | 34 692 |
| Rzeczowe aktywa trwałe | 93 032 | - | 93 032 | 82 973 | - | 82 973 |
| Wartość firmy | 62 010 | - | 62 010 | 47 206 | - | 47 206 |
| Inne wartości niematerialne | 33 877 | - | 33 877 | 50 252 | - | 50 252 |
| Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego | - | - | - | - | - | - |
| Instrumenty pochodne | 1 450 | - | 1 450 | 4 219 | - | 4 219 |
| Pozostałe aktywa | 2 786 | - | 2 786 | 3 020 | - | 3 020 |
| Aktywa ogółem | 4 548 855 | - | 4 548 855 | 4 839 914 | - | 4 839 914 |
w tysiącach złotych
| 01.01.2019 | Reklasyfikacja nieruchomości | 01.01.2019 Dane przekształcone | 31.12.2019 | Reklasyfikacja nieruchomości | 31.12.2019 Dane przekształcone | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zobowiązania | ||||||
| Pochodne instrumenty zabezpieczające | 3 870 | - | 3 870 | 3 924 | - | 3 924 |
| Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe |
Aktywa
| Pozycja | 01.01.2019-31.12.2019 | Reklasyfikacja nieruchomości | 01.01.2019-31.12.2019 przekształcone |
|---|---|---|---|
| Aktywa trwałe | |||
| Wartości niematerialne | 176 054 | - | 176 054 |
| Rzeczowe aktywa trwałe | 101 303 | - | 101 303 |
| Należności długoterminowe | |||
| Inne należności długoterminowe | 2 566 721 | - | 2 566 721 |
| Inwestycje | |||
| Inwestycje finansowe | |||
| Długoterminowe aktywa finansowe | 7 156 | - | 7 156 |
| Aktywa z tytułu prawa do użytkowania | 9 182 | - | 9 182 |
| Aktywa ogółem | 2 861 316 | - | 2 861 316 |
| Aktywa obrotowe | |||
| Zapasy | 374 267 | - | 374 267 |
| Należności krótkoterminowe | |||
| Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe | 1 125 079 | - | 1 125 079 |
| Inne należności krótkoterminowe | 36 044 | - | 36 044 |
| Inwestycje krótkoterminowe | |||
| Inne inwestycje krótkoterminowe | 7 326 | - | 7 326 |
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 150 274 | - | 150 274 |
| Aktywa obrotowe ogółem | 1 692 990 | - | 1 692 990 |
| Aktywa ogółem | 4 554 306 | - | 4 554 306 |
Zobowiązania i kapitał własny
| Pozycja | 01.01.2019-31.12.2019 | Reklasyfikacja nieruchomości | 01.01.2019-31.12.2019 przekształcone |
|---|---|---|---|
| Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych | 44 678 | - | 44 678 |
| Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego | 15 600 | - | 15 600 |
| Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek oraz inne zobowiązania finansowe | 2 566 721 | - | 2 566 721 |
| Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 9 182 | - | 9 182 |
| Zobowiązania ogółem | 2 816 105 | - | 2 816 105 |
| Kapitał własny | |||
| Kapitał akcyjny | 18 887 | - | 18 887 |
| Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej | 300 097 | - | 300 097 |
| Kapitał rezerwowy z wyceny instrumentów zabezpieczających | (3 869) | - | (3 869) |
| Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą | (53 769) | - | (53 769) |
| Pozostałe kapitały rezerwowe | 94 924 | - | 94 924 |
| Zyski zatrzymane | 1 376 084 | - | 1 376 084 |
| Kapitał własny akcjonariuszy jednostki dominującej | 1 732 354 | - | 1 732 354 |
| Udziały niekontrolujące | 396 | - | 396 |
| Kapitał własny ogółem | 1 732 750 | - | 1 732 750 |
| Kapitały i zobowiązania ogółem | 4 548 855 | - | 4 548 855 |
Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych
w tysiącach złotych
| Pozycja | 01.01.2019-31.12.2019 | Reklasyfikacja nieruchomości | 01.01.2019-31.12.2019 przekształcone |
|---|---|---|---|
| Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej | |||
| Zysk netto za okres | 277 057 | - | 277 057 |
| Korekty - Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych | 32 154 | - | 32 154 |
| Amortyzacja wartości niematerialnych | 11 889 | - | 11 889 |
| Odpisy aktualizujące wartość firmy | 13 112 | - | 13 112 |
| Koszty finansowe netto | 115 181 | - | 115 181 |
| (Zysk) /strata ze sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych | (287) | - | (287) |
| Płatności w formie akcji własnych rozliczane w instrumentach kapitałowych | 9 658 | - | 9 658 |
| Podatek dochodowy | 37 153 | - | 37 153 |
| Zmiana stanu udzielonych pożyczek | (89 480) | - | (89 480) |
| Zmiana stanu inwestycji w pakiety wierzytelności i nieruchomości | (92 201) | (533) | (92 734) |
| Zmiana stanu zapasów | 160 533 | 693 | |
| Zmiana stanu należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych | (4 609) | - | (4 609) |
| Zmiana stanu pozostałych aktywów | (234) | - | (234) |
| Zmiana stanu zobowiązań z tyt. dostaw i usług oraz pozostałych | (71 751) | - | (71 751) |
| Zmiana stanu zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych | 4 861 | 4 861 | |
| Zmiana stanu rezerw | 7 156 | - | 7 156 |
| Udział w zyskach mniejszości | (667) | - | (667) |
| Podatek zapłacony | (40 512) | - | (40 512) |
| Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej | 208 642 | - | 208 642 |
| Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej | |||
| Odsetki otrzymane | 211 | - | 211 |
| Wpływy z tytułu sprzedaży wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych | 3 175 | - | 3 175 |
| Wydatki na nabycie spółek zależnych | (92 365) | - | (92 365) |
| Nabycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych | (48 040) | - | (48 040) |
| Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej | (137 018) | - | (137 018) |
| Przepływy pieniężne z działalności finansowej | |||
| Wpływy netto z emisji akcji | 7 095 | - | 7 095 |
| Wpływy z emisji dłużnych papierów wartościowych | 215 000 | - | 215 000 |
| Zaciągnięcie kredytów | 1 738 898 | - | 1 738 898 |
| Wydatki na spłatę kredytów | (1 589 672) | - | (1 589 672) |
| Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu | (18 593) | - | (18 593) |
| Dywidendy wypłacone | (95 049) | - | (95 049) |
| Wykup dłużnych papierów wartościowych | (211 388) | - | (211 388) |
| Odsetki zapłacone | (114 983) | - | (114 983) |
| Środki pieniężne netto z działalności finansowej | (68 692) | - | (68 692) |
| Przepływy pieniężne netto, ogółem | 2 972 | - | 2 972 |
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu | 147 302 | - | 147 302 |
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu | 150 274 | - | 150 274 |
Wpływ dokonanej zmiany ujęto w notach 11, 15 i 16.
Doprowadzenie do porównywalności
Grupa dokonała rozbicia pozycji przychodów w skonsolidowanym sprawozdaniu z zysków i strat.
Dane zaprezentowane w opublikowanym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. zostały doprowadzone do porównywalności. Dla lepszego zrozumienia wpływu dokonanej zmiany poniżej zaprezentowano przekształcenie danych prezentowanych jako Przychody z windykacji nabytych pakietów wierzytelności w nocie 5:
Przychody z windykacji nabytych pakietów wierzytelności w tysiącach złotych
| Pozycja | 01.01.2019 - 31.12.2019 Opublikowane | Zmiana prezentacji | Przychody odsetkowe | Inne przychody/koszty z nabytych pakietów wierzytelności | koszty wyceny programu lojalnościowego | koszty rezerwy na nadpłaty | Zyski/(straty) z różnic kursowych | Wynik na oczekiwanych stratach kredytowych z pakietów wierzytelności | Aktualizacja prognozy wpływów | Odchylenia wpłat rzeczywistych, zmniejszenia z tytułu wcześniejszej realizacji wpłat na sprawach zabezpieczonych, wpłaty od pierwotnego wierzyciela | Zysk/(strata) ze sprzedaży wierzytelności |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Przychody odsetkowe | 976 883 | (976 883) | 976 883 | ||||||||
| Inne przychody z nabytych pakietów wierzytelności | 71 394 | (71 394) | |||||||||
| w tym: Odchylenia wpłat rzeczywistych, zmniejszenia z tytułu wcześniejszej realizacji wpłat na sprawach zabezpieczonych | 80 838 | (80 838) | 80 838 | 78 924 | |||||||
| koszty wyceny programu lojalnościowego | (4 456) | 4 456 | (4 456) | ||||||||
| koszty rezerwy na nadpłaty | (4 988) | 4 988 | (4 988) | ||||||||
| Aktualizacja wyceny pakietów wierzytelności | 60 964 | (60 964) | |||||||||
| w tym: Weryfikacja prognozy wpływów | 78 924 | (78 924) | 78 924 | ||||||||
| Zyski/(straty) z różnic kursowych | (17 960) | 17 960 | (17 960) | ||||||||
| Zysk/(strata) ze sprzedaży wierzytelności | 4 408 | (4 408) | 4 408 | ||||||||
| Przejęcie nieruchomości | 25 678 | (25 678) | |||||||||
| Zysk/(strata) ze sprzedaży nieruchomości | (989) | 989 | |||||||||
| Suma | 1 138 338 | (1 138 338) | 976 883 | (27 404) | (4 456) | (4 988) | (17 960) | 105 527 | 78 924 | 105 527 | 4 408 |
Z pozycji Przychody wydzielono przychody ze świadczenia innych usług, w ramach których prezentowane są przychody ze świadczenia usług windykacyjnych oraz m.in. przychody z tytułu gromadzenia, przetwarzania oraz udostępniania informacji o osobach fizycznych i podmiotach gospodarczych, pośrednictwa finansowego i agencyjnego oraz usług wspomagających dla sektora Małych i Średnich Przedsiębiorstw.
Poniżej zaprezentowano wpływ dokonanej zmiany na skonsolidowane sprawozdanie z zysków i strat w kolumnie Zmiana prezentacji przychodów:
w tysiącach złotych
| Pozycja | 01.01.2019 - 31.12.2019 Dane opublikowane | Ujęcie odpisu wartości firmy | Zmiana prezentacji przychodów | 01.01.2019 - 31.12.2019 Dane doprowadzone do porównywalności |
|---|---|---|---|---|
| Przychody | 1 251 057 | 13 112 | (1 264 169) | - |
| Przychody odsetkowe z pakietów wierzytelności i udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu | 1 064 327 | 1 064 327 | ||
| Przychody odsetkowe z udzielonych pożyczek wycenianych według wartości godziwej | - | - | - | |
| Przychody ze sprzedaży wierzytelności i pożyczek | 4 408 | 4 408 | ||
| Inne przychody/koszty z nabytych portfeli wierzytelności | (27 404) | (27 404) | ||
| Przychody ze świadczenia innych usług | 76 539 | 76 539 | ||
| Pozostałe przychody operacyjne | 8 687 | - | 8 687 | |
| Zmiana wartości inwestycji wycenianych według wartości godziwej | - | - | - | |
| Wynik na oczekiwanych stratach kredytowych | 146 300 | 146 300 | ||
| Suma | 1 259 743 | 13 112 | - 1 272 855 | - |
| Koszty wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych | (356 998) | (356 998) | ||
| Amortyzacja | (44 043) | (44 043) | ||
| Usługi obce | (152 389) | (152 389) | ||
| Pozostałe koszty operacyjne | (265 974) | (13 112) | (279 088) | |
| Suma | (819 404) | (13 112) | - | (832 518) |
| Zysk na działalności operacyjnej | 440 339 | - | - | 440 339 |
W celu lepszego odzwierciedlenia treści ekonomicznej Grupa dokonała zmiany prezentacji utworzonego odpisu z tytułu utraty wartości firmy z pozycji przychodów do pozycji kosztów.
Dane zaprezentowane w opublikowanym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. zostały doprowadzone do porównywalności. W punkcie powyżej zaprezentowano wpływ dokonanej zmiany na skonsolidowane sprawozdanie z zysków i strat w kolumnie Ujęcie odpisu wartości firmy. Wpływ dokonanej zmiany ujęto w notach 4, 5 i 7.
W celu lepszego odzwierciedlenia treści ekonomicznej na dzień 31 grudnia 2020 r. Grupa dokonała zmiany prezentacji zobowiązań w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej poprzez wydzielenie z pozycji Instrumenty pochodne instrumentów zabezpieczających wykazując je w osobnej pozycji.
W ocenie Zarządu wydzielenie wskazanych linii spowoduje wyższą jakość prezentowanych danych i zwiększy użyteczność dla czytelników niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Dane zaprezentowane w opublikowanym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. zostały doprowadzone do porównywalności. Poniżej zaprezentowano wpływ dokonanej zmiany na skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej:
w tysiącach złotych
| Pozycja | 01.01.2019 | Zmiana prezentacji | 01.01.2019 Dane doprowadzone do porównywalności |
|---|---|---|---|
| Zobowiązania | |||
| Instrumenty pochodne | 3 870 | (3 870) | - |
| Instrumenty zabezpieczające | - | 3 870 | 3 870 |
w tysiącach złotych
| Pozycja | 31.12.2019 Dane opublikowane | Zmiana prezentacji | 31.12.2019 Dane doprowadzone do porównywalności |
|---|---|---|---|
| Aktywa | |||
| Instrumenty pochodne | 4 219 | (399) | 3 820 |
| Instrumenty zabezpieczające | - | 399 | 399 |
| Zobowiązania | |||
| Instrumenty pochodne | 3 924 | (3 924) | - |
| Instrumenty zabezpieczające | - | 3 924 | 3 924 |
Wpływ dokonanej zmiany ujęto w notach 11, 24, 25 i 29.
W celu lepszego odzwierciedlenia treści ekonomicznej na dzień 31 grudnia 2020 r. Grupa dokonała zmiany prezentacji rezerwy na program lojalnościowy (prezentowanej dotychczas w pozycji Zobowiązań z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych) oraz rezerwy na odprawy emerytalne (prezentowanej dotychczas w pozycji Zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych) przenosząc je do pozycji Rezerwy.
Dane zaprezentowane w opublikowanym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. zostały doprowadzone do porównywalności.# Poniżej zaprezentowano wpływ dokonanej zmiany na skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej:
w tysiącach złotych
| 01.01.2019 Zmiana prezentacji | 01.01.2019 Dane doprowadzone do porównywalności | |
|---|---|---|
| Zobowiązania | ||
| Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe | 176 054 (7 392) | 168 662 |
| Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych | 44 678 (6 554) | 38 124 |
| Rezerwy | - | 13 946 |
w tysiącach złotych
| 31.12.2019 Dane opublikowane | Zmiana prezentacji | 31.12.2019 Dane doprowadzone do porównywalności | |
|---|---|---|---|
| Zobowiązania | |||
| Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe | 101 303 | (6 825) | 94 478 |
| Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych | 49 539 | (10 196) | 39 343 |
| Rezerwy | 7 156 | 17 021 | 24 178 |
Wpływ dokonanej zmiany ujęto w notach 11, 26, 27 i 28.
3.2. Zasady konsolidacji
Grupa konsoliduje jednostki, nad którymi sprawuje kontrolę, tj. jednostki zależne od dnia objęcia kontroli. Sprawowanie kontroli przez jednostkę dominującą ma miejsce, wtedy gdy:
* posiada władzę nad danym podmiotem,
* podlega ekspozycji na zmienne zwroty lub posiada prawa do zmiennych zwrotów z tytułu swojego zaangażowania w danej jednostce,
* ma możliwość wykorzystania władzy w celu kształtowania poziomu generowanych zwrotów.
Wszystkie jednostki Grupy Kapitałowej KRUK konsolidowane są metodą pełną, z wyjątkiem jednostki zależnej ProsperoCapital S.a.r.l. konsolidowanej metodą proporcjonalną. Proces konsolidacji sprawozdań finansowych jednostek zależnych metodą pełną polega na sumowaniu poszczególnych pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej, rachunku zysków i strat oraz innych całkowitych dochodów jednostki dominującej oraz jednostek zależnych w pełnej wysokości oraz dokonaniu odpowiednich korekt i wyłączeń konsolidacyjnych. Wyłączeniu podlega bilansowa wartość udziałów posiadanych bezpośrednio i pośrednio przez Jednostkę Dominującą w jednostkach zależnych oraz kapitał własny tych jednostek na moment ich nabycia. Wyłączeniu podlegają w całości:
1) wzajemne należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym charakterze jednostek objętych konsolidacją,
2) przychody i koszty operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją,
3) zyski lub straty powstałe w wyniku operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją, zawarte w wartości aktywów jednostek podlegających konsolidacji, za wyjątkiem strat, które wskazują na występowanie utraty wartości,
4) dywidendy naliczone lub wypłacone przez jednostki zależne jednostce dominującej i innym jednostkom objętym konsolidacją.
3.2.1. Nabycia jednostek
Nabycia jednostek, w tym funduszy inwestycyjnych zamkniętych, są rozliczane metodą nabycia na dzień nabycia, który jest dniem, w którym Grupa obejmuje kontrolę nad jednostką nabywaną. Grupa ujmuje wartość firmy wyliczaną jako nadwyżkę przekazanej zapłaty nad wartością godziwą nabytych aktywów netto możliwych do zidentyfikowania. W przypadku nadwyżki wartości godziwej nabytych aktywów netto nad przekazaną zapłatą, Grupa rozpoznaje zysk z okazjonalnego nabycia. Wartość przekazanej zapłaty stanowi wartość godziwą przeniesionych aktywów, zobowiązań zaciągniętych przez Grupę wobec poprzednich właścicieli jednostki przejmowanej oraz udziałów wyemitowanych przez Grupę. Wartość przekazanej zapłaty zawiera również wartość godziwą części zapłaty warunkowej. Jeśli nabycie jednostek powoduje wygaśnięcie wcześniejszych zobowiązań występujących pomiędzy Grupą a jednostką przejmowaną, wówczas wartość zapłaty obniża się o wynikającą z umowy cenę za wygaśnięcie zobowiązania i ujmuje się jako pozostały koszt. Wartość godziwa wartości niematerialnych nabytych w drodze przejęcia jednostki oparta jest na zdyskontowanych przepływach pieniężnych, których oczekuje się w związku z użytkowaniem lub ewentualną sprzedażą tych aktywów. Wartość godziwa rzeczowych aktywów trwałych nabytych w wyniku przejęcia jednostek oparta jest na ich wartości rynkowej. Wartość godziwa pozostałych składników rzeczowych aktywów trwałych jest ustalana z zastosowaniem podejścia rynkowego i metod kosztowych, które opierają się na cenach kwotowanych przez rynek dla podobnych składników, o ile informacje te są dostępne, a w uzasadnionych przypadkach opierają się na kosztach zastąpienia. Zobowiązanie warunkowe jednostki przejmowanej jest uwzględniane przy nabyciu jednostek tylko wtedy, kiedy takie zobowiązanie stanowi obecny obowiązek, wynika z przeszłych zdarzeń oraz jego wartość godziwa może być wiarygodnie oszacowana. Grupa wycenia wszystkie udziały niekontrolujące w proporcji do udziałów w możliwych do zidentyfikowania aktywach netto jednostki przejmowanej. Istotne koszty transakcyjne poniesione w związku z nabyciem jednostek, takie jak opłaty z tytułu usług prawnych, due diligence oraz za inne profesjonalne usługi ujmuje się jako koszt okresu, w którym zostały poniesione.
3.2.2. Jednostki zależne
Jednostkami zależnymi są jednostki kontrolowane przez Jednostkę Dominującą, w tym fundusze inwestycyjne. Sprawozdania finansowe jednostek zależnych uwzględniane są w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym począwszy od dnia uzyskania nad nimi kontroli aż do momentu jej wygaśnięcia. Zasady rachunkowości stosowane przez jednostki zależne zostały ujednolicone z zasadami przyjętymi przez Grupę.
3.3. Waluty obce
3.3.1. Transakcje w walucie obcej
Transakcje wyrażone w walutach obcych w dniu dokonania transakcji ujmowane są w walutach funkcjonalnych jednostek Grupy z zastosowaniem kursu kupna lub kursu sprzedaży walut z dnia zawarcia transakcji stosowanym przez bank, z którego usług jednostka korzysta. Pozycje pieniężne aktywów i zobowiązań wyrażone w walucie obcej są przeliczane na koniec okresu sprawozdawczego według średniego kursu banku centralnego dla danej waluty ogłoszonego na ten dzień. Różnice kursowe wynikające z wyceny aktywów i zobowiązań pieniężnych na koniec okresu sprawozdawczego stanowią różnice pomiędzy wyceną według zamortyzowanego kosztu (lub wartości godziwej) w walucie funkcjonalnej na początku okresu sprawozdawczego, skorygowaną o naliczone odsetki i dokonane płatności w trakcie okresu sprawozdawczego, a wartością według zamortyzowanego kosztu w walucie obcej przeliczoną według średniego kursu banku centralnego na koniec okresu sprawozdawczego. Niepieniężne pozycje aktywów i zobowiązań denominowane w walutach obcych wyceniane według kosztu historycznego są przeliczane według średniego kursu banku centralnego ogłoszonego w dniu dokonania transakcji. Niepieniężne pozycje aktywów i zobowiązań wyrażone w walucie obcej wyceniane według wartości godziwej są przeliczane według średniego kursu banku centralnego obowiązującego na dzień szacowania wartości godziwej. Różnice kursowe z przeliczenia na walutę funkcjonalną ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu.
3.3.2. Przeliczanie jednostki działającej za granicą
Aktywa i zobowiązania jednostek działających za granicą, włączając wartość firmy i korekty do wartości godziwej na dzień nabycia dokonywane przy konsolidacji, są przeliczane według średniego kursu NBP obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego. Różnice kursowe powstałe przy przeliczeniu są ujmowane w innych całkowitych dochodach. W przypadku zbycia jednostek działających za granicą, częściowego lub w całości, odpowiednie kwoty ujęte w kapitale własnym są ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu. Różnice kursowe dotyczące pozycji pieniężnych w postaci należności w stosunku do jednostki działającej za granicą, których rozliczenie nie jest planowane bądź prawdopodobne w dającej się przewidzieć przyszłości są częścią inwestycji netto w jednostce działającej za granicą i są ujmowane w innych całkowitych dochodach i prezentowane w kapitale własnym jako różnice kursowe z przeliczenia.
3.4. Instrumenty finansowe
3.4.1. Aktywa finansowe
Grupa klasyfikuje aktywa finansowe do jednej z następujących kategorii:
* wyceniane według zamortyzowanego kosztu,
* wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody,
* wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy.
Klasyfikacja aktywów finansowych w dniu nabycia lub powstania zależy od modelu biznesowego przyjętego przez Grupę do zarządzania daną grupą aktywów oraz charakterystyk umownych przepływów pieniężnych wynikających z pojedynczego aktywa lub grupy aktywów. Grupa kapitałowa wyodrębnia następujące modele biznesowe:
* model „utrzymywane dla przepływów pieniężnych” – model, w którym powstałe lub nabyte aktywa finansowe są utrzymywane w celu pozyskania korzyści z umownych przepływów pieniężnych,
* model „utrzymywane dla przepływów pieniężnych i na sprzedaż” – model, w którym aktywa finansowe po powstaniu lub nabyciu są utrzymywane w celu pozyskania korzyści z umownych przepływów pieniężnych, ale mogą być również sprzedawane – często i w transakcjach o wysokim wolumenie,
* model pozostały – inny niż model „utrzymywane dla przepływów pieniężnych” oraz „utrzymywane dla przepływów pieniężnych i na sprzedaż”.
Ocena charakterystyki wynikających z umownych przepływów pieniężnych polega na ustaleniu, poprzez przeprowadzenie jakościowego testu płatności kwoty głównej i odsetek aktywów finansowych (SPPI ang. solely payments of principal and interest ). Charakterystyka wynikająca z umownych przepływów pieniężnych pozostaje bez wpływu na klasyfikację składnika aktywów finansowych, jeśli:
* mogłaby mieć tylko niewielki wpływ na wynikające z umowy przepływy pieniężne z tytułu tego składnika (cecha de minimis),
* wpływa na wynikające z umowy przepływy pieniężne z tytułu instrumentu tylko w przypadku wystąpienia zdarzenia niezwykle rzadkiego, wyjątkowo nietypowego i bardzo mało prawdopodobnego (cecha non genuine).
W celu dokonania wyżej wymienionego ustalenia uwzględnia się potencjalny wpływ charakterystyk wynikających z umownych przepływów pieniężnych w każdym okresie sprawozdawczym i łącznie w całym okresie życia instrumentu finansowego.Test płatności kwoty głównej i odsetek aktywów finansowych jest przeprowadzany dla każdego aktywa finansowego w modelu „utrzymywane dla przepływów pieniężnych” lub „utrzymywane dla przepływów pieniężnych i na sprzedaż” na dzień początkowego ujęcia (w tym dla modyfikacji istotnej po ponownym ujęciu aktywa finansowego) oraz na dzień zmiany charakterystyki umownych przepływów pieniężnych. W przypadku modyfikacji warunków umownych następuje również zmiana oszacowania ryzyka kredytowego. Czynnikami, które mogą świadczyć o istotnym wzroście ryzyka są m.in. informacje od klientów, którzy zgłaszają możliwe problemy z terminową spłatą rat pożyczek oraz wnioski o wakacje kredytowe. Efektywna stopa procentowa wyznaczona jest na moment ujęcia pożyczek w wycenie i trakcie kolejnych okresów sprawozdawczych pozostaje bez zmian. W momencie początkowego ujęcia, Grupa wycenia aktywa finansowe w wartości godziwej powiększonej o koszty transakcyjne bezpośrednio związane z nabyciem aktywa finansowego, z wyłączeniem należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe, udzielone pożyczki, które nie zawierają istotnego komponentu finansowania, są wyceniane w momencie początkowego ujęcia w wysokości ceny transakcyjnej. Po początkowym ujęciu aktywa finansowe wyceniane są zgodnie z następującymi kategoriami:
-
Według zamortyzowanego kosztu, są wyceniane:
a. Inwestycje w pakiety wierzytelności
b. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe
c. Udzielone pożyczkiInwestycje w pakiety wierzytelności oraz udzielone pożyczki są wyceniane w zamortyzowanym koszcie, zgodnie z MSSF 9, jeśli oba z poniższych warunków zostają spełnione:
* składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy,
* warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty. -
Według wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Składnik aktywów finansowych jest wyceniany według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, jeżeli spełnione są poniższe warunki: - składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i na sprzedaż składników aktywów finansowych, oraz
-
warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty (zdany test SPPI).
-
Według wartości godziwej przez wynik finansowy
Wszystkie aktywa finansowe, które nie spełniają warunków klasyfikacji do aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu lub aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody klasyfikowane są do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy.
Reklasyfikacja aktywów finansowych następuje jedynie w przypadku zmiany modelu biznesowego odnoszącego się do aktywa lub grupy aktywów wynikającego z rozpoczęcia lub zakończenia istotnej części działalności. Zmiany takie mają charakter incydentalny. Zmiana klasyfikacji jest ujmowana prospektywnie, tj. bez zmiany ujętych dotychczas skutków wyceny do wartości godziwej we wcześniejszych okresach odpisów czy naliczonych odsetek. Za zmianę modelu biznesowego nie uważa się:
* zmiany zamiarów związanych z konkretnymi aktywami finansowymi (nawet w przypadku znacznych zmian warunków rynkowych),
* tymczasowego zaniku określonego rynku aktywów finansowych,
* przeniesienia aktywów finansowych między obszarami działalności stosującymi różne modele biznesowe.
Grupa zaprzestaje ujmowania składników aktywów finansowych wtedy i tylko wtedy, gdy spełnione są poniższe warunki:
* wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych,
* przenosi składnik aktywów finansowych, a przeniesienie spełnia warunki zaprzestania ujmowania opisane poniżej.
Przenosząc składnik aktywów finansowych, spółka ocenia, w jakim stopniu zachowuje ona ryzyko i korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych. W takim przypadku:
1. jeśli Grupa przenosi zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to zaprzestaje ujmowania składnika aktywów finansowych i ujmuje oddzielnie jako aktywa lub zobowiązania wszelkie prawa i obowiązki powstałe lub zachowane w wyniku przeniesienia;
2. jeśli Grupa zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych;
3. jeśli Grupa nie przenosi ani nie zachowuje zasadniczo całego ryzyka i wszystkich korzyści związanych z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to ustala, czy zachowała kontrolę nad składnikiem aktywów finansowych. W takim przypadku:
* jeśli Spółka nie zachowała kontroli, zaprzestaje ujmowania składnika aktywów finansowych i ujmuje oddzielnie jako aktywa lub zobowiązania wszelkie prawa i obowiązki powstałe lub zachowane w wyniku przeniesienia;
* jeśli Spółka zachowała kontrolę, w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych w stopniu, w jakim utrzymuje zaangażowanie w tym składniku.
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Inwestycje w pakiety wierzytelności
Inwestycje w pakiety wierzytelności są to masowe pakiety przeterminowanych zobowiązań (np. z tytułu kredytów konsumenckich, opłat za media itp.) nabywane przez Grupę w ramach umów cesji wierzytelności za cenę znacząco niższą od wartości nominalnej tych zobowiązań (aktywa finansowe dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe). Model biznesowy Grupy Kruk w odniesieniu do inwestycji w pakiety wierzytelności polega na długoterminowym utrzymywaniu i obsłudze portfeli celem realizacji zaplanowanych przepływów generowanych przez zarządzane portfele. Wszystkie nabywane pakiety wierzytelności Grupa klasyfikuje do kategorii instrumentów wycenianych metodą zamortyzowanego kosztu. Klasyfikacja ta odzwierciedla strategię zarządzania nabytymi pakietami, która skupia się na utrzymywaniu składnika aktywów w celu maksymalizacji wartości wpłat wynikających z umowy. Inwestycje w pakiety wierzytelności są wyceniane według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej skorygowanej o ryzyko kredytowe. Początkowe ujęcie w księgach następuje w dacie zakupu, w cenie nabycia, to jest wartości godziwej uiszczonej zapłaty, powiększonej o istotne koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przyporządkować. Na podstawie pierwotnej prognozy oczekiwanych wpływów pieniężnych, uwzględniającej wartość początkową (cenę nabycia powiększoną o bezpośrednio przyporządkowane koszty transakcyjne), wyznaczana jest efektywna stopa procentowa równa wewnętrznej stopie zwrotu zawierającej element uwzględniający ryzyko kredytowe, stosowana do dyskontowania szacowanych wpływów pieniężnych, która pozostaje niezmienna przez cały okres utrzymywania portfela. Korekta efektywnej stopy dyskontowej jest możliwa w przypadku pomniejszenia ceny nabycia będącego następstwem zwrotu części wierzytelności należących do danego pakietu wierzytelności do zbywcy pakietu wierzytelności. Przychody odsetkowe naliczane są od wartości portfela ustalonego na podstawie modelu zamortyzowanego kosztu dla zakupionych składników aktywów finansowych dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe, przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej zawierającej element uwzględniający ryzyko kredytowe, o której mowa powyżej, i ujmowane są w bieżącym okresie w wyniku finansowym w pozycji Przychody odsetkowe z pakietów wierzytelności i udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu. Przychód z tytułu odsetek w całości rozpoznawany jest jako zwiększenie wartości portfela. Rzeczywiste wpłaty otrzymywane w okresie w wyniku windykacji, w całości rozpoznawane są jako zmniejszenie wartości portfela. Szacowane przepływy pieniężne ustalane są przede wszystkim w oparciu o:
* zakładaną skuteczność stosowanych narzędzi windykacyjnych,
* skalę ich stosowania w odniesieniu do poszczególnych pakietów (dotychczasową i planowaną),
* dotychczasową historię spłat,
* warunki makroekonomiczne.
Wartość składnika aktywów na dany dzień bilansowy jest równa jego wartości początkowej powiększonej o przychody odsetkowe oraz pomniejszonej o rzeczywiste wpływy oraz dodatkowo zmodyfikowanej o zmianę szacunków dotyczących przyszłych przepływów pieniężnych. W efekcie wartość składnika aktywów na dzień bilansowy jest równa zdyskontowanej wartości oczekiwanych wpływów pieniężnych. Zmiany netto odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych prezentowane są w sprawozdaniu z zysków lub strat w pozycji Wynik na oczekiwanych stratach kredytowych. Portfele wierzytelności detalicznych na potrzeby prowadzonych analiz oraz przygotowywania prognoz wpływów podlegają grupowaniu. Prognoza wpływów opracowywana jest dla wyodrębnionych grup prognostycznych, a nie dla pojedynczych pakietów. Stosowane są trzy poziomy grupowania, wyróżnione za pomocą następujących kryteriów:
I poziom grupowania – kryterium kraju, z którego pochodzi pakiet wierzytelności,
II poziomu grupowania – kryterium daty nabycia pakietu wierzytelności do Grupy Kruk. Data nabycia pakietu wierzytelności pozwala określić stadium procesu obsługi w Grupie, w którym znajduje się pakiet wierzytelności. Grupowane są pakiety znajdujące się w zbliżonym stadium. W tym przekroju Grupa wprowadziła poniższy mechanizm podziału:
* finalnie prognoza przygotowana dla każdej z grup prognostycznych jest dzielona w obrębie grup na poszczególne portfele wierzytelności z wykorzystaniem kluczy opartych na danych historycznych,
* portfele zabezpieczone zarówno hipoteczne jak i korporacyjne nie podlegają grupowaniu.# Prognoza wpłat przygotowywana jest dla każdego pakietu z osobna.
Udzielone pożyczki wg zamortyzowanego kosztu
Udzielone pożyczki to niezaliczane do instrumentów pochodnych aktywa finansowe o ustalonych lub możliwych do ustalenia płatnościach, nienotowane na aktywnym rynku. Zalicza się je do aktywów obrotowych, o ile termin ich wymagalności nie przekracza 12 miesięcy od dnia sprawozdawczego. Pożyczki udzielone o terminie wymagalności przekraczającym 12 miesięcy od dnia sprawozdawczego zalicza się do aktywów trwałych. Udzielone pożyczki ujmowane są jako aktywa finansowe będące częścią modelu biznesowego, którego celem jest osiąganie korzyści z pozyskiwania kontraktowych przepływów.
Wartość udzielonych pożyczek wycenianych według metody zamortyzowanego kosztu obliczana jest w oparciu o efektywną stopę procentową i uwzględnia odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych. Efektywna stopa procentowa wyznaczona jest na podstawie pierwotnie oczekiwanego przepływu, wynikającego bezpośrednio z pierwotnego harmonogramu. Przychody odsetkowe są kalkulowane według efektywnej stopy procentowej i są prezentowane w wyniku finansowym w pozycji Przychody odsetkowe z pakietów wierzytelności i udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu. Tworzone odpisy dla pożyczek uwzględniają zmiany z tytułu oczekiwanych strat kredytowych. Dla pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu efektywna stopa procentowa wyznaczona jest na moment ujęcia pożyczek w wycenie i trakcie kolejnych okresów sprawozdawczych pozostaje bez zmian.
Zmiany netto odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych prezentowane są w sprawozdaniu z zysków lub strat w pozycji Wynik na oczekiwanych stratach kredytowych. Oczekiwane straty kredytowe oszacowane są na podstawie oczekiwanych przepływów pieniężnych. Dla produktów ratalnych miesięcznych oczekiwane straty kredytowe wyznaczane są poprzez porównanie wartości brutto portfela pożyczek na dany dzień bilansowy z wartością bieżącą zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych spodziewanych do odzyskania z tego portfela. Wartości brutto portfela pożyczek na dzień bilansowy uwzględnia m.in. wartość udzielonego kapitału wraz z pozostałymi opłatami umownymi (odsetki, prowizje itp.) naliczonymi na dzień bilansowy, tj. po uwzględnieniu spłat dokonanych przez Klienta do dnia bilansowego. Wartość bieżąca zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych jest oczekiwanym przepływem pieniężnym dla posiadanego portfela pożyczek. Zdyskontowane przepływy pieniężne wyznaczone są w oparciu o efektywną stopę procentową. Oczekiwane przepływy dla portfela pożyczek wyznaczane są w oparciu o tzw. „krzywe spłat” dla jednorodnych grup pożyczek dla każdego miesiąca od momentu udzielenia danej grupy pożyczek. „Krzywe spłat” są wyznaczone na podstawie historycznej realizacji spłat dla historycznie udzielonych pożyczek w odstępach miesięcznych. „Krzywe spłat” mogą być również wyznaczone na podstawie skorygowanych przepływów umownych, przy czym korekta jest wyznaczona w oparciu o historyczne straty kredytowe. Dla produktów krótkoterminowych sposób liczenia analogiczny jak dla ratalnych z tym, że spłaty analizowane są wg tygodni czasu trwania pożyczek.
Zmiany netto odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych prezentowane są skonsolidowym sprawozdaniu z zysków lub strat w pozycji Wynik na oczekiwanych stratach kredytowych. Grupa KRUK uzależnia sposób rozpoznawania oczekiwanych strat kredytowych w zależności od zmiany poziomu ryzyka, który nastąpił od momentu udzielenia pożyczki. Do oceny istotności wzrostu ryzyka kredytowego ekspozycji kredytowych Grupa porównuje ryzyko niewykonania zobowiązania dla danego aktywa finansowego na dzień sprawozdawczy z ryzykiem niewykonania zobowiązania dla tego aktywa finansowego na dzień początkowego ujęcia, biorąc pod uwagę racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje. Do dowodów utraty wartości składnika aktywów finansowych ze względu na ryzyko kredytowe zalicza się dające się zaobserwować dane na temat następujących zdarzeń: naruszenia umowy, takiego jak zdarzenie niewykonania zobowiązania lub niedokonanie płatności w wymaganym terminie. W przypadku modyfikacji warunków umownych następuje również zmiana oszacowania ryzyka kredytowego. Czynnikami, które mogą świadczyć o istotnym wzroście ryzyka są m.in. informacje od klientów, którzy zgłaszają możliwe problemy z terminową spłatą rat pożyczek oraz wnioski o wakacje kredytowe.
Efektywna stopa procentowa wyznaczona jest na moment ujęcia pożyczek w wycenie i trakcie kolejnych okresów sprawozdawczych pozostaje bez zmian. W wycenie portfela pożyczek uwzględniane są informacje dotyczące przyszłości przy określaniu oczekiwanych strat kredytowych w kalkulacji przyszłych przepływów pieniężnych. W przypadku oszacowania oczekiwanych strat kredytowych dla portfeli pożyczkowych ujmuje się wpływ zmiany oczekiwanej sytuacji makroekonomicznej. Odbywa się to poprzez oszacowanie wpływu zmiany prognozy wybranych wskaźników makroekonomicznych na oczekiwane przepływy pieniężne. Takie zmiany uwzględniane są w przypadkach, gdy istnieje istotny i wyraźny wpływ zmiany sytuacji makroekonomicznej na prognozę przepływów pieniężnych (oczekiwanych strat kredytowych). Na dzień sporządzenia Sprawozdania Finansowego rozpoznany wpływ czynników makroekonomicznych związanych z pandemią COVID szacowane są na ok. 600 tys. zł.
Grupa KRUK, w nawiązaniu do wymogów MSSF 9, klasyfikuje udzielone pożyczki do trzech koszyków, dla których oczekiwane straty oraz przychody odsetkowe są rozpoznawane są w poniższy sposób:
- Koszyk 1 (stage 1) – w którym klasyfikowane są udzielone pożyczki, dla których od momentu rozpoznania do daty bilansowej nie nastąpił istotny wzrost ryzyka kredytowego (brak opóźnień w spłacie) i nie stwierdzono utraty wartości. Czynnikami, które mogą świadczyć o istotnym wzroście ryzyka są m.in. informacje od klientów, którzy zgłaszają możliwe problemy z terminową spłatą rat pożyczek oraz wnioski o wakacje kredytowe. Dla takich pożyczek i oczekiwane straty są rozpoznawane w horyzoncie najbliższych 12 miesięcy lub wcześniej, jeżeli instrument ma krótszy termin zapadalności. Przychody odsetkowe w tym koszyku rozpoznawane są od wartości bilansowej brutto.
- Koszyk 2 (stage 2) – w którym są klasyfikowane udzielone pożyczki, dla których od momentu rozpoznania do daty bilansowej nastąpił istotny wzrost ryzyka kredytowego (opóźnienie w spłacie od daty wymaganej płatności lub wypowiedzenie umowy kredytowej). Przesłanką do klasyfikacji pożyczek w koszyku 2 może być opóźnienie w spłacie co najmniej o 1 dzień. Ponadto, do koszyka 2 mogą zostać sklasyfikowane pożyczki, dla których stwierdzono istotny wzrost ryzyka, polegający m.in. zgłoszeniu bezpośrednio przez klientów możliwych problemów z terminową spłatą rat pożyczek oraz napływających wniosków o wakacje kredytowe. W takich przypadkach dla portfela pożyczek możliwe jest również ujęcie dodatkowego odpisu z tytułu wzrostu oczekiwanej straty kredytowej ponad historyczne oszacowania. Dla takich pożyczek straty oczekiwane są rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia aktywa (lifetime). Przychody odsetkowe w tym koszyku rozpoznawane są od wartości bilansowej brutto.
- Koszyk 3 (stage 3) – w którym są klasyfikowane udzielone pożyczki, dla których stwierdzono utratę wartości, tj. opóźnienie w spłacie od daty wymaganej płatności powyżej 90 dni. W skład tego koszyka wchodzą zatem również wypowiedzenie pożyczki. Dla takich udzielonych pożyczek oczekiwane straty są rozpoznawane w horyzoncie pozostałego czasu życia aktywa (lifetime). Składniki aktywów finansowych dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (tzw. POCI) w momencie początkowego ujęcia są klasyfikowane do koszyka 3. Przychody odsetkowe dla pożyczek zaklasyfikowanych jako POCI rozpoznawane są od wartości netto.
Skorygowaną o ryzyko kredytowe efektywną stopę procentową oblicza się poprzez uwzględnienie przyszłych przepływów pieniężnych skorygowanych o efekt ryzyka kredytowego rozpoznawanego w całym horyzoncie prognozy.
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy
Do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy zalicza się składnik aktywów spełniający jeden z poniższych warunków:
a) jest klasyfikowany jako przeznaczony do obrotu. Składniki aktywów finansowych kwalifikuje się jako przeznaczone do obrotu, jeśli są:
* nabyte głównie w celu sprzedaży w krótkim terminie,
* częścią portfela określonych instrumentów finansowych zarządzanych łącznie i co do których istnieje prawdopodobieństwo uzyskania zysku w krótkim terminie,
* instrumentami pochodnymi, z wyłączeniem instrumentów pochodnych będących elementem rachunkowości zabezpieczeń oraz umów gwarancji finansowych,
b) został wyznaczony do tej kategorii w momencie początkowego ujęcia (opcja wyceny do wartości godziwej przez wynik finansowy),
c) dla którego nie został spełniony test SPPI, z uwagi na zawarcie w przepływach umownych pożyczek innych elementów niż zwrot kapitału, odsetek i wartości pieniądza w czasie. W przypadku udzielonych pożyczek konsumenckich element, powodujący brak spełnienia testu SPPI związany jest ze zmiennym oprocentowaniem pożyczek, które może być interpretowane, jako dodatkowe wynagrodzenie za czas otwartych ekspozycji z tytułu udzielonych pożyczek. Zgodnie z ww. podpunktem c) pożyczki, spełniające wymóg SPPI, utrzymywane zarówno w celu uzyskiwania umownych przepływów pieniężnych z aktywów, jak i sprzedaży aktywów, klasyfikuje się do wycenianych w wartości godziwej.
Wartość godziwa dla pożyczek Wonga została wyznaczona na podstawie poziomu III, tj. w oparciu o prognozę oczekiwanych przepływów pieniężnych.Stopa procentowa, która służy do dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych dla pożyczek wycenianych według wartości godziwej opiera się na następujących elementach: stopie wolnej od ryzyka, rynkowej stopie procentowej (marży) z tytułu finansowania Grupy oraz premii za szkodowość pożyczek (dwa ostatnie elementy oszacowane są na podstawie obserwowanych cen za pożyczki wypowiedziane), jak również dodatkowej marży z tytułu zmiennego profilu przedpłat (a zatem m.in. wcześniejszej spłaty niż wynikałaby to z umownego harmonogramu, jak również przesunięć w spłacie dla udzielonych pożyczek).
Dla produktów ratalnych miesięcznych oczekiwane straty kredytowe wyznaczane są poprzez porównanie wartości brutto portfela pożyczek na dany dzień bilansowy z wartością bieżącą zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych spodziewanych do odzyskania z tego portfela. Wartości brutto portfela pożyczek na dzień bilansowy uwzględnia m.in. wartość udzielonego kapitału wraz z pozostałymi opłatami umownymi (odsetki, prowizje itp.) naliczonymi na dzień bilansowy, tj. po uwzględnieniu spłat dokonanych przez Klienta do dnia bilansowego. Wartość bieżąca zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych jest oczekiwanym przepływem pieniężnym dla posiadanego portfela pożyczek. Oczekiwane przepływy dla portfela pożyczek wyznaczane są w oparciu o tzw. „krzywe spłat” dla jednorodnych grup pożyczek dla każdego miesiąca od momentu udzielenia danej grupy pożyczek. „Krzywe spłat” są wyznaczone na podstawie historycznej realizacji spłat dla historycznie udzielonych pożyczek w odstępach miesięcznych. Dla produktów krótkoterminowych sposób liczenia analogiczny jak dla ratalnych z tym, że spłaty analizowane są wg tygodni czasu trwania pożyczek.
Grupa KRUK uzależnia sposób rozpoznawania oczekiwanych strat kredytowych dla pożyczek wycenianych według wartości godziwej w zależności od zmiany poziomu ryzyka, który nastąpił od momentu udzielenia pożyczki. Do oceny istotności wzrostu ryzyka kredytowego ekspozycji kredytowych Grupa porównuje ryzyko niewykonania zobowiązania dla danego aktywa finansowego na dzień sprawozdawczy z ryzykiem niewykonania zobowiązania dla tego aktywa finansowego na dzień początkowego ujęcia, biorąc pod uwagę racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje.
Zysk lub stratę na aktywach wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat ujmuje się w wyniku finansowym w pozycji Zmiana wartości inwestycji wycenianych według wartości godziwej. Aktywa finansowe mogą być przy pierwotnym ujęciu wyznaczone do kategorii wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy (opcja wyceny do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat) , jeżeli taka kwalifikacja eliminuje lub znacząco obniża niespójność w zakresie ujmowania lub wyceny jaka w przeciwnym razie powstałaby na skutek wyceny aktywów lub zobowiązań bądź ujęcia związanych z nimi zysków lub strat według różnych zasad (niedopasowanie księgowe).
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Składnik aktywów finansowych jest wyceniany w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, jeżeli spełnione są oba poniższe warunki:
a) składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych; oraz
b) warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.
Zysk lub stratę na składniku aktywów finansowych wycenianym w wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujmuje się w innych całkowitych dochodach, z wyjątkiem przychodów odsetkowych, zysku lub straty w tytułu odpisu na oczekiwane straty kredytowe oraz zysków lub strat z tytułu różnic kursowych, do momentu zaprzestania ujmowania składnika aktywów finansowych lub jego przeklasyfikowania. Jeśli zaprzestano ujmowania składnika aktywów finansowych, skumulowane zyski lub straty poprzednio ujęte w innych całkowitych dochodach zostają przeklasyfikowane z pozycji inne całkowite dochody do wyniku finansowego w formie korekty wynikającej z przeklasyfikowania.
3.4.2. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe
Należności to niezaliczane do instrumentów pochodnych aktywa finansowe o ustalonych lub możliwych do ustalenia płatnościach, nienotowane na aktywnym rynku. Zalicza się je do aktywów krótkoterminowych, o ile termin ich wymagalności nie przekracza 12 miesięcy od dnia sprawozdawczego. Należności o terminie wymagalności przekraczającym 12 miesięcy od dnia sprawozdawczego zalicza się do aktywów długoterminowych.
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności z datą zapadalności poniżej 12 miesięcy od dnia powstania należności są ujmowane na moment początkowego ujęcia w wartości nominalnej z uwagi na nieistotny wpływ dyskonta. Należności handlowe i pozostałe należności z terminem płatności do 12 kolejnych miesięcy są ujmowane na dzień bilansowy w kwocie wymaganej zapłaty pomniejszonej o odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.
Utrata wartości należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych
Grupa KRUK wycenia odpis na oczekiwane straty kredytowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych, które nie zawierają istotnego elementu finansowania w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia.
Grupa uzależnia sposób rozpoznawania oczekiwanych strat kredytowych w zależności od zmiany poziomu ryzyka, który nastąpił od momentu powstania należności. Do oceny istotności wzrostu ryzyka kredytowego aktywów finansowych Grupa porównuje ryzyko niewykonania zobowiązania dla danego aktywa finansowego na dzień sprawozdawczy z ryzykiem niewykonania zobowiązania dla tego aktywa finansowego na dzień początkowego ujęcia, biorąc pod uwagę racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje.
Do dowodów utraty wartości składnika aktywów finansowych ze względu na ryzyko kredytowe zalicza się dające się zaobserwować dane na temat następujących zdarzeń:
* znacznych trudności finansowych klienta,
* naruszenia umowy, takiego jak zdarzenie niewykonania zobowiązania lub niedokonanie płatności w wymaganym terminie,
* staje się prawdopodobne, że nastąpi upadłość lub inna reorganizacja finansowa klienta.
Grupa wyceniając należności handlowe korzysta z uproszczenia dozwolonego w ramach MSSF9 stosując macierz rezerw do obliczania oczekiwanych strat kredytowych związanych z należnościami z tytułu dostaw i usług.
Niespłacenie zobowiązania oznacza niespełniony obowiązek pewnego świadczenia przez Dłużnika na rzecz wierzyciela. Dług powstaje w wyniku opóźnienia w wykonaniu zobowiązania i może mieć formę świadczenia pieniężnego lub rzeczowego.
3.4.3. Zobowiązania finansowe niebędące instrumentami pochodnymi oraz inne zobowiązania
Zobowiązania finansowe niebędące instrumentami pochodnymi
Grupa klasyfikuje zobowiązania finansowe do jednej z następujących kategorii:
* wyceniane według zamortyzowanego kosztu,
* wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Zobowiązania finansowe są ujmowane na dzień zawarcia transakcji, w której Grupa staje się stroną umowy zobowiązującej do wydania instrumentu finansowego. Zobowiązania finansowe niebędące instrumentami pochodnymi początkowo ujmowane są w wartości godziwej powiększonej o dające się bezpośrednio przyporządkować koszty transakcyjne. Po początkowym ujęciu zobowiązania te wyceniane są według zamortyzowanego kosztu przy użyciu efektywnej stopy procentowej. Grupa posiada następujące zobowiązania: kredyty, zobowiązania z tytułu dłużnych papierów wartościowych, zobowiązania z tytułu leasingu.
Grupa wyłącza z ksiąg zobowiązanie, kiedy zostanie spłacone, umorzone lub ulegnie przedawnieniu.
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania ujmowane są na dzień zawarcia transakcji, w której Grupa staje się stroną umowy zobowiązującej do określonego świadczenia i wycenia na dzień bilansowy w kwocie wymaganej zapłaty. Grupa prezentuje zobowiązania z tytułu zakupu pakietów wierzytelności w ramach zobowiązań z tytułu dostaw i usług.
Grupa wyłącza z ksiąg zobowiązanie, kiedy zostanie spłacone, umorzone lub ulegnie przedawnieniu.
Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych
Aktywa i zobowiązania finansowe kompensuje się ze sobą i wykazuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w kwocie netto, wyłącznie jeśli Grupa posiada ważny prawnie tytuł do kompensaty określonych aktywów i zobowiązań finansowych oraz zamierza rozliczyć daną transakcję w wartości netto poddanych kompensacie składników aktywów i zobowiązań finansowych lub zamierza jednocześnie podlegające kompensacie aktywa finansowe zrealizować, a zobowiązania finansowe rozliczyć.
Wartość godziwa dla celów ujawnienia w sprawozdaniu finansowym
Wartość godziwa, szacowana dla celów ujawnienia, jest obliczana na podstawie wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych z tytułu zwrotu kwoty głównej i zapłaty odsetek, zdyskontowanych z zastosowaniem rynkowej stopy procentowej obowiązującej na koniec okresu sprawozdawczego. W przypadku leasingu, rynkową stopę procentową ustala się przez odniesienie do podobnych umów leasingowych. Zobowiązania o krótkim terminie płatności oraz zobowiązania, dla których stopy procentowe są na bieżąco aktualizowane o zmiany stóp bazowych nie są dyskontowane, ponieważ ich wartość księgowa odpowiada w przybliżeniu ich wartości godziwej.
3.4.4.# Instrumenty pochodne i rachunkowość zabezpieczeń
Stosowanie rachunkowości zabezpieczeń
Zgodnie z MSSF9, warunkiem stosowania rachunkowości zabezpieczeń przez Grupę jest spełnienie wszystkich wymogów wymienionych poniżej:
a) powiązanie zabezpieczające obejmuje wyłącznie kwalifikujące się instrumenty zabezpieczające i kwalifikujące się pozycje zabezpieczane;
b) w momencie ustanowienia powiązania zabezpieczającego formalnie wyznaczono i udokumentowano powiązanie zabezpieczające, jak również cel zarządzania ryzykiem przez jednostkę oraz strategię dokonywania zabezpieczenia. Dokumentacja ta zawiera określenie instrumentu zabezpieczającego, pozycji zabezpieczanej, charakteru zabezpieczanego ryzyka oraz sposobu, w jaki jednostka będzie oceniać, czy powiązanie zabezpieczające spełnia wymogi efektywności zabezpieczenia (w tym przeprowadzoną przez jednostkę analizę źródeł nieefektywności zabezpieczenia oraz opis sposobu, w jaki ustala ona wskaźnik zabezpieczenia, gdzie wskaźnik zabezpieczenia ustanowionego powiązania zabezpieczającego jest ustanowiony w wysokości zapewniającej efektywność powiązania oraz jest spójny z rzeczywistym wolumenem zabezpieczanej pozycji i instrumentu zabezpieczającego; współczynnik zabezpieczenia dla danego powiązania jest wyznaczony w wysokości 1.0, tj. każdorazowo jednostka nominału instrumentu zabezpieczającego zabezpiecza jednostkę wyznaczonego nominału pozycji zabezpieczanej);
c) powiązanie zabezpieczające spełnia wszystkie następujące wymogi efektywności zabezpieczenia:
* między pozycją zabezpieczaną a instrumentem zabezpieczającym istnieje powiązanie ekonomiczne;
* ryzyko kredytowe nie ma przeważającego wpływu na zmiany wartości wynikające ze wspomnianego powiązania ekonomicznego;
* wskaźnik zabezpieczenia powiązania zabezpieczającego jest taki sam jak wskaźnik wynikający z wielkości pozycji zabezpieczanej, którą jednostka faktycznie zabezpiecza, oraz wielkości instrumentu zabezpieczającego, którą jednostka faktycznie stosuje do zabezpieczenia tejże wielkości pozycji zabezpieczanej. Takie wyznaczenie nie może odzwierciedlać jednak braku równowagi między współczynnikami ważenia pozycji zabezpieczanej i instrumentu zabezpieczającego, który to brak powodowałby nieefektywność zabezpieczenia (niezależnie od tego, czy zostałaby ona ujęta, czy nie) mogącą prowadzić do wyniku księgowego, który byłby niezgodny z celem rachunkowości zabezpieczeń.
Zaprzestanie stosowania rachunkowości zabezpieczeń
Grupa przestaje stosować prospektywnie rachunkowość zabezpieczeń jedynie wtedy, gdy powiązanie zabezpieczające (lub część powiązania zabezpieczającego) przestaje spełniać kryteria kwalifikacyjne. Obejmuje to przypadki, w których instrument zabezpieczający wygasa lub zostaje sprzedany, rozwiązany lub wykonany. W tym celu zastąpienia jednego instrumentu zabezpieczającego drugim lub przedłużenia terminu ważności danego instrumentu zabezpieczającego nie uważa się za wygaśnięcie lub rozwiązanie, jeśli takie zastąpienie lub przedłużenie terminu ważności stanowi część udokumentowanego przez jednostkę celu zarządzania ryzykiem i jest z nim spójne.
Powiązanie zabezpieczające zostaje rozwiązane w całości, gdy jako całość przestaje spełniać kryteria kwalifikacyjne, w szczególności:
a) powiązanie zabezpieczające nie odpowiada już celowi zarządzania ryzykiem, na podstawie którego kwalifikowało się do rachunkowości zabezpieczeń (tj. jednostka nie realizuje już tego celu zarządzania ryzykiem);
b) instrument lub instrumenty zabezpieczające zostały sprzedane lub rozwiązane (w odniesieniu do całej wielkości, która była częścią powiązania zabezpieczającego);
c) nie istnieje już powiązanie ekonomiczne między pozycją zabezpieczaną i instrumentem zabezpieczającym lub ryzyko kredytowe zaczyna mieć przeważający wpływ na zmiany wartości wynikające ze wspomnianego powiązania ekonomicznego.
Zaprzestanie stosowania rachunkowości zabezpieczeń może wpływać na całość powiązania zabezpieczającego albo jedynie na jego część (w którym to przypadku rachunkowość zabezpieczeń stosuje się nadal dla pozostałej części powiązania zabezpieczającego).
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Zabezpieczenie przed zmiennością przepływów pieniężnych w związku z zidentyfikowanym rodzajem ryzyka, związanemu z ujętym składnikiem aktywów lub zobowiązaniem, lub z wysoce prawdopodobną przyszłą transakcją, i które mogłyby wpływać na rachunek zysków i strat, jest zabezpieczeniem przepływów pieniężnych. Dopóki zabezpieczenie przepływów pieniężnych spełnia kryteria kwalifikacyjne określone w punktach powyżej powiązanie zabezpieczające ujmuje się w następujący sposób:
a) oddzielny składnik kapitału własnego związany z pozycją zabezpieczaną (rezerwę z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych) koryguje się o niższą spośród następujących kwot (w wartościach bezwzględnych):
* skumulowane od momentu ustanowienia zabezpieczenia zyski lub straty na instrumencie zabezpieczającym,
* skumulowaną od momentu ustanowienia zabezpieczenia zmianę wartości godziwej (obecnej wartości) pozycji zabezpieczanej (tj. obecną wartość skumulowanej zmiany zabezpieczanych oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych);
b) część zysku lub straty na instrumencie zabezpieczającym, którą określono jako skuteczne zabezpieczenie (tj. część, którą kompensuje się ze zmianą rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych obliczoną zgodnie z pkt a)), ujmuje się w innych całkowitych dochodach;
c) wszelkie pozostałe zyski lub straty na instrumencie zabezpieczającym (lub wszelkie zyski lub straty wymagane do zrównoważenia zmiany rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych obliczonej zgodnie z punktem a)) stanowią nieefektywność zabezpieczenia, którą ujmuje się w wyniku finansowym;
d) kwotę skumulowaną w ramach rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych zgodnie z pkt a) ujmuje się w następujący sposób:
* jeżeli w wyniku zabezpieczanej planowanej transakcji następuje później ujęcie składnika aktywów niefinansowych lub zobowiązania niefinansowego, lub gdy zabezpieczana planowana transakcja dotycząca składnika aktywów niefinansowych lub zobowiązania niefinansowego przekształca się w uprawdopodobnione przyszłe zobowiązanie, w stosunku do którego stosuje się rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej, jednostka usuwa tę kwotę z rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych i uwzględnia ją bezpośrednio w koszcie początkowym lub innej wartości bilansowej składnika aktywów lub zobowiązania,
* w odniesieniu do zabezpieczeń przepływów pieniężnych innych niż zabezpieczenia objęte podpunktem powyżej przeprowadza się przeklasyfikowanie tej kwoty z rezerwy z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych do wyniku finansowego jako korektę wynikającą z przeklasyfikowania w tym samym okresie lub okresach, w których zabezpieczane oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne wpływają na wynik finansowy,
* jeżeli jednak kwota ta stanowi stratę, a jednostka spodziewa się, że cała ta strata lub jej część nie zostanie odzyskana w co najmniej jednym z przyszłych okresów, przeprowadza ona natychmiastowe przeklasyfikowanie kwoty, której odzyskanie nie jest spodziewane, do wyniku finansowego jako korektę wynikającą z przeklasyfikowania.
Efektywność zabezpieczenia jest weryfikowana poprzez zastosowanie prospektywnych testów efektywności. Testy wykonywane są z częstotliwością kwartalną.
Zabezpieczanie inwestycji w aktywach netto w jednostce zagranicznej
W 2019 r. Grupa rozpoczęła stosowanie rachunkowości zabezpieczeń inwestycji netto w jednostce zagranicznej. Rachunkowość zabezpieczeń inwestycji netto w podmiotach zagranicznych polega na zabezpieczeniu udziałów w aktywach netto podmiotu zagranicznego podlegającego konsolidacji w niniejszym sprawozdaniu finansowym. Pozycję zabezpieczaną stanowi określona część udziałów w aktywach netto podmiotów zagranicznych, rozumianych jako różnica pomiędzy wartością bilansową aktywów a wartością bilansową zobowiązań oraz rezerw zagranicznego podmiotu zależnego (wyrażonych w EUR). Z kalkulacji dopuszczonej pozycji zabezpieczanej są wyłączone takie pozycje monetarne (należności i/lub zobowiązania wewnątrzgrupowe pomiędzy Jednostką Dominującą a zależnym podmiotem zagranicznym), które mają określony termin zapadalności (tj. w określonym terminie w przyszłości skonwertują się na rozrachunki (w tym – należności / zobowiązania handlowe, z tytułu kwot zwindykowanych, z tytułu odsprzedaży udziałów itd.).
Grupa, w celu zwiększenia efektywności ekonomicznej zabezpieczenia, wyznaczała powiązania zabezpieczające z częstotliwością miesięczną, tj. każda transakcja FX Forward / FX Swap z 1-miesięcznym terminem zapadalności była wiązana z wyznaczoną pozycją zabezpieczaną – na okres 1 miesiąca, zakładając, że nominalna część udziałów w aktywach netto wyznaczona na pozycję zabezpieczaną jest stała w trakcie miesiąca. Grupa dokonuje pomiaru efektywności ex-ante na datę ustanowienia powiązania zabezpieczającego oraz na każdą kolejną datę pomiaru efektywności (dzień kończący okres sprawozdawczy).
W ramach prospektywnej oceny efektywności zabezpieczenia, Grupa weryfikuje spełnienie trzech warunków umożliwiających utworzenie i kontynuowanie powiązania zabezpieczającego:
* Warunek 1 – istnienie powiązania ekonomicznego,
* Warunek 2 – brak dominacji ryzyka kredytowego nad ryzykiem zabezpieczanym,
* Warunek 3 – zgodność wskaźnika zabezpieczenia (hedge ratio):
Wskaźnik zabezpieczenia ustanowionego powiązania zabezpieczającego jest ustanowiony w wysokości zapewniającej efektywność powiązania oraz jest spójny z rzeczywistym wolumenem zabezpieczanej pozycji i instrumentu zabezpieczającego. Współczynnik zabezpieczenia dla danego powiązania jest wyznaczony w wysokości 1.0 (tj. każdorazowo jednostka nominału instrumentu zabezpieczającego zabezpiecza jednostkę wyznaczonego nominału pozycji zabezpieczanej).Ze względu na swoją charakterystykę, powiązanie zabezpieczające z definicji spełnia warunek występowania powiązania ekonomicznego pomiędzy instrumentem a pozycją zabezpieczaną (kontrakt na sprzedaż EUR vs. aktywa netto w EUR). Wpływ ryzyka kredytowego nie jest dominującą przyczyną zmian wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego oraz pozycji zabezpieczanej. Na każdą datę pomiaru efektywności Grupa dokonuje eksperckiej oceny spełnienia tego warunku, dokonywanej w oparciu o trzy kryteria jakościowe:
* brak niewywiązywania się kontrahentów transakcji zabezpieczających z warunków kontraktu (default),
* funkcjonowanie zasad zarządzania ryzykiem kredytowym w stosunku do kontrahentów transakcji zabezpieczających (monitorowanie, limity),
* brak ryzyka kredytowego z tytułu pozycji zabezpieczanej.
Jeśli wszystkie powyższe kryteria są spełnione na datę pomiaru, to warunek niedominującego wpływu ryzyka kredytowego na zmiany wartości instrumentu zabezpieczającego i pozycji zabezpieczanej jest uznany za spełniony. Grupa oczekuje, że ten warunek będzie każdorazowo spełniony.
Grupa ujmuje zabezpieczenia inwestycji netto w jednostce zagranicznej, w tym zabezpieczenie pozycji pieniężnej ujmowanej jako część inwestycji netto, podobnie do zabezpieczeń przepływów pieniężnych:
a) część zysku lub straty na instrumencie zabezpieczającym, którą określono jako efektywne zabezpieczenie, ujmuje się w innych całkowitych dochodach; oraz
b) część, która nie stanowi efektywnego zabezpieczenia, ujmuje się w wyniku finansowym bieżącego roku obrotowego.
Grupa zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczeń w jednym z następujących przypadków:
* instrument zabezpieczający wygasa, zostanie sprzedany lub przedterminowo rozliczony,
* wartość aktywów netto w podmiocie zagranicznym spada poniżej wartości nominalnej instrumentu zabezpieczającego (w tym przypadku następuje jedynie częściowe zaprzestanie stosowania rachunkowości zabezpieczeń dla nadwyżkowej części instrumentu zabezpieczającego),
* nie są spełnione kryteria stosowania rachunkowości zabezpieczeń, w szczególności kryteria oceny efektywności zabezpieczenia,
* Grupa zmienia strategię zarządzania ryzykiem na taką, z którą dotychczasowe powiązanie zabezpieczające nie jest zgodne.
Po zaprzestaniu stosowania rachunkowości zabezpieczeń dla danego powiązania zabezpieczającej skumulowane zyski lub straty na instrumencie zabezpieczającym związane z efektywną częścią zabezpieczenia, które zostały skumulowane w ramach rezerwy z tytułu przewalutowania, przeklasyfikowuje się z kapitału własnego do wyniku finansowego jako korektę wynikającą z przeklasyfikowania zgodnie z wymogami standardu MSR 21 dotyczącymi zbycia lub częściowego zbycia jednostki zagranicznej w momencie wystąpienia takiego zdarzenia.
3.5. Rzeczowe aktywa trwałe
3.5.1. Ujęcie oraz wycena
Składniki rzeczowych aktywów trwałych ujmuje się w księgach według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o odpisy amortyzacyjne oraz odpisy z tytułu utraty wartości. Cena nabycia obejmuje cenę zakupu składnika majątku oraz koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania, łącznie z kosztami transportu, jak też załadunku, wyładunku i składowania, a także wynagrodzeń bezpośrednich (w przypadku wytworzenia składnika rzeczowych aktywów trwałych we własnym zakresie). Rabaty, upusty oraz inne podobne zmniejszenia i odzyski zmniejszają cenę nabycia składnika aktywów. Koszt wytworzenia składnika środków trwałych oraz środków trwałych w budowie obejmuje ogół kosztów poniesionych w okresie jego budowy, montażu, przystosowania i ulepszenia poniesionych do dnia przyjęcia takiego składnika majątkowego do używania (lub do końca okresu sprawozdawczego, jeśli składnik nie został jeszcze oddany do używania). Koszt wytworzenia obejmuje również w przypadkach gdy jest to wymagane, wstępny szacunek kosztów demontażu i usunięcia składników rzeczowych aktywów trwałych oraz przywrócenia do stanu pierwotnego miejsca, w którym się znajdował. Zakupione oprogramowanie, które jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania związanego z nim urządzenia jest aktywowane jako część tego urządzenia. Koszty finansowania zewnętrznego związane z nabyciem lub wytworzeniem określonych aktywów zwiększają cenę nabycia lub koszt wytworzenia tych aktywów. W przypadku, gdy określony składnik rzeczowych aktywów trwałych składa się z odrębnych i istotnych części składowych o różnym okresie użytkowania, części te są traktowane jako odrębne składniki aktywów. Zyski i straty ze zbycia składnika rzeczowych aktywów określa się na podstawie porównania przychodów ze zbycia z wartością księgową zbytych aktywów i ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu w pozycji pozostałe przychody lub koszty operacyjne.
3.5.2. Nakłady ponoszone w terminie późniejszym
Aktywowaniu podlegają poniesione w późniejszym okresie koszty części składnika rzeczowych aktywów trwałych, które można wiarygodnie oszacować i jest prawdopodobne, że Grupa osiągnie korzyści ekonomiczne związane z tymi składnikami rzeczowych aktywów trwałych. Wartość bieżąca usuniętych części składnika rzeczowych aktywów trwałych jest wyłączana z ksiąg. Nakłady ponoszone w związku z bieżącym utrzymaniem składników rzeczowych aktywów trwałych są ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu w momencie poniesienia.
3.5.3. Amortyzacja
Wysokość odpisów amortyzacyjnych ustala się w oparciu o cenę nabycia lub koszt wytworzenia danego składnika aktywów, pomniejszoną o jego wartość rezydualną. Koszt amortyzacji ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu z zastosowaniem metody liniowej w odniesieniu do oszacowanego przez Grupę okresu użytkowania danego składnika rzeczowych aktywów trwałych, co możliwie najlepiej odzwierciedla sposób realizacji przyszłych korzyści ekonomicznych związanych z użytkowaniem danego składnika aktywów. Grunty nie są amortyzowane. Grupa zakłada poniższe okresy użytkowania dla poszczególnych kategorii rzeczowych aktywów trwałych:
| Kategoria rzeczowych aktywów trwałych | Okresy użytkowania |
|---|---|
| Budynki (inwestycje w obcych obiektach) | 10-40 lat |
| Urządzenia techniczne i maszyny | 3-10 lat |
| Środki transportu | 4-5 lat |
| Inne rzeczowe aktywa trwałe | 3-8 lat |
Poprawność stosowanych okresów użytkowania, metod amortyzacji oraz wartości rezydualnych rzeczowych aktywów trwałych jest weryfikowana na koniec każdego rocznego okresu sprawozdawczego i w uzasadnionych przypadkach korygowana.
3.5.4. Prawo do użytkowania i zobowiązania z tytułu leasingu
Grupa klasyfikuje umowy wynajmu długoterminowego jako leasing ujawniając w sprawozdaniu finansowym aktywa z tytułu prawa do użytkowania (w pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej „Rzeczowe aktywa trwałe“) oraz zobowiązania leasingowe (w pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej „Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek oraz inne zobowiązania finansowe") wyceniane w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty. Wartość przyszłych opłat leasingowych zdyskontowana jest przy użyciu średnioważonej krańcowej stopy leasingobiorcy. Wartość aktywów z tytułu prawa do użytkowania wykazywana jest w tej samej wysokości co zobowiązania leasingowe, chyba że występują zapisy umowne, które mogłyby spowodować utworzenie rezerw na dodatkowe obciążenia czy rezerw związanych z demontażem wynajmowanych obiektów czy przedmiotów.
Grupa stosuje uproszczenie dopuszczone przez standard dotyczącze umów leasingów krótkoterminowych (do 12 miesięcy) oraz leasingów aktywów o niskiej wartości (do 20 tys. zł), dla których nie ujmuje zobowiązań finansowych i odnośnych aktywów z tytułu prawa do użytkowania, a opłaty leasingowe z tego tytułu ujmowane są jako koszty metodą liniową w trakcie okresu leasingu w pozycji usługi obce w skonsolidowanym sprawozdaniu z zysków i strat.
Grupa ujmuje umowę leasingu jako składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania i odpowiadające mu zobowiązanie z tytułu leasingu w dacie, gdy przedmiot leasingu jest dostępny do wykorzystania. Okres leasingu ustalony został z uwzględnieniem opcji przedłużenia oraz skrócenia dostępnych w zawartych kontraktach, jeżeli prawdopodobne jest skorzystanie z opcji.
Zobowiązanie z tytułu leasingu zawiera bieżącą wartość następujących opłat leasingowych:
* stałe opłaty leasingowe (w tym zasadniczo stałe opłaty leasingowe) pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe,
* zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki,
* kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej,
* cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji, oraz
* kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, jeżeli w warunkach leasingu przewidziano, że leasingobiorca może skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu.
Po dacie rozpoczęcia zobowiązanie z tytułu leasingu wycenia się poprzez:
a) zwiększenie wartości bilansowej w celu odzwierciedlenia odsetek od zobowiązań z tytułu leasingu,
b) zmniejszenie wartości bilansowej w celu uwględnienia zapłaconych opłat leasingowych oraz
c) zaktualizowanie wyceny wartości bilansowej w celu uwględnienia wszelkiej ponownej oceny lub zmiany leasingu, lub w celu uwględnienia zaktualizowanych zasadniczo stałych opłat leasingowych.
Odsetki od zobowiązania z tytułu leasingu w każdym terminie w ciągu okresu leasingu są kwotą, w ramach której uzyskuje się stałą okresową stopę procentową w stosunku do nieuregulowanego salda zobowiązania z tytułu leasingu.
Składniki aktywów z tytułu prawa do użytkowania są wyceniane w początkowej i późniejszej wycenie według kosztu, obejmującego:
* kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu,
* wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe,
* wszelkie początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez leasingobiorcę (tj.# koszty krańcowe uzyskania leasingu) oraz
* szacunek kosztów, które mają zostać poniesione przez leasingobiorcę w związku z demontażem i usunięciem składnika aktywów, przeprowadzeniem renowacji miejsca, w którym się znajdował, jeżeli leasingobiorca zaciąga zobowiązanie w odniesieniu do tych kosztów. Aktywa z tytułu prawa do użytkowania podlegają liniowej amortyzacji przez krótszy z dwóch okresów: okres trwania umowy leasingu lub okres użytkowania tego składnika aktywów, chyba że Grupa posiada wystarczającą pewność, że uzyska tytuł własności przed upływem okresu leasingu; natomiast zobowiązania z tytułu umów leasingowych podlegają wycenie metodą zamortyzowanego kosztu.
3.6. Zapasy (w tym nieruchomości)
W skutek wprowadzonej reklasyfikacji Grupa rozpoznaje nieruchomości przejęte w ramach procesu dochodzenia wierzytelności jako Zapasy. Grupa w ramach prowadzonego procesu windykacji pakietów własnych dokonuje przejęcia wybranych nieruchomości. Nieruchomości przejęte utrzymywane są ze względu na pozyskanie przychodów ze sprzedaży. Wartość nieruchomości ujmuje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w momencie uzyskania praw do rozporządzania nieruchomością, tj. w momencie prawomocnego orzeczenia sądu i zalicza na poczet zadłużenia osoby zadłużonej. Nieruchomości wycenia się początkowo według ceny nabycia z uwględnieniem kosztów transakcji. Po początkowym ujęciu nieruchomości wycenia się wg ceny nabycia lub też według wartości netto możliwej do uzyskania, w zależności od tego, która z kwot jest niższa. Nieruchomości zaprzestaje ujmować się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w momencie stwierdzenia braku uzyskiwania korzyści ekonomicznych lub sprzedaży. Różnica pomiędzy wartością księgową a przychodem ze sprzedaży ujmowana jest w rachunku zysków i strat bieżącego okresu w pozycji przychodów.
3.7. Wartości niematerialne
3.7.1. Wartość firmy
Wartość firmy powstaje w związku z przejęciem jednostek zależnych. Metody wyceny wartości firmy w momencie jej początkowego ujęcia zostały opisane w nocie 3.2.1.
Wycena po początkowym ujęciu
Po początkowym ujęciu wartość firmy jest wykazywana według ceny nabycia pomniejszonej o skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Wartość firmy nie jest amortyzowana. Co najmniej raz na rok wartość firmy jest testowana pod kątem utraty wartości. Szacunki i osądy wykorzystywane do określenia odpisów z tytułu utraty wartości zaprezentowano w nocie 3.10.2.
3.7.2. Wartości niematerialne
Pozostałe nabyte lub wytworzone we własnym zakresie przez Grupę wartości niematerialne o określonym okresie użyteczności ekonomicznej wykazywane są w oparciu o ich cenę nabycia lub koszt wytworzenia, pomniejszoną o odpisy amortyzacyjne oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Grupa zalicza do wartości niematerialnych i prawnych koszty zakończonych prac rozwojowych. Warunki zaliczania do aktywów kosztów prac rozwojowych prowadzonych przez jednostkę na własne potrzeby, poniesione przed zastosowaniem nowej technologii są następujące:
- program lub technologia wytwarzania są ściśle ustalone, a dotyczące ich koszty prac rozwojowych wiarygodnie określone;
- techniczna przydatność programu lub technologii została stwierdzona i odpowiednio udokumentowana i na tej podstawie Grupa podjęła decyzję o wytwarzaniu tych produktów lub stosowaniu technologii;
- koszty prac rozwojowych zostaną pokryte, według przewidywań, przychodami ze stosowania tych pogramów lub technologii.
3.7.3. Nakłady poniesione w terminie późniejszym
Późniejsze wydatki na składniki istniejących wartości niematerialnych podlegają aktywowaniu tylko wtedy, gdy zwiększają przyszłe korzyści ekonomiczne związane z danym składnikiem. Pozostałe nakłady, w tym nakłady na wytworzone we własnym zakresie: znaki towarowe, wartość firmy i markę są ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu w momencie poniesienia.
3.7.4. Amortyzacja
Wysokość odpisów amortyzacyjnych ustala się w oparciu o cenę nabycia danego składnika aktywów, pomniejszoną o jego wartość rezydualną. Koszt amortyzacji ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu z zastosowaniem metody liniowej w odniesieniu do oszacowanego przez Grupę okresu użytkowania danego składnika wartości niematerialnych, innego niż wartość firmy, od momentu stwierdzenia jego przydatności do użytkowania, co możliwie najlepiej odzwierciedla sposób realizacji przyszłych korzyści ekonomicznych związanych z użytkowaniem danego składnika aktywów. Grupa zakłada poniższe okresy użytkowania dla poszczególnych kategorii wartości niematerialnych:
| Kategoria | Okresy użytkowania |
|---|---|
| Oprogramowanie komputerowe, koncesje, licencje | 5 lat |
| Pozostałe, tj. koszty prac rozwojowych | 1-5 lat |
Poprawność stosowanych okresów użytkowania, metod amortyzacji oraz wartości rezydualnych wartości niematerialnych jest weryfikowana na koniec każdego rocznego okresu sprawozdawczego i w uzasadnionych przypadkach korygowana.
3.7.5. Aktywa rozliczane w czasie i wartości niematerialne w budowie
Grupa ujmuje nakłady związane z długoterminowym procesem wytwarzania wartości niematerialnych (zwłaszcza nakłady na budowę systemów komputerowych) jako aktywa rozliczane w czasie. Nakłady podlegające aktywowaniu to nakłady spełniające definicję wartości niematerialnych. Nakłady ponoszone na konfigurację oraz modyfikacje systemów komputerowych znajdujących się na serwerach producenta (w tzw. Chmurze) są również ujmowane jako wartości niematerialne w budowie do czasu oddania systemu do użytkowania. Po oddaniu do użytkowania aktywa te jak i zapłacone z góry opłaty subskrypcyjne są rozliczane w koszty proporcjonalnie do długości trwania umowy z dostawcą.
3.8. Inwestycje
Inwestycje obejmują:
- Pakiety wierzytelności wyceniane według metody zamortyzowanego kosztu, dla których zasady wyceny opisane są w punkcie 3.4.1 oraz 3.10.1;
- Udzielone pożyczki, dla których zasady wyceny opisane są w punkcie 3.4.1 oraz 3.10.1.
3.9. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują w szczególności środki pieniężne w banku i w kasie oraz lokaty krótkoterminowe o pierwotnym okresie zapadalności nieprzekraczającym trzech miesięcy. Środki pieniężne wykazuje się w wartości nominalnej. W przypadku środków zgromadzonych na rachunkach bankowych wartość nominalna na koniec okresu sprawozdawczego obejmuje również naliczone odsetki.
3.10. Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów
3.10.1. Aktywa finansowe
Grupa wycenia inwestycje w pakiety wierzytelności według zamortyzowanego kosztu, natomiast inwestycje w udzielone pożyczki są wyceniane według zamortyzowanego kosztu oraz w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Na koniec każdego okresu sprawozdawczego dokonywana jest ocena, czy zaistniały obiektywne przesłanki świadczące o utracie wartości składników aktywów finansowych innych niż wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy. Uznaje się, że składnik aktywów finansowych utracił wartość, gdy po jego początkowym ujęciu pojawiły się obiektywne przesłanki wystąpienia zdarzenia, mogącego mieć negatywny, wiarygodnie oszacowany wpływ na wartość przyszłych przepływów pieniężnych związanych z danym składnikiem aktywów. Zgodnie z przestawionym w punkcie 3.4.1 i 3.4.2 opisem koszyków rozpoznawania strat, w przypadku należności i udzielonych pożyczek do obiektywnych przesłanek utraty wartości aktywów finansowych zalicza się niespłacenie albo zaleganie w spłacie długu przez osobę zadłużoną; naruszenie umowy; okoliczności świadczące o wysokim poziomie prawdopodobieństwa bankructwa osoby zadłużonej. Grupa ocenia przesłanki świadczące o utracie wartości na poziomie pojedynczego składnika aktywów. Dokonując oceny utraty wartości portfeli wierzytelności Grupa wykorzystuje historyczne trendy w zakresie realizacji wpłat i działań na portfelach, uwzględniając przewidywaną realizację w przyszłości. Utrata wartości w odniesieniu do aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu szacowana jest jako różnica między ich wartością księgową, a wartością bieżącą oszacowanych przyszłych wpływów pieniężnych zdyskontowanych przy użyciu pierwotnej efektywnej stopy procentowej. Wszelkie straty ujmowane są w zysku lub stracie bieżącego okresu i zmniejszają wartość bieżącą aktywów finansowych, przy czym Grupa kontynuuje naliczanie odsetek od zaktualizowanych aktywów. Jeżeli późniejsze okoliczności świadczą o ustaniu przesłanek powodujących powstanie utraty wartości, wówczas odwrócenie odpisu aktualizującego ujmowane jest w zysku lub stracie bieżącego okresu. Zmiany netto odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu (pakietów wierzytelności oraz udzielonych pożyczek) prezentowane są w sprawozdaniu z zysków lub strat w pozycji Wynik na oczekiwanych stratach kredytowych. Zysk lub stratę na aktywach wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat (udzielone pożyczki) ujmuje się w wyniku finansowym w pozycji Zmiana wartości inwestycji wycenianych według wartości godziwej.
3.10.2. Aktywa niefinansowe
Wartość księgowa aktywów niefinansowych poddawana jest ocenie na koniec każdego okresu sprawozdawczego w celu stwierdzenia, czy występują przesłanki wskazujące na utratę ich wartości. W przypadku wystąpienia takich przesłanek Grupa dokonuje szacunku wartości odzyskiwalnej poszczególnych aktywów lub ośrodków wypracowujących przepływy pieniężne. Wartość odzyskiwalna wartości firmy, wartości niematerialnych o nieokreślonym okresie użytkowania oraz wartości niematerialnych, które nie są jeszcze zdatne do użytkowania jest szacowana każdego roku w tym samym terminie. Wartość odzyskiwalna aktywów lub ośrodków wypracowujących środki pieniężne (OWSP) definiowana jest jako większa z ich wartości netto możliwej do uzyskania ze sprzedaży oraz ich wartości użytkowej. Przy szacowaniu wartości użytkowej przyszłe przepływy pieniężne dyskontowane są przy użyciu stopy procentowej, która odzwierciedla aktualną rynkową ocenę wartości pieniądza w czasie oraz czynniki ryzyka charakterystyczne dla danego składnika aktywów.Ze względu na zmieniające się otoczenie rynkowe Grupa uznała, że stopa dyskontowa dla potrzeb modelu DCF (discounted cash flow) wykorzystywanego w testach na utratę wartości firmy i aktywów powinna odzwierciedlać bieżącą rynkową ocenę ryzyka aktywów dla branży windykacyjnej. Dlatego w kalkulacjach stopy dyskontowej spółka zastosowała średni ważony koszt kapitału dla branży windykacyjnej w podziale na poszczególne kraje występowania testowanego aktywa. Do obliczenia kosztu kapitału własnego spółka wykorzystała model CAPM (Capital Asset Pricing Model) bazując na danych finansowych spółek z branży windykacyjnej działających na rynkach światowych.
Dla celów przeprowadzania testów na utratę wartości, aktywa grupuje się do najmniejszych możliwych do określenia zespołów aktywów generujących wpływy pieniężne w znacznym stopniu niezależnie od innych aktywów i grup aktywów. Grupa dokonuje oceny utraty wartości ujętej wartości firmy grupując ośrodki wypracowujące środki pieniężne tak, aby szczebel organizacji, nie wyższy niż wyodrębniony segment operacyjny, na którym przeprowadza się tę ocenę odzwierciedlał najniższy szczebel organizacji, na którym Grupa monitoruje wartość firmy dla potrzeb wewnętrznych. Dla celów testów na utratę wartości, wartość firmy nabytą w procesie połączenia jednostek gospodarczych alokuje się do tych ośrodków generujących środki pieniężne, dla których spodziewane jest uzyskanie efektów synergii z połączenia. Bieżące przyjęte założenia opisano w nocie 14.
Aktywa wspólne (korporacyjne) Grupy nie generują osobnych wpływów pieniężnych. Jeśli występuje przesłanka utraty wartości aktywów korporacyjnych, wówczas wartość odzyskiwalna jest ustalana dla tych ośrodków wypracowujących środki pieniężne, do których przynależą aktywa korporacyjne. Odpis z tytułu utraty wartości ujmowany jest w momencie, kiedy wartość księgowa składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne przewyższa jego wartość odzyskiwalną. Odpisy z tytułu utraty wartości są ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu. Utrata wartości ośrodka wypracowującego środki pieniężne jest w pierwszej kolejności ujmowana jako zmniejszenie wartości firmy przypisanej do tego ośrodka (grupy ośrodków), a następnie jako zmniejszenie wartości księgowej pozostałych aktywów tego ośrodka (grupy ośrodków) na zasadzie proporcjonalnej. Odpis wartości firmy z tytułu utraty wartości nie jest odwracany. W odniesieniu do innych aktywów, odpisy z tytułu utraty wartości rozpoznane w poprzednich okresach, są poddawane na każdy koniec okresu sprawozdawczego ocenie, czy zaszły przesłanki wskazujące na zmniejszenie utraty wartości lub jej całkowite odwrócenie. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości jest odwracany, jeżeli zmieniły się szacunki zastosowane do określenia wartości odzyskiwalnej. Odpis z tytułu utraty wartości odwracany jest tylko do wysokości wartości początkowej składnika aktywów pomniejszonej o odpisy amortyzacyjne, jaka byłaby wykazana w sytuacji, gdyby odpis z tytułu utraty wartości nie został ujęty.
3.11. Pozostałe aktywa
W pozycji Pozostałe aktywa ujmuje się poniesione koszty dotyczące przyszłych okresów sprawozdawczych.
3.12. Kapitał własny
Akcje zwykłe ujmuje się w kapitale własnym w wysokości określonej w statucie jednostki dominującej i zarejestrowanej w Krajowym Rejestrze Sądowym. Akcje wyemitowane a niezarejestrowane w KRS na dzień bilansowy ujmuje się na pozycji kapitał własny. Koszty bezpośrednio związane z emisją akcji zwykłych i opcji na akcje, skorygowane o wpływ podatków, pomniejszają wartość kapitału. Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej tworzony jest w wysokości różnicy pomiędzy ceną emisyjną a wartością nominalną wyemitowanych akcji. Kapitał rezerwowy tworzony jest z zysków zatrzymanych zgodnie z celem określonym w uchwale oraz z wyceny efektywnej części instrumentów zabezpieczających. Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą są ujmowane zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie 3.3.2.
3.13. Zobowiązania z tyt. dostaw i usług oraz z tyt. kredytów i pożyczek
Zasady wyceny zobowiązań z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązań z tytułu kredytów, pożyczek oraz innych zobowiązań finansowych zostały opisane w punkcie 3.4.3.
3.14. Świadczenia pracownicze
3.14.1. Program określonych składek
Programy określonych składek to programy świadczeń po okresie zatrudnienia, na mocy których Grupa wpłaca składki w ustalonej wysokości do odrębnego podmiotu i nie będzie ciążył na niej prawny ani zwyczajowo oczekiwany obowiązek zapłacenia dodatkowych składek. Zobowiązanie do wniesienia składek do programu emerytalnego określonych składek jest ujmowane jako koszt świadczeń pracowniczych obciążając zysk lub stratę okresu, w którym pracownicy świadczyli pracę. Kwoty zapłacone z góry ujmuje się jako składnik pozostałych należności, jeśli takie opłacenie kosztów z góry doprowadzi do obniżenia przyszłych płatności lub ich refundacji. Składki należne w ramach programu określonych składek, które są wymagalne w okresie dłuższym niż 12 miesięcy po zakończeniu okresu, w którym pracownicy wykonywali związaną z nimi pracę, dyskontuje się do ich wartości bieżącej.
3.14.2. Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych
Zobowiązania z tytułu krótkoterminowych świadczeń pracowniczych są wyceniane bez uwzględnienia dyskonta i są odnoszone w koszty w okresie wykonania świadczenia. Grupa ujmuje zobowiązanie w ciężar kosztów z tytułu świadczeń pracowniczych w wysokości przewidzianych płatności dla pracowników z tytułu krótkoterminowych premii pieniężnych lub planów podziału zysku, jeśli na Grupie ciąży prawny lub zwyczajowo oczekiwany obowiązek takich wypłat na podstawie usług świadczonych przez pracowników w przeszłości, a zobowiązanie to może zostać wiarygodnie oszacowane. Krótkoterminowe świadczenia pracownicze Grupy KRUK zawierają wynagrodzenia, premie, płatne urlopy oraz składki na ubezpieczenie społeczne i są ujmowane jako koszty w momencie poniesienia. Zobowiązania Grupy KRUK z tytułu długoterminowych świadczeń pracowniczych są kwotą przyszłych korzyści, które pracownik otrzyma w zamian za świadczenie swoich usług w bieżącym i wcześniejszych okresach.
3.14.3. Płatności w formie akcji własnych (program opcji menadżerskich)
Wartość przyznanych pracownikom praw do nabycia akcji Jednostki Dominującej po określonej cenie (opcji) jest ujmowana jako koszt w korespondencji ze wzrostem kapitału własnego. Wartość programu jest początkowo szacowana na dzień przyznania go pracownikom. Ujmowanie wartości opcji w wyniku Grupy rozłożone jest na okres, w którym pracownicy nabywają bezwarunkowo prawa do nabycia akcji. Wartość programu jest weryfikowana w momencie jego rozliczenia, poprzez zmianę liczby opcji, do których realizacji nabyte zostały bezwarunkowe prawa. Wszystkie zmiany w wartości programu są ujmowane jako korekta poprzednich księgowań w bieżącym okresie. W wycenie programu wykorzystano model Blacka-Scholesa. Wybrany model uwzględnia główne czynniki wpływające na koszt ujmowany przez Grupę:
* przewidywany kurs akcji w momencie realizacji opcji (w oparciu o kursy historyczne i ich zmienność),
* okres nabywania uprawnień do opcji,
* termin i warunki realizacji opcji,
* stopę wolną od ryzyka.
Wyceniając program przyjęto, że wszystkie warunki przydziału opcji zostaną spełnione oraz że wszyscy uprawnieni obejmą przyznane opcje, a następnie je zrealizują tj. wykupią odpowiadające im akcje w dniu przypadającym pomiędzy momentem nabycia uprawnień do realizacji opcji oraz momentem zakończenia programu. Programy opcji menadżerskich został opisany w nocie 21.
3.15. Rezerwy
Rezerwę tworzy się wówczas, gdy na Grupie KRUK ciąży obecny obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych i prawdopodobne jest, że wypełnienie obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne. W przypadku, gdy kwota ta jest istotna, rezerwa jest szacowana poprzez zdyskontowanie oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych w oparciu o stopę dyskontową przed opodatkowaniem, która odzwierciedla bieżącą ocenę rynku odnośnie wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko związane konkretnie z danym składnikiem zobowiązań. Grupa KRUK tworzy rezerwy na ryzyko zwrotów części prowizji za udzielenie pożyczek spłaconych przed terminem (opisano w nocie 28). Rezerwy na odprawy emerytalne są oszacowane na podstawie wyceny metodą aktuarialną. Wycena tych rezerw jest aktualizowana nie częściej niż raz na trzy lata.
3.16. Przychody z działalności operacyjnej
3.16.1. Przychody z windykacji
Przychody z windykacji obejmują przychody z nabytych pakietów wierzytelności (inwestycji w pakiety wierzytelności wycenianych według zamortyzowanego kosztu) oraz przychody ze sprzedaży usług windykacyjnych (windykacja na zlecenie).
Przychody z windykacji nabytych pakietów wierzytelności
Przychody z windykacji nabytych pakietów wierzytelności obejmują głównie przychody odsetkowe od inwestycji w pakiety wierzytelności i są prezentowane w sprawozdaniu z zysków i spraw w pozycji Przychody odsetkowe z pakietów wierzytelności i udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu. Na podstawie pierwotnej prognozy wpływów pieniężnych, uwzględniającej wartość początkową inwestycji w pakiety wierzytelności, wyznaczana jest efektywna stopa procentowa skorygowana o ryzyko kredytowe, stosowana do dyskontowania szacowanych wpływów pieniężnych, która pozostaje niezmienna przez cały okres utrzymywania pakietu. Przychody odsetkowe naliczane są od wartości bilansowej netto inwestycji w pakiety wierzytelności ustalonego na podstawie modelu zamortyzowanego kosztu zgodnie z przepisami obowiązującymi dla zakupionych składników aktywów finansowych dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe, przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej zawierającej element uwzględniający ryzyko kredytowe, o której mowa powyżej, i ujmowane są w bieżącym okresie w wyniku finansowym.# 3.16. Przychody Grupy
3.16.1. Przychody z tytułu obsługi pakietów wierzytelności
Przychód z tytułu odsetek w całości rozpoznawany jest jako zwiększenie wartości portfela. Rzeczywiste wpłaty otrzymywane w okresie w wyniku windykacji, w całości rozpoznawane są jako zmniejszenie wartości portfela. Ponadto, w pozycji Wynik na oczekiwanych stratach kredytowych ujmowane są zmiany wartości pakietu wynikające ze zmian szacunków co do terminów i kwot dotyczących oczekiwanych przyszłych wpływów pieniężnych dla danego pakietu.
Przychody z usług windykacyjnych
Przychody z usług windykacyjnych stanowią prowizje należne za zwindykowane wierzytelności. Przychody takie są rozpoznawane memoriałowo w okresie świadczenia usługi na podstawie procenta przewidzianego w umowie z partnerem biznesowym od zwindykowanych kwot. Przychody te są prezentowane w sprawozdaniu z zysków i strat w pozycji Przychody ze świadczenia innych usług. Grupa nie kapitalizuje kosztów doprowadzenia do zawarcia umowy o obsługę wierzytelności.
3.16.2. Przychody z tytułu udzielonych pożyczek
Przychody od udzielonych pożyczek obejmują głównie przychody odsetkowe od inwestycji w udzielone pożyczki są prezentowane w sprawozdaniu z zysków i spraw w pozycjach Przychody odsetkowe z pakietów wierzytelności i udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz Przychody odsetkowe z udzielonych pożyczek wycenianych według wartości godziwej, w zależności od metody wyceny przyjetej dla tych aktywów. Przychody z tytułu udzielonych pożyczek są kalkulowane przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej.
3.16.3. Przychody ze świadczenia innych usług
Przychody ze świadczenia innych usług obejmują, poza przychodami z usług windykacyjnych (opisanymi w punkcie 3.16.1), m.in. przychody z tytułu gromadzenia, przetwarzania oraz udostępniania informacji o osobach fizycznych i podmiotach gospodarczych, pośrednictwa finansowego i agencyjnego oraz usług wspomagających dla sektora Małych i Średnich Przedsiębiorstw. Wykazywane są w wysokości odpowiadającej wartości godziwej otrzymanej zapłaty, pomniejszonej o wartość zwrotów, opustów i rabatów.
3.17. Pozostałe przychody operacyjne
Do pozostałych przychodów operacyjnych zaliczane są przychody operacyjne niezwiązane bezpośrednio z działalnością statutową Grupy KRUK. Są to w szczególności przychody z tytułu sprzedaży i likwidacji środków trwałych, przychody/koszty z tytułu usług refakturowanych, otrzymane i zapłacone odszkodowania, kary i grzywny, otrzymane dotacje. Pozostałe przychody operacyjne ujmuje się w wartości zaistniałej transakcji.
3.18. Koszty wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych
W pozycji Koszty wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych prezentowane są koszty:
* wynagrodzeń i ubezpieczeń społecznych (w tym z tytułu składek na świadczenia emerytalno – rentowe),
* rezerw z tytułu niewykorzystanych urlopów wypoczynkowych,
* rezerw emerytalno-rentowych,
* rezerw z tytułu premii,
* programu opcji menadżerskich ujmowanych zgodnie z MSSF 2 „Płatności w formie akcji” oraz
* koszty innych świadczeń płacowych i pozapłacowych na rzecz pracowników.
Koszty wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych ujmuje się jako koszty okresu, którego dotyczą.
3.19. Usługi obce
W pozycji Usługi obce prezentuje się koszty usług świadczonych przez podmioty zewnętrzne tj. usługi windykacyjne, informatyczne, wsparcia prawnego, administracyjnego, wynajem krótkoterminowy, ochrona mienia, opłaty eksploatacyjne oraz usługi zarządzania, pakowania, pocztowe i kurierskie. Koszty usług obcych ujmuje się jako koszty bieżącego okresu.
3.20. Opłaty leasingowe
Opłaty z tytułu leasingu ujmowane są według MSSF 16 zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie 3.5.4.
3.21. Pozostałe koszty operacyjne
W pozycji Pozostałe koszty operacyjne prezentuje się m.in.:
* koszty ponoszonych opłat sądowych w ramach procesu windykacji sądowej,
* koszty promocji, reklamy i reprezentacji,
* opłaty ponoszone na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego, Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych,
* podatki i opłaty (w tym podatek od nieruchomości, podatek VAT, opłaty komunalne i administracyjne),
* koszty ubezpieczeń,
* koszty odpisów z tytułu utraty wartości firmy
* koszty utrzymania infrastruktury
* rezerwa na ewentualne zwroty liniowe.
3.22. Przychody i koszty finansowe
Przychody finansowe obejmują przychody odsetkowe związane z zainwestowanymi przez Grupę środkami pieniężnymi (za wyjątkiem przychodów dotyczących nabytych pakietów wierzytelności oraz przychodów dotyczących pożyczek udzielonych w ramach działalności operacyjnej, omówionych w punkcie 3.4), należne dywidendy oraz odwrócenie odpisów aktualizujących wartość aktywów finansowych. Przychody odsetkowe ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu, z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. Dywidendę ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu na dzień, kiedy Grupa nabywa prawo do jej otrzymania.
Koszty finansowe obejmują koszty odsetkowe związane z finansowaniem zewnętrznym oraz instrumentami pochodnymi i zabezpieczającymi. Koszty finansowania zewnętrznego nie dające się bezpośrednio przypisać do nabycia, wytworzenia, budowy lub produkcji określonych aktywów są ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. Zyski i straty z tytułu różnic kursowych wykazuje się w kwocie netto.
3.23. Podatek dochodowy
Podatek dochodowy obejmuje część bieżącą i część odroczoną. Bieżący i odroczony podatek dochodowy ujmowany jest w zysku lub stracie bieżącego okresu, z wyjątkiem sytuacji, kiedy dotyczy połączenia jednostek oraz pozycji ujętych bezpośrednio w kapitale własnym lub jako inne całkowite dochody. Przy ustalaniu kwoty podatku bieżącego i odroczonego Grupa bierze pod uwagę wpływ niepewności dotyczących możliwości powstania dodatkowych zobowiązań podatkowych. Niemniej fakty i okoliczności, które mogą zaistnieć w przyszłości, mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości istniejących lub przeszłych zobowiązań podatkowych.
Podatek bieżący jest to oczekiwana kwota zobowiązań lub należności z tytułu podatku od dochodu do opodatkowania za dany rok, ustalona z zastosowaniem stawek podatkowych obowiązujących prawnie lub faktycznie na dzień sprawozdawczy oraz korekty zobowiązania podatkowego dotyczącego lat poprzednich.
Podatek odroczony ujmuje się w związku z różnicami przejściowymi pomiędzy wartością wykazywaną w sprawozdaniu z sytuacji finansowej a ich wartością ustalaną dla celów podatkowych. Odroczony podatek dochodowy nie jest ujmowany w przypadku następujących różnic przejściowych:
* różnic przejściowych wynikających z początkowego ujęcia aktywów lub zobowiązań pochodzących z transakcji, która nie jest połączeniem jednostek gospodarczych i nie wpływa ani na zysk lub stratę bieżącego okresu ani na dochód do opodatkowania,
* różnic przejściowych wynikających z inwestycji w jednostkach zależnych i współkontrolowanych w zakresie, w którym nie jest prawdopodobne, że zostaną one zbyte w dającej się przewidzieć przyszłości.
* różnic przejściowych powstałych w związku z początkowym ujęciem wartości firmy.
Podatek odroczony jest wyceniany z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą stosowane wtedy, gdy przejściowe różnice odwrócą się, przy czym za podstawę przyjmowane są przepisy podatkowe obowiązujące prawnie lub faktycznie do dnia sprawozdawczego.
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego są kompensowane, jeżeli Grupa posiada możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzania kompensaty bieżących zobowiązań i aktywów podatkowych i pod warunkiem, że aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego dotyczą podatku dochodowego nałożonego przez tą samą władzę podatkową na tego samego podatnika lub na różnych podatników, którzy zamierzają rozliczyć zobowiązania i należności z tytułu podatku dochodowego w kwocie netto lub jednocześnie zrealizować należności i rozliczyć zobowiązanie.
Aktywa z tytułu podatku odroczonego związane z nierozliczoną stratą podatkową, niewykorzystaną ulgą podatkową i ujemnymi różnicami przejściowymi, są ujmowane do wysokości, do której jest prawdopodobne, iż osiągnięty zostanie dochód do opodatkowania, który pozwoli na ich zrealizowanie. Aktywa z tytułu podatku odroczonego podlegają ponownej ocenie na każdy dzień sprawozdawczy i obniża się je w zakresie, w jakim nie jest prawdopodobne zrealizowanie związanych z nimi korzyści w podatku dochodowym.
Grupa nie tworzy rezerwy na podatek odroczony od zysków zatrzymanych w spółkach powiązanych, w których posiada kontrolę nad terminami odwracania się różnic przejściowych w dającej się przewidzieć przyszłości i prawdopodobne jest, że te różnice nie odwrócą się w najbliższej przyszłości.
3.24. Zysk na jedną akcję
Grupa prezentuje podstawowy i rozwodniony zysk na jedną akcję dla akcji zwykłych. Podstawowy zysk na jedną akcję jest wyliczany przez podzielenie zysku lub straty przypadającej posiadaczom akcji zwykłych przez średnią ważoną liczbę akcji zwykłych w okresie, skorygowaną o posiadane przez Jednostkę Dominującą akcje własne.
Rozwodniony zysk na jedną akcję jest wyliczany przez podzielenie skorygowanego zysku lub straty (skorygowanych o wpływ emisji akcji w ramach programu opcji menadżerskich) przypadającej dla posiadaczy akcji zwykłych przez średnią ważoną liczbę akcji zwykłych skorygowaną o posiadane akcje własne oraz o efekty rozwadniające potencjalnych akcji. Rozwodnienie oznacza zmniejszenie zysku przypadającego na akcję lub zwiększenie straty przypadającej na akcję przy założeniu, że instrumenty zamienne zostaną zamienione, opcje lub warranty zostaną zrealizowane, lub że akcje zwykłe zostaną wyemitowane po spełnieniu określonych warunków.
3.25. Raportowanie segmentów działalności
Segment operacyjny jest częścią Grupy zaangażowaną w działalność gospodarczą, w związku z którą może uzyskiwać przychody oraz ponosić koszty, w tym przychody i koszty związane z transakcjami z innymi częściami Grupy.# Wyniki operacyjne
Wyniki operacyjne każdego segmentu operacyjnego są regularnie przeglądane przez główny organ odpowiedzialny za podejmowanie decyzji operacyjnych w Grupie, który decyduje o alokacji zasobów do segmentu i ocenia jego wyniki działalności, przy czym dostępne są oddzielne informacje finansowe o każdym segmencie. Wyniki operacyjne każdego segmentu, które są raportowane do organu odpowiedzialnego za podejmowanie decyzji operacyjnych w jednostce dominującej, obejmują zarówno pozycje, które mogą zostać bezpośrednio przypisane do danego segmentu, jak i te mogące być przypisane pośrednio, na podstawie uzasadnionych przesłanek. Pozycje nieprzyporządkowane dotyczą głównie aktywów wspólnych (korporacyjnych) (głównie dotyczące zarządu jednostki), kosztów związanych z siedzibą jednostki, aktywów i zobowiązań z tytułu podatku dochodowego.
3.26. Nowe standardy i interpretacje nie zastosowane w niniejszym sprawozdaniu finansowym
Szereg nowych Standardów, zmian do Standardów i Interpretacji nie jest jeszcze obowiązujących dla okresów rocznych kończących się 31 grudnia 2020 r. i nie zostały one zastosowane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Spośród nowych Standardów, zmian do Standardów i Interpretacji te zamieszczone poniżej mogą mieć wpływ na sprawozdanie finansowe. Grupa ma zamiar zastosować je dla okresów, dla których są obowiązujące po raz pierwszy.
3.26.1. Zmiany obowiązujących standardów i interpretacji które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską, ale nie weszły jeszcze w życie i nie zostały jeszcze zastosowane przez Grupę
Następujące zmiany do Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej oraz interpretacji, zatwierdzonych przez Unię Europejską („MSSF UE”) mają zastosowanie do okresów sprawozdawczych rozpoczynających się 1 stycznia 2021 roku lub później:
| Standardy i Interpretacje zatwierdzone przez UE | Rodzaj przewidywanej zmiany w zasadach rachunkowości ## 5. Przychody z działalności operacyjnej uwzględniające wynik na oczekiwanych stratach kredytowych, zmiany wartości inwestycji oraz Inne przychody/koszty z nabytych portfeli wierzytelności
Przychody odsetkowe z pakietów wierzytelności i udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Przychody odsetkowe z pakietów wierzytelności | 970 076 | 976 883 |
| Przychody odsetkowe z udzielonych pożyczek | 113 336 | 87 444 |
| Suma | 1 083 412 | 1 064 327 |
Wynik na oczekiwanych stratach kredytowych w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Wynik na oczekiwanych stratach kredytowych z pakietów wierzytelności | 29 249 | 184 451 |
| Wynik na oczekiwanych stratach kredytowych z udzielonych pożyczek | (23 106) | (38 151) |
| Suma | 6 143 | 146 300 |
Podział wg segmentów sprawozdawczych w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Przychody z windykacji nabytych pakietów wierzytelności | 976 341 | 1 138 338 |
| Przychody z usług windykacyjnych | 56 821 | 65 212 |
| Przychody z pozostałych usług | 104 856 | 60 621 |
| Suma | 1 138 018 | 1 264 171 |
Przychody od aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Przychody z windykacji nabytych pakietów wierzytelności | 976 341 | 1 138 338 |
| Przychody z tytułu udzielonych pożyczek | 90 230 | 49 293 |
| Suma | 1 066 571 | 1 187 631 |
Przychody z windykacji nabytych pakietów wierzytelności i przychody z tytułu udzielonych pożyczek są obliczone od aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej.
Przychody z windykacji nabytych pakietów wierzytelności w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Przychody odsetkowe | 970 076 | 976 883 |
| Inne przychody/koszty z nabytych pakietów wierzytelności(*) | (27 114) | (27 404) |
| Wynik na oczekiwanych stratach kredytowych od nabytych portfeli wierzytelności | 29 249 | 184 451 |
| Zysk/(strata) ze sprzedaży wierzytelności | 4 130 | 4 408 |
| Suma | 976 341 | 1 138 338 |
- Inne przychody/koszty z nabytych pakietów wierzytelności - obejmują koszt programu lojalnościowego, koszt nadpłat oraz zysk/strata z tytułu różnic kursowych
Inne przychody/koszty z nabytych pakietów wierzytelności w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Zyski/(straty) z różnic kursowych | (10 981) | (17 960) |
| Koszty wyceny programu lojalnościowego | (9 513) | (4 456) |
| Koszty rezerwy na nadpłaty | (6 620) | (4 988) |
| Suma | (27 114) | (27 404) |
Wynik na oczekiwanych stratach kredytowych od nabytych portfeli wierzytelności w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Aktualizacja prognozy wpływów | (205 271) | 78 924 |
| Odchylenia wpłat rzeczywistych, zmniejszenia z tytułu wcześniejszej realizacji wpłat na sprawach zabezpieczonych, wpłaty od pierwotnego wierzyciela | 234 520 | 105 527 |
| Suma | 29 249 | 184 451 |
Grupa na koniec każdego kwartału dokonuje aktualizacji, o ile jest to zasadne, następujących parametrów stanowiących podstawę szacowania oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych pakietów wierzytelności wycenianych metodą zamortyzowanego kosztu: a. premia za ryzyko, b. okres, za który oszacowano przepływy pieniężne, c. wartość oczekiwanych, przyszłych przepływów w oparciu o dostępne aktualne informacje oraz aktualnie wykorzystywane narzędzia windykacji, d. Grupa wykonuje analizy wpływu czynników makroekonomicznych na planowane odzyski, przy czym historycznie nie wykazano zależności odzysków dla nabytych portfeli wierzytelności od sytuacji makroekonomicznej.
Założenia przyjęte przy wycenie pakietów wierzytelności
| 31.12.2020 | 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Stopa dyskontowa - premia za ryzyko * | 8,10% - 170,19% | 8,10% - 113,17% |
| Okres, za który oszacowano wpływy | styczeń 2021 - styczeń 2041 | styczeń 2020 - grudzień 2034 |
| Wartość niezdyskontowanych zakładanych przyszłych wpływów | 7 942 787 | 7 563 217 |
*dotyczy 99% wartości pakietów wierzytelności
Zakładany, szacunkowy harmonogram wpływów z pakietów wierzytelności (wartość niezdyskontowana) w tysiącach złotych
| Okres | 31.12.2020 | 31.12.2019 |
|---|---|---|
| Do 12 miesięcy | 1 568 291 | 1 662 753 |
| Od 1 do 2 lat | 1 405 952 | 1 585 210 |
| Od 2 do 3 lat | 1 177 335 | 1 277 781 |
| Od 3 do 4 lat | 864 985 | 938 026 |
| Od 4 do 5 lat | 635 514 | 706 581 |
| Od 5 do 10 lat | 1 631 733 | 1 386 739 |
| Powyżej 10 lat | 658 977 | 6 127 |
| Suma | 7 942 787 | 7 563 217 |
Okres prognozy został wydłużony w oparciu o historyczne obserwacje w zakresie zrealizowanych oraz oczekiwanych wpłat z najstarszych pakietów wierzytelności nabytych przez Grupę Kruk.
Przychody z tytułu udzielonych pożyczek
Przychody z tytułu udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Przychody odsetkowe | 113 336 | 87 444 |
| Odpis na oczekiwane straty kredytowe | (23 106) | (37 949) |
| Zyski/(straty) z różnic kursowych | - | (201) |
| Suma | 90 230 | 49 293 |
Przychody z tytułu udzielonych pożyczek wycenianych według wartości godziwej w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Przychody odsetkowe | 6 831 | - |
| Aktualizacja wyceny | (1 803) | - |
| Suma | 5 029 | - |
Przychody ze świadczenia innych usług
Przychody ze świadczenia innych usług obejmują przychody z tytułu usług windykacyjnych oraz przychody z tytułu gromadzenia, przetwarzania oraz udostępniania informacji o osobach fizycznych i podmiotach gospodarczych, pośrednictwa finansowego i agencyjnego oraz usług wspomagających dla sektora Małych i Średnich Przedsiębiorstw. Zobowiązanie do wykonania świadczenia następuje w momencie podpisania umowy oraz przekazania danych niezbędnych do rozpoczęcia proesu windykacji. Płatność z świadoczone usługi następuję w okresie 14-30 dni od daty wystawienia faktury. Na przychody z usług windykacyjnych składa się wynagrodzenie prowizyjne od kwot zwindykowanych, które wynoszą od 2% do 49% windykowanych kwot. Wysokość prowizji zależy od przeterminowania sprawy oraz ewentualnej wcześniejszej windykacji. Najistotniejszy partner biznesowy Grupy generuje 6% przychodów z windykacji pakietów zleconych (2019 r.: 2 %).
Pozostałe przychody operacyjne w tysiącach złotych
| Nota | 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|---|
| Dotacje | 9 222 | - | |
| Korekta wyceny programu opcji * | 5 538 | - | |
| Rozliczenie opłat leasingowych zakończonych umów | 1 050 | - | |
| Zysk ze zbycia rzeczowych aktywów trwałych | 597 | 287 | |
| Odzysk spisanych należności i kosztów | 483 | 2 444 | |
| Zwrot odszkodowań z tytułu szkód komunikacyjnych | 374 | 644 | |
| Obniżenie opłat z tyt. najmu w związku z COVID-19 | 250 | - | |
| Pozostała współpraca | 127 | 366 | |
| Refakturowane koszty usług i opłat sądowych | 23 | 2 188 | |
| Rozwiązanie odpisu aktualizującego wartość należności | 29.1 | 18 | 77 |
| Zysk z okazjonalnego nabycia | - | 1 981 | |
| Pozostałe | 2 110 | 700 | |
| Suma | 19 792 | 8 687 |
*w pozycji została ujęta dodatnia korekta kosztu programu opcji rozliczanego w instrumentach kapitałowych z tytułu uwzględnienia w modelu wyceny wypłaconych dywidend w wysokości 5 538 tys. zł
W okresie sprawozdawczym spółki Grupy otrzymały dotacje rządowe związane z pandemią, w tym w szczególności dotacje z Urzędu Pracy z tytułu umowy o wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19. Zgodnie z MSR 20 Dotacje rządowe oraz ujawnianie informacji na temat pomocy rządowej Grupa stosuje metodę przychodową i ujmuje dotację w wyniku w osobnej pozycji Pozostałych przychodów operacyjnych po uzyskaniu wystarczającej pewności, że warunki związane z dotacją zostaną spełnione i dotacja będzie otrzymana.## 7. Pozostałe koszty operacyjne
| Usługi obce w tysiącach złotych | 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 |
|---|---|---|
| Usługi windykacyjne | (34 670) | (31 710) |
| Usługi informatyczne | (18 249) | (14 630) |
| Uslugi wsparcia prawnego | (18 164) | (18 566) |
| Usługi wsparcia administracyjnego i księgowego | (15 428) | (23 885) |
| Usługi pocztowe i kurierskie | (10 613) | (17 040) |
| Usługi bankowe | (10 535) | (9 918) |
| Wynajem pomieszczeń i eksploatacja | (7 929) | (8 304) |
| Usługi łączności | (7 056) | (7 171) |
| Usługi marketingowe i zarządzania | (4 672) | (9 305) |
| Usługi drukowania | (1 921) | (3 530) |
| Ochrona | (1 645) | (1 743) |
| Usługi pomocnicze pozostałe | (1 620) | (2 329) |
| Naprawa samochodów | (1 171) | (1 299) |
| Usługi remontowo-konserwacyjne | (546) | (404) |
| Usługi rekrutacyjne | (408) | (1 243) |
| Usługi pakowania | (255) | (367) |
| Najem pozostały | (28) | (906) |
| Usługi transportowe | (18) | (39) |
| Suma | (134 928) | (152 389) |
1 koszty usług obsługi wierzytelności świadczonych przez serwiserów zewnętrznych
2 usługi wsparcia prawnego dotyczą głównie obsługi portfeli wierzytelności
3 koszty obsługi rachunków bankowych, usług transcollect oraz direct debit
7. Pozostałe koszty operacyjne w tysiącach złotych
| Nota | 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 |
|---|---|---|
| Opłaty sądowe | (192 073) | (167 668) |
| Podatki i opłaty | (38 114) | (43 827) |
| Odpis z tytułu utraty wartości firmy | (25 051) | (13 114) |
| Rezerwa na ewentualne różnice z tytułu rozliczenia liniowego | (21 852) | (7 156) |
| Zużycie materiałów i energii | (7 952) | (12 009) |
| Reklama | (6 029) | (12 618) |
| Podróże służbowe | (1 620) | (5 894) |
| Szkolenie pracowników | (1 392) | (4 029) |
| Ubezpieczenia samochodów | (1 238) | (1 108) |
| Ubezpieczenia majątkowe | (688) | (812) |
| Składki członkowskie | (435) | (414) |
| Straty z tytułu szkód komunikacyjnych | (417) | (531) |
| Odpisy aktualizujące wartość należności | (415) | (147) |
| Umowy o zakazie konkurencji | (357) | (414) |
| Koszty reprezentacji | (236) | (2 065) |
| Vat niepodlegający odliczeniu | (169) | (440) |
| Refakturowane koszty usług | - | (1 546) |
| Zwrot kosztów procesu | - | (616) |
| Pozostałe usługi doradcze | - | (493) |
| Pozostałe | (4 176) | (4 187) |
| Suma | (302 214) | (279 088) |
8. Koszty wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Wynagrodzenia | (270 314) | (282 149) |
| Ubezpieczenia emerytalne i rentowe (programy określonych składek) | (20 036) | (20 756) |
| Ubezpieczenia społeczne i pozostałe świadczenia pracownicze | (45 449) | (42 713) |
| Składka na PFRON | (1 681) | (1 722) |
| Koszt programu opcji rozliczany w instrumentach kapitałowych | (4 382) | (9 658) |
| Suma | (341 862) | (356 998) |
9. Przychody i koszty finansowe
Ujęte jako zysk lub strata bieżącego okresu
Przychody finansowe w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Przychody z tytułu odsetek od lokat bankowych | 89 211 | 89 211 |
Koszty finansowe
Koszty/przychody finansowe prezentowane w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych nie zawierają różnic kursowych z transakcji wewnątrzgrupowych. w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Koszty z tytułu odsetek i prowizji dotyczących zobowiązań finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu | (100 898) | (115 417) |
| w tym odsetki | (85 792) | (102 090) |
| Różnice kursowe netto | (8 835) | (11 781) |
| Koszty/przychody z tytułu odsetek od instrumentów zabezpieczających IRS | (4 422) | (1 560) |
| Koszty/przychody z tytułu odsetek od instrumentów pochodnych - FORWARD | - | 3 432 |
| Koszty/przychody z tytułu odsetek od instrumentów pochodnych CIRS | (13 759) | (1 016) |
| Suma | (127 913) | (126 341) |
Wpływ zmiany kursów walut na rachunek zysków lub strat w tysiącach złotych
| Nota | 01.01.2020-31.12.2020 | 01.01.2019-31.12.2019 |
|---|---|---|
| Zrealizowane różnice kursowe | 4 384 | (6 431) |
| Niezrealizowane różnice kursowe | (13 219) | (5 350) |
| Rozliczenie transakcji Forward | - | 3 432 |
| Aktualizacja wartości pakietów wierzytelności z tytułu kursów walut | (10 981) | (17 960) |
| Aktualizacja wartości udzielonych pożyczek z tytułu kursów walut | - | (201) |
| Suma | (19 816) | (26 510) |
Ujęte w innych całkowitych dochodach
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Różnice kursowe z przeszacowania jednostek działających za granicą | 111 579 | (23 550) |
| Przypadające na: | ||
| Akcjonariuszy jednostki dominującej | 111 579 | (23 550) |
| Udziały niekontrolujące | - | - |
| Koszt finansowy rozpoznany bezpośrednio w innych całkowitych dochodach | 111 579 | (23 550) |
10. Podatek dochodowy
Podatek dochodowy wykazany w zysku lub stracie oraz w całkowitych dochodach za dany okres w tysiącach złotych
| Nota | 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 |
|---|---|---|
| Bieżący podatek dochodowy | ||
| Bieżące obciążenie z tytułu podatku dochodowego | (26 782) | (31 872) |
| Odroczony podatek dochodowy | ||
| Związany z powstaniem i odwróceniem się różnic przejściowych | (96 661) | (5 282) |
| Podatek dochodowy ujęty w zysku lub stracie | (123 443) | (37 153) |
| Podatek dochodowy ujęty w całkowitych dochodach | (123 443) | (37 153) |
Uzgodnienie efektywnej stopy podatkowej
Efektywna stawka podatkowa odbiega od obowiązujących stawek podatkowych przede wszystkim z uwagi na fakt, że konsolidacją są objęte jednostki, których działalność podlega odroczonemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym w momencie realizacji dochodu lub w momencie wypłaty dywidendy.
w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Zysk przed opodatkowaniem | 204 441 | 314 210 |
| Podatek wyliczony wg stawki Jednostki Dominującej (19%) | (38 844) | (59 700) |
| Skutek stosowania innych stawek podatkowych za granicą oraz wpływu podatku odroczonego | 3 724 | 7 738 |
| Wpływ kosztów/przychodów niestanowiących podstawy opodatkowania* | (88 323) | 14 809 |
| Podatek dochodowy wykazany w sprawozdaniu z zysków lub strat | (123 443) | (37 153) |
| Efektywna stopa podatkowa (%) | 60,38% | 11,82% |
*w tym 121 887 tys. zł utworzonej rezerwy na podatek odroczony wynikającej ze zmiany zakładanych w kolejnych 36 miesiącach wypłat dochodów ze spółek zależnych do KRUK S.A. co odpowiada za 90% wpływu na efektywną stopę podatkową za okres 01.01.2020 – 31.12.2020.
Ryzyko podatkowe
Regulacje dotyczące podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych oraz obciążeń związanych z ubezpieczeniami społecznymi podlegają częstym zmianom zarówno w Polsce, jak i w innych krajach Unii Europejskiej, w których Grupa prowadzi działalność. Te częste zmiany powodują brak odpowiednich punktów odniesienia, niespójne interpretacje oraz nieliczne ustanowione precedensy, które mogłyby mieć zastosowanie. Obowiązujące przepisy zawierają również niejasności, które powodują różnice w opiniach co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych, zarówno pomiędzy organami państwowymi jak i organami państwowymi i przedsiębiorstwami. Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary działalności (na przykład kwestie celne czy dewizowe) mogą być przedmiotem kontroli organów, które uprawnione są do nakładania wysokich kar i grzywien wraz z relatywnie wysokimi odsetkami, a wszelkie dodatkowe zobowiązania podatkowe wynikające z kontroli, muszą zostać zapłacone wraz z wysokimi odsetkami. Te warunki powodują, że ryzyko podatkowe w Polsce i w wybranych innych krajach, w których Grupa prowadzi działalność, jest większe niż w krajach o bardziej dojrzałym systemie podatkowym. W konsekwencji, kwoty prezentowane i ujawniane w sprawozdaniach finansowych mogą się zmienić w przyszłości w wyniku ostatecznej decyzji organu kontroli podatkowej. Grupa uważa, że zapłaciła w terminie wszystkie należne podatki, kary i odsetki karne. Dla wszystkich niepewnych pozycji podatkowych, w przypadku których obecne prawodawstwo oraz komunikacja z urzędami skarbowymi nie udziela wystarczających wskazówek, Grupa przeprowadziła analizę aktualnych przepisów podatkowych i interpretacji oraz dokonała prawidłowego ich zastosowania. Rozliczenia podatkowe mogą zostać poddane kontroli przez okres czterech lat w Hiszpanii, pięciu lat w Polsce, Czechach i Niemczech, sześciu lat we Włoszech oraz przez okres siedmiu lat w Rumunii i na Słowacji. W efekcie kwoty wykazane w sprawozdaniu finansowym mogą ulec zmianie w późniejszym terminie po ostatecznym ustaleniu ich wysokości przez organa skarbowe.
11. Podział pozycji ze sprawozdania z sytuacji finansowej na krótkoterminowe i długoterminowe
Na dzień 31 grudnia 2020 r. w tysiącach złotych
| 31.12.2020 | 31.12.2019 (przekształcone) | |
|---|---|---|
| Aktywa | ||
| Aktywa długoterminowe | ||
| Rzeczowe aktywa trwałe | 91 864 | 82 973 |
| Inne wartości niematerialne | 50 729 | 50 252 |
| Wartość firmy | 23 916 | 47 206 |
| Inwestycje | 2 691 651 | 2 820 113 |
| Instrumenty pochodne | - | 3 820 |
| Instrumenty zabezpieczające | - | 399 |
| Aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 31 180 | - |
| Aktywa długoterminowe ogółem | 2 889 340 | 3 004 763 |
| Aktywa krótkoterminowe | ||
| Zapasy | 32 069 | 34 692 |
| Inwestycje | 1 517 073 | 1 591 325 |
| Należności z tytułu dostaw i usług | 16 804 | 23 988 |
| Pozostałe należności | 28 357 | 31 852 |
| Pozostałe aktywa | 13 836 | 3 020 |
| Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 145 552 | 150 274 |
| Aktywa krótkoterminowe ogółem | 1 753 691 | 1 835 151 |
| Aktywa ogółem | 4 643 031 | 4 839 914 |
| Kapitały i zobowiązania | ||
| Kapitał własny | ||
| Kapitał akcyjny | 19 011 | 18 972 |
| Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej | 310 430 | 307 192 |
| Kapitał rezerwowy z wyceny instrumentów zabezpieczających | (14 783) | 78 |
| Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą | 81 360 | (30 219) |
| Pozostałe kapitały rezerwowe | 103 626 | 104 582 |
| Zyski zatrzymane | 1 544 127 | 1 557 821 |
| Kapitał własny akcjonariuszy jednostki dominującej | 2 043 771 | 1 958 426 |
| Udziały niekontrolujące | (311) | 667 |
| Kapitał własny ogółem | 2 043 460 | 1 959 093 |
| Zobowiązania długoterminowe | ||
| Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek, dłużnych papierów wartościowych oraz leasingu | 1 585 898 | 2 458 269 |
| Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 134 339 | 6 498 |
| Rezerwy | 13 463 | 10 196 |
| Instrumenty pochodne | 11 236 | - |
| Instrumenty zabezpieczające | 18 386 | 3 924 |
| Zobowiązania długoterminowe ogółem | 1 763 322 | 2 478 887 |
| Zobowiązania krótkoterminowe | ||
| Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek, dłużnych papierów wartościowych oraz leasingu | 21 636 | 247 458 |
| Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe | 112 227 | 101 303 |
| Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego | 5 223 | 6 673 |
| Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych | 42 860 | 39 343 |
Wartość brutto rzeczowych aktywów trwałych w tysiącach złotych
| Budynki i budowle | Maszyny i urządzenia | Środki transportu | Inne rzeczowe aktywa trwałe | Rzeczowe aktywa trwałe w budowie | Ogółem | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wartość brutto na dzień 1 stycznia 2019 r. | 56 748 | 31 928 | 32 550 | 7 248 | 1 329 | 129 803 |
| Nabycie w wyniku połączenia jednostek gospodarczych | 3 734 | 141 | - | - | - | 3 875 |
| Nabycie | 4 885 | 8 085 | 6 211 | 338 | 2 075 | 21 594 |
| Sprzedaż / Likwidacja | (68) | (1 586) | (1 845) | (47) | (2 712) | (6 258) |
| Wpływ zmiany kursu wymiany walut | (709) | (69) | (64) | (61) | (4) | (907) |
| Wartość brutto na dzień 31 grudnia 2019 r. | 64 591 | 38 499 | 36 853 | 7 478 | 687 | 148 107 |
w tysiącach złotych
| Budynki i budowle | Maszyny i urządzenia | Środki transportu | Inne rzeczowe aktywa trwałe | Rzeczowe aktywa trwałe w budowie | Ogółem | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wartość brutto na dzień 1 stycznia 2020 r. | 64 591 | 38 499 | 36 853 | 7 478 | 687 | 148 107 |
| Nabycie | 30 556 | 5 395 | 3 965 | 544 | 1 848 | 42 308 |
| Sprzedaż / Likwidacja | (707) | (419) | (6 217) | (864) | (2 217) | (10 424) |
| Wpływ zmiany kursu wymiany walut | 2 883 | 818 | 957 | 672 | 20 | 5 350 |
| Wartość brutto na dzień 31 grudnia 2020 r. | 97 323 | 44 293 | 35 558 | 7 830 | 338 | 185 341 |
Umorzenie w tysiącach złotych
| Budynki i budowle | Maszyny i urządzenia | Środki transportu | Inne rzeczowe aktywa trwałe | Rzeczowe aktywa trwałe w budowie | Ogółem | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Umorzenie na dzień 1 stycznia 2019 r. | (57) | (20 785) | (12 527) | (3 403) | - | (36 772) |
| Amortyzacja | (16 127) | (5 804) | (8 884) | (1 340) | - | (32 154) |
| Zmniejszenia w wyniku sprzedaży / likwidacji | 17 | 1 563 | 1 522 | 140 | - | 3 243 |
| Wpływ zmiany kursu wymiany walut | 143 | 209 | 132 | 64 | - | 549 |
| Umorzenie na dzień 31 grudnia 2019 r. | (16 024) | (24 817) | (19 755) | (4 538) | - | (65 134) |
w tysiącach złotych
| Budynki i budowle | Maszyny i urządzenia | Środki transportu | Inne rzeczowe aktywa trwałe | Rzeczowe aktywa trwałe w budowie | Razem | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Umorzenie na dzień 1 stycznia 2020 r. | (16 024) | (24 817) | (19 755) | (4 538) | - | (65 134) |
| Amortyzacja | (16 076) | (6 615) | (7 370) | (2 066) | - | (32 127) |
| Zmniejszenia w wyniku sprzedaży / likwidacji | 348 | 422 | 5 296 | 356 | - | 6 422 |
| Wpływ zmiany kursu wymiany walut | (1 019) | (640) | (590) | (388) | - | (2 637) |
| Umorzenie na dzień 31 grudnia 2020 r. | (32 771) | (31 651) | (22 419) | (6 636) | - | (93 476) |
w tysiącach złotych
| Budynki i budowle | Maszyny i urządzenia | Środki transportu | Inne rzeczowe aktywa trwałe | Rzeczowe aktywa trwałe w budowie | Ogółem | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wartość netto | ||||||
| Na dzień 1 stycznia 2019 r. | 56 691 | 11 143 | 20 024 | 3 845 | 1 329 | 93 032 |
| Na dzień 31 grudnia 2019 r. | 48 567 | 13 682 | 17 097 | 2 940 | 687 | 82 972 |
| Na dzień 1 stycznia 2020 r. | 48 567 | 13 682 | 17 097 | 2 940 | 687 | 82 972 |
| Na dzień 31 grudnia 2020 r. | 64 552 | 12 642 | 13 139 | 1 194 | 338 | 91 864 |
Odpisy z tytułu utraty wartości nie wystąpiły w roku 2020 i 2019.
Prawo do użytkowania w tysiącach złotych
| 31.12.2020 | 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Wartość bilansowa aktywów z tytułu prawa do użytkowania w podziale na klasy bazowego składnika aktywów na początek okresu | ||
| Budynki i budowle | 48 598 | 56 079 |
| Urządzenia techniczne i maszyny | 308 | 492 |
| Środki transportu | 16 423 | 18 788 |
| Ogółem | 65 329 | 75 359 |
| Koszt amortyzacji w odniesieniu do aktywów z tytułu prawa do użytkowania w podziale na klasy bazowego składnika aktywów | ||
| Budynki i budowle | (16 243) | (16 063) |
| Urządzenia techniczne i maszyny | (183) | (182) |
| Środki transportu | (6 637) | (8 872) |
| Ogółem | (23 063) | (25 118) |
| Zwiększenia aktywów z tytułu prawa do użytkowania | 17 649 | 11 097 |
| Aktywa z tytułu prawa do użytkowania na dzień przejęcia Wonga.pl | - | 3 734 |
| Zmniejszenia aktywów z tytułu prawa do użytkowania z tytułu likwidacji/zakończenia umowy | (1 085) | (254) |
| Różnice kursowe z przeliczenia | (2 380) | 511 |
| Wartość bilansową aktywów z tytułu prawa do użytkowania w podziale na klasy bazowego składnika aktywów na koniec okresu | ||
| Budynki i budowle | 51 491 | 48 598 |
| Urządzenia techniczne i maszyny | 130 | 308 |
| Środki transportu | 9 589 | 16 423 |
| Ogółem | 61 211 | 65 329 |
| Koszt odsetek od zobowiązań z tytułu leasingu | 2 546 | 2 767 |
| Koszt związany ze zmiennymi opłatami leasingowymi nieujętymi w wycenie zobowiązań z tytułu leasingu | 11 | 33 |
| Całkowity wypływ środków pieniężnych z tytułu leasingów | 26 552 | 18 593 |
13. Inne wartości niematerialne w tysiącach złotych
| Oprogramowanie komputerowe, koncesje, licencje | Pozostałe WNIP w budowie | Aktywa rozliczane w czasie | Ogółem | |
|---|---|---|---|---|
| Wartość brutto wartości niematerialnych | ||||
| Wartość brutto na dzień 1 stycznia 2019 r. | 61 674 | 369 | 425 | - |
| Nabycie w wyniku nabycia jednostek | 14 688 | - | - | - |
| Wytworzenie we własnym zakresie | 7 181 | - | - | - |
| Nabycie | 5 272 | - | - | 976 |
| Likwidacja | (7 452) | - | (356) | - |
| Wpływ zmian kursu wymiany walut | (303) | - | - | - |
| Wartość brutto na dzień 31 grudnia 2019 r. | 81 060 | 369 | 69 | - |
| Wartość brutto na dzień 1 stycznia 2020 r. | 81 060 | 369 | 69 | - |
| Nabycie w wyniku nabycia jednostek | - | - | - | - |
| Wytworzenie we własnym zakresie | 2 065 | - | - | - |
| Nabycie | 11 310 | - | 327 | 2 347 |
| Likwidacja | (3 554) | - | (177) | - |
| Wpływ zmian kursu wymiany walut | 886 | - | - | - |
| Wartość brutto na dzień 31 grudnia 2020 r. | 91 766 | 369 | 219 | 3 323 |
w tysiącach złotych
| Oprogramowanie komputerowe, koncesje, licencje | Pozostałe WNIP w budowie | Aktywa rozliczane w czasie | Ogółem | |
|---|---|---|---|---|
| Umorzenie | ||||
| Umorzenie na dzień 1 stycznia 2019 r. | (28 222) | (369) | - | - |
| Amortyzacja | (11 889) | - | - | - |
| Zmniejszenia w wyniku sprzedaży / likwidacji | 8 106 | - | - | - |
| Wpływ zmian kursu wymiany walut | 152 | - | - | - |
| Umorzenie na dzień 31 grudnia 2019 r. | (31 853) | (369) | - | - |
| Umorzenie na dzień 1 stycznia 2020 r. | (31 853) | (369) | - | - |
| Amortyzacja | (14 416) | - | - | - |
| Zmniejszenia w wyniku sprzedaży / likwidacji | 2 350 | - | - | - |
| Wpływ zmian kursu wymiany walut | (661) | - | - | - |
| Umorzenie na dzień 31 grudnia 2020 r. | (44 578) | (369) | - | - |
w tysiącach złotych
| Oprogramowanie komputerowe, koncesje, licencje | Pozostałe WNIP w budowie | Aktywa rozliczane w czasie | Ogółem | |
|---|---|---|---|---|
| Wartość netto | ||||
| Na dzień 1 stycznia 2019 r. | 33 452 | - | 425 | - |
| Na dzień 31 grudnia 2019 r. | 49 207 | - | 69 | - |
| Na dzień 1 stycznia 2020 r. | 49 207 | - | 69 | - |
| Na dzień 31 grudnia 2020 r. | 47 188 | - | 219 | 3 323 |
Odpisy z tytułu utraty wartości nie wystąpiły w roku 2020 i 2019.
14. Wartość firmy i rozliczenie nabycia jednostki zależnej w tysiącach złotych
| Kancelaria Prawna RAVEN | Kruk Italia S.r.l | Kruk Espana S.L. | ERIF BIG S.A. | AgeCredit S.r.l | Wonga.pl sp. z o.o. | Ogółem | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wartość brutto na dzień 1 stycznia 2019 r. | 299 | 5 002 | 47 977 | 725 | 8 007 | - | 62 010 |
| Zwiększenia | - | - | - | - | - | - | 0 |
| Zmniejszenia | - | - | - | - | - | - | 0 |
| Różnice kursowe z przeliczenia | - | (81) | (1 795) | - | 184 | - | (1 692) |
| Wartość brutto na dzień 31 grudnia 2019 r. | 299 | 4 921 | 46 182 | 725 | 8 191 | - | 60 318 |
| Wartość brutto na dzień 1 stycznia 2020 r. | 299 | 4 921 | 46 182 | 725 | 8 191 | - | 60 318 |
| Zwiększenia | - | - | - | - | - | - | - |
| Zmniejszenia | - | - | - | - | - | - | - |
| Różnice kursowe z przeliczenia | - | - | 1 761 | - | - | - | 1 761 |
| Wartość brutto na dzień 31 grudnia 2020 r. | 299 | 4 921 | 47 943 | 725 | 8 191 | - | 62 079 |
| Odpisy z tytułu utraty wartości | |||||||
| Odpis z tytułu utraty wartości na dzień 1 stycznia 2019 r. | - | - | - | - | - | - | - |
| Zwiększenia | - | (4 921) | - | - | (8 191) | - | (13 112) |
| Zmniejszenia | - | - | - | - | - | - | - |
| Odpis z tytułu utraty wartości na dzień 31 grudnia 2019 r. | - | (4 921) | - | - | (8 191) | - | (13 112) |
| Odpis z tytułu utraty wartości na dzień 1 stycznia 2020 r. | - | (4 921) | - | - | (8 191) | - | (13 112) |
| Zwiększenia | - | - | (25 051) | - | - | - | (25 051) |
| Zmniejszenia | - | - | - | - | - | - | - |
| Odpis z tytułu utraty wartości na dzień 31 grudnia 2020 r. | - | (4 921) | (25 051) | - | (8 191) | - | (38 163) |
| Wartość netto | |||||||
| Na dzień 1 stycznia 2019 r. | 299 | 5 002 | 47 977 | 725 | 8 007 | - | 62 010 |
| Na dzień 31 grudnia 2019 r. | 299 | - | 46 182 | 725 | - | - | 47 206 |
| Na dzień 1 stycznia 2020 r. | 299 | - | 46 182 | 725 | - | - | 47 206 |
| Na dzień 31 grudnia 2020 r. | 299 | - | (22 892) | 725 | - | - | (23 916) |
Jednostka Dominująca KRUK S.A. zakupiła 30 kwietnia 2019 r. na podstawie umowy 100% udziałów Wonga.pl Sp. z.o.o. od Wonga Worldwide Limited (in administration). Wonga.pl specjalizuje się w udzielaniu krótkoterminowych i ratalnych pożyczkach online na rynku polskim. Zgodnie z treścią ekonomiczną transakcja jest nabyciem spółki. Przeniesienie kontroli na rzecz Grupy KRUK nastąpiło w momencie podpisania umowy. W wyniku rozliczenia nabycia Wonga Polska Sp. z o.o. wystąpił zysk z okazjonalnego nabycia w wysokości 1 981 tys. zł (ujęty w skonsolidowanym sprawozdaniu z zysków i strat w pozycji pozostałych przychodów operacyjnych). Spółka KRUK dokonała płatności 835 tys. zł środków pieniężnych (cena nabycia) na rzecz spółki Wonga Worldwide Limited (in adminisration) w zamian za 100% udziałów w aktywach własnych, których wartość godziwa na dzień nabycia wyniosła 2 815 tys. zł. Dodatkowo w ramach nabycia spółki Wonga.pl otrzymała pożyczkę w wysokości 96 191 tys. zł na spłatę bieżących zobowiązań wobec Wonga Worldwide Limited. W ramach nabycia spółki przejęto: •wartość brutto kwot pożyczek wynikających z zawartych umów w kwocie 113 117 tys. zł; najlepszy szacunek na dzień przejęcia określonych w umowach przepływów pieniężnych, których wpływu nie można oczekiwać z uwzględnieniem efektu dyskontowania przy zastosowaniu rynkowych stóp dyskontowych ustalonych w oparciu o nowo udzielone pożyczki wynosi 25 743 tys. zł; wartość godziwa pożyczek to 87 373 tys. zł, •wartość brutto kwot należności w kwocie 746 tys. zł; najlepszy szacunek na dzień przejęcia określonych w umowach przepływów pieniężnych, których wpływu nie można oczekiwać wynosi 41 tys. zł; wartość godziwa należności to 705 tys. zł. Udział przychodów oraz straty Wonga.pl za okres od dnia przejęcia do końca okresu sprawozdawczego w wynikach Grupy wyniósł odpowiednio: 36 032 tys. zł oraz -18 462 tys. zł. Wartość przychodów oraz straty Wonga.pl zgodne z zasadami statutowymi za okres od początku roku 2019 do końca o wyniosły odpowiednio: 69 835 tys. zł oraz -20 192 tys. zł. Dane jednostki nabytej zostały ujęte w skonsolidowanym sprawozdaniu Grupy KRUK według stanu na dzień nabycia tj. 30 kwietnia 2019 r.# Grupa oszacowała, że gdyby nabycie odbyło się 1 stycznia 2019 r., wartość skonsolidowanych przychodów oraz skonsolidowanego zysku Grupy za okres od początku roku do końca okresu sprawozdawczego wyniosłyby odpowiednio: 1 268 394 tys. zł oraz 267 912 tys. zł. Szacując powyższe kwoty, założono, że korekta do wartości godziwej, która została ujęta na dzień nabycia, byłaby taka sama na dzień 1 stycznia 2019 r. Przez zakup Wonga Grupa KRUK chce zwiększyć swój udział w rynku pożyczek konsumenckich na terenie Polski. Rozliczenie nabycia spółki zostało przeprowadzone zgodnie z MSSF 3. W wyniku transakcji rozliczenia brak jest udziałów niekontrolujących w jednostce przejmowanej. Umowa nabycia zawiera element finansowania bieżących zobowiązań spółki przejętej. W ramach umowy nabycia Kruk udzielił pożyczki dla Wonga.pl na spłatę bieżących zobowiązań wobec Wonga Worldwide Limited (in administration). W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy za rok 2019, przedstawiono prowizoryczne rozliczenia nabycia, stanowiące jednocześnie ostateczne rozliczenie alokacji ceny nabycia.
Weryfikacja utraty wartości ośrodków wypracowujących przepływy pieniężne zawierających wartość firmy
Testy na utratę wartości przeprowadza się poprzez porównanie wartości bilansowej ośrodków wypracowujących środki pieniężne („CGU”) z ich wartością odzyskiwalną. Wartość odzyskiwalna jest liczona w oparciu o wartość użytkową („Value in Use”). Dla celów weryfikacji utraty wartości, wartość firmy została przyporządkowana do działów operacyjnych Grupy, będących najmniejszymi jednostkami generującymi przepływy pieniężne (nie większymi niż segmenty operacyjne Grupy opisane w nocie 4), na poziomie których wartość firmy jest monitorowana dla wewnętrznych celów zarządczych. Wartość odzyskiwalna wartości firmy dla wymienionych powyżej ośrodków wypracowujących przepływy pieniężne oparta jest na oszacowaniu wartości użytkowej. Wartość użytkowa to szacunkowa bieżąca wartość przyszłych przepływów pieniężnych generowanych przez te ośrodki. W celu przeprowadzenia testów na utratę wartości firmy w pierwszej kolejności określono ośrodki generujące środki pieniężne powiązane z daną wartością firmy. W przypadku spółki Espand Soluciones de Gestion S.L., która została kupiona w 2016 roku, a następnie połączona z KRUK España S.L. w roku 2017 jest to działalność inkaso (usługi windykacji dla podmiotów niepowiązanych), ponieważ taki był profil działalności spółki Espand Soluciones de Gestion S.L. przed zakupem i ta działalność jest kontynuowana. Kluczowym założeniem przyjętym przy kalkulacji wartości odzyskiwalnej jest poziom marży osiąganej na działalności inkaso dla klientów zewnętrznych. Przyjęte założenia są oparte na podstawie historycznych wyników, aktualnej wiedzy dotyczącej rynku inkaso oraz potencjale struktur operacyjnych. W kolejnym kroku zaprognozowano przepływy pieniężne związane z tą działalnością na okres 4 lat. W kalkulacjach stopy dyskontowej Grupa stosuje średni ważony koszt kapitału dla branży windykacyjnej w podziale na poszczególne kraje występowania testowanego aktywa. Do obliczenia kosztu kapitału własnego Grupa wykorzystała model CAPM (Capital Asset Pricing Model) bazując na danych finansowych spółek z branży windykacyjnej działających na rynkach światowych (średnioważony koszt kapitału dla branży windykacyjnej w Hiszpanii na dzień 31.12.2020 r.: 6%, na dzień 31.12.2019 r.: 6,82%) W celu wyznaczenia wartości rezydualnej przyjęto stopę wzrostu wyliczoną jako średnia prognozowana stopa inflacji w okresie prognozy dla danego kraju, która wyniosła 1,35% dla Hiszpanii (na dzień 31.12.2019 r.: 1,49%). Wysokość marży pośredniej jest szacunkiem wpływającym na bieżącą wartość przyszłych przepływów pieniężnych ośrodków generujących przepływy pieniężne. W roku 2020 w wyniku zmniejszenia prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych z prowadzonej działalność Inkaso (ośrodek generujący środki pieniężne) wartość firmy Espand została objęta odpisem z tytułu utraty wartości w wysokości 25 051 tys.zł (odpis wartości firmy Espand na dzień 31.12.2019 r. nie występował).
Analiza wrażliwości dla wartości firmy Espand
Grupa przeprowadziła analizę wrażliwości testów na utratę wartości firmy Espand przy zmianie średnioważonego koszt kapitału w oparciu o dwa scenariusze wyników Kruk Espana Inkaso. Wartość użytkowa aktywów została skalkulowana na podstawie średniej z obu scenariuszy. Wyniki analizy przedstawiono w tabeli poniżej:
| Wartość użytkowa aktywów | średnioważony koszt kapitału | w tysiącach złotych | ||
|---|---|---|---|---|
| 5,36% | 6,0% | 5,5% | 6,5% | |
| Scenariusz 1 | 58 640 | 49 515 | 56 520 | 44 633 |
| Scenariusz 2 | 33 061 | 28 207 | 31 934 | 25 607 |
| Wartość przy prawdopodobieństwie 50/50 | 45 851 | 38 861 | 44 227 | 35 120 |
Analiza wykazała, że zmiana średnioważonego koszt kapitału w podanym zakresie nie zmienia wniosków z testów. Oszacowanie wartości odzyskiwalnej jest procesem złożonym i wymaga wykorzystania subiektywnych założeń. Stosunkowo niewielkie zmiany w kluczowych założeniach mogą mieć wpływ na wycenę wartości odzyskiwanej. W poniższej tabeli przedstawiono nadwyżkę wartości odzyskiwalnej ponad wartość bilansową przy obecnych założeniach tj. WACC 6,0%, oraz maksymalną stopę dyskontową, przy których następuje zrównanie wartości bilansowej i odzyskiwanej dla CGU ESPANF Goodwill.
| 31.12.2020 w tysiącach złotych | Nadwyżka | Wartość krańcowa stopy dyskonta | |
|---|---|---|---|
| Kruk Espana Inkaso (CGU ESPAND Goodwill) | 13 250 | 8,24% |
15. Inwestycje w tysiącach złotych
| 31.12.2020 | 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Inwestycje w pakiety wierzytelności | 3 984 080 | 4 196 821 |
| Udzielone pożyczki wyceniane według zamortyzowanego kosztu | 152 666 | 214 617 |
| Udzielone pożyczki wyceniane według wartości godziwej | 71 978 | - |
| Razem | 4 208 724 | 4 411 438 |
Inwestycje wyceniane według zamortyzowanego kosztu w tysiącach złotych
| 31.12.2020 | 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Inwestycje w pakiety wierzytelności | 3 984 080 | 4 196 821 |
| Udzielone pożyczki wyceniane według zamortyzowanego kosztu | 152 666 | 214 617 |
| Razem | 4 136 746 | 4 411 438 |
Inwestycje w pakiety wierzytelności
Zasady wyceny inwestycji w pakiety wierzytelności opisano w nocie 3.4.1. Inwestycje w pakiety wierzytelności dzielą się na następujące najważniejsze kategorie:
| w tysiącach złotych | 31.12.2020 | 31.12.2019 | |
|---|---|---|---|
| Portfele niezabezpieczone | 3 285 231 | 3 381 998 | |
| Portfele zabezpieczone | 698 849 | 814 823 | |
| Razem | 3 984 080 | 4 196 821 |
Portfele niezabezpieczone to portfele detaliczne. W pozycji portfele zabezpieczone prezentowane są portfele hipoteczne i korporacyjne. Założenia przyjęte przy wycenie i aktualizacji wyceny pakietów wierzytelności oraz zakładany harmonogram wpływów z pakietów wierzytelności (wartość niezdyskontowana) zaprezentowane zostały w nocie 5. Przychody w punkcie Aktualizacja wyceny pakietów wierzytelności. Część pakietów wierzytelności jest zabezpieczona wpisem do hipoteki (pakiety kredytów hipotecznych) lub zastawem rejestrowym (pakiety kredytów samochodowych).
Analiza wrażliwości – weryfikacja prognozy
Wzrost wszystkich prognozowanych odzysków o 1% wpłynie na podniesienie wartości pakietów i tym samym na wynik netto bieżącego okresu o 34 136 tys. zł, natomiast spadek wszystkich prognozowanych odzysków o 1% wpłynie na obniżenie wartości pakietów i tym samym obniżenie wyniku netto o 34 136 tys. zł dla danych na dzień 31.12.2020 r. (dla danych na dzień 31.12.2019 r. odpowiednio wzrost/spadek o 36 007 tys. zł).
| w tysiącach złotych | Zysk lub strata bieżącego okresu | Kapitał własny bez zysku lub straty bieżącego okresu | |
|---|---|---|---|
| wzrost odzysków o 100 pb | spadek odzysków o 100 pb | ||
| 31 grudnia 2020 r. Inwestycje w pakiety wierzytelności | 34 136 | (34 136) | |
| 31 grudnia 2019 r. Inwestycje w pakiety wierzytelności | 36 007 | (36 007) |
Analiza wrażliwości – horyzont czasowy
Analiza wrażliwości zakłada wydłużenie bądź skrócenie prognozy przy jednoczesnym zwiększeniu bądź zmniejszeniu prognozy wpłat (dla wydłużenia o rok nastąpiło zwiększenie prognozy wpłat o 10 706 tys. zł, dla skrócenia o rok nastąpiło zmniejszenie prognozy wpłat o 11 163 tys. zł; dla roku 2019 odpowiednio 32 550 tys. zł i 78 689 tys. zł). Dysproporcja we wpływie na wynik pomiędzy okresami jest konsekwencją dłuższego horyzontu prognozy zastosowanego w wycenie pakietów wierzytelności na dzień 31 grudnia 2020. Wydłużenie horyzontu prognozy o kolejny rok przekłada się na niższą wartość, niż wydłużenie o rok krótszej bazowej prognozy (z uwagi na mechanizm dyskonta w czasie).
| w tysiącach złotych | Zysk lub strata bieżącego okresu | Kapitał własny bez zysku lub straty bieżącego okresu | |
|---|---|---|---|
| wydłużenie o rok | skrócenie o rok | ||
| 31 grudnia 2020 r. Inwestycje w pakiety wierzytelności | 56 | (74) | |
| 31 grudnia 2019 r. Inwestycje w pakiety wierzytelności | 1 977 | (6 166) |
Ekspozycja Grupy na ryzyka kredytowe, walutowe i stopy procentowej w odniesieniu do inwestycji oraz odpisy aktualizujące wartość udzielonych pożyczek opisane zostały w nocie 29.
Zmiany wartości księgowej netto inwestycji w pakiety wierzytelności kształtowały się następująco:
| w tysiącach złotych | |
|---|---|
| Wartość inwestycji w pakiety wierzytelności na dzień 01.01.2019 | 4 077 718 |
| Zakup pakietów | 780 998 |
| Korekta ceny nabycia z tytułu dyskonta | - |
| Wpłaty od osób zadłużonych | (1 782 443) |
| Wzrost/(spadek) zobowiązań wobec osób zadłużonych z tytułu nadpłat | 4 988 |
| Wycena programu lojalnościowego* | 4 456 |
| Przychody z windykacji pakietów nabytych | 1 138 338 |
| Różnice z przeliczenia wartości pakietów wierzytelności | (27 234) |
| Wartość inwestycji w pakiety wierzytelności na dzień 31.12.2019 | 4 196 821 |
| Wartość inwestycji w pakiety wierzytelności na dzień 01.01.2020 | 4 196 821 |
| Zakup pakietów | 456 224 |
| Korekta ceny nabycia z tytułu dyskonta | (100) |
| Wpłaty od osób zadłużonych | (1 833 874) |
| Wzrost/(spadek) zobowiązań wobec osób zadłużonych z tytułu nadpłat | 6 620 |
| Wycena programu lojalnościowego* | 9 513 |
| Przychody z windykacji pakietów nabytych | 976 341 |
| Wartość przejętych nieruchomości | (15 864) |
| Wartość sprzedanych nieruchomości | 18 914 |
| Różnice z przeliczenia wartości pakietów wierzytelności | 172 329 |
| Wartość inwestycji w pakiety wierzytelności na dzień 31.12.2020 | 3 984 080 |
| * |
Wartość niezdyskontowanych przepływów pieniężnych na dzień nabycia portfeli w tysiącach złotych
| Pakiety wierzytelności nabyte w 2020 | Pakiety wierzytelności nabyte w 2019 |
|---|---|
| Polska 818 747 | 756 597 |
| Rumunia 110 223 | 502 019 |
| Włochy - | 164 174 |
| Pozostałe rynki zagraniczne 115 061 | 153 811 |
| 1 044 031 | 1 576 601 |
Wspólne ustalenia umowne
W dniu 29 lipca 2016 r. Grupa KRUK, działając poprzez swoje spółki powiązane ProsperoCapital S.à.r.l z siedzibą w Luxemburgu „ProsperoCapital” oraz Invest Capital Ltd. z siedzibą na Malcie „ICM” zawarła umowę z International Finance Corporation (jednostka powiązana z Bankiem Światowym) „IFC” o wspólny zakup pakietów wierzytelności na rynku rumuńskim, zlecenie serwisowania zakupionych pakietów wspólnie wybranej jednostce zgodnie zatwierdzoną przez obie strony strategią serwisowania. Umowa obowiązuje do dnia 3 sierpnia 2022 r. z możliwością przedłużenia o kolejne 4 lata. Zawarta umowa ma znaczenie dla Grupy KRUK, ponieważ umożliwiła istotne zwiększenie udziału rynkowego w Rumunii. Umowa spełnia warunki klasyfikacji jej do wspólnego ustalenia umownego i ma formę wspólnego działania, które podlega ujęciu w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym na zasadzie proporcjonalnego udziału w aktywach i zobowiązaniach.
Grupa KRUK przy ocenie czy umowa spełnia warunki współkontroli nie opierała się na ocenach subiektywnych. Zasady współkontroli nad spółką ProsperoCapital zostały zawarte w podpisanych między współkontrolującymi umowach:
- Grupa KRUK posiada 67% a IFC 33% praw do aktywów i zobowiązań spółki ProsperoCapital;
- zakup pakietu wierzytelności został sfinansowany poprzez emisję obligacji przez ProsperoCapital, które zostały objęte w 67% przez ICM i w 33% przez IFC;
- Wszystkie ryzyka oraz korzyści są przyporządkowane podmiotowi obejmującemu obligacje,
- wszystkie istotne decyzje są podejmowane przy jednogłośnej zgodzie obu stron:
- obie strony muszą zatwierdzić aktualizowaną co pół roku strategię serwisowania wierzytelności oraz biznes plan
- żadna ze stron jednostronnie nie może wprowadzić żadnych istotnych zmian do struktury spółki, jej organów zarządzających
- wpływy z pakietu stanowiące spłatę obligacji są dystrybuowane proporcjonalnie do posiadanych przez strony praw do aktywów
- po upływie okresu umownego strony zgodnie ze strategią dzielą się zakupionymi wierzytelnościami wycenionymi na dzień rozwiązania umowy.
Grupa KRUK przy ocenie że transakcja spełnia warunki wspólnego działania a nie wspólnego przedsięwzięcia wzięła pod uwagę:
- treść ekonomiczną zawartej transakcji, zgodnie z którą Grupa KRUK zainwestowała w zakup pakietów wierzytelności a nie w obligacje w spółce ProsperoCapital
- charakter płatności obligacji wskazujący na transakcję typu „pass through” zgodnie z którą spłaty obligacji są ściśle powiązane z wpływami pieniężnymi z zakupionych pakietów wierzytelności
- zgodnie z zawartą umową strony wspólnego działania nie mają prawa do aktywów netto ale do cesji wierzytelności z zakupionego portfela tytułem zaspokojenia niespłaconych kwot obligacji po wygaśnięciu okresu na który została zawarta umowa.
Na dzień 31 grudnia 2020 r. wartość inwestycji Grupy KRUK z tytułu wyżej wymienionego wspólnego działania wykazana w sprawozdaniu z sytuacji finansowej wynosi 81 953 tys. zł (31.12.2019: 96 936 tys. zł), z kolei wartość przychodów wykazana w sprawozdaniu z zysków lub strat 33 425 tys.zł (2019: 50 617 tys. zł) (nota 2.4).
Udzielone pożyczki
W 2020 r. Grupa kontynuowała udzielanie pożyczek osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Wartość jednej pożyczki nie przekracza 20 tys. zł, a okres kredytowania wynosi od 3 do 60 miesięcy przy stałym bądź zmiennym oprocentowaniu. Dodatkowe przychody obejmują prowizje i opłaty przygotowawcze.
| w tysiącach złotych | 31.12.2020 | 31.12.2019 |
|---|---|---|
| Udzielone pożyczki wyceniane według zamortyzowanego kosztu | 152 666 | 214 617 |
| Udzielone pożyczki wyceniane według wartości godziwej | 71 978 | - |
| 224 644 | 214 617 |
Udzielone pożyczki wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Zgodnie z podziałem na koszyki opisanym w punkcie 3.4.1, struktura udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu na koniec okresów sprawozdawczych przedstawia się następująco:
| Klasyfikacja MSSF 9 | Wartość na dzień 31.12.2020 | Wartość na dzień 31.12.2019 |
|---|---|---|
| Udzielone pożyczki wyceniane wg zamortyzowanego kosztu | ||
| Koszyk 1 | 111 891 | 186 183 |
| Koszyk 2 | 27 677 | 34 789 |
| Koszyk 3 | 84 099 | 52 556 |
| POCI | 1 092 | 2 408 |
| 224 759 | 275 937 | |
| Odpisy z tytułu utraty wartości | ||
| Koszyk 1 | 11 330 | 21 298 |
| Koszyk 2 | 4 081 | 6 730 |
| Koszyk 3 | 56 681 | 33 293 |
| POCI | - | - |
| 72 093 | 61 320 | |
| Wartość netto | ||
| Koszyk 1 | 100 561 | 164 886 |
| Koszyk 2 | 23 596 | 28 059 |
| Koszyk 3 | 27 418 | 19 263 |
| POCI | 1 092 | 2 408 |
| 152 666 | 214 617 |
Zmiany wartości księgowej netto udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu kształtowały się następująco:
w tysiącach złotych |
---|---
Wartość udzielonych pożyczek wycenianych wg zamortyzowanego kosztu na dzień 01.01.2019 | 40 807
Przejęcie pożyczek w ramach nabycia Wonga.pl Sp. z o.o. w wartości godziwej | 87 373
Uruchomienia nowych pożyczek | 327 599
Spłata udzielonych pożyczek | (290 167)
Przychody z tytuły udzielonych pożyczek | 87 444
Odpis na oczekiwane straty kredytowe | (30 603)
Sprzedaż udzielonych pożyczek | (7 346)
Różnice kursowe z przeliczenia wartości pożyczek | (490)
Wartość udzielonych pożyczek wycenianych wg zamortyzowanego kosztu na dzień 31.12.2019 | 214 617
Wartość udzielonych pożyczek wycenianych wg zamortyzowanego kosztu na dzień 01.01.2020 | 214 617
Uruchomienia nowych pożyczek | 207 009
Spłata udzielonych pożyczek | (355 941)
Przychody z tytuły udzielonych pożyczek | 113 336
Odpis na oczekiwane straty kredytowe | (23 106)
Sprzedaż udzielonych pożyczek | (3 606)
Różnice kursowe z przeliczenia wartości pożyczek | 357
Wartość udzielonych pożyczek wycenianych wg zamortyzowanego kosztu na dzień 31.12.2020 | 152 666
Zmiany odpisów na oczekiwane straty kredytowe zaprezentowano w nocie 29.1.
Analiza wrażliwości – weryfikacja prognozy
W nocie zaprezentowano wpływ zmiany oczekiwanych odzysków (prognozy) na wartość bilansową netto udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu jako wpływ tej zmiany na wynik netto.
| w tysiącach złotych | Zysk lub strata bieżącego okresu | Kapitał własny bez zysku lub straty bieżącego okresu |
|---|---|---|
| wzrost odzysków o 100 pb | spadek odzysków o 100 pb | |
| 31 grudnia 2020 r. | ||
| Udzielone pożyczki wyceniane według zamortyzowanego kosztu | 1 656 | (1 652) |
| 31 grudnia 2019 r. | ||
| Udzielone pożyczki wyceniane według zamortyzowanego kosztu | 2 143 | (2 144) |
Analiza wrażliwości – horyzont czasowy
W nocie zaprezentowano wpływ wydłużenia lub skrócenia prognozy spłat o jeden miesiąc na wartość bilansową netto udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu jako wpływ tej zmiany na wynik netto.
| w tysiącach złotych | Zysk lub strata bieżącego okresu | Kapitał własny bez zysku lub straty bieżącego okresu |
|---|---|---|
| wydłużenie o miesiąc | skrócenie o miesiąc | |
| 31 grudnia 2020 r. | ||
| Udzielone pożyczki wyceniane według zamortyzowanego kosztu | (3 886) | 4 179 |
| 31 grudnia 2019 r. | ||
| Udzielone pożyczki wyceniane według zamortyzowanego kosztu | (3 395) | 1 848 |
Ekspozycja Grupy na ryzyka kredytowe, walutowe i stopy procentowej w odniesieniu do inwestycji oraz odpisy aktualizujące wartość udzielonych pożyczek opisane zostały w nocie 29.
Udzielone pożyczki wyceniane według wartości godziwej
Zmiany wartości księgowej udzielonych pożyczek wycenianych według wartości godziwej kształtowały się następująco:
w tysiącach złotych |
---|---
Wartość udzielonych pożyczek wycenianych wg wartości godziwej na dzień 01.01.2020 | -
Uruchomienia nowych pożyczek | 132 068
Spłata udzielonych pożyczek | (65 118)
Przychody z tytuły udzielonych pożyczek | 6 831
Aktualizacja wyceny | (1 803)
Sprzedaż udzielonych pożyczek | -
Różnice kursowe z przeliczenia wartości pożyczek | -
Wartość udzielonych pożyczek wycenianych wg wartości godziwej na dzień 31.12.2020 | 71 978
Analiza wrażliwości – weryfikacja prognozy
W nocie zaprezentowano wpływ zmiany oczekiwanych odzysków (prognozy) na wartość bilansową udzielonych pożyczek wycenianych według wartości godziwej jako wpływ tej zmiany na wynik netto.
| w tysiącach złotych | Zysk lub strata bieżącego okresu | Kapitał własny bez zysku lub straty bieżącego okresu |
|---|---|---|
| wzrost odzysków o 100 pb | spadek odzysków o 100 pb | |
| 31 grudnia 2020 r. | ||
| Udzielone pożyczki wyceniane według wartości godziwej | 718 | (718) |
| 31 grudnia 2019 r. | ||
| Udzielone pożyczki wyceniane według wartości godziwej | - | - |
Analiza wrażliwości – horyzont czasowy
W nocie zaprezentowano wpływ wydłużenia lub skrócenia prognozy spłat o jeden miesiąc na wartość bilansową udzielonych pożyczek wycenianych według wartości godziwej jako wpływ tej zmiany na wynik netto.
| w tysiącach złotych | Zysk lub strata bieżącego okresu | Kapitał własny bez zysku lub straty bieżącego okresu |
|---|---|---|
| wydłużenie o miesiąc | skrócenie o miesiąc | |
| 31 grudnia 2020 r. | ||
| Udzielone pożyczki wyceniane według wartości godziwej | (1 936) | 640 |
| 31 grudnia 2019 r. | ||
| Udzielone pożyczki wyceniane według wartości godziwej | - | - |
Analiza wrażliwości – stopa procentowa
Wartość stopy procentowej dla pożyczek wycenianych wg wartości godziwej wynosi 45%. Poniżej przedstawiono analizę wrażliwości dla stopy procentowej wykorzystanej do wyceny udzielonych pożyczek wycenianych według wartości godziwej:
| w tysiącach złotych | Zysk lub strata bieżącego okresu | Kapitał własny bez zysku lub straty bieżącego okresu |
|---|---|---|
| wzrost stopy procentowej o 1 pp | spadek stopy procentowej o 1 pp | |
| 31 grudnia 2020 r. | ||
| Udzielone pożyczki wyceniane według wartości godziwej | (314) | 320 |
| 31 grudnia 2019 r. |
Na dzień 31.12.2020 r. Grupa dokonała reklasyfikacji opisanej w punkcie Zmiana zasady wyceny wynikająca z reklasyfikacji w nocie 3.1 Zmiany zasad rachunkowości.
| w tysiącach złotych | ||
|---|---|---|
| 31.12.2020 | 31.12.2019 przekształcone | |
| Nieruchomości | 32 056 | 34 655 |
| Pozostałe zapasy | 13 37 | 32 069 |
| 34 692 |
W ramach działalności operacyjnej Grupa przejmuje nieruchomości stanowiące zabezpieczenie nabytych wierzytelności. Część wpłat zrealizowanych z pakietów pochodzi ze sprzedaży na otwartym rynku przejętych wcześniej nieruchomości.
| w tysiącach złotych | |
|---|---|
| Wartość nieruchomości posiadanych na 01.01.2019 | 35 188 |
| Wartość przejętych nieruchomości | 25 548 |
| Wartość sprzedanych nieruchomości | (25 092) |
| Przychody ze sprzedaży nieruchomości | (989) |
| Wartość nieruchomości posiadanych na 31.12.2019 | 34 655 |
| Wartość nieruchomości posiadanych na 01.01.2020 | 34 655 |
| Wartość przejętych nieruchomości | 15 864 |
| Wartość sprzedanych nieruchomości | (19 000) |
| Przychody ze sprzedaży nieruchomości | 86 |
| Różnice z przeliczenia wartości nieruchomości | 451 |
| Wartość nieruchomości posiadanych na 31.12.2020 | 32 056 |
Nieruchomości wycenia się wg ceny nabycia lub też według wartości netto możliwej do uzyskania, w zależności od tego, która z kwot jest niższa.
Wartość odpisu z tytułu utraty wartości zapasów na dzień 31.12.2020 r. wyniosła 1 761 tys. zł (na dzień 31.12.2019 r.: 1 918 tys. zł).
17. Podatek odroczony
Aktywa oraz rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Aktywa oraz rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego zostały ujęte w odniesieniu do poniższych pozycji aktywów i zobowiązań:
| w tysiącach złotych | Aktywa | Rezerwy | Wartość netto | |
|---|---|---|---|---|
| 31.12.2020 | 31.12.2019 | 31.12.2020 | 31.12.2019 | |
| Rzeczowe aktywa trwałe | 5 581 | 4 513 | (5 659) | (4 909) |
| Wartości niematerialne | - | - | (1 630) | (4 841) |
| Straty podatkowe podlegające odliczeniu w przyszłych okresach | 7 967 | 11 323 | - | - |
| Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe | - | 121 | (268) | (243) |
| Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek oraz innych instrumentów dłużnych | 21 112 | 18 496 | - | - |
| Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych | 2 488 | 2 391 | - | - |
| Rezerwy i zobowiązania | 56 | 3 656 | - | - |
| Inwestycje | 46 294 | 21 429 | (179 100) | (58 435) |
| Pochodne instrumenty zabezpieczające | - | - | - | - |
| Aktywa / rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 83 498 | 61 930 | (186 657) | (68 428) |
| Kompensata | (52 317) | (61 930) | 52 317 | 61 930 |
| Aktywa / rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej | 31 180 | - | (134 339) | (6 498) |
Wzrost utworzonej rezerwy na podatek odroczony wynika głównie ze zmiany zakładanych w kolejnych 36 miesiącach wypłat dochodów ze spółek zależnych do KRUK S.A.
Zmiana różnic przejściowych w okresie
| Stan na 01.01.2020 | Zmiana różnic przejściowych ujęta jako zysk lub strata bieżącego okresu | Stan na 31.12.2020 | Stan na 01.01.2019 | Zmiana różnic przejściowych ujęta jako zysk lub strata bieżącego okresu | Zmiana różnic przejściowych związna z nabyciem spółki Wonga.pl. | Stan na 31.12.2019 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Rzeczowe aktywa trwałe | (396) | 319 | (78) | (421) | 25 | - | (396) |
| Wartości niematerialne | (4 841) | 3 211 | (1 630) | (2 627) | (2 214) | - | (4 841) |
| Straty podatkowe podlegające odliczeniu w przyszłych okresach | 11 323 | (3 357) | 7 967 | 1 482 | 9 842 | - | 11 323 |
| Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe | (122) | (147) | (268) | (173) | 51 | - | (122) |
| Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek oraz innych instrumentów dłużnych | 18 496 | 2 617 | 21 112 | 10 675 | 7 821 | - | 18 496 |
| Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych | 2 391 | 96 | 2 488 | 2 001 | 390 | - | 2 391 |
| Rezerwy i zobowiązania | 3 656 | (3 601) | 56 | 2 265 | 1 391 | - | 3 656 |
| Inwestycje | (37 006) | (95 799) | (132 806) | (22 384) | (22 861) | 8 239 | (37 006) |
| Łącznie | (6 498) | (96 661) | (103 159) | (9 182) | (5 282) | 8 239 | (6 498) |
Grupa korzysta z regulacji MSR 12 i nie tworzy rezerwy na podatek odroczony od zysków zatrzymanych w spółkach powiązanych, w których posiada kontrolę nad terminami odwracania się różnic przejściowych i prawdopodobne jest, że te różnice nie odwrócą się w dającej się przewidzieć przyszłości.
Łączna kwota różnic przejściowych stanowiących podstawę nieujętej rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego od zysków zatrzymanych na dzień 31.12.2020 r. wynosi 1 205 363 tys. zł (na dzień 31.12.2019 r.: 1 250 455 tys. zł).
Nieutworzone aktywo z tytułu podatku odroczonego ze względu na stratę podatkową
Strata podatkowa za rok obrotowy może zostać rozliczona przez okres 5 lat począwszy od roku następującego po roku, w którym została poniesiona. Zgodnie z polskimi przepisami podatkowymi do 50% straty może zostać rozliczone w każdym z tych 5 lat. Straty podatkowe (spółki KRUK S.A. i Erif Bussines Solution) i okresy, w których mogą zostać rozliczone kształtują się następująco:
| Data przedawnienia się straty | 31.12.2020 | 31.12.2019 |
|---|---|---|
| Strata podatkowa z 2014 r. | - | - |
| Strata podatkowa z 2015 r. | - | 698 |
| Strata podatkowa z 2016 r. | - | 265 |
| Strata podatkowa z 2017 r. | - | 18 |
| Strata podatkowa z 2018 r. | 29 865 | 29 900 |
| Strata podatkowa z 2019 r. | 1 135 | 1 150 |
| Łącznie | 31 000 | 32 030 |
| Obowiązująca stawka podatkowa | 19% | 19% |
|---|---|---|
| Potencjalna korzyść z tytułu strat podatkowych | 5 890 | 6 086 |
*Dane za rok 2019 obejmują ponadto straty spółki Secapital Polska, której straty nie zostaną wykorzystane ze względu na jej likwidację.
Aktywa z tyt. podatku odroczonego o wartości 5 890 tys. zł (2019 r.: 6 086 tys. zł) nie zostały ujęte w kalkulacji podatku odroczonego z uwagi na istniejącą niepewność odnośnie ich wykorzystania.
Dodatkowo dla jednostki zależnej KRUK Espana S.L. w roku 2020 dokonano rozwiązania aktywa z tytułu podatku odroczonego na niezrealizowaną stratę podatkową w wysokości 11 588 tys. zł na poziomie sprawozdania skonsolidowanego. KRUK Espana S.L. ma możliwość bezterminowego rozliczenia straty podatkowej.
18. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe
Należności z tytułu dostaw i usług
| w tysiącach złotych | |
|---|---|
| 31.12.2020 | |
| Należności z tytułu dostaw i usług | 16 804 |
| Długoterminowe | - |
| Krótkoterminowe | 16 804 |
Pozostałe należności
| w tysiącach złotych | |
|---|---|
| 31.12.2020 | |
| Należności z tytułu podatków innych niż podatek dochodowy | 10 803 |
| Należności z tytułu kaucji i wadiów | 9 396 |
| Należności z tytułu kwot zwindykowanych | 7 380 |
| Inne należności | 647 |
| Należności z tytułu opłat sądowych i skarbowych | 131 |
| Łącznie | 28 357 |
Pozycja należności z tytułu podatków innych niż podatek dochodowy to głównie należność z tytułu podatku VAT.
Ekspozycja Grupy na ryzyko kredytowe i ryzyko walutowe oraz odpisy aktualizujące wartość należności przedstawione zostały w nocie 29.
19. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
| w tysiącach złotych | |
|---|---|
| 31.12.2020 | |
| Środki pieniężne w kasie | 190 |
| Środki pieniężne na rachunkach bieżących | 145 362 |
| Łącznie | 145 552 |
Ekspozycja Grupy na ryzyko stopy procentowej oraz analiza wrażliwości dla finansowych aktywów i zobowiązań, została przedstawiona w nocie 29.
20. Pozostałe aktywa
| w tysiącach złotych | |
|---|---|
| 31.12.2020 | |
| Koszty następnych okresów sprawozdawczych | 11 499 |
| Ubezpieczenia | 669 |
| Pozostałe | 1 464 |
| Rozliczenie prac rozwojowych | 204 |
| Łącznie | 13 836 |
Wzrost pozycji kosztów następnych okresów sprawozdawczych w porównaniu do podprzedniego okresu wynika między innymi ze zwiększonego zakupu nowych licencji i opłat za obsługę serwisową związaną z wdrożeniem nowego oprogramowania.
21. Kapitał własny
Kapitał zakładowy
Akcje zwykłe
| 2020 | 2019 | |
|---|---|---|
| w tysiącach akcji | w tysiącach akcji | |
| Ilość akcji na 1 stycznia | 18 972 | 18 887 |
| Emisja akcji | 39 | 85 |
| Ilość akcji na koniec okresu (w pełni opłacone) | 19 011 | 18 972 |
| w złotych | |
|---|---|
| Wartość nominalna 1 akcji | 1,00 |
| w tysiącach złotych | |
|---|---|
| Wartość nominalna kapitału zakładowego na 1 stycznia | 18 972 |
| Wartość nominalna na 31 grudnia | 19 011 |
Struktura własności kapitału zakładowego Jednostki Dominującej
Na dzień 31 grudnia 2020 r.
| Akcjonariusz | Ilość akcji | Wartość nominalna akcji (w tysiącach sztuk) | udział (%) |
|---|---|---|---|
| Piotr Krupa | 1 827 613 | 1 828 | 9,63% |
| NN PTE (*) | 2 457 398 | 2 457 | 12,95% |
| Aviva OFE | 1 788 000 | 1 788 | 9,42% |
| PZU OFE | 1 856 437 | 1 856 | 9,79% |
| Allianz OFE | 1 009 299 | 1 009 | 5,32% |
| Pozostali członkowie Zarządu | 133 620 | 134 | 0,70% |
| Pozostali Akcjonariusze | 9 899 444 | 9 899 | 52,18% |
| Suma | 18 971 811 | 18 972 | 100% |
| Pozostali akcjonariusze (akcje niezarejestrowane) | 39 234 | 39 |
|---|---|---|
| Łączna ilość akcji | 19 011 045 | 19 011 |
Na dzień 31 grudnia 2019 r.
| Akcjonariusz | Ilość akcji | Wartość nominalna akcji (w tysiącach sztuk) | udział (%) |
|---|---|---|---|
| Piotr Krupa | 1 886 666 | 1 887 | 9,94% |
| NN PTE (*) | 2 055 000 | 2 055 | 10,83% |
| Aviva OFE | 1 740 000 | 1 740 | 9,17% |
| PZU OFE | 1 056 178 | 1 056 | 5,57% |
| Pozostali członkowie Zarządu | 217 705 | 218 | 1,15% |
| Pozostali Akcjonariusze | 12 016 262 | 12 016 | 63,34% |
| Suma | 18 971 811 | 18 972 | 100% |
(*) Łączny stan posiadania przez NN OFE oraz NN DFE zarządzane przez NN PTE S.A.
Na dzień 31 grudnia 2020 r. kapitał zakładowy składał się z 19 011 tys. akcji z prawem do głosu i dywidendy, w tym zarejestrowany 18 972 tys. akcji i niezarejestrowany 39 tys. akcji (31.12.2019 r.: 18 972 tys.).
Pozostałe kapitały rezerwowe
Pozostałe kapitały rezerwowe powstają na skutek uchwały Walnego Zgromadzenia Jednostki Dominującej, które jest upoważnione do decydowania o ich przeznaczeniu. Ponadto kapitały rezerwowe tworzone są również na skutek przyznania pracownikom świadczeń wynikających z płatności w formie akcji. Zgodnie z uchwałą Walnego Zgromadzenia Jednostki Dominującej z dnia 31 sierpnia 2020 r. zysk netto Jednostki Dominującej za 2019 rok przeznaczono na kapitał rezerwowy, utworzony w celu nabycia akcji własnych KRUK S.A. oraz na kapitał zapasowy.## Program motywacyjny na lata 2015-2019
W dniu 28 maja 2014 r. Zwyczajne Walne Zgromadzenie KRUK S.A. podjęło uchwałę nr 26/2014 w sprawie ustalenia zasad przeprowadzenia przez Jednostkę Dominującą programu motywacyjnego na lata 2015-2019, warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego Jednostki Dominującej oraz emisji warrantów subskrypcyjnych z wyłączeniem w całości prawa poboru dotychczasowych akcjonariuszy Jednostki Dominującej w odniesieniu do akcji emitowanych w ramach kapitału warunkowego i warrantów subskrypcyjnych oraz zmiany Statutu Spółki (Program 2015-2019).
Program 2015-2019 adresowany był do kluczowych członków kadry menedżerskiej Jednostki Dominującej oraz spółek wchodzących w skład Grupy. Program 2015-2019 był drugim programem motywacyjnym w historii działalności Grupy KRUK. Szczegóły poprzedniego Programu motywacyjnego na lata 2011-2014 zostały opisane między innymi w ramach Sprawozdania zarządu KRUK S.A. z działalności Grupy KRUK za 2015 r.
W ramach Programu 2015-2019 osoby uprawnione uzyskały możliwość nabycia akcji Jednostki Dominującej Serii F na preferencyjnych warunkach określonych w uchwale. Grono Osób Uprawnionych stanowili członkowie Zarządu, w tym Prezes Zarządu, i pracownicy Jednostki Dominującej oraz spółek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej, pod warunkiem pozostawania z Jednostką Dominującą lub spółką zależną w stosunku pracy lub innym stosunku prawnym świadczenia usług przez okres minimum 12 miesięcy w roku kalendarzowym poprzedzającym rok złożenia oferty objęcia warrantów subskrypcyjnych.
W związku z realizacją Programu 2015-2019 Walne Zgromadzenie uchwaliło warunkowe podwyższenie kapitału zakładowego Jednostki Dominującej o nie więcej niż 847 950 zł w drodze emisji nie więcej niż 847 950 akcji zwykłych na okaziciela serii F. Celem warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego jest przyznanie praw do objęcia akcji serii F posiadaczom warrantów subskrypcyjnych, które miały być wyemitowane w ramach Programu 2015-2019.
Posiadacze warrantów subskrypcyjnych byli uprawnieni do wykonania wynikających z nich praw do objęcia akcji serii F po cenie emisyjnej stanowiącej równowartość średniego kursu zamknięcia akcji Jednostki Dominującej ze wszystkich dni notowań akcji spółki w okresie od 27 lutego 2014 r. do 27 maja 2014 r.
Posiadacze warrantów subskrypcyjnych nie będący Członkami Zarządu Jednostki Dominującej byli uprawnieni do wykonania wynikających z warrantów subskrypcyjnych praw do objęcia Akcji Serii F nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od daty objęcia warrantów subskrypcyjnych, zaś posiadacze będący Członkami Zarządu KRUK - po upływie 12 miesięcy od daty objęcia warrantów (lock-up na prawo do objęcia Akcji Serii F przez posiadaczy warrantów subskrypcyjnych). Wszyscy posiadacze warrantów subskrypcyjnych wyemitowanych w ramach Transzy I byli uprawnieni do wykonania wynikających z nich praw nie wcześniej, niż po upływie 12 miesięcy od daty ich objęcia.
Prawo do objęcia akcji serii F mogło zostać przez posiadaczy warrantów subskrypcyjnych zrealizowane nie później niż do dnia 31 grudnia 2021 r.
Warranty zostały wyemitowane w pięciu transzach, po jednej za każdy rok z kolejnych lat okresu referencyjnego, tj. za lata obrotowe 2015-2019. Warunkiem zaoferowania Osobom Uprawnionym warrantów za dany rok obrotowy jest wzrost wskaźnika EPS, obliczonego na podstawie skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy KRUK, o co najmniej 13 proc. średniorocznie w stosunku do roku bazowego.
Program ustanowił możliwość finansowania przez Jednostkę Dominującą nabywania akcji Jednostki Dominującej serii F przez Osoby Uprawnione na zasadach określonych w uchwale. Warranty Subskrypcyjne nie mogły być obciążane, podlegały dziedziczeniu oraz nie były zbywalne.
| Ilość opcji | 31.12.2020 | 31.12.2019 |
|---|---|---|
| Ilość opcji wycenionych w ramach Programu 2015-2019 na początek okresu sprawozdawczego*: | 837 976 | 818 208 |
| Ilość opcji wycenionych w ramach Programu 2015-2019 w trakcie roku sprawozdawczego*: | 35 400 | 19 768 |
| Ilość opcji wycenionych w ramach Programu 2015-2019 na koniec okresu sprawozdawczego*: | 873 376 | 837 976 |
| Ilość opcji umorzonych w ramach Programu 2015-2019 w trakcie roku sprawozdawczego**: | 11 822 | 8 294 |
| Ilość opcji zrealizowanych w ramach Programu 2015-2019 w trakcie roku sprawozdawczego: | 39 234 | 84 950 |
| Ilość opcji dostępnych do zrealizowania w ramach Programu 2015-2019 na koniec okresu sprawozdawczego: | 327 046 | 160 984 |
Cena emisyjna opcji w Programie 2015-2019: 83,52
*ilość opcji wycenionych uwzględnia wszystkie opcje wycenione w ramach Programu, łącznie z opcjami umorzonymi; przez opcje wycenione rozumie się opcje przyznane
**przez opcje umorzone rozumie się opcje wycenione, które nie zostaną wydane z przyczyn przewidzianych w Regulaminie Programu Opcji
Średnia cena akcji w roku 2020 wyniosła 123,08 zł ( 2019 r.: 162,59 zł). Na dzień 31.12.2020 oraz 31.12.2019 wartość zobowiązania wynikajaca z transakcji płatności w formie akcji wyniosla 0 zł.
Transza I
Warranty Subskrypcyjne przypadające w Transzy I za 2015 rok wydane zostały Osobom Uprawnionym nie będącym członkami zarządu KRUK SA w dniu 1 lipca 2016 r. w ilości 86 435 szt. Z kolei członkowie zarządu w ramach Transzy I objęli w dniu 27 października 2016 r. warranty w ilości 20 000 szt. Do dnia publikacji niniejszego raportu na nowo wyemitowane akcje Jednostki Dominującej serii F zamienione zostało 82 574 szt. warrantów wyemitowanych w ramach Transzy I. Tym samym w posiadaniu osób uprawnionych pozostają 23 861 szt. warrantów z Transzy I, uprawniających do objęcia takiej samej liczby akcji serii F.
Transza II
Wydanie warrantów w ramach Transzy II za 2016 r. Osobom Uprawnionym, nie będącym członkami Zarządu, nastąpiło w dniu 7 lipca 2017 r. w ilości 91 467 szt. Wydanie warrantów członkom Zarządu nastąpiło w dniu 22 sierpnia 2017 r. w ilości 50 480 szt. Do dnia publikacji niniejszego raportu na nowo wyemitowane akcje Jednostki Dominującej serii F zamienione zostało 95 461 szt. warrantów z Transzy II. W posiadaniu osób uprawnionych pozostaje w dalszym ciągu 46 486 szt. warrantów subskrypcyjnych wyemitowanych w ramach Transzy II, uprawniających do objęcia takiej samej liczby akcji serii F.
Transza III
Warranty subskrypcyjne przypadające w Transzy III za 2017 rok zostały wydane Osobom Uprawnionym, nie będącym członkami Zarządu, w dniu 3 lipca 2018 r. w liczbie 85 853 szt. Wydanie warrantów Osobom Uprawnionym, będącym członkami Zarządu, nastąpiło w dniu 17 września 2018 r. w liczbie 54 344 szt. Do dnia publikacji niniejszego raportu na nowo wyemitowane akcje Jednostki Dominującej serii F zamienione zostało 55 035 szt. warrantów z Transzy III. W posiadaniu osób uprawnionych pozostaje w dalszym ciągu 85 162 szt. warrantów subskrypcyjnych wyemitowanych w ramach Transzy III, uprawniających do objęcia takiej samej liczby akcji serii F.
Transza IV
Warranty subskrypcyjne w ramach Transzy IV za 2018 rok zostały wydane Osobom Uprawnionym, nie będącym członkami Zarządu w dniu 27 sierpnia 2019 r. w ilości 115 528 szt. Członkowie Zarządu objęli warranty w ramach Transzy IV w dniu 10 września 2019 r. w liczbie 89 768 szt. Do dnia publikacji niniejszego raportu na nowo wyemitowane akcje Jednostki Dominującej serii F zamienione zostało 33 759 szt. warrantów z Transzy IV. W posiadaniu osób uprawnionych pozostaje w dalszym ciągu 171 537 szt. warrantów subskrypcyjnych wyemitowanych w ramach Transzy IV, uprawniających do objęcia takiej samej liczby akcji serii F.
Transza V
Uchwałą z dnia 10 września 2020 Rada Nadzorcza Jednostki Dominującej stwierdziła, iż spełniony został warunek określony w Programie Opcji dla zaoferowania warrantów subskrypcyjnych przypadających w Transzy V za 2019 rok. W dniu 14 września 2020 zarząd Jednostki Dominującej podjął uchwałę w sprawie ustalenia listy osób uprawnionych, będących członkami zarządu, do objęcia warrantów subskrypcyjnych w Transzy V za 2019 rok w ramach Programu Opcji na lata 2015-2019. W dniu 21 września 2020 Rada Nadzorcza podjęła uchwałę w sprawie akceptacji uchwały Zarządu nr 158/2020 w sprawie ustalenia listy osób uprawnionych, będących członkami zarządu, do objęcia warrantów subskrypcyjnych w Transzy V za 2019 rok w ramach Programu Opcji na lata 2015-2019. Na tej podstawie Rada Nadzorcza złożyła członkom zarządu oferty objęcia warrantów w V Transzy Programu Managerskiego na lata 2015-2019. Wydanie warrantów osobom uprawnionym, będącym członkami zarządu, nastąpiło w dniu 24 września 2020 w ilości 91 596 szt. W dniach 13 października 2020 r. oraz 23 października 2020 r. zarząd Spółki podjął uchwały w sprawie ustalenia listy osób uprawnionych, nie będących członkami zarządu, do objęcia warrantów subskrypcyjnych w Transzy V za 2019 rok w ramach Programu Opcji na lata 2015-2019. W sumie Zarząd Spółki zdecydował o przyznaniu osobom uprawnionym nie będącym członkami zarządu 120 390 szt. warrantów subskrypcyjnych.
Warranty subskrypcyjne pozostające do przyznania w ramach Transzy V, a nieprzyznane osobom uprawnionym na podstawie przedmiotowej uchwały, zgodnie z treścią §2 ust. 2 pkt (e) Programu w brzmieniu przyjętym Uchwałą nr 23/2020 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia KRUK S.A. z dnia 31 sierpnia 2020 roku, mogą zostać przyznane osobom uprawionym do końca 2021.
Na dzień 31 grudnia 2020 r. oraz na dzień publikacji niniejszego sprawozdania, Członkowie Zarządu Jednostki Dominującej nie posiadają innych uprawnień do akcji KRUK niż wskazane poniżej warranty subskrypcyjne.
Liczba posiadanych warrantów przez Członków Zarządu na dzień 31.12.2020 r.# Imię i Nazwisko Liczba posiadanych warrantów w ramach Transzy I za rok 2015 Liczba posiadanych warrantów w ramach Transzy II za rok 2016 Liczba posiadanych warrantów w ramach Transzy III za rok 2017 Liczba posiadanych warrantów w ramach Transzy IV za rok 2018 Liczba posiadanych warrantów w ramach Transzy V za rok 2019
Piotr Krupa 7 000 10 820 14 556 20 564 20 000
Piotr Kowalewski 2 003 2 003 2 003 2 003 6 596
Urszula Okarma 3 250 9 915 9 947 17 301 16 250
Michał Zasępa - - 9 947 17 301 16 250
Agnieszka Kułton 3 250 9 915 9 947 17 301 16 250
Iwona Słomska** - - 9 947 17 301 16 250
- Piotr Kowalewski do dnia 28 maja 2020 ujęty był w ramach programu motywacyjnego na lata 2015-2019 jako osoba uprawniona niebędąca członkiem zarządu. Od dnia 29 maja 2020, tj. od objęcia funkcji członka zarządu KRUK S.A., Piotr Kowalewski w ramach listy osób uprawnionych będących członkami zarządu nabył uprawnienia do objęcia warrantów subskrypcyjnych w ramach Transzy V.
** Agnieszka Kułton, ujęta na liście uczestników Programu Opcyjnego będących członkami zarządu, pełniła funkcję członka zarządu KRUK S.A. do dnia 28 maja 2020
*** Iwona Słomska, ujęta na liście uczestników Programu Opcyjnego będących członkami zarządu, pełniła funkcję członka zarządu KRUK S.A. do dnia 31 lipca 2020
Liczba posiadanych warrantów przez Członków Zarządu na dzień 31.12.2019 r.
| Imię i Nazwisko | Stanowisko | Liczba posiadanych warrantów w ramach Transzy I, II, III i IV za rok 2015, 2016, 2017, 2018 |
|---|---|---|
| Piotr Krupa | Prezes Zarządu | 52 940 |
| Agnieszka Kułton | Członek Zarządu | 40 413 |
| Urszula Okarma | Członek Zarządu | 40 413 |
| Iwona Słomska | Członek Zarządu | 27 248 |
| Michał Zasępa | Członek Zarządu | 27 248 |
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek podporządkowanych
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek podporządkowanych obejmują różnice kursowe wynikające z przeliczenia sprawozdań finansowych jednostek działających za granicą.
w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| InvestCapital Ltd. | 86 460 | 19 456 |
| Secapital S.a.r.l. | 22 043 | 2 345 |
| Kruk Italia | 1 237 | (285) |
| Kruk Deustschland GmbH | 1 524 | (639) |
| Kruk Espana S.L. | 3 311 | (320) |
| KRUK Romania S.r.l. | 1 073 | (253) |
| Itacapital S.r.l | (10 790) | 457 |
| KRUK Česká a Slovenská republika s.r.o. | 4 340 | 194 |
| ProsperoCapital S.a.r.l. | 1 186 | 2 403 |
| Pozostałe | 111 579 | 23 550 |
Zmiana w stosunku do okresu porównawczego wynika ze wzrostu kursów walut oraz ze wzrostu aktywów.
22. Zysk przypadający na jedną akcję
Podstawowy zysk przypadający na akcję
Kalkulacja podstawowego zysku przypadającego na jedną akcję na 31 grudnia 2020 r. dokonana została w oparciu o zysk netto przypadający na akcjonariuszy zwykłych Jednostki Dominującej w kwocie 81 356 tys. zł (2019 r.: 276 390 tys. tys. zł) oraz o średnią ważoną liczbę akcji w okresie objętym sprawozdaniem finansowym w liczbie 18 977 tys. szt. (2019 r.: 18 916 tys. szt.). Wielkości te zostały ustalone w sposób przedstawiony poniżej:
Zysk netto przypadający na akcjonariuszy zwykłych Jednostki Dominującej w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Zysk netto za okres sprawozdawczy | 80 998 | 277 057 |
| Udziały niekontrolujące | 358 | (667) |
| Zysk netto akcjonariuszy zwykłych Jednostki Dominującej | 81 356 | 276 390 |
Średnia ważona liczba akcji zwykłych w tysiącach akcji
| Nota | 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 |
|---|---|---|
| Ilość akcji zwykłych na dzień 1 stycznia | 18 972 | 18 887 |
| Wpływ umorzenia i emisji | 5 | 29 |
| Średnia ważona liczba akcji zwykłych w okresie kończącym się 31 grudnia | 18 977 | 18 916 |
| w złotych | Zysk przypadający na 1 akcję |
|---|---|
| 4,29 | 14,61 |
Wypłacona dywidenda przypadająca na jedną akcję w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Wypłacona dywidenda z zysku oraz zysków zatrzymanych | - | 94 653 |
| w złotych | Dywidenda przypadająca na 1 akcję |
|---|---|
| 0,00 | 5,00 |
Rozwodniony zysk przypadający na jedną akcję
Kalkulacja rozwodnionego zysku przypadającego na jedną akcję na 31 grudnia 2020 r. dokonana została w oparciu o zysk netto przypadający na akcjonariuszy zwykłych Jednostki Dominującej w kwocie 81 356 tys. zł (2019 r.: 276 390 tys. zł) oraz o średnią ważoną rozwodnioną liczbę akcji w okresie objętym sprawozdaniem finansowym w liczbie 19 259 tys. szt. (2019 r.: 19 326 tys. szt.). Wielkości te zostały ustalone w sposób przedstawiony poniżej:
Średnia ważona liczba akcji zwykłych (rozwodniona) w tysiącach akcji
| 31.12.2020 | 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Średnia ważona liczba akcji zwykłych w okresie kończącym się 31 grudnia | 18 977 | 18 916 |
| Wpływ emisji niezarejestrowanych i nieobjętych akcji | 283 | 410 |
| Średnia ważona liczba akcji zwykłych w okresie kończącym się 31 grudnia (rozwodniona) | 19 259 | 19 326 |
| w złotych | Zysk przypadający na 1 akcję (rozwodniony) |
|---|---|
| 4,22 | 14,30 |
23. Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek, dłużnych papierów wartościowych oraz leasingu
Nota prezentuje dane o zobowiązaniach Grupy z tytułu kredytów, pożyczek, dłużnych papierów wartościowych oraz leasingu wycenianych według zamortyzowanego kosztu. Informacje odnośnie ekspozycji Grupy na ryzyko kursowe, ryzyko płynności i ryzyko stopy procentowej przedstawia nota 29.
w tysiącach złotych
| 31.12.2020 | 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Zobowiązania długoterminowe | ||
| Zabezpieczone kredyty i pożyczki | 752 587 | 1 145 889 |
| Zobowiązania z tytułu dłużnych papierów wartościowych (niezabezpieczone) | 769 933 | 1 267 601 |
| Zobowiązania z tytułu leasingu | 63 379 | 44 779 |
| Łącznie zobowiązania długoterminowe | 1 585 898 | 2 458 269 |
| Zobowiązania krótkoterminowe | ||
| Krótkoterminowa część zabezpieczonych kredytów i pożyczek | 76 751 | 134 353 |
| Zobowiązania z tytułu dłużnych papierów wartościowych (niezabezpieczone) | 544 314 | 93 575 |
| Krótkoterminowa część zobowiązań z tytułu leasingu | 15 213 | 19 530 |
| Łącznie zobowiązania krótkoterminowe | 636 278 | 247 458 |
Wartość zrealizowanych i niezrealizowanych różnic kursowych wpływających na zmianę wartości zobowiązań finansowych wynosiła odpowiednio w 2020 -18 358 tys. zł oraz w 2019 -2 018 tys. zł.
Warunki oraz harmonogram spłat kredytów, pożyczek, dłużnych papierów wartościowych oraz leasingu w tysiącach złotych
| Waluta | Nominalna stopa | Rok zapadalności* | 31.12.2020 | 31.12.2019 |
|---|---|---|---|---|
| Kredyty i pożyczki zabezpieczone na majątku Grupy | EUR/PLN WIBOR 1M + marża 1,0-2,75 p.p.; EURIBOR 1M + marża 2,2-2,75 p.p | 2025 | 829 338 | 1 280 242 |
| Zobowiązania z tytułu dłużnych papierów wartościowych (niezabezpieczone) | PLN EUR WIBOR 3M + marża 3,0-4,0 p.p.; 4,8 % ** | 2025 | 1 314 247 | 1 361 176 |
| Zobowiązania z tytułu leasingu | EUR/PLN CZK WIBOR 3M lub EURIBOR 1M + marża 1,5-9,7 p.p.; 3,00 - 4,03% | 2030 | 78 592 | 64 309 |
| Łącznie | 2 222 177 | 2 705 727 |
- oznacza rok zapadalności ostatniego zobowiązania
** stałe oprocentowanie obligacji wyemitowanych w roku 2020
Harmonogram spłat zobowiązań z tytułu leasingu w tysiącach złotych
| Odsetki | Bieżąca wartość przyszłych minimalnych płatności z tytułu leasingu | |
|---|---|---|
| Na dzień 31 grudnia 2020 r. | ||
| do roku | 21 153 | 252 |
| od 1 do 5 lat | 43 067 | 589 |
| Łącznie | 42 478 | 64 220 |
| Na dzień 31 grudnia 2019 r. | ||
| do roku | 20 186 | 656 |
| od 1 do 5 lat | 46 309 | 1 530 |
| Łącznie | 44 779 | 66 495 |
Ustanowione zabezpieczenia na majątku w tysiącach złotych
| 31.12.2020 | 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Zastaw rejestrowy na zakupionych pakietach wierzytelności, wraz z przelewem wierzytelności, finansowanych kredytem, zastaw rejestrowy na udziałach w spółce Secapital S.a.r.l., zastaw rejestrowy na obligacjach Itacapital S.rl. | 2 641 605 | 2 451 924 |
| Rzeczowe aktywa trwałe w leasingu | 6 398 | 8 345 |
| Łącznie | 2 648 003 | 2 460 269 |
Ustanowione zabezpieczenia zostały opisane w nocie 33.
24. Instrumenty pochodne
W 2017 r. Grupa zawarła dwa kontrakty walutowe transakcji zamiany stóp procentowych (CIRS), w których Grupa płaci kupon oparty o stałą stopę procentową EUR, a otrzymuje kupon oparty o zmienną stopę procentową PLN. Kontrakty zabezpieczają ryzyko stopy procentowej oraz jednocześnie ryzyko walutowe poprzez efektywną zmianę zadłużenia zaciągniętego w złotym na zobowiązania w euro.
Kontrakt pierwszy: Grupa jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 3,06%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M powiększonej o marżę 3,10%. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3-miesięcznych okresach odsetkowych.
Kontrakt drugi: Grupa jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 2,97%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M powiększonej o marżę 3,00%. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3-miesięcznych okresach odsetkowych.
Celem ich było zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych generowanych przez zobowiązania w PLN z tytułu zmian referencyjnych stóp procentowych (zabezpieczenie części kuponu dla 90 mln zł obligacji serii AA1 oraz 100 mln zł obligacji serii Z1) oraz aktywa denominowane w walucie wymienialnej z tytułu zmian kursu walutowego (zabezpieczenie wpływów w EUR z inwestycji w jednostkach zależnych).
Na dzień 31.12.2020 r. i na dzień 31.12.2019 r. spółki z Grupy Kruk posiadają następujące otwarte, nierozliczone kontrakty CIRS:
| Nazwa banku | Spółka z Grupy Kruk | Rodzaj transakcji | Wolumen | Strona transakcji - Kupno/ Sprzedaż stawki stałej | Stopa stała transakcji | Stopa zmienna | Okres ważności |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Santander Bank Polska S.A. | KRUK S.A. | CCIRS (Cross-Currency Interest Rate Swap) | 100.000.000,00 PLN | kupno | 3,06% | 3,1% + WIBOR 3M | od 2017-01-09 do 2021-06-04 |
| Santander Bank Polska S.A. | KRUK S.A. | CCIRS (Cross-Currency Interest Rate Swap) | 90.000.000,00 PLN | kupno | 2,97% | 3,0% + WIBOR 3M | od 2017-01-13 do 2021-11-10 |
Płatność odsetek następuje co trzy miesiące. Grupa oczekuje wystąpienia przepływów pieniężnych, z tytułu wyżej wymienionych kontraktów, oraz wywarcia przez nie wpływu na wyniki w okresie do 2021 roku.
25. Instrumenty zabezpieczające
Zabezpieczenie ryzyka stóp procentowych
Ekspozycja na ryzyko stóp procentowych Grupy powstaje głównie na zobowiązaniach finansowych z tytułu otrzymanych kredytów, pożyczek, wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych (nota 23 oraz 29.3). Za jeden z elementów koniecznych dla skutecznego wdrożenia strategii rozwoju Spółki uznano właściwą politykę zarządzania ryzykiem zmiany stóp procentowych.# Polityka Zarządzania Ryzykiem Stóp Procentowych
Polityka zarządzania ryzykiem stóp procentowych obejmuje następujące zagadnienia:
* cele Spółki w zakresie ryzyka stóp procentowych,
* metody monitorowania ryzyka stóp procentowych,
* dopuszczalny stopień ekspozycji Spółki na ryzyko stóp procentowych,
* zasady postępowania w przypadku przekroczenia dopuszczalnej ekspozycji Spółki na ryzyko stóp procentowych,
* zasady zarządzania ryzykiem stóp procentowych Spółki.
Celem zarządzania ryzykiem stóp procentowych spółka zawiera kontrakty IRS. W 2017 r. Grupa zawarła dwa kontrakty zamiany stóp procentowych (IRS), w których Grupa płaci kupon oparty o stałą stopę procentową PLN, a otrzymuje kupon oparty na zmiennej stopie PLN. Kontrakty zabezpieczają ryzyko stopy procentowej.
Kontrakt pierwszy: Grupa jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 2,5%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3 – miesięcznych okresach odsetkowych. Data zapadalności: 2 marca 2022 r.
Kontrakt drugi: Grupa jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 2,5%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3 – miesięcznych okresach odsetkowych. Data zapadalności: 4 maja 2022 r.
Celem ich było zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych generowanych przez zobowiązania w PLN z tytułu zmian referencyjnych stóp procentowych WIBOR 3M (zabezpieczenie kuponu odsetkowego dla 150 mln zł obligacji serii AA2 oraz 50 mln zł obligacji serii AC1). Spółka emituje obligacje, których oprocentowanie jest oparte na stopie bazowej WIBOR 3M powiększonej o marżę. Wyznaczony komponent ryzyka obejmuje średnio 33% z całej pozycji. Zabezpieczeniu podlega wyłącznie jeden komponent ryzyka stanowiący stawkę WIBOR 3M w całym oprocentowaniu obligacji. Grupa oczekuje wystąpienia przepływów pieniężnych oraz wywarcia przez nie wpływu na wyniki w okresie do 2022 r. Grupa ustala powiązanie ekonomiczne na podstawie zgodności kluczowych warunków instrumentu zabezpieczającego i pozycji zabezpieczanej, tj. zgodności stawki bazowej, zgodności częstotliwości przeszacowania stawki bazowej, zgodności długości i dat końca okresów odsetkowych, zgodności daty zapadalności i zgodności wyznaczonej kwoty nominalnej. Wskaźnik zabezpieczenia ustanowionego powiązania zabezpieczającego jest ustanowiony w wysokości zapewniającej efektywność powiązania oraz jest spójny z rzeczywistym wolumenem zabezpieczanej pozycji i instrumentu zabezpieczającego. Współczynnik zabezpieczenia dla danego powiązania jest wyznaczony w wysokości 1.0 (tj. każdorazowo jednostka nominału instrumentu zabezpieczającego zabezpiecza jednostkę wyznaczonego nominału pozycji zabezpieczanej). Źródłem nieefektywności zabezpieczenia może być wpływ ryzyka kredytowego kontrahenta na wartość godziwą kontraktów terminowych na stopę procentową, które nie jest odzwierciedlone w wartości godziwej pozycji zabezpieczanej.
W 2019 r. Grupa zawarła sześć kontraktów zamiany stóp procentowych (IRS), w których Grupa płaci kupon oparty o stałą stopę procentową PLN, a otrzymuje kupon oparty na zmiennej stopie PLN. Kontrakty zabezpieczające ryzyko stopy procentowej.
Kontrakt pierwszy: Grupa jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 1,58%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3 – miesięcznych okresach odsetkowych. Data zapadalności: 28 września 2024 r.
Kontrakt drugi: Grupa jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 1,58%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3 – miesięcznych okresach odsetkowych. Data zapadalności: 27 września 2024 r.
Kontrakt trzeci: Grupa jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 1,61%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3 – miesięcznych okresach odsetkowych. Data zapadalności: 12 października 2024 r.
Kontrakt czwarty: Grupa jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 1,65%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3 – miesięcznych okresach odsetkowych. Data zapadalności: 6 luty 2024 r.
Kontrakt piąty: Grupa jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 1,65%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3 – miesięcznych okresach odsetkowych. Data zapadalności: 27 listopada 2024 r.
Kontrakt szósty: Grupa jest płatnikiem stałej stawki procentowej w wysokości 1,67%, natomiast kontrahent jest płatnikiem zmiennej stopy procentowej WIBOR 3M. Płatności odsetkowe dokonywane są w 3 – miesięcznych okresach odsetkowych. Data zapadalności: 18 października 2022 r.
Celem ich było zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych generowanych przez zobowiązania w PLN z tytułu zmian referencyjnych stóp procentowych WIBOR 3M (zabezpieczenie kuponu odsetkowego dla 50 mln zł obligacji serii AH1; 115 mln zł obligacji serii AE4; 35 mln zł obligacji serii AE3; 75 mln zł obligacji serii AA4; 25 mln zł obligacji serii AG2; 30 mln zł obligacji serii AG1). Spółka emituje obligacje, których oprocentowanie jest oparte na stopie bazowej WIBOR 3M powiększonej o marżę. Wyznaczony komponent ryzyka obejmuje średnio 33% z całej pozycji. Zabezpieczeniu podlega wyłącznie jeden komponent ryzyka stanowiący stawkę WIBOR 3M w całym oprocentowaniu obligacji. Grupa oczekuje wystąpienia przepływów pieniężnych oraz wywarcia przez nie wpływu na wyniki w okresie do 2024 r. Grupa ustala powiązanie ekonomiczne na podstawie zgodności kluczowych warunków instrumentu zabezpieczającego i pozycji zabezpieczanej, tj. zgodności stawki bazowej, zgodności częstotliwości przeszacowania stawki bazowej, zgodności długości i dat końca okresów odsetkowych, zgodności daty zapadalności i zgodności wyznaczonej kwoty nominalnej. Wskaźnik zabezpieczenia ustanowionego powiązania zabezpieczającego jest ustanowiony w wysokości zapewniającej efektywność powiązania oraz jest spójny z rzeczywistym wolumenem zabezpieczanej pozycji i instrumentu zabezpieczającego. Współczynnik zabezpieczenia dla danego powiązania jest wyznaczony w wysokości 1.0 (tj. każdorazowo jednostka nominału instrumentu zabezpieczającego zabezpiecza jednostkę wyznaczonego nominału pozycji zabezpieczanej). Źródłem nieefektywności zabezpieczenia może być wpływ ryzyka kredytowego kontrahenta na wartość godziwą kontraktów terminowych na stopę procentową, które nie jest odzwierciedlone w wartości godziwej pozycji zabezpieczanej.
Na dzień 31.12.2020 r. i na dzień 31.12.2019 r. spółki z Grupy Kruk posiadają następujące otwarte, nierozliczone kontrakty IRS o wolumenie całkowitym w wysokości 530 000 tys. zł:
| Nazwa banku | Spółka z Grupy Kruk | Rodzaj transakcji | Wolumen | Strona transakcji - Kupno/ Sprzedaż stawki stałej | Stopa stała transakcji | Stopa zmienna | Okres ważności |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Santander Bank Polska S.A. | KRUK S.A. | IRS (Interest Rate Swap) | 150 000 000,00 PLN | kupno | 2,50% | WIBOR 3M | od 2017-11-07 do 2022-03-02 |
| Santander Bank Polska S.A. | KRUK S.A. | IRS (Interest Rate Swap) | 50 000 000,00 PLN | kupno | 2,50% | WIBOR 3M | od 2017-11-07 do 2022-05-04 |
| Santander Bank Polska S.A. | KRUK S.A. | IRS (Interest Rate Swap) | 75 000 000,00 PLN | kupno | 1,67% | WIBOR 3M | od 2019-09-05 do 2022-10-18 |
| Santander Bank Polska S.A. | KRUK S.A. | IRS (Interest Rate Swap) | 30 000 000,00 PLN | kupno | 1,65% | WIBOR 3M | od 2019-09-05 do 2023-11-27 |
| Santander Bank Polska S.A. | KRUK S.A. | IRS (Interest Rate Swap) | 25 000 000,00 PLN | kupno | 1,65% | WIBOR 3M | od 2019-09-05 do 2024-02-06 |
| DNB Bank Polska S.A. | KRUK S.A. | IRS (Interest Rate Swap) | 35 000 000,00 PLN | kupno | 1,6050% | WIBOR 3M | od 2019-09-04 do 2023-10-12 |
| DNB Bank Polska S.A. | KRUK S.A. | IRS (Interest Rate Swap) | 115 000 000,00 PLN | kupno | 1,5775% | WIBOR 3M | od 2019-09-04 do 2024-09-27 |
| DNB Bank Polska S.A. | KRUK S.A. | IRS (Interest Rate Swap) | 50 000 000,00 PLN | kupno | 1,5775% | WIBOR 3M | od 2019-09-04 do 2024-09-28 |
Celem zawarcia powyższych kontraktów było zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych generowanych przez zobowiązania w PLN z tytułu zmian referencyjnych stóp procentowych i zabezpieczenie kuponów odsetkowych poszczególnych serii obligacji.
Zabezpieczenie Ryzyka Walutowego
Ekspozycja na ryzyko walutowe Grupy powstaje głównie na inwestycjach w jednostkach zależnych oraz zobowiązania finansowych wycenianych w walucie obcej (nota 29.3). Polityka zarządzania ryzykiem walutowym obejmuje następujące zagadnienia:
* cele Grupy w zakresie zarządzania ryzykiem walutowym,
* kluczowe zasady zarządzania ryzykiem walutowym w Grupie,
* dopuszczalny wpływ ryzyka walutowego na wyniki i kapitały Grupy (apetyt na ryzyko walutowe),
* metody pomiaru i monitorowania ryzyka walutowego oraz ekspozycji na ryzyko walutowe,
* zasady postępowania w przypadku przekroczenia dopuszczalnego apetytu na ryzyko walutowe i określonych limitów ryzyka walutowego,
* zasady zabezpieczania ryzyka walutowego,
* role i obowiązki w procesie zarządzania ryzykiem walutowym.
W 2019 roku Grupa podjęła działania zabezpieczające ryzyko walutowe wynikające z przeliczenia aktywów netto w jednostce zagranicznej poprzez zawarcie przez spółki z Grupy transakcji zabezpieczających. Celem Grupy jest ograniczenie wpływu różnic kursowych w skonsolidowanym sprawozdaniu z tytułu konsolidacji zależnych podmiotów zagranicznych. Transakcje zostały zawarte przez KRUK S.A. i rozliczone różnicami kursowymi, bez dostawy waluty.```markdown
Data zawarcia | Data rozliczenia | Kwota w EUR | Wartość w PLN
---|---|---|---
2019-02-28 | 2019-03-29 | - | 65 000 000 | 280 325 500
2019-03-29 | 2019-04-30 | - | 60 000 000 | 258 462 000
2019-04-30 | 2019-05-31 | - | 82 000 000 | 351 853 800
2019-05-31 | 2019-06-28 | - | 60 000 000 | 257 496 000
2019-05-31 | 2019-06-28 | - | 23 000 000 | 98 573 400
2019-06-28 | 2019-07-31 | - | 21 000 000 | 89 434 800
2019-06-28 | 2019-07-31 | - | 60 000 000 | 255 372 000
2019-07-31 | 2019-08-30 | - | 55 000 000 | 236 434 000
2019-07-31 | 2019-08-30 | - | 21 000 000 | 90 241 200
2019-08-30 | 2019-09-30 | - | 32 000 000 | 140 409 600
2019-08-30 | 2019-09-30 | - | 31 000 000 | 135 987 700
2019-09-30 | 2019-10-31 | - | 29 000 000 | 127 104 100
2019-09-30 | 2019-10-31 | - | 30 000 000 | 131 383 500
2019-10-31 | 2019-11-29 | - | 30 000 000 | 128 083 500
2019-10-31 | 2019-11-29 | - | 29 000 000 | 123 757 500
2019-11-29 | 2019-12-31 | - | 30 000 000 | 129 937 500
2019-11-29 | 2019-12-31 | - | 25 000 000 | 108 310 000
Na dzień 31 grudnia 2020 r. spółki z Grupy nie posiadają nierozliczonych transakcji terminowych. Źródłem nieefektywności zabezpieczenia może być wpływ ryzyka kredytowego kontrahenta na wartość godziwą walutowych kontraktów terminowych, które nie jest odzwierciedlone w wartości godziwej pozycji zabezpieczanej. Grupa nie spodziewa się istotnego wpływu reformy IBOR na powiązania zabezpieczające w rachunkowości zabezpieczeń. Grupa, w celu zwiększenia efektywności ekonomicznej zabezpieczenia, wyznacza powiązania zabezpieczające z częstotliwością miesięczną, tj. każda transakcja FX Forward (kontrakt na sprzedaż EUR) z 1-miesięcznym terminem zapadalności jest wiązana z wyznaczoną pozycją zabezpieczaną – na okres 1 miesiąca (aktywa netto inwestycji w jednostkę zależną wyrażone w EUR).
Kwoty związane z pozycjami wyznaczonymi jako instrumenty zabezpieczające w tysiącach złotych
Wartość bilansowa/wartość godziwa instrumentów zabezpieczających
| 31.12.2020 | 31.12.2019 | |||
|---|---|---|---|---|
| Aktywa | Zobowiązania | Nominał transakcji | Zmiana wartości godziwej stanowiąca podstawę wyznaczania kwoty nieefektywności | |
| Pozycja w sprawozdaniu z sytuacji finansowej | ||||
| Rodzaj zabezpieczenia | Instrumenty zabezpieczające | Zabezpiecznie przyszłych przepływów pieniężnych | IRS - 7 654 275 000 (PLN) | 3 730 |
| IRS - 10 732 255 000 (PLN) | 11 131 | 399 | - | |
| - | 18 386 | 14 861 | 399 |
Wartość nominalna na dzień 31 grudnia 2020 r.
| Poniżej 6 miesięcy | 6-12 miesięcy | 1-2 lat | 2-5 lat | Powyżej 5 lat | |
|---|---|---|---|---|---|
| Typ instrumentu: IRS stała płatność PLN sprzedaż | - | - | (275 000) | (255 000) | - |
| Typ instrumentu: IRS zmienna płatność PLN | - | - | 275 000 | 255 000 | - |
Wartość nominalna na dzień 31 grudnia 2019 r.
| Poniżej 6 miesięcy | 6-12 miesięcy | 1-2 lat | 2-5 lat | Powyżej 5 lat | |
|---|---|---|---|---|---|
| Typ instrumentu: IRS stała płatność PLN sprzedaż | - | - | - | (530 000) | - |
| Typ instrumentu: IRS zmienna płatność PLN | - | - | - | 530 000 | - |
Ujawnienie dotyczące pozycji zabezpieczanej na dzień 31 grudnia 2020
| Nominał pozycji zabezpieczanej | Zmiana wartości godziwej pozycji zabezpieczanej | Kwota odłożona w kapitale z tytuł wyceny instrumentów zabezpieczających dla kontynuowanych powiązań | Kwota odłożona w kapitale z tytuły wyceny instrumentów zabezpieczających (nierozliczona) dla zakończonych powiązań | |
|---|---|---|---|---|
| Zabezpiecznie przyszłych przepływów pieniężnych (ryzyko stopy procentowej) | 530 000 | 18 386 | (18 386) | - |
| Zabezpieczanie inwestycji w aktywach netto w jednostce zagranicznej (ryzyko walutowe) | - | - | - | 3 603 |
Ujawnienie dotyczące pozycji zabezpieczanej na dzień 31 grudnia 2019
| Nominał pozycji zabezpieczanej | Zmiana wartości godziwej pozycji zabezpieczanej | Kwota odłożona w kapitale z tytuł wyceny instrumentów zabezpieczających dla kontynuowanych powiązań | Kwota odłożona w kapitale z tytuły wyceny instrumentów zabezpieczających (nierozliczona) dla zakończonych powiązań | |
|---|---|---|---|---|
| Zabezpiecznie przyszłych przepływów pieniężnych (ryzyko stopy procentowej) | 530 000 | 3 525 | (3 525) | - |
| Zabezpieczanie inwestycji w aktywach netto w jednostce zagranicznej (ryzyko walutowe) | - | 4 477 | - | 3 603 |
01.01.2020-31.12.2020
| Kapitał rezerwowy z tytuły wyceny instrumentów zabezpieczających | Zabezpieczenie przyszłych przepływów pieniężnych (ryzyko stopy procentowej) | Zabezpieczenie inwestycji w aktywa netto (ryzyko walutowe) | Kapitał rezerwowy z tytuły wyceny instrumentów zabezpieczających ogółem | |
|---|---|---|---|---|
| Kapitał rezerwowy z tytułu wyceny instrumentów zabezpieczających na początek okresu | (3 525) | 3 603 | 78 | |
| Wycena instrumentów odniesiona na kapitał rezerwowy | (10 439) | - | (10 439) | |
| Kwota przeniesiona w okresie do rachunku zysków i strat | (4 422) | - | (4 422) | |
| -Przychody odsetkowe | (4 422) | - | (4 422) | |
| -Reklasyfikacja różnic kursowych | - | - | - | |
| -Nieefektywna część zabezpieczenia | - | - | - | |
| Kapitał rezerwowy z tytułu wyceny instrumentów zabezpieczających na koniec okresu | (18 386) | 3 603 | (14 783) |
01.01.2019-31.12.2019
| Kapitał rezerwowy z tytuły wyceny instrumentów zabezpieczających | Zabezpieczenie przyszłych przepływów pieniężnych | Zabezpieczenie inwestycji w aktywa netto | Kapitał rezerwowy z tytuły wyceny instrumentów zabezpieczających ogółem | |
|---|---|---|---|---|
| Kapitał rezerwowy z tytułu wyceny instrumentów zabezpieczających na początek okresu | (3 869) | - | (3 869) | |
| Wycena instrumentów odniesiona na kapitał rezerwowy | (1 216) | 4 477 | 3 261 | |
| Kwota przeniesiona w okresie do rachunku zysków i strat | 1 560 | (874) | 686 | |
| -Przychody odsetkowe | 1 560 | (874) | 686 | |
| -Nieefektywna część zabezpieczenia | - | - | - | |
| Kapitał rezerwowy z tytułu wyceny instrumentów zabezpieczających na koniec okresu | (3 525) | 3 603 | 78 |
26. Zobowiązania i rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych w tysiącach złotych
| 31.12.2020 | 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń | 18 314 | 17 110 |
| Zobowiązania z tytułu świadczeń socjalnych | 13 771 | 11 866 |
| Rezerwy z tyt. niewykorzystanych urlopów | 7 271 | 7 719 |
| Zobowiązania z tytułu PIT | 3 307 | 2 350 |
| Fundusze specjalne | 197 | 189 |
| Rozliczenia międzyokresowe z tyt.odpraw pracowniczych | - | 109 |
| Suma | 42 860 | 39 343 |
Zmiany rozliczeń międzyokresowych z tyt. świadczeń pracowniczych
Zmiany rozliczeń międzyokresowych z tyt. niewykorzystanych urlopów
| Wartość na dzień 1 stycznia 2019 r. | 5 684 |
|---|---|
| Zwiększenia | 6 826 |
| Wykorzystanie | (4 791) |
| Rozwiązanie | - |
| Wartość na dzień 31 grudnia 2019 r. | 7 719 |
| Wartość na dzień 1 stycznia 2020 r. | 7 719 |
| Zwiększenia | 7 534 |
| Wykorzystanie | (7 982) |
| Rozwiązanie | - |
| Wartość na dzień 31 grudnia 2020 r. | 7 271 |
27. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe w tysiącach złotych
| 31.12.2020 | 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Zobowiązania z tytułu dostaw i usług | 72 620 | 45 671 |
| Inne zobowiązania | 18 558 | 16 829 |
| Rozliczenia międzyokresowe kosztów bierne | 9 760 | 10 246 |
| Przychody przyszłych okresów | 5 336 | 6 665 |
| Zobowiązania z tytułu podatków i ceł | 5 953 | 15 067 |
| Suma | 112 227 | 94 478 |
Ekspozycja na ryzyko walutowe oraz ryzyko związane z płynnością w odniesieniu do zobowiązań została przedstawiona w nocie 29.
28. Rezerwy w tysiącach złotych
| 31.12.2020 | 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Rezerwy z tyt.odpraw emerytalnych i rentowych | 13 463 | 10 196 |
| Rezerwa na program lojalnościowy | 10 652 | 6 825 |
| Pozostałe rezerwy | 29 008 | 7 156 |
| Suma | 53 124 | 24 178 |
Zmiany rezerw z tytułu świadczeń pracowniczych
Zmiany rezerw z tytułu odpraw emerytalnych i rentowych
| Wartość na dzień 1 stycznia 2019 r. | 6 554 |
|---|---|
| Zwiększenia | 3 642 |
| Wartość na dzień 31 grudnia 2019 r. | 10 196 |
| Wartość na dzień 1 stycznia 2020 r. | 10 196 |
| Zwiększenia | 3 267 |
| Wartość na dzień 31 grudnia 2020 r. | 13 463 |
Zmiany rezerwy z tytułu programu lojalnościowego
| Wartość na dzień 1 stycznia 2019 r. | 7 392 |
|---|---|
| Zwiększenia | 115 |
| Wykorzystanie | (681) |
| Wartość na dzień 31 grudnia 2019 r. | 6 825 |
| Wartość na dzień 1 stycznia 2020 r. | 6 825 |
| Zwiększenia | 4 720 |
| Wykorzystanie | (894) |
| Wartość na dzień 31 grudnia 2020 r. | 10 652 |
Zmiany pozostałych rezerw w tysiącach złotych
Pozostałe rezerwy
| Wartość na dzień 1 stycznia 2019 r. | - |
|---|---|
| Utworzenie rezerwy na ewentualne różnice z tytułu rozliczenia liniowego | 7 156 |
| Wartość na dzień 31 grudnia 2019 r. | 7 156 |
| Wartość na dzień 1 stycznia 2020 r. | 7 156 |
| Utworzenie rezerwy na ewentualne różnice z tytułu rozliczenia liniowego | 21 852 |
| Wartość na dzień 31 grudnia 2020 r. | 29 008 |
W dniu 11 września 2019 r. po rozpoznaniu wniosku Sądu Rejonowego w Lublinie, w sprawie zapytania prejudycjalnego co do wykładni art. 16 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE w sprawie umów o kredyt konsumencki, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej dokonał wykładni ww. artykułu stwierdzając, że należy go interpretować w ten sposób, iż prawo konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu obejmuje wszystkie koszty, które zostały nałożone na konsumenta. Wonga od 2012 r., czyli od początku swojej działalności automatycznie dokonywała obniżenia wszystkich kosztów pożyczki z tyt. wcześniejszych spłat pożyczek. W związku z opublikowanymi decyzjami UOKiK z okresu styczeń - luty 2020 wobec instytucji finansowych i stanowiska urzędu ws. liniowej metody zwrotów Grupa zawiązała rezerwę na różnicę pomiędzy stosowanym sposobem zwrotu prowizji a zwrotem liniowym. Rezerwa odzwierciedla prawdopodobieństwo wypływu środków z jednostki oszacowane przez Grupę pożyczek spłaconych po 11.09.2019 r. Grupa przyjęła ostrożnościowo rezerwę na całość różnicy pomiędzy stosowanym sposobem zwrotu prowizji a zwrotem liniowym. Grupa od dnia 18 września 2020 wprowadziła liniowe rozliczenie prowizji przy wcześniejszej spłacie pożyczki.
29. Zarządzanie ryzykiem wynikającym z instrumentów finansowych
Grupa jest narażona na następujące rodzaje ryzyka wynikające z korzystania z instrumentów finansowych:
* Ryzyko kredytowe,
* Ryzyko płynności,
* Ryzyko rynkowe.
Nota przedstawia informacje na temat ekspozycji Grupy na dany rodzaj ryzyka, cele, zasady oraz procedury pomiaru i zarządzania ryzykiem przyjęte przez Grupę, jak też informacje o zarządzaniu kapitałem przez Grupę.
Podstawowe zasady zarządzania ryzykiem
Zarząd Jednostki Dominującej ponosi odpowiedzialność za ustanowienie i nadzór nad zarządzaniem ryzykiem przez Grupę.
```# Zasady zarządzania ryzykiem
Zasady zarządzania ryzykiem przez Grupę mają na celu identyfikację i analizę ryzyk, na które Grupa jest narażona, określenie odpowiednich limitów i kontroli, jak też monitorowanie ryzyka i stopnia dopasowania do niego limitów. Zasady zarządzania ryzykiem i systemy podlegają regularnym przeglądom w celu uwzględnienia zmian warunków rynkowych i zmian w działalności Grupy. Poprzez odpowiednie szkolenia, przyjęte standardy i procedury zarządzania, Grupa dąży do zbudowania mobilizującego i konstruktywnego środowiska kontroli, w którym wszyscy pracownicy rozumieją swoje role i obowiązki.
29.1. Ryzyko kredytowe
Ryzyko kredytowe jest to ryzyko poniesienia straty finansowej przez Grupę w sytuacji, kiedy partner biznesowy, osoba zadłużona lub druga strona instrumentu finansowego nie spełni obowiązków wynikających z umowy. Ryzyko kredytowe związane jest przede wszystkim z udzielanymi przez Grupę pożyczkami, należnościami z tytułu świadczonych przez Grupę usług oraz nabytymi pakietami wierzytelności.
Grupa KRUK definiuje ryzyko koncentracji kredytowej jako ryzyko wynikające z istotnego zaangażowania wobec pojedynczych podmiotów lub osób zadłużonych, których zdolność spłaty zadłużenia zależna jest od wspólnego czynnika ryzyka. Grupa KRUK analizuje ryzyko koncentracji wobec:
* osób zadłużonych w ramach posiadanych inwestycji w portfele wierzytelności,
* pożyczkobiorców w ramach udzielonych pożyczek,
* partnerów biznesowych,
* regionów geograficznych.
Udzielone pożyczki
W związku z przejęciem spółki Wonga.pl Sp. z o.o. większość pożyczkobiorców stanowią obecnie klienci Wonga. Produkty Wonga skierowane są do osób o dobrej wiarygodności kredytowej z dostępem do bankowości internetowej. Ponadto Grupa Kruk kontynuuje działalność pożyczkową skierowaną do osób, które spłaciły lub regularnie spłacają w swoje zobowiązanie wynikające z zawartej ugody lub zaciągniętej pożyczki w spółce Novum Finance Sp. z o.o.. Oferta w ramach działalności Novum skierowana jest przede wszystkim do grona osób korzystających już wcześniej z produktu ratalnego w Grupie Kruk.
Grupa posiada doświadczenie oraz metody analityczne umożliwiające oszacowanie ryzyka kredytowego zarówno dla pożyczek oferowanym nowym klientom jak i tym powiązanym wcześniej z Grupą Kruk. Liczba pożyczek udzielonych pożyczkobiorcom, którzy nie byli wcześniej klientami Grupy Kruk stanowi obecnie znaczącą większość w portfelu pożyczek konsumenckich Grupy Kruk.
Grupa przy udzieleniu każdej pożyczki ocenia zdolność kredytową klienta, która następnie zostaje odzwierciedlona w skierowanej do niego ofercie. Dla udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz według wartości godziwej, ryzyko kredytowe związane z udzielonymi pożyczkami odzwierciedlone jest w ich wycenie na koniec każdego okresu sprawozdawczego zgodnie z punktem 3.4.1. Na każdy dzień wyceny Grupa ocenia ryzyko kredytowe w oparciu o dane historyczne dotyczące wpływów z udzielonych pożyczek. Przy ocenie ryzyka kredytowego brany jest również pod uwagę stopień przeterminowania wycenianych pożyczek.
Grupa minimalizuje ryzyko weryfikując skrupulatnie klientów przed udzieleniem pożyczki, uwzględniając możliwość odzyskania zainwestowanego kapitału z kwot wypłaconych klientom i szacowane koszty niezbędne w procesie sprzedaży i obsługi. Głównym narzędziem stosowanym przez Grupę mającym na celu ograniczenie ryzyka kredytowego jest właściwa polityka kredytowa w stosunku do klientów. Obejmuje ona między innymi następujące elementy:
* ocena wiarygodności kredytowej klienta przed udzieleniem pożyczki oraz innych warunków współpracy,
* regularny monitoring terminowej spłaty należności,
* monitoring wskaźników ryzyka,
* dywersyfikacja klientów.
Ocena wiarygodności klienta odbywa się m.in. poprzez:
* weryfikację klienta w biurze informacji gospodarczej,
* weryfikację dokumentów pożyczkowych,
* weryfikację zatrudnienia,
* weryfikację telefonu kontaktowego klienta (w przypadku sprzedaży przez telefon).
W ramach polityki zarządzania ryzykiem wdrożone zostały metody w zakresie identyfikacji, pomiaru i kontroli ryzyka pozwalające na optymalizację poziomu ryzyka oraz docelowo również weryfikacji rentowności. Wdrożone metody mają na celu pomoc w podejmowaniu racjonalnych decyzji biznesowych opartych o zasadę równoważenia ryzyka i rentowności polegających na ograniczaniu strat wynikających ze zrealizowania się nieplanowanego niekorzystnego scenariusza lub sytuacji oraz maksymalizację dochodu ze zrealizowania się nieplanowanego korzystnego scenariusza lub sytuacji. Grupa szczegółowo analizuje i szacuje ryzyko udzielanych pożyczek wykorzystując do tego zaawansowane narzędzia ekonomiczno-statystyczne oraz wieloletnie doświadczenie w tym zakresie. Na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania Grupa KRUK nie posiada pojedynczych pożyczek udzielonych podmiotom niepowiązanym, których brak spłaty mógłby istotnie zmniejszyć płynność Grupy.
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe
Zarząd opracował politykę kredytową, według której każdy partner biznesowy jest oceniany pod kątem wiarygodności kredytowej zanim zostaną mu zaoferowane terminy płatności oraz inne warunki umowy. Przy ocenie, o ile to możliwe, brany jest pod uwagę rating partnera biznsesowego dokonany przez zewnętrzne firmy, a w niektórych przypadkach referencje bankowe. Dla każdego partnera biznsesowego jest wyznaczony limit transakcyjny, który oznacza maksymalną kwotę transakcji, dla której nie jest wymagana aprobata zarządów poszczególnych jednostek.
Grupa regularnie monitoruje terminowość regulowania należności, a w razie opóźnień podejmowane są następujące działania:
* wysyłanie pism do partnerów biznesowych,
* wysyłanie wiadomości e-mail do partnerów biznesowych,
* przeprowadzanie rozmów telefonicznych z partnerami biznesowymi.
Ponad 60% partnerów biznesowych prowadzi transakcje z Grupą co najmniej od trzech lat. Straty poniesione przez Grupę w wyniku nieotrzymania płatności dotyczą niewielu przypadków. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności stanowią głównie należności z tytułu prowizji za wierzytelności windykowane na rachunek zewnętrznych partnerów biznesowych.
Narażenie Grupy na ryzyko kredytowe wynika głównie z indywidualnych cech każdego partnera biznesowego. Największy partner biznesowy Grupy generuje 6% (2019 r.: 2%) przychodów Grupy. Saldo należności od największego partnera biznesowego Grupy stanowiło 7,7% łącznej kwoty należności z tytułu dostaw i usług brutto na dzień 31 grudnia 2020 r. (31.12.2019 r.: 4,2%). W związku z tym nie występuje znacząca koncentracja ryzyka kredytowego.
Grupa tworzy odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości, które odpowiadają szacunkowej wartości oczekiwanych strat kredytowych na należnościach z tytułu dostaw i usług oraz na pozostałych należnościach. Odpis obejmuje specyficzne straty związane z narażeniem na znaczące pojedyncze ryzyko.
Nabyte pakiety wierzytelności
Nabyte pakiety wierzytelności obejmują wierzytelności przeterminowane, które przed nabyciem przez Grupę podlegały niejednokrotnie procesom windykacyjnym prowadzonym przez sprzedawcę pakietu lub na zlecenie w jego imieniu. Dlatego też ryzyko kredytowe w odniesieniu do nabytych wierzytelności jest relatywnie wysokie, przy czym Grupa posiada doświadczenie oraz metody analityczne umożliwiające oszacowanie takiego ryzyka.
Na dzień nabycia pakietu wierzytelności Grupa ocenia ryzyko kredytowe związane z danym pakietem, które następnie zostaje odzwierciedlone w oferowanej cenie nabycia pakietu. Zmiana poziomu ryzyka kredytowego w okresie zycia instrumentu jest w prezentowana jako odpis na oczekiwanie straty kredytowe. Na każdy dzień wyceny Grupa ocenia ryzyko kredytowe w oparciu o dane historyczne dotyczące wpływów z danego pakietu a także z pakietów o podobnej charakterystyce. Przy ocenie ryzyka kredytowego brane są również pod uwagę następujące parametry:
- cechy dotyczące wierzytelności:
- saldo zadłużenia,
- kwota kapitału,
- udział kapitału w zadłużeniu,
- kwota otrzymanego kredytu / łączna kwota faktur,
- rodzaj produktu,
- przeterminowanie (DPD),
- czas trwania umowy,
- czas od zawarcia umowy,
- zabezpieczenie (istnienie, rodzaj, wysokość).
- cechy dotyczące osoby zadłużonej:
- dotychczasowy poziom spłacenia kredytu / poziom spłacenia faktur,
- czas od ostatniej wpłaty osoby zadłużonej,
- region,
- forma prawna osoby zadłużonej,
- zgon lub upadłość osoby zadłużonej,
- zatrudnienie osoby zadłużonej.
- cechy dotyczące procesowania wierzytelności przez dotychczasowego wierzyciela:
- posiadanie poprawnych danych teleadresowych osoby zadłużonej,
- windykacja wewnętrzna prowadzona przez dotychczasowego wierzyciela we własnym zakresie,
- windykacja zewnętrzna – obsługa wierzytelności przez firmy zewnętrzne,
- windykacja sądowa,
- egzekucja komornicza.
Zmiany oceny ryzyka kredytowego wpływają na oczekiwania odnośnie przyszłych przepływów pieniężnych, które stanowią podstawę wyceny nabytych pakietów wierzytelności. Grupa minimalizuje ryzyko wyceniając pakiety wierzytelności przed zakupem i po zakupie, uwzględniając możliwość odzyskania zainwestowanego kapitału z kwot windykowanych i szacowane koszty konieczne do poniesienia w trakcie procesu windykacji.
Pakiety nabywane są w drodze oficjalnych przetargów i ceny zakupu oferowane przez Grupę w większości tych przetargów nie różnią się istotnie od cen oferowanych przez konkurencję. Podobna wycena pakietu dokonana przez kilka wyspecjalizowanych podmiotów jednocześnie zmniejsza prawdopodobieństwo nieprawidłowej wyceny. Ustalanie wartości rynkowej pakietu oraz maksymalnej ceny zakupu odbywa się na podstawie analizy statystyczno-ekonomicznej. Pakiet we wstępnej fazie dzielony jest na podpakiety według kryterium wielkości wierzytelności oraz rodzaju zabezpieczenia. Celem podziału jest wyselekcjonowanie wierzytelności, dla których możliwe jest zastosowanie statystycznych metod wyceny. Pozostałe podpakiety wyceniane są według indywidualnego przeglądu w procesie due diligence na moment nabycia portfela.Sposób szacowania wpływów oparty jest o statystyczny model zbudowany na bazie posiadanych wybranych danych referencyjnych odpowiadających danym wycenianym. Dane referencyjne dobierane są z bazy danych zawierającej informacje o uprzednio nabytych i windykowanych przez Grupę pakietach. Po fazie szacowania skuteczności oraz narzędzi windykacyjnych następuje zebranie wszystkich parametrów, danych porównawczych do pakietu referencyjnego, procesu windykacyjnego, krzywej skuteczności oraz ryzyka. Na tym etapie uwzględniane są również dodatkowe weryfikacje parametrów w oparciu o opinie eksperckie. Powstaje wtedy jeden dokument (biznesplan) podsumowujący założenia i wynikającą z nich projekcję przepływów pieniężnych generowanych przez pakiet oraz budowany jest model finansowy. Powstały w ten sposób biznesplan służy określeniu maksymalnego poziomu możliwej do zaoferowania ceny. Cena maksymalna ustalana jest w oparciu o oczekiwane miary efektywności inwestycji (głównie: wewnętrzna stopa zwrotu, okres zwrotu, zwrot nominalny). Oczekiwane zwroty z inwestycji zależą w znacznym stopniu od ryzyka związanego z projektem, na które istotny wpływ mają między innymi jakość danych przekazanych przez partnera biznesowego do wyceny, dopasowanie danych referencyjnych, ilość oraz jakość współczynników eksperckich o charakterze zarówno makro jak i mikroekonomicznym, użytych przy określaniu prognozy przepływów pieniężnych. Ponadto Grupa dywersyfikuje ryzyko poprzez nabywanie wierzytelności różnego rodzaju, o różnym stopniu trudności i przeterminowania. Głównym narzędziem stosowanym przez Grupę mającym na celu ograniczenie ryzyka kredytowego jest właściwa polityka kredytowa w stosunku do partnerów biznesowych oraz osób zadłużonych. Obejmuje ona między innymi następujące elementy:
* ocena wiarygodności kredytowej partnera biznesowego, osoby zadłużonej przed zaoferowaniem mu terminów płatności oraz innych warunków współpracy,
* regularny monitoring terminowej spłaty należności,
* dywersyfikacja odbiorców.
Grupa szczegółowo analizuje i szacuje ryzyko nabywanych pakietów wierzytelności wykorzystując do tego narzędzia ekonomiczno-statystyczne oraz wieloletnie doświadczenie w tym zakresie, nabywane są wierzytelności różnego rodzaju, o różnym stopniu trudności i przeterminowania, a weryfikacja wyceny pakietów odbywa się w okresach kwartalnych. Na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania Grupa KRUK nie posiada pojedynczych wierzytelności, których brak spłaty mógłby istotnie zmniejszyć płynność Grupy, jednak nie można takiej sytuacji wykluczyć w przyszłości. Stosowane narzędzia w procesie odzyskiwania wierzytelności to między innymi:
* listy,
* telefony,
* SMS’y,
* częściowe umorzenia wierzytelności,
* pośrednictwo w zdobyciu alternatywnego źródła finansowania,
* wizyty bezpośrednie w miejscu zamieszkania lub pracy,
* czynności detektywistyczne,
* postępowania ugodowe,
* windykacja sądowa,
* egzekucja z zabezpieczeń,
* program lojalnościowy.
Ekspozycja na ryzyko kredytowe
Wartości księgowe aktywów finansowych odpowiadają maksymalnej ekspozycji na ryzyko kredytowe. Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe na koniec okresów sprawozdawczych przedstawia się następująco:
| w tysiącach złotych | Nota | 31.12.2020 | 31.12.2019 |
|---|---|---|---|
| Inwestycje w pakiety wierzytelności | 15 | 3 984 080 | 4 196 821 |
| Udzielone pożyczki | 15 | 224 644 | 214 617 |
| Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe | 18 | 45 161 | 55 840 |
| Łącznie | 4 253 885 | 4 467 278 |
Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe na koniec okresów sprawozdawczych według rejonów geograficznych przedstawia się następująco:
| w tysiącach złotych | 31.12.2020 | 31.12.2019 |
|---|---|---|
| Polska | 2 109 437 | 2 117 848 |
| Rumunia | 912 242 | 1 009 917 |
| Włochy | 742 972 | 820 505 |
| Pozostałe rynki zagraniczne | 489 234 | 519 007 |
| Łącznie | 4 253 885 | 4 467 278 |
Odpisy aktualizujące
Struktura wiekowa należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności na koniec okresów sprawozdawczych przedstawia się następująco:
| Klasyfikacja MSSF 9 | Wartość na dzień 31.12.2020 | Wartość na dzień 31.12.2019 |
|---|---|---|
| Należności z tyt. dostaw i usług oraz pozostałe należności | ||
| Koszyk 1 | 45 360 | 57 483 |
| Koszyk 2 | - | 32 |
| Koszyk 3 | 1 613 | - |
| Razem | 46 973 | 57 515 |
| Odpisy z tytułu utraty wartości | ||
| Koszyk 1 | 446 | 1 643 |
| Koszyk 2 | - | 32 |
| Koszyk 3 | 1 366 | - |
| Razem | 1 812 | 1 675 |
| Wartość netto | ||
| Koszyk 1 | 44 914 | 55 840 |
| Koszyk 2 | - | - |
| Koszyk 3 | 247 | - |
| Razem | 45 161 | 55 840 |
Zmiany odpisów aktualizujących wartość należności kształtowały się następująco:
| w tysiącach złotych | 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 |
|---|---|---|
| Koszyk 1 | Koszyk 2 | |
| Wartość odpisu na dzień 1 stycznia | 1 643 | 32 |
| Odpis aktualizujący ujęty w okresie sprawozdawczym | 51 | - |
| Rozwiązanie odpisu aktualizującego | (278) | - |
| Wykorzystanie odpisu | - | - |
| Przensunięcie pomiędzy koszykami | (970) | (32) |
| Wartość odpisu na koniec okresu | 446 | - |
Struktura udzielonych pożyczek na koniec okresów sprawozdawczych została przedstawiona w nocie 15. Inwestycje w punkcie Udzielone pożyczki.
Zmiany wartości brutto udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu kształtowały się następująco:
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | | | | 01.01.2019 - 31.12.2019 | | | |
w tysiącach złotych | Koszyk 1 | Koszyk 2 | Koszyk 3 | POCI | Koszyk 1 | Koszyk 2 | Koszyk 3 | POCI
------- | -------- | -------- | -------- | -------- | -------- | -------- | -------- | --------
Wartość brutto na dzień 1 stycznia | 186 183 | 34 789 | 52 556 | 2 408 | - | 38 577 | 19 845 | -
Nabycie | - | - | - | - | - | - | 5 046 | -
Udzielenia/spłaty | (25 135) | (9 936) | (14 791) | (1 316) | 233 055 | (1 678) | (16 270) | (2 638)
Przesunięcie koszyk 1 do koszyk 2 | (21 673) | 21 673 | - | - | (31 349) | 31 349 | - | -
Przesunięcie koszyk 1 do koszyk 3 | (30 478) | - | 30 478 | - | (15 523) | - | 15 523 | -
Przesunięcie koszyk 2 do koszyk 1 | 2 824 | (2 824) | - | - | - | - | - | -
Przesunięcie koszyk 2 do koszyk 3 | - | (16 039) | 16 039 | - | - | (33 458) | 33 458 | -
Przesunięcie koszyk 3 do koszyk 1 | 170 | - | (170) | - | - | - | - | -
Przesunięcie koszyk 3 do koszyk 2 | - | 14 | (14) | - | - | - | - | -
Wartość brutto na koniec okresu | 111 891 | 27 677 | 84 098 | 1 092 | 186 183 | 34 789 | 52 556 | 2 408
Zmiany odpisów aktualizujących wartość udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu kształtowały się następująco:
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | | | | 01.01.2019 - 31.12.2019 | | | |
w tysiącach złotych | Koszyk 1 | Koszyk 2 | Koszyk 3 | | Koszyk 1 | Koszyk 2 | Koszyk 3 |
------- | -------- | -------- | -------- | -------- | -------- | -------- | -------- | --------
Wartość odpisu na dzień 1 stycznia | 21 298 | 6 730 | 33 293 | | - | 3 480 | 10 878 |
Odpis na oczekiwane straty kredytowe ujęty w okresie sprawozdawczym | 12 205 | 5 226 | - | 33 556 | 19 175 | - |
Przesunięcie koszyk 1 do koszyk 2 | (3 118) | 3 118 | - | (4 967) | 4 967 | - |
Przesunięcie koszyk 1 do koszyk 3 | (18 829) | - | 18 829 | (7 291) | - | 7 291 |
Przesunięcie koszyk 2 do koszyk 1 | (256) | 256 | - | - | - | - |
Przesunięcie koszyk 2 do koszyk 3 | - | (11 258) | 11 258 | (20 893) | 20 893 | - |
Przesunięcie koszyk 3 do koszyk 1 | 31 | - | (31) | - | - | - |
Przesunięcie koszyk 3 do koszyk 2 | - | 10 | (10) | - | - | - |
Rozwiązanie odpisu na oczekiwane straty kredytowe | - | - | (6 658) | - | - | (5 769) |
Wartość odpisu na koniec okresu | 11 330 | 4 082 | 56 681 | 21 298 | 6 730 | 33 293 |
Wartość bilansowa brutto udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu wyniosła 224 759 tys. zł na dzień 31 grudnia 2020 r. (275 937 tys. zł na dzień 31.12.2019 r.). Grupa utworzyła odpis na oczekiwane straty kredytowe wartości pożyczek w wysokości 72 093 tys. zł na dzień 31 grudnia 2020 r. (61 320 tys. zł na dzień 31.12.2019 r.). Wysokość odpisu ustalana jest w podziale na koszyki rozpoznawania strat oczekiwanych udzielonych pożyczek w oparciu o szacunki uwzględniające ryzyko poniesienia oczekiwanej straty, tworzone z uwzględnieniem stopnia ich przeterminowania (nota 3.4.1). Wartość odpisu pokrywa 32,1% wartości brutto udzielonych pożyczek wycenianych według zamortyzowanego kosztu (na koniec 2019 r.: 22,2%). Łączna kwota niezdyskontowanych oczekiwanych strat kredytowych dla aktywów finansowych dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe wyniosła w 2020 roku 13 677 tys. zł. Informacja o zmianach odpisów aktualizujących wartości inwestycji w pakiety wierzytelności wycenianych metodą zamortyzowanego kosztu została przedstawiona w nocie 5.
29.2. Ryzyko płynności
Ryzyko utraty płynności to ryzyko wystąpienia sytuacji, w której Grupa nie jest w stanie terminowo regulować swoich zobowiązań. Zarządzanie ryzykiem płynności polega na zapewnieniu zdolności Grupy do regulowania zobowiązań finansowych bez narażania na ewentualne straty lub podważenie reputacji Grupy. Główne cele zarządzania płynnością to:
* zabezpieczenie Grupy Kruk przed utratą zdolności do regulowania zobowiązań,
* zapewnienie finansowania dla bieżącej działalności i dla rozwoju Grupy,
* efektywne zarządzanie dostępnymi źródłami finansowania.
Grupa posiada opracowane Zasady zarządzania płynnością finansową, które regulują m.in. zasady zaciągania finansowania dłużnego, przeprowadzania analiz i prognoz dotyczących płynności Grupy, monitorowanie wypełniania zobowiązań wynikających z zawartych umów kredytowych. Bezpieczeństwo płynności Grupy analizowane jest cyklicznie poprzez analizę wrażliwości w odniesieniu do zmiany prognozowanego poziomu wpłat z portfeli wierzytelności. Zgodnie z zasadami zarządzania płynnością, którymi kieruje się Grupa, aby nowe zadłużenie finansowe mogło być zaciągnięte przez podmiot z Grupy, muszą być spełnione następujące warunki:
* spłata zadłużenia jest możliwa z posiadanych własnych aktywów Grupy,
* zadłużenie jest zaciągane z uwzględnieniem możliwości oraz czasu i kosztów transferu środków pomiędzy spółkami,
* zaciągnięcie długu nie spowoduje przekroczenia wskaźników finansowych ustalonych w umowach kredytowych i w warunkach emisji obligacji.
Ekspozycja na ryzyko płynności
Poniżej prezentowane są umowne warunki zobowiązań finansowych:
Na dzień 31 grudnia 2020 r.w tysiącach złotych
Wartość księgowa | Przepływy pieniężne wynikające z umowy | Poniżej 6 miesięcy | 6-12 miesięcy | 1-2 lat | 2-5 lat | Powyżej 5 lat
---|---|---|---|---|---|---
Aktywa i zobowiązania finansowe inne niż instrumenty pochodne | | | | | |
Inwestycje w pakiety wierzytelności | 3 984 080 | 7 942 787 | 777 405 | 790 886 | 1 405 952 | 2 677 834 | 2 290 710
Udzielone pożyczki | 224 644 | 451 729 | 148 553 | 107 525 | 136 514 | 59 137 | -
Zabezpieczone kredyty i pożyczki | (829 338) | (896 403) | (10 272) | (33 560) | (69 792) | (782 780) | -
Niezabezpieczone wyemitowane obligacje | (1 314 247) | (1 400 573) | (391 113) | (188 776) | (491 441) | (329 243) | -
Zobowiązania z tytułu leasingu | (78 592) | (64 220) | (10 712) | (10 441) | (18 867) | (21 844) | (2 356)
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe | (112 227) | (112 227) | (112 227) | - | - | - | -
Suma | 1 874 320 | 5 921 092 | 401 633 | 665 634 | 962 366 | 1 603 104 | 2 288 355
Na dzień 31 grudnia 2019 r. w tysiącach złotych
Wartość księgowa | Przepływy pieniężne wynikające z umowy | Poniżej 6 miesięcy | 6-12 miesięcy | 1-2 lat | 2-5 lat | Powyżej 5 lat
---|---|---|---|---|---|---
Aktywa i zobowiązania finansowe inne niż instrumenty pochodne | | | | | |
Inwestycje w pakiety wierzytelności | 4 196 821 | 7 563 217 | 822 785 | 839 968 | 1 585 210 | 2 922 388 | 1 392 865
Udzielone pożyczki | 214 617 | 295 526 | 145 903 | 63 957 | 51 102 | 27 336 | 7 228
Zabezpieczone kredyty i pożyczki | (1 280 242) | (1 305 176) | (26 634) | (53 769) | (40 814) | (1 183 959) | -
Niezabezpieczone wyemitowane obligacje | (1 361 176) | (1 536 673) | (49 368) | (107 724) | (590 729) | (586 767) | (202 085)
Zobowiązania z tytułu leasingu | (64 309) | (66 761) | (12 100) | (12 594) | (18 930) | (19 429) | (3 707)
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe | (94 478) | (94 478) | (94 478) | - | - | - | -
Suma | 1 611 233 | 4 855 655 | 786 108 | 729 837 | 985 839 | 1 159 570 | 1 194 301
Przepływy pieniężne wynikające z umowy zostały ustalone w oparciu o stopy procentowe obowiązujące odpowiednio na dzień 31 grudnia 2019 r. i 31 grudnia 2020 r. Grupa nie oczekuje, że spodziewane przepływy pieniężne, zawarte w analizie terminów wymagalności, mogą wystąpić znacząco wcześniej lub w znacząco innych kwotach. Grupa posiada na dzień 31 grudnia 2020 r. dostępny niewykorzystany limit kredytu odnawialnego w wysokości 1 045 684 tys. zł ( 31.12.2019 r.: 556 254 tys. zł). Niewykorzystany limit dostępny jest do 20 grudnia 2023 r. Ryzyko płynności dla instrumentów zabezpieczających zostało wskazane w nocie 25. Grupa Kruk definiuje ryzko koncentracji płynnościowej jako ryzko wynikające z przepływów pieniężnych z poszczególnych instrumentów finansowych.
29.3. Ryzyko rynkowe
Ryzyko rynkowe polega na tym, że zmiany cen rynkowych, takich jak kursy walutowe, stopy procentowe i ceny akcji będą wpływać na wyniki Grupy lub na wartość posiadanych instrumentów finansowych. Celem zarządzania ryzykiem rynkowym jest utrzymanie i kontrolowanie stopnia narażenia Grupy na ryzyko rynkowe w granicach przyjętych parametrów, przy jednoczesnym dążeniu do optymalizacji stopy zwrotu. Za jeden z kluczowych elementów koniecznych dla skutecznego wdrożenia strategii rozwoju Grupy KRUK. uznano właściwą politykę zarządzania ryzykiem zmiany stóp procentowych oraz ryzykiem walutowym.
Polityka zarządzania ryzykiem stóp procentowych obejmuje następujące zagadnienia:
* cele Grupy w zakresie ryzyka stóp procentowych,
* metody monitorowania ryzyka stóp procentowych,
* dopuszczalny stopień ekspozycji Grupy na ryzyko stóp procentowych,
* zasady postępowania w przypadku przekroczenia dopuszczalnej ekspozycji Grupy na ryzyko stóp procentowych,
* zasady zarządzania ryzykiem stóp procentowych Grupy Kapitałowej KRUK.
Polityka zarządzania ryzykiem walutowym obejmuje następujące zagadnienia:
* cele Grupy w zakresie zarządzania ryzykiem walutowym
* kluczowe zasady zarządzania ryzykiem walutowym w Grupie
* dopuszczalny wpływ ryzyka walutowego na wyniki i kapitały Grupy (apetyt na ryzyko walutowe)
* metody pomiaru i monitorowania ryzyka walutowego oraz ekspozycji na ryzyko walutowe
* zasady postępowania w przypadku przekroczenia dopuszczalnego apetytu na ryzyko walutowe i określonych limitów ryzyka walutowego
* zasady zabezpieczania ryzyka walutowego
* role i obowiązki w procesie zarządzania ryzykiem walutowym
Aktywa finansowe w walucie innej niż PLN stanowiły na dzień 31 grudnia 2020 r. 49% aktywów ogółem natomiast zobowiązania w walucie obcej stanowiły na ten dzień 19% pasywów ogółem (31.12.2019 r.: odpowiednio 52% i 22%). Grupa korzysta z instrumentów finansowych w celu zabezpieczenia przed ryzykiem zmian stóp procentowych oraz ryzykiem walutowym (patrz nota 3.4.4).
Ekspozycja na ryzyko walutowe i analiza wrażliwości
Ekspozycja Grupy na ryzyko walutowe, wyznaczona jako wartość bilansowa netto instrumentów finansowych w walutach obcych według kursu na koniec okresu sprawozdawczego przedstawia się następująco:
| w tysiącach złotych | 31.12.2020 | 31.12.2019 |
|---|---|---|
| Ekspozycja na ryzyko walutowe | ||
| PLN | EUR | USD |
| Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe | 4 | 1 450 |
| Inwestycje | - | 39 789 |
| Środki pieniężne | 525 | 2 706 |
| Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek, dłużnych papierów wartościowych oraz leasingu | - | (231 245) |
| Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe | (36) | (23 754) |
| Ekspozycja na ryzyko walutowe | 494 | (211 054) |
| Wpływ na rachunek zysków lub strat | - | - |
| Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe | - | 37 806 |
| Inwestycje | - | 1 124 579 |
| Środki pieniężne | - | 62 379 |
| Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek, dłużnych papierów wartościowych oraz leasingu | - | (548 950) |
| Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe | - | (40 574) |
| Ekspozycja na ryzyko walutowe | - | 635 239 |
| Wpływ na inne całkowite dochody | - | - |
| Ekspozycja na ryzyko walutowe | 494 | 424 184 |
| Efekt zabezpieczenia | - | - |
| Ekspozycja na ryzyko walutowe z uwzględnieniem zabezpieczenia | 494 | 424 184 |
| w tysiącach złotych | 31.12.2020 | 31.12.2019 |
|---|---|---|
| Analiza wrażliwości ekspozycji na ryzyko walutowe w przypadku wzrostu kursu walut +10% | ||
| PLN | EUR | RON |
| Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe | - | 145 |
| Inwestycje | - | 3 979 |
| Środki pieniężne | 52 | 271 |
| Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek, dłużnych papierów wartościowych oraz leasingu | - | (23 124) |
| Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe | (4) | (2 375) |
| Ekspozycja na ryzyko walutowe | - | - |
| Wpływ na rachunek zysków lub strat | 48 | (21 104) |
| Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe | - | 3 781 |
| Inwestycje | - | 112 458 |
| Środki pieniężne | - | 6 238 |
| Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek, dłużnych papierów wartościowych oraz leasingu | - | (54 895) |
| Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe | - | (4 057) |
| Ekspozycja na ryzyko walutowe | - | - |
| Wpływ na inne całkowite dochody | - | 63 525 |
| Ekspozycja na ryzyko walutowe | 49 | 42 418 |
| Efekt zabezpieczenia | - | - |
| Ekspozycja na ryzyko walutowe z uwzględnieniem zabezpieczenia | 49 | 42 418 |
Osłabienie się złotego w odniesieniu do EUR na dzień 31 grudnia 2020 r. o 10% spowodowałaby przykładowo spadek zysku o 21 104 tys. zł oraz wzrost kapitału własnego o 42 418 tys. zł. Analiza zakłada, że inne zmienne, w szczególności stopy procentowe, pozostaną na stałym poziomie. Grupa Kruk definiuje ryzyko koncentracji walutowej jako ryzyko wynikające z istotnego zaangażowania w poszczególne instrumenty finansowe wyrażone w walucie RON, CZK, EUR. Przy sporządzaniu sprawozdania finansowego zastosowano następujące kursy wymiany dla najważniejszych walut obcych:
| w złotych | Średnie kursy walut (01.01.2020 - 31.12.2020) | Średnie kursy walut (01.01.2019 - 31.12.2019) | Koniec okresu sprawozdawczego (kursy spot) (31.12.2020) | Koniec okresu sprawozdawczego (kursy spot) (31.12.2019) |
|---|---|---|---|---|
| 1 EUR | 4,4742 | 4,3018 | 4,6148 | 4,2585 |
| 1 USD | 3,9045 | 3,8440 | 3,7584 | 3,7977 |
| 1 RON | 0,9239 | 0,9053 | 0,9479 | 0,8901 |
| 1 CZK | 0,1687 | 0,1676 | 0,1753 | 0,1676 |
Ekspozycja na ryzyko stopy procentowej
Na koniec okresu sprawozdawczego struktura oprocentowanych instrumentów finansowych przedstawia się następująco:
| w tysiącach złotych | Wartość księgowa (31.12.2020) | Wartość księgowa (31.12.2019) |
|---|---|---|
| Instrumenty finansowe o stałej stopie procentowej | ||
| Aktywa finansowe* | 4 253 885 | 4 467 278 |
| Zobowiązania finansowe | (324 512) | (303 398) |
| Suma | 3 929 373 | 4 163 880 |
| Efekt zabezpieczenia (wartość nominalna) | (530 000) | (530 000) |
| Po uwzględnieniu zabezpieczenia | 3 399 373 | 3 633 880 |
| Instrumenty finansowe o zmiennej stopie procentowej | ||
| Aktywa finansowe* | - | - |
| Zobowiązania finansowe | (2 009 891) | (2 492 027) |
| Suma | (2 009 891) | (2 492 027) |
| Efekt zabezpieczenia (wartość nominalna) | 530 000 | 530 000 |
| Po uwzględnieniu zabezpieczenia | (1 479 891) | (1 962 027) |
*inwestycje, należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
Grupa Kruk definiuje ryzyko koncentracji z tytułu stopy procentowej jako ryzyko wynikające z istotnego zaangażowania w poszczególne instrumenty finansowe.## Analiza wrażliwości wartości godziwej instrumentów finansowych o stałej stopie procentowej
Grupa nie posiada aktywów i zobowiązań finansowych o stałej stopie procentowej wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy oraz nie zawiera transakcji z wykorzystaniem instrumentów pochodnych (IRS) jako zabezpieczenie wartości godziwej. Dlatego zmiana stopy procentowej nie miałaby istotnego wpływu na zysk lub stratę bieżącego okresu z tego tytułu.
Analiza wrażliwości przepływów pieniężnych instrumentów finansowych o zmiennej stopie procentowej
Zmiana o 100 punktów bazowych w stopie procentowej zwiększyłaby (zmniejszyłaby) kapitał własny i zysk przed opodatkowaniem w całym okresie kredytowania o kwoty przedstawione poniżej. Poniższa analiza opiera się na założeniu, że inne zmienne, w szczególności kursy walutowe, pozostaną na stałym poziomie.
w tysiącach złotych
| Zysk lub strata bieżącego okresu | Kapitał własny bez zysku lub straty bieżącego okresu | |
|---|---|---|
| wzrost o 100 pb | spadek o 100 pb | |
| 31 grudnia 2020 r. | ||
| Aktywane finansowe o zmiennej stopie procentowej | - | - |
| Zobowiązania finansowe o zmiennej stopie procentowej | (20 099) | 20 099 |
| 31 grudnia 2019 r. | ||
| Aktywane finansowe o zmiennej stopie procentowej | - | - |
| Zobowiązania finansowe o zmiennej stopie procentowej | (24 920) | 24 920 |
Wartości godziwe
Porównanie wartości godziwych z wartościami księgowymi
Poniższa tabela zawiera porównanie wartości godziwych aktywów i zobowiązań finansowych z wartościami ujętymi w sprawozdaniu z sytuacji finansowej:
w tysiącach złotych
| 31.12.2020 | 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Wartość księgowa | Wartość godziwa | |
| Aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej | ||
| Instrumenty pochodne | (11 236) | (11 236) |
| Instrumenty zabezpieczające | (18 386) | (18 386) |
| Udzielone pożyczki | 71 978 | 71 978 |
| Aktywa i zobowiązania finansowe niewyceniane w wartości godziwej | ||
| Inwestycje w pakiety wierzytelności | 3 984 080 | 3 962 354 |
| Udzielone pożyczki | 152 666 | 140 755 |
| Zabezpieczone kredyty i pożyczki | (829 338) | (830 663) |
| Zobowiązania z tytułu dłużnych papierów wartościowych (niezabezpieczone) | (1 314 247) | (1 319 748) |
| Suma | 1 993 161 | 1 952 698 |
Zasady ustalania wartości godziwych opisano w punkcie 3.4.
Stopy procentowe wykorzystywane do szacowania wartości godziwej
| 31.12.2020 | 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Inwestycje w pakiety wierzytelności | 0,00% - 113,64% | 0,00% - 113,64% |
| Udzielone pożyczki | 9,13% - 86,22% | 21,40% - 98,80% |
| Zabezpieczone kredyty i pożyczki | 0,20% - 4,16% | 1,84% - 4,89% |
| Zobowiązania z tytułu dłużnych papierów wartościowych (niezabezpieczone) | 3,21% - 4,80% | 4,22% - 5,22% |
Hierarchia instrumentów finansowych
Hierarchia instrumentów finansowych wycenianych według wartości godziwej
Poniższa tabela przedstawia wartość godziwą instrumentów finansowych wycenianych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w wartości godziwej i według metody zamortyzowanego kosztu. W zależności od poziomu wyceny zastosowano następujące dane wejściowe do modeli wyceny:
- Poziom 1: ceny kwotowane (nieskorygowane) na aktywnych rynkach dla takich samych aktywów i zobowiązań,
- Poziom 2: dane wejściowe, inne niż ceny kwotowane użyte w Poziomie 1, które są obserwowalne dla danych aktywów i zobowiązań, zarówno bezpośrednio lub pośrednio,
- Poziom 3: dane wejściowe nie bazujące na obserwowalnych cenach rynkowych (dane wejściowe nieobserwowalne).
Grupa nie dokonywała transferów pomiędzy poziomami w latach 2019-2020. Grupa nie identyfikuje aktywów w ramach poziomu 1.
Hierarchia instrumentów finansowych – Poziom 2
w tysiącach złotych
| Wartość księgowa | Wartość godziwa | |
|---|---|---|
| Stan na dzień 31 grudnia 2019 r. | ||
| Instrumenty pochodne | 3 820 | 3 820 |
| Instrumenty zabezpieczające | (3 525) | (3 525) |
| Zabezpieczone kredyty i pożyczki | (1 280 242) | (1 280 242) |
| Zobowiązania z tytułu dłużnych papierów wartościowych (niezabezpieczone) | (1 361 176) | (1 372 989) |
| Stan na dzień 31 grudnia 2020 r. | ||
| Instrumenty pochodne | (11 236) | (11 236) |
| Instrumenty zabezpieczające | (18 386) | (18 386) |
| Zabezpieczone kredyty i pożyczki | (829 338) | (830 663) |
| Zobowiązania z tytułu dłużnych papierów wartościowych (niezabezpieczone) | (1 314 247) | (1 319 748) |
Wartość godziwa transakcji typu CIRS i IRS ustalana jest w oparciu o przyszłe przepływy z tytułu zawartych transakcji kalkulowanych na podstawie różnicy między prognozowanym WIBOR 3M, a WIBOR 3M z dnia zawarcia transakcji. Do wyznaczenia wartości godziwej Grupa przyjmuje prognozę WIBOR 3M przekazaną przez firmę zewnętrzną.
Wartość godziwa zobowiązań finansowych ustalana jest w oparciu o przyszłe przepływy z tytułu zawartych transakcji kalkulowanych na podstawie różnicy między marżą zobowiązań finansowych na dzień sprawozdawczy a marżą z dnia zawarcia transakcji. Do wyznaczenia wartości godziwej Grupa przyjmuje marże z ostatniej zawartej umowy kredytowej bądź emisji dłużnych papierów wartościowych.
Hierarchia instrumentów finansowych – Poziom 3
w tysiącach złotych
| Wartość księgowa | Wartość godziwa | |
|---|---|---|
| Stan na dzień 31 grudnia 2019 r. | ||
| Inwestycje w pakiety wierzytelności | 4 196 821 | 3 820 966 |
| Udzielone pożyczki | 214 617 | 219 549 |
| Stan na dzień 31 grudnia 2020 r. | ||
| Inwestycje w pakiety wierzytelności | 3 984 080 | 3 962 354 |
| Udzielone pożyczki | 224 644 | 212 733 |
Wartość godziwa inwestycji w pakiety wierzytelności wyliczana jest w oparciu o przewidywane przyszłe przepływy pieniężne związane z pakietami wierzytelności, zdyskontowane stopą odzwierciedlającą ryzyko kredytowe związane z danym pakietem. Stopa użyta do dyskontowania wyliczana jest jako wewnętrzna stopa zwrotu z inwestycji na dzień nabycia pakietu i jest weryfikowana tak, aby uwzględniała aktualną stopę wolną od ryzyka oraz aktualną premię za ryzyko związaną z ryzykiem kredytowym dla danego pakietu. Różnica pomiędzy wartością godziwą a wartością księgową wyliczaną według metody zamortyzowanego kosztu wynika z innej metodologii wyliczania obu tych wartości. Na wartość księgową mają wpływ prognoza oczekiwanych spłat z pakietów wierzytelności oraz kurs walutowy na dzień bilansowy, natomiast na wartość godziwą ma dodatkowo wpływ również prognoza kosztów działań windykacyjnych oraz stopa wolna od ryzyka.
29. Zarządzanie kapitałem
Zarząd Jednostki Dominującej dąży do utrzymania równowagi pomiędzy stopą zwrotu możliwą do osiągnięcia przy wyższym poziomie zadłużenia oraz ponoszonym ryzykiem. W okresie sprawozdawczym od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. wskaźnik zwrotu z kapitału, liczony jako iloraz zysku netto za okres sprawozdawczy oraz kapitału własnego pomniejszonego o zysk netto, wyniósł 4,15 % (2019 r.: 16,43 %). Stopa zadłużenia Grupy, liczona jako relacja sumy zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek, wyemitowanych obligacji oraz zobowiązań z tytułu podpisanych umów leasingu do kapitału własnego ogółem, wynosiła 1,09 na dzień 31 grudnia 2020 r. (31.12.2019 r.: 1,38). W okresie sprawozdawczym od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. nie było zmian w podejściu Grupy do zarządzania kapitałem.
30. Transakcje z podmiotami powiązanymi
Transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi odbyły się na warunkach równorzędnych z tymi, które obowiązują w transakcjach zawartych na warunkach rynkowych.
Wynagrodzenia kadry kierowniczej – Zarząd
Wynagrodzenie kluczowych członków kadry kierowniczej Jednostki Dominującej kształtowało się w sposób następujący:
w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Wynagrodzenie zasadnicze/kontrakt menadżerski (brutto) | 6 231 | 5 472 |
| Dodatkowe świadczenia | 109 | 93 |
| Wynagrodzenie z tytułu płatności w formie akcji | 4 382 | 9 658 |
| Suma | 10 722 | 15 223 |
Wynagrodzenie Zarządu zawiera element odpraw.
Wynagrodzenia członków Rady Nadzorczej
Wynagrodzenie członków Rady Nadzorczej Jednostki Dominującej kształtowało się w sposób następujący:
w tysiącach złotych
| 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Wynagrodzenie zasadnicze (brutto) | 873 | 867 |
| Dodatkowe świadczenia | 15 | 36 |
| Suma | 888 | 903 |
Pozostałe transakcje z kadrą kierowniczą
Osoby wchodzące w skład organu zarządzającego oraz osoby blisko z nimi związane na dzień 31 grudnia 2020 r. posiadały 10,3% głosów na walnym zgromadzeniu Jednostki Dominującej (31.12.2019 r.: 11,09%). W roku 2020 oraz 2019 nie wystąpiły transakcje z bliskimi członkami rodziny kluczowego personelu kierowniczego Grupy. Członkowie Zarządu, Rady Nadzorczej oraz bliscy członkowie rodziny kluczowego personelu kierowniczego Grupy nie udzielali gwarancji, poręczeń spółkom z Grupy. Członkowie Zarządu, Rady Nadzorczej oraz bliscy członkowie rodziny kluczowego personelu kierowniczego Grupy nie otrzymali gwarancji, poręczeń od spółek z Grupy Kruk.
31. Płatności w formie akcji
Koszt programu opcji przyznanych Zarządowi Jednostki Dominującej oraz pracownikom, rozliczany w instrumentach kapitałowych.
w tysiącach złotych
| Okres kończący się | Wartość przyznanych świadczeń |
|---|---|
| 31 grudnia 2003 r. | 226 |
| 31 grudnia 2004 r. | 789 |
| 31 grudnia 2005 r. | 354 |
| 31 grudnia 2006 r. | 172 |
| 31 grudnia 2007 r. | 587 |
| 31 grudnia 2008 r. | 91 |
| 31 grudnia 2010 r. | 257 |
| 31 grudnia 2011 r. | 889 |
| 31 grudnia 2012 r. | 2 346 |
| 31 grudnia 2013 r. | 2 578 |
| 31 grudnia 2014 r. | 7 335 |
| 31 grudnia 2015 r. | 13 332 |
| 31 grudnia 2016 r. | 7 702 |
| 31 grudnia 2017 r. | 10 147 |
| 31 grudnia 2018 r. | 8 118 |
| 31 grudnia 2019 r. | 9 658 |
| 31 grudnia 2020 r. | (1 156) |
| Suma | 63 425 |
Szczegóły dotyczące programu opcji menadżerskich zostały opisane w nocie 21.
32. Informacje o wynagrodzeniu biegłego rewidenta lub podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych
Informacje o wynagrodzeniu biegłego rewidenta lub podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych przedstawiono poniżej:
w tysiącach złotych netto
| 31.12.2020 | 31.12.2019 | |
|---|---|---|
| Badanie sprawozdań finansowych | 1 832 | 1 496 |
| Inne usługi poświadczające, w tym przegląd sprawozdań finansowych | 352 | 501 |
| Suma | 2 184 | 1 997 |
33.# Pozostałe noty objaśniające
33.1 Noty objaśniające do skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych
Poniższe zestawienia prezentują przyczyny występowania różnic pomiędzy zmianami niektórych pozycji skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej oraz sprawozdania z zysków lub strat a zmianami wynikającymi ze skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych:
| w tysiącach złotych | 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 |
|---|---|---|
| Zmiana stanu należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych wynikająca ze sprawozdania z sytuacji finansowej | 10 679 | (4 609) |
| Należności z tytułu podatku dochodowego | (5 889) | - |
| Zmiana stanu należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych wynikająca ze sprawozdania z przepływów pieniężnych | 4 790 | (4 609) |
| w tysiącach złotych | 01.01.2020 - 31.12.2020 | 01.01.2019 - 31.12.2019 |
|---|---|---|
| Zmiana stanu inwestycji w pakiety wierzytelności wynikająca ze sprawozdania z sytuacji finansowej | 212 741 | (119 103) |
| Wpływ różnic kursowych z przeliczenia jednostek działających za granicą | 113 872 | 26 369 |
| Zmiana stanu inwestycji w pakiety wierzytelności wynikająca ze sprawozdania z przepływów pieniężnych | 326 613 | (92 734) |
33.2 Opis wpływu pandemii COVID-19
Na wynik netto Grupy KRUK w roku 2020 istotny wpływ wywarła pandemia COVID-19. Zysk netto Grupy w 2020 wyniósł 80 998 tys. zł i w porównaniu do 2019 zmalał o 196 059 tys. zł, tj. o 71%. W roku 2020 Grupa KRUK osiągnęła przychody z kontynuowanej działalności operacyjnej w łącznej wysokości 1 138 018 tys. zł, tj. o 10% niższe niż w 2019. Przychody z nabytych portfeli wierzytelności wyniosły w 2020 roku 976 341 tys. zł, co stanowi spadek o 14% w stosunku do roku poprzedniego. Na spadek przychodów w segmencie nabytych wierzytelności wpłynęły niższe niż planowane spłaty z portfeli oraz rozpoznany negatywna aktualizacja prognozy wpływów w łącznej wysokości -205 271 tys. zł. Koszty w roku 2020 związane z osiągniętymi z działalności kontynuowanej przychodami uwzględniają dodatkowy odpis z tytułu utraty wartości spółki hiszpańskiej w kwocie -25 051 tys. zł. Wartość wpłat na portfelach nabytych w 2020 była największa w historii działalności Grupy i wyniosła 1 833 874 tys. zł, co oznacza wzrost o 3% w stosunku do roku poprzedniego, mimo negatywnego wpływu pandemii. W segmencie zakupów pakietów wierzytelności na własny rachunek Grupa KRUK dokonała w 2020 roku inwestycji w kwocie 456 224 tys. zł, czyli o 42% mniej niż w roku poprzednim. Grupa zmniejszyła swoją aktywność inwestycyjną w okresie istotnej niepewności wywołanej koronawirusem i jego skutkami. Praktycznie na każdym z rynków, na których działa Grupa KRUK, odnotowano ograniczoną podaż portfeli i zmniejszoną ilość transakcji w związku z pandemią COVID-19. Dopiero pod koniec III kwartału banki i instytucje finansowe zaczęły powracać do organizowania przetargów na sprzedaż wierzytelności, które we wcześniejszych miesiącach roku zostały przez nich zamrożone lub nie odbyły się z uwagi na pandemię. Pandemia COVID-19 wywarła negatywny wpływ na wynik biznesu inkaso, w tym skorzystanie przez część z klientów banków z zawieszenia spłaty zobowiązań (moratoria). Przychody z tytułu usług windykacyjnych w 2020 zmalały o 13% w stosunku do roku poprzedniego i wyniosły 56 821 tys. zł. Pandemia COVID-19 miała również negatywny wpływ na wyniki biznesu pożyczkowego. Wartość brutto udzielonych nowych pożyczek wyniosła w 2020 roku 207 009 tys. zł (w 2019 było to 327 599 tys.zł). W związku z pandemią COVID-19 oraz wprowadzeniem na mocy ustawy z dnia 8 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 poz. 568), czasowego obniżenia limitu kosztów pozaodsetkowych pożyczek konsumenckich, Wonga i Novum ograniczyły czasowo sprzedaż pożyczek wprowadzając jednocześnie dodatkowe zmiany i obostrzenia w procesie oceny zdolności kredytowej klientów. Wprowadzone zmiany w prawie wpływają negatywnie na rentowność produktów oferowanych przez spółki pożyczkowe. Pandemia COVID-19 wpłynęła na działalność operacyjną Grupy w wielu wymiarach. Poniżej najważniejsze aspekty:
* Efektywnie i szybko przeszliśmy w tryb pracy zdalnej; po dziś dzień większość pracowników ma możliwość skorzystania z tej formy pracy i z niej korzysta.
* Zadbaliśmy o bezpieczeństwo pracowników dostosowując pomieszczenia lub zaopatrując je w wymagane środki sanitarne; ograniczamy konieczność bezpośrednich spotkań i ich częstotliwość.
* Wstrzymaliśmy czasowo wizyty doradców terenowych, którzy powrócili do bezpośrednich spotkań z klientami na przełomie maja i czerwca, z zachowaniem wymagań sanitarnych.
* Rozwinęliśmy posiadane już narzędzia online, przyspieszyliśmy wdrożenie nowych (e-KRUK, e-płatności, podpis elektroniczny, ugoda online, proces self service) umożliwiających efektywne prowadzenie procesu, a dla klientów bezpieczeństwo i komfort regulowania zobowiązań niezależnie od możliwości przemieszczania się.
* Ograniczyliśmy akcję kredytową, implementując jednocześnie dodatkową weryfikację klientów starających się o pożyczkę. Obniżyliśmy koszty pozaodsetkowe zgodnie z wprowadzonymi w Polsce zmianami prawnymi.
* Czasowo obniżyliśmy wynagrodzenie zarządu, rady nadzorczej, jak również pracowników.
* Wstrzymaliśmy procesy podwyżkowe, dodatkowe benefity, ograniczyliśmy rekrutacje.
* Wprowadziliśmy dodatkowe oszczędności, które częściowo były przesunięciem kosztów w czasie, a częściowo mogą mieć charakter powtarzalny.
* W Polsce, Rumunii i Hiszpanii skorzystaliśmy z dopłat do wynagrodzeń pracowników, zgodnie z rządowymi planami pomocowymi.
* Wprowadziliśmy ostrożną politykę inwestycyjną, uwzględniając w wycenach dodatkowe ryzyko związane z pandemią.
* Uwzględniliśmy prawdopodobny wpływ pandemii na odzyski, stanowiący większość z 205 271 tys. zł negatywnych aktualizacji prognozy wpływów w 2020 roku
* Podjęte działania wspierające proces operacyjny w środowisku pandemii, wprowadzone oszczędności, ale również od lat z konsekwencją stosowana konserwatywna polityka relatywnie niskiego zadłużenia Grupy, pozwoliły nam utrzymać, w tym kryzysowym dla gospodarki czasie, stabilną sytuację finansową i płynnościową. Grupa Kapitałowa KRUK kontynuuje działalność operacyjną na każdym z rynków i w każdej linii biznesowej, a sytuacja płynnościowa Grupy jest stabilna. Grupa dysponuje dostępem do istotnych rezerw płynnościowych w postaci gotówki na koncie oraz niewykorzystanych limitów linii kredytowych. Jednocześnie Grupa, na moment sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego za 2020, nie może określić pełnej skali wyżej opisanego negatywnego wpływu rozprzestrzeniania się koronawirusa i jego skutków na sytuację gospodarczą oraz wyniki finansowe Grupy. Grupa KRUK bierze pod uwagę różne scenariusze rozwoju sytuacji i zamierza tak prowadzić działalność operacyjną, aby minimalizować negatywny wpływ na aktywa i wyniki finansowe. W tym celu podjęto następujące inicjatywy: organizacja pracy zdalnej (95% osób zatrudnionych skorzystało z możliwości pracy zdalnej w okresie pandemii), ograniczenie inwestycji w nowe portfele czy działania ograniczające koszty w 2020. Grupa, na moment sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za 2020, nie może precyzyjnie określić pełnej skali wyżej opisanego negatywnego wpływu rozprzestrzeniania się koronawirusa i jego skutków na sytuację gospodarczą oraz wyniki finansowe Grupy, z uwagi na zwiększenie stopnia niepewności szacunków. Jednocześnie, w celu zapobieżenia nieprzewidzianemu wpływowi pandemii COVID-19 na wycenę portfeli wierzytelności, Grupa przygotowała scenariusze operacyjne, które uwzględniają wpływ pandemii na odzyski w różnych wariantach. Ujęty w całym 2020 wynik na oczekiwanych stratach kredytowych wartości portfeli odzwierciedla uznany za najbardziej prawdopodobny scenariusz wpływu pandemii na wpłaty na moment jej sporządzenia. Gdyby w następnych miesiącach odzyski realizowały się na poziomie niższym niż ujęty w wycenie i konieczna byłaby kolejna ujemna aktualizacja spowodowana wpływem pandemii, Grupa jest przygotowana i ma plan na podjęcie kolejnych działań operacyjnych tak, aby kontynuacja działalności oraz sytuacja płynnościowa na każdym z rynków pozostała stabilna. Również w zakresie wyceny portfeli pożyczek konsumenckich, Grupa przygotowała scenariusze operacyjne, które uwzględniają wpływ pandemii na spłaty w różnych wariantach.
34. Zobowiązania warunkowe
Zabezpieczenia ustanowione na majątku Grupy na dzień 31.12.2020 r. zaprezentowano poniżej:
| Rodzaj | Beneficjent | Kwota | Termin obowiązywania | Warunki realizacji |
|---|---|---|---|---|
| Poręczenie za zobowiązania PROKURA NS FIZ wobec Banku mBank z tytułu Umowy Kredytowej udzielonej PROKURA NS FIZ | mBank S.A. | 210 mln PLN | Nie później niż do dnia 01.07.2026 r. | Niezapłacenie przez PROKURA NS FIZ kwot należnych bankowi na podstawie Umowy Kredytu |
| Weksel in blanco | 162,40 mln PLN | Do momentu rozliczenia zawartych transakcji pochodnych i zaspokojenia wszelkich roszczeń banku z nich wynikających | Niewywiązanie się KRUK S.A. ze spłaty zobowiązań wynikających z transakcji skarbowych zawieranych na podstawie Umowy ramowej o trybie zawierania oraz rozliczania transakcji, zawartej w dniu 13 czerwca 2013r. z późn. zm. | |
| Poręczenie za zobowiązania InvestCapital LTD wynikające z Transakcji zawartych na podstawie Umowy Ramowej zawartej pomiędzy KRUK S.A., InvestCapital LTD oraz Santander Bank Polska S.A. | Santander Bank Polska S.A. | 162,40 mln PLN | Nie później niż do dnia 31.10.2021 r. | Niewywiązanie się InvestCapital LTD ze spłaty zobowiązań wynikających z transakcji skarbowych zawieranych na podstawie Aneksu nr 3 do Umowy ramowej o trybie zawierania oraz rozliczania transakcji, zawartego w dniu 21.06.2018r. |
| Gwarancja wystawiona przez Kruk S.A. za zobowiązania KRUK România s.r.l. z tytułu umów leasingowych | Piraeus Leasing Romania IFN S.A. | # 34. ZOBOWIAZANIA WARUNKOWE |
- 0,5 mln EUR
- Do czasu spełnienia wszystkich zobowiązań wynikających z umów leasingowych zawartych przez KRUK România s.r.l. z Piraeus Leasing Romania IFN S.A.
- Niewywiazanie się KRUK România s.r.l. ze spłaty zobowiązań wynikających z umów leasingowych zabezpieczonych wymienioną Gwarancją.
- Gwarancja wystawiona przez Santander Bank Polska S.A. za zobowiązania KRUK S.A. z tytułu Umowy Najmu DEVCo Sp. Z o.o.
- 291 076,65 EUR oraz 197 482,17 PLN
- Nie później niż do dnia 30 grudnia 2021 r.
- Niewywiązanie się KRUK S.A. ze spłaty zobowiązań wynikających z umowy najmu zabezpieczonej wymienioną Gwarancją.
- Poręczenie za zobowiązania PROKURA NS FIZ wobec ING Bank Śląski SA wynikające z tytułu Umowy Kredytowej udzielonej funduszowi PROKURA NS FIZ.
- ING Bank Śląsk SA
- 240 mln PLN
- Nie później niż do dnia 20 grudnia 2026 r.
- Niezapłacenie przez PROKURA NS FIZ kwot należnych bankowi na podstawie Umowy Kredytu.
- Poręczenie za zobowiązania InvestCapital Ltd, Kruk Romania S.R.L., Kruk Espana S.L.U. oraz PROKURA NS FIZ wynikające z Umowy wielowalutowego kredytu rewolwingowego zawartej w dniu 3 lipca 2017 r., wraz z późn. zmianami, pomiędzy KRUK S.A., InvestCapital Ltd, Kruk Romania S.R..L., Kruk Espana S.L.U. i PROKURA NS FIZ (Kredytobiorcy) a DNB Bank ASA, ING Bank Śląski S.A. oraz Santander Bank Polska S.A.
- DNB Bank ASA, ING Bank Śląski S.A. oraz Santander Bank Polska S.A.
- 390 mln EUR
- Do czasu spełnienia wszystkich zobowiązań wynikających z Umowy Kredytowej.
- Niezapłacenie przez Kredytobiorcę kwot należnych na podstawie Umowy Kredytu.
- Weksel in blanco
- mBank S.A.
- 7,5 mln PLN
- Do momentu rozliczenia zawartych transakcji rynku finansowego i zaspokojenia wszelkich roszczeń banku z nich wynikających.
- Niewywiązanie się KRUK S.A. ze spłaty zobowiązań wynikających z transakcji rynku finansowego zawieranych na podstawie Umowy ramowej zawartej w dniu 7 lutego 2019 r.
- Poręczenie za zobowiązania InvestCapital LTD wynikające z Transakcji rynku finansowego na podstawie Umowy Ramowej zawartej pomiędzy InvestCapital LTD oraz DNB Bank Polska S.A.
- DNB Bank Polska S.A.
- 15,3 mln EUR
- Do momentu rozliczenia zawartych transakcji rynku finansowego i zaspokojenia wszelkich roszczeń banku z nich wynikających.
- Niewywiązanie się InvestCapital LTD ze spłaty zobowiązań wynikających z transakcji rynku finansowego zawieranych na podstawie Umowy Ramowej zawartej dnia 28 lutego 2019 r.
- Do dnia publikacji niniejszego raportu zobowiązania warunkowe lub aktywa warunkowe nie uległy zmianie.
35. Zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego
W dniu 17 marca 2021 roku Zarząd Jednostki Dominującej podjął uchwałę w sprawie wstępnych szacunkowych wyników Grupy KRUK za 2020 r. oraz uchwałę dotyczącą rekomendacji Zwyczajnemu Walnemu Zgromadzeniu Jednostki Dominującej wypłaty dywidendy dla akcjonariuszy Jednostki Dominującej w wysokości 8 zł na jedną akcję. Wypłata nastąpi z zysku netto Jednostki Dominującej osiągniętego w 2020 roku, powiększonego o kwoty przeniesione z utworzonego z zysków kapitału zapasowego. Rekomendacja co do wypłaty oraz wysokości dywidendy uwzględnia obecną sytuację finansową oraz dalszą realizację strategii, planów i perspektyw rozwoju Grupy Kapitałowej KRUK. Po zakończeniu okresu sprawozdawczego nie wystąpiły inne istotne zdarzenia wymagające ujawnienia w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.
Piotr Krupa Prezes Zarządu
Piotr Kowalewski Członek Zarządu
Urszula Okarma Członek Zarządu
Michał Zasępa Członek Zarządu
Adam Łodygowski Członek Zarządu
Monika Grudzień-Wiśniewska Osoba odpowiedzialna za prowadzenie ksiąg rachunkowych
Hanna Stempień Osoba sporządzająca sprawozdanie finansowe
Wrocław, 25 marca 2021 r.