Annual / Quarterly Financial Statement • Mar 28, 2024
Annual / Quarterly Financial Statement
Open in ViewerOpens in native device viewer
31 Aralık 2023 Tarihi İtibarıyla ve Aynı Tarihte Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolar ve Bağımsız Denetçi Raporu
28 Mart 2024
Bu rapor 79 sayfa konsolide finansal tablolar ve konsolide finansal tablolara ilişkin açıklayıcı dipnotları içermektedir.
ve
Bağlı Ortaklıkları
İçindekiler
Konsolide Finansal Durum Tablosu Konsolide Kar veya Zarar ve Diğer Kapsamlı Gelir Tablosu Konsolide Özkaynaklar Değişim Tablosu Konsolide Nakit Akış Tablosu Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
| Bağımsız Denetimden Geçmiş |
Bağımsız Denetimden Geçmiş |
||
|---|---|---|---|
| Dipnot Referansları |
31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| VARLIKLAR | |||
| Dönen Varlıklar | 1.540.191.359 | 2.089.104.921 | |
| Nakit ve Nakit Benzerleri | 4 | 229.313.142 | 364.098.508 |
| Ticari Alacaklar: | 8.1 | 581.618.877 | 928.362.082 |
| İlişkili Taraflardan | 7 | 1.833.646 | 120.571.232 |
| İlişkili Olmayan Taraflardan | 579.785.231 | 807.790.850 | |
| Diğer Alacaklar | 9.1 | 91.941 | 101.442 |
| Stoklar | 11 | 670.112.777 | 667.529.964 |
| Peşin Ödenmiş Giderler | 10 | 32.284.162 | 89.644.650 |
| Diğer Dönen Varlıklar | 18.1 | 26.770.460 | 39.368.275 |
| Duran Varlıklar | 2.123.005.360 | 1.909.902.476 | |
| Diğer Alacaklar | 9.1 | 8.248.159 | 9.947.696 |
| Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen | |||
| Yatırımlar | 12 | 81.006.188 | 52.944.241 |
| Maddi Duran Varlıklar | 13 | 1.821.081.491 | 1.811.883.685 |
| Kullanım Hakkı Varlıkları | 14 | 26.148.285 | 10.359.101 |
| Maddi Olmayan Duran Varlıklar | 15 | 24.279.778 | 23.454.784 |
| Peşin Ödenmiş Giderler | 10 | 341.603 | 1.312.969 |
| Ertelenmiş Vergi Varlığı | 19 | 161.899.856 | -- |
| TOPLAM VARLIKLAR | 3.663.196.719 | 3.999.007.397 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
| Bağımsız Denetimden Geçmiş |
Bağımsız Denetimden Geçmiş |
||
|---|---|---|---|
| Dipnot Referansları |
31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| KAYNAKLAR | |||
| Kısa Vadeli Yükümlülükler | 1.081.717.103 | 1.802.429.130 | |
| Kısa vadeli borçlanmalar | 5 | 133.996.619 | 869.054.172 |
| İlişkili olmayan taraflardan | 133.996.619 | 869.054.172 | |
| Banka Kredileri | 5.1 | 110.711.721 | 854.411.319 |
| Kiralama İşlemlerinden Borçlar | 5.2 | 23.284.898 | 14.642.853 |
| Ticari Borçlar: | 8.2 | 768.518.486 | 825.068.936 |
| İlişkili Taraflara | 221.374.503 | 122.699.510 | |
| İlişkili Olmayan Taraflara | 547.143.983 | 702.369.426 | |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlar | 17 | 16.147.680 | 10.116.401 |
| Türev Araçlar | 6 | 1.180.769 | 1.440.864 |
| Diğer Borçlar | 9.2 | 15.841.274 | 26.257.457 |
| İlişkili Olmayan Taraflara | 15.841.274 | 26.257.457 | |
| Dönem Karı Vergi Yükümlülüğü | 19 | 27.569.250 | 13.563.275 |
| Müşteri sözleşmelerinden doğan yükümlülükler | 60.122.882 | 23.275.287 | |
| Kısa Vadeli Karşılıklar: | 58.340.143 | 33.652.738 | |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin | 38.019.136 | 20.456.479 | |
| Diğer | 20.321.007 | 13.196.259 | |
| Uzun Vadeli Yükümlülükler | 86.491.458 | 370.216.345 | |
| Uzun Vadeli Borçlanmalar | 23.190.155 | 4.972.010 | |
| Banka Kredileri | 17.363.023 | -- | |
| Kiralama İşlemlerinden Borçlar | 5.827.132 | 4.972.010 | |
| Uzun Vadeli Karşılıklar: | 63.301.303 | 69.330.345 | |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin | 63.301.303 | 69.330.345 | |
| Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü | 19 | -- | 295.913.990 |
| ÖZKAYNAKLAR | 2.494.988.158 | 1.826.361.922 | |
| Ana Ortaklığa Ait Toplam Özkaynaklr | 2.494.843.923 | 1.826.162.049 | |
| Ödenmiş Sermaye | 20 | 4.873.440 | 4.873.440 |
| Sermaye Düzeltme Farkları | 20 | 1.143.574.764 | 1.143.574.764 |
| Karşılıklı İştirak Sermaye Düzeltmesi (-) | -- | -- | |
| Paylara İlişkin Primler | 14.027.388 | 14.027.388 | |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak | |||
| Birikmiş Diğer Kapsamlı Giderler: Tanımlanmış Fayda Planları – Yeniden Ölçüm |
(75.011.443) | (59.866.871) | |
| Kazanç/ (Kayıpları) | (75.011.443) | (59.866.871) | |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Birikmiş | |||
| Diğer Kapsamlı Giderler: | (841.854) | (1.152.692) | |
| Riskten Korunma Amaçlı Kazanç/ Kayıplar | (841.854) | (1.152.692) | |
| Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler: | 725.101.462 | 720.960.018 | |
| Yasal Yedekler | 543.213.832 | 539.072.388 | |
| Statü Yedekleri Diğer Yedekler |
181.887.630 19.337.346 |
181.887.630 19.337.346 |
|
| Geçmiş Yıllar Karları | 20 | (19.732.788) | (42.744.662) |
| Net Dönem Karı | 683.515.608 | 27.153.318 | |
| Kontrol Gücü Olmayan Paylar | 144.235 | 199.873 | |
| TOPLAM KAYNAKLAR | 3.663.196.719 | 3.999.007.397 |
Konsolide Kar veya Zarar ve Diğer Kapsamlı Gelir Tablosu (Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
| Dipnot 1 Ocak - 1 Ocak - Referansları 31 Aralık 2023 31 Aralık 2022 Kar veya zarar kısmı Hasılat 21 4.425.409.270 3.530.337.172 Satışların Maliyeti 21 (3.586.195.515) (2.880.288.394) BRÜT KAR 839.213.755 650.048.778 Genel Yönetim Giderleri 22.1 (288.276.324) (210.383.033) Pazarlama Giderleri 22.2 (47.855.659) (26.152.392) Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler 24.1 42.609.020 23.891.960 Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler 24.2 (34.362.783) (23.045.729) ESAS FAALİYET KARI / (ZARARI) 511.328.009 414.359.584 Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler 25 21.668.972 13.731.149 TFRS 9 Uyarınca Belirlenen Değer Düşüklüğü Zararları ve Değer Düşüklüğü Zararlarının İptalleri 114.035 1.384.485 Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımların Karlarından/(Zararlarından) Paylar 12 28.061.947 24.335.523 FİNANSMAN GELİRİ ÖNCESİ KAR / (ZARAR) 561.172.963 453.810.741 Finansman Gelirleri 26 28.438.240 107.625.191 Finansman Giderleri 27 (175.617.802) (258.576.858) Parasal Kayıp / Kazanç (61.388.869) (45.664.193) SÜRDÜRÜLEN FAALİYETLER VERGİ ÖNCESİ KARI 352.604.532 257.194.881 Sürdürülen Faaliyetler Vergi Geliri / (Gideri): 330.906.875 (230.027.247) - Dönem Vergi Geliri / (Gideri) 19 (121.948.954) (91.236.107) - Ertelenmiş Vergi Geliri 19 452.855.829 (138.791.140) SÜRDÜRÜLEN FAALİYETLER DÖNEM KARI 683.511.407 27.167.634 Dönem Karının Dağılımı: Kontrol Gücü Olmayan Paylar (4.201) 14.316 Ana Ortaklık Payları 683.515.608 27.153.318 683.511.407 27.167.634 DİĞER KAPSAMLI GELİR Kar veya Zararda Tekrar Sınıflandırılmayacaklar: (15.184.888) (32.649.174) Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kayıpları 17 (20.246.517) (40.811.467) Vergi Etkisi 19 5.061.629 8.162.293 Kar veya Zararda Tekrar Sınıflandırılacaklar 310.838 (25.587.253) Riskten korunma amaçlı kazanç/kayıplar 414.451 (31.984.064) Vergi Etkisi 19 (103.613) 6.396.811 (14.874.050) (58.236.427) TOPLAM KAPSAMLI GELİR 668.637.357 (31.068.793) Toplam Kapsamlı Gelirin Dağılımı: Kontrol Gücü Olmayan Paylar (44.517) (24.956) Ana Ortaklık Payları 668.681.874 (31.043.837) 668.637.357 (31.068.793) Adi ve Seyreltilmiş Pay Başına Kar (1 TL nominal 28 değerdeki hisseye isabet eden) 140,253 5,572 Adi ve Seyreltilmiş Pay Başına Toplam Kapsamlı Gelir (1 TL nominal değerdeki hisseye isabet eden) 28 137,200 (6,375) |
Bağımsız Denetimden Geçmiş |
Bağımsız Denetimden Geçmiş |
|
|---|---|---|---|
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayac ak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler |
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler |
|||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ve Giderler | ve Giderler | Birikmiş Karlar | ||||||||||
| Sermaye | Tanımlanmış | Riskten Korunma | Kardan Ayrılan | Ana | Kontrol | |||||||
| Ödenmiş | Düzeltme | Pay İhraç | Özel | Fayda Planları – Yeniden Ölçüm |
Amaçlı Kazanç/ | Kısıtlanmış | Geçmiş Yıl | Net Dönem | Ortaklığa Ait Toplam |
Gücü Olmayan |
||
| Sermaye | Farkları | Primleri | Fonlar | Kazanç/Kayıpları | (Kayıplar) | Yedekler | Karları | Karı | Özkaynaklar | Paylar Özkaynaklar | ||
| ÖNCEKİ DÖNEM | ||||||||||||
| 1 Ocak 2022 tarihi itibarıyla | ||||||||||||
| bakiyeler (Dönem Başı) | 4.873.440 1.143.574.764 | 14.027.388 | 19.337.346 | -- | 24.434.561 | 720.960.018 | (70.001.631) | -- | 1.857.205.886 | 275.030 | 1.857.480.916 | |
| Dönem karı | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | 27.153.318 | 27.153.318 | 14.316 | 27.167.634 | |
| Diğer kapsamlı gider | -- | -- | -- | -- | (32.609.902) | (25.587.253) | -- | -- | -- | (58.197.155) | (39.272) | (58.236.427) |
| Toplam kapsamlı gelir | -- | -- | -- | -- | (32.609.902) | (25.587.253) | -- | -- | 27.153.318 | (31.043.837) | (24.956) | (31.068.793) |
| Geçmiş yıl karlarına transfer | -- | -- | -- | -- | (27.256.969) | -- | -- | 27.256.969 | -- | -- | -- | -- |
| Ödenen temettü | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | (50.201) | (50.201) |
| 31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla bakiyeler | 4.873.440 1.143.574.764 | 14.027.388 | 19.337.346 | (59.866.871) | (1.152.692) | 720.960.018 | (42.744.662) | 27.153.318 | 1.826.162.049 | 199.873 | 1.826.361.922 | |
| CARİ DÖNEM | ||||||||||||
| 1 Ocak 2023 tarihi itibarıyla bakiyeler (Dönem Başı) |
4.873.440 1.143.574.764 | 14.027.388 | 19.337.346 | (59.866.871) | (1.152.692) | 720.960.018 | (42.744.662) | 27.153.318 | 1.826.162.049 | 199.873 | 1.826.361.922 | |
| Dönem karı | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | 683.515.608 | 683.515.608 | (4.201) | 683.511.407 | |
| Diğer kapsamlı gelir | -- | -- | -- | -- | (15.144.572) | 310.838 | -- | -- | -- | (14.833.734) | (40.316) | (14.874.050) |
| Toplam kapsamlı gelir | -- | -- | -- | -- | (15.144.572) | 310.838 | -- | -- | 683.515.608 | 668.681.874 | (44.517) | 668.637.357 |
| Geçmiş yıl karlarına transfer | -- | -- | -- | -- | -- | -- | 4.141.444 | 23.011.874 | (27.153.318) | -- | -- | -- |
| Ödenen temettü | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | (11.120) | (11.120) |
| 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla bakiyeler | 4.873.440 1.143.574.764 | 14.027.388 | 19.337.346 | (75.011.443) | (841.854) | 725.101.462 | (19.732.788) | 683.515.608 | 2.494.843.923 | 144.235 | 2.494.988.158 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
| Bağımsız Denetimden Geçmiş |
Bağımsız Denetimden Geçmiş |
|||
|---|---|---|---|---|
| Dipnot Referansları |
1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
1 Ocak - 31 Aralık 2022 |
||
| A. İŞLETME FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI | ||||
| Dönem karı | 683.515.608 | 27.153.318 | ||
| Dönem Net Karı Mutabakatı İle İlgili Düzeltmeler | ||||
| Amortisman ve itfa gideri ile ilgili düzeltmeler | 13,14,15 | 149.708.635 | 154.979.765 | |
| Maddi duran varlıkların elden çıkarılmasından kaynaklanan kazançlar ile ilgili düzeltmeler |
(10.129.865) | (613.843) | ||
| Vergi gideri ile ilgili düzeltmeler | 19 | (330.906.875) | 230.027.247 | |
| Faiz gelirleri ile ilgili düzeltmeler | 26 | (28.438.240) | (12.299.179) | |
| Faiz giderleri ile ilgili düzeltmeler | 63.033.229 | 192.156.467 | ||
| Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin karşılıklar ile ilgili düzeltmeler | 37.332.276 | 18.883.383 | ||
| Dava veya ceza karşılıkları ile ilgili düzeltmeler | 2.796.334 | 1.809.776 | ||
| Diğer karşılıklar ile ilgili düzeltmeler Türev Finansal Araçların Gerçeğe Uygun Değer Kayıpları (Kazançları) ile İlgili |
17.178.560 | 14.970.290 | ||
| Düzeltmeler | 720.765 | (19.410.986) | ||
| Gerçekleşmemiş kur farkları ile ilgili düzeltemeler Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların dağıtılmamış karları ile ilgili |
11.857.647 | 1.179.655 | ||
| düzeltmeler | (28.061.946) | (24.335.511) | ||
| Parasal Kayıp/Kazanç | 149.280.517 | 234.996.419 | ||
| İşletme Sermayesinde Gerçekleşen değişimler: | ||||
| Ticari alacaklardaki değişim ile ilgili düzeltmeler | (18.679.206) | (664.885.216) | ||
| Faaliyetlerle ilgili diğer alacaklardaki değişim | 9.823 | (2.032.977) | ||
| Stoklardaki değişim ile ilgili düzeltmeler | (2.582.813) | (441.812.589) | ||
| Faaliyetlerle ilgili diğer varlıklardaki değişim | 72.628.877 | (81.371.166) | ||
| Ticari borçlardaki değişim ile ilgili düzeltmeler | (56.550.449) 32.462.690 |
648.177.611 | ||
| Faaliyetlerle ilgili diğer yükümlülüklerdeki değişim | 22.225.324 | |||
| Faaliyetlerden Elde Edilen Nakit Akışları: Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin karşılıklar kapsamında yapılan ödemeler |
(16.419.231) | (5.935.723) | ||
| Karşılıklara ilişkin yapılan ödemeler | (5.953.751) | (11.606.199) | ||
| Vergi ödemeleri | (80.943.454) | (74.027.254) | ||
| Faaliyetlerden Elde Edilen Net Nakit Akışları | 641.859.131 | 208.228.612 | ||
| B. YATIRIM FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI |
||||
| Alınan faiz | 28.166.290 | 11.287.169 | ||
| Maddi ve maddi olmayan duran varlık alımından kaynaklanan nakit çıkışları | (189.521.687) | (377.667.461) | ||
| Maddi duran varlıkların satışından kaynaklanan nakit girişleri | 10.129.865 | 613.843 | ||
| Yatırım Faaliyetlerinden Kaynaklanan Nakit Akışları | (151.225.532) | (365.766.449) | ||
| C. FİNANSMAN FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI | ||||
| Kredilerden nakit girişleri | 5.1 | 375.837.073 | 1.485.942.997 | |
| Kredi geri ödemelerine ilişkin nakit çıkışları | 5.1 | (751.903.814) | (909.744.472) | |
| Ödenen faizler | (66.937.342) | (143.009.553) | ||
| Kira sözleşmelerinden kaynaklanan borç ödemelerine ilişkin nakit çıkışları Finansman Faaliyetlerinden Nakit Akışları |
5.2 | (39.558.018) (482.562.101) |
(37.079.458) 396.109.514 |
|
| D. NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ ÜZERİNDEKİ PARASAL KAYIP KAZANÇ ETKİSİ |
(143.128.636) | (214.238.915) | ||
| NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ/AZALIŞ (A+B+C+D) |
(135.057.138) | 24.332.762 | ||
| E. DÖNEM BAŞI NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ | 4 | 364.098.508 | 339.765.746 | |
| DÖNEM SONU NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ (A+B+C+D+E) | 4 | 229.041.370 | 364.098.508 |
| 1 | ŞİRKET'İN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU | 7 |
|---|---|---|
| 2 | KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR VE UYGULANAN MUHASEBE POLİTİKALARI |
8 |
| 3 | FAALİYET BÖLÜMLERİNE GÖRE RAPORLAMA | 35 |
| NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ | 37 | |
| 4 | BORÇLANMALAR | 38 |
| 5 | TÜREV ARAÇLAR | 40 |
| 6 7 |
İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI | 41 |
| 8 | TİCARİ ALACAKLAR VE TİCARİ BORÇLAR | 43 |
| 9 | DİĞER ALACAKLAR VE BORÇLAR | 45 |
| 10 | PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER VE ERTELENMİŞ GELİRLER | 45 |
| 11 | STOKLAR | 46 |
| 12 | ÖZKAYNAK YÖNTEMİNE GÖRE DEĞERLENEN YATIRIMLAR | 47 |
| 13 | MADDİ DURAN VARLIKLAR | 48 |
| 14 | KULLANIM HAKKI VARLIKLARI | 50 |
| 15 | MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR | 51 |
| 16 | KISA VADELİ KARŞILIKLAR | 52 |
| 17 | ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALARA İLİŞKİN BORÇLAR VE KARŞILIKLAR | 52 |
| 18 | DİĞER VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER | 55 |
| 20 | ÖZKAYNAKLAR | 61 |
| 21 | HASILAT VE SATIŞLARIN MALİYETİ | 63 |
| 22 | ESAS FAALİYET GİDERLERİ | 64 |
| 23 | NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER | 65 |
| 24 | ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİR VE GİDERLER | 66 |
| 25 | YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİRLER | 67 |
| 26 | FİNANSMAN GELİRLERİ VE GİDERLERİ | 67 |
| 27 | HİSSE BAŞINA KAZANÇ | 68 |
| 28 | FİNANSAL ARAÇLAR | 68 |
| 29 | FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ | 72 |
| 30 | BAĞIMSIZ DENETİM KURULUŞUNDAN ALINAN HİZMETLERE İLİŞKİN ÜCRETLER | 78 |
| 31 | TEMİNAT, REHİN, İPOTEKLER VE KEFALETLER | 79 |
| 32 | BİLANÇO TARİHİNDEN SONRAKİ OLAYLAR | 79 |
| 33 | NAKİT AKIŞ TABLOSUNA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR | 79 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Konya Çimento Sanayii Anonim Şirket ("Şirket")'i 1954 yılında 115 Konyalı işadamının öncülüğünde kurulmuş ve tescil edilmiş bir sermaye şirketidir. Sermaye yetersizliği nedeniyle yatırım faaliyetlerine bir süre ara veren Şirket'e Türkiye Çimento Sanayii T.A.Ş. ve Türkiye İş Bankası ortak olmuş; 1963 yılında 6,20 TL sermaye ve yaş sistem teknolojisi ile kurulan, 200.000 ton/yıl çimento üretim kapasiteli fabrika faaliyete geçmiştir. 10 yılı aşkın bir sürenin ardından piyasadaki artan çimento talebini karşılamak ikinci bir fabrikanın kurulması gündeme alınmıştır. 1976 yılında Şirket'in kuru sistem teknolojisine sahip tesisi üretime başlamış ve çimento üretim kapasitesi 600.000 ton/yıl'a çıkmıştır. 1986 yılında, mevcut kuru sistem döner fırının kapasitesi artırılmış ve üretim maliyeti yüksek olan yaş sistem döner fırın tamamen devre dışı bırakılmıştır. 1989 yılında özelleştirme kapsamına alınan Konya Çimento Sanayii Anonim Şirketi'nde; Türkiye Çimento San. T.A.Ş.'nin % 39,8 oranındaki hisseleri önce Kamu Ortaklığı İdaresine devredilmiş ve daha sonra halka açılmıştır. 1991 yılında Türkiye İş Bankası, sahip olduğu Konya Çimento Sanayii A.Ş. hisselerini blok satış yöntemiyle dünyanın sayılı çimento üreticilerinden olan Fransız Vicat Grubu'na devretmiştir. Vicat Grubu halen Şirket'in hisselerinin % 81,88'ine sahiptir.
Şirket, Sermaye Piyası Kuruluna ("SPK") kayıtlıdır ve 31 Aralık 2023 tarihi itibariyla Şirket'in Borsa İstanbul'da ("BİST") işlem gören hisse oranı %15,80'dir (31 Aralık 2022: %15,89).
Grup'un ana faaliyet konusu çeşitli tiplerde çimento, klinker, hazır beton ve agrega üretimi yapmak ve satmaktır. Şirket'in son kapasite raporuna göre klinker kapasitesi 1.732.500 ton/yıl, çimento öğütme kapasitesi ise 2.973.599 ton/yıl'dır.
Grup'un hazır beton faaliyetleri Temmuz 2015'te kurulan ve %100 iştiraki olan Konya Hazır Beton Sanayi Ticaret Anonim Şirketi çatısı altında devam etmektedir. İç Anadolu ve Akdeniz bölgelerinde 20 adet beton santrali ile hazır beton hizmeti verilmekte ve konkasör tesisleri ile hammadde ihtiyacı karşılanmaktadır.
Grup'un bağlı ortaklıkları da Konya'da kurulmuş ve tescil edilmiş birer sermaye şirketi olup esas faaliyet konuları ise çimento ve sair yapı malzemeleri alımı, satımı, nakliyesi ve yapı malzemelerinin kalite ve standartlara uygunluğunun araştırılması ve incelenmesidir. Grup'un bağlı ortaklık yapısı Dipnot 2.5'de sunulmuştur.
Şirket'in ortaklık yapısı Dipnot 20'de sunulmuştur.
Kategoriler itibarıyla 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla çalışan sayısı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| İdari | 102 | 93 |
| Fabrika | 259 | 240 |
| 361 | 333 |
31 Aralık 2023 itibarıyla beyaz yakalı personel sayısı 102, mavi yakalı personel sayısı 259'dur (31 Aralık 2022 itibarıyla beyaz yakalı personel sayısı 93, mavi yakalı personel sayısı 240'dır).
Grup'un kayıtlı adresi Horozluhan Mahallesi, Cihan Sokak, No:15, 42300, Selçuklu, Konya'dır.
Grup'un ana ortağı Parficim S.A.'dır. Şirket ve bağlı ortaklıkları için bu raporda "Grup" ibaresi kullanılacaktır.
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Konsolide finansal tablolar, Türkiye Muhasebe Standardı ("TMS") 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" 'ya göre, parasal varlık ve yükümlülükler ile gerçeğe uygun değer üzerinden ölçülen türev araçlar hariç, raporlama tarihindeki enflasyonun Türk Lirası üzerindeki etkilerine göre düzeltilmiş tarihi maliyet esasına göre hazırlanmıştır. Gerçeğe uygun değer ölçme esasları 29 numaralı dipnotta açıklanmıştır.
KGK 23 Kasım 2023 tarihinde yapmış olduğu "TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama ile BOBİ FRS Bölüm 25 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama'nın uygulanması hakkında duyuru" ile TFRS uygulayan işletmelerin 31 Aralık 2023 tarihinde veya sonrasında sona eren raporlama dönemlerine ait finansal tablolarının "Türkiye Muhasebe Standardı 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" standardında yer alan ilgili muhasebe ilkelerine uygun olarak enflasyon etkisine göre düzeltilerek sunulması gerektiğini açıklamıştır.
SPK'nın 28 Aralık 2023 tarih ve 81/1820 sayılı kararı uyarınca, Türkiye Muhasebe/Finansal Raporlama Standartlarını uygulayan finansal raporlama düzenlemelerine tabi ihraççılar ile sermaye piyasası kurumlarının, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla sona eren hesap dönemlerine ait yıllık finansal raporlarından başlamak üzere TMS 29 hükümlerini uygulamak suretiyle enflasyon muhasebesi uygulamasına karar verilmiştir.
Sonuç olarak geçerli para birimi TL olan işletmelerin finansal tabloları, 31 Aralık 2023 tarihi itibariyle Türk Lirası'nın genel satın alma gücündeki değişimlere göre TMS 29'a göre düzeltilir. Düzeltme, Türkiye genelinden türetilen TÜİK tarafından yayınlanan tüketici fiyat endeksi düzeltme katsayıları ile hesaplanır. (Konsolide) finansal tabloların yeniden düzenlenmesinde kullanılan son üç yıla ait endeksler ve düzeltme katsayıları aşağıdaki gibidir:
| Endeks | Düzeltme Katsayısı | Üç yıllık kümülatif enflasyon oranları |
|
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 1.859,38 | 1,00000 | 268% |
| 31 Aralık 2022 | 1.128,45 | 1,64773 | 156% |
| 31 Aralık 2021 | 686,95 | 2,70672 | 74% |
KGK'nın "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama Hakkında Uygulama Rehberi" uyarınca, işletmelerin 31 Aralık 2023 tarihinde sona eren finansal tabloları için karşılaştırmalı finansal tablonun açılış tutarları olan 1 Ocak 2022 tarihli finansal tablolar, açılış finansal durum tablosu olarak kabul edilmektedir.
1 Ocak 2022 tarihi itibarıyla enflasyon düzeltmesi yapılmamış geçmiş yıl kar tutarı 278.615.700 TL olup, TMS 29 kapsamında enflasyon düzeltmesi sonrası 31 Aralık 2023 satın alma gücüne getirilmiş haliyle 1 Ocak 2022 tarihli geçmiş yıl zararları tutarı 70.001.631 TL'dir.
TFRS, geçerli para birimi yüksek enflasyonlu olan bir işletmenin finansal tablolarının, ister tarihi maliyet ister cari maliyet yaklaşımına göre hazırlanmış olsun, TMS 29 gerekliliklerine göre yeniden düzenlenmesini ve para biriminin yer aldığı ekonomide her zaman yüksek enflasyon olduğu varsayımıyla geriye dönük olarak uygulanmasını gerektirir. TMS 29'daki temel ilke, yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimiyle raporlama yapan bir işletmenin finansal tablolarının, raporlama tarihindeki cari ölçüm birimi cinsinden raporlanması gerekliliğidir. Önceki dönem için karşılaştırmalı rakamlar, aynı cari ölçüm birimine göre yeniden düzenlenir.
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Grup'un yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama amacıyla yaptığı düzeltme işleminin ana unsurları aşağıdaki gibidir:
Grup'un geçerli para biriminin yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi olduğunu tespit ettiği ve önceki dönemde yüksek enflasyon olmadığı raporlama döneminde, Grup, sanki ekonomi her zaman yüksek enflasyonluymuş gibi TMS 29'un gerekliliklerini uygular. Bu nedenle, tarihi maliyet üzerinden ölçülen parasal olmayan kalemlerle ilgili olarak, Grup'un konsolide finansal tablolarında sunulan en erken dönemin başındaki açılış finansal durum tablosu, varlıkların elde edildiği tarihten ve yükümlülüklerin kabul edildiği veya üstlenildiği tarihten itibaren enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde yeniden düzenlenmelidir. Açılış finansal durum tablosunda cari tutarları üzerinden gösterilen parasal olmayan kalemler için bu düzeltme, cari değerlerinin belirlendiği tarihten raporlama dönemi sonuna kadar olan enflasyonun etkisini yansıtmalıdır.
Bu konsolide finansal tablolar, Grup'un geçerli para birimi olan Türk Lirası ("TL") cinsinden sunulmuştur.
Şirket'in finansal tabloları, TFRS'lere uygun olarak hazırlanmıştır. TFRS'ler; Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu'nun ("KGK") tarafından Türkiye Muhasebe Standartları ("TMS"), Türkiye Finansal Raporlama Standartları, TMS Yorumları ve TFRS Yorumları adlarıyla yayımlanan Standart ve Yorumları içermektedir.
İlişikteki konsolide finansal tablolar Sermaye Piyasası Kurulu'nun ("SPK") 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan II-14.1 sayılı "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği" ("Tebliğ") hükümleri uyarınca Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yürürlüğe konulmuş olan Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına ("TFRS"ler) uygun olarak hazırlanmıştır. TFRS'ler; KGK tarafından Türkiye Muhasebe
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Standartları ("TMS"), Türkiye Finansal Raporlama Standartları, TMS Yorumları ve TFRS Yorumları adlarıyla yayımlanan Standart ve Yorumları içermektedir.
Konsolide finansal tablolar, KGK tarafından 15 Nisan 2019 tarihinde yayımlanan "TFRS Taksonomisi Hakkında Duyuru" ile SPK tarafından yayımlanan Finansal Tablo Örnekleri ve Kullanım Rehberi'nde belirlenmiş olan formatlara uygun olarak SPK'nın finansal tablo ve dipnot formatları esas alınarak sunulmuştur.
Konsolide finansal tablolar Şirket Yönetim Kurulu tarafından 28 Mart 2024 tarihinde onaylanmıştır. Bu konsolide finansal tabloları Şirket Genel Kurulu'nun değiştirme, ilgili düzenleyici kurumların ise değiştirilmesini talep etme hakkı bulunmaktadır.
Yabancı para biriminde yapılan işlemler, işlemin gerçekleştiği tarihteki kurdan çevrilmiştir.
Yabancı para cinsinden olan parasal varlık ve yükümlülükler raporlama dönemi sonundaki kurlardan geçerli para birimine çevrilmiştir. Yeniden çevirimle oluşan yabancı para kur farkları genellikle kar veya zararda muhasebeleştirilir. Yabancı para cinsinden tarihi maliyetleriyle ölçülen parasal olmayan kalemler çevrilmemiştir.
Avro / TL ve ABD Doları / TL kurlarındaki senelik değişimler raporlama dönemi sonları itibariyle aşağıdaki gibidir:
| Para Birimi | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Avro / TL | 32,5739 | 19,9349 |
| ABD Doları / TL | 29,4382 | 18,6983 |
Muhasebe politikaları konsolide finansal tablolarda sunulan tüm dönemlerde, Grup tarafından tutarlı bir şekilde uygulanmıştır. Muhasebe politikalarında yapılan önemli değişiklikler geriye dönük olarak uygulanmakta ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenmektedir.
31 Aralık 2023 tarihli konsolide finansal tabloları hazırlanırken, muhasebe politikalarında değişiklik bulunmamaktadır.
Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığı cari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise, hem değişikliğin yapıldığı dönemde hem de gelecek dönemlerde, ileriye yönelik olarak uygulanır. Tespit edilen önemli muhasebe hataları geriye dönük olarak uygulanır ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenir.
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Aşağıda açıklanan muhasebe politikaları, konsolide finansal tablolarda sunulan tüm dönemlerde ve Grup'un tüm şirketleri tarafından tutarlı bir şekilde uygulanmıştır.
Grup işletme birleşmelerini, satın alınan faaliyetler ve varlıklar bütünü bir işletme tanımını karşıladığında ve kontrolün Grup'a transfer olduğu zaman satın alma yöntemi kullanarak muhasebeleştirir. Grup, belirli bir faaliyetler ve varlıklar bütününün bir işletme olup olmadığını belirlerken, faaliyetler ve varlıklar bütününün girdiler ve bu girdilere uygulanan süreçler olmak üzere iki temel unsura sahip olup olmadığını değerlendirir. Ancak, bir faaliyetler ve varlıklar bütününün bir işletme olarak değerlendirilebilmesi için, asgari olarak, bir girdi ve birlikte çıktı yaratma kabiliyetine önemli derecede katkıda bulunan asli bir süreç içermesi gerekir.
Grup, edinilen faaliyetler ve varlıklar bütününün bir işletme olup olmadığının basitleştirilmiş bir şekilde değerlendirilmesine izin veren isteğe bağlı bir "yoğunluk testi" düzenleme seçeneğine sahiptir. Yoğunluk testi, tüm edinilen brüt varlıkların gerçeğe uygun değerinin tek bir tanımlanabilir varlıkta veya benzer tanımlanabilir varlık grubunda önemli ölçüde yoğunlaşması durumunda karşılanır.
Satın almada transfer edilen bedel genel olarak satın alınan tanımlanabilir net varlıklarda olduğu gibi gerçeğe uygun değeri ile muhasebeleştirilir. Ortaya çıkan şerefiye yıllık olarak değer düşüklüğü için test edilir. Pazarlıklı satın almadan ortaya çıkan kazanç veya kayıp hemen kar veya zararda muhasebeleştirilir. İşletme birleşmesiyle bağlantılı olarak Grup'un katlandığı, borçlanma senetleri veya hisse senedine dayalı menkul kıymetler ihraçlarıyla ilişkili giderler dışındaki işlem maliyetleri tahakkuk ettiğinde giderleştirilir. Satın alma bedeli; var olan ilişkilerin kapatılmasıyla ilgili tutarları içermez. Bu tutarlar genelde kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Herhangi bir ödenecek koşullu bedel birleşme tarihindeki gerçeğe uygun değeri ile muhasebeleştirilir. Eğer finansal araç tanımını karşılayan koşullu bedel özkaynak kalemi olarak sınıflanırsa yeniden ölçümü yapılmaz ve özkaynaklarda muhasebeleştirilir. Aksi takdirde, koşullu bedelin gerçeğe uygun değeri üzerinde sonradan meydana gelen değişimler kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Eğer edinilen işletme çalışanlarının geçmiş hizmetleriyle ilgili ellerinde tuttukları hisse bazlı ödeme haklarının (edinilenin hakları) yeni bir hisse bazlı ödeme hakkıyla (yenileme hakları) değiştirilmesi söz konusu ise değiştirilen hakların piyasa temelli ölçümünün tamamı veya bir kısmı işletme birleşmesi kapsamındaki satın alma maliyetine eklenir. Bu tutar, yenilenen hakların birleşme öncesi hizmetlerle ilişkilendirildiği ölçüde ve yenileme haklarının piyasa temelli ölçümü ile edinilenin haklarının piyasa temelli ölçümü karşılaştırılması ile belirlenir.
Bağlı ortaklıklar, Grup tarafından kontrol edilen işletmelerdir. Grup yatırım yapılan bir işletmeyi değişken getirilerine maruz kaldığı ya da bu değişken getiriler üzerınde hak sahibi olduğu ve bu getirileri yatırım yapılan işletme üzerindeki gücüyle etkileme imkanına sahip olduğu durumda yatırım yapılan işletmeyi kontrol etmektedır. Bağlı ortaklıkların finansal tabloları kontrolün başladığı ve kontrolün sona erdiği tarihe kadar konsolide finansal tablolara dahil edilmektedir.
Aşağıdaki tablo 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla bağlı ortaklığı ve bu ortaklığın sermaye yapısını göstermektedir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Konya Hazır Beton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi |
||
| (Konya Beton) |
% 100 | % 100 |
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Kontrol gücü olmayan paylar, bağlı ortaklığın satın alınma tarihindeki net varlık değerinin oransal tutarı üzerinden ölçülmektedir.
Grup'un bağlı ortaklıklardaki paylarında kontrol kaybıyla sonuçlanmayan değişiklikler, özkaynağa ilişkin işlem olarak muhasebeleştirilir.
Grup, bağlı ortaklık üzerindeki kontrolünü kaybetmesi durumunda, bağlı ortaklığın varlık ve yükümlülüklerini, kontrol gücü olmayan paylarını ve bağlı ortaklıkla ilgili diğer özkaynaklar altındaki tutarları kayıtlarından çıkarır. Bundan kaynaklanan kazanç veya kayıplar kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Önceki bağlı ortaklığında kalan paylar kontrolün kaybedildiği gün itibarıyla gerçeğe uygun değerleri üzerinden ölçülür.
Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlardaki paylar iştirak payları içerir.
İştirakler, Grup'un işletmenin finansal ve faaliyet politikaları üzerinde tek başına ya da müşterek kontrol yetkisine sahip bulunmamakla birlikte önemli etkiye sahip olduğu işletmelerdir. İş ortaklığı, Grup'un anlaşmaya ilişkin varlıklar üzerinde haklara ve borçlara ilişkin yükümlülüklere sahip olmasından ziyade anlaşmanın net varlıkları üzerinde haklara sahip olmasından dolayı ortak kontrole sahip olduğu anlaşmalardır.
İştirakler ve iş ortaklığı, özkaynak yöntemi ile muhasebeleştirilir. İlk olarak, yatırım maliyeti işlem maliyetlerini de içeren maliyet değeri ile kaydedilir. İlk kayıtlara alınmasından sonraki dönemde, konsolide finansal tablolar, önemli etkisinin veya müşterek kontrolün bittiği tarihe kadar, Grup'un özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelirindeki payını içerir.
Aşağıdaki tablo 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla iştirakleri ve sermaye yapılarını göstermektedir:
| 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Sigma Beton Laboratuar Hizmet Ticaret | ||
| Limited Şirketi (Sigma) | % 50 | % 50 |
| Çözüm Endüstriyel Atık İşleme Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (Çözüm Atık) |
%50 | % 50 |
Konsolide finansal tabloların hazırlanması aşamasında grup içi bakiyeler, işlemler ve grup içi işlemlerden kaynaklanan gerçekleşmemiş gelirler ve giderler karşılıklı olarak silinmektedir. Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar ile yapılan işlemlerden kaynaklanan gerçekleşmemiş gelirler, Grup'un yatırımdaki payı oranında yatırımdan silinmektedir. Herhangi bir değer düşüklüğü söz konusu değil ise gerçekleşmemiş zararlar da gerçekleşmemiş gelirlerle aynı şekilde silinmektedir.
Yabancı para biriminde yapılan işlemler, Grup şirketlerinin geçerli para birimlerine işlemin gerçekleştiği tarihteki kurdan çevrilmiştir.
Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Yabancı para cinsinden olan parasal varlık ve yükümlülükler raporlama dönemi sonundaki kurlardan geçerli para birimine çevrilmiştir. Gerçeğe uygun değerleriyle ölçülen yabancı para, parasal olmayan varlıklar ve yükümlülükler, gerçeğe uygun değerin yabancı para cinsinden tespit edildiği tarihteki kurdan geçerli para birimine çevrilir. Yeniden çevrimle oluşan yabancı para kur farkları genellikle kar veya zararda muhasebeleştirilir. Yabancı para cinsinden tarihi maliyetiyle ölçülen parasal olmayan kalemler, işlemin gerçekleştiği tarihteki kurdan çevrilmiştir.
Aşağıdaki kalemlerin yeniden çevrimiyle oluşan yabancı para kur farkları diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilir:
TFRS 15 uyarınca müşterilerle yapılan tüm sözleşmeler için hasılatın muhasebeleştirilmesinde beş aşamalı yaklaşım izlenir.
Bir sözleşme ancak yasal olarak uygulanabilir, tahsilatı gerçekleştirilebilir, mal ve hizmetlere ilişkin haklar ve ödeme koşulları tanımlanabilir olduğunda sözleşmenin ticari öze sahip olması, sözleşmenin taraflarca onaylanması ve taraflarca yükümlülüklerinin yerine getirilmesi taahhüt edilmesi şartlarının tamamının karşılanması durumunda, bu sözleşme TFRS 15 kapsamında değerlendirilir.
Sözleşmeler tek bir ticari paket olarak müzakere edildiğinde ya da bir sözleşmede diğer sözleşme ile mallara veya hizmetlere (ya da malların veya hizmetlerin bir kısmına) bağlı olması durumunda, sözleşmeler kapsamında tek bir yükümlülük olduğunda, Şirket sözleşmeleri tek bir sözleşme olarak değerlendirir.
Şirket, "edim yükümlülüğünü" hasılatın muhasebeleştirilmesi için bir hesap birimi olarak tanımlar. Şirket müşteriyle yaptığı bir sözleşmede taahhüt ettiği mal veya hizmetleri değerlendirir ve aşağıdakilerden birini devretmeye yönelik müşteriye verdiği her bir taahhüdü bir edim yükümlülüğü olarak belirler:
(a) Farklı bir mal veya hizmeti (veya bir mal veya hizmetler paketini) ya da
(b) Büyük ölçüde benzerlik gösteren ve müşteriye devir şekli aynı olan farklı bir mal veya hizmetler serisini.
Şirket, sözleşmede yer alan bir mal veya hizmeti, sözleşmedeki diğer taahhütlerden ayrı bir şekilde tanımlayabiliyor ve müşterinin söz konusu mal veya hizmetten tek başına veya kullanımına hazır diğer kaynaklarla birlikte faydalanmasını sağlıyor ise farklı bir mal veya hizmet olarak tanımlar. Bir sözleşme, esas olarak aynı olan bir dizi farklı mal veya hizmet sunma taahhüdünü içerebilir. Sözleşme başlangıcında, bir işletme mal veya hizmet serisinin tek bir edim yükümlülüğü olup olmadığını belirler.
Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Şirket, işlem fiyatını belirlemek için sözleşme kapsamındaki yükümlülüğünü yerine getirdikten sonra ne kadarlık bir tutarı elde etmeyi beklediğini değerlendirir. Değerlendirme yapılırken, sözleşmenin değişken tutarlara ilişkin unsurları ve önemli bir finansman bileşeni içerip içermediğini göz önünde bulundurur.
Şirket, taahhüt edilen mal veya hizmetin nakit satış fiyatını yansıtan tutarı, önemli bir finansman bileşeninin etkisi için ödemesi taahhüt edilen tutar ile gözden geçirir. Pratik bir uygulama olarak, Şirket, sözleşmenin başlangıcında, müşteri ödemesi ile mal veya hizmetlerin transferi arasındaki sürenin bir yıl veya daha kısa olmasını beklemesi durumunda, önemli bir finansman bileşeninin etkilerine ilişkin işlem fiyatını düzeltmeyebilir. Şirket'in dönem içinde yerine getirdiği yükümlülükler ile alınan avansların ve ödeme planının geniş ölçüde uyumlu olduğu durumlarda, Şirket, yükümlülüğü yerine getirmesi ile ödeme arasındaki sürenin asla 12 aydan fazla olmayacağını değerlendirmektedir.
Şirket, fiyat imtiyazları, teşvikler, performans primleri, fiyat ayarlama maddeleri, cezalar, iskontolar veya benzeri değişken bedellere neden olabilecek kalemlerin müşteri sözleşmesinde var olup olmadığını tespit eder.
Farklı mal veya hizmetler tek bir sözleşmeye göre teslim edilmesi durumunda, sözleşme bedeli ayrı mal veya hizmetlerin (farklı edim yükümlülükleri) nispi tek başına satış fiyatlarına dayalı olarak dağıtılır. Doğrudan gözlemlenebilir tek başına satış fiyatları mevcut değilse, sözleşmelerdeki toplam bedel, beklenen maliyet artı kar marjı bazında dağıtılır.
Şirket, aşağıdaki koşullardan herhangi biri yerine getirildiğinde hasılatı zamana yayılı olarak muhasebeleştirir:
Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Şirket tarafından sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi için mutlaka katlanılması gereken maliyetin, söz konusu sözleşme kapsamında elde edilmesi beklenen ekonomik faydayı aştığı durumlarda TMS 37 "Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar" standardı uyarınca bir karşılık ayırmaktadır.
Şirket, ek bir mal veya hizmet sunma taahhüdü verdiği takdirde, sözleşme değişikliğini ayrı bir sözleşme olarak kabul eder. Mevcut sözleşmenin feshi ve yeni bir sözleşmenin oluşturulması durumunda, sunulan mal veya hizmetler farklıysa ilgili değişiklikler muhasebeleştirir. Sözleşmede yapılan değişiklik, ayrı mal veya hizmet oluşturmazsa, işletme, ilk sözleşme ile birlikte, ek mallar veya hizmetler ilk sözleşmenin bir parçasıymış gibi birleştirerek muhasebeleştirir.
Grup'un hasılat elde ettiği gelir unsurları üretimini gerçekleştirdiği çimento ve hazır beton ürünlerinin satışından oluşmaktadır. Grup, üretmiş olduğu ürünlerin kontrolünü müşterisine devrederek edim yükümlülüğünü yerine getirdiğinde veya getirdikçe hasılatı finansal tablolara almaktadır.
Şirket mikser, beton pompası vb iş makinalarından kiralama yaparak kira gelirleri elde etmektedir.
Şayet Grup, bir işlemde ana şirket değil de aracı bir şirket gibi hareket ederse muhasebeleştirilen hasılat; Grup tarafından elde edilen net komisyon tutarıdır.
Finansman geliri, finansman amacıyla kullanılan döngünün bir parçasını oluşturan banka mevduat faiz gelirlerinden, yatırım yapılan fonlardan elde edilen faiz gelirlerinden, ilişkili taraflardan alacaklardan, finansal varlık ve yükümlülüklerin (ticari alacaklar ve borçlar dışındaki) üzerindeki kur farkı gelirlerinden ve türev araçlardan oluşan ve kar veya zarara kaydedilen kazançlardan oluşmaktadır.
Finansman giderleri, banka kredilerinin faiz giderlerini, kredi kartları ile teminat mektupları komisyon giderlerini, finansal varlık ve yükümlülüklerin (ticari alacaklar ve borçlar dışındaki) üzerindeki kur farkı giderlerini ve türev araçlardan oluşan ve kar veya zarara kaydedilen kazançlarını içerir. Bir varlığın iktisabı, inşaatı ya da üretimi ile doğrudan ilişkilendirilemeyen borçlanma maliyetleri etkin faiz oranı kullanılarak konsolide kar veya zarar içerisinde muhasebeleştirilmiştir.
Finansal varlık ve yükümlülüklerin (ticari alacaklar ve borçlar dışındaki) üzerindeki kur farkı gelir ve giderleri kur farkı hareketlerinin net pozisyonuna göre finansman gelirleri veya finansman giderleri içerisinde net olarak raporlanır. Ticari alacaklar ve borçların üzerindeki kur farkı ve reeskont gelirleri esas faaliyetlerden diğer gelirler içerisinde, kur farkı ve reeskont giderleri ise esas faaliyetlerden diğer giderler içerisinde raporlanır.
Faiz geliri etkin faiz yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilir. Temettü gelirleri Grup'un ödemeyi almayı hak kazandığı tarihte kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Faiz geliri etkin faiz yöntemi kullanılarak hesaplanır. Bu gelir, aşağıdakiler dışında, finansal varlığın brüt defter değerine etkin faiz oranı uygulanarak hesaplanır:
(a) Satın alındığında veya oluşturulduğunda kredi-değer düşüklüğü bulunan finansal varlıklar. Bu tür finansal varlıklar için işletme, ilk defa finansal tablolara alınmasından itibaren, finansal varlığın itfa edilmiş maliyetine krediye göre düzeltilmiş etkin faiz oranını uygular.
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
(b) Satın alındığında veya oluşturulduğunda kredi-değer düşüklüğü bulunan finansal varlık olmayan ancak sonradan kredi-değer düşüklüğüne uğramış finansal varlık haline gelen finansal varlıklar. Bu tür finansal varlıklar için işletme, sonraki raporlama dönemlerinde, varlığın itfa edilmiş maliyetine etkin faiz oranını uygular.
Bir raporlama döneminde finansal varlığın itfa edilmiş maliyetine etkin faiz yöntemi uygulayarak faiz gelirini hesaplayan bir işletme, finansal araçtaki kredi riskinin finansal varlık artık kredi-değer düşüklüğüne uğramış olarak nitelendirilmeyecek şekilde iyileşmesi ve bu iyileşmenin tarafsız olarak meydana gelen bir olayla ilişkilendirilebilmesi durumunda (borçlunun kredi derecesindeki bir artış gibi), sonraki raporlama dönemlerindeki faiz gelirini brüt defter değerine etkin faiz oranını uygulayarak hesaplar.
Çalışanlara sağlanan kısa vadeli fayda yükümlülükler ilgili hizmet verildikçe giderleştirilir.
Çalışanlarının geçmiş hizmetleri sonucunda Grup'un yasal veya zımni kabulden doğan, ödemekle yükümlü olduğu ve bu yükümlülüğün güvenilir olarak tahmin edilebildiği durumlarda kısa vadeli nakit prim ve ikramiye kapsamında ödenmesi beklenen tutarlar için bir yükümlülük kaydedilir.
Türkiye'de geçerli İş Kanunu'na göre iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde çalışanlar tarafından hak edilen fakat kullanılmayan yıllık izin sürelerine ait ücreti sözleşmenin sona erdiği tarihteki brüt ücreti ve sözleşmeye bağlı diğer menfaatlerin toplamı üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödemekle yükümlüdür. Kullanılmayan izin karşılığı tüm çalışanların hak ettikleri ancak raporlama tarihi itibarıyla henüz kullanmadıkları izin günlerine denk gelen iskonto edilmemiş toplam yükümlülük tutarıdır. Kullanılmamış izin haklarından doğan yükümlülükler hak kazanıldıkları dönemlerde tahakkuk edilir.
Türkiye'deki mevcut iş kanunu gereğince, Grup, çalışanların emeklilik, askerlik ya da ölüm gibi nedenlerden işten ayrılan 1 yılı doldurmuş çalışanlarına belirli miktarlarda ödeme yapmakla yükümlüdür. Kıdem tazminatı karşılığı 30 gün bazında Grup'un çalışanlarının emekli olması durumunda gelecekteki tahmini muhtemel yükümlülüğünün bugünkü değerini ifade etmektedir. Kıdem tazminatı karşılığı, tüm çalışanlar bu tür bir ödemeye tabi tutulacakmış gibi hesaplanmış olup konsolide finansal tablolarda tahakkuk esası ile yansıtılmıştır. Kıdem tazminatı karşılığı, Hükümet tarafından açıklanan kıdem tazminatı tavanına göre hesaplanmıştır. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla kıdem tazminatı tavanı 15.371,40 TL tutarındadır (31 Aralık 2022: 8.284,51 TL). Dipnot 17'de açıklandığı üzere, Grup yönetimi kıdem tazminatı karşılığı hesaplaması için profesyonel bir aktüerya şirketinden hizmet almaktadır. Aktüerya şirketi hesaplamayı TMS 19'a uygun olarak gerçekleştirmektedir.
Tüm aktüeryal kazanç ve kayıplar diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilir.
Gelir vergisi gideri, dönem vergisi ve ertelenmiş vergi toplamından oluşur. Gelir vergisi işletme birleşmeleri veya doğrudan özkaynaklar veya diğer kapsamlı gelir ile ilişkilendirilenler dışında kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Dönem vergisi cari yılda vergiye konu kar veya zarar üzerinden beklenen vergi yükümlülüğü veya alacağıdır ve geçmiş yıllardaki vergi yükümlülükleri ile ilgili düzeltme kayıtlarını da içerir.
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Raporlama dönemi sonu itibarıyla yürürlükte olan veya yürürlüğe girmesi kesine yakın olan vergi oranları dikkate alınarak hesaplanır. Dönem vergi yükümlülüğü aynı zamanda temettü dağıtım bildirimlerinden kaynaklanan vergi yükümlülüklerini de içerir.
Cari vergi varlığı ve yükümlülüğü mahsuplaştırılması sadece belirli şartlar sağlandığında yapılabilir.
Ertelenmiş vergi, varlık ve yükümlülüklerin finansal tablolarda yer alan defter değerleri ile vergi matrahında kullanılan değerleri arasındaki geçici farklar üzerinden hesaplanır. Aşağıdaki durumlarda meydana gelen geçici farklar için ertelenmiş vergi muhasebeleştirilmez:
Kullanılmamış geçmiş yıl mali zararları, vergi avantajları ve indirilebilir geçici farklar için ilerideki dönemde bunların mahsup edilmesine yeterli olacak tutarda vergilendirilebilir kar elde edileceğinin muhtemel olması halinde ertelenmiş vergi varlığı muhasebeleştirilir. Vergilendirilebilir kar Grup'taki her bir bağlı ortaklığa ait iş planlarına göre belirlenir. Ertelenmiş vergi varlıkları her raporlama tarihinde gözden geçirilir ve ileriki dönemde vergiye tabi kar elde etmesinin muhtemel olması halinde bu tutarlarla sınırlı olmak üzere önceden muhasebeleştirilmeyen ertelenmiş vergi varlığı muhasebeleştirilir.
Grup, ertelenmiş vergi borçlarını ve ertelenmiş vergi varlıklarını, varlıklarının defter değerlerini ne şekilde geri kazanacağı veya borçlarını ne şekilde ödeyeceği ile ilgili raporlama dönemi sonundaki beklentilerinin vergisel sonuçlarıyla tutarlı bir şekilde ölçer.
Ertelenmiş vergi varlığı ve ertelenmiş vergi yükümlülüğü mahsuplaştırılması sadece belirli şartlar sağlandığında yapılabilir.
Stoklar, maliyet ve net gerçekleşebilir değerin düşük olanıyla değerlenir. Stok maliyetleri ağırlıklı ortalama yöntemiyle belirlenir ve stokların satın alma maliyetini, üretim veya dönüştürme maliyetlerini ve stokların mevcut durumuna ve konumuna getirilmesi için katlanılan diğer maliyetleri içerir. Üretimi gerçekleşmiş mamul ve yarı mamullerde maliyet, normal üretim kapasitesine uygun oranda genel üretim giderlerini de içerir.
Maddi duran varlıklar, borçlanma maliyetlerini de içeren maliyet değerlerinden, birikmiş amortisman ve her türlü değer düşüklüğü karşılığı düşülerek ölçülürler. 1 Ocak 2005 tarihinden önce satın alınan maddi duran varlıkların maliyetleri, 31 Aralık 2004 tarihi itibarıyla enflasyonun etkilerine göre düzeltilmiştir.
Maddi duran varlıkları oluşturan parçalar farklı yararlı ömürlere sahip olduğunda bunlar maddi duran varlığın ayrı kısımları (önemli parçaları) olarak muhasebeleştirilir.
Bir maddi varlığın elden çıkartılmasıyla oluşan kazanç veya kayıplar, kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Sonradan yapılan harcamalar sadece bu harcamalar sonucunda ileride oluşacak ekonomik faydaların Grup'a aktarılmasının mümkün olduğu durumlarda aktifleştirilebilir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Maddi duran varlık kalemleri, hali hazırda kullanılabilir oldukları veya Grup tarafından inşa edilen varlıklar için bu varlıkların tamamlandığı ve kullanıma hazır hale geldikleri gün itibarıyla amortismana tabi tutulurlar. Amortisman, maddi duran varlık kalemlerinin maliyetlerinden tahmini kalıntı değerlerinin düşülmesinden sonra, bu kalemlerin tahmini yararlı ömürleri boyunca doğrusal yöntem ile hesaplanmaktadır. Amortisman, başka bir varlığın defter değerine dahil edilmediği sürece, genellikle kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Kiralanan varlıklar, Grup kiralanan varlığın mülkiyetini kiralama sonunda makul bir kesinlikte üzerine almayacaksa, varlığın kiralama süresi ile yararlı ömürden kısa olanı üzerinden amortismana tabi tutulur. Arazi amortismana tabi değildir.
Cari ve karşılaştırmalı dönemlerde önemli maddi duran varlık kalemlerinin tahmin edilen yararlı ömürler aşağıdaki gibidir:
| Binalar | 5 - 50 yıl |
|---|---|
| Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri | 5 - 25 yıl |
| Makina, Tesis ve Cihazlar | 5 - 25 yıl |
| Taşıtlar | 4 - 15 yıl |
| Demirbaşlar | 3 - 25 yıl |
Amortisman yöntemleri, yararlı ömürler ve kalıntı değerler her raporlama tarihi itibarıyla gözden geçirilir ve gerektiğinde düzeltilir.
Grup tarafından satın alınmış ve belirli bir yararlı ömre sahip diğer maddi olmayan duran varlıklar maliyetlerinden birikmiş itfa payları ve varsa birikmiş değer düşüklükleri çıkarılarak ölçülür.
Sonradan oluşan maliyetler, yalnızca ilişkili oldukları maddi olmayan duran varlıkların gelecekteki ekonomik faydasını arttırıcı bir etkiye sahipse aktifleştirilir. Diğer tüm harcamalar, içsel olarak üretilen şerefiye ve ticari markalar da dahil olmak üzere oluştukları zaman kar veya zararda muhasebeleştirilir.
İtfa payları, maddi olmayan duran varlık kalemlerinin maliyetlerinden tahmini kalıntı değerlerinin düşülmesinden sonra, bu kalemlerin tahmini yararlı ömürleri boyunca doğrusal yöntem ile hesaplanmaktadır ve genellikle kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Tahmin edilen yararlı ömürler 2-15 yıl arasında değişkenlik göstermektedir.
İtfa yöntemleri, yararlı ömürler ve kalıntı değerler her raporlama tarihi itibarıyla gözden geçirilir ve gerektiğinde düzeltilir.
Grup, ticari alacakları ve borçlanma araçlarını oluştukları tarihte kayıtlarına almaktadır. Grup bütün diğer finansal varlık ve yükümlülükleri sadece ve sadece, ilgili finansal aracın sözleşmeye bağlı koşullarına taraf olduğu işlem tarihinde muhasebeleştirmektedir.
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Gerçeğe uygun değer (GUD) değişimleri kar veya zarara yansıtılanlar dışındaki finansal varlıkların (önemli bir finansman bileşenine sahip olmayan ticari alacaklar haricinde) ve finansal yükümlülüklerin ilk ölçümünde, bunların edinimiyle veya ihracıyla doğrudan ilişkilendirilebilen işlem maliyetleri de
GUD'e ilave edilerek ölçülür. Önemli bir finansman bileşenine sahip olmayan ticari alacaklar, ilk muhasebeleştirmede işlem bedeli üzerinden ölçülür.
İlk defa finansal tablolara alınırken, bir finansal araç belirtilen şekilde sınıflandırılır; itfa edilmiş maliyetinden ölçülenler; GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülenler- borçlanma araçlarına yapılan yatırımlar, GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülenler- özkaynak araçlarına yapılan yatırımlar veya GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülenler.
Finansal araçlar ilk muhasebeleştirilmelerini müteakip, Grup finansal varlıkların yönetimi için kullandığı işletme modelini değiştirmediği sürece yeniden sınıflandırılmaz.
Finansal varlıklar, Grup, finansal varlıkları yönetmek için işletme modelini değiştirmediği sürece ilk muhasebeleştirilmesinden sonra yeniden sınıflandırılmaz. Bu durumda, etkilenen tüm finansal varlıklar, işletme modelindeki değişikliği izleyen ilk raporlama döneminin ilk gününde yeniden sınıflandırılır.
Bir finansal varlık, aşağıdaki her iki şartın birden sağlanması ve GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak sınıflandırılmaması durumunda itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülür:
Yukarıda belirtilen itfa edilmiş maliyeti üzerinden ya da GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülmeyen tüm finansal varlıklar GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülür. Bunlar, tüm türev finansal varlıkları da içermektedir. Finansal varlıkların ilk defa finansal tablolara alınması sırasında, finansal varlıkların farklı şekilde ölçümünden ve bunlara ilişkin kazanç veya kayıpların farklı şekilde finansal tablolara alınmasından kaynaklanacak bir muhasebe uyumsuzluğunu ortadan kaldırması veya önemli ölçüde azaltması şartıyla bir finansal varlığın geri dönülemez bir şekilde GUD değişimi kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak tanımlanabilir.
Grup, iş modelinin varlıkların yönetilme şeklini ve yönetime sağlanan bilgiyi en iyi şekilde yansıtması amacıyla bir finansal varlığın portföy düzeyinde elde tutulma amacını değerlendirmektedir. Ele alınan bilgiler şunları içerir:
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Finansal varlıkların finansal durum tablosu dışı bırakılmaya uygun olmayan işlemlerde üçüncü taraflara devredilmesi, Grup'un varlıklarını finansal tablolarında sürekli olarak muhasebeleştirmesiyle tutarlı olarak bu amaçla satış olarak kabul edilmez.
Alım satım amacıyla elde tutulan veya GUD esas alınarak yönetilen ve performansı bu esasa göre değerlendirilen finansal varlıklar, GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak sınıflandırılır. Finansal varlıklar – Sadece anapara ve anapara bakiyesine ilişkin faiz ödemelerini içeren sözleşmeye bağlı nakit akışları olup olmadığının değerlendirilmesi
Bu değerlendirme amacıyla, anapara, finansal varlığın ilk defa finansal tablolara alınması sırasındaki GUD'idir. Faiz; paranın zaman değeri, belirli bir zaman dilimine ilişkin anapara bakiyesine ait kredi riski, diğer temel borç verme risk ve maliyetleri (örneğin, likidite riski ve yönetim maliyetleri) ile kar marjından oluşur.
Sözleşmeye bağlı nakit akışlarının sadece anapara ve anapara bakiyesine ilişkin faiz ödemelerini içeren sözleşmeye bağlı nakit akışları olup olmadığının değerlendirilmesinde, Grup sözleşmeye bağlı nakit akışlarının özelliklerini esas alır. Bu değerlendirme, finansal varlığın bu koşulu yerine getirmeyecek şekilde sözleşmeye bağlı nakit akışlarının zamanlamasını veya tutarını değiştiren sözleşme şartlarını içerip içermediğinin değerlendirilmesini gerektirir. Bu değerlendirmeyi yaparken, Grup aşağıdakiler dikkate alır:
Erken ödeme özelliği, sözleşmenin vadesinden önce sonlandırıldığı durumlarda makul bir bedel içeren peşin ödenen tutarları büyük ölçüde anaparanın ve anapara bakiyesine ilişkin faizlerin ödenmemiş tutarını yansıtıyorsa sadece anapara ve anapara bakiyesine ilişkin faiz ödemeleri kriteriyle tutarlıdır.
Ayrıca, (i) finansal varlık sözleşmeye bağlı nominal değeri üzerinden primli veya iskontolu olarak alınmışsa, (ii) sözleşmenin vadesinden önce sonlandırıldığı durumlarda makul bir ek bedel ödemesini içeren peşin ödenen tutarlar büyük ölçüde sözleşmeye bağlı nominal değeri ve tahakkuk eden (ancak ödenmemiş) faizi yansıtıyorsa ve (iii) ilk muhasebeleştirmede erken ödeme özelliğinin GUD'inin önemsiz olması durumunda, bu kritere uygun olduğu kabul edilir.
Finansal varlıklar – Sonraki ölçümden kaynaklanan kazanç veya kayıplar
| GUD farkı kar/zarara yansıtılarak ölçülen finansal varlıklar |
Bu varlıklar sonraki ölçümlerinde GUD'leri üzerinden ölçülür. Herhangi bir faiz veya temettü geliri dahil olmak üzere, bunlarla ilgili net kazançlar ve kayıplar kar veya zararda muhasebeleştirilir. Riskten korunma aracı olarak tanımlanan türevler için aşağıdaki (v) bölümüne bakınız. |
|---|---|
| İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen finansal varlıklar |
Bu varlıklar sonraki ölçümlerinde etkin faiz yöntemi kullanılarak itfa edilmiş maliyetinden ölçülür. İtfa edilmiş maliyetleri varsa değer düşüklüğü zararları tutarı kadar azaltılır. Faiz gelirleri yabancı para kazanç ve kayıpları ve değer düşüklükleri kar veya zararda muhasebeleştirilir. Bunların finansal durum tablosu dışı bırakılmasından kaynaklanan kazanç veya kayıplar kar veya zararda muhasebeleştirilir. |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Finansal yükümlülükler itfa edilmiş maliyetinden ölçülen ve GUD farkı kar veya zarara yansıtılan olarak sınıflandırılır.
Bir finansal yükümlülük, alım satım amaçlı elde tutulan tanımını karşılaması durumunda GUD farkı kar veya zarara yansıtılan olarak sınıflandırılır. Finansal yükümlülük, türev araç olması ya da ilk kez kayda alınması sırasında bu şekilde tanımlanması durumunda alım satım amaçlı elde tutulan finansal yükümlülük olarak sınıflandırılır. GUD'i kar veya zarara yansıtılan finansal yükümlükler, GUD'leri ile ölçülürler ve faiz giderleri de dahil olmak üzere, net kazanç ve kayıplar kar veya zararda muhasebeleştirilir. Diğer finansal yükümlülükler, ilk kayıtlara alınmalarını takiben gelecekteki anapara ve faiz nakit akışlarının etkin faiz oranları ile itfa edilmiş maliyet değerleri üzerinden değer düşüklükleri indirilerek ölçülür. Faiz giderleri ve kur fakları kar veya zararda muhasebeleştirilir. Bu yükümlülükler kayıtlardan çıkarılmasıyla oluşan kazanç veya kayıplar, kar veya zararda muhasebeleştirilir. Riskten korunma aracı olarak tanımlanan türevler için aşağıdaki (v) bölümüne bakınız.
Grup, finansal varlıklarla ilgili nakit akışlarına ilişkin sözleşmeden doğan hakların süresi dolduğunda veya bu finansal varlığın mülkiyetinden kaynaklanan bütün risk ve getirilerinin sahipliğini önemli ölçüde devrettiğinde veya bu finansal varlığın mülkiyetinden kaynaklanan bütün risk ve yararları ne önemli ölçüde devretmiş ne de önemli ölçüde elinde bulundurmakta olması durumunda, ilgili finansal varlık üzerinde kontrol sahibi olmaya devam etmiyorsa söz konusu finansal varlığı kayıtlarından çıkarır.
Grup, bir finansal varlığın mülkiyetinden kaynaklanan bütün risk ve yararları önemli ölçüde elinde bulundurmaya devam etmesi durumunda, ilgili finansal varlığı finansal durum tablosuna kayıtlara almaya devam eder.
Grup, bir finansal yükümlülük sadece ve sadece, ilgili yükümlülüğe ilişkin borç ortadan kalktığı veya iptal edildiği zaman finansal durum tablosundan çıkarır. Ayrıca, mevcut bir finansal yükümlülüğün koşullarında veya nakit akışlarında önemli bir değişiklik yapılması durumunda da Grup bir finansal yükümlülüğü finansal durum tablosundan çıkarır. Bunun yerine, değiştirilmiş şartlara dayanarak GUD'i üzerinden yeni bir finansal yükümlülük muhasebeleştirilmesini gerektirir.
Finansal yükümlülüğün kayıtlarından çıkartılmasında, defter değeri ile bu yükümlülüğe ilişkin olarak ödenen tutar (devredilen her türlü nakit dışı varlık veya üstlenilen her türlü yükümlülük de dâhil) arasındaki fark, kar veya zarar olarak finansal tablolara alınır.
Grup, finansal varlık ve yükümlülüklerini, sadece ve sadece netleştirme için yasal bir hakkı olduğunda ve işlemi net bazda gerçekleştirmek veya varlığın gerçekleşmesi ile yükümlülüğün yerine getirilmesini eş zamanlı yapma niyetinin bulunması durumunda netleştirmekte ve net tutarı finansal tablolarında göstermektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Grup yabancı para cinsinden ve faiz oranı riskinden korunma amaçlı türev finansal araçlar kullanmaktadır. Saklı türev araçlar, ana sözleşmeden ayrılır ve ana sözleşme finansal bir varlık değilse ve belirli kriterleri karşıladığında ayrı olarak muhasebeleştirilir. Türev araçlar ilk muhasebeleştirilmesinde, GUD'inden muhasebeleştirilir.
Korunma ilişkisinin başlangıcında, Grup korunma ilişkisine ve işletmenin korunma işleminde bulunmasına neden olan risk yönetimi amacına ve stratejisine ilişkin bir belgelendirme yapmaktadır. Grup ayrıca korunan kalemin nakit akışlarındaki değişikliklerin ve korunma aracının birbirini mahsup etmesinin beklenip beklenmediği içerek şekilde korunan kalem ile korunma aracı arasındaki ekonomik ilişkiyi belgelendirir.
Bir türev araç nakit akış riskinden korunma aracı olarak tasarlanmışsa türev aracın GUD'indeki değişimin etkin kısmı diğer kapsamlı gelir içerisinde muhasebeleştirilir ve özkaynaklar altında finansal riskten korunma yedeği içerisinde gösterilir. Türevin GUD'indeki değişimin etkin olmayan kısmı doğrudan kar veya zararda muhasebeleştirilir. Diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilen korunma ilişkisinin başlangıcından itibaren bugünkü değer esasına göre belirlenen türev aracın GUD'indeki değişimin etkin kısmı, korunma aracının GUD'deki değişimin birikmiş etkisi ile sınırlıdır.
Grup nakit akış riskinden korunma ilişkisinde forward sözleşmesinin yalnızca spot unsurundaki değer değişimini korunma aracı olarak tanımlar.
Vadeli döviz alım-satım sözleşmelerinin ("forward unsuru") forward değerinin GUD'indeki değişim, finansal riskten korunma maliyeti olarak özkaynaklarda ayrı bir bileşen olarak riskten korunma fonu olarak muhasebeleştirilir.
Korunan bir tahmini işlemin; daha sonradan finansal olmayan bir varlık veya yükümlülüğün finansal tablolara alınmasıyla sonuçlanması durumunda riskten korunma fonunda biriken tutar ve finansal riskten korunma maliyeti doğrudan finansal olmayan varlık veya yükümlülüğün başlangıç maliyetine dahil edilir. Diğer tüm korunan tahmini işlemler için, riskten korunma fonunda biriken tutar ve finansal riskten korunma maliyeti korunan gelecekteki tahmini nakit akışlarının kar veya zararı etkilediği dönem veya dönemlerde korunma fonundan kar veya zarara sınıflandırılır.
Korunma ilişkisinin (veya bir parçasının) gerekli kıstasları artık karşılamaması, korunma aracının süresinin dolduğu veya satıldığı, feshedildiği veya kullanıldığı durumlarda riskten korunma muhasebesine ileriye yönelik olarak son verilir. Nakit akış riskinden korunma muhasebesine son verilmesi durumunda, riskten korunma fonunda biriken tutar korunan bir tahmini işlem finansal olmayan kalemin kayıtlara alınmasına kadar özkaynaklarda sınıflanmaya devam edilir, finansal riskten korunma maliyeti doğrudan finansal olmayan kalemin başlangıç maliyetine dahil edilir veya diğer nakit akış riskinden korunma araçları içim finansal riskten korunma maliyeti korunan gelecekteki tahmini nakit akışlarının kar veya zararı etkilediği dönem veya dönemlerde kar veya zarara sınıflandırılır.
Korunan gelecekteki tahmini nakit akışlarının gerçekleşmesi artık beklenmiyorsa, riskten korunma fonunda biriken tutar ve bu fonun maliyeti derhal kar veya zarara sınıflandırılır.
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
(j) Sermaye
Özkaynak işlemlerinden kaynaklanan işlem maliyetleri ilgili özkaynak kaleminden indirim olarak muhasebeleştirilir. Özkaynağa dayalı finansal araç sahiplerine yapılan dağıtımlara ve özkaynak işlemlerinden kaynaklanan işlem maliyetlerine ilişkin gelir vergileri, TMS 12 Gelir Vergileri uyarınca muhasebeleştirilir .
Finansal araçlar ve sözleşme varlıkları
Grup aşağıda belirtilenler için beklenen kredi zararları için zarar karşılığı muhasebeleştirmektedir:
Grup aşağıdaki belirtilen, 12 aylık BKZ olarak ölçülen kalemler hariç olmak üzere, zarar karşılığını ömür boyu BKZ'lere eşit olan tutar üzerinde ölçer:
Grup, ticari alacaklar ve sözleşme varlıklarına ilişkin değer düşüklüğünün hesaplanmasında ömür boyu BKZ'leri seçmiştir.
Bir finansal varlığın kredi riskinin ilk muhasebeleştirilmesinden itibaren önemli ölçüde artmış olup olmadığının belirlenmesinde ve BKZ'larının tahmin edilmesinde, Grup beklenen erken ödemelerin etkileri dahil beklenen kredi zararlarının tahminiyle ilgili olan ve aşırı maliyet veya çabaya katlanılmadan elde edilebilen makul ve desteklenebilir bilgiyi dikkate alır. Bu bilgiler, Grup'un geçmiş kredi zararı tecrübelerini dayanan ve ileriye dönük bilgiler içeren nicel ve nitel bilgi ve analizleri içerir.
Grup, bir finansal varlık üzerindeki kredi riskinin, vadesinin 180 gün geçmesi durumunda önemli ölçüde arttığını varsaymaktadır.
Grup, bir finansal varlığı aşağıdaki durumlarda temerrüde düşmüş olarak dikkate alır:
Ömür boyu BKZ'lar finansal aracın beklenen ömrü boyunca gerçekleşmesi muhtemel tüm temerrüt durumlarından kaynaklanan beklenen kredi zararlarıdır.
12 aylık BKZ'lar raporlama tarihinden sonraki 12 ay içinde finansal araca ilişkin gerçekleşmesi muhtemel temerrüt durumlarından kaynaklanan beklenen kredi zararlarını temsil eden kısmıdır.
BKZ'larının ölçüleceği azami süre, Grup'un kredi riskine maruz kaldığı azami sözleşme süresidir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
BKZ'lar finansal aracın beklenen ömrü boyunca kredi zararlarının olasılıklarına göre ağırlıklandırılmış bir tahminidir. Diğer bir ifadeyle tüm nakit açıklarının bugünkü değeri üzerinden ölçülen kredi zararlarıdır (örneğin, sözleşmeye istinaden işletmeye yapılan nakit girişleri ile işletmenin tahsil etmeyi beklediği nakit akışları arasındaki farktır).
Nakit açığı, sözleşmeye göre işletmeye yapılması gereken nakit akışları ile işletmenin almayı beklediği nakit akışları arasındaki farktır. Beklenen kredi zararlarında ödemelerin tutarı ve zamanlaması dikkate alındığından, işletmenin ödemenin tamamını, sözleşmede belirlenen vadeden geç almayı beklemesi durumunda dahi bir kredi zararı oluşur.
BKZ'lar finansal varlığın etkin faiz oranı üzerinden iskonto edilir.
Her raporlama dönemi sonunda, Grup itfa edilmiş maliyetinden ölçülen finansal varlıkların ve GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan borçlanma varlıkların değer düşüklüğüne uğrayıp uğramadığını değerlendirir. Bir finansal varlığın gelecekteki tahmini nakit akışlarını olumsuz şekilde etkileyen bir veya birden fazla olay gerçekleştiğinde söz konusu finansal varlık kredi değer düşüklüğüne uğramıştır.
Bir finansal varlığın kredi değer düşüklüğüne uğradığının kanıtı aşağıdaki gözlemlenebilir verileri içerir:
İtfa edilmiş maliyetinden ölçülen finansal varlıklara ilişkin zarar karşılıkları, varlıkların brüt defter değerinden düşülür.
GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen borçlanma araçları için oluşan zarar karşılığı, finansal varlığın finansal durum tablosundaki defter değerini azaltmak yerine diğer kapsamlı gelire yansıtılır.
Bir finansal varlığın değerinin kısmen ya da tamamen geri kazanılmasına ilişkin makul beklentilerin bulunmaması durumunda işletme, finansal varlığın brüt defter değerini doğrudan düşürür. Kayıttan düşme, bir finansal tablo dışı bırakma sebebidir.
Ancak, kayıttan düşülen finansal varlıklar, Grup'un vadesi gelen tutarların geri kazanılmasına ilişkin prosedürlerine uymak için halen uygulama faaliyetlerine tabi olabilir.
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Her raporlama döneminde, Grup herhangi bir değer düşüklüğü belirtisi olup olmadığını belirlemek için finansal olmayan varlıklarının (stoklar, sözleşme varlıkları ve ertelenmiş vergi varlıkları hariç) defter değerlerini gözden geçirir. Eğer böyle bir gösterge mevcutsa, varlığın geri kazanılabilir tutarı tahmin edilir. Şerefiye, yıllık olarak değer düşüklüğü testine tabi tutulur.
Değer düşüklüğü testi için, varlıklar, sürekli kullanımdan, diğer varlıkların veya NYB'ların nakit girişlerinden bağımsız olarak, nakit girişi oluşturan en küçük varlık grubuna göre gruplanır.
Bir varlığın veya NYB'lerin geri kazanılabilir tutarı, kullanımdaki değerinden yüksek olanı ve GUD'i daha düşük maliyetlerle satılmasıdır. Kullanım değeri, paranın zaman değeri ve varlığa veya NYB'ye özgü risklerin mevcut piyasa değerlendirmelerini yansıtan vergi öncesi iskonto oranı kullanılarak bugünkü değerine indirilen tahmini gelecekteki nakit akışlarına dayanmaktadır.
Bir varlığın veya NYB'nin geri kazanılabilir tutarının defter değerinden düşük olması durumunda, söz konusu varlığın veya NYB'nin defter değeri geri kazanılabilir tutarına indirgenir.
Değer düşüklüğü zararları kar veya zararda muhasebeleştirilir. NYB'deki diğer varlıkların defter değerleri oranında azaltılarak dağıtılır.
Diğer varlıklar için değer düşüklüğü zararı, ancak değer düşüklüğünün tespit edilmemesi durumunda, değer düşüklüğü veya itfa payları düşüldükten sonra, varlığın defter değerinin, belirlenmiş olan defter değerinin üzerine çıkmaması durumunda tersine çevrilir.
Hisse Başına Kazanca İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı – TMS 33'e göre hisse senetleri borsada işlem gören işletmeler hisse başına kazanç açıklamak zorundadırlar.
Konsolide kapsamlı gelir tablosunda belirtilen hisse başına kazanç/(zarar), net karın ya da zararın, raporlama dönemi boyunca piyasada bulunan hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama adedine bölünmesiyle bulunmaktadır.
Türkiye'de şirketler sermayelerini hali hazırda bulunan hissedarlarına, geçmiş yıl kazançlarından ve yasal finansal tablolarında taşıdıkları yeniden değerleme fonlarından dağıttıkları "bedelsiz hisse" yolu ile artırabilmektedirler. Bu tip "bedelsiz hisse" dağıtımları, hisse başına kar/zarar hesaplamalarında, ihraç edilmiş hisse gibi değerlendirilir. Buna göre, bu hesaplamalarda kullanılan ağırlıklı ortalama hisse sayısı, söz konusu hisse senedi dağıtımlarının geçmişe dönük etkileri de dikkate alınarak bulunur.
"Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklara İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı" ("TMS 37") uyarınca, herhangi bir karşılık tutarının konsolide finansal tablolara alınabilmesi için; Grup'un geçmiş olaylardan kaynaklanan mevcut bir hukuki veya zımni yükümlülüğün bulunması, bu yükümlülüğün yerine getirilmesi için ekonomik fayda içeren kaynakların işletmeden çıkmasının muhtemel olması ve söz konusu yükümlülük tutarının güvenilir bir biçimde tahmin edilebiliyor olması gerekmektedir. Söz konusu kriterler oluşmamışsa, Grup söz konusu hususları ilgili dipnotlarda açıklamaktadır.
Ekonomik faydanın işletmeye gireceğinin muhtemel hale gelmesi halinde, koşullu varlıkla ilgili olarak finansal tablo dipnotlarında açıklama yapılır. Ekonomik faydanın işletmeye gireceğinin kesinleşmesi durumundaysa, söz konusu varlık ve bununla ilgili gelir değişikliğinin olduğu tarihte finansal tablolara alınır.
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Grup, sözleşmenin başlangıcında, sözleşmenin kiralama sözleşmesi olup olmadığını ya da kiralama işlemi içerip içermediğini değerlendirir. Sözleşmenin, bir bedel karşılığında tanımlanan varlığın kullanımını kontrol etme hakkını belirli bir süre için devretmesi durumunda bu sözleşme, bir kiralama sözleşmesidir ya da bir kiralama işlemi içerir. Bir sözleşmenin tanımlanmış bir varlığın kullanımını kontrol etme hakkını sağlayıp sağlamadığını değerlendirmek için Grup, TFRS 16'daki kiralama tanımını kullanmaktadır.
Bu politika 1 Ocak 2019 tarihinde veya sonrasında yapılmış olan sözleşmelere uygulanır.
Kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya kiralama bileşeni içeren sözleşmede değişiklik yapıldığı tarihte, Grup, kiralama bileşeninin nispi tek başına fiyatını ve kiralama niteliği taşımayan bileşenlerin toplam tek başına fiyatını esas alarak her bir kiralama bileşenine dağıtmaktadır.
Grup, kiralama niteliği taşımayan bileşenleri kiralama bileşenlerinden ayırmamayı, bunun yerine her bir kiralama bileşenini ve onunla ilişkili kiralama niteliği taşımayan bileşenleri tek bir kiralama bileşeni olarak muhasebeleştirmeyi tercih etmiştir.
Grup, kiralamanın fiilen başladığı tarihte finansal tablolarına kullanım hakkı varlığı ve kira yükümlülüğü yansıtmıştır. Kullanım hakkı varlığının maliyeti yükümlülüğünün ilk ölçüm tutarı, kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya öncesinde yapılan tüm kira ödemelerinden alınan tüm kiralama teşviklerinin düşülmesiyle elde edilen tutar ile tüm başlangıçtaki doğrudan maliyetleri ve varlığın sökülmesi ve taşınmasıyla, yerleştirildiği alanın restore edilmesiyle ya da dayanak varlığın kiralamanın hüküm ve koşullarının gerektirdiği duruma getirilmesi için restore edilmesiyle ilgili olarak ileride katlanılması öngörülen tahmini maliyetlerden oluşmaktadır.
Kiralama işleminin, dayanak varlığın mülkiyetini kiralama süresi sonunda kiracıya devretmesi veya kullanım hakkı varlığı maliyetinin, kiracının bir satın alma opsiyonunu kullanacağını göstermesi durumunda, kullanım hakkı varlığı kiralamanın fiilen başladığı tarihten dayanak varlığın yararlı ömrünün sonuna kadar amortismana tabi tutulur. Diğer durumlarda kullanım hakkı varlığı, kiralamanın fiilen başladığı tarihten başlamak üzere, söz konusu varlığın yararlı ömrü veya kiralama süresinden kısa olanına göre amortismana tabi tutulur. Ek olarak, kullanım hakkı varlığının değeri periyodik olarak varsa değer düşüklüğü zararları da düşülmek suretiyle azaltılır ve kiralama yükümlülüğünün yeniden ölçümü doğrultusunda düzeltilir. Kiralamanın fiilen başladığı tarihte, kira yükümlülüğü o tarihte ödenmemiş olan kira ödemelerinin bugünkü değeri üzerinden ölçülür. Kira ödemeleri, kiralamadaki zımnî faiz oranının kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda, bu oran kullanılarak iskonto edilir. Bu oranın kolaylıkla belirlenememesi durumunda, Grup'un alternatif borçlanma faiz oranı kullanılır.
Grup, alternatif borçlanma faiz oranını, çeşitli dış finansman kaynaklarından kullanacağı borçlar için ödeyeceği faiz oranlarını dikkate alarak belirlemektedir ve kira şartlarını ve kiralanan varlığın türünü yansıtacak şekilde bazı düzeltmeler yapmaktadır.
Kira yükümlülüğünün ölçümüne dâhil edilen kira ödemeleri aşağıdakilerden oluşmaktadır:
– Sabit ödemeler (özü itibarıyla sabit ödemeler dâhil);
– İlk ölçümü kiralamanın fiilen başladığı tarihte bir endeks veya oran kullanılarak yapılan, bir endeks veya orana bağlı değişken kira ödemeleri;
– Kalıntı değer taahhütleri kapsamında kiracı tarafından ödenmesi beklenen tutarlar;
– Satın alma opsiyonunun kullanılacağından makul ölçüde emin olunması durumunda bu opsiyonun kullanım fiyatı ve kiralama süresinin Grup'un kiralamayı sonlandırmak için bir opsiyon kullanacağını
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
göstermesi durumunda, kiralamanın sonlandırılmasına ilişkin ceza ödemeleri kira yükümlülüğü, kira ödemelerinin bir iskonto oranı ile indirgenmesiyle ölçülür. Gelecekteki kira ödemelerinin belirlenmesinde kullanılan bir endeks veya oranda meydana gelen bir değişiklik sonucunda bu ödemelerde bir değişiklik olması ve kalıntı değer taahhüdü kapsamında ödenmesi beklenen tutarlarda bir değişiklik olması durumlarında Grup yenileme, sonlandırma ve satın alma opsiyonlarını değerlendirir.
Kira yükümlülüğünün yeniden ölçülmesi durumunda, yeni bulunan borç tutarına göre kullanım hakkı varlığında bir düzeltme olarak finansal tablolara yansıtılır. Ancak, kullanım hakkı varlığının defter değerinin sıfıra inmiş olması ve kira yükümlülüğünün ölçümünde daha fazla azalmanın mevcut olması durumunda, kalan yeniden ölçüm tutarı kar veya zarara yansıtılır.
Grup, yatırım amaçlı gayrimenkul tanımını karşılamayan kullanım hakkı varlıklarını maddi duran varlıklar içerisinde ve kira yükümlülüklerini Borçlanmalar"/"Kiralama İşlemlerinden Kaynaklanan Yükümlülükler" içerisinde olacak şekilde finansal durum tablosunda sunmaktadır.
Grup, düşük değerli varlıkların kiralamaları için kullanım hakkı varlıklarını ve kiralama borçlarını finansal tablolarına yansıtmamayı tercih etmiştir. Grup, bu kiralamalarla ilişkili kira ödemelerini, kiralama süresi boyunca doğrusal olarak gider olarak finansal tablolara yansıtmıştır. Grup, kısa süreli iş makinası kiralama ve araç kiralamalarını kısa süreli kiralama olarak dikkate almaktadır.
Grup, sözleşmenin başlangıcında veya kiralama bileşeni içeren sözleşmedeki değişiklik yapıldığında, bir kiralama bileşeni ile bir veya daha fazla ilave kiralama bileşeni veya kiralama niteliği taşımayan bileşen içeren bir sözleşme için, sözleşmede yer alan bedeli nispi tek başına fiyatı esas alarak dağıtır.
Grup kiraya veren konumunda olduğunda, kiralamaların her birini faaliyet kiralaması ya da finansal kiralama olarak sınıflandırır.
Her bir kiralama sözleşmesini sınıflandırmak için, Grup, kiralama sözleşmesinin esas olarak ilgili varlığın mülkiyetinden kaynaklanan tüm riskleri ve getirileri önemli ölçüde devredip devretmediğine dair genel bir değerlendirme yapar. Risk ve getirileri devrettiği durumda, kiralama bir finansal kiralamadır; aksi durum söz konusuysa o zaman bir faaliyet kiralamasıdır. Bu değerlendirmenin bir parçası olarak, Grup, kiralama süresinin dayanak varlığın ekonomik ömrünün büyük bir kısmını kapsayıp kapsamadığı gibi bazı diğer göstergeleri dikkate almaktadır.
Grup, bir ara kiraya veren olduğunda, ana kiralamaya ve alt kiralamaya ayrı ayrı dikkate alır. Bir alt kiralamanın kira sınıflamasını, temel varlığa atıfta bulunarak değil, kira sözleşmesinden doğan kullanım hakkı varlığına atıfta bulunarak değerlendirir. Bir kira sözleşmesi, Grup'un yukarıda açıklanan muafiyeti uyguladığı kısa süreli bir kiralama ise, alt kiralamayı faaliyet kiralaması olarak sınıflandırır.
Kiralama bir kiralama bileşeni ile bir veya daha fazla ilave kiralama bileşeni veya kiralama niteliği taşımayan bileşenleri içeriyorsa, Grup sözleşmede yer alan bedeli TFRS 15 Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat'ı uygulayarak dağıtır.
Grup, net kiralama yatırımına TFRS 9'da yer alan finansal tablo dışı bırakma ve değer düşüklüğü hükümlerini uygulamaktadır. Grup, brüt kiralama yatırımının hesaplanmasında kullanılan tahmini taahhüt edilmemiş kalıntı değerleri düzenli olarak gözden geçirir.
Grup, faaliyet kiralamalarından elde ettiği kira ödemelerini doğrusal olarak 'diğer gelirin bir parçası olarak finansal tablolarına yansıtmaktadır.
Genel olarak, karşılaştırmalı dönemde Grup'a kiraya veren olarak uygulanan muhasebe politikaları, bir finansal kiralama sınıflandırmasıyla sonuçlanan cari raporlama döneminde girilen alt kiralamanın sınıflandırılması haricinde, TFRS 16'dan farklı değildir.
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Karşılaştırmalı dönemde, Grup, kiracı olarak bir varlığın mülkiyetine sahip olmaktan kaynaklanan risk ve yararların tamamının devredildiği kiralamaları, finansal kiralama olarak sınıflandırmıştır. Bu durumda, kiralanan varlığın kiralama sözleşmesinin başı itibariyle, gerçeğe uygun değer ya da asgari kira ödemelerinin bugünkü değerinden düşük olanı üzerinden muhasebeleştirir. Asgari kira ödemeleri, koşullu kiralar hariç olmak üzere, kiralama süresi boyunca yapması gereken ödemelerdir. İlk muhasebeleştirme sonrası varlıklar, ilgili varlığa uygulanan muhasebe politikasına uygun olarak muhasebeleştirilir.
Bir varlığın mülkiyetine sahip olmaktan kaynaklanan risk ve yararların tamamının devredilmediği kiralamalar ise faaliyet kiralaması olarak sınıflandırılır ve finansal durum tablosunda muhasebeleştirilmez. Faaliyet kiralaması kapsamında yapılan kira ödemeleri doğrusal olarak kiralama süresi boyunca kar veya zarar tablosunda gider olarak muhasebeleştirilir. Alınan kira teşvikleri, kiralama süresi boyunca toplam kira giderinin ayrılmaz bir parçası olarak muhasebeleştirilir.
Grup, kiraya veren konumunda olduğu zaman, kiralama sözleşmesinin başlangıcında kiralamanın faaliyet kiralaması veya finansal kiralama olup olmadığına karar verir.
Her bir kiralamayı sınıflandırmak için, Grup kiralama sözleşmesini esas olarak varlığın mülkiyetine bağlı olarak tüm riskleri ve yararları transfer edip etmediğine dair genel bir değerlendirme yapar. Bu durumda, kiralama bir finansal kiralamadır; aksi durumda faaliyet kiralaması olur. Bu değerlendirmenin bir parçası olarak, Grup, kira süresinin kiralanan varlığın ekonomik ömrünün büyük bir bölümünü kapsayıp kapsamadığı gibi faktörleri göz önünde bulundurur.
Raporlama tarihi itibarıyla yayımlanmış fakat henüz yürürlüğe girmemiş ve erken uygulanmasına izin verilmekle birlikte Grup tarafından erken uygulanmayan bazı yeni standartlar, yorumlar ve değişiklikler aşağıdaki gibidir.
Aralık 2021'de UMSK, UFRS 17 ile UFRS 9'un İlk Uygulaması —Karşılaştırmalı Bilgiler (UFRS 17'ye İlişkin Değişiklikler)'i yayımlamıştır. İlgili değişiklikler KGK tarafından da TFRS 17'ye İlişkin Değişiklikler olarak 31 Aralık 2021 tarihinde yayımlanmıştır.
Değişiklik, TFRS 17'nin ilk uygulamasında finansal tablolarda sunulan finansal varlıklara yönelik karşılaştırmalı bilgiler bakımından geçiş hükümlerine ilişkindir. Değişiklik, işletmelerin finansal varlıklar ile sigorta sözleşme yükümlülükleri arasında geçici muhasebe uyumsuzluklarını gidermeyi ve dolayısıyla karşılaştırmalı bilgilerin finansal tablo kullanıcıları açısından faydasını arttırmaktadır. TFRS 17'ye İlişkin Değişiklikler, 1 Ocak 2024 tarihinde ve sonrasında başlayan yıllık raporlama dönemleri için geçerlidir.
TFRS 17'de yapılan bu değişikliğin uygulanmasının, Grup'un konsolide finansal tabloları üzerinde önemli bir etkisinin olması beklenmemektedir.
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
(o) 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla yayımlanmış ama henüz yürürlüğe girmemiş ve erken uygulanmayan değişiklikler (devamı)
UMSK tarafından 23 Ocak 2020 tarihinde UMS 1'e göre yükümlülüklerin kısa veya uzun vadeli olarak sınıflandırılmasına yönelik finansal durum tablosundaki sunumunun daha açıklayıcı hale getirilmesi amacıyla yayımlanan, "Yükümlülüklerin Kısa veya Uzun Vadeli Olarak Sınıflandırılması"na ilişkin değişiklikler, KGK tarafından da 12 Mart 2020 tarihinde "TMS 1'de Yapılan Değişiklikler - Yükümlülüklerin Kısa veya Uzun Vadeli Olarak Sınıflandırılması" başlığıyla yayımlanmıştır.
Bu değişiklik, işletmenin en az on iki ay sonraya erteleyebildiği yükümlülüklerin uzun vadeli olarak sınıflandırılmasına ilişkin ek açıklamalar ve yükümlülüklerin sınıflandırılmasıyla ilgili diğer hususlara açıklık getirmiştir.
2020 değişikliklerinin belirli yönlerini yeniden ele aldıktan sonra; UMSK, bir hakkın koşulsuz olması gerekliliğini kaldırmıştır ve bunun yerine, özünde uzlaşmayı erteleme hakkına sahip olmasını ve raporlama döneminin sonunda bu hakkın mevcut olmasını şart koşmaktadır. İlgili değişiklik KGK tarafından 3 Ocak 2023 tarihinde "TFRS 2023" olarak yayımlanmıştır.
Bu hak, bir kredi düzenlemesinde belirtilen koşullara (sözleşmelere) uyan bir şirkete tabi olabilir. Gelecekteki sözleşmelere tabi olan uzun vadeli borçlar için de ek açıklamalar gereklidir.
Değişiklikler aynı zamanda bir işletmenin kendi hisseleri ile ödenebilecek bir borcu nasıl sınıflandırdığına da açıklık getirmektedir.
Şirket'in bu değişiklikleri 1 Ocak 2024 tarihinde veya sonrasında başlayan raporlama dönemlerinden itibaren geriye dönük olarak uygulaması gerekmekle birlikte, erken uygulamasına izin verilmektedir. Ayrıca, daha önce yayınlanan ancak henüz yürürlüğe girmemiş 2020 değişikliklerini erken uygulamış olabilecek şirketler için geçiş hükümlerini de belirtmektedir.
TMS 1'de yapılan bu değişikliğin uygulanmasının, Grup'un konsolide finansal tabloları üzerinde önemli bir etkisinin olması beklenmemektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
(o) 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla yayımlanmış ama henüz yürürlüğe girmemiş ve erken uygulanmayan değişiklikler (devamı)
Eylül 2022'de UMSK tarafından Satış ve geri kiralama işlemlerinde kira yükümlülüğü-TFRS 16 Kiralamalar 'da yapılan değişiklikler yayımlanmıştır. İlgili değişiklik KGK tarafından 3 Ocak 2023 tarihinde "TFRS 2023" olarak yayımlanmıştır.TFRS 16 Kiralamalar'da yapılan değişiklikler, satıcıkiracı bir satış ve geri kiralama işleminde ortaya çıkan değişken kira ödemelerinin nasıl muhasebeleştirdiğini etkilemektedir. Değişiklikler, değişken kira ödemeleri için yeni bir muhasebe modeli getirmektedir ve satıcı-kiracıların 2019'dan bu yana yapılan satış ve geri kiralama işlemlerini yeniden değerlendirmelerini ve muhtemelen yeniden düzenlemelerini gerektirecektir.
Değişiklikler aşağıdakileri içermektedir:
• İlk muhasebeleştirmede, satıcı-kiracı, bir satış ve geri kiralama işleminden kaynaklanan kira yükümlülüğünü ölçtüğünde, değişken kira ödemelerini dâhil eder.
• İlk muhasebeleştirmeden sonra, satıcı-kiracı, elinde bulundurduğu kullanım hakkıyla ilgili hiçbir kazanç veya kayıp muhasebeleştirmeyecek şekilde, kiralama yükümlülüğünün sonraki muhasebeleştirilmesine ilişkin genel hükümleri uygular.
Satıcı-kiracı, sonraki ölçümlerde yeni hükümleri karşılayan farklı yaklaşımlar uygulayabilir.
Söz konusu değişiklikler, 1 Ocak 2024 veya sonrasında başlayan raporlama dönemleri için geçerli olup, erken uygulamaya izin verilmektedir.
TMS 8 Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerindeki Değişiklikler ve Hatalar uyarınca, satıcıkiracı, TFRS 16'nın ilk uygulama tarihinden sonra yapılan satış ve geri kiralama işlemlerine ilişkin değişiklikleri geriye dönük olarak uygulamalıdır. TFRS 16'nın 2019'da uygulanmasından bu yana yapılan satış ve geri kiralama işlemleri belirlenerek yeniden incelenmeli ve değişken kira ödemelerini içerenler imkan dâhilinde yeniden düzenlenmelidir.
TFRS 16'da yapılan bu değişikliğin uygulanmasının, Grup'un konsolide finansal tabloları üzerinde önemli bir etkisinin olması beklenmemektedir.
UMSK tarafından, 25 Mayıs 2023 tarihinde TMS 7 Nakit Akış Tablosu ve TFRS 7 Finansal Araçlar: Açıklamalar standardında değişiklikler yayımlanmıştır. İlgili değişiklikler KGK tarafından da 19 Eylül 2023 tarihinde yayımlanmıştır.
Değişiklikler, tedarikçi finansmanı düzenlemelerine (tedarik zinciri finansmanı, borç finansmanı veya ters faktoring düzenlemeleri olarak anılmaktadır) giren şirketler için ek açıklama gereklilikleri getirmektedir. Ancak, ilgili yükümlülükler ve nakit akışlarının sınıflandırılması ve sunumuna değinilmemektedir.
UMSK tarafından yapılan değişiklikler, aşağıdaki özelliklerin tümüne sahip olan tedarikçi finansman anlaşmaları için geçerlidir:
• Bir finans sağlayıcı, bir şirketin (alıcının) tedarikçilerine borçlu olduğu tutarları öder.
• Bir şirket, anlaşmaların hüküm ve koşulları kapsamında tedarikçilerine ödeme yaptığı tarihte veya daha sonraki bir tarihte ödeme yapmayı kabul eder.
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
(o) 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla yayımlanmış ama henüz yürürlüğe girmemiş ve erken uygulanmayan değişiklikler (devamı)
• İlgili fatura son ödeme tarihine göre firmaya vade uzatımı sağlanır veya tedarikçiler erken ödeme koşullarından yararlanır.
Değişiklikler, finansman alacakları veya stoklara ilişkin düzenlemeler için geçerli değildir.
Değişiklikler, finansal tablo kullanıcıların (yatırımcıların) bu düzenlemelerin şirketin yükümlülükleri ve nakit akışları ile şirketin likidite riskine maruz kalması üzerindeki etkilerini değerlendirmesine olanak sağlayacak tedarikçi finansman düzenlemeleri hakkında bilgi sağlamak için biri TMS 7'de ve diğeri TFRS 7'de olmak üzere iki yeni açıklama hedefi getirmektedir.
Değişiklikler, 1 Ocak 2024 tarihinde veya sonrasında başlayan dönemler için geçerlidir ve erken uygulamaya izin verilmektedir. Bununla birlikte, ilk uygulama yılında belirli bilgileri sağlama konusunda bir miktar kolaylaştırmalar mevcuttur.
Grup TMS 7 Nakit Akış Tablosu ve TFRS 7 Finansal Araçlar: Açıklamalar'da yapılan Değişiklikler – Tedarikçi Finansmanı Düzenlemeleri 'da yapılan bu değişikliklerin konsolide finansal tabloları üzerindeki muhtemel etkilerini değerlendirmektedir.
26 Haziran 2023 tarihinde Uluslararası Sürdürülebilirlik Standartları Kurulu (USSK) tarafından, yerel yetki alanlarının üzerine inşa edebileceği, yatırımcı odaklı küresel bir sürdürülebilirlik raporlaması temeli oluşturmak için IFRS® Sürdürülebilirlik Açıklama Standartlarını (UFRS S1 Sürdürülebilirlikle İlgili Finansal Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Genel Hükümler ve UFRS S2 İklimle İlgili Açıklamalar yayımlanmıştır.
İlgili standartlar KGK tarafından da TSRS 1 ve TSRS 2 olarak 29 Aralık 2023 tarihinde yayımlanmıştır.
Buiki standart, birlikte uygulanmak üzere tasarlanmıştır ve şirketlerin, yatırımcıların bilgiye dayalı karar verme için ihtiyaç duyduğu bilgileri – başka bir deyişle, yatırımcıların şirketlerin gelecekteki nakit akışları hakkında yaptıkları değerlendirmeleri etkilemesi beklenen bilgileri – belirlemesine ve raporlamasına destek olacaktır.
Bunu başarmak için genel standart, şirketlerin yönetişim, strateji, risk yönetimi ve ölçüt ve hedefler alanlarında sürdürülebilirlikle ilgili tüm konuları raporlaması için bir çerçeve sağlamaktadır.
Standartlar 1 Ocak 2024 tarihinde veya sonrasında başlayan yıllık raporlama dönemleri için geçerli olup erken uygulamaya izin verilmektedir.Ancak uygulanıp uygulanmayacağına ve ne zaman uygulanacağına yerel düzenleyici otorite karar verecektir.
Bu doğrultuda Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından 29 December 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Kurul Kararında belirli işletmelerin 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren zorunlu sürdürülebilirlik raporlamasına tabi olacağı açıklanmıştır.
Grup, Kurul Kararında belirtilen kriterleri karşıladığından uygulama kapsamındadır.
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
(o) 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla yayımlanmış ama henüz yürürlüğe girmemiş ve erken uygulanmayan değişiklikler (devamı)
Ağustos 2023'te UMSK aşağıdakilere açıklık getirmek için UMS 21'i değiştirmiştir:
• bir para birimi başka bir para birimine dönüştürülebildiğinde; ve
• Bir para biriminin takas edilebilirliği olmadığında bir şirketin geçerli(spot) kuru nasıl tahmin ettiği.
Bir şirket ölçüm tarihinde ve belirli bir sebeple herhangi bir para birimini başka bir para birimiyle takas edebildiği durumlarda söz konusu para birimleri şirket için takas edilebilir kabul edilmektedir. Ancak şirket için para birimlerinin takas edilebilir olmadığı durumlarda şirketin bir spot döviz kuru tahmin etmesi gerekmektedir.
Bir şirket spot döviz kuru tahmini yaparken amacı yalnızca söz konusu döviz kurunun mevcut ekonomik koşullar altında piyasa katılımcıları arasında ölçüm tarihinde gerçekleşecek düzenli döviz işlemlerindeki kuru yansıtmasıdır. Standartta yapılan bu değişiklik spot döviz kurunun tahmin edilmesine ilişkin özel şartlar içermemektedir.
Bu nedenle, bir şirket spot döviz kurunu tahmin ederken şunları kullanabilir:
Değişikliklere göre şirketlerin, tahmini döviz kuru kullanımının finansal tablolar üzerindeki etkisini değerlendirmelerine yardımcı olmak için şirketlerin yeni açıklamalar sunması gerekecektir. Bu açıklamalar şunları içerebilir:
Değişiklikler 1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan yıllık raporlama dönemleri için geçerlidir. Erken uygulamaya izin verilmektedir.
Takas Edilebilirliğin ortadan kalkması – UMS 21'deki Değişiklikler Döviz Kurlarındaki Değişikliklerin Etkilerinde yapılan bu değişikliğin uygulanmasının, Grup'un konsolide finansal tabloları üzerinde önemli bir etkisinin olması beklenmemektedir.
1 Ocak 2023 tarihinde ve sonrasında başlayan hesap dönemleri için yürürlüğe girmiş olan değişiklikler ise şu şekildedir:
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
(o) 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla yayımlanmış ama henüz yürürlüğe girmemiş ve erken uygulanmayan değişiklikler (devamı)
Yeni uygulamaya konulmuş bu standart değişikliklerinin Grup'un konsolide finansal tabloları üzerinde önemli bir etkisi olmamıştır.
Yeni uygulamaya konulmuş bu standart değişikliklerinin Grup'un konsolide finansal tabloları üzerinde önemli bir etkisi olmamıştır.
Yönetim konsolide finansal tabloları hazırlarken Grup'un muhasebe politikalarını uygulanmasını ve raporlanan varlıkların, yükümlülüklerin, gelir ve giderlerin miktarlarını etkileyen muhakeme, tahmin ve varsayımlarda bulunmuştur. Gerçek miktarlar tahmini miktarlardan değişiklik gösterebilir.
Tahminler ve ilgili varsayımlar sürekli olarak gözden geçirilmektedir. Tahminlere yapılan değişiklikler ileriye dönük olarak muhasebeleştirilmektedir.
Konsolide finansal tablolarda kayıtlara alınan tutarlar üzerinde önemli etkisi olan muhasebe politikalarının uygulanan mesleki kanaatlere ilişkin bilgileri aşağıda belirtilen dipnotlarda açıklanmıştır:
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, ilerideki hesap döneminde varlık ve yükümlülüklerin defter değerleri üzerinde önemli bir düzeltme yapılması riskini içeren tahminler ve varsayımlarla ilgili belirsizliklere ait bilgiler aşağıdaki dipnotlarda açıklanmıştır:
Gerçeğe uygun değer, piyasa katılımcıları arasında ölçüm tarihinde olağan bir işlemde, bir varlığın satışından elde edilecek veya bir borcun devrinde ödenecek fiyat olup; aktif piyasanın bulunmadığı durumlarda Grup'un erişiminin olduğu en avantajlı piyasayı ifade eder. Bir borcun gerçeğe uygun değeri yerine getirmeme riskinin etkisini yansıtır.
Grup'un çeşitli muhasebe politikaları ve açıklamaları hem finansal hem de finansal olmayan varlık ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerlerinin belirlenmesini gerektirmektedir.
Aktif bir piyasanın bulunduğu durumda, Grup finansal bir varlık ya da yükümlülük için gerçeğe uygun değeri ilgili varlık ya da yükümlülüğün aktif piyasasaki kotasyon fiyatını kullanarak ölçer. Varlık veya yükümlülüğe ilişkin işlemlerin, fiyatlandırma bilgisi sağlamaya yönelik yeterli sıklıkta ve hacimde sürekli gerçekleştiği piyasa aktif olarak kabul edilir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Aktif piyasada bir kotasyon fiyatı yoksa, Grup ilgili gözlemlenebilir girdilerin kullanımını azami seviyeye çıkaran ve gözlemlenebilir olmayan girdilerin kullanımını asgari seviyeye indiren değerleme teknikleri kullanır. Seçilen değerleme tekniği, piyasa katılımcılarının bir işlemi fiyatlandırırken dikkate alacakları tüm faktörleri içerirGerçeğe uygun değeri ile ölçülen bir varlık veya borcun bir teklif fiyatı ve alış fiyatı varsa, Grup varlık ve uzun pozisyonları teklif fiyatından, yükümlülükleri ve kısa pozisyonları ise alış fiyatından ölçer.
İlk muhasebeleştirmede gerçeğe uygun değere ilişkin en iyi gösterge, gerçekleşen işlem fiyatıdır (diğer bir ifadeyle, alınan veya ödenen bedelin gerçeğe uygun değeridir). Grup, ilk muhasebeleştirmede gerçeğe uygun değerin işlem fiyatından farklı olduğunu tespit ederse ve gerçeğe uygun değer, aynı varlık veya yükümlülük için aktif bir piyasadaki kotasyon fiyatıyla veya gözlemlenemeyen girdilerin kullanıldığı bir değerleme tekniğine dayanılarak kanıtlanmazsa, ölçümle ilgili olarak önemsiz olması durumunda, finansal araç ilk ölçümünde gerçeğe uygun değerden ölçülür ve gerçeğe uygun değer ile işlem fiyatı arasındaki farkı ertelemek üzere düzeltilir. İlk muhasebeleştirmeyi müteakip, finansal aracın ömrü boyunca uygun bir temelde kar veya zararda muhasebeleştirilir. Ancak, kar veya zararda muhasebeleştirme, değerlemenin tamamen gözlemlenebilir piyasa verileri tarafından desteklendiği sürece veya işlemin kapatıldığı zamana kadar devam eder.
Bir varlığın veya yükümlülüğün gerçeğe uygun değerini ölçerken Grup olabildiğince pazarda gözlemlenebilir bilgileri kullanır. Gerçeğe uygun değerlemeler aşağıda belirtilen değerleme tekniklerinde kullanılan bilgilere dayanarak belirlenen gerçeğe uygun değerleme hiyerarşisindeki değişik seviyelere sınıflanmaktadır.
Şayet bir varlığın veya yükümlülüğün gerçeğe uygun değerini ölçmek için kullanılan bilgiler gerçeğe uygun değerleme hiyerarşisinin farklı bir seviyesine sınıflandırılabiliyorsa bu gerçeğe uygun değerleme bütün ölçüm için önemli olan en küçük bilginin dahil olduğu gerçeğe uygun değerleme hiyerarşisinin aynı seviyesine sınıflandırılır.
Grup gerçeğe uygun değerleme hiyerarşisindeki seviyeler arasındaki transferleri değişikliğin meydana geldiği raporlama döneminin sonunda muhasebeleştirmektedir.
Gerçeğe uygun değerleme ölçümlerini yaparken kullanılan varsayımlara dair daha fazla bilgi aşağıdaki notlarda belirtilmiştir:
Dipnot 28 – Finansal araçlar
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Grup Yönetimi'nin performansı değerlendirdiği ve kaynak dağılımına karar vermek için kullandığı bilgileri içeren çimento ve hazır beton bölümleri bulunmaktadır. Bu stratejik bölümler aynı servisin hizmetini vermesine rağmen, farklı ekonomik durumlardan etkilendikleri için kaynak tahsisi ve performanslarına göre Grup'un faaliyetlerine ilişkin karar almaya yetkili mercii tarafından düzenli olarak gözden geçirilmektedir.
Grup'un içerdiği ana faaliyet bölümleri çimento ve hazır beton satışlarından oluşmaktadır.
Bölümlerin performansının düzenli olarak değerlendirilmesinde temel olarak brüt kar dikkate alınmaktadır. Grup Yönetimi, bölüm performanslarının değerlendirilmesinde brüt karı aynı sektörde yer alan şirketlerle karşılaştırılabilirliği açısından en uygun yöntem olarak görmektedir.
| Hazır Beton | Çimento | Bölümler arası düzeltme |
Toplam | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2023 | ||
| Hasılat | 1.307.899.895 | 3.548.413.748 | (430.904.373) | 4.425.409.270 | |
| Gelirler | 1.307.899.895 | 3.548.413.748 | (430.904.373) | 4.425.409.270 | |
| Satışların maliyeti | (1.196.705.485) | (2.820.394.402) | 430.904.373 | (3.586.195.515) | |
| Brüt Kar | 111.194.410 | 728.019.345 | -- | 839.213.755 | |
| Pazarlama ve dağıtım | |||||
| giderleri | (10.085.067) | (37.770.592) | -- | (47.855.659) | |
| Genel yönetim giderleri Diğer faaliyetlerden |
(68.361.451) | (221.849.918) | 1.935.045 | (288.276.324) | |
| gelirler Diğer faaliyetlerden |
21.631.545 | 40.366.162 | (19.388.687) | 42.609.020 | |
| giderler | (6.017.283) | (20.973.580) | (7.371.920) | (34.362.783) | |
| Faaliyet Karı | 48.362.154 | 487.791.419 | (24.825.562) | 511.328.009 | |
| Bölümlere Göre Aktif | |||||
| Toplamı Amortisman ve itfa |
558.180.877 | 3.105.015.842 | -- | 3.663.196.719 | |
| payları Özkaynak yöntemiyle |
36.375.165 | 113.333.470 | -- | 149.708.635 | |
| değerlenen yatırımlar | -- | 81.006.188 | -- | 81.006.188 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
| Hazır Beton | Çimento | Bölümler arası düzeltme |
Toplam | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2022 |
31 Aralık 2022 | 31 Aralık 2022 | 31 Aralık 2022 | ||
| Hasılat | 931.960.347 | 2.934.539.018 | (336.162.193) | 3.530.337.172 | |
| Gelirler | 931.960.347 | 2.934.539.018 | (336.162.193) | 3.530.337.172 | |
| Satışların maliyeti | (855.461.884) | (2.360.988.703) | 336.162.193 | (2.880.288.394) | |
| Brüt Kar | 76.498.463 | 573.550.315 | -- | 650.048.778 | |
| Pazarlama ve dağıtım giderleri |
(11.419.232) | (14.733.160) | -- | (26.152.392) | |
| Genel yönetim giderleri | (40.531.638) | (171.008.030) | 1.156.635 | (210.383.033) | |
| Diğer faaliyetlerden gelirler |
10.849.858 | 34.690.812 | (21.648.710) | 23.891.960 | |
| Diğer faaliyetlerden giderler |
(3.053.729) | (21.327.689) | 1.335.689 | (23.045.729) | |
| Faaliyet Karı | 32.343.722 | 401.172.248 | (19.156.386) | 414.359.584 | |
| Bölümlere göre aktif toplamı |
518.989.445 | 3.452.891.402 | -- | 3.971.880.847 | |
| Amortisman ve itfa payları |
21.525.507 | 133.454.258 | -- | 154.979.765 | |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar |
-- | 52.944.241 | -- | 52.944.241 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, nakit ve nakit benzerleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kasa | 20.387 | 41.383 |
| Bankalar | 183.750.321 | 327.521.556 |
| - Vadeli mevduat |
84.271.948 | -- |
| - Vadesiz mevduat |
99.478.373 | 327.521.556 |
| Diğer hazır değerler (*) | 45.542.434 | 36.535.569 |
| 229.313.142 | 364.098.508 | |
| Tenzil: Faiz tahakkukları | (271.772) | -- |
| Nakit akış tablosunda sunulan nakit ve nakit benzerleri |
229.041.370 | 364.098.508 |
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla vadeli mevduatın 84.271.948 TL'si TL cinsinden mevduatlardan oluşmaktadır (31 Aralık 2022: Yoktur).
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla vadesiz mevduatın 10.595.171 TL'si TL cinsinden, 68.107.111 TL'si ABD Doları cinsinden, 20.776.091 TL'si Euro cinsi mevduatlardan oluşmaktadır (31 Aralık 2022 : 210.249.537 TL'si TL cinsinden, 117.272.019 TL'si ABD Doları cinsinden mevduatlardan oluşmaktadır).
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla bloke mevduat bulunmamaktadır.
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, nakit akış tablosuna baz olan, faiz tahakkukları hariç nakit ve nakit benzerleri 229.313.142 TL tutarındadır (31 Aralık 2022: 364.098.508 TL).
Grup'un finansal varlıkları ve yükümlülükleri için faiz oranı riski ve duyarlılık analizleri Not 29'da belirtilmiştir.
(*)Diğer hazır değerler raporlama tarihi itibarıyla vadesi gelen tahsile gönderilen çeklerden oluşmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Banka kredilerinin 1 Ocak – 31 Aralık 2023 ve 1 Ocak – 31 Aralık 2022 dönemleri içerisindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak 2023 | Nakit girişi | Nakit çıkışı | Faiz gideri | Ödenen faiz | Parasal kayıp /kazanç |
31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Banka kredileri | 854.411.319 | 375.837.073 | (751.903.814) | 52.540.403 | (66.937.342) | (335.872.895) | 128.074.744 |
| Toplam finansal borçlanmalar |
854.411.319 | 375.837.073 | (751.903.814) | 52.540.403 | (66.937.342) | (335.872.895) | 128.074.744 |
| 1 Ocak 2022 | Nakit girişi | Nakit çıkışı | Faiz gideri | Ödenen faiz | Parasal kayıp | 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Banka kredileri | 403.637.081 | 1.485.942.997 | (909.744.472) | 175.505.984 | (143.009.553) | (157.920.718) | 854.411.319 |
| Toplam finansal borçlanmalar |
403.637.081 | 1.485.942.997 | (909.744.472) | 175.505.984 | (143.009.553) | (157.920.718) | 854.411.319 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla, açık olan kredilere ilişkin vade ve şartlar aşağıdaki gibidir:
| Para | Nominal faiz | |||
|---|---|---|---|---|
| birimi | oranı | Vade | Defter Değeri | |
| Teminatsız banka kredisi | TL | 35,00-45,00% | 2024 | 128.074.744 |
| 31 Aralık 2023 | 128.074.744 |
| Para | Nominal faiz | |||
|---|---|---|---|---|
| birimi | oranı | Vade | Defter Değeri | |
| Teminatsız banka kredisi | TL | 13,41-36,60% | 2023 | 854.411.319 |
| 31 Aralık 2022 | 854.411.319 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, kiralama işlemlerinden borçlar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kiralama işlemlerinden kısa vadeli borçlar | 23.284.898 | 14.642.853 |
| Kiralama işlemlerinden uzun vadeli borçlar | 5.827.132 | 4.972.010 |
| Toplam Kiralama İşlemlerinden Borçlar | 29.112.030 | 19.614.863 |
Grup faaliyet kiralaması yoluyla yeraltı ve yer üstü düzenleri, beton santral ve ekipmanları ve taşıt kiralamıştır. Söz konusu kiralamalar 5 yıl geçerli olmakla beraber istenildiği takdirde kiralama bitim tarihinden sonra sözleşmeyi yenileme opsiyonu da bulundurmaktadır. Kira ödemeleri piyasa kiralamalarını yansıtması açısından her yıl bir artışa tabidir.
Kiralama işlemlerinden borçların dönem içerisindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| Dönem başı | 19.614.863 | 49.004.792 |
| İlaveler | 62.816.063 | 22.138.640 |
| İptaller | (34.162) | (6.719) |
| Faiz gideri | 6.778.961 | 3.550.799 |
| Gerçekleşmemiş kur farkı | (1.648.944) | 1.179.659 |
| Dönem içinde ödenen | (39.558.018) | (37.079.458) |
| Parasal kayıp / kazanç etkisi | (18.856.733) | (19.172.850) |
| Dönem sonu | 29.112.030 | 19.614.863 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla türev araçlar bakiyesi 1.180.769 TL yükümlülüktür. (31 Aralık 2022: 1.440.864 TL yükümlülüktür).
Türev finansal araçlar gerçeğe uygun değeriyle gösterilmekte olup, pozitif gerçeğe uygun değerleme farkları Finansal Yatırımlar hesabında, negatif gerçeğe uygun değerleme farkları Türev Araçlar hesabında sınıflanmıştır.
| 31 Aralık 2023 |
|||
|---|---|---|---|
| Gerçeğe uygun değer | |||
| Sözleşme tutarı (*) | Varlık | Yükümlülük | |
| Forward sözleşmeleri | 59.465.164 | -- | 1.180.769 |
| -- | 1.180.769 | ||
| 31 Aralık 2022 | |||
| Gerçeğe uygun değer | |||
| Sözleşme tutarı (*) | Varlık | Yükümlülük | |
| Forward sözleşmeleri | 75.329.838 | -- | 1.440.864 |
| -- | 1.440.864 |
(*) İlgili türev finansal araçların alım tutarlarının toplamını ifade etmektedir.
Grup'un, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla 2.020.000 Dolar cinsinden yatırım harcamaları taahhüdü bulunmakta olup, bu ödemelere ilişkin forward işlemlerin detayları aşağıda belirtilmiştir;
| Vade | Tutar | Döviz Cinsi |
|---|---|---|
| Kasım 2023 | 180.000 | Dolar |
| Mart 2024 | 200.000 | Dolar |
| Nisan 2024 | 150.000 | Dolar |
| Mayıs 2024 | 120.000 | Dolar |
| Haziran 2024 | 150.000 | Dolar |
| Temmuz 2024 | 300.000 | Dolar |
| Ağustos 2024 | 300.000 | Dolar |
| Eylül 2024 | 250.000 | Dolar |
| Ekim 2024 | 200.000 | Dolar |
| Aralık 2024 | 170.000 | Dolar |
Grup'un, 31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla 2.445.000 USD cinsinden yatırım harcamaları taahhüdü bulunmakta olup, bu ödemelere ilişkin forward işlemlerin detayları aşağıda belirtilmiştir:
| Vade | Tutar | Döviz Cinsi |
|---|---|---|
| Ocak 2023 | 611.250 | Dolar |
| Şubat 2023 | 815.000 | Dolar |
| Mart 2023 | 815.000 | Dolar |
| Nisan 2023 | 203.750 | Dolar |
Grup'un finansal yatırımları için yabancı para riski, duyarlılık analizleri ve faiz oranı riskleri Not 30'da açıklanmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
İlişkili taraflara borçlar ve ilişkili taraflardan alacaklar maliyet değerinden belirtilmiş ve taşınmıştır. Grup olağan faaliyetleri dahilinde ilişkili taraflara ticari olarak çeşitli işlemler gerçekleştirmiştir. Bu işlemlerin en önemlileri aşağıda belirtilmiştir:
| İlişkili taraflardan ticari alacaklar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Bikiltaş Enerji Madencilik A.Ş. ("Bikiltaş") (1) |
1.833.646 | 425.795 |
| Tamtaş Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.("Tamtaş")(1) | -- | 22.212.841 |
| Baştaş Başkent Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.("Baştaş | ||
| Çimento")(1) | -- | 97.932.596 |
| 1.833.646 | 120.571.232 | |
| İlişkili taraflara ticari borçlar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
| (1) Baştaş Hazır Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş. ("Baştaş Beton") |
64.038.822 | 40.859.140 |
| Vicat S.A. (3) | 52.673.949 | 29.528.018 |
| Çözüm Atık(2) | 40.406.025 | 28.871.090 |
| Baştaş Başkent Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş.("Baştaş | ||
| Çimento")(1) | 35.418.233 | -- |
| (1) Aktaş İnşaat Malz.Sanayi ve Ticaret A.Ş. ("Aktaş") |
18.097.458 | 22.168.934 |
| (1) Tamtaş Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.("Tamtaş") |
9.001.047 | -- |
| (1) Başkon Yönetim Ltd. Şti. ("Başkon") |
1.638.969 | 1.063.725 |
| Sigma (2) | 100.000 | 208.603 |
| 221.374.503 | 122.699.510 | |
(1) Ana ortağın bağlı ortaklığı
(2) Müştereken kontrol edilen iştirak
(3) Nihai ana ortak
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Grup'un ticari borçları hammadde nakliyesi, danışmanlık, teknik hizmet, makine kira ve mal alımlarından kaynaklanmaktadır. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, Grup'un temettü dağıtımlarıyla ilgili oluşan ortaklara borçları bulunmamaktadır (31 Aralık 2022: Yoktur).
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla ilişkili taraflardan ticari alacaklar ve borçların ortalama vadesi 30 ile 60 gün arasında değişmektedir (31 Aralık 2022: 30-60 gün). Tahakkuk etmemiş finansman gelirleri ve giderleri hesaplamasında kullanılan ortalama faiz oranı % 12,19 ile % 50,00 arasında değişmektedir. (31 Aralık 2022: % 14,75 ile % 36,00).
| 1 Ocak - |
1 Ocak - |
|
|---|---|---|
| Mal ve hizmet satışları | 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
| Baştaş Çimento (5) | 170.190.016 | 223.463.862 |
| Baştaş Beton (6) | 26.233.532 | 11.201.213 |
| Tamtaş (2) | 23.564.121 | 24.638.442 |
| Bikiltaş (9) | 975.355 | 570.724 |
| Aktaş (1) | 903.871 | 49.447 |
| 221.866.895 | 259.923.688 | |
| 1 Ocak - |
1 Ocak - |
|
| Mal ve hizmet alımları |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
| Aktaş (1) | 190.018.991 | 181.716.597 |
| Baştaş Beton (6) | 124.722.400 | 81.897.419 |
| (5) Baştaş Çimento |
94.064.667 | 73.501.627 |
| Vicat S.A. (3) | 88.342.077 | 77.519.152 |
| Çözüm (7) | 68.856.427 | 32.300.373 |
| Tamtaş (2) | 38.268.661 | 21.033.595 |
| Başkon (4) | 10.656.130 | 8.994.359 |
| Bikiltaş (9) | 2.540.093 | 187.289 |
| (8) Sigma |
191.787 | 175.584 |
| 617.661.233 | 477.325.995 |
(1) Aktaş'tan nakliye ve iş makinesi kira hizmeti alınmaktadır.
(2) Tamtaş'tan hammadde ve dahili nakliye hizmeti alınmaktadır.
(3) Vicat S.A.'dan yönetim danışmanlık hizmeti alınmaktadır.
(4) Başkon'dan yönetim ve raporlama hizmeti alınmaktadır.
(5) Baştaş Çimento'dan çimento ve idari teknik hizmet alınmaktadır.
(5) Baştaş Çimento'ya klinker ve çimento satışı yapılmaktadır.
(6) Baştaş Hazır Beton'dan nakliye ve iş makinesi mikser kira hizmeti alınmaktadır.
(6) Baştaş Hazır Beton'a yapılan çimento satışlarından oluşmaktadır.
(7) Çözüm Endüstriyel'den atık bertaraf ve idari teknik hizmeti alınmaktadır.
(8) Sigma Beton'dan analiz hizmeti alınmaktadır.
(9) Bikiltaş'a kira ve gider yansıtma yapılmaktadır.
(9) Bikiltaş'tan diğer malzeme alımı yapılmaktadır.
Grup'un ticari alacakları genel olarak çimento satışı ve iş makinası kira gelirlerinden oluşmaktadır.
İlişkili taraflar için verilen ya da ilişkili taraflardan alınan teminat rehin ya da ipotek bulunmamaktadır. İlişkili taraf alacakları için alınan bir teminat bulunmamaktadır. İlişkili taraf borçları için verilen bir teminat bulunmamaktadır. Ödeme vadeleri piyasa koşulları ile paraleldir. Alacaklarda değer düşüklüğü bulunmamaktadır. Şirket ilişkili taraf işlemlerini piyasa koşullarına göre gerçekleştirmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 tarihinde sona eren hesap döneminde üst düzey yöneticilere sağlanan kısa vadeli faydalar 13.335.586 TL'dir (31 Aralık 2022: 9.904.129 TL).
Grup'un üst düzey yönetim kadrosu Yönetim Kurulu Başkanı ve üyeleriyle genel müdürlere sağlanan ücret, kıdem tazminatı, prim, bireysel emeklilik, sağlık sigortası, hayat sigortası, vb. diğer masraflar kapsamında yapılan ödemelerden oluşmaktadır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla diğer ticari alacakların detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Ticari alacaklar | 330.851.710 | 421.331.964 |
| Vadeli çekler ve alacak senetleri | 243.948.048 | 384.786.043 |
| İlişkili taraflardan ticari alacaklar (Not 7) | 1.833.646 | 120.571.232 |
| Kredi kartından alacaklar | 4.985.473 | 1.672.843 |
| Şüpheli ticari alacaklar | 6.076.138 | 10.199.735 |
| Eksi: Şüpheli ticari alacak karşılığı | (6.076.138) | (10.199.735) |
| 581.618.877 | 928.362.082 |
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla ticari alacakların ortalama vadesi 30 ile 60 gün arasında değişmektedir (31 Aralık 2022: 30-60 gün).
Grup'un kısa vadeli ticari alacaklarına ilişkin kredi riski, kur riski ve değer düşüklüğüne ilişkin detaylar Dipnot 30'da açıklanmıştır.
Grup yönetimince geçmiş tecrübeler ve cari ekonomik durum göz önüne alınarak değerlendirilmekte ve gerekli görüldüğü durumlarda ve uygun tutarda şüpheli alacak karşılığı ayrılmaktadır. Ek olarak Grup, beklenen kredi zararı hesaplamasında müşterileri için geliştirmiş olduğu risk derecelendirme matriksine göre ticari alacaklar için değer düşüklüğü karşılığı ayırmaktadır. Şüpheli ticari alacak karşılıklarının yıl içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| Dönem başı | 10.199.735 | 19.029.342 |
| Dönem içinde ayrılan karşılık tutarı | 182.553 | 270.509 |
| Dönem içindeki tahsilatlar (Not 24.1) | (296.588) | (1.110.746) |
| Parasal kayıp / kazanç etkisi | (4.009.562) | (7.989.370) |
| Dönem sonu | 6.076.138 | 10.199.735 |
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Grup, ticari alacakları için değer düşüklüğünü ömür boyu beklenen kredi zararına göre ölçmektedir. Ticari alacaklarda beklenen kredi zararları, müşterilerin geçmişteki temerrüde düşme durumuna bakılarak, mevcut finansal durumu analiz edilerek ve ilgili müşterinin faaliyet gösterdiği endüstrinin genel ekonomik koşulları, raporlama tarihindeki koşullar ve gelecek beklentileri dikkate alınarak oluşturulan bir karşılık matrisi kullanılarak tahmin edilir.
Grup, ticari alacaklarının teminat altına alınmasını sağlamak amacıyla, Ticari Alacak Sigortası poliçe anlaşması yapılmaktadır. Poliçe, her yılın başında ve yıllık olarak düzenlenmekte olup sadece şirket özelliği taşıyan müşterilerden olan ticari alacakları kapsamaktadır.
Müşteriler ile yapılan ticaretin hacmine göre kredi limit tahsisi talep edilir. Kredi limiti tanımlanmış müşterilerden, fatura kesim tarihinden itibaren 180 gün içinde alacağın tahsil edilememesi durumunda tazminat talebi ile ilgili müşteri alacağı Sigorta Şirketine temlik edilir. Sigorta şirketi, alacağın tahsili için öncelikle sulh yoluna gider. Sonuç alınamaması durumunda yasal yollara başvurur. Şirket tarafından Coface'a dosyanın gönderildiği tarihten 6 ay sonra, kredi limiti çerçevesinde Sigorta şirketi tarafından Şirket'e tazminat ödemesi gerçekleşir.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, Grup'un ticari alacaklarının değer düşüklüğüne uğramamış kısmına ilişkin vade dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Vadesi geçmemiş ve karşılık ayrılmamış | 465.582.267 | 693.657.938 |
| Vadesi üzerinden 1-30 gün geçmiş | 30.070.317 | 55.246.094 |
| Vadesi üzerinden 1-3 ay geçmiş | 57.310.862 | 103.917.163 |
| Vadesi üzerinden 3-12 ay geçmiş | 28.655.431 | 75.540.887 |
| 581.618.877 | 928.362.082 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla ticari borçlar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Ticari borçlar, net | 547.143.983 | 702.369.426 |
| İlişkili taraflara ticari borçlar (Not 7) | 221.374.503 | 122.699.510 |
| 768.518.486 | 825.068.936 |
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla ticari borçların ortalama vadesi 30 ile 45 gün arasında değişmektedir (31 Aralık 2022: 30-45 gün).
Grup'un kısa vadeli ticari borçlarına ilişkin kur ve likidite riski Dipnot 30'da açıklanmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla diğer kısa ve uzun vadeli alacaklar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Vergi dairesinden alacaklar | 91.941 | 101.442 |
| 91.941 | 101.442 | |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Verilen depozito ve teminatlar | 8.248.159 | 9.947.696 |
| 8.248.159 | 9.947.696 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla diğer borçlar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Ödenecek KDV | 15.754.146 | 26.186.961 |
| Diğer | 87.128 | 70.496 |
| 15.841.274 | 26.257.457 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla kısa vadeli peşin ödenmiş giderler aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Verilen avanslar* | 17.742.010 | 40.827.953 |
| Gelecek aylara ait giderler | 13.996.551 | 48.579.821 |
| İş avansları | 24.235 | 129.774 |
| Diğer | 521.366 | 107.102 |
| 32.284.162 | 89.644.650 |
* Hammadde, malzeme ve ekipman alımı için verilen kısa vadeli avanslardan oluşmaktadır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla kısa vadeli peşin ödenmiş giderler aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Verilen avanslar | -- | 1.312.969 |
| Gelecek aylara ait giderler | 341.603 | -- |
| 341.603 | 1.312.969 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla kısa vadeli peşin ödenmiş giderler aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Alınan avanslar | 60.122.882 | 23.275.287 |
| 60.122.882 | 23.275.287 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla stoklar aşağıdaki gibidir
| 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Hammadde stokları | 353.028.221 | 522.962.378 |
| Yarı mamul stokları | 70.005.652 | 81.381.454 |
| Yardımcı malzeme ve yedek parça | 223.369.927 | 37.919.458 |
| Mamul stokları | 23.708.977 | 25.266.674 |
| 670.112.777 | 667.529.964 |
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Grup'un değer düşüklüğüne uğramış stoğu bulunmamaktadır (31 Aralık 2022: Yoktur). 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla hammadde stokları çimento hammaddeleri ve yakıtlardan oluşmaktadır.
Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar aşağıdaki gibidir:
| 31 | Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 | ||
|---|---|---|---|---|
| Pay % |
Taşınan Değer |
Pay % |
Taşınan Değer |
|
| Çözüm Atık | 50 | 80.908.315 | 50 | 52.721.765 |
| Sigma | 50 | 97.873 | 50 | 222.476 |
| Toplam | 81.006.188 | 52.944.241 |
| Sigma | 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Toplam varlıklar | 553.118 | 1.036.381 |
| Toplam yükümlülükler | 357.373 | 591.430 |
| Toplam özkaynaklar | 195.745 | 444.951 |
| Grup'a düşen pay (%50) | 97.873 | 222.476 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 | |
| Toplam net satışlar | 300.000 | 296.591 |
| Dönem karı/zararı | (74.294) | 395.705 |
| Grup'a düşen pay (%50) | (37.147) | 197.853 |
| Çözüm | 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Toplam varlıklar | 214.151.612 | 190.384.532 |
| Toplam yükümlülükler | 52.334.982 | 84.941.002 |
| Toplam özkaynaklar | 161.816.630 | 105.443.530 |
| Grup'a düşen pay (%50) | 80.908.315 | 52.721.765 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 | |
| Toplam net satışlar | 237.411.750 | 164.887.600 |
| Dönem karı/zararı | 56.198.180 | 25.575.972 |
| Grup'a düşen pay (%50) | 28.099.090 | 24.137.671 |
Konya Çimento Sanayii Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları 31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, maddi duran varlıklar aşağıdaki gibidir:
| Maliyet | 1 Ocak 2023 |
Girişler | Transfer | Çıkışlar | 31 Aralık 2023 |
|---|---|---|---|---|---|
| Arazi ve arsalar | 670.972.293 | 375.884 | 1.592.086 | - | 672.940.263 |
| Yer altı ve yerüstü düzenleri | 191.653.305 | 6.731.426 | - | - | 198.384.731 |
| Binalar | 457.912.520 | - | - | - | 457.912.520 |
| Makine, tesis ve cihazlar | 5.359.961.281 | 13.551.926 | 19.634.866 | - | 5.393.148.073 |
| Taşıtlar | 267.546.427 | 25.262.861 | 13.130.801 | (41.646.467) | 264.293.622 |
| Demirbaşlar | 143.677.729 | 1.376.420 | 5.232.095 | - | 150.286.244 |
| Yapılmakta olan yatırımlar | - | 91.698.578 | (39.589.848) | - | 52.108.730 |
| Toplam | 7.091.723.555 | 138.997.095 | -- | (41.646.467) | 7.189.074.183 |
| Birikmiş Amortisman | 1 Ocak 2023 | Girişler | Transfer | Çıkışlar | 31 Aralık 2023 |
| Yer altı ve yerüstü düzenleri | (147.193.904) | (4.700.412) | -- | -- | (151.894.316) |
| Binalar | (260.768.956) | (7.401.190) | -- | -- | (268.170.146) |
| Makine, tesis ve cihazlar | (4.510.604.898) | (101.856.814) | -- | -- | (4.612.461.712) |
| Taşıtlar | (236.778.270) | (10.740.268) | -- | 41.186.150 | (206.332.388) |
| Demirbaşlar | (124.493.842) | (4.640.288) | -- | -- | (129.134.130) |
| (5.279.839.870) | (129.338.972) | -- | 41.186.150 | (5.367.992.692) | |
| Net defter değeri | 1.811.883.685 | 1.821.081.491 |
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla maddi duran varlıklar üzerindeki ipotek bulunmamaktadır (31 Aralık 2022: yoktur). 31 Aralık 2023 itibarıyla Grup'un stok ve sabit kıymetleri üzerindeki sigorta teminat tutarı 5.738.726.153 TL'dir ( 31 Aralık 2022: 3.297.339.446 TL).
Amortisman giderlerinin 119.975.561 TL'si satışların maliyetinde (31 Aralık 2022: 128.654.101 TL), 9.363.411 TL'si genel yönetim giderlerinde (31 Aralık 2022:5.421.702 TL) bulunmaktadır.
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
| Maliyet | 1 Ocak 2022 | Girişler | Transfer(*) | Çıkışlar | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|---|---|---|
| Arazi ve arsalar | 650.682.437 | 8.481.872 | 11.807.984 | - | 670.972.293 |
| Yer altı ve yerüstü düzenleri | 176.513.761 | 8.290.528 | 6.849.016 | - | 191.653.305 |
| Binalar | 423.581.093 | 16.190.691 | 18.140.736 | - | 457.912.520 |
| Makine. tesis ve cihazlar |
5.089.801.414 | 152.385.991 | 117.773.876 | - | 5.359.961.281 |
| Taşıtlar | 237.208.431 | 6.754.370 | 23.583.626 | - | 267.546.427 |
| Demirbaşlar | 133.477.225 | 8.816.654 | 1.383.850 | - | 143.677.729 |
| Yapılmakta olan yatırımlar | 19.394.143 | 147.918.385 | (167.312.528) | - | -- |
| 6.730.658.504 | 348.838.491 | 12.226.560 | 7.091.723.555 | ||
| Birikmiş Amortisman | 1 Ocak 2022 | Girişler | Transfer | Çıkışlar | 31 Aralık 2022 |
| Yer altı ve yerüstü düzenleri | (142.664.389) | (4.529.515) | - | - | (147.193.904) |
| Binalar | (252.300.031) | (8.468.925) | - | - | (260.768.956) |
| Makine. tesis ve cihazlar | (4.408.838.059) | (99.637.400) | (2.129.439) | - | (4.510.604.898) |
| Taşıtlar | (215.397.239) | (16.193.692) | (5.187.339) | - | (236.778.270) |
| Demirbaşlar | (119.247.571) | (5.246.271) | - | - | (124.493.842) |
| (5.138.447.289) | (134.075.803) | (7.316.778) | - | (5.279.839.870) | |
| Net defter değeri | 1.592.211.215 | 1.811.883.685 |
(*) Grup, 31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla 12.226.560 TL maliyet, 7.316.778 TL birikmiş amortismanı olan taşıtlarını ve finansal kiralama ile elde ettiği makine,tesis ve cihazlarını kira süresinin bitmeden satın alınması sebebiyle kullanım hakkı varlıklarından sabit kıymetlere transfer etmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, kullanım hakkı varlıkları hareketi aşağıdaki gibidir:
| Maliyet | 1 Ocak 2023 | Girişler | Transfer | Çıkışlar | 31 Aralık 2023 |
|---|---|---|---|---|---|
| Yeraltı ve yer üstü | |||||
| düzenleri | 2.249.787 | 257.317 | -- | -- | 2.507.104 |
| Beton santral ve | |||||
| ekipmanları | 1.655.874 | -- | -- | -- | 1.655.874 |
| Taşıtlar | 43.747.112 | 41.005.937 | -- | (24.488.159) | 60.264.890 |
| 47.652.773 | 41.263.254 | -- | (24.488.159) | 64.427.868 |
| Birikmiş | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Amortisman | Cari dönem | ||||
| Payları | 1 Ocak 2023 | amortismanı | Transfer | Çıkışlar | 31 Aralık 2023 |
| Yeraltı ve yer üstü | |||||
| düzenleri | (1.656.797) | (42.886) | -- | -- | (1.699.683) |
| Beton santral ve | |||||
| ekipmanları | (1.305.897) | -- | -- | (1.305.897) | |
| Taşıtlar | (34.330.978) | (11.890.433) | -- | 10.947.407 | |
| (37.293.672) | (11.933.319) | -- | 10.947.407 | 35.274.004 (38.279.584) |
|
| Net defter değeri | 10.359.101 | 26.148.285 |
31 Aralık 2023 itibarıyla, amortisman giderlerinin 8.353.323 TL'si satışların maliyetinde ( 31 Aralık 2022: 13.205.989TL), 1.193.332 TL'si genel yönetim giderlerinde ( 31 Aralık 2022: 440.200 TL) , 2.386.664 TL'si pazarlama giderlerinde ( 31 Aralık 2022: 1.027.132TL ) bulunmaktadır.
31 Aralık 2023 tarihinde sona eren dönem için kullanım hakkı varlıklarından 34.162 TL finansman gideri muhasebeleştirilmiştir (31 Aralık 2022: 3.193.005 TL).
2023 yılı içerisindeki kullanım hakkı varlıkları sözleşme iptallerinden kaynaklı 346.894 TL net gelir (2022: 1.129 TL net gelir) kaydedilmiştir.
| Maliyet | 1 Ocak 2022 | Girişler | Transfer | Çıkışlar | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|---|---|---|
| Yeraltı ve yer üstü | 991.645 | 1.258.142 | -- | -- | 2.249.787 |
| düzenleri | |||||
| Beton santral ve | 5.849.896 | - | (4.194.022) | -- | 1.655.874 |
| ekipmanları | |||||
| Taşıtlar | 36.225.195 | 22.244.667 | (8.032.538) | (6.690.212) | 43.747.112 |
| 43.066.736 | 23.502.809 | (12.226.560) | (6.690.212) | 47.652.773 | |
| Birikmiş | |||||
| Amortisman | Cari dönem | ||||
| Payları | 1 Ocak 2022 | amortismanı | Transfer | Çıkışlar | 31 Aralık 2022 |
| Yeraltı ve yer üstü | (898.959) | (757.838) | -- | -- | (1.656.797) |
| düzenleri | |||||
Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, maddi olmayan duran varlıklarının hareketi aşağıdaki gibidir:
| Maliyet | 1 Ocak 2023 | Girişler | 31 Aralık 2023 |
|---|---|---|---|
| Haklar | 40.303.200 | 4.635.000 | 44.938.200 |
| Diğer Maddi Olmayan | 57.545.228 | 4.626.338 | 62.171.566 |
| 97.848.428 | 9.261.338 | 107.109.766 | |
| Birikmiş Amortisman | 1 Ocak 2023 | Girişler | 31 Aralık 2023 |
| Haklar | (30.979.846) | (7.112.723) | (38.092.569) |
| Diğer Maddi Olmayan | (43.413.798) | (1.323.621) | (44.737.419) |
| (74.393.644) | (8.436.344) | (82.829.988) | |
| Net defter değeri | 23.454.784 | 24.279.778 |
31 Aralık 2023 itibarıyla amortisman giderlerinin 8.436.344 TL'si genel yönetim giderlerinde ( 31 Aralık 2022: 6.230.641 TL ) muhasebeleştirilmiştir.
| Maliyet | 1 Ocak 2022 | Girişler | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|---|
| Haklar | 35.360.012 | 4.943.188 | 40.303.200 |
| Diğer Maddi Olmayan | 57.162.255 | 382.973 | 57.545.228 |
| 92.522.267 | 5.326.161 | 97.848.428 | |
| Birikmiş itfa payları | 1 Ocak 2022 | Girişler | 31 Aralık 2022 |
| Haklar | (26.547.353) | (4.432.493) | (30.979.846) |
| Diğer Maddi Olmayan | (41.615.650) | (1.798.148) | (43.413.798) |
| (68.163.003) | (6.230.641) | (74.393.644) | |
| Net defter değeri | 24.359.264 | 23.454.784 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla kısa vadeli borç karşılıkları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Dava karşılıkları | 3.325.000 | 3.872.166 |
| Maliyet gider karşılıkları | 16.996.007 | 9.324.093 |
| 20.321.007 | 13.196.259 |
Maliyet gider karşılıkları kullanılan maden ocakları için devlete ödenecek taş ocağı devlet hakkı giderlerinden oluşmaktadır.
Dava karşılıkları, işçi davalarına ilişkin karşılıklarından oluşmaktadır.
Karşılıkların dönem içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak 2023 | İlaveler | Ödenen | Parasal Kayıp/Kazanç |
31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Dava karşılıkları | 3.872.166 | 2.796.334 | (509.904) | (2.833.596) | 3.325.000 |
| Maliyet gider karşılıkları | 9.324.094 | 16.996.007 | (5.658.751) | (3.665.343) | 16.996.007 |
| 13.196.259 | 18.266.007 | (5.953.751) | (5.187.508) | 20.321.007 | |
| 1 Ocak 2022 | İlaveler | Ödenen | Parasal Kayıp/Kazanç |
31 Aralık 2022 | |
| Dava karşılıkları | 4.493.152 | 1.809.776 | (420.151) | (2.010.611) | 3.872.166 |
| Maliyet gider karşılıkları | 18.578.239 | 9.324.094 | (11.309.608) | (7.268.632) | 9.324.093 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Personele borçlar | 5.852.098 | 3.249.645 |
| Ödenecek SSK primleri | 10.295.582 | 6.866.756 |
| 16.147.680 | 10.116.401 |
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıklar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|
| 12.056.223 | |
| 8.400.256 | |
| 20.456.479 | |
| 17.671.915 20.347.221 38.019.136 |
Prim ve kullanılmamış izin karşılığının dönem içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak 2023 | İlaveler | Ödenen | Parasal Kayıp/Kazanç |
31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Kullanılmamış izin karşılığı | 12.056.223 | 10.355.047 | -- | (4.739.355) | 17.671.915 |
| Prim karşılığı | 8.400.256 | 20.347.222 | (5.098.078) | (3.302.179) | 20.347.221 |
| 20.456.479 | 30.702.269 | (5.098.078) | (8.041.534) | 38.019.136 | |
| 1 Ocak 2022 | İlaveler | Ödenen | Parasal Kayıp/Kazanç | 31 Aralık 2022 | |
| Kullanılmamış izin karşılığı | 9.979.467 | 5.981.166 | -- | (3.904.410) | 12.056.223 |
| Prim karşılığı | 3.261.595 | 8.400.256 | (1.985.515) | (1.276.080) | 8.400.256 |
| 13.241.062 | 14.381.422 | (1.985.515) | (5.180.490) | 20.456.479 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı karşılığı | 56.364.097 | 63.405.389 |
| Kıdem teşvik karşılığı | 6.937.206 | 5.924.956 |
| 63.301.303 | 69.330.345 |
Kıdem teşvik karşılığı hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak | 5.924.956 | 3.225.600 |
| İlaveler | 3.341.377 | 3.595.829 |
| Parasal kayıp/kazanç etkisi |
(2.329.127) | (896.473) |
| 6.937.206 | 5.924.956 |
Kıdem teşvik karşılığı, Çeis ile Çimse-iş arasında akdedilen sözleşmenin Madde 41 "Kıdemli Teşvik İşçiliği Teşvik Primi" gereğince, işçilerden, işe giriş tarihi itibariyle işyerinde fiilen, 5 senesini dolduranlara 30 günlük ücretleri tutarında, 10 senesini dolduranlara 40 günlük ücretleri tutarında, 15 senesini dolduranlara 55 günlük ücretleri tutarında, 20 senesini dolduranlara 70 günlük ücretleri tutarında, 25 senesini dolduranlara 75 günlük ücretleri tutarında, 30 senesini dolduranlara 75 günlük ücretleri tutarında, hesaplanmaktadır. Seri II, 14.1 No'lu Tebliğ'e (TMS 19 - Çalışanlara Sağlanan Faydalar) uygun olarak Grup'un yükümlülüklerinin hesaplanabilmesi için aktüeryal hesaplama yapılması gerekmektedir. Kıdem teşvik karşılığı, ilgili tarihlerde ödenmesi gerekecek muhtemel yükümlülüğün bugünkü değeri hesaplanarak ayrılır
Yürürlükteki İş Kanunu hükümleri uyarınca çalışanlardan kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde iş sözleşmesi sona erenlere hak kazandıkları yasal kıdem tazminatlarının ödenmesi yükümlülüğü vardır. Ayrıca, halen yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanununun 6 Mart 1981 tarih ve 2422 sayı 25 Ağustos 1999 tarih ve 4447 sayılı yasalar ile değişik 60'ıncı maddesi hükmü gereğince kıdem tazminatını alarak işten ayrılma hakkı kazananlara da yasal kıdem tazminatlarını ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Emeklilik öncesi hizmet şartlarıyla ilgili bazı geçiş karşılıkları ilgili kanunun 23 Mayıs 2002 tarihinde değiştirilmesi ile Kanun'dan çıkarılmıştır.
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla ödenecek kıdem tazminatı tutarı aylık 23.490 TL (31 Aralık 2022: 15.371 TL) tavana tabidir.
Kıdem tazminatı yükümlülüğü yasal olarak herhangi bir fonlamaya tabi değildir. Kıdem tazminatı karşılığı Grup'un çalışanların emekli olmasından kaynaklanan gelecekteki muhtemel yükümlülük tutarının bugünkü değerinin tahmin edilmesi yoluyla hesaplanmaktadır. TMS 19 ("Çalışanlara Sağlanan Faydalar") şirketlerin yükümlülüklerinin tanımlanmış fayda planları kapsamında aktüeryal değerleme yöntemleri kullanılarak
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
geliştirilmesini öngörür. Bu doğrultuda, toplam yükümlülüklerin hesaplanmasında kullanılan aktüeryal varsayımlar aşağıda belirtilmiştir:
Ana varsayım her hizmet yılı için olan azami yükümlülük tutarının enflasyona paralel olarak artacak olmasıdır. Dolayısıyla, uygulanan iskonto oranı gelecek uzun vadeli enflasyon etkilerinin düzeltilmesinden sonraki beklenen uzun vadeli reel oranı ifade eder. Bu nedenle, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, konsolide finansal tablolarda karşılıklar, geleceğe ilişkin, çalışanların emekliliğinden kaynaklanacak muhtemel yükümlülüğünün bugünkü değeri tahmin edilerek hesaplanır. İlgili bilanço tarihlerindeki karşılıklar, %40,75 reel iskonto oranı kullanılmak suretiyle hesaplanmıştır (31 Aralık 2022: %18,5).
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla yükümlülüğü hesaplamak için kullanılan aktüeryal varsayımlar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| İskonto oranı | %0.71 | %0.71 |
| Kıdem tazminatı almadan işten ayrılma oranı | %10,37 | %1,71 |
Kıdem tazminatı karşılığının yıl içerisindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Açılış bakiyesi | 63.405.389 | 33.921.476 |
| Faiz maliyeti | 3.713.864 | 4.203.114 |
| Hizmet maliyeti | 3.288.630 | 1.691.131 |
| Dönem içinde ödenen | (11.321.153) | (3.950.211) |
| Aktüeryal kayıp | 20.246.517 | 40.811.467 |
| Parasal kayıp/kazanç etkisi |
(22.969.150) | (13.271.581) |
| Dönem sonu bakiyesi | 56.364.097 | 63.405.389 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla diğer dönen varlıklar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| KDV alacakları | 26.770.460 | 39.368.275 |
| 26.770.460 | 39.368.275 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Şirket ve Türkiye'de yerleşik bağlı ortaklıkları, Türkiye'de yürürlükte bulunan vergi mevzuatı ve uygulamalarına tabidir. Kurumlar vergisi, ilgili olduğu hesap döneminin sonunu takip eden dördüncü ayın son günü akşamına kadar beyan edilmekte ve ilgili ayın sonuna kadar tek taksitte ödenmektedir. Kurumların üçer aylık dönemlerde gerçekleşen mali kârları üzerinden cari oran ile geçici vergi hesaplayarak dönemi izleyen ikinci ayın 17'nci gününe kadar beyan edip 17'nci günün akşamına kadar ödemeleri gerekmektedir. Yıl içinde ödenen geçici vergiler, o yılın yıllık kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan kurumlar vergisine mahsup edilmektedir. Mahsuba rağmen ödenmiş geçici vergi tutarı kalması durumunda bu tutar nakden iade alınabileceği gibi diğer mali borçlara mahsup da edilebilmektedir.
Türkiye'de kurumların ticari kazancına vergi yasaları gereğince indirimi kabul edilmeyen giderlerin ilave edilerek, vergi yasalarında yer alan istisnaların indirilerek bulunacak yasal vergi matrahına uygulanan kurumlar vergisi genel oranı 31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla %20 olarak uygulanmaktaydı. Ancak, 15 Temmuz 2023 tarihli ve 32249 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "6/2/2023 Tarihinde Meydana Gelen Depremlerin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpların Telafisi İçin Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi İhdası İle Bazı Kanunlarda Ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun"un 21. Maddesi uyarınca, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun kurumlar vergisi oranını düzenleyen 32. maddesinde yapılan değişikliklerle; 1 Ekim 2023 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere kurumlar vergisinde uygulanan genel oran %20'den %25'e çıkarılmıştır. Dolayısıyla Şirket ve Türkiye'de yerleşik bağlı ortaklıkları 2023 yılına ait dönem vergisi hesaplamasında % 25 vergi oranını kullanmıştır.
Söz konusu değişiklik kapsamında, 31 Aralık 2023 tarihi itibariyle ertelenmiş vergi hesaplamasında kullanılan vergi oranı % 25'dir. (31 Aralık 2022: %20).
Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298'inci maddesi kapsamında, 31 Aralık 2021 tarihi itibarıyla mali tabloların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması için gerekli koşullar gerçekleşmiştir. Ancak 29 Ocak 2022 tarih ve 31734 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7352 sayılı "Vergi Usul Kanunu İle Kurumlar Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun geçici 33'üncü maddesi uyarınca:
Geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere 298'inci madde kapsamındaki enflasyon düzeltmesine ilişkin şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın 2021 ve 2022 hesap dönemleri ile 2023 hesap dönemi geçici vergi dönemlerinde mükerrer mali tabloların enflasyon düzeltmesine tabi tutulmayacağı,
31 Aralık 2023 tarihli mali tabloların ise kurumlar vergisi matrahına etkisi olmayacak şekilde enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı hüküm altına alınmıştır.
30 Aralık 2023 tarihli ve 32415 sayılı 2. mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan "555 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğ ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca Türkiye'de faaliyet gösteren işletmelerin 2023 hesap dönemine ilişkin mali tablolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulması esastır. Söz konusu enflasyona göre düzeltilmiş mali tablolar 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren hazırlanacak vergi beyannamelerinde bir açılış bilançosu bazı teşkil edecek olup 2023 yılına ait dönem vergisi hesaplamasında enflasyon etkileri dikkate alınmayacaktır.
Kurumların tam mükellefiyete tabi bir başka kurumun sermayesine iştirakten elde ettikleri temettü kazançları kurumlar vergisinden istisnadır. Ayrıca kurumların en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan iştirak hisseleri ile aynı süreyle sahip oldukları gayrimenkullerinin (taşınmazlarının), kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan haklarının satışından doğan kazançların %75'lik kısmı 31 Aralık 2017 itibarıyla
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
kurumlar vergisinden istisnadır. Bununla birlikte, 7061 sayılı kanunla yapılan değişiklikle bu oran taşınmazlar açısından %75'ten %50'ye indirilmiştir ve 2018 yılından itibaren hazırlanacak vergi beyannamelerinde bu oran taşınmazlar için %50 olarak kullanılmaktadır. İstisnadan yararlanmak için söz konusu kazancın pasifte bir fon hesabında tutulması ve 5 yıl süre ile işletmeden çekilmemesi gerekmektedir. Satış bedelinin satışın yapıldığı yılı izleyen ikinci takvim yılı sonuna kadar tahsil edilmesi gerekir.
Temettü dağıtımları üzerinde stopaj yükümlülüğü olup, bu stopaj yükümlülüğü temettünün nakden veya hesaben ödemesinin yapıldığı tarihte beyan edilir. Türkiye'de bir işyeri ya da daimi temsilcisi aracılığı ile gelir elde eden dar mükellef kurumlar ile Türkiye'de yerleşik kurumlara yapılanlar dışında temettü ödemeleri 22 Aralık 2021 tarihine kadar %15 oranında stopaja tabi idi. Ancak, 22 Aralık 2021 tarihli ve 31697 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4946 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca 193 numaralı Gelir Vergisi Kanunu ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'na göre %15 olan temettü stopaj oranı %10'a indirilmiştir. Dar mükellef kurumlara ve gerçek kişilere yapılan kar dağıtımlarına ilişkin stopaj oranlarının uygulanmasında, ilgili Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmalarında yer alan stopaj oranları da göz önünde bulundurulur. Geçmiş yıllar karlarının sermayeye eklenmesi kar dağıtımı sayılmamaktadır, dolayısıyla stopaja tabi değildir.
12 Mart 2023 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 7440 Sayılı Kanun" uyarınca; Kurumlar vergisi mükellefleri tarafından, 2022 yılına ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinde gösterilmek suretiyle, 5520 sayılı Kanun ile diğer kanunlarda yer alan düzenlemeler uyarınca kurum kazancından indirim konusu yapılan istisna ve indirim tutarları ile aynı Kanunun 32/A maddesi kapsamında indirimli kurumlar vergisine tabi matrahları üzerinden, dönem kazancı ile ilişkilendirilmeksizin %10 oranında, 5520 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde düzenlenen istisna ile yurt dışından elde edilen ve en az %15 oranında vergi yükü taşıdığı tevsik edilen istisna kazançlar üzerinden ise %5 oranında ek vergi hesaplanması gerekmektedir. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, ilgili vergi için Şirket'in kurumlar vergisine ek olarak tahakkuk ettiği tutar 249.898 TL olup, söz konusu vergiye ilişkin ödeme 2023 yılı yılı içerisinde Mayıs ayında gerçekleşmiştir. Vergi mutabakat tablolarında "Ek vergi" olarak gösterilmektedir.
Türkiye'de, transfer fiyatlandırması düzenlemeleri Kurumlar Vergisi Kanunu'nun "Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı" başlıklı 13 üncü maddesinde belirtilmiştir. Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hakkındaki 18 Kasım 2007 tarihli tebliğ uygulama ile ilgili detayları düzenlemektedir.
Vergi mükellefi, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunursa, kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılır. Bu gibi transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı kurumlar vergisi için kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla ödenecek gelir vergisi aşağıda özetlenmiştir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Önceki dönemden devir | 13.563.275 | 10.936.961 |
| Cari dönem kurumlar vergisi | 121.948.954 | 80.932.592 |
| Ödenen kurumlar vergisi | (80.943.454) | (74.027.254) |
| Ek vergi | 249.898 | -- |
| Parasal Kayıp/Kazanç | (27.249.423) | (4.279.024) |
| Ödenecek kurumlar vergisi (varlığı)/ | ||
| yükümlülüğü, net | 27.569.250 | 13.563.275 |
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla vergi (giderlerinin)/gelirlerinin ana bileşenleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Cari dönem kurumlar vergisi | (121.948.954) | (91.236.107) |
| Ertelenmiş vergi geliri | 452.855.829 | (138.791.140) |
| Konsolide kar veya zarar tablosuna yansıtılan | ||
| vergi geliri/ (gideri) | 330.906.875 | (230.027.247) |
Aşağıda dökümü verilen mutabakat, 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla toplam vergi provizyonu ile yasal vergi oranının vergi öncesi kar rakamına uygulanmasıyla hesaplanan miktar arasındaki farkları göstermektedir:
| % | 31 Aralık 2023 | % | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|---|---|
| Dönem karı | 683.515.608 | 27.153.318 | ||
| Vergi (geliri)/ gideri | 330.906.875 | (230.027.247) | ||
| Vergi öncesi kar/(zarar) | 352.608.733 | 257.180.565 | ||
| Yasal vergi oranı ile hesaplanan vergi gideri | (25) | (88.152.183) | (23) | (77.036.278) |
| Vergi indirimi (Vergiye uyumlu mükelleflere uygulanan | ||||
| %5'lik indirim) | (0,25) | 2.503.723 | (0,26) | 858.422 |
| Vergi oranındaki değişiklik | (0,62) | (3.548.729) | (1,45) | (4.872.703) |
| Konsolidasyon düzeltmelerinin etkisi | (0,69) | 7.015.487 | (0,02) | 83.496 |
| Ek vergi | (0,02) | (249.898) | ||
| Kanunen kabul edilmeyen giderler | (0,22) | (2.182.334) | (1,20) | (4.026.235) |
| Parasal kayıp/kazanç | (56,98) | 415.921.037 | (45,71) | (153.086.419) |
| Diğer | (1,04) | (400.228) | (2,40) | 8.052.470 |
| Vergi geliri/ (gideri) | (32,62) | 330.906.875 | (68,68) | (230.027.247) |
Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar (Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, ertelenmiş vergiye konu olan geçici farklar ve etkin vergi oranları kullanılarak hesaplanan ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülüklerinin dağılımı aşağıda özetlenmiştir:
| Ertelenmiş Vergi Varlığı |
Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü |
|||
|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Maddi ve maddi olmayan varlıklar | ||||
| düzeltmesi | 155.239.800 | -- | -- | (305.567.084) |
| Türev finansal yatırımlar makul | ||||
| değer düzeltmesi | 295.192 | 288.173 | -- | -- |
| Borçlardaki reeskont etkisi | -- | -- | -- | -- |
| Kıdem tazminatı karşılığı | 12.693.143 | 12.681.078 | -- | -- |
| Şüpheli ticari alacak karşılığı | 187.038 | 211.155 | -- | -- |
| Kıdemli işçiliği teşvik primi | ||||
| karşılığı | 1.734.643 | 1.185.553 | -- | -- |
| Dava ve diğer gider karşılığı | 5.080.252 | 2.639.252 | -- | -- |
| İzin karşılığı | 4.417.979 | 2.411.245 | -- | -- |
| Stoklar | (19.952.174) | (9.931.464) | ||
| Devreden mali zararlar | -- | -- | ||
| Diğer | 2.203.983 | 168.102 | -- | -- |
| Toplam ertelenmiş vergi | ||||
| varlığı/ (yükümlülüğü) | 181.852.030 | 19.584.558 | (19.952.174) | (315.498.548) |
| Netleştirilen tutar | (19.952.174) | -- | -- | 19.584.558 |
| Toplam ertelenmiş vergi varlığı/ | ||||
| (yükümlülüğü) | 161.899.856 | -- | -- | (295.913.990) |
Ertelenmiş vergi varlıkları/(yükümlülüklerinin) yıllar içerisindeki hareketi aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2022 |
Cari dönem ertelenmiş vergi gideri |
Diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilen kısım |
31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|---|---|
| Maddi duran varlıklar | (305.567.084) | 460.806.884 | -- | 155.239.800 |
| Davalar ve diğer karşılıklar | 2.639.252 | 2.441.000 | -- | 5.080.252 |
| Türev işlemler | 288.173 | 110.632 | (103.613) | 295.192 |
| Stoklar | (9.931.464) | (10.020.710) | -- | (19.952.174) |
| Diğer | 379.256 | 2.011.765 | -- | 2.391.021 |
| Çalışanlara sağlanan faydalar | 16.277.877 | (2.493.741) | 5.061.629 | 18.845.765 |
| Vergi varlıkları/(yükümlülükleri) | (295.913.990) | 452.855.829 | 4.958.017 | 161.899.856 |
| 31 Aralık 2021 |
Cari dönem ertelenmiş vergi gideri |
Diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilen kısım |
31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|---|---|
| Ticari ve diğer alacaklar | 214.454 | (214.454) | -- | -- |
| Maddi duran varlıklar | (160.630.127) | (144.936.957) | -- | (305.567.084) |
| Davalar ve diğer karşılıklar | 962.578 | 1.676.674 | -- | 2.639.252 |
| Türev işlemler | (3.707.306) | (2.401.332) | 6.396.811 | 288.173 |
| Stoklar | (4.236.115) | (5.695.349) | -- | (9.931.464) |
| Operasyonel Kiralama | 102.021 | (102.021) | -- | -- |
| Diğer | 367.450 | 11.806 | -- | 379.256 |
| Çalışanlara sağlanan faydalar | 3.621.838 | 12.656.039 | 8.162.293 | 16.277.877 |
| Vergi varlıkları/(yükümlülükleri) | (163.519.660) | (138.791.140) | 14.559.105 | (295.913.990) |
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Ertelenmiş vergi gelir/(giderinin) yıllar içerisindeki hareketi aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak | (295.913.990) | (171.681.954) |
| Gelir tablosuna kaydedilen ertelenmiş vergi geliri | 452.855.829 | (138.791.140) |
| Diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilen kısım | 4.958.017 | 14.559.104 |
| Ertelenmiş vergi varlığı / (yükümlülüğü) | 161.899.856 | (295.913.990) |
Şirket'in, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, her biri 0,01 TL nominal değerde 487.344.000 adet hissesi bulunmaktadır (31 Aralık 2022: 487.344.000 adet). Sermaye düzeltme farkları, sermayenin, 31 Aralık 2005 tarihi itibarıyla enflasyonun etkilerine göre düzeltilmesinden kaynaklanan farklardır. Şirket'in hisselerinin %15,80'i Borsa İstanbul'da ("BİST") halka açık hisse senedi olarak işlem görmektedir.
Şirket'in pay defterine 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla işlenmemiş sermaye hareketlerinden konsolide olmayan tarihi değerlere göre pay oranları aşağıdaki gibi oluşmaktadır:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |||
|---|---|---|---|---|
| Tutar | Sahiplik % | Tutar | Sahiplik % | |
| Parficim S.A. | 3.990.220 | 81,88 | 3.990.220 | 81,88 |
| Halka açık kısım | 770.132 | 15,80 | 774.390 | 15,89 |
| Diğer (*) | 113.088 | 2,32 | 108.830 | 2,23 |
| Ödenmiş sermaye | 4.873.440 | 100,00 | 4.873.440 | 100,00 |
| Sermaye düzeltme farkları | 1.143.574.764 | 1.143.574.764 | ||
| Toplam sermaye | 1.148.448.204 | 1.148.448.204 |
(*) Sermayenin %5'inden daha azına sahip ortakların toplamını göstermektedir.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla Parficim S.A.'nın kayıtlı hisse oranı %66,14'tür ve geri kalan %15,74 oranındaki hisseyi halka arz edilmiş bulunan hisselerden BIST yolu ile almıştır. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Şirket'in BIST'deki fiili dolaşımdaki pay adedi 77.013.200 olup fiili dolaşımdaki pay oranı %15,80 (31 Aralık 2022: fiili dolaşımdaki pay adedi 77.439.000 olup fiili dolaşımdaki pay oranı %15,89).
SPK'nın, 27 Ocak 2010 tarih ve 02/51 sayılı kararı gereğince 2010 yılı faaliyetlerinden elde edilen karların dağıtım esasları ile ilgili olarak; payları borsada işlem gören anonim ortaklıklar için herhangi bir asgari kar dağıtım zorunluluğu getirilmemesine, bu kapsamda kar dağıtımının Kurul'un Seri IV, No:27 sayılı "Sermaye Piyasası Kanununa Tabi Olan Halka Açık Anonim Ortaklıkların Temettü Avansı Dağıtımında Uyacakları Esaslar Hakkında Tebliği'nde yer alan esaslar doğrultusunda, ortaklıkların esas sözleşmelerinde bulunan hükümler ve şirketler tarafından kamuya açıklanmış olan kar dağıtım politikaları çerçevesinde gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.
Konya Çimento Sanayii A.Ş'nin 27 Mart 2023 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurulu'nda ve bağlı ortaklığı olan Konya Hazır Beton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin Olağan Genel Kurulu'nda alınan kararlar uyarınca 2022 yılındaki faaliyetleri neticesinde oluşan dağıtılabilir karından kar dağıtılmamasına ve dağıtılmayan karın olağanüstü yedek akçelere eklenmesine karar verilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Konya Çimento Sanayii A.Ş'nin bağlı ortaklığı olan ve %99 sahiplik oranı olan Konya Çimento Ticaret Limited Şirketi'nin 27 Mart 2023 tarihinde yapılan Ortaklar Olağan Genel Kurulu'nda alınan kararlar uyarınca brüt 1.104.576,26 TL nakit kar payının ortaklara 10 Nisan 2023 tarihinden itibaren temettü olarak dağıtılmasına karar verilmiştir. Grup'un payına düşen 1.093.530,50 TL temettü geliri, konsolidasyon işlemlerinde elimine olmuştur.
Türk Ticaret Kanunu'na göre, yasal yedek akçeler, birinci ve ikinci tertip yasal yedek akçelerden oluşmaktadır. Birinci tertip yasal yedek akçeler, Şirket sermayesinin yüzde 20'sine ulaşıncaya kadar yasal dönem karının yüzde 5'i oranında ayrılmaktadır. İkinci tertip yasal yedek akçeler, SPK düzenlemelerine göre kar dağıtımı yapıldığı durumlarda Şirket sermayesinin yüzde 5'ini aşan tüm nakit kar payı dağıtımlarının 1/10'u oranında, yasal kayıtlara göre kar dağıtımı yapıldığı durumlarda ise Şirket sermayesinin yüzde 5'ini aşan tüm nakit kar payı dağıtımlarının 1/11'i oranında ayrılmaktadır.
Birinci ve ikinci yasal yedek akçeler, toplam sermayenin yüzde 50'sini aşmadığı sürece dağıtılamazlar; ancak ihtiyari yedek akçelerin tükenmesi halinde zararların karşılanmasında kullanılabilirler. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, Şirket'in yasal yedekler toplamı 543.213.832 TL'dir (31 Aralık 2022: 539.072.388 TL). 25 Şubat 2009 tarih 7/242 sayılı SPK kararı uyarınca; SPK'nın düzenlemelerine göre bulunan net dağıtılabilir kar üzerinden, SPK'nın asgari kar dağıtım zorunluluğuna ilişkin düzenlemeleri uyarınca hesaplanan tutarın tamamının yasal kayıtlarda yer alan net dağıtılabilir kardan karşılanabilmesi durumunda, bu tutarın tamamının, karşılanamaması durumunda ise yasal kayıtlarda yer alan net dağıtılabilir karın tamamının dağıtılması, SPK'nın düzenlemelerine göre, hazırlanan finansal tablolarda veya yasal kayıtların herhangi birinde, dönem zararı olması halinde kar dağıtımı yapılmaması esastır. Grup, faaliyetlerinden elde ettiği karların dağıtım esaslarını SPK mevzuatına uygun olarak belirlemektedir.
Grup'un TFRS'ye göre düzenlediği finansal durum tablosunda göstermiş olduğu geçmiş yıllar zararı 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla 19.732.788 TL'dir (31 Aralık 2022: 42.744.662 TL).
Grup'un 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla konsolide finansal tablolarında enflasyona göre düzeltilmiş olarak sunduğu ilgili özkaynak kalemlerinin Vergi Usul Kanununa göre hazırlanmış finansal tablolarındaki enflasyona göre düzeltilmiş tutarlarla karşılaştırması aşağıdaki gibidir:
| Vergi Usul Kanununa göre |
|||
|---|---|---|---|
| hazırlanmış | TMS/TFRS Finansal | ||
| finansal | tablolarına göre | ||
| tablolarda yer | hazırlanan finansal | ||
| alan enflasyona | tablolarda yer alan | Geçmiş yıl | |
| göre düzeltilmiş | enflasyona göre | zararlarında | |
| 31 Aralık 2023 | tutarlar | düzeltilmiş tutarlar | izlenen fark |
| Sermaye Düzeltme Farkları | 705.794.395 | 1.143.574.764 | (437.780.369) |
| Hisse Senedi İhraç Primleri | 21.609.779 | 14.027.388 | 7.582.391 |
| Kardan Ayrılmış Kısıtlanmış Yedekler | 1.095.957.891 | 725.101.462 | 370.856.429 |
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Grup, esas olarak çimento ve beton ürünlerinin satışından hasılat elde etmektedir.
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait satışlar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Yurtiçi satışlar | 4.511.865.837 | 3.710.629.276 |
| Satış iskontoları | (86.456.567) | (180.292.104) |
| 4.425.409.270 | 3.530.337.172 |
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait satışların maliyeti aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Satılan mamullerin maliyeti | (3.403.740.656) | (2.812.362.974) |
| Satılan ticari malların maliyeti | (67.828.909) | (17.199.045) |
| Diğer satışların maliyeti | (114.625.950) | (50.726.375) |
| (3.586.195.515) | (2.880.288.394) |
Hasılat müşteri ile sözleşmede belirtilen tutara dayalı olarak ölçülür. TFRS 15'e göre, bir müşteri malların kontrolünü elde ettiğinde hasılat olarak muhasebeleştirilir.
Aşağıdaki tabloda, önemli ödeme koşulları ve ilgili hasılat muhasebeleştirme politikaları da dahil olmak üzere, müşterilerle yapılan sözleşmelerdeki edim yükümlülüklerinin yerine getirilmesi ve zamanlaması hakkında bilgiler verilmektedir.
| Ürün / Hizmet türü |
Niteliği, edim yükümlülüklerinin yerine getirilme zamanı, önemli ödeme şartlarıa |
TFRS 15'e göre hasılatın muhasebeleştirilmesi |
|---|---|---|
| Çimento ve beton ürünleri |
Müşteriler, mallar teslim edildiğinde ve tesislerinde kabul edildiğinde çimento ve beton ürünlerinin kontrolünü elde eder. Faturalar kesilir ve bir anda hasılat kaydedilir. Faturalar genellikle 75-90 gün içinde tahsil edilir. |
Gelir, mallar teslim edildiğinde veya müşteriler tarafından tesislerinde kabul edildiğinde muhasebeleştirilir. Çimento ve beton ürünlerinde iade etme hakkı bulunmamaktadır. Grup her raporlama tarihinde beklenen getiri tahminini gözden geçirmekte ve varlık ve yükümlülük tutarlarını buna göre güncellemektedir. |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait genel yönetim giderleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler | 118.153.052 | 111.371.191 |
| Personel giderleri | 89.132.968 | 48.526.645 |
| Malzeme giderleri | 22.221.770 | 13.640.355 |
| Amortisman ve itfa payı giderleri (Not 23) |
18.993.088 | 12.092.542 |
| Tazminat Ceza Giderleri | 7.612.277 | 1.330.069 |
| Kira Giderleri | 6.147.324 | 4.178.642 |
| Yardım ve Bağışlar | 5.099.122 | 2.661.412 |
| Seyahat ve Konaklama Giderleri | 4.429.198 | 3.010.975 |
| Yemek Giderleri | 4.411.692 | 2.979.145 |
| Sigorta giderleri | 3.969.340 | 2.595.229 |
| İşçilik Giderleri | 1.590.930 | 888.576 |
| İlan Reklam Giderleri | 996.029 | 3.894.256 |
| Analiz Giderleri | 790.340 | 626.914 |
| İletişim Giderleri | 436.126 | 431.422 |
| Çeşitli giderler | 4.293.068 | 2.155.660 |
| 288.276.324 | 210.383.033 |
*Dışarıdan sağlanan teknik hizmet, idari hizmet ve danışmanlık giderlerini içermektedir.
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait pazarlama, satış ve dağıtım giderleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Personel giderleri (Not 23) |
18.308.159 | 14.896.446 |
| Sponsorluk giderleri | 17.345.236 | 2.296.178 |
| Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler | 5.511.802 | 1.447.988 |
| Alacak sigortası giderleri | 4.303.798 | 6.484.648 |
| Amortisman ve itfa payı giderleri (Not 23) |
2.386.664 | 1.027.132 |
| 47.855.659 | 26.152.392 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| İlk madde malzeme, yarı mamul ve mamuldeki değişimler |
2.580.971.722 | 2.248.767.551 |
| Bakım onarım giderleri | 525.338.246 | 222.186.509 |
| Personel giderleri * |
314.158.575 | 175.993.485 |
| Kira giderleri | 118.820.845 | 60.191.725 |
| Amortisman ve itfa giderleri | 149.708.635 | 154.979.765 |
| İmalat ve taşeronluk giderleri | 81.118.799 | 43.391.124 |
| Dışarıdan sağlanan hizmetler | 71.866.022 | 143.605.155 |
| Vergi | 38.524.811 | 20.601.978 |
| Danışmanlık giderleri | 24.310.375 | 37.241.890 |
| Diğer giderler | 17.509.468 | 9.864.637 |
| 3.922.327.498 | 3.116.823.819 | |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Satışların maliyeti | 3.586.195.515 | 2.880.288.394 |
| Genel Yönetim Giderleri | 288.276.324 | 210.383.033 |
| Pazarlama Giderleri | 47.855.659 3.922.327.498 |
26.152.392 3.116.823.819 |
| Personel giderleri detayı aşağıdaki gibidir: | ||
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Maaş ve ücretler | 296.481.833 | 171.417.371 |
| Diğer Faydalar | 17.676.742 | 4.576.114 |
| 314.158.575 | 175.993.485 | |
| Amortisman ve itfa payı giderlerinin dağılımı aşağıdaki gibidir: | ||
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| 149.708.635 | 154.979.765 | |
|---|---|---|
| Pazarlama satış giderleri (Not 22.2) | 2.386.664 | 1.027.132 |
| Genel yönetim giderleri (Not 22.1) | 18.993.088 | 12.092.542 |
| Satılan mamullerin maliyeti | 128.328.884 | 141.860.090 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
(*) Personel giderleri detayı aşağıdaki gibidir.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Üretim giderleri | 206.418.683 | 113.113.224 |
| Genel yönetim giderleri (Not 22.1) | 89.132.968 | 51.735.208 |
| Pazarlama. satış ve dağıtım giderleri (Not 22.2) |
18.606.924 | 11.145.053 |
| 314.158.575 | 175.993.485 | |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Ücret giderleri | 261.633.565 | 145.634.223 |
| Personele sağlanan bordro dışı diğer faydalar | 52.525.010 | 30.359.262 |
| 314.158.575 | 175.993.485 |
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait diğer faaliyet gelirleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kira gelirleri (*) | 28.019.166 | 18.649.354 |
| Kıdem tazminatı ve kıdemli işçiliği teşvik karşılık | ||
| gelirleri | 14.079.950 | 4.822.455 |
| Konusu kalmayan dava karşılık gelirleri (Not 16) | 509.904 | 420.151 |
| 42.609.020 | 23.891.960 |
(*) 31 Aralık 2023 itibarıyla kira gelirleri, iş makinası, pompa ve mikser kira gelirlerinden oluşmaktadır.
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait diğer faaliyet giderleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Ticari alacak ve borçlar üzerindeki kur farkı gideri | 17.317.926 | 12.033.916 |
| Devlet hakkı karşılık gideri | 9.539.955 | 3.889.945 |
| Dava karşılık giderleri (Not 16) | 2.796.334 | 1.809.776 |
| Diğer | 4.708.568 | 5.312.092 |
| 34.362.783 | 23.045.729 |
Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait yatırım faaliyetlerinden gelirler aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Hurda satış karı | 11.539.107 | 13.117.305 |
| Maddi duran varlık satış karı (*) |
10.129.865 | 613.843 |
| 21.668.972 | 13.731.148 |
(*) Grup'un üretim faaliyetini etkilemeyecek, taşıt aracı satışlarından kaynaklanan gelirlerdir.
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait finansal gelirler aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kur farkı gelirleri |
-- | 95.283.194 |
| Faiz gelirleri | 28.438.240 | 12.299.179 |
| Menkul kıymet satış karı | -- | 42.818 |
| 28.438.240 | 107.625.191 |
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait finansal giderler aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kur farkı giderleri | 16.584.626 | 43.823.483 |
| Kısa vadeli borçlanma | ||
| giderleri | 154.940.175 | 207.357.255 |
| Kıdem tazminatı faiz | ||
| maliyeti | 4.058.839 | 4.203.115 |
| Kiralama işlemleri | ||
| finansman giderleri | 34.162 | 3.193.005 |
| 175.617.802 | 258.576.858 |
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 tarihinde sona eren hesap dönemine ait hisse başına kazanç tutarı 683.511.407 TL ve 31 Aralık 2022 tarihinde sona eren hesap dönemine ait hisse başına kazanç tutarı 27.167.634 TL tutarındaki ana şirket hissedarlarına ait dönem karının ve zararının ilgili dönemler içindeki ağırlıklı ortalama pay adetlerine bölünmesiyle hesaplanmıştır. Ana şirketin hissedarlarına ait hisse başına kazanç hesaplaması aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Ana ortaklık paylarına ait net dönem (zararı)/ kârı (TL) |
683.511.407 | 27.167.634 |
| Adi hisse senetlerinin ağırlıklı | ||
| ortalama adedi (1 TL nominal | ||
| değerdeki hisseye isabet eden) | 4.873.440 | 4.873.440 |
| Adi ve sulandırılmış pay | ||
| başına (zarar) / kâr (TL) | 140,252 | 5,572 |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Ana ortaklık paylarına ait toplam kapsamlı gelir (TL) |
668.637.356 | (31.068.793) |
| Adi hisse senetlerinin ağırlıklı | ||
| ortalama adedi (1 TL nominal | ||
| değerdeki hisseye isabet eden) | 4.873.440 | 4.873.440 |
| Adi ve sulandırılmış pay | ||
| başına (zarar) / kâr (TL) | 137,200 | (6,375) |
Şirket finansal araçların kullanımına bağlı olarak aşağıdaki risklere maruz kalabilmektedir:
Bu dipnot Grup'un yukarıda belirtilen risklere maruz kalma durumu, Grup'un hedefleri, riski ölçmek ve yönetmek için olan politika ve süreçler ve Grup'un Şirket'in sermayeyi yönetimi ile ilgili bilgi sunmaktadır. Daha detaylı niceliksel ya da tutarsal açıklamalar Dipnot 20'de sunulmuştur.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Şirket'in Yönetim Kurulu, Grup'un risk yönetim çerçevesinin belirlenmesinden ve gözetiminden genel olarak sorumludur. Yönetim Kurulu, Grup'un risk yönetimi politikalarını geliştirmek ve izlemekle sorumlu bir Risk Yönetimi Komitesi kurmuştur. Komite, faaliyetlerini düzenli olarak Kurul'a raporlamaktadır.
Grup'un risk yönetim politikaları, karşılaşılacak riskleri saptamak ve analiz etmek, uygun risk limitlerini belirlemek ve kontrollerini kurmak ile riskleri ve risklerin limitlere bağlılığını gözlemlemek amacıyla belirlenmiştir. Risk yönetimi politikaları ve sistemleri Grup'un faaliyetlerindeki ve piyasa şartlarındaki değişiklikleri yansıtacak şekilde düzenli olarak gözden geçirilir. Grup eğitimler ve yönetim standart ve prosedürleri vasıtasıyla, tüm çalışanların rol ve sorumluluklarını anladığı disiplinli ve yapıcı bir kontrol ortamı geliştirmeyi hedeflemektedir.
Grup Denetim Komitesi, yönetimi, Grup'un risk yönetimi politika ve prosedürlerine uygunluğu açısından denetler ve Grup'un karşılaştığı risklere bağlı olarak risk yönetimi çerçevesinin yerine getirmesi esnasında destek vermektedir. İç denetim bölümü, risk yönetimi politika ve prosedürlerinin düzenli ve özel olarak değerlendirmelerini yapar ve sonuçları Denetim Komitesine raporlar.
Kredi riski, bir müşterinin veya karşı tarafın finansal araçlarla ilgili sözleşmenin şartlarını yerine getirememesinden kaynaklanmakta olup temel olarak, Grup'un ticari alacakları ve borçlanma senetlerindeki yatırımlardan doğabilecek finansal zararlar kredi riskini oluşturmaktadır.
Finansal varlıkların defter değerleri maruz kalınan azami kredi riskini göstermektedir.
Grup'un maruz kaldığı kredi riski temel olarak her bir müşterinin kendi bireysel özelliklerinden etkilenmektedir. Ancak yönetim, Grup'un Şirket'in müşteri bazındaki kredi riskini etkileyebilecek faktörleri, müşterilerin faaliyet gösterdiği sektör ve ülkelerin temerrüt risklerini de içerecek şekilde, değerlendirir.
Risk Yönetimi Komitesi, Grup'un standart ödeme ve teslimat şart ve koşulları teklif edilmeden önce, her yeni müşterinin kredi itibarının ayrı ayrı analiz edilmesini gerektiren bir kredi politikası oluşturmuştur. Grup'un değerlendirmesi, eğer mevcutsa dış derecelendirmeleri ve bazı durumlarda banka referanslarını içermektedir. Her müşteri için satış limitleri oluşturulmuş ve bu limitler üç ayda bir gözden geçirilmektedir. Grup müşterilerin %85'inden fazlası Grup Şirket ile dört yıldan fazla süredir çalışmaktadır ve bu müşterilerden herhangi bir değer düşüklüğü ortaya çıkmamıştır. Müşterilerin kredi riskleri analiz edilirken müşteriler; özel veya tüzel kişi olması, toptan satış yapan, perakende satış yapan müşteri veya son kullanıcı olması, coğrafi yeri, sektörü, yaşlandırma profili, vadesi ve geçmiş dönemlerde finansal zorlukların varlığını içeren kredi özelliklerine göre sınıflandırılmıştır.
Grup, ticari ve diğer alacaklar ile ilgili maruz kalınabilecek tahmini zararı yansıtan bir değer düşüklüğü karşılığı belirlemektedir.
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Grup 229.313.142 TL (31 Aralık 2022: 364.098.508 TL) tutarında nakit ve nakit benzerleri taşımaktadır.
Grup'un politikası sadece bağlı ortaklıklara finansal garanti verilmesidir.
Likidite riski Grup'un ileri tarihlerdeki finansal yükümlülüklerini karşılayamaması riskidir. Grup'un Şirket'in likidite riski, mevcut ve ilerideki muhtemel borç gereksinimlerinin normal koşullarda ya da kriz durumlarında fonlanabilmesi için çeşitli finansal kuruluşlardan Grup'u zarara uğratmayacak ya da
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
itibarını zedelemeyecek şekilde yeterli finansman olanakları temin edilerek yönetilmektedir.
Grup, ürün ve hizmetlerinin maliyetlendirilmesinde, nakit akışı gerekliliklerini izlemekte ve yatırımların nakit getirisini optimize etmekte yardımcı olan, faaliyet bazlı maliyetlendirme yöntemini kullanmaktadır.
Piyasa riski; döviz kurları, faiz oranları veya menkul kıymetler piyasalarında işlem gören araçların fiyatları gibi para piyasasındaki değişikliklerin Grup'un gelirinin veya sahip olduğu finansal varlıkların değerinin değişmesi riskidir. Piyasa riski yönetimi, piyasa riskine maruz kalmayı kabul edilebilir sınırlar dahilinde kontrol ederken, getiriyi optimize etmeyi amaçlamaktadır.
Grup, piyasa riskini yönetmek için türev araçlar alıp satmakta ve aynı zamanda finansal yükümlülük altına girmektedir. Bütün bu işlemler Risk Yönetimi Komitesi'nin belirlediği politikalar dahilinde gerçekleştirilir. Kar veya zararda meydana gelebilecek dalgalanmaları yönetmek için Grup, genellikle finansal riskten korunma muhasebesi uygulamaya yönelmektedir.
Dünya genelinde önemli faiz oranı kriterlerinin temel bir gözden geçirilmesi ve reformu gerçekleştirilmektedir. Mevcut kriter olan bankalararası teklif edilen oranların (IBOR'lar) alternatif oranlarla değiştirilmesine ilişkin zamanlama ve geçiş yöntemleri konusunda belirsizlik vardır.
Bu belirsizliklerin bir sonucu olarak, IBOR'larda beklenen değişikliklere bağlı olarak döviz kuru ve faiz oranı riskini değişkenleştiren belirli riskten korunma muhasebesi ilişkilerinin 31 Aralık 2021 tarihi itibarıyla riskten korunma muhasebesine hak kazanmaya devam edip etmediğinin belirlenmesinde önemli muhasebe muhakemesi yer almaktadır. Finansal piyasalarda referans olarak kullanılacak ve IBOR için beklenen bitiş tarihini aşan vadeleri olan araçların değerlemesinde kullanılmaktadır. Bu nedenle Grup, mevcut piyasa yapısının riskten korunma muhasebesinin 31 Aralık 2023 itibarıyla devam etmesini desteklediğine inanmaktadır.
Grup, Grup şirketlerinde geçerli para birimlerinden farklı olan bir para biriminden yaptığı satın almalar ve borçlar nedeniyle kur riskine maruz kalmaktadır. Bu işlemlerde kullanılan başlıca para birimleri ABD Doları ve Avro'dur.
Grup'un yabancı para cinsinden diğer parasal varlık ve yükümlülüklere ilişkin politikası, kısa vadeli dengesizliklerin çözümü için spot döviz kuru üzerinden alım veya satım yaparak net risk tutarını kabul edilebilir seviyelerde tutmaktır.
Grup ve Bağlı Ortaklıkları'nın değişken faizli kredisi bulunmamaktadır.
Operasyonel risk, Grup'un Şirket'in süreçleri, çalışanları, kullandığı teknoloji ve altyapısı ile ilgili geniş çeşitliliğe sahip sebeplerden ve kredi riski, piyasa riski ve likidite riski haricindeki yasal ve düzenleyici gereklilikler ve tüzel kişilikle ilgili genel kabul görmüş standartlar gibi dış faktörlerden kaynaklanan doğrudan veya dolaylı zarar riskidir. Operasyonel riskler Grup'un bütün faaliyetlerinden doğmaktadır. Grup'un amacı bir yandan finansal zararlardan ve Grup'un itibarına zarar vermekten kaçınarak diğer yandan girişimciliği ve yaratıcılığı kısıtlayan kontrollerden kaçınarak operasyonel riski yönetmektir.
Operasyonel riskten kaçınmadaki kontrollerin iyileştirilmesi ve uygulanması birincil olarak her bir işletmedeki üst düzey yöneticilerin sorumluluğundadır. Bu sorumluluk aşağıdaki alanlarda operasyonel risklerin yönetimi ile ilgili genel standartlarının iyileştirilmesi ile desteklenir:
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Grup standartları ile uyum İç Denetim ve Risk Yönetimi tarafından yürütülen periyodik denetim programı ile denetlenir. İç Denetim ve Risk Yönetimi'nin yaptığı gözden geçirme sonuçları ilgili operasyonel bölümün yönetimine bildirilir ve Denetim Komitesi ve üst düzey yönetimle de paylaşılır.
Grup'un politikası, yatırımcı, kredi veren ve piyasa güveni açısından güç sermaye yapısı sağlamak ve işletmenin gelecekteki büyümesini desteklemek ve sermaye maliyetini düşürmek için en uygun sermaye yapısını sağlamaktır. Yönetim adi hisse senetlerine ödenecek temettü tutarına ilave olarak sermaye karlılığını izlemektedir.
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Grup, faaliyetlerinden dolayı, borç ve sermaye piyasası fiyatları, döviz kurları ve faiz oranlarındaki değişimlerin etkileri dahil çeşitli finansal risklere maruz kalmaktadır. Grup'un toptan risk yönetim programı, finansal piyasaların öngörülmezliğine odaklanmakta olup, Grup'un konsolide finansal performansı üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerin en aza indirgenmesini amaçlamıştır.
Finansal varlıkların kayıtlı değerleri. maruz kalınan azami kredi riskini gösterir. Raporlama dönemi sonu itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski aşağıdaki gibidir:
| Alacaklar | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ticari Alacaklar | Diğer Alacaklar(*) | |||||
| İlişkili | İlişkili | Diğer | Bankalardaki | |||
| 31 Aralık 2023 |
Taraf | Diğer Taraf | Taraf | Taraf | Mevduat(**) | Türev Araçlar |
| Raporlama dönemi sonu itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski | ||||||
| (A+B+C+D) | 1.833.646 | 579.785.231 | -- | 8.248.159 | 183.478.373 | (1.180.769) |
| -Azami riskin teminat vs ile güvence altına alınmış kısmı | -- | (431.258.000) | -- | -- | -- | -- |
| A) Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal |
||||||
| varlıkların net defter değeri | 1.833.646 | 463.748.621 | -- | 8.248.159 | 183.478.373 | (1.180.769) |
| B) Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan. aksi takdirde vadesi geçmiş veya | ||||||
| değer düşüklüğüne uğramış sayılacak finansal varlıkların defter değeri | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| C) Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter | ||||||
| değeri | -- | 116.036.610 | -- | -- | -- | -- |
| -Teminat. vs ile güvence altına alınmış kısmı | -- | (13.009.297) | -- | -- | -- | -- |
| D) Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| -Vadesi geçmiş (brüt defter değeri ) | -- | 6.076.138 | -- | -- | -- | -- |
| -Değer düşüklüğü (-) | -- | (6.076.138) | -- | -- | -- | -- |
| - Net değerin teminat. vs ile güvence altına alınmış kısmı |
-- | -- | -- | -- | -- | -- |
| E) Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
(*) Kısa ve uzun vadeli diğer alacakların toplamıdır.
(**) Nakit ve nakit benzerleri içerisinde yer alan bankalardaki vadeli ve vadesiz mevduat toplamından oluşmaktadır.
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla azami kredi riskine maruz tutarın teminat tutarı 431.258.000 TL'dir. Teminat tutarları alacak sigortası, teminat mektubu ve alınan ipoteklerden oluşmaktadır.
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
| Alacaklar | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ticari Alacaklar | Diğer Alacaklar(*) | |||||
| İlişkili | İlişkili | Diğer | Bankalardaki | Türev | ||
| 31 Aralık 2022 | Taraf | Diğer Taraf | Taraf | Taraf | Mevduat(**) | Araçlar |
| Raporlama dönemi sonu itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski | ||||||
| (A+B+C+D) | 120.571.232 | 807.790.850 | -- | 8.340.100 | 327.521.538 | (1.440.864) |
| -Azami riskin teminat vs ile güvence altına alınmış kısmı | -- | (421.752.971) | -- | -- | -- | -- |
| A) Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal |
||||||
| varlıkların net defter değeri | 120.571.232 | 573.086.706 | -- | 8.340.100 | 327.521.538 | (1.440.864) |
| B) Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan. aksi takdirde vadesi geçmiş |
||||||
| veya değer düşüklüğüne uğramış sayılacak finansal varlıkların defter | ||||||
| değeri | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| C) Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net | ||||||
| defter değeri | -- | 234.704.144 | -- | -- | -- | -- |
| -Teminat. vs ile güvence altına alınmış kısmı |
-- | (20.474.995) | -- | -- | -- | -- |
| D) Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| -Vadesi geçmiş (brüt defter değeri ) | -- | 10.199.735 | -- | -- | -- | -- |
| -Değer düşüklüğü (-) | -- | (10.199.735) | -- | -- | -- | -- |
| - Net değerin teminat. vs ile güvence altına alınmış kısmı |
-- | -- | -- | -- | -- | -- |
| E) Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
(*) Kısa ve uzun vadeli diğer alacakların toplamıdır.
(**) Nakit ve nakit benzerleri içerisinde yer alan bankalardaki vadeli ve vadesiz mevduat toplamından oluşmaktadır.
31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla azami kredi riskine maruz tutarın teminat tutarı 421.752.971 TL'dir.
31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2023 satın alma gücüyle gösterilmiştir.)
Grup, nakit akışlarını düzenli olarak takip ederek finansal varlıkların ve yükümlülüklerin vadelerinin eşleştirilmesi yoluyla yeterli fonların ve borçlanma rezervinin devamını sağlayarak likidite riskini yönetir.
Aşağıdaki tablo, Grup'un finansal yükümlülüklerinin vade dağılımını göstermektedir. Aşağıdaki tablolar, Grup'un yükümlülükleri iskonto edilmeden ve ödenmesi gereken en erken tarihler esas alınarak hazırlanmıştır. Söz konusu yükümlülükler üzerinden ödenecek faizler aşağıdaki tabloya dahil edilmiştir.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla Grup'un finansal yükümlülüklerinin vadelerine göre dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sözleşme uyarınca | ||||||
| Türev olmayan finansal yükümlülükler | Defter Değeri | nakit çıkışlar toplamı (=I+II+III+IV) |
3 aydan kısa (I) | 3-12 ay arası (II) |
1-5 yıl arası (III) |
5 yıldan uzun (IV) |
| Banka Kredileri (Not 5.1) |
128.074.744 | 151.253.464 | 92.119.660 | 37.441.875 | 21.691.929 | -- |
| Kiralama işlemlerinden borçlar (Not 5.2) | 29.112.030 | 31.318.029 | 8.817.743 | 16.375.444 | 6.124.842 | -- |
| İlişkili Taraflardan Kısa Vadeli Borçlanmalar | 1.375.000 | 1.375.000 | -- | 1.375.000 | -- | -- |
| Türev araçlar (Not 6) | 1.180.769 | 59.465.164 | 5.298.876 | 54.166.288 | -- | -- |
| Ticari borçlar (Not 8.2) | 767.143.485 | 767.143.485 | 767.143.485 | -- | -- | -- |
| Diğer borçlar (Not 9.2) | 15.896.247 | 15.896.247 | 15.896.247 | -- | -- | -- |
| Toplam finansal yükümlükler | 942.782.276 | 1.026.451.390 | 889.276.012 | 110.157.537 | 27.017.841 | -- |
| 31 Aralık 2022 | ||||||
| Sözleşme uyarınca | ||||||
| nakit çıkışlar toplamı | 3-12 ay arası | 1-5 yıl | 5 yıldan | |||
| Türev olmayan finansal yükümlülükler | Defter Değeri | (=I+II+III+IV) | 3 aydan kısa (I) | (II) | arası (III) | uzun (IV) |
| Banka Kredileri (Not 5.1) |
854.411.313 | 966.563.884 | -- | 966.563.884 | -- | -- |
| Kiralama işlemlerinden borçlar (Not 5.2) | 19.614.866 | 21.623.955 | 5.648.343 | 10.488.535 | 5.487.078 | -- |
| Türev araçlar (Not 6) | 1.440.864 | 75.329.838 | 69.052.352 | 6.277.487 | -- | -- |
| Ticari borçlar (Not 8.2) | 825.068.934 | 825.068.934 | 825.068.934 | -- | -- | -- |
| Diğer borçlar (Not 9.2) | 26.348.035 | 26.348.035 | 26.348.035 | -- | -- | -- |
| Toplam finansal yükümlükler | 1.726.884.012 | 1.911.783.026 | 925.272.865 | 981.538.151 | 4.972.010 | -- |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla Grup'un döviz cinsinden sahip olduğu varlık ve yükümlülükler aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| TL Karşılığı | ABD Doları | Avro | TL Karşılığı | ABD Doları | Avro | |
| 1. Ticari alacaklar | ||||||
| 2a. Parasal finansal varlıklar(kasa. banka hesapları dahil) |
88.883.203 | 2.092.259 | 837.814 | 117.268.173 | 3.806.203 | -- |
| 2b. Parasal olmayan finansal varlıklar | 12.908.917 | -- | 461.068 | 38.865.636 | -- | 1.239.403 |
| 3. Diğer | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| 4. Dönen varlıklar (1+2+3) | 101.792.120 | 2.092.259 | 1.298.882 | 156.133.809 | 3.806.203 | 1.239.403 |
| 5. Ticari alacaklar | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| 6a. Parasal finansal varlıklar | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| 6b. Parasal olmayan finansal varlıklar | -- | -- | -- | 1.312.968 | 41.250 | -- |
| 7. Diğer | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| 8. Duran varlıklar (5+6+7) | -- | -- | -- | 1.312.968 | 41.250 | -- |
| 9. Toplam varlıklar (4+8) | 101.792.120 | 2.092.259 | 1.298.882 | 157.446.777 | 3.847.453 | 1.239.403 |
| 10. Ticari borçlar | 195.635.108 | 1.881.654 | 4.305.367 | 276.014.815 | 4.567.879 | 4.118.435 |
| 11. Finansal yükümlülükler | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| 12a. Parasal olan diğer yükümlülükler | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| 12b. Parasal olmayan diğer yükümlülükler | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| 13. Kısa vadeli yükümlülükler (10+11+12) | 195.635.108 | 1.881.654 | 4.305.367 | 276.014.815 | 4.567.879 | 4.118.435 |
| 14. Ticari borçlar | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| 15. Finansal yükümlülükler | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| 16a. Parasal olan diğer yükümlülükler | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| 16b. Parasal olmayan diğer yükümlülükler | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| 17. Uzun vadeli yükümlülükler (14+15+16) | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| 18. Toplam yükümlülükler (13+17) | 195.635.108 | 1.881.654 | 4.305.367 | 276.014.815 | 4.567.879 | 4.118.435 |
| 19. Finansal durum tablosu dışı türev araçların net varlık/ (yükümlülük) pozisyonu | ||||||
| (19a-19b) | 59.465.164 | 2.020.000 | -- | 75.329.838 | 2.445.000 | -- |
| 19a. Hedge edilen toplam varlık tutarı | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| 19b. Hedge edilen toplam yükümlülük tutarı | (59.465.164) | (2.020.000) | -- | (75.329.838) | (2.445.000) | -- |
| 20. Net yabancı para varlık/ (yükümlülük) pozisyonu (9-18+19) | (34.377.824) | 2.230.605 | (3.006.486) | (43.238.199) | 1.724.574 | (2.879.033) |
| 21. Parasal kalemler net yabancı para varlık / (yükümlülük) pozisyonu (UFRS 7.B23) | ||||||
| (=1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a) | (106.751.905) | 210.605 | (3.467.553) | (158.746.642) | (761.676) | (4.118.435) |
| 22. Döviz hedge için kullanılan finansal araçların toplam gerçeğe uygun değeri |
-- | -- | -- | -- | -- | -- |
| 23. Döviz varlıklarının hedge edilen kısmının tutarı | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| 24. Döviz yükümlülüklerinin hedge edilen kısmının tutarı | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, TL'nin ABD Doları ve Avro yabancı para birimleri karşısında %10 oranında değer kazanması ve diğer tüm değişkenlerin aynı kalması varsayımı altında, yabancı para biriminde olan varlık ve yükümlülüklerden doğan kur farkının dönem karına vergi öncesi etkisi aşağıdaki tabloda sunulmuştur. Bu analizde, diğer bütün değişkenlerin, özellikle faiz oranlarının sabit kaldığı varsayılmıştır.
| Döviz Kuru Duyarlılık Analizi Tablosu | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | ||||||
| Kar/Zarar | ||||||
| Yabancı paranın değer | Yabancı paranın değer | |||||
| kazanması | kaybetmesi | |||||
| ABD Doları'nın TL Karşısında % 10 değer kazanması/kaybetmesi halinde | ||||||
| 1- ABD Doları net varlık/yükümlülüğü | 619.982 | (619.982) | ||||
| 2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-) | -- | -- | ||||
| 3- ABD Doları Net Etki (1+2) | 619.982 | (619.982) | ||||
| Avro'nun TL Karşısında % 10 değer kazanması/kaybetmesi halinde | ||||||
| 4- Avro net varlık/yükümlülüğü | (11.295.173) | 11.295.173 | ||||
| 5- Avro riskinden korunan kısım (-) | -- | -- | ||||
| 6- Avro Net Etki (4+5) | (11.295.173) | 11.295.173 | ||||
| TOPLAM (3+6) | (10.675.191) | 10.675.191 | ||||
| Döviz Kuru Duyarlılık Analizi Tablosu | ||||||
| 31 Aralık 2022 | ||||||
| Kar/Zarar | ||||||
| Yabancı paranın değer | Yabancı paranın değer | |||||
| kazanması | kaybetmesi | |||||
| ABD Doları'nın TL Karşısında % 10 değer kazanması/kaybetmesi halinde | ||||||
| 1- ABD Doları net varlık/yükümlülüğü | (2.346.704) | 2.346.704 | ||||
| 2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-) | -- | -- | ||||
| 3- ABD Doları Net Etki (1+2) | (2.346.704) | 2.346.704 | ||||
| Avro'nun TL Karşısında % 10 değer kazanması/kaybetmesi halinde | ||||||
| 4- Avro net varlık/yükümlülüğü | (13.527.961) | 13.527.961 | ||||
| 5- Avro riskinden korunan kısım (-) | -- | -- | ||||
| 6- Avro Net Etki (4+5) (13.527.961) 13.527.961 |
||||||
| TOPLAM (3+6) | (15.874.664) | (15.874.664) |
Faiz pozisyonu tablosu 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 itibarıyla aşağıdaki gibidir:
| Faiz Pozisyonu Tablosu | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | ||
|---|---|---|---|---|
| Sabit faizli finansal araçlar | 84.271.948 | -- | ||
| Finansal varlıklar | 84.271.948 | -- | ||
| Finansal yükümlülükler | (110.711.721) | (854.411.319) | ||
| Faizli finansal varlık / (yükümlülük) | (26.439.773) | (854.411.319) |
Varlıkların ve yükümlülüklerin defter değerleri ve gerçeğe uygun değerleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir :
| 31 Aralık 2023 | İtfa edilmiş maliyet ile değerlenen |
Gerçeğe uygun değeri kar veya zarar tablosunda takip |
|||
|---|---|---|---|---|---|
| finansal varlık ve | Krediler ve | edilen | |||
| yükümlülükler | alacaklar | finansal araçlar | Defter değeri | Dipnot | |
| Finansal varlıklar | 229.313.142 | 608.481.278 | -- | 837.794.420 | |
| Nakit ve nakit benzerleri | 229.313.142 | -- | -- | 229.313.142 | 4 |
| Ticari alacaklar | -- | 579.785.231 | -- | 579.785.231 | 8 |
| İlişkili taraflardan alacaklar | -- | 1.833.646 | -- | 1.833.646 | 7 |
| Diğer alacaklar | -- | 26.862.401 | -- | 26.862.401 | 7 |
| Finansal yükümlülükler | 785.540.533 | 163.108.649 | -- | 948.649.182 | |
| Banka kredileri | -- | 133.996.619 | -- | 133.996.619 | 5 |
| Kiralama işlemlerinden borçlar | -- | 29.112.030 | -- | 29.112.030 | 5 |
| Ticari borçlar | 547.143.983 | -- | -- | 547.143.983 | 8 |
| İlişkili taraflara borçlar | 221.374.503 | -- | -- | 221.374.503 | 7 |
| Diğer borçlar | 15.841.278 | -- | -- | 15.841.278 | 9 |
| Türev araçları | 1.180.769 | -- | -- | 1.180.769 | 4 |
| Gerçeğe uygun | |||||
| değeri | |||||
| İtfa edilmiş maliyet | kar veya zarar | ||||
| 31 Aralık 2022 | ile değerlenen | tablosunda takip | |||
| finansal varlık ve | Krediler ve | edilen | |||
| yükümlülükler | alacaklar | finansal araçlar | Defter değeri | Dipnot | |
| Finansal varlıklar | 364.098.508 | 967.831.799 | -- | 1.331.930.306 | |
| Nakit ve nakit benzerleri | 364.098.508 | -- | -- | 364.098.508 | 4 |
| Ticari alacaklar | -- | 807.790.850 | -- | 807.790.850 | 8 |
| İlişkili taraflardan alacaklar | -- | 120.571.232 | -- | 120.571.232 | 7 |
| Diğer alacaklar | -- | 39.469.716 | -- | 39.469.716 | |
| Finansal yükümlülükler | 852.767.257 | 888.669.034 | -- | 1.741.436.292 | |
| Banka kredileri | -- | 869.054.171 | -- | 869.054.171 | 5 |
| Kiralama işlemlerinden borçlar | -- | 19.614.863 | -- | 19.614.863 | 5 |
| Ticari borçlar | 702.369.426 | -- | -- | 702.369.426 | 8 |
| İlişkili taraflara borçlar | 122.699.510 | -- | -- | 122.699.510 | 7 |
| Diğer borçlar | 26.257.457 | -- | -- | 26.257.457 | 9 |
| Türev araçları | 1.440.864 | -- | -- | 1.440.864 |
Grup, finansal tablolarda gerçeğe uygun değer ile yansıtılan finansal araçların gerçeğe uygun değer ölçümlerini her finansal araç sınıfının girdilerinin kaynağına göre, üç seviyeli hiyerarşi kullanarak, aşağıdaki şekilde sınıflandırmaktadır.
Seviye 1: Belirlenen finansal araçlar için aktif piyasada işlem gören (düzeltilmemiş) piyasa fiyatı kullanılan değerleme teknikleri
Seviye 2: Dolaylı veya dolaysız gözlemlenebilir girdi içeren diğer değerleme teknikleri
Seviye 3: Gözlemlenebilir piyasa girdilerini içermeyen değerleme teknikleri
| Seviye 1 | Seviye 2 | Seviye 3 | |
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | |||
| Türev araçlar (yükümlülük) (*) |
-- | (1.180.769) | -- |
| -- | (1.180.769) | -- | |
| 31 Aralık 2022 | |||
| Türev araçlar (yükümlülük) (*) |
-- | (2.374.155) | -- |
| -- | (2.374.155) | -- | |
(*) İlgili türev araçlar seviye 2 olarak değerlendirilmektedir.
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla Grup'un bağımsız denetim kuruluşundan aldığı hizmetlere ilişkin ücretlerin tutarı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Raporlama dönemine ait bağımsız denetim ücreti Yasal ve ihtiyari bağımsız denetim hizmetleri (ara |
2.011.068 | 1.210.377 |
| dönemler dahil) | 2.011.068 | 1.210.377 |
| Diğer güvence hizmetlerinin ücreti Güvence Denetimi Standartları (GDS |
172.040 | 63.602 |
| 3000/3400/3402/3420) kapsamında verilen hizmetler | 172.040 | 63.602 |
| Toplam | 2.183.108 | 1.273.980 |
31 Aralık 2023 tarihi itibariyle Grup'un kısa vadeli ticari borçlar için çeşitli firmalara verdiği 223.850.513 TL teminat mektubu bulunmaktadır (31 Aralık 2022: KDV iade taleplerinden kaynaklı vergi dairelerine verdiği 3.080.000 TL ve kısa vadeli ticari borçlar için çeşitli firmalara verdiği 84.923.346 TL olmak üzere toplam 88.003.346 TL).
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Grup'un alacaklarına karşılık olarak müşterilerinden almış olduğu 431.258.000 TL (31 Aralık 2022: 421.752.971 TL) tutarında teminat mektubu. ipotek. teminat çeki ve alacak sigortası bulunmaktadır.
Yoktur.
31 Aralık tarihleri itibarıyla finansman faaliyetlerinden kaynaklanan değişiklikler aşağıdaki gibidir;
| 1 Ocak 2023 | Nakit hareketler, (net) | Nakit olmayan hareketler, (net) | 31 Aralık 2023 | |
|---|---|---|---|---|
| Finansal borçlanmalar | 854.411.319 | (443.004.083) | (283.332.492) | 128.074.743 |
| Kiralamalar | 19.614.863 | (39.558.018) | 49.055.185 | 29.112.030 |
| Toplam finansal yükümlülükler | 874.026.182 | (482.562.101) | (234.277.307) | 157.186.773 |
| 1 Ocak 2022 | Nakit hareketler, (net) | Nakit olmayan hareketler, (net) | 31 Aralık 2022 | |
| Finansal borçlanmalar | 403.637.081 | 433.188.972 | 17.585.266 | 854.411.319 |
Kiralamalar 49.004.792 (60.910.246) 31.520.318 19.614.863 Toplam finansal yükümlülükler 452.641.873 372.278.725 49.105.583 874.026.182
31 Aralık 2023 tarihinde sona eren yıl itibariyle Grup'un işletme faaliyetlerinden elde edilen/(işletme faaliyetlerinde kullanılan) nakit akışları 641.859.131TL (31 Aralık 2022: 208.228.612TL), yatırım faaliyetlerinden elde edilen/(yatırım faaliyetlerinde kullanılan) nakit akışları (151.225.532) TL (31 Aralık 2022: (365.766.449) TL), finansman faaliyetlerinden elde edilen/(finansman faaliyetlerinde kullanılan) nakit akışları da (482.562.101) TL (31 Aralık 2022: 396.109.514 TL) olarak gerçekleşmiştir.
Building tools?
Free accounts include 100 API calls/year for testing.
Have a question? We'll get back to you promptly.