AI assistant
KOÇ HOLDİNG A.Ş. Audit Report / Information 2020
5934_rns_2021-02-15_d38da58b-7533-46e5-b77b-056e80006588.pdf
Audit Report / Information
Open in viewerOpens in your device viewer
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR VE BAĞIMSIZ DENETÇİ RAPORU
BAĞIMSIZ DENETÇİ RAPORU
Koç Holding A.Ş. Genel Kurulu'na
A. Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimi
1. Görüş
Koç Holding A.Ş. ("Koç Holding" veya "Şirket"), bağlı ortaklıkları ve iş ortaklıklarının (hep birlikte "Grup" olarak anılacaktır) 31 Aralık 2020 tarihli konsolide bilançosu ile aynı tarihte sona eren hesap dönemine ait; konsolide gelir tablosu, konsolide diğer kapsamlı gelir tablosu, konsolide özkaynaklar değişim tablosu ve konsolide nakit akış tablosu ile önemli muhasebe politikalarının özeti de dâhil olmak üzere, konsolide finansal tablo dipnotlarından oluşan konsolide finansal tablolarını denetlemiş bulunuyoruz.
Görüşümüze göre ilişikteki konsolide finansal tablolar, Grup'un 31 Aralık 2020 tarihi itibarıyla konsolide finansal durumunu ve aynı tarihte sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal performansını ve konsolide nakit akışlarını, Türkiye Finansal Raporlama Standartları'na ("TFRS'lere") uygun olarak tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun bir biçimde sunmaktadır.
2. Görüşün Dayanağı
Yaptığımız bağımsız denetim, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yayımlanan Türkiye Denetim Standartları'nın bir parçası olan Bağımsız Denetim Standartları'na ("BDS'lere") uygun olarak yürütülmüştür. Bu standartlar kapsamındaki sorumluluklarımız, raporumuzun "Bağımsız Denetçinin Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları" bölümünde ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. KGK tarafından yayımlanan Bağımsız Denetçiler için Etik Kurallar ("Etik Kurallar") ile konsolide finansal tabloların bağımsız denetimiyle ilgili mevzuatta yer alan etik hükümlere uygun olarak Grup'tan bağımsız olduğumuzu beyan ederiz. Etik Kurallar ve mevzuat kapsamındaki etiğe ilişkin diğer sorumluluklar da tarafımızca yerine getirilmiştir. Bağımsız denetim sırasında elde ettiğimiz bağımsız denetim kanıtlarının, görüşümüzün oluşturulması için yeterli ve uygun bir dayanak oluşturduğuna inanıyoruz.
PwC Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş. BJK Plaza, Süleyman Seba Caddesi No:48 B Blok Kat:9 Akaretler Beşiktaş 34357 İstanbul-Turkey T: +90 212 326 6060, F: +90 212 326 6050, www.pwc.com.tr Mersis Numaramız: 0-1460-0224-0500015
3. Kilit Denetim Konuları
Kilit denetim konuları, mesleki muhakememize göre cari döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konulardır. Kilit denetim konuları, bir bütün olarak konsolide finansal tabloların bağımsız denetimi çerçevesinde ve konsolide finansal tablolara ilişkin görüşümüzün oluşturulmasında ele alınmış olup, bu konular hakkında ayrı bir görüş bildirmiyoruz.
| Kilit denetim konuları | Konunundenetimde nasıl ele alındığı |
|---|---|
| Aşamalı işletme birleşmesininmuhasebeleştirilmesiGrup, 5 Şubat 2020 tarihinde ("kapanış tarihi")gerçekleşen hisse devri neticesinde, bu tarihekadar iş ortaklığı konumunda olan Koç FinansalHizmetler A.Ş. ("KFS") ve KFS'nin bağlı ortaklığıYapı ve Kredi Bankası A.Ş. ("YKB") üzerindekontrol gücü elde etmiştir.Bu sebeple söz konusu şirketler "Bağlı Ortaklık"haline gelmiş ve tam konsolidasyon yöntemiylekonsolide edilmeye başlanmıştır. Söz konusuişlem TFRS 3 "İşletme Birleşmeleri" standardıuyarınca aşamalı gerçekleşen bir işletmebirleşmesi olarak muhasebeleştirilmiştir. | Denetimimiz sırasında, söz konusu aşamalı işletmebirleşmesinin muhasebeleştirilmesine ilişkin aşağıdakidenetim prosedürleri uygulanmıştır:Hisse devir sözleşmelerinin işleminmuhasebeleştirilmesine etkilerinindeğerlendirilmesiTFRS konu uzmanlarımızı da dahil ederek,işlemin finansal tablolara etkilerine ilişkin Grupyönetiminin vardığı sonuçların ilgili standartlaruyarınca uygunluğunun değerlendirilmesi,YKB'nin satın alma fiyatının dağıtılmasıçalışmasına temel olan bilançosunundenetiminin yapılması, |
| YKB'nin bilançosundaki tanımlanabilir varlık veyükümlülüklerin değerleri ve hesaplanan negatifşerefiye bedeli konsolide finansal tablolaraçısından önemli tutarlardır. Bununla birlikte,kapanış tarihindeki YKB'nin gerçeğe uygundeğerinin hesaplanması ve satın alma fiyatınındağıtılması çalışmalarında, Grup Yönetimideğerleme uzmanları da kullanarak, önemlitahmin ve varsayımlarda bulunmuştur.Kullanılan bu tahmin ve varsayımlar sonucuhesaplanan gerçeğe uygun değerlerin Grup'unkonsolide bilançosuna ve konsolide kar veyazarar tablosuna önemli etkileri olmuştur. Busebepler dikkate alındığında aşamalı işletmebirleşmesinin muhasebeleştirilmesi denetimimiziçin önemli bir konudur.Grup'un aşamalı işletme birleşmesininmuhasebeleştirilmesine ilişkin muhasebepolitikaları ve ilgili açıklamalar Not 2.4 ve 3'teyer almaktadır. | Grup'un, TFRS 3'e uygun olarak işlem öncesindesahip olunan hisselerin gerçeğe uygun değerhesaplama metodunun uygunluğunun değerlemeuzmanlarımız ile birlikte değerlendirilmesi,Değerleme uzmanlarımızı da dahil ederek veyerel ve uluslararası benzer işlemlerlekarşılaştırma yapılarak, satın alma fiyatınındağıtılması çalışması esnasında dikkate alınanmaddi olmayan duran varlıkların tamlığınayönelik sorgulamalar yapılması,Değerleme uzmanlarımızı da dahil ederek,Grup'un satın alma fiyatının dağıtılmasınayönelik yaptığı değerleme çalışmalarındakullanılan özsermaye getiri oranı, çarpan değeri,kontrol primi değeri, temettü ödemelerininsermaye maliyeti ile bugüne indirgeme oranı vebüyüme oranları gibi önemli varsayımlarınuygunluğunun ilgili sektörlerde kullanılanoranlar ile karşılaştırılarak değerlendirilmesi, |
| 3. | Kilit Denetim Konuları (Devamı) |
|---|---|
| Kilit denetim konuları | Konunun denetimde nasıl ele alındığı |
|---|---|
| Grup yönetimi ile görüşmeler yapılarak buçalışmalarda kullanılan geleceğe yönelik planlarınve açıklamaların makroekonomik verilerçerçevesinde değerlendirilmesi, | |
| Değerleme uzmanlarımızı da dahil ederek,Grup'un satın alma fiyatının dağıtılmasına yönelikyaptığı çalışmalarda kullanılan varsayımlarınpiyasa şartlarına duyarlılığına ilişkin yönetimanalizlerinin kontrol edilmesi, | |
| Değerleme uzmanlarımızı da dahil ederek,Grup'un satın alma fiyatının dağıtılmasına yönelikyaptığı çalışmalar sonucunda tespit edilenvarlıkların ve gerçeğe uygun değerdüzeltmelerinin uygunluğunun değerlendirilmesi, | |
| Söz konusu çalışmalar sonucunda yapılanhesaplamaların matematiksel kontrolününgerçekleştirilmesi ve muhasebe kayıtlarınınuygunluğunun değerlendirilmesi, | |
| Aşamalı işletme birleşmesininmuhasebeleştirilmesine ilişkin konsolide finansaltablo notlarında yer alan açıklamalarınincelenmesi ve bu notlarda yer verilen bilgilerinyeterliliğinin TFRS açısından değerlendirilmesi. | |
| Aşamalı işletme birleşmesinin muhasebeleştirilmesineilişkin gerçekleştirdiğimiz bu çalışmalar neticesindeönemli bir bulgumuz olmamıştır. |
| Kilit denetim konuları | Konunun denetimde nasıl ele alındığı |
|---|---|
| Maddi ve sınırsız ömürlü maddi olmayanduran varlıklara ilişkin değer düşüklüğütestleri | Denetimimiz sırasında, söz konusu değer düşüklüğütestleri ile ilgili aşağıdaki denetim prosedürleriuygulanmıştır: |
| 31 Aralık 2020 tarihi itibarıyla konsolide finansaltablolarda maddi olmayan duran varlıklarhesabında muhasebeleştirilen sırasıyla3.725.523 bin TL ve 3.628.278 bin TL tutarlarındaşerefiye ve marka bedelleri yer almaktadır. Şerefiyebedelinin 2.736.463 bin TL tutarındaki kısmı enerjisektörü, markaların 2.013.259 bin TL tutarındakikısmı finans sektörü, geriye kalan şerefiye vemarkaların tamamı ise dayanıklı tüketim sektörüile ilişkilidir. TFRS gereği, söz konusu sınırsızömürlü maddi olmayan duran varlıkların yıllıkolarak değer düşüklüğü testlerine tabi tutulmasıgerekmektedir. Bununla birlikte, 31 Aralık 2020tarihi itibarıyla Covid 19 salgınının yarattığıolumsuz koşullar nedeniyle varlıkların değerdüşüklüğüne uğramış olabileceğini gösterenbelirtilerin mevcut olduğunu tespit eden Türkiye | İlgili nakit yaratan birimlerin yönetim tarafındandoğru belirlendiğinden emin olunması,Grup yönetimi ile görüşmeler yapılarak,Covid 19 salgınının etkilerini de dikkate alarakGrup'un faaliyet gösterdiği sektörlerdekiperformansı ile geleceğe yönelik planlarınınanlaşılması ve yapılan açıklamalarınmakroekonomik veriler çerçevesindedeğerlendirilmesi,Özellikle Covid 19 salgınının yarattığı koşullardanolumsuz etkilenen enerji sektörü için geleceğeyönelik planların, farklı senaryolar çerçevesindesorgulanması,Her bir nakit yaratan birim için hazırlanmış nakit |
| Petrol Rafinerileri A.Ş. ("Tüpraş") yönetimitarafından 8.010.829 bin TL tutarındaki maddiduran varlıkları için TMS 36 "Varlıklarda değer | akış tahminlerinin, geçmiş finansal performanssonuçları ile karşılaştırılarak makul olupolmadığının değerlendirilmesi, |
| düşüklüğü" standardı uyarınca değer düşüklüğütestleri gerçekleştirilmiştir. |
| Kilit denetim konuları | Konunun denetimde nasıl ele alındığı |
|---|---|
| Değer düşüklüğü testlerine konu olan nakit | Değerleme uzmanlarımızı da dahil ederek, |
| yaratan birimlerdeki maddi ve sınırsız ömürlü | hesaplamalarda kullanılan uzun vadeli büyüme |
| maddi olmayan duran varlıklar konsolide finansal | oranları, nakit akışlarının bugüne indirgeme |
| tablolar açısından önemli tutarlardır. Bununla | oranları ve royalti oranları gibi önemli |
| birlikte, yönetim tarafından gerçekleştirilen değer | varsayımların uygunluğunun ilgili sektörlerde |
| düşüklüğü testleri sırasında önemli tahmin ve | kullanılan oranlar ile karşılaştırılarak |
| varsayımlar kullanılmıştır. Bu varsayımlar şerefiye | değerlendirilmesi, |
| değer düşüklüğü testi için faiz vergi amortisman | |
| öncesi kar büyüme beklentisi, uzun vadeli büyüme | İndirgenmiş nakit akışları hesaplama modelinin |
| oranları, nakit akışlarının bugüne indirgeme | kurgusu ve matematiksel doğruluğunun kontrol |
| oranları; marka değer düşüklüğü testleri için ise | edilmesi, |
| bunlara ilave olarak isim hakkından kurtulma | |
| yönteminde kullanılan royalti oranlarıdır. | Kullanılan varsayımların piyasa şartlarına |
| Kullanılan bu tahmin ve varsayımlar gelecekte | duyarlılığına ilişkin yönetim analizlerinin kontrol |
| beklenen piyasa koşullarına oldukça duyarlıdır. | edilmesi, |
| Bu sebepler dikkate alındığında maddi ve sınırsız | |
| ömürlü maddi olmayan duran varlıklar değer | Değer düşüklüğü testleri ve sonuçlarına ilişkin |
| düşüklüğü testleri denetimimiz bakımından | konsolide finansal tablo notlarında yer alan |
| önemli bir konudur. | açıklamaların incelenmesi ve bu notlarda yer |
| verilen bilgilerin yeterliliğinin TFRS açısından | |
| Maddi ve sınırsız ömürlü maddi olmayan duran | değerlendirilmesi. |
| varlıkların ölçülmesine ilişkin muhasebe | |
| politikaları ve duyarlılık analizlerini de içeren ilgili | Söz konusu varlıkların değer düşüklüğü testlerine |
| açıklamalar Not 2.4, 2.5, 2.6, 15 ve 16'da yer | ilişkin gerçekleştirdiğimiz bu çalışmalar neticesinde |
| almaktadır. | önemli bir bulgumuz olmamıştır. |
| Kilit denetim konuları | Konunun denetimde nasıl ele alındığı |
|---|---|
| Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. ("YKB") -Kredi ve alacakların değer düşüklüğüGrup'un 31 Aralık 2020 tarihli konsolide finansaltablolarında finans sektörü faaliyetlerindenalacaklar hesabı içerisinde yer alan, YKB'nin318.666.771 bin TL tutarında kredi ve alacakları ilebunlara ilişkin ayrılan 24.656.779 bin TL tutarındadeğer düşüklüğü karşılığı bulunmaktadır. Sözkonusu tutarlar, YKB'nin ve dolayısıyla KoçHolding'in konsolide varlıklarının önemli birbölümünü oluşturmaktadır. | Denetimimiz sırasında, söz konusu kredi ve alacaklarındeğer düşüklüğü karşılıklarına ilişkin aşağıdakidenetim prosedürleri uygulanmıştır:Kredilerin TFRS 9 standardına uygun olarakaşamalara sınıflandırılmasına ve beklenen zararkarşılığı hesaplanmasına ilişkin oluşturulanpolitika, prosedür ve yönetim ilkeleri ilesüreçlerinin anlaşılması, bu süreçlerde yönetimtarafından gerçekleştirilen kontrollerintasarımının ve işleyiş etkinliğinindeğerlendirilerek test edilmesi, |
| YKB'nin kredi ve alacak tutarları ile değerdüşüklüğü karşılıkları, (1) hesaplamaların geçmişkayıp tecrübesi, mevcut koşullar, ileriye yönelikmakroekonomik beklentiler gibi bütünü itibarıylakarmaşık bilgi ve tahminler içeriyor olması;(2) kredilerin ve alacakların büyüklüğü; (3) sözkonusu kredilerin TFRS 9 çerçevesindeaşamalarına göre sınıflandırılması, (4) krediler vealacakların temerrüt hali ile kredi riskindekiönemli artışın doğru ve zamanında belirlenmesi veyönetim tarafından yapılan diğer yargı vetahminler bilançoda taşınan karşılık tutarınıönemli derecede etkileyecek olması nedenleriylekonsolide finansal tabloların denetimi açısındanönemli bir konu olarak belirlenmiştir. Buna ekolarak cari yılda Covid 19 salgınının yarattığıkoşullar, krediler ve alacaklara ilişkin zararkarşılıklarının belirlenmesinde Grup yönetimininkullandığı tahmin ve varsayımların öneminiartırmıştır.Grup'un finans sektörü faaliyetlerinden | YKB yönetimi tarafından beklenen kredi zararkarşılığı hesaplamalarında kullanılan ve Covid 19salgınının etkilerini de içeren ileriye dönükvarsayımlar için, YKB yönetimi ile görüşmeleryapılması ve kamuya açık bilgileri kullanarak buvarsayımların değerlendirilmesi,Beklenen kredi zarar karşılığı metodolojisinde;dikkate alınan modellerde kullanılansegmantasyonun, ömür boyu beklenen temerrütolasılıkları ile temerrüt halinde kayıp oranımodellerinin ve makroekonomik beklentilerinyansıtılmasına yönelik yaklaşımların makul olupolmadığının finansal risk uzmanlarımız ile birliktedeğerlendirilmesi ve test edilmesi,Makul ve desteklenebilir geleceğe yöneliktahminlerin (makroekonomik faktörler de dahilolmak üzere) yorumlanmasında kullanılan uzmangörüşlerinin değerlendirilmesi,Beklenen kredi zarar karşılığı metodolojisindekiyıl içerisindeki değişiklikleri ve kullanılan değer |
| alacaklarına ilişkin muhasebe politikaları ve ilgiliaçıklamalar Not 2.4, 2.5, 10, 32 ve 35'te yeralmaktadır. | düşüklüğü modellerinin performansının finansalrisk uzmanlarımız ile değerlendirilmesi ve testedilmesi,Çeşitli kredi portföyleri için YKB'ninkarşılıklarının belirlenmesinde seçilen modellerinfinansal risk uzmanlarımız ile birlikte örneklembazında tekrar yapılarak kontrol edilmesi, |
| Kilit denetim konuları | Konunun denetimde nasıl ele alındığı |
|---|---|
| Örneklem seçilen riskler üzerinden, nakitakışlarında dikkate alınan ön ödemeler ve geriödemeler ile aritmetik hesaplamaların kontroledilmesi ve Temerrüt Tutarı hesaplamasınındoğruluğunun test edilmesi, | |
| YKB tarafından beklenen kredi zararıhesaplamasına konu edilen temerrüt halindekayıp hesaplamalarının kontrol edilmesi,aritmetik hesaplamaların yanı sıra dikkate alınanteminatların, tahsilat ve masrafların testedilmesi, | |
| YKB'nin uygulaması gereği bireysel olarakdeğerlendirilen kredilere ilişkin ayrılankarşılıkların makul olup olmadığınındesteklenebilir veriler ile kontrol edilmesi veYKB yönetimi ile yapılan görüşmelerçerçevesinde Covid 19 salgını kaynaklı oluşanbelirsizliklerin etkilediği alanlar dahil olacakşekilde değerlendirilmesi, | |
| YKB'nin değer düşüklüğü karşılığını belirlemekiçin kullandığı beklenen kredi zararımodellerinde kullanılan verilerin kaynaklarınınkontrol edilmesi, beklenen kredi zararkarşılığının hesaplanmasında kullanılan verileringüvenilirliğinin ve veri tamlığının bilgi veteknoloji uzmanlarımızca test edilmesi, | |
| Beklenen kredi zararı karşılıklarıhesaplamasında nihai değerlere ulaşılanhesaplamaların doğruluğunun kontrol edilmesi, | |
| Kredilerin kredi riskine göre sınıflandırılmasınınmakul olup olmadığı, değer düşüklüğüne uğrayıpuğramadığının tespiti ve alacağın değerdüşüklüğü karşılığının zamanında ve uygunolarak tesis edilip edilmediğini saptamak içinörneklem bazında seçtiğimiz kredilerin kontroledilmesi, | |
| Krediler ve alacakların değer düşüklüğükarşılıklarına ilişkin konsolide finansaltablolarda yapılan açıklamaların yeterliliğinindeğerlendirilmesi. | |
| Kredi ve alacakların değer düşüklüğü karşılıklarınailişkin gerçekleştirdiğimiz bu çalışmalar neticesindeönemli bir bulgumuz olmamıştır. |
| Kilit Denetim Konuları | Konunun Denetimde Nasıl Ele Alındığı |
|---|---|
| Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. ("YKB") -EmekliSandığı ("Sandık") yükümlülüklerine ilişkinkarşılıkların muhasebeleştirilmesi | Denetimimiz sırasında, söz konusu karşılıklarailişkin aşağıdaki denetim prosedürleriuygulanmıştır: |
| Grup'un 31 Aralık 2020 tarihli konsolide finansaltablolarında uzun vadeli karşılıklar hesabıiçerisinde yer alan, YKB'nin Emekli Sandığıyükümlülüklerine ilişkin olarak muhasebeleştirdiği1.461.542 bin TL tutarında karşılığı bulunmaktadır. | Emekli Sandığı yükümlülüklerine ilişkinkarşılıkların hesaplamasında kullanılan veYKB yönetimi tarafından harici aktüeryafirmasına sağlanan, çalışan verilerinindoğruluğunun örneklem yoluyla test edilmesi, |
| Emekli Sandığı yükümlülüklerine ilişkin ayrılankarşılık, YKB'nin ve dolayısıyla Koç Holding'inkonsolide finansal tabloları açısından önemli birtutardır. Bununla birlikte, Sandık yükümlülüklerine | Emekli Sandığı bilançosunda yer alanvarlıkların mevcudiyetinin ve değerlerinin testedilmesi, |
| ilişkin toplam karşılık, devredilecek faydalar veSandık'ın sorumluluğunda kalacak ilave faydalariçin ayrı ayrı yöntem ve varsayımlar kullanılarakhesaplanmaktadır. Bu varsayımlar emekli sandığıyükümlülük hesaplamalarında kullanılan deviredilebilir sosyal faydalar, iskonto oranları, maaşartışları, ekonomik ve demografik beklentileri | Hesaplamada kullanılan aktüeryalvarsayımlarda, dönem içerisinde çalışanlarasağlanan faydalarda, plan varlıkları veyükümlülüklerinde ve değerlemeler ile ilgilidüzenlemelerde önemli değişiklik olupolmadığının değerlendirilmesi ve önemlideğişimlerin test edilmesi, |
| içermektedir. Kullanılan bu tahmin ve varsayımlargelecekte beklenen piyasa koşullarına oldukçaduyarlıdır. Bu sebepler ile birlikte Sandık'ın devirtarihindeki belirsizlik, teknik faiz oranının kanun ilebelirlenmiş olması ve bu varsayımlardaki olasıfarklılaşmaların Sandık yükümlülüğü üzerindeki | Harici aktüerler tarafından yükümlülüğünhesaplanmasında kullanılan varsayım vedeğerlemelerin makul olup olmadığını aktüeruzmanlarımız ile birlikte değerlendirilmesi, |
| etkileri nedeniyle Emekli Sandığı yükümlülüklerineilişkin karşılıkların muhasebeleştirilmesidenetimimiz bakımından önemli bir konudur. | Emekli Sandığı yükümlülüklerine ilişkinkarşılıklar ile ilgili konsolide finansaltablolarda yapılan açıklamaların yeterliliğinindeğerlendirilmesi. |
| Grup'un söz konusu karşılıklara ilişkin muhasebepolitikaları ve ilgili açıklamalar Not 2.4, 2.5 ve20'de yer almaktadır. | Söz konusu karşılıklara ilişkin gerçekleştirdiğimizbu çalışmalar neticesinde önemli bir bulgumuzolmamıştır. |
4. Diğer Husus
2.1.3 no'lu konsolide finansal tablolara ilişkin notta belirtildiği üzere, ilişikteki konsolide finansal tablolarda gösterilen Euro ("EUR") ve ABD Doları ("USD") tutarlar, Türk Lirası tutarları üzerinden, konsolide bilançoda 31 Aralık 2020 tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ("TCMB") resmi EUR ve USD alış kurları, konsolide gelir, diğer kapsamlı gelir ve nakit akış tablolarında ise TCMB 2020 yılı ortalama resmi EUR ve USD alış kurları kullanılarak hesaplanmış olup, ilişikteki konsolide finansal tabloların bir parçası değildir.
5. Yönetimin ve Üst Yönetimden Sorumlu Olanların Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Sorumlulukları
Grup yönetimi; konsolide finansal tabloların TFRS'lere uygun olarak hazırlanmasından, gerçeğe uygun bir biçimde sunumundan ve hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlık içermeyecek şekilde hazırlanması için gerekli gördüğü iç kontrolden sorumludur.
Konsolide finansal tabloları hazırlarken yönetim; Grup'un sürekliliğini devam ettirme kabiliyetinin değerlendirilmesinden, gerektiğinde süreklilikle ilgili hususları açıklamaktan ve Grup'u tasfiye etme ya da ticari faaliyeti sona erdirme niyeti ya da mecburiyeti bulunmadığı sürece işletmenin sürekliliği esasını kullanmaktan sorumludur.
Üst yönetimden sorumlu olanlar, Grup'un finansal raporlama sürecinin gözetiminden sorumludur.
6. Bağımsız Denetçinin Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları
Bir bağımsız denetimde, biz bağımsız denetçilerin sorumlulukları şunlardır:
Amacımız, bir bütün olarak finansal tabloların hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlık içerip içermediğine ilişkin makul güvence elde etmek ve görüşümüzü içeren bir bağımsız denetçi raporu düzenlemektir. BDS'lere uygun olarak yürütülen bir bağımsız denetim sonucunda verilen makul güvence; yüksek bir güvence seviyesidir ancak, var olan önemli bir yanlışlığın her zaman tespit edileceğini garanti etmez. Yanlışlıklar hata veya hile kaynaklı olabilir. Yanlışlıkların, tek başına veya toplu olarak, finansal tablo kullanıcılarının bu konsolide tablolara istinaden alacakları ekonomik kararları etkilemesi makul ölçüde bekleniyorsa bu yanlışlıklar önemli olarak kabul edilir.
BDS'lere uygun olarak yürütülen bağımsız denetimin gereği olarak, bağımsız denetim boyunca mesleki muhakememizi kullanmakta ve meslekî şüpheciliğimizi sürdürmekteyiz. Tarafımızca ayrıca:
Konsolide finansal tablolardaki hata veya hile kaynaklı "önemli yanlışlık" riskleri belirlenmekte ve değerlendirilmekte; bu risklere karşılık veren denetim prosedürleri tasarlanmakta ve uygulanmakta ve görüşümüze dayanak teşkil edecek yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmektedir. Hile; muvazaa, sahtekârlık, kasıtlı ihmal, gerçeğe aykırı beyan veya iç kontrol ihlali fiillerini içerebildiğinden, hile kaynaklı önemli bir yanlışlığı tespit edememe riski, hata kaynaklı önemli bir yanlışlığı tespit edememe riskinden yüksektir.
6. Bağımsız Denetçinin Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları (Devamı)
- Grup'un iç kontrolünün etkinliğine ilişkin bir görüş bildirmek amacıyla değil ama duruma uygun denetim prosedürlerini tasarlamak amacıyla denetimle ilgili iç kontrol değerlendirilmektedir.
- Yönetim tarafından kullanılan muhasebe politikalarının uygunluğu ile yapılan muhasebe tahminleri ile ilgili açıklamaların makul olup olmadığı değerlendirilmektedir.
- Elde edilen denetim kanıtlarına dayanarak Grup'un sürekliliğini devam ettirme kabiliyetine ilişkin ciddi şüphe oluşturabilecek olay veya şartlarla ilgili önemli bir belirsizliğin mevcut olup olmadığı hakkında ve yönetimin işletmenin sürekliliği esasının kullanılmasının uygunluğu hakkında sonuca varılmaktadır. Önemli bir belirsizliğin mevcut olduğu sonucuna varmamız hâlinde, raporumuzda, finansal tablolardaki ilgili açıklamalara dikkat çekmemiz ya da bu açıklamaların yetersiz olması durumunda olumlu görüş dışında bir görüş vermemiz gerekmektedir. Vardığımız sonuçlar, bağımsız denetçi raporu tarihine kadar elde edilen denetim kanıtlarına dayanmaktadır. Bununla birlikte, gelecekteki olay veya şartlar Grup'un sürekliliğini sona erdirebilir.
- Konsolide finansal tabloların açıklamaları dâhil olmak üzere, genel sunumu, yapısı ve içeriği ile bu tabloların, temelini oluşturan işlem ve olayları gerçeğe uygun sunumu sağlayacak şekilde yansıtıp yansıtmadığı değerlendirilmektedir.
- Konsolide finansal tablolar hakkında görüş vermek amacıyla, Grup içerisindeki işletmelere veya faaliyet bölümlerine ilişkin finansal bilgiler hakkında yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmektedir. Grup denetiminin yönlendirilmesinden, gözetiminden ve yürütülmesinden sorumluyuz. Verdiğimiz denetim görüşünden de tek başımıza sorumluyuz.
Diğer hususların yanı sıra, denetim sırasında tespit ettiğimiz önemli iç kontrol eksiklikleri dâhil olmak üzere, bağımsız denetimin planlanan kapsamı ve zamanlaması ile önemli denetim bulgularını üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmekteyiz.
Bağımsızlığa ilişkin etik hükümlere uygunluk sağladığımızı üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmiş bulunmaktayız. Ayrıca bağımsızlık üzerinde etkisi olduğu düşünülebilecek tüm ilişkiler ve diğer hususlar ile varsa, ilgili önlemleri üst yönetimden sorumlu olanlara iletmiş bulunmaktayız.
Üst yönetimden sorumlu olanlara bildirilen konular arasından, cari döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konuları yani kilit denetim konularını belirlemekteyiz. Mevzuatın konunun kamuya açıklanmasına izin vermediği durumlarda veya konuyu kamuya açıklamanın doğuracağı olumsuz sonuçların, kamuya açıklamanın doğuracağı kamu yararını aşacağının makul şekilde beklendiği oldukça istisnai durumlarda, ilgili hususun bağımsız denetçi raporumuzda bildirilmemesine karar verebiliriz.
B. Mevzuattan Kaynaklanan Diğer Yükümlülükler
-
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ("TTK") 402. Maddesi'nin dördüncü fıkrası uyarınca, Şirket'in 1 Ocak - 31 Aralık 2020 hesap döneminde defter tutma düzeninin, kanun ile şirket esas sözleşmesinin finansal raporlamaya ilişkin hükümlerine uygun olmadığına dair önemli bir hususa rastlanmamıştır.
-
- TTK'nın 402. Maddesi'nin dördüncü fıkrası uyarınca, Yönetim Kurulu tarafımıza denetim kapsamında istenen açıklamaları yapmış ve istenen belgeleri vermiştir.
-
- TTK'nın 398. Maddesi'nin dördüncü fıkrası uyarınca düzenlenen Riskin Erken Saptanması Sistemi ve Komitesi Hakkında Denetçi Raporu 15 Şubat 2021 tarihinde Şirket'in Yönetim Kurulu'na sunulmuştur.
PwC Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş.
Halûk Yalçın, SMMM Sorumlu Denetçi
İstanbul, 15 Şubat 2021
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR
| İÇİNDEKİLER | SAYFA | |
|---|---|---|
| KONSOLİDE BİLANÇOLAR | 1-2 | |
| KONSOLİDE GELİR TABLOLARI | 3 | |
| KONSOLİDE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOLARI | 4 | |
| KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOLARI | 5 | |
| KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOLARI | 6 | |
| KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR | 7-106 | |
| NOT 1 | GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU | 7-12 |
| NOT 2 | KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR | 13-36 |
| NOT 3 | İŞLETME BİRLEŞMELERİ | 37-38 |
| NOT 4 | BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA | 39-43 |
| NOT 5 | NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ | 43 |
| NOT 6 | TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI HESABI | 43 |
| NOT 7 | FİNANSAL YATIRIMLAR | 44-45 |
| NOT 8 | ÖZKAYNAK YÖNTEMİYLE DEĞERLENEN YATIRIMLAR | 45-50 |
| NOT 9 | TİCARİ ALACAK VE BORÇLAR | 51 |
| NOT 10 FİNANS SEKTÖRÜ FAALİYETLERİNDEN ALACAKLAR | 52-53 | |
| NOT 11 TÜREV ARAÇLAR | 53-57 | |
| NOT 12 STOKLAR | 58 | |
| NOT 13 YATIRIM AMAÇLI GAYRİMENKULLER | 58 | |
| NOT 14 MADDİ DURAN VARLIKLAR | 59-60 | |
| NOT 15 ŞEREFİYE | 61-62 | |
| NOT 16 DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLARNOT 17 BORÇLANMALAR | 63-6465-67 | |
| NOT 18 FİNANS SEKTÖRÜ FAALİYETLERİNDEN BORÇLAR | 68 | |
| NOT 19 VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ | 69-71 | |
| NOT 20 ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALARA İLİŞKİN KARŞILIKLAR | 71-73 | |
| NOT 21 KARŞILIKLAR | 74 | |
| NOT 22 DİĞER ALACAKLAR VE BORÇLAR | 75 | |
| NOT 23 DİĞER VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER | 75-76 | |
| NOT 24 ÖZKAYNAKLAR | 77-79 | |
| NOT 25 SATIŞ AMAÇLI ELDE TUTULAN VARLIKLAR | 79-80 | |
| NOT 26 HASILAT | 80 | |
| NOT 27 NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER | 81-82 | |
| NOT 28 ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİR/GİDERLER | 82 | |
| NOT 29 YATIRIM FAALİYETLERDEN GELİR/GİDERLER | 83 | |
| NOT 30 FİNANSMAN GELİR/GİDERLERİ | 83 | |
| NOT 31 İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI | 84 | |
| NOT 32 DİĞER İŞLETMELERDEKİ PAYLARA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR | 85-86 | |
| NOT 33 DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI | 87 | |
| NOT 34 TAAHHÜTLER, ŞARTA BAĞLI VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER | 87-89 | |
| NOT 35 FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ | 89-102 | |
| NOT 36 FİNANSAL ARAÇLARIN GERÇEĞE UYGUN DEĞER AÇIKLAMALARI 103-104 | ||
| NOT 37 PAY BAŞINA KAZANÇ | 104 | |
| NOT 38 NAKİT AKIŞ TABLOSUNA İLİŞKİN EK BİLGİLER | 105 | |
| NOT 39 BİLANÇO TARİHİNDEN SONRAKİ OLAYLAR | 106 |
31 ARALIK 2020 VE 2019 TARİHLERİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE BİLANÇOLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
| Bağımsızdenetimdengeçmiş | Bağımsızdenetimdengeçmiş | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 2020 | 2020 | 2020 | 2019 | ||
| Notlar | (*) EUR'000 | (*) USD'000 | Bin TL | Bin TL | |
| VARLIKLAR | |||||
| Dönen varlıklar: | |||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 5 | 6.700.874 | 8.222.982 | 60.360.801 | 37.816.360 |
| Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hesabı | 6 | 5.436.591 | 6.671.517 | 48.972.272 | - |
| Finansal yatırımlar | 7 | 680.141 | 834.636 | 6.126.643 | - |
| Ticari alacaklar | 9 | 2.273.419 | 2.789.828 | 20.478.731 | 19.272.813 |
| - İlişkili taraflar | 9 | 137.605 | 168.862 | 1.239.528 | 1.596.412 |
| - İlişkili olmayan taraflar | 9 | 2.135.814 | 2.620.966 | 19.239.203 | 17.676.401 |
| Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar | 10 | 17.480.468 | 21.451.170 | 157.462.310 | 1.371.816 |
| Türev araçlar | 11 | 257.225 | 315.654 | 2.317.060 | 401.156 |
| Stoklar | 12 | 2.070.610 | 2.540.950 | 18.651.844 | 17.430.843 |
| Diğer alacaklar | 22 | 243.556 | 298.879 | 2.193.924 | 3.151.809 |
| Diğer dönen varlıklar | 23 | 2.754.201 | 3.379.820 | 24.809.568 | 2.742.046 |
| 37.897.085 | 46.505.436 | 341.373.153 | 82.186.843 | ||
| Satış amaçlı sınıflandırılan duran varlıklar | 25 | 22.349 | 27.426 | 201.321 | 41.919 |
| Toplam dönen varlıklar | 37.919.434 | 46.532.862 | 341.574.474 | 82.228.762 | |
| Duran varlıklar:Finansal yatırımlar | 7 | 8.123.060 | 9.968.219 | 73.171.712 | 1.579.942 |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar | 8 | 928.867 | 1.139.860 | 8.367.140 | 19.955.652 |
| Ticari alacaklar | 9 | 57.932 | 71.091 | 521.842 | 389.699 |
| - İlişkili olmayan taraflar | 9 | 57.932 | 71.091 | 521.842 | 389.699 |
| Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar | 10 | 15.294.441 | 18.768.584 | 137.770.791 | 935.471 |
| Türev araçlar | 11 | 433.184 | 531.583 | 3.902.082 | 125.265 |
| Yatırım amaçlı gayrimenkuller | 13 | 42.712 | 52.414 | 384.742 | 394.783 |
| Maddi duran varlıklar | 14 | 4.276.337 | 5.247.710 | 38.520.817 | 30.153.905 |
| Maddi olmayan duran varlıklar | 1.435.630 | 1.761.735 | 12.932.015 | 7.658.671 | |
| - Şerefiye | 15 | 413.584 | 507.530 | 3.725.523 | 3.545.249 |
| - Diğer maddi olmayan duran varlıklar | 16 | 1.022.046 | 1.254.205 | 9.206.492 | 4.113.422 |
| Ertelenmiş vergi varlığıDiğer duran varlıklar | 1923 | 1.089.290348.884 | 1.336.723428.134 | 9.812.2153.142.714 | 5.483.6742.437.764 |
| Toplam duran varlıklar | 32.030.337 | 39.306.053 | 288.526.070 | 69.114.826 | |
| Toplam varlıklar | 69.949.771 | 85.838.915 | 630.100.544 | 151.343.588 |
(*) Euro ("EUR") ve ABD Doları ("USD") tutarları, Türk Lirası ("TL") tutarları üzerinden 31 Aralık 2020 tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ("TCMB") EUR ve USD resmi alış kurları kullanılarak hesaplanmış olup, bu konsolide finansal tabloların bir parçası değildir (Not 2.1.3).
1 Ocak - 31 Aralık 2020 hesap dönemine ait konsolide finansal tablolar, 15 Şubat 2021 tarihli Yönetim Kurulu toplantısında onaylanmıştır. Konsolide finansal tablolar, Genel Kurul'da onaylanması sonucu kesinleşecektir.
31 ARALIK 2020 VE 2019 TARİHLERİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE BİLANÇOLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
| Notlar | 2020(*) EUR'000 | 2020(*) USD'000 | Bağımsızdenetimdengeçmiş2020Bin TL | Bağımsızdenetimdengeçmiş2019Bin TL | |
|---|---|---|---|---|---|
| KAYNAKLAR | |||||
| Kısa vadeli yükümlülükler: | |||||
| Kısa vadeli borçlanmalar | 17 | 2.638.423 | 3.237.743 | 23.766.653 | 13.641.034 |
| Uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları | 17 | 5.323.946 | 6.533.285 | 47.957.577 | 7.644.733 |
| Ticari borçlar | 9 | 3.223.792 | 3.956.078 | 29.039.594 | 26.727.432 |
| - İlişkili taraflar | 9 | 292.897 | 359.429 | 2.638.387 | 1.118.902 |
| - İlişkili olmayan taraflar | 9 | 2.930.895 | 3.596.649 | 26.401.207 | 25.608.530 |
| Finans sektörü faaliyetlerinden borçlar | 18 | 30.428.997 | 37.340.966 | 274.101.362 | - |
| Türev araçlar | 11 | 520.491 | 638.721 | 4.688.529 | 124.311 |
| Dönem karı vergi yükümlülüğü | 19 | 176.199 | 216.222 | 1.587.179 | 96.602 |
| Kısa vadeli karşılıklar | 21 | 208.554 | 255.927 | 1.878.630 | 1.418.190 |
| Diğer borçlar | 22 | 452.459 | 555.235 | 4.075.701 | 3.812.230 |
| Diğer kısa vadeli yükümlülükler | 23 | 3.039.955 | 3.730.486 | 27.383.629 | 5.560.146 |
| 46.012.816 | 56.464.663 | 414.478.854 | 59.024.678 | ||
| Satış amaçlı sınıflandırılan varlık gruplarına | |||||
| ilişkin yükümlülükler | 25 | 1.566 | 1.922 | 14.110 | 1.443 |
| Toplam kısa vadeli yükümlülükler | 46.014.382 | 56.466.585 | 414.492.964 | 59.026.121 | |
| Uzun vadeli yükümlülükler: | |||||
| Uzun vadeli borçlanmalar | 17 | 12.220.719 | 14.996.664 | 110.083.014 | 39.010.324 |
| Finans sektörü faaliyetlerinden borçlar | 18 | 340.765 | 418.170 | 3.069.577 | - |
| Türev araçlar | 11 | 749.125 | 919.290 | 6.748.047 | 142.587 |
| Diğer borçlar | 22 | 23.019 | 28.247 | 207.350 | 414.700 |
| Ertelenmiş vergi yükümlülüğü | 19 | 139.723 | 171.461 | 1.258.612 | 1.023.651 |
| Uzun vadeli karşılıklar | 553.567 | 679.310 | 4.986.473 | 1.074.546 | |
| - Çalışanlara sağlanan faydalara | |||||
| ilişkin uzun vadeli karşılıklar | 20 | 381.303 | 467.916 | 3.434.738 | 935.265 |
| - Diğer uzun vadeli karşılıklar | 21 | 172.264 | 211.394 | 1.551.735 | 139.281 |
| Diğer uzun vadeli yükümlülükler | 23 | 131.380 | 161.223 | 1.183.455 | 999.624 |
| Toplam uzun vadeli yükümlülükler | 14.158.298 | 17.374.365 | 127.536.528 | 42.665.432 | |
| Toplam yükümlülükler | 60.172.680 | 73.840.950 | 542.029.492 | 101.691.553 | |
| Özkaynaklar: | |||||
| Ödenmiş sermaye | 24 | 281.519 | 345.467 | 2.535.898 | 2.535.898 |
| Sermaye düzeltme farkları | 24 | 107.382 | 131.774 | 967.288 | 967.288 |
| Paylara ilişkin primler | 1.031 | 1.265 | 9.286 | 9.286 | |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak | |||||
| birikmiş diğer kapsamlı gelir/(giderler) | 24 | (30.942) | (37.970) | (278.721) | (297.850) |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacak | |||||
| birikmiş diğer kapsamlı gelir/(giderler) | 24 | 129.580 | 159.014 | 1.167.240 | (405.009) |
| Kardan ayrılan kısıtlanmış yedeklerGeçmiş yıllar karları | 24 | 58.1453.568.514 | 71.3534.379.104 | 523.76532.144.813 | 523.76528.557.523 |
| Net dönem karı | 1.029.382 | 1.263.207 | 9.272.570 | 4.391.159 | |
| Ana ortaklığa ait özkaynaklar | 5.144.611 | 6.313.214 | 46.342.139 | 36.282.060 | |
| Kontrol gücü olmayan paylar | 4.632.480 | 5.684.751 | 41.728.913 | 13.369.975 | |
| Toplam özkaynaklar | 9.777.091 | 11.997.965 | 88.071.052 | 49.652.035 | |
| Toplam kaynaklar | 69.949.771 | 85.838.915 | 630.100.544 | 151.343.588 |
Taahhütler ve şarta bağlı yükümlülükler 34
(*) EUR ve USD tutarlar, TL tutarları üzerinden 31 Aralık 2020 tarihindeki TCMB EUR ve USD resmi alış kurları kullanılarak hesaplanmış olup, bu konsolide finansal tabloların bir parçası değildir (Not 2.1.3).
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 VE 2019 HESAP DÖNEMLERİNE AİT KONSOLİDE GELİR TABLOLARI
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
| Bağımsız | Bağımsız | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| denetimdengeçmiş | denetimdengeçmiş | ||||
| Notlar | 2020(*) EUR'000 | 2020(*) USD'000 | 2020Bin TL | 2019Bin TL | |
| Hasılat | 26 | 17.755.286 | 20.336.123 | 142.535.886 | 152.906.954 |
| Finans sektörü faaliyetleri hasılatı | 26 | 5.137.322 | 5.884.062 | 41.241.390 | 609.053 |
| Toplam hasılat | 4 | 22.892.608 | 26.220.185 | 183.777.276 | 153.516.007 |
| Satışların maliyeti | 27 | (14.940.006) | (17.111.625) | (119.935.381) | (131.551.404) |
| Finans sektörü faaliyetleri maliyeti | 27 | (2.430.429) | (2.783.707) | (19.511.001) | (379.844) |
| Toplam maliyetler | (17.370.435) | (19.895.332) | (139.446.382) | (131.931.248) | |
| Ticari faaliyetlerden brüt karFinans sektörü faaliyetlerinden brüt kar | 2.815.2802.706.893 | 3.224.4983.100.355 | 22.600.50521.730.389 | 21.355.550229.209 | |
| Brüt kar | 5.522.173 | 6.324.853 | 44.330.894 | 21.584.759 | |
| Pazarlama giderleri | 27 | (1.214.184) | (1.390.673) | (9.747.230) | (8.150.011) |
| Genel yönetim giderleri | 27 | (1.594.423) | (1.826.182) | (12.799.708) | (5.158.955) |
| Araştırma ve geliştirme giderleri | 27 | (56.606) | (64.834) | (454.419) | (344.697) |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler | 28 | 607.698 | 696.030 | 4.878.475 | 3.626.010 |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler | 28 | (1.537.503) | (1.760.988) | (12.342.768) | (4.086.379) |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenenyatırımların kar/zararlarından paylar | 8 | 369.550 | 423.266 | 2.966.673 | 2.902.947 |
| Esas faaliyet karı | 4 | 2.096.705 | 2.401.472 | 16.831.917 | 10.373.674 |
| Yatırım faaliyetlerinden gelirler | 29 | 468.838 | 536.986 | 3.763.736 | 133.224 |
| Yatırım faaliyetlerinden giderler | 29 | (23.614) | (27.047) | (189.569) | (33.464) |
| Finansman gelir/(gideri) öncesi faaliyet karı | 2.541.929 | 2.911.411 | 20.406.084 | 10.473.434 | |
| Finansman gelirleri | 30 | 2.038.422 | 2.334.719 | 16.364.045 | 11.039.996 |
| Finansman giderleri | 30 | (2.856.365) | (3.271.555) | (22.930.327) | (15.966.207) |
| Vergi öncesi kar | 4 | 1.723.986 | 1.974.575 | 13.839.802 | 5.547.223 |
| Vergi geliri/(gideri) | (150.291) | (172.136) | (1.206.505) | 374.061 | |
| - Dönem vergi gideri | 19 | (475.783) | (544.941) | (3.819.493) | (578.211) |
| - Ertelenmiş vergi geliri | 19 | 325.492 | 372.805 | 2.612.988 | 952.272 |
| Dönem karı | 1.573.695 | 1.802.439 | 12.633.297 | 5.921.284 | |
| Dönem karının dağılımı: | |||||
| Kontrol gücü olmayan paylarAna ortaklık payları | 44 | 418.6361.155.059 | 479.4871.322.952 | 3.360.7279.272.570 | 1.530.1254.391.159 |
| Pay başına kazanç (Kr) | 37 | 3,657 | 1,732 |
(*) EUR ve USD tutarlar, TL tutarlar üzerinden 31 Aralık 2020 tarihinde sona eren yıla ait ortalama TCMB EUR ve USD resmi alış kurları kullanılarak hesaplanmış olup, bu konsolide finansal tabloların bir parçası değildir (Not 2.1.3).
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 VE 2019 HESAP DÖNEMLERİNE AİT
KONSOLİDE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOLARI
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
| 2020 | 2020 | Bağımsızdenetimdengeçmiş2020 | Bağımsızdenetimdengeçmiş2019 | |
|---|---|---|---|---|
| Dönem karı | (*) EUR'0001.573.695 | (*) USD'0001.802.439 | Bin TL12.633.297 | Bin TL5.921.284 |
| Diğer kapsamlı gelirler: | ||||
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacaklar | (28.910) | (33.112) | (232.083) | (141.071) |
| Tanımlanmış fayda planları | ||||
| yeniden ölçüm kazanç/(kayıpları)Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların | (28.725) | (32.900) | (230.595) | (103.727) |
| diğer kapsamlı gelir/(giderlerinden) paylar | (185) | (212) | (1.488) | (37.344) |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacakdiğer kapsamlı gelire ilişkin vergiler | 5.740 | 6.575 | 46.081 | 20.158 |
| Tanımlanmış fayda planları | ||||
| yeniden ölçüm kazanç/(kayıpları), vergi etkisi | 5.740 | 6.575 | 46.081 | 20.158 |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacaklar | 438.309 | 502.020 | 3.518.663 | 178.110 |
| Yabancı para çevrim farklarıGerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire | 387.441 | 443.758 | 3.110.305 | 800.908 |
| yansıtılan finansal varlıklara ilişkindiğer kapsamlı gelir/(gider) | 54.768 | 62.729 | 439.667 | 51.606 |
| Yurt dışındaki işletmeye ilişkin net yatırım riskindenkorunma ile ilgili diğer kapsamlı gelir/(gider) | (191.438) | (219.265) | (1.536.827) | (115.909) |
| Nakit akış riskinden korunmaya ilişkindiğer kapsamlı gelir /(gider) | 225.950 | 258.793 | 1.813.878 | (137.513) |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlarındiğer kapsamlı gelir/(giderlerinden) paylar | (38.412) | (43.995) | (308.360) | (420.982) |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacak | ||||
| diğer kapsamlı gelire ilişkin vergiler | (32.352) | (37.053) | (259.713) | 55.042 |
| Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelireyansıtılan finansal varlıklara ilişkin diğer | ||||
| kapsamlı gelir/(gider), vergi etkisi | (5.605) | (6.419) | (44.994) | (2.594) |
| Yurt dışındaki işletmeye ilişkin net yatırım riskindenkorunma ile ilgili diğer kapsamlı gelir, vergi etkisi | 33.942 | 38.876 | 272.480 | 25.501 |
| Nakit akış riskinden korunmaya ilişkindiğer kapsamlı gelir/(gider), vergi etkisi | (60.689) | (69.510) | (487.199) | 32.135 |
| Diğer kapsamlı gelir | 382.787 | 438.430 | 3.072.948 | 112.239 |
| Toplam kapsamlı gelir | 1.956.482 | 2.240.869 | 15.706.245 | 6.033.523 |
| Toplam kapsamlı gelirin dağılımı: | ||||
| Kontrol gücü olmayan paylarAna ortaklık payları | 663.9041.292.578 | 760.4071.480.462 | 5.329.69010.376.555 | 1.839.8074.193.716 |
(*) EUR ve USD tutarlar, TL tutarlar üzerinden 31 Aralık 2020 tarihinde sona eren yıla ait ortalama TCMB EUR ve USD resmi alış kurları kullanılarak hesaplanmış olup, bu konsolide finansal tabloların bir parçası değildir (Not 2.1.3).
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 VE 2019 HESAP DÖNEMLERİNE AİT KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOLARI
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
| Kar/zarardayenidensınıflandırılmayacak | Kar/zarardayenidensınıflandırılacak | Gerçeğe uygun | Birikmiş karlar | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ödenmişsermaye | Sermayedüzeltmefarkları | Paylarailişkinprimler | Tanımlanmışfayda planlarıyeniden ölçümkazanç/(kayıpları) | Yabancıparaçevrimfarkları | Risktenkazanç/(kayıpları) | değer farkıdiğer kapsamlıgelire yansıtılanfinansalkorunma varlıklardan(kayıplar) | Kardanayrılankazançlar/ kısıtlanmışyedekler | Geçmişyıllarkarları | Netdönemkarı | Anaortaklığa aitözkaynaklar | Kontrolgücüolmayanpaylar | Toplamözkaynaklar | |
| 1 Ocak 2019 itibariylebakiyeler | 2.535.898 | 967.288 | 9.286 | (225.146) | 2.035.535 | (1.745.920) | (569.885) | 523.765 | 24.216.413 | 5.537.028 | 33.284.262 | 13.674.148 | 46.958.410 |
| TransferlerKar payları | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | 5.537.028(1.183.094) | (5.537.028)- | -(1.183.094) | -(2.250.332) | -(3.433.426) |
| Sermaye artırımlarıBağlı ortaklık alımlarıKontrol gücü olmayan pay sahipleriyle | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | 10.38383.002 | 10.38383.002 |
| yapılan işlemlerToplam kapsamlı gelir/(gider) | -- | -- | -- | -(72.704) | -494.164 | -(1.246.403) | -627.500 | -- | (12.824)- | -4.391.159 | (12.824)4.193.716 | 12.9671.839.807 | 1436.033.523 |
| 31 Aralık 2019 itibariylebakiyeler | 2.535.898 | 967.288 | 9.286 | (297.850) | 2.529.699 | (2.992.323) | 57.615 | 523.765 | 28.557.523 | 4.391.159 | 36.282.060 | 13.369.975 | 49.652.035 |
| 1 Ocak 2020 itibariylebakiyeler | 2.535.898 | 967.288 | 9.286 | (297.850) | 2.529.699 | (2.992.323) | 57.615 | 523.765 | 28.557.523 | 4.391.159 | 36.282.060 | 13.369.975 | 49.652.035 |
| TransferlerKar payları | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | 4.391.159(670.701) | (4.391.159)- | -(670.701) | -(327.393) | -(998.094) |
| Kontrol değişikliği sonucubağlı ortaklık edinimi (Not 3)Kontrol gücü olmayan pay sahipleriyle | - | - | - | 101.032 | (886.526) | 1.345.234 | (68.948) | - | (101.032) | - | 389.760 | 23.186.226 | 23.575.986 |
| yapılan işlemlerToplam kapsamlı gelir/(gider) | -- | -- | -- | 12(81.915) | -1.530.296 | (3.411)(744.825) | -400.429 | -- | (32.136) | -9.272.570 | (35.535)10.376.555 | 170.4155.329.690 | 134.88015.706.245 |
| 31 Aralık 2020itibariylebakiyeler | 2.535.898 | 967.288 | 9.286 | (278.721) | 3.173.469 | (2.395.325) | 389.096 | 523.765 | 32.144.813 | 9.272.570 | 46.342.139 | 41.728.913 | 88.071.052 |
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 VE 2019 HESAP DÖNEMLERİNE AİT KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOLARI
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
| Bağımsızdenetimden | Bağımsızdenetimden | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Notlar | 2020(*) EUR'000 | 2020(*) USD'000 | geçmiş2020Bin TL | geçmiş2019Bin TL | |
| A. İşletme Faaliyetlerinden Nakit Akışları: | |||||
| Net dönem karı | 1.573.695 | 1.802.439 | 12.633.297 | 5.921.284 | |
| Net dönem karı mutabakatı ile ilgili düzeltmeler:Vergi gideri/(geliri) | 19 | 150.291 | 172.136 | 1.206.505 | (374.061) |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların dağıtılmamış karları | 8 | (369.550) | (423.266) | (2.966.673) | (2.902.947) |
| Amortisman ve itfa gideri | 4 | 506.186 | 579.763 | 4.063.559 | 2.765.255 |
| Karşılıklar ile ilgili düzeltmeler | 38 | 134.497 | 154.047 | 1.079.712 | 302.726 |
| Değer düşüklüğü/(iptali) ile ilgili düzeltmelerFinans sektörü harici faiz (gelirleri)/giderleri, net | 3830 | 984.291484.418 | 1.127.363554.832 | 7.901.6883.888.815 | 113.5873.510.695 |
| Finans sektörü faiz (gelirleri)/giderlerine ilişkin düzeltmeler | (371.687) | (425.714) | (2.983.832) | - | |
| Finansal yatırımların gerçeğe uygun değer kayıpları/(kazançları) | 30 | - | - | - | (161.764) |
| Türev araçların gerçeğe uygun değer kayıpları/(kazançları) | 412.072 | 471.969 | 3.308.028 | 495.758 | |
| Gerçekleşmemiş yabancı para çevrim farkları- Borçlanmalara ilişkin kur farkı (gelirleri)/giderleri, net | (934.618)2.359.759 | (1.070.470)2.702.764 | (7.502.929)18.943.670 | 1.082.1113.870.568 | |
| - Nakit ve nakit benzerleri kur farkı (gelirleri)/giderleri, net | (3.294.377) | (3.773.234) (26.446.599) | (2.702.477) | ||
| - Finansal yatırımlara ilişkin kur farkı (gelirleri) / giderleri, net | - | - | - | (85.980) | |
| Duran varlıkların elden çıkarılmasından kaynaklanan | |||||
| kayıplar/(kazançlar) | 29 | (19.552) | (22.394) | (156.962) | (45.504) |
| Kar/(zarar) mutabakatı ile ilgili diğer düzeltmeler- Kontrol değişikliği sonucu oluşan net kar | 29 | (436.809)(373.121) | (500.301)(427.356) | (3.506.614)(2.995.339) | (627)- |
| - Fesih tazminat geliri | 29 | (63.688) | (72.945) | (511.275) | - |
| - Pazarlıklı satın alım sonucu oluşan kazanç | 29 | - | - | - | (627) |
| Bağlı ortaklık pay satışından kaynaklanan kayıplar/(kazançlar) | 29 | - | - | - | 4.320 |
| 2.113.234 | 2.420.404 | 16.964.594 | 10.710.833 | ||
| İşletme sermayesinde gerçekleşen değişimler | 38 | 629.585 | 721.098 | 5.054.179 | 8.053.909 |
| Vergi iadeleri/(ödemeleri)İş Ortaklıkları'ndan alınan temettüler, net | 8 | (363.496)138.159 | (416.332)158.242 | (2.918.074)1.109.116 | (655.536)908.780 |
| İşletme faaliyetlerine ilişkin toplam nakit akışı | 2.517.482 | 2.883.412 | 20.209.815 | 19.017.986 | |
| B. Yatırım Faaliyetlerinden Nakit Akışları: | |||||
| Maddi ve maddi olmayan duran varlıkların alımından | |||||
| kaynaklanan nakit çıkışları | 4 | (999.883) | (1.145.222) | (8.026.864) | (5.765.261) |
| Maddi ve maddi olmayan duran varlıkların satışından | |||||
| kaynaklanan nakit girişleriBağlı Ortaklıkların kontrol kaybını doğurmayan satışlara ilişkin nakit girişi | 184.44417.728 | 211.25420.305 | 1.480.676142.316 | 1.566.723- | |
| Bağlı Ortaklıklarda ilave pay alımlarına ilişkin nakit çıkışları | (923) | (1.057) | (7.412) | - | |
| İş Ortaklıkları pay alımı / sermaye artırımı sebebiyle oluşan nakit çıkışları | 8 | (11.931) | (13.665) | (95.776) | (169.358) |
| İştiraklerin pay alımı / sermaye artırımı sebebiyle oluşan nakit çıkışları | (6.323) | (7.242) | (50.758) | (31.254) | |
| Borçlanma araçlarının edinimi için yapılan nakit çıkışlarıDiğer nakit girişleri/(çıkışları) | -2.415.932 | -2.767.102 | -19.394.621 | (1.102.060)(454.123) | |
| - İşletme birleşmesi sebebiyle oluşan nakit çıkışları, net | 3 | 4.649.103 | 5.324.878 | 37.322.072 | (454.123) |
| - Fesih bedeli ödemesine ilişkin nakit girişleri | 29 | 63.688 | 72.945 | 511.275 | - |
| - Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan | |||||
| ve itfa edilmiş maliyeti ile ölçülen finansal varlık | |||||
| alım/satımına ilişkin nakit çıkışları, net | (2.296.859) | (2.630.721) (18.438.726) | - | ||
| Yatırım faaliyetlerine ilişkin toplam nakit akışı | 1.599.044 | 1.831.475 | 12.836.803 | (5.955.333) | |
| C. Finansman Faaliyetlerinden Nakit Akışları: | |||||
| Ödenen temettüler | (124.330) | (142.402) | (998.094) | (3.433.426) | |
| Borçlanmadan kaynaklanan nakit girişleri | 17 | 11.626.631 | 13.316.632 | 93.336.271 | 69.495.184 |
| Borç ödemelerine ilişkin nakit çıkışlarıTürev araçlardan nakit girişleri/(çıkışları), net | 17 | (12.190.783)(92.299) | (105.716) | (13.962.786) (97.865.167) (64.749.365)(740.961) | (525.474) |
| Kira sözleşmesinden kaynaklanan borç ödemelerine | |||||
| ilişkin nakit çıkışları | 17 | (98.454) | (112.765) | (790.372) | (436.480) |
| Finans sektörü harici ödenen faiz | (584.861) | (669.874) | (4.695.147) | (5.355.343) | |
| Finans sektörü harici alınan faizDiğer nakit girişleri/(çıkışları) | 112.598- | 128.965- | 903.917- | 1.977.64810.526 | |
| - Kontrol gücü olmayan payların sermaye artışlarına katılımı | - | - | - | 10.383 | |
| - Kontrol gücü olmayan pay sahipleriyle yapılan işlemler | - | - | - | 143 | |
| Finansman faaliyetlerine ilişkin toplam nakit akışı | (1.351.498) | (1.547.946) (10.849.553) | (3.016.730) | ||
| Yabancı para çevirim farklarının nakit ve benzerleri üzerindeki etkisi | 3.294.377 | 3.773.234 | 26.446.599 | 2.702.477 | |
| Nakit ve nakit benzerlerindeki net artış/(azalış) | 6.059.405 | 6.940.175 | 48.643.664 | 12.748.400 | |
| Dönem başı nakit ve nakit benzerleri | 4.478.825 | 5.129.849 | 35.955.112 | 23.206.712 | |
| Dönem sonu nakit ve nakit benzerleri | 38 | 10.538.230 | 12.070.024 | 84.598.776 | 35.955.112 |
(*) EUR ve USD tutarlar, TL tutarları üzerinden 31 Aralık 2020 tarihinde sona eren yıla ait ortalama TCMB EUR ve USD alış kurları kullanılarak hesaplanmış olup, bu konsolide finansal tabloların bir parçası değildir (Not 2.1.3).
NOT 1 - GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU
Koç Holding A.Ş. ("Koç Holding") 11 Aralık 1963 tarihinde Türkiye'de kurulmuştur. Koç Holding'in fiili faaliyet konusu; çeşitli şirketlerin kurulmasını temin etmek veya sermayelerine katılmak ve kurduğu ve sermayesine iştirak ettiği veya sair herhangi bir şekilde yönetimine katıldığı şirketlerin, çalışma alanlarındaki başarılarını arttırmak, daha karlı, verimli ve günün şartlarına uygun şekilde yönetilmelerini ve idarelerini sağlamak, ortak hizmet alanları düzenleyerek bu hizmetlerin mali külfetlerini hafifletmektir.
Ana Ortaklık Koç Holding'in, Bağlı Ortaklıkları'nın ve İş Ortaklıkları'nın (hepsi birlikte "Grup" olarak adlandırılmıştır) kategorileri itibariyle toplam dönem sonu ve ortalama personel sayıları aşağıdaki gibidir.
| Dönem Sonu | Ortalama | |||
|---|---|---|---|---|
| 2020 | 2019 | 2020 | 2019 | |
| Aylık ücretli | 45.091 | 46.189 | 45.814 | 46.239 |
| Saat ücretli | 55.550 | 46.801 | 50.288 | 48.439 |
| Toplam personel sayısı | 100.641 | 92.990 | 96.102 | 94.678 |
Koç Holding'in kayıtlı adresi aşağıdadır: Nakkaştepe Azizbey Sok. No: 1 Kuzguncuk-İSTANBUL
Koç Holding'in hisseleri 10 Ocak 1986 tarihinden itibaren Borsa İstanbul'da ("BIST") işlem görmekte olup Sermaye Piyasası Kurulu ("SPK") düzenlemelerine tabidir. 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle, Koç Holding'in hisselerinin çoğunluğunu elinde bulunduran hissedarlar ve hisse oranları aşağıdaki gibidir:
| % | |
|---|---|
| Koç Ailesi üyelerinin sahip olduğu şirketler | 45,05 |
| Koç Ailesi üyeleri | 19,24 |
| Vehbi Koç Vakfı | 7,26 |
| Koç Holding Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı | 1,99 |
| Diğer | 26,46 |
| 100,00 |
Koç Holding'in temel faaliyetleri Türkiye'de olup, Grup'un faaliyetleri beş sektör altında toplanmıştır:
- Enerji
- Otomotiv
- Dayanıklı tüketim
- Finans
- Diğer (*)
- (*) Grup'un diğer sektörü içerisinde özellikle gıda, perakende, turizm, bilgi teknolojileri ve gemi inşaat sektörlerinde faaliyet gösteren şirketler yer almaktadır. İlgili şirketlerin ticari hacmi düşük olduğundan ayrı raporlanabilir sektör olarak dikkate alınmamışlardır.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 1 - GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (Devamı)
Koç Holding'in konsolidasyon kapsamındaki bağlı ortaklıkları ("Bağlı Ortaklıklar"), iş ortaklıkları ("İş Ortaklıkları") ve iştirakleri ("İştirakler"), faaliyette bulunduğu ülkeler ve temel faaliyet konuları sektörler bazında aşağıda belirtilmiştir:
Enerji Sektörü
| Bağlı Ortaklıklar | Ülke | Faaliyet konusu | |
|---|---|---|---|
| Aygaz Aykargo Dağıtım Hizmetleri A.Ş. ("Aygaz Aykargo") (1)Akpa Dayanıklı Tüketim LPG ve Akaryakıt Ürünleri | Türkiye | Kargo Taşıma/Dağıtım | |
| Pazarlama A.Ş. ("Akpa") | Türkiye | Pazarlama | |
| Anadoluhisarı Tankercilik A.Ş. ("Anadoluhisarı Tankercilik") | Türkiye | Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| Aygaz A.Ş. ("Aygaz") | Türkiye | LPG | |
| Aygaz Doğal Gaz İletim A.Ş. ("Aygaz İletim") | Türkiye | Doğal Gaz | |
| Aygaz Doğal Gaz Toptan Satış A.Ş. ("Aygaz Toptan Satış") | Türkiye | Doğal Gaz | |
| Bakırköy Tankercilik A.Ş. ("Bakırköy Tankercilik") | Türkiye | Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| Bal Kaynak Su İhracat İthalat San. ve Tic. A.Ş. ("Bal Kaynak Su") | Türkiye | Su Ticareti | |
| Beykoz Tankercilik A.Ş. ("Beykoz Tankercilik") | Türkiye | Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| Çengelköy Tankercilik A.Ş. ("Çengelköy Tankercilik") | Türkiye | Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| Ditaş Deniz İşletmeciliği ve Tic. A.Ş. ("Ditaş") | Türkiye | Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| Enerji Yatırımları A.Ş. ("Enerji Yatırımları") | Türkiye | Yatırım | |
| Eltek Elektrik Enerjisi İthalat İhracat ve Toptan Ticaret A.Ş. ("Eltek") | Türkiye | Elektrik | |
| Entek Elektrik Üretimi A.Ş. ("Entek") | Türkiye | Elektrik | |
| Göztepe Tankercilik A.Ş. ("Göztepe Tankercilik") | Türkiye | Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| Kadıköy Tankercilik A.Ş. ("Kadıköy Tankercilik") | Türkiye | Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| Kandilli Tankercilik A.Ş. ("Kandilli Tankercilik") | Türkiye | Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| Karaköy Tankercilik A.Ş. ("Karaköy Tankercilik") | Türkiye | Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| Karşıyaka Tankercilik A.Ş. ("Karşıyaka Tankercilik") | Türkiye | Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| Kartal Tankercilik A.Ş. ("Kartal Tankercilik")Körfez Ulaştırma A.Ş. ("Körfez") | TürkiyeTürkiye | Petrol Ürünleri TaşımacılığıHava, Deniz, Kara ve | |
| Demiryolu Taşımacılığı | |||
| Kuleli Tankercilik A.Ş. ("Kuleli Tankercilik") | Türkiye | Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| Kuzguncuk Tankercilik A.Ş. ("Kuzguncuk Tankercilik") | Türkiye | Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| Maltepe Tankercilik A.Ş. ("Maltepe Tankercilik") | Türkiye | Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| Menzelet Kılavuzlu Elektrik Üretimi A.Ş. ("Menzelet Kılavuzlu Elektrik") | Türkiye | Elektrik | |
| Pendik Tankercilik A.Ş. ("Pendik Tankercilik") | Türkiye | Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| Salacak Tankercilik A.Ş. ("Salacak Tankercilik") | Türkiye | Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| Sarıyer Tankercilik A.Ş. ("Sarıyer Tankercilik") | Türkiye | Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| T Damla Denizcilik A.Ş. ("T Damla Denizcilik") | Türkiye | Palamar / Römorkör Hizmeti | |
| Tuzla Tankercilik A.Ş. ("Tuzla Tankercilik") | Türkiye | Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. ("Tüpraş") | Türkiye | Petrol Ürünleri | |
| Üretim ve Ticareti | |||
| Tüpraş Trading Ltd. ("Tüpraş Trading") (2) | İngiltere | Petrol Ürünleri Ticareti | |
| Üsküdar Tankercilik A.Ş. ("Üsküdar Tankercilik") | Türkiye | Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| İş Ortaklıkları | Müteşebbis Ortak | Ülke | Faaliyet konusu |
| Ayas Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş. ("Ayas Enerji") | Oyak Birleşik Enerji A.Ş. | Türkiye | Elektrik |
| Güney Tankercilik A.Ş. ("Güney Tankercilik") | Türk Hava Yolları | Türkiye Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| Kuzey Tankercilik A.Ş. ("Kuzey Tankercilik") | Türk Hava Yolları | Türkiye Petrol Ürünleri Taşımacılığı | |
| Opet Aygaz Gayrimenkul A.Ş. ("Opet Aygaz Gayrimenkul") | Öztürk Ailesi | Türkiye | Gayrimenkul |
| Opet Fuchs Madeni Yağ San. ve Tic. A.Ş. ("Opet Fuchs") | Fuchs Petrolub SE | Türkiye | Madeni Yağ Ticareti |
| Opet International Limited ("Opet International") | Öztürk Ailesi | İngiltere | Petrol Ürünleri Ticareti |
| Opet Market ve Akaryakıt İstasyon İşletmeciliği A.Ş. | |||
| ("Opet Market ve Akaryakıt") | Öztürk Ailesi | Türkiye | Petrol Ürünleri Ticareti ve |
| Perakende | |||
| Opet Petrolcülük A.Ş. ("Opet") | Öztürk Ailesi | Türkiye | Petrol Ürünleri Ticareti |
| Opet Trade B.V. ("Opet Trade BV") | Öztürk Ailesi | Hollanda | Petrol Ürünleri Ticareti |
| Tasfiye Halinde Opet Trade (Singapore) Pte. Ltd. | |||
| ("Opet Singapore") (3) | Öztürk Ailesi | Singapur | Petrol Ürünleri Ticareti |
| THY Opet Havacılık Yakıtları A.Ş. ("THY Opet") | Türk Hava Yolları | Türkiye | Petrol Ürünleri Ticareti |
(1) ADG Enerji Yatırımları A.Ş.'nin unvanı, 11 Ağustos 2020'de tescil edilen Olağanüstü Genel Kurul kararı ile Aygaz Aykargo Dağıtım Hizmetleri A.Ş. olarak, ana faaliyet konusu da Kargo Taşıma/Dağıtım olarak güncellenmiştir.
(2) 2020 yılında Tüpraş Trading şubesinin limited şirkete dönüşümü kapsamında kuruluşu gerçekleşmiştir.
(3) Tasfiye süreci devam etmektedir.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 1 - GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (Devamı)
Otomotiv Sektörü
| Bağlı Ortaklıklar | Ülke | Faaliyet konusu | |
|---|---|---|---|
| Olympic Commercial and Tourist Enterprises S.A. ("Olympic") | Yunanistan Araç Kiralama ve Ticaret | ||
| Otokar Europe SAS ("Otokar Europe") | Fransa | Satış ve Pazarlama | |
| Otokar Europe Filiala Bucuresti S.R.L. ("Otokar Europe Filiala") | Romanya | Satış ve Pazarlama | |
| Otokar Land Systems LLC ("Otokar Land Systems") | BAE | Satış ve Pazarlama | |
| Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A.Ş. ("Otokar") | Türkiye | Üretim | |
| Otokoç ABG Holland B.V. ("Otokoç Hollanda") | Hollanda | Yatırım | |
| Otokoç Azerbaijan MMC ("Otokoç Azerbaycan") | Azerbaycan | Araç Kiralama | |
| Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. ("Otokoç") | Türkiye | Araç Kiralama ve Ticaret | |
| Otokoç Hungary KFT ("Otokoç Hungary") | Macaristan | Araç Kiralama | |
| Otokoç Sigorta Aracılık Hizmetleri A.Ş. ("Otokoç Sigorta") | Türkiye | Sigortacılık | |
| Tasfiye Halinde Otoyol Sanayi A.Ş. ("Otoyol") (1) | Türkiye | - | |
| İş Ortaklıkları | Müteşebbis Ortak | Ülke | Faaliyet konusu |
| Al Jasoor Heavy Vehicle Industry LLC ("Al Jasoor") | Tawazun | BAE | Satış ve Pazarlama |
| Fer Mas Oto Ticaret A.Ş. ("Fer-Mas") | Fiat Auto S.p.A. | Türkiye | Ticaret |
| Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. ("Ford Otosan") | Ford Deutschland Holding Gmbh | Türkiye | Üretim |
| Koç Fiat Kredi Finansman A.Ş. ("Fiat Finans") | Fiat Auto S.p.A. | Türkiye | Tüketici Finansmanı |
| Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ("Tofaş") | Fiat Auto S.p.A. | Türkiye | Üretim |
| Türk Traktör ve Ziraat Makinaları A.Ş. ("Türk Traktör") | CNH Osterreich Gmbh | Türkiye | Üretim |
(1) Tasfiye işlemleri 20 Ocak 2021 tarihinde tamamlanmıştır.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 1 - GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (Devamı)
Dayanıklı Tüketim Sektörü
| Bağlı Ortaklıklar | Ülke | Faaliyet konusu | |
|---|---|---|---|
| Arçelik A.Ş. ("Arçelik") | Türkiye | Üretim/Satış | |
| Arçelik Pazarlama A.Ş. ("Arçelik Pazarlama") | Türkiye | Hizmet/Satış/Pazarlama | |
| Arch R&D Co. Ltd. ("Arch R&D") | Çin | Ar-Ge | |
| Ardutch B.V. ("Ardutch") | Hollanda | Holding | |
| Ardutch B.V. Taiwan ("Ardutch Taiwan") | Tayvan | Satın Alma | |
| Beko A and NZ Pty Ltd. ("Beko Australia") | Avustralya, Yeni Zelanda | Satış | |
| Beko APAC IBC Co. ("Beko APAC") | Tayland | Hizmet | |
| Beko Appliances Indonesia, PT ("Beko Indonesia") | Endonezya | Satış | |
| Beko Appliances Malaysia Sdn Bhd. ("Beko Malaysia") | Malezya | Satış | |
| Beko Balkans D.O.O ("Beko Balkans") | Sırbistan | Satış | |
| Beko Cesko ("Beko Cesko") (1) | Çekya | - | |
| Beko Egypt Trading LLC ("Beko Egypt") | Mısır | Satış | |
| Beko Electronics Espãna S.L. ("Beko Espana") | İspanya | Satış | |
| Beko France S.A.S. ("Beko France") | Fransa | Satış | |
| Beko Grundig Deutschland GmbH ("Beko Deutschland") (2) | Almanya | Satış | |
| Beko Grundig Schweiz GmbH ("Beko Grundig Schweiz") (3) | İsviçre | Satış | |
| Beko Gulf FZE ("Beko Gulf") | BAE | Satış | |
| Beko Home Appliances Portugal ("Beko Portugal") (3) | Portekiz | Satış | |
| Beko Hong Kong Ltd. ("Beko Hong Kong") | Hong Kong, Çin | Satın Alma | |
| Beko Israel Household Appliances Ltd. ("Beko Israel") | İsrail | Satış | |
| Beko Italy SRL ("Beko Italy") | İtalya | Satış | |
| Beko LLC. ("Beko Russia") | Rusya | Üretim/Satış | |
| Beko Morocco Household Appliances SARL ("Beko Morocco") | Fas | Satış | |
| Beko Pilipinas Corporation ("Beko Philippines") | Filipinler Cumhuriyeti | Satış | |
| Beko Plc. ("Beko UK") | İngiltere, İrlanda | Satış | |
| Beko Shanghai Trading Company Ltd. ("Beko Shanghai") | Çin | Satış | |
| Beko Slovakia S.R.O. ("Beko Slovakia") | Slovakya | Satış | |
| Beko S.A. ("Beko Polska") | Polonya | Satış | |
| Beko S.A. Czech Republic ("Beko Czech") | Çekya | Satış | |
| Beko Thai Co.Ltd. ("Beko Thailand") | Tayland | Üretim/Satış | |
| Beko Ukraine LLC ("Beko Ukraine") | Ukrayna | Satış | |
| Beko US INC. ("Beko US") | Amerika Birleşik Devletleri | Satış | |
| Bilkom Bilişim Hizmetleri A.Ş. ("Bilkom") | Türkiye | Ticaret | |
| Changzhou Beko Electrical Appliances Co. Ltd. ("Beko China") | Çin | Üretim/Satış | |
| Dawlance (Private) Ltd. ("DPL") | Pakistan | Üretim/Satış | |
| Defy Appliances (Proprietary) Limited ("Defy") | Güney Afrika Cumhuriyeti | Üretim/Satış | |
| Defy (Botswana) (Proprietary) Limited ("Defy Botswana") | Botsvana | Satış | |
| Defy (Namibia) (Proprietary) Limited ("Defy Namibia") | Namibya | Satış | |
| Defy (Swaziland) (Proprietary) Limited ("Defy Swaziland") | Svaziland | Satış | |
| DEL Electronics (Pvt.) Ltd. ("DEL") | Pakistan | Satış | |
| Elektra Bregenz AG ("Elektra Bregenz") | Avusturya | Satış | |
| Grundig Intermedia Ges.m.b.H ("Grundig Austria") (1) | Avusturya | - | |
| Grundig Multimedia A.G. ("Grundig Switzerland") | İsviçre | Satış | |
| Grundig Multimedia B.V. ("Grundig Multimedia") | Hollanda | Holding | |
| Grundig Nordic AB. ("Grundig Sweden") | İsveç | Satış | |
| Grundig Nordic No AS ("Grundig Norway") | Norveç | Satış | |
| Grundig Portuguesa Lda ("Grundig Portugal") (1) | Portekiz | - | |
| International Appliances Limited ("International Appliances") | Bangladeş | Üretim/Satış | |
| Pan Asia Private Equity Ltd. ("Pan Asia") | Britanya Virjin Adaları | Holding | |
| PT Home Appliances Indonesia ("PT Home") (3) | Endonezya | Satış | |
| Retail Holdings Bhold B.V. ("Retail Holdings") | Hollanda | Holding | |
| SC Arctic SA ("Arctic") | Romanya | Üretim/Satış | |
| Singer Bangladesh Limited ("Singer Bangladesh") | Bangladeş | Üretim/Satış | |
| United Refrigeration Industries Ltd. ("United Refrigeration") | Pakistan | Üretim/Satış | |
| Vietbeko Limited Liability Company ("Vietbeko") | Vietnam | Satış | |
| Wat Motor San. ve Tic. A.Ş. ("Wat Motor") | Türkiye | Üretim/Satış | |
| İş Ortaklıkları | Müteşebbis Ortak | Ülke | Faaliyet konusu |
Arçelik-LG Klima San. ve Tic. A.Ş. ("Arçelik LG") LG Electronics Inc. Türkiye Klima Üretimi VoltBek Home Appliances Private Limited ("VoltBek") Tata Group Hindistan Üretim/Satış
(1) Bilanço tarihi itibariyle faaliyetleri bulunmamaktadır.
(2) Beko Deutschland GmbH ("Beko Deutschland") ve Grundig Intermedia GmbH ("Grundig Intermedia") şirketleri "Beko Grundig Deutschland GmbH" adı altında birleşmiştir.
(3) 2020 yılında kurulmuştur.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 1 - GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (Devamı)
Finans Sektörü
| Bağlı Ortaklıklar | Ülke | Faaliyet konusu | |
|---|---|---|---|
| Koç Finansal Hizmetler A.Ş. | |||
| ("Koç Finansal Hizmetler" veya "KFS") (1) | Türkiye | Holding | |
| Koç Finansman A.Ş. ("Koç Finansman") | Türkiye | Tüketici Finansmanı | |
| Stiching Custody Services YKB ("Stiching Custody") (1) | Hollanda | Saklama | |
| Yapı Kredi Azerbaijan C.J.S.C. ("Yapı Kredi Azerbaycan")(1) | Azerbaycan | Bankacılık | |
| Yapı Kredi Bank Nederland N.V. ("Yapı Kredi Nederland") (1) | Hollanda | Bankacılık | |
| Yapı Kredi Bank Malta Ltd. ("Yapı Kredi Malta") (1,2) | Malta | Bankacılık | |
| Yapı Kredi Diversified Payment Rights | |||
| Finance Company ("Yapı Kredi SPC") (1,3) | Cayman Adaları | Özel Amaçlı İşletme | |
| Yapı Kredi Faktoring A.Ş. ("Yapı Kredi Faktoring") (1) | Türkiye | Faktoring | |
| Yapı Kredi Finansal Kiralama A.O. ("Yapı Kredi Finansal Kiralama") (1) | Türkiye | Leasing | |
| Yapı Kredi Holding B.V. ("Yapı Kredi Holding") (1) | Hollanda | Finansal Danışmanlık | |
| Yapı Kredi Portföy Yönetimi A.Ş. ("Yapı Kredi Portföy") (1) | Türkiye | Portföy Yönetimi | |
| Yapı Kredi Yatırım Menkul Değerler A.Ş. ("Yapı Kredi Menkul") (1) | Türkiye | Aracılık | |
| Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. ("Yapı Kredi Bankası") (1) | Türkiye | Bankacılık | |
| İş Ortaklıkları | Müteşebbis Ortak | Ülke | Faaliyet konusu |
| Yapı Kredi Koray Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.("Yapı Kredi Koray") | Koray Şirketler Topluluğu | Türkiye | Gayrimenkul |
| İştirakler | Ülke | Faaliyet konusu | |
| Allianz Yaşam ve Emeklilik A.Ş. ("Allianz Emeklilik") | Türkiye | Sigortacılık | |
| Banque de Commerce et de Placements S.A. ("Banque de Commerce") | İsviçre | Bankacılık |
(1) 2020 yılı içinde gerçekleşen kontrol değişikliği sonucu Bağlı Ortaklık haline gelmiştir (Not 3).
(2) Tasfiye süreci devam etmektedir.
(3) Yapı Kredi Bankası'nın ortaklığı olmamakla birlikte, seküritizasyon işleminin yapılmasını teminen kurulmuş özel amaçlı işletme de konsolidasyon kapsamına dahil edilmiştir.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 1 - GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (Devamı)
Diğer Sektörler
| Bağlı Ortaklıklar | Ülke | Faaliyet konusu | |
|---|---|---|---|
| Ayvalık Marina ve Yat İşletmeciliği San. ve Tic. A.Ş. ("Ayvalık Marina") | Türkiye | Turizm | |
| Divan Turizm İşletmeleri A.Ş. ("Divan") | Türkiye | Turizm | |
| Düzey Tüketim Malları Sanayi Pazarlama A.Ş. ("Düzey") | Türkiye | Ticaret | |
| Entegart Teknoloji Çözüm ve Hizmetleri A.Ş. ("Entegart") (1) | Türkiye | Teknoloji | |
| Koç Bilgi ve Savunma Teknolojileri A.Ş. ("Koç Bilgi ve Savunma") | Türkiye | Teknoloji | |
| KoçDigital Çözümler A.Ş. ("KoçDigital") | Türkiye | Teknoloji | |
| KoçSistem Bilgi ve İletişim Hizmetleri A.Ş. ("KoçSistem") | Türkiye | Teknoloji | |
| KoçSistem Azerbaijan LLC ("KoçSistem Azerbaycan") | Azerbaycan | Teknoloji | |
| Koç Yapı Malzemeleri Ticaret A.Ş. ("Koç Yapı Malzeme") | Türkiye | Ticaret | |
| Marmaris Altınyunus Turistik Tesisleri A.Ş. ("Mares") | Türkiye | Turizm | |
| Ram Dış Ticaret A.Ş. ("Ram Dış Ticaret") | Türkiye | Dış Ticaret | |
| RMK Marine Gemi Yapım Sanayi ve Deniz Taş. İşl. A.Ş. ("RMK Marine") | Türkiye | Gemi İnşaası | |
| Setur Antalya Marina İşletmeciliği A.Ş. ("Antalya Marina") | Türkiye | Turizm | |
| Setur Servis Turistik A.Ş. ("Setur") | Türkiye | Turizm | |
| Setur Yalova Marina İşletmeciliği A.Ş. ("Yalova Marina") | Türkiye | Turizm | |
| Tat Gıda Sanayi A.Ş. ("Tat Gıda") | Türkiye | Gıda | |
| Tek-Art Kalamış ve Fenerbahçe Marmara Turizm Tesisleri A.Ş. ("Tek-Art Marina") | Türkiye | Turizm | |
| Token Finansal Teknolojiler A.Ş. ("Token") (2) | Türkiye | Bilişim Teknolojileri | |
| Token Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para A.Ş. ("Token Ödeme Hizmetleri") (3) | Türkiye | Ödeme Hizmetleri | |
| Zer Merkezi Hizmetler ve Ticaret A.Ş. ("Zer Ticaret") | Türkiye | Ticaret | |
| İş Ortaklıkları | Müteşebbis Ortak | Ülke | Faaliyet konusu |
| Ingage Dijital Pazarlama Hizmetleri A.Ş. ("Ingage") | Russell Square Holding | Türkiye | Dijital Pazarlama |
| Koçtaş Yapı Marketleri Ticaret A.Ş. ("Koçtaş Yapı Market") | Kingfisher Plc | Türkiye | Perakende |
| Makmarin Kaş Marina İşl.Turizm ve Tic. A.Ş. ("Kaş Marina") | Makyol İnşaat | Türkiye | Turizm |
| Netsel Turizm Yatırımları A.Ş. ("Netsel") | Torunlar GYO A.Ş. | Türkiye | Turizm |
Konsolide finansal tablolarda yer alan raporlanabilir sektörlerin amacına uygun olarak, Koç Holding'in bireysel finansal tabloları "Diğer" sektörü içerisinde sınıflandırılmıştır (Not 4).
(1) 2020 yılında konsolidasyon kapsamına dahil edilmiştir.
(2) 2019 yılında "Dayanıklı Tüketim" sektöründe takip edilen Token, 2020 yılında "Diğer" sektörü içerisinde sınıflandırılmıştır. (3) 2020 yılında kurulmuştur.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR
2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar
2.1.1 Uygulanan finansal raporlama standartları
Grup'un konsolide finansal tabloları, Sermaye Piyasası Kurulu'nun ("SPK") 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan II-14.1 nolu "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği" ("Tebliğ") hükümlerine uygun olarak hazırlanmış olup Tebliğin 5. Maddesine göre Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yayımlanan Türkiye Finansal Raporlama Standartları ("TFRS") ile bunlara ilişkin ek ve yorumlar esas alınmıştır.
Konsolide finansal tablolar, KGK tarafından 15 Nisan 2019 tarihinde yayımlanan "TMS Taksonomisi Hakkında Duyuru" ile SPK tarafından yayımlanan Finansal Tablo Örnekleri ve Kullanım Rehberi'nde belirlenmiş olan formatlara uygun olarak sunulmuştur.
Koç Holding ve Türkiye'de kayıtlı olan Bağlı Ortaklıklar ve İş Ortaklıkları kanuni finansal tablolarını Türk Ticaret Kanunu'na ("TTK"), vergi mevzuatına, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Tek Düzen Hesap Planı'na, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ("BDDK") tarafından yürürlüğe konulan "Bankaların Muhasebe Uygulamalarına ve Belgelerin Saklanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" hükümlerine ve yine BDDK tarafından muhasebe ve finansal raporlama esaslarına ilişkin yayımlanan diğer yönetmelik, açıklama ve genelgelere, Bankacılık Kanunu'na ve bu kurumlar tarafından özel bir düzenleme yapılmamış olması durumunda KGK tarafından yürürlüğe konulan TFRS'lere ve bunlara ilişkin ek ve yorumlara uygun olarak Türk Lirası cinsinden hazırlamaktadır. Yabancı ülkelerde faaliyet gösteren Bağlı Ortaklıklar, İş Ortaklıkları ve İştirakler kanuni finansal tablolarını faaliyet gösterdikleri ülkelerde geçerli olan kanun ve yönetmeliklerine uygun olarak hazırlamıştır. Konsolide finansal tablolar, gerçeğe uygun değeri ile gösterilen finansal varlıklar ve yükümlülükler ve işletme birleşmeleri sırasında ortaya çıkan duran varlıklardaki kayıtlı değer ile gerçeğe uygun değerin arasındaki farklardan kaynaklanan değerlemeler haricinde tarihi maliyet esası baz alınarak hazırlanmıştır. Konsolide finansal tablolar, tarihi maliyet esasına göre hazırlanmış kanuni kayıtlara TFRS uyarınca doğru sunumun yapılması amacıyla gerekli düzeltme ve sınıflandırmalar yansıtılarak düzenlenmiştir.
2.1.2 Karşılaştırmalı bilgiler ve önceki dönem tarihli finansal tabloların düzeltilmesi
Finansal durum ve performans trendlerinin tespitine imkan vermek üzere, Grup'un cari dönem konsolide finansal tabloları önceki dönemle karşılaştırmalı olarak hazırlanmaktadır. Cari dönem konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlanması açısından karşılaştırmalı bilgiler gerekli görüldüğünde yeniden sınıflandırılır.
2.1.3 Finansal tablolarda gösterilen EUR ve USD tutarlar
TFRS'ye uygun hazırlanan konsolide bilançoda gösterilen EUR ve USD tutarlar, TL tutarları üzerinden TCMB tarafından duyurulan 31 Aralık 2020 tarihindeki 9,0079 TL = 1 EUR ve 7,3405 TL = 1 USD resmi alış kurları, konsolide gelir, konsolide kapsamlı gelir ve konsolide nakit akış tablolarında gösterilen EUR ve USD tutarlar ise TCMB tarafından duyurulan 2020 yılı günlük resmi alış kurlarından hesaplanan 8,0278 TL = 1 EUR ve 7,0090 TL = 1 USD ortalama kurları kullanılarak hesaplanmış olup, bu konsolide finansal tabloların bir parçası değildir.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.2 Türkiye Finansal Raporlama Standartları'ndaki Değişiklikler
1 Ocak - 31 Aralık 2020 hesap dönemine ait konsolide finansal tabloların hazırlanmasında esas alınan muhasebe politikaları, aşağıda belirtilen 1 Ocak 2020 tarihi itibariyle geçerli yeni ve değiştirilmiş standartlar ve Türkiye Finansal Raporlama Yorumlama Komitesi ("TFRYK") yorumları dışında, 31 Aralık 2019 tarihi itibariyle hazırlanan finansal tablolar ile tutarlı olarak uygulanmıştır.
1 Ocak 2020 tarihinden itibaren geçerli olan yeni standart, değişiklik ve yorumlar:
- TMS 1 ve TMS 8 "Önemlilik Tanımı (Değişiklikler)"
- TFRS 3 "İşletme Birleşmeleri (Değişiklikler)"
- TFRS 16 "Kiralamalar COVID 19 Kira İmtiyazları (Değişiklikler)"
Söz konusu standart, değişiklik ve iyileştirmelerin Grup'un finansal durumu ve performansı üzerinde etkisi bulunmamaktadır.
- TFRS 9, TMS 39 ve TFRS 7 - "Gösterge Faiz Reformu (Değişiklikler)"
Söz konusu değişikliklerin Grup'un finansal durumu ve performansı üzerindeki muhtemel etkileri değerlendirilmektedir.
Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu (UMSK) tarafından yayımlanmış fakat henüz yürürlüğe girmemiş yeni ve düzeltilmiş standartlar ve yorumlar:
- TMS 1 "Finansal Tabloların Sunumu: Yükümlüklerin Sınıflandırılması (Değişiklikler)"
- TFRS 17 ve TFRS 4 "Sigorta Sözleşmeleri" ve "TFRS 9'un Uygulanmasının Ertelenmesi"
- TFRS 17 "Sigorta Sözleşmeleri"
- TFRS 3 "İşletme Birleşmeleri (Değişiklikler)"
- TMS 16 "Maddi Duran Varlıklar (Değişiklikler)"
- TMS 37 "Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar (Değişiklikler)"
- TFRS Yıllık İyileştirmeler: TFRS 1, TFRS 9, TMS 41 ve TFRS 16 standartlarındaki değişiklikler
- TFRS 9, TMS 39, TFRS 7, TFRS 4 and TFRS 16 "Gösterge Faiz Oranı Reformu Faz 2"
Söz konusu standart, değişiklik ve iyileştirmelerin Grup'un finansal durumu ve performansı üzerindeki muhtemel etkileri değerlendirilmektedir.
Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu (UMSK) tarafından yayımlanmış fakat KGK tarafından yayımlanmamış yeni ve düzeltilmiş standartlar ve yorumlar:
- TFRS Yıllık İyileştirmeler TFRS 3, TMS 16 ve TMS 37 standartlarındaki değişiklikler ile TFRS 1, TFRS 9, TMS 41 ve TFRS 16 standartlarındaki iyileştirmeler
- TFRS 17 ve TFRS 4 "Sigorta Sözleşmeleri" ve "TFRS 9'un Uygulanmasının Ertelenmesi"
2.3 Muhasebe Politikaları ve Tahminlerindeki Değişiklikler ve Hatalar
Yeni bir TFRS'nin ilk kez uygulanmasından kaynaklanan muhasebe politikası değişiklikleri, söz konusu TFRS'nin şayet varsa, geçiş hükümlerine uygun olarak geriye veya ileriye dönük olarak uygulanmaktadır. Herhangi bir geçiş hükmünün yer almadığı değişiklikler, muhasebe politikasında isteğe bağlı yapılan önemli değişiklikler veya tespit edilen muhasebe hataları geriye dönük olarak uygulanmakta ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenmektedir.
Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığı cari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise, hem değişikliğin yapıldığı dönemde, hem de ileriye yönelik olarak uygulanır. Grup'un, cari dönem içerisinde muhasebe politika veya tahminlerinde gerçekleşen önemli bir değişiklik bulunmamaktadır.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.4 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti
Konsolide finansal tabloların hazırlanmasında uygulanan önemli muhasebe politikaları aşağıda özetlenmiştir:
2.4.1 Grup muhasebesi
- a) Konsolide finansal tablolar aşağıda (b)'den (f)'ye kadar olan maddelerde belirtilen esaslara göre hazırlanan Ana Ortaklık Koç Holding'in, Bağlı Ortaklıkları'nın, İş Ortaklıkları'nın ve İştirakler'inin hesaplarını içerir. Konsolidasyon kapsamına dahil edilen şirketlerin finansal tablolarının hazırlanması sırasında, TFRS'ye uygunluk ve Grup tarafından uygulanan muhasebe politikalarına ve sunum biçimlerine uyumluluk açısından gerekli düzeltme ve sınıflandırmalar yapılmıştır.
- b) Bağlı Ortaklıklar: Koç Holding'in ya (a) doğrudan ve/veya dolaylı olarak kendisine ait olan hisseler veya Koç Ailesi'nin belirli üyelerine ve sadece bu aile üyeleri tarafından kontrol edilen şirketlere ait olan ve oy haklarının kullanımı Koç Holding tercihlerine göre kullanılacak olan hisseler neticesinde, Koç Holding'in şirketlerdeki hisselerle ilgili oy hakkının %50'den fazlasını kullanma yetkisine sahip olduğu ya da (b) oy hakkının %50'den fazlasını kullanma yetkisine sahip olmamakla birlikte, dağınık ortaklık yapısı nedeniyle kontrol gücüne sahip olduğu ve/veya yatırım yaptığı işletmeyle olan ilişkisinden dolayı değişken getirilere maruz kaldığı, bu getirilerde hak sahibi olduğu, aynı zamanda bu getirileri yatırım yaptığı işletme üzerindeki gücüyle etkileme imkanına sahip olduğu durumda, yatırım yaptığı işletmeyi kontrol etme yetkisine ve gücüne sahip olduğu şirketler, bağlı ortaklık olarak değerlendirilir.
Bağlı Ortaklıklar'a ait bilançolar ve gelir tabloları tam konsolidasyon yöntemi kullanılarak konsolide edilmiş olup Koç Holding ve Bağlı Ortaklıkların sahip olduğu payların kayıtlı iştirak değerleri, ilgili özkaynaklar ile karşılıklı olarak netleştirilmiştir. Koç Holding ile Bağlı Ortaklıklar arasındaki grup içi işlemler ve bakiyeler konsolidasyon işlemi sırasında netleştirilmiştir. Koç Holding'in sahip olduğu hisselerin kayıtlı değerleri ve bunlardan kaynaklanan temettüler, ilgili özkaynaklar ve gelir tablosu hesaplarından netleştirilmiştir.
Bağlı Ortaklıklar, faaliyetleri üzerindeki kontrolün Grup'a transfer olduğu tarihten itibaren konsolidasyon kapsamına alınmış ve kontrolün ortadan kalktığı tarihte de konsolidasyon kapsamından çıkartılmıştır.
Konsolidasyona tabi tutulan Bağlı Ortaklıkların oy hakları ve etkin ortaklık oranları (%):
| Etkinortaklıkoranları | Koç Holding'indoğrudan vedolaylı oy hakları | Koç Ailesiüyelerinin oyhakları | Toplamoy hakları | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bağlı Ortaklıklar | 2020 | 2019 | 2020 | 2019 | 2020 | 2019 | 2020 | 2019 |
| Akpa | 40,68 | 40,68 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Anadoluhisarı Tankercilik | 40,68 | 40,68 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Antalya Marina | 61,06 | 61,06 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Arch R&D (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Arctic (1) | 39,23 | 39,18 | 96,72 | 96,72 | - | - | 96,72 | 96,72 |
| Arçelik (1) | 40,56 | 40,51 | 40,56 | 40,51 | 11,42 | 11,42 | 51,98 | 51,93 |
| Arçelik Pazarlama (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Ardutch (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Ardutch Taiwan (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Aygaz | 40,68 | 40,68 | 40,68 | 40,68 | 10,53 | 10,53 | 51,21 | 51,21 |
| Aygaz Aykargo | 40,68 | 40,68 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Aygaz İletim | 40,68 | 40,68 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Aygaz Toptan Satış | 40,68 | 40,68 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Ayvalık Marina | 48,73 | 48,73 | 95,57 | 95,57 | 4,43 | 4,43 | 100,00 | 100,00 |
| Bakırköy Tankercilik | 34,95 | 34,95 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Bal Kaynak Su | 40,68 | 40,68 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko APAC (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Australia (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Balkans (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Cesko (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko China (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Czech (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Deutschland (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Egypt (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Espana (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
| Etkin | Koç Holding'in | Koç Ailesi | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ortaklık | doğrudan ve | üyelerinin oy | Toplam | |||||
| oranları | dolaylı oy hakları | hakları | oy hakları | |||||
| Bağlı Ortaklıklar | 2020 | 2019 | 2020 | 2019 | 2020 | 2019 | 2020 | 2019 |
| Beko France (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Grundig Schweiz (2) | 40,56 | - | 100,00 | - | - | - | 100,00 | - |
| Beko Gulf (1) | ||||||||
| 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 | |
| Beko Hong Kong (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Indonesia (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Israel (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Italy (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Malaysia (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Morocco (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko UK (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Philippines (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Polska (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Portugal (2) | 40,56 | - | 100,00 | - | - | - | 100,00 | - |
| Beko Russia (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Shanghai (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Slovakia (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Thailand (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko Ukraine (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beko US (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Beykoz Tankercilik | 34,95 | 34,95 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Bilkom | 82,28 | 82,28 | 99,94 | 99,94 | 0,06 | 0,06 | 100,00 | 100,00 |
| Çengelköy Tankercilik | 34,95 | 34,95 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| DEL (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| DPL (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Defy (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Defy Botswana (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Defy Namibia (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Defy Swaziland (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Ditaş | 34,95 | 34,95 | 80,00 | 80,00 | - | - | 80,00 | 80,00 |
| Divan | 30,15 | 30,15 | 43,73 | 43,73 | 56,27 | 56,27 | 100,00 | 100,00 |
| Düzey (3) | ||||||||
| 31,73 | 31,71 | 32,36 | 32,34 | 61,33 | 61,33 | 93,68 | 93,66 | |
| Elektra Bregenz (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Eltek | 69,80 | 69,80 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Enerji Yatırımları | 85,68 | 85,68 | 98,50 | 98,50 | - | - | 98,50 | 98,50 |
| Entegart (4) | 70,34 | 70,34 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Entek | 69,80 | 69,80 | 99,23 | 99,23 | - | - | 99,23 | 99,23 |
| Göztepe Tankercilik | 34,95 | 34,95 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Grundig Austria (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Grundig Intermedia (5) | - | 40,51 | - | 100,00 | - | - | - | 100,00 |
| Grundig Multimedia (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Grundig Norway (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Grundig Portugal (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Grundig Sweden (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Grundig Switzerland (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| International Appliances (1) | 23,11 | 23,09 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Kadıköy Tankercilik | 34,95 | 34,95 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Kandilli Tankercilik | 40,68 | 40,68 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Karaköy Tankercilik | 34,95 | 34,95 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Karşıyaka Tankercilik | 34,95 | 34,95 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Kartal Tankercilik | 34,95 | 34,95 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Koç Bilgi ve Savunma | 60,00 | 60,00 | 92,24 | 92,24 | 7,76 | 7,76 | 100,00 | 100,00 |
| KoçDigital | 41,14 | 41,14 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Koç Finansal Hizmetler (6) | 86,62 | 43,31 | 89,70 | 44,85 | 5,96 | 2,98 | 95,66 | 47,83 |
| Koç Finansman (1) | 64,75 | 64,73 | 94,50 | 94,50 | 5,50 | 5,50 | 100,00 | 100,00 |
| Koç Sistem | 41,14 | 41,14 | 41,18 | 41,18 | 53,17 | 53,17 | 94,35 | 94,35 |
| Koç Sistem Azerbaycan | 41,14 | 41,14 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Koç Yapı Malzeme | 45,18 | 45,18 | 45,18 | 45,18 | 47,62 | 47,62 | 92,81 | 92,81 |
| Körfez | 43,70 | 43,70 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Kuleli Tankercilik | 40,68 | 40,68 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Kuzguncuk Tankercilik | 40,68 | 40,68 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Maltepe Tankercilik | 34,95 | 34,95 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Mares | 38,64 | 38,64 | 41,54 | 41,54 | 33,46 | 33,46 | 75,00 | 75,00 |
| Menzelet Kılavuzlu Elektrik | 69,80 | 69,80 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
| Etkin | Koç Holding'in | Koç Ailesi | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ortaklık | doğrudan ve | üyelerinin oy | Toplam | |||||
| oranları | dolaylı oy hakları | hakları | oy hakları | |||||
| Bağlı Ortaklıklar | 2020 | 2019 | 2020 | 2019 | 2020 | 2019 | 2020 | 2019 |
| Olympic | 57,30 | 57,30 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Otokar (7) | 44,90 | 44,90 | 44,92 | 44,92 | 2,70 | 2,70 | 47,62 | 47,62 |
| Otokar Europe | 44,90 | 44,90 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Otokar Europe Filiala | 44,90 | 44,90 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Otokar Land Systems | 44,90 | 44,90 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Otokoç | 96,42 | 96,42 | 96,57 | 96,57 | 3,43 | 3,43 | 100,00 | 100,00 |
| Otokoç Azerbaycan | 96,42 | 96,42 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Otokoç Holland | 57,30 | 57,30 | 59,43 | 59,43 | - | - | 59,43 | 59,43 |
| Otokoç Hungary | 96,42 | 96,42 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Otokoç Sigorta | 48,22 | 48,22 | 50,02 | 50,02 | 49,98 | 49,98 | 100,00 | 100,00 |
| Otoyol | 53,95 | 53,95 | 53,95 | 53,95 | 10,18 | 10,18 | 64,13 | 64,13 |
| Pan Asia (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Pendik Tankercilik | 34,95 | 34,95 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| PT Home (2) | 27,17 | - | 67,00 | - | - | - | 67,00 | - |
| Ram Dış Ticaret (1) | 57,72 | 57,71 | 83,45 | 83,45 | 14,66 | 14,66 | 98,11 | 98,11 |
| Retail Holdings (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| RMK Marine | 56,59 | 56,59 | 66,84 | 66,84 | 33,16 | 33,16 | 100,00 | 100,00 |
| Salacak Tankercilik | 34,95 | 34,95 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Sarıyer Tankercilik | 34,95 | 34,95 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Setur | 46,68 | 46,38 | 81,13 | 81,13 | 18,87 | 18,87 | 100,00 | 100,00 |
| Singer Bangladesh (1) | 23,11 | 23,09 | 56,99 | 56,99 | - | - | 56,99 | 56,99 |
| Stiching Custody (6) | 44,49 | 35,47 | 100,00 | 50,00 | - | - | 100,00 | 50,00 |
| T Damla Denizcilik | 34,95 | 34,95 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Tat Gıda | 43,82 | 43,82 | 44,07 | 44,07 | 7,12 | 7,12 | 51,19 | 51,19 |
| Tek-Art Marina | 61,06 | 61,06 | 88,16 | 88,16 | 11,84 | 11,84 | 100,00 | 100,00 |
| Token (8) | 54,44 | 40,51 | 54,44 | 100,00 | 45,56 | - | 100,00 | 100,00 |
| Token Ödeme Hizmetleri (2) | 54,44 | - | 100,00 | - | - | - | 100,00 | - |
| Tuzla Tankercilik | 34,95 | 34,95 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Tüpraş | 43,70 | 43,70 | 51,00 | 51,00 | - | - | 51,00 | 51,00 |
| Tüpraş Trading (9) | 43,70 | - | 100,00 | - | - | - | 100,00 | - |
| United Refrigeration (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Üsküdar Tankercilik | 34,95 | 34,95 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Vietbeko (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Wat Motor (1) | 40,56 | 40,51 | 100,00 | 100,00 | - | - | 100,00 | 100,00 |
| Yalova Marina | 47,50 | 47,50 | 100,00 | 100,00 | 0,00 | 0,00 | 100,00 | 100,00 |
| Yapı Kredi Azerbaycan (6) | 44,49 | 35,47 | 100,00 | 50,00 | - | - | 100,00 | 50,00 |
| Yapı Kredi Bankası (6) (7) | 44,49 | 35,47 | 49,97 | 40,95 | - | - | 49,97 | 40,95 |
| Yapı Kredi Faktoring (6) | 44,48 | 35,46 | 100,00 | 50,00 | - | - | 100,00 | 50,00 |
| Yapı Kredi Fin.Kiralama (6) | 44,49 | 35,47 | 99,99 | 50,00 | - | - | 99,99 | 50,00 |
| Yapı Kredi Holding (6) | 44,49 | 35,47 | 100,00 | 50,00 | - | - | 100,00 | 50,00 |
| Yapı Kredi Malta (6) | 44,49 | 35,47 | 100,00 | 50,00 | - | - | 100,00 | 50,00 |
| Yapı Kredi Menkul (6) | 44,48 | 35,46 | 100,00 | 50,00 | - | - | 100,00 | 50,00 |
| Yapı Kredi Nederland (6) | 44,49 | 35,47 | 100,00 | 50,00 | - | - | 100,00 | 50,00 |
| Yapı Kredi Portföy (6) | 44,47 | 35,45 | 100,00 | 50,00 | - | - | 100,00 | 50,00 |
| Zer Ticaret | 39,54 | 39,54 | 39,54 | 39,54 | 60,11 | 60,11 | 99,65 | 99,65 |
(1) Arçelik sermayesinin %0,05'ini oluşturan Vehbi Koç Vakfı'na ait hisselerin Koç Holding tarafından satın alınması kapsamında, Koç Holding'in ilgili şirketteki etkin oranı değişmiştir.
(2) 2020 yılında kurulmuştur.
(3) Düzey sermayesinin %0,02'sini oluşturan kontrol gücü olmayan pay sahiplerine ait hisselerin Koç Holding tarafından satın alınması kapsamında, Koç Holding'in ilgili şirketteki etkin oranı değişmiştir.
(4) 2020 yılında konsolidasyon kapsamına dahil edilmiştir.
(5) Beko Deutschland GmbH ("Beko Deutschland") ve Grundig Intermedia GmbH ("Grundig Intermedia") şirketleri "Beko Grundig Deutschland GmbH" adı altında birleşmiştir.
(6) 2020 yılında gerçekleşen Yapı Kredi Bankası ilave %9,02 hisse alımı ve buna bağlı oluşan kontrol değişikliği sonrasında, Koç Holding'in ilgili şirketlerdeki etkin oranları değişmiştir (Not 3).
(7) Koç Holding'in ilgili şirketlerdeki toplam oy hakkı %50'den az olmakla birlikte, ilgili şirketlerin dağınık sermaye yapısına sahip olması, Koç Holding'in söz konusu şirketlerin değişken getirilerine maruz kalması, bu getirilerde hak sahibi olması ve bu getirileri gücüyle etkileme imkanına sahip olması nedeniyle; ilgili şirketleri kontrol ve konsolide etmektedir.
(8) Arçelik'in %100'üne sahip olduğu Token sermayesinin %54,44'ünü oluşturan hisselerin Koç Holding, %45,56'sını oluşturan hisselerin ise Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş. tarafından 30 Nisan 2020 tarihinde satın alınması kapsamında, Koç Holding'in ilgili şirketteki etkin oranı değişmiştir.
(9) 2020 yılında Tüpraş Trading şubesinin limited şirkete dönüşümü kapsamında kuruluşu gerçekleşmiştir.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
c) İş Ortaklıkları, Koç Holding ve Bağlı Ortaklıkları'nın bir veya daha fazla müteşebbis ortak tarafından müştereken yönetilmek üzere, bir ekonomik faaliyetin üstlenilmesi için bir sözleşme dahilinde oluşturulmuştur. Koç Holding bu müşterek kontrolü, kendisinin doğrudan ya da dolaylı olarak sahip olduğu hisselerden veya Koç Ailesi üyelerinin ve ilişkili tarafların sahip olduğu paylara ait Koç Holding tercihlerine göre kullanılacak oy haklarından yararlanarak sağlamaktadır.
"TFRS 11, Müşterek Anlaşmalar" standardı, iş ortaklıklarındaki payların "TMS 28, İştiraklerdeki ve İş Ortaklıklarındaki Yatırımlar" standardı uyarınca özkaynak yöntemine göre muhasebeleştirilmesini zorunlu kılmaktadır.
Özkaynak yöntemine göre, iş ortaklığı yatırımı, başlangıçta elde etme maliyeti ile muhasebeleştirilir. Edinme tarihinden sonra ise, yatırımcının yatırım yapılan işletmenin kâr veya zararındaki payı yatırımın defter değeri artırılarak ya da azaltılarak finansal tablolara yansıtılır. Yatırımcının yatırım yapılan işletmenin kâr veya zararından alacağı pay, yatırımcının kâr veya zararı olarak muhasebeleştirilir. Yatırım yapılan bir işletmeden alınan dağıtımlar (kâr payı vb.) yatırımın defter değerini azaltır. Yatırım yapılan işletmenin defter değerinin, işletmenin diğer kapsamlı kârındaki değişikliklerden yatırımcıya düşen pay oranında düzeltilmesi gerekir. Yatırım yapılan işletmenin kar veya zarar tablosuna veya diğer kapsamlı gelir tablosuna yansımayan ancak özkaynaklarında değişiklik yaratan işlemler olması durumunda, Grup, yatırımın değerini ilgili değişiklikten payına düşen tutarda özkaynaklarda muhasebeleştirir.
İş Ortaklıkları için özkaynak yöntemi uygulanmasında Koç Holding'in doğrudan ve dolaylı oy hakkı nispeti dikkate alınmıştır.
İş Ortaklıkları'nın oy hakları ve etkin ortaklık oranları (%):
| Etkinortaklık | Koç Holding'indoğrudan ve | Koç Ailesiüyelerinin oy | Toplam | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İş Ortaklıkları | oranları2020 | 2019 | dolaylı oy hakları2020 | 2019 | 2020 | hakları2019 | 2020 | oy hakları2019 |
| Al Jasoor | 22,00 | 22,00 | 49,00 | 49,00 | - | - | 49,00 | 49,00 |
| Arçelik LG Klima (1) | 23,25 | 23,23 | 50,00 | 50,00 | - | - | 50,00 | 50,00 |
| Ayas Enerji | 34,90 | 34,90 | 50,00 | 50,00 | - | - | 50,00 | 50,00 |
| Fer-Mas | 37,59 | 37,59 | 37,86 | 37,86 | - | - | 37,86 | 37,86 |
| Fiat Finans | 37,59 | 37,59 | 37,86 | 37,86 | - | - | 37,86 | 37,86 |
| Ford Otosan (2) | 38,65 | 38,46 | 38,65 | 38,46 | 0,67 | 0,67 | 39,32 | 39,13 |
| Güney Tankercilik | 9,00 | 9,00 | 50,00 | 50,00 | - | - | 50,00 | 50,00 |
| Ingage (3) | 19,70 | 19,91 | 19,70 | 19,91 | 30,07 | 30,07 | 49,77 | 49,98 |
| Kaş Marina | 30,53 | 30,53 | 50,00 | 50,00 | - | - | 50,00 | 50,00 |
| Koçtaş Yapı Market | 42,90 | 42,90 | 49,92 | 49,92 | 0,08 | 0,08 | 50,00 | 50,00 |
| Kuzey Tankercilik | 9,00 | 9,00 | 50,00 | 50,00 | - | - | 50,00 | 50,00 |
| Netsel | 33,58 | 33,58 | 55,00 | 55,00 | - | - | 55,00 | 55,00 |
| Opet | 18,00 | 18,00 | 41,33 | 41,33 | 8,67 | 8,67 | 50,00 | 50,00 |
| Opet Aygaz Gayrimenkul | 29,34 | 29,34 | 50,00 | 50,00 | - | - | 50,00 | 50,00 |
| Opet Fuchs | 9,00 | 9,00 | 50,00 | 50,00 | - | - | 50,00 | 50,00 |
| Opet International | 18,00 | 18,00 | 50,00 | 50,00 | - | - | 50,00 | 50,00 |
| Opet Market ve Akaryakıt | 18,00 | 18,00 | 50,00 | 50,00 | - | - | 50,00 | 50,00 |
| Opet Trade BV | 18,00 | 18,00 | 50,00 | 50,00 | - | - | 50,00 | 50,00 |
| Opet Trade Singapore | 18,00 | 18,00 | 50,00 | 50,00 | - | - | 50,00 | 50,00 |
| THY Opet | 9,00 | 9,00 | 50,00 | 50,00 | - | - | 50,00 | 50,00 |
| Tofaş | 37,59 | 37,59 | 37,59 | 37,59 | 0,27 | 0,27 | 37,86 | 37,86 |
| Türk Traktör | 37,50 | 37,50 | 37,50 | 37,50 | - | - | 37,50 | 37,50 |
| VoltBek (1) | 20,87 | 20,85 | 50,00 | 50,00 | - | - | 50,00 | 50,00 |
| Yapı Kredi Koray (4) | 13,55 | 10,80 | 30,45 | 30,45 | - | - | 30,45 | 30,45 |
(1) Arçelik sermayesinin %0,05'ini oluşturan Vehbi Koç Vakfı'na ait hisselerin Koç Holding tarafından satın alınması kapsamında, Koç Holding'in ilgili şirketteki etkin oranı değişmiştir.
(2) Ford Otosan sermayesinin %0,19'unu oluşturan Vehbi Koç Vakfı'na ait hisselerin Koç Holding tarafından satın alınması kapsamında, Koç Holding'in ilgili şirketteki etkin oranı değişmiştir.
(3) 2019 yılında Koç Holding tarafından satın alınan ve Ingage sermayesinin %0,42'sini oluşturan, kontrol gücü olmayan pay sahiplerine ait hisselerin yarısının, 2020 yılında Russell Square Holding'e devredilmesi sonucu, Koç Holding'in ilgili şirketteki etkin oranı değişmiştir.
(4) 2020 yılında gerçekleşen Yapı Kredi Bankası ilave %9,02 hisse alımı ve buna bağlı oluşan kontrol değişikliği sonrasında, Koç Holding'in ilgili şirketteki etkin oranı değişmiştir (Not 3).
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
d) İştirakler'deki yatırımlar özkaynak yöntemi ile muhasebeleştirilmektedir. Bunlar, Grup'un genel olarak oy hakkının %20 ile %50'sine sahip olduğu veya Grup'un, şirket faaliyetleri üzerinde kontrol yetkisine sahip bulunmamakla birlikte önemli etkiye sahip olduğu kuruluşlardır. Grup ile İştirakler arasındaki işlemlerden doğan gerçekleşmemiş karlar ve zararlar Grup'un İştirakler'deki payı ölçüsünde düzeltilmektedir.
İştiraklerin oy hakları ve etkin ortaklık oranları (%):
| Etkinortaklıkoranları | Koç Holding'indoğrudan vedolaylı oy hakları | Koç Ailesiüyelerinin oyhakları | Toplamoy hakları | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İştirakler | 2020 | 2019 | 2020 | 2019 | 2020 | 2019 | 2020 | 2019 |
| Allianz Emeklilik (1)Banque de Commerce (1) | 8,9013,64 | 7,0910,88 | 20,0030,67 | 20,0030,67 | -- | -- | 20,0030,67 | 20,0030,67 |
(1) 2020 yılında gerçekleşen Yapı Kredi Bankası ilave %9,02 hisse alımı ve buna bağlı oluşan kontrol değişikliği sonrasında, Koç Holding'in ilgili şirketlerdeki etkin oranları değişmiştir (Not 3).
- e) Grup'un ve oy hakları Koç Holding tercihlerine göre kullanılan Koç Ailesi üyelerinin birlikte sahip olduğu toplam oy haklarının %20'nin altında olduğu veya %20'nin üzerinde olmakla birlikte Grup'un ve Koç Ailesi üyelerinin önemli bir etkiye sahip olmadığı veya konsolide finansal tablolar açısından önemlilik teşkil etmeyen veya değişken getirilerine önemli ölçüde maruz kalmadığı şirketler konsolide finansal tablolarda gerçeğe uygun değer farkı kar / zarara veya diğer kapsamı gelire yansıtılan finansal varlıklar olarak sınıflandırılmaktadır.
- f) Bağlı Ortaklıkların net varlıklarında ve faaliyet sonuçlarında ana ortaklık dışı paya sahip hissedarların payları, konsolide finansal tablolarda "kontrol gücü olmayan paylar" olarak gösterilmektedir. Koç Holding'in hissedarı olan Koç Ailesi'nin üyeleri ve bu aile üyeleri tarafından kontrol edilen şirketler bir kısım Bağlı Ortaklıkların sermayesinde pay sahibidirler. Konsolide finansal tablolarda bu aile üyelerinin ve şirketlerin payları kontrol gücü olmayan paylar olarak belirtilmiş; ana ortaklığa ait özkaynaklara ve net dönem karına dahil edilmemiştir.
2.4.2 Finansal bilgilerin bölümlere göre raporlaması
Bölümlere göre raporlama, Grup'un faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili merciine yapılan raporlamayla yeknesaklığı sağlayacak biçimde düzenlenmiştir. Grup'un faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili mercii, bölümlere tahsis edilecek kaynaklara ilişkin kararların alınmasından ve bölümlerin performansının değerlendirilmesinden sorumludur. "Diğer" altında birleştirilen sektörler raporlanabilir bölüm olmak için yeterli sayısal alt sınırları karşılayamamaları nedeniyle bölümlere göre raporlamanın sunumu için birleştirilmiştir.
Bir faaliyet bölümünün, raporlanabilir bölüm olarak belirlenebilmesi için, işletme dışı müşterilere yapılan satışlar ve bölümler arası satışlar veya transferler de dahil olmak üzere, raporlanan hasılatının, işletme içi ve dışı tüm faaliyet bölümlerinin toplam hasılatının yüzde 10'unu veya daha fazlasını oluşturması, raporlanan kâr veya zararının yüzde 10'u veya daha fazlası olması veya varlıklarının, tüm faaliyet bölümlerinin toplam varlıklarının yüzde 10'u veya daha fazlası olması gerekmektedir. Yönetimin bölüme ilişkin bilgilerin finansal tablo kullanıcıları için faydalı olacağına inanması durumunda, yukarıdaki sayısal alt sınırlardan herhangi birini karşılamayan faaliyet bölümleri de raporlanabilir bölümler olarak değerlendirilebilir ve bunlara ilişkin bilgiler ayrı olarak açıklanabilir.
"TFRS 11, Müşterek Anlaşmalar" standardının yürürlüğe girmesi ile birlikte Grup'un İş Ortaklıkları'nın finansal bilgileri oransal konsolidasyon yöntemi ile konsolide edilmemektedir. Bu sebeple, bölümlere göre raporlamanın, "TFRS 11, Müşterek Anlaşmalar" standardında belirlenen özkaynak yöntemi baz alınarak yapılması durumunda, İş Ortaklıkları'nın net dönem karı dışında kalan ciro, faaliyet karı ve vergi öncesi kar gibi diğer ana finansal bilgileri, bölüm sonuçları içerisinde yer alamayacaktır.
İş Ortaklıkları'nın faaliyetleri ve Grup ve sektör finansal sonuçlarına etkileri, Grup'un faaliyetlerine ilişkin karar almaya yetkili mercii tarafından detaylı olarak takip edilmeye devam etmektedir. Bu sebeple, bölümlere göre raporlama bilgileri, İş Ortaklıkları için "TFRS 11, Müşterek Anlaşmalar" standardında belirlenen özkaynak yöntemi baz alınarak hazırlanmamış; yeni bölümlere göre raporlama yaklaşımı çerçevesinde İş Ortaklıkları'nın finansal bilgileri de bölüm sonuçları içerisine, tam konsolidasyon (%100 olarak) yöntemi ile dahil edilmiştir. Grup, bu yeni yaklaşım çerçevesinde oluşan bölümlere göre raporlama bilgilerini, "kombine finansal bilgiler" olarak tanımlamaktadır.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.4.3 Yabancı para çevrimi
Fonksiyonel ve sunum para birimi
Bağlı Ortaklıklar, İş Ortaklıkları ve İştirakler'in finansal tablolarındaki her bir kalem, operasyonlarını sürdürdükleri temel ekonomik ortamda geçerli olan para birimi kullanılarak muhasebeleştirilmiştir ("fonksiyonel para birimi"). Konsolide finansal tablolar, Koç Holding'in fonksiyonel ve sunum para birimi olan TL kullanılarak sunulmuştur.
Yabancı para işlem ve bakiyeler
Yabancı para işlemler, işlem tarihlerinde geçerli olan döviz kurları üzerinden çevrilmiştir. Yabancı paraya dayalı parasal varlık ve yükümlülükler, bilanço tarihinde geçerli olan döviz kurları kullanılarak çevrilmiştir. Finans dışı sektörlerde faaliyet gösteren Grup şirketlerinde yabancı paraya dayalı ticari işlemlerden (ticari alacak ve borç) doğan kur farkı geliri veya gideri "esas faaliyetlerden diğer gelir/giderler" hesabı içerisinde, yabancı paraya dayalı diğer parasal varlık ve yükümlülüklerin çevrimlerinden doğan kur farkı geliri veya gideri ise "finansman gelirleri/giderleri" olarak konsolide gelir tablosuna yansıtılmıştır. Finans sektöründe faaliyet gösteren Grup şirketlerinde ise, yabancı paraya dayalı parasal varlık ve yükümlülüklerin çevrimlerinden doğan kur farkı geliri veya gideri "finans sektörü faaliyetlerinden gelirler/giderler" olarak konsolide gelir tablosuna yansıtılmıştır.
Yabancı para cinsinden olan ve maliyet değeri ile ölçülen parasal olmayan kalemler ilk işlem tarihindeki kurlardan fonksiyonel para birimine çevrilmiştir. Yabancı para cinsinden olan ve gerçeğe uygun değerleri ile ölçülen parasal olmayan kalemler ise gerçeğe uygun değerin tespit edildiği tarihte geçerli olan kurlardan fonksiyonel para birimine çevrilmiştir.
Yabancı ülkelerde faaliyet gösteren bağlı ortaklıklar, iş ortaklıkları ve iştiraklerin finansal tabloları
Yabancı ülkelerde faaliyet gösteren Bağlı Ortaklıklar, İş Ortaklıkları ve İştirakler'in, Grup muhasebe politikalarına göre düzenlenmiş finansal tablolarında yer alan; varlık ve yükümlülükleri bilanço tarihindeki döviz kuru, gelir ve giderleri ise ortalama döviz kurları kullanılarak TL'ye çevrilmiştir. Kapanış ve ortalama kur kullanımı sonucu ortaya çıkan kur farkları özkaynaklar içerisindeki yabancı para çevrim farkları kalemi altında takip edilmektedir.
2.4.4 Durdurulan faaliyetler ile satış amaçlı elde tutulan varlık grupları ve ilgili yükümlülükler
Durdurulan faaliyet, bir işletmenin koordine edilmiş bir plan çerçevesinde elden çıkarılması planlanan veya satış amaçlı elde tutulan ana iş kolu / faaliyetlerinin coğrafi bölümünü ifade etmektedir.
Durdurulan faaliyetleri oluşturan varlık veya varlık gruplarının elden çıkarılması sırasında konsolide finansal tablolara yansıtılan vergi öncesi kar veya zarar ve durdurulan faaliyetlerin vergi sonrası karı veya zararının detayları dipnotlarda açıklanır. Ayrıca, durdurulan faaliyetlerin işletme, yatırım ve finansman faaliyetleriyle ilişkilendirilen net nakit akışları ilgili dipnotta belirtilir.
Duran varlık grupları, kullanılması suretiyle değil, satış işlemi sonucu geri kazanılacağı durumlarda, satış amaçlı elde tutulan duran varlık grupları olarak sınıflandırılır. Bu varlıklarla doğrudan ilişkilendirilen yükümlülükler ise benzer şekilde gruplanır.
Satış amaçlı olarak sınıflandırma kriterini karşılayan duran varlıklar veya varlık grupları gerçeğe uygun değerinden satış maliyetlerinin düşülmesi ile bulunan değer ile taşınan değerin düşük olanı ile ölçülür. Bu varlıklar üzerinden amortisman ayrılmaz.
2.4.5 İlişkili taraflar
Bu konsolide finansal tabloların amacı doğrultusunda, ortaklar, Koç Holding A.Ş. ana ortakları ve üst düzey yönetimi ve yönetim kurulu üyeleri, yakın aile üyeleri ve onlar tarafından kontrol edilen ve önemli etkinliğe sahip bulunulan tüzel kişiler ile konsolidasyona dahil edilmeyen bağlı ortaklıklar ve iş ortaklıkları "ilişkili taraflar" olarak kabul ve ifade edilmişlerdir.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.4.6 Finansal varlıklar
Grup, finansal varlıklarını, TFRS 9'a uygun olarak, itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen, gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelir tablosuna yansıtılan ve gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar olarak üç sınıfta muhasebeleştirmektedir.
Finansal varlıkların sınıflandırılması ve ölçümü, finansal varlıkların yönetimi için işletmenin kullandığı iş modeli ve finansal varlığın sözleşmeye bağlı nakit akışlarının sadece anapara ve anapara bakiyesine ilişkin faiz ödemelerini içeren nakit akışları olup olmadığı esas alınarak yapılmaktadır. Grup, finansal varlıklarının sınıflandırmasını satın alındıkları tarihte yapmaktadır.
İş modeli değerlendirmesi
Grup, belirli bir hedefe ulaşabilmesi adına, finansal varlık gruplarının portföy bazında birlikte nasıl yönetildiğinin değerlendirmesini yaparak iş modellerini oluşturmaktadır. İş modeli, yönetimin bireysel bir finansal araca ilişkin niyetine bağlı değildir, dolayısıyla söz konusu şart finansal araç bazında bir sınıflandırma yaklaşımı olmamakla beraber, finansal varlıkların bir araya getirilmesiyle oluşan bir değerlendirmedir. Finansal varlıkların yönetimi için kullanılan iş modeli değerlendirilirken, değerlendirmenin yapıldığı tarihte elde edilebilen ilgili tüm kanıtlar (portföy için belirtilen politika ve hedefler, portföy performansının nasıl değerlendirildiği ve yönetime nasıl raporlandığı, yöneticilere yapılan ilave ödemelerin nasıl belirlendiği, iş modelinin performansını etkileyen riskler ve önceki dönemlerde yapılan satışların sıklığı, hacmi, zamanlaması, nedenleri ve gelecekteki satış faaliyetlerine ilişkin beklentiler) dikkate alınmaktadır.
İş modelleri üç kategoriden oluşmaktadır. Bu kategoriler aşağıda belirtilmiştir:
Finansal varlıkları sözleşmeye bağlı nakit akışlarını tahsil etmek için elde tutmayı amaçlayan iş modeli:
Sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulan finansal varlıklar, bu varlıkların ömrü boyunca oluşacak sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesi amacıyla yönetilir. Diğer bir ifadeyle Grup, portföy kapsamında elde tutulan varlıkları sözleşmeye bağlı belirli nakit akışlarını tahsil etmek amacıyla yönetir. İş modelinin amacı, finansal varlıkları sözleşmeye bağlı nakit akışlarını tahsil etmek için elde tutmak olsa dahi, bu araçların hepsinin vadeye kadar elde tutulması gerekmez. Dolayısıyla, finansal varlık satışlarının olduğu veya gelecekte gerçekleşmesinin beklendiği durumlarda dahi, iş modeli, finansal varlıkların sözleşmeye bağlı nakit akışlarını tahsil etmek için elde tutmayı amaçlayan bir model olabilir.
Finansal varlıkların sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini ve satılmasını amaçlayan iş modeli:
Grup finansal varlıklarını, hem sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesi hem de finansal varlıkların satılmasını amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutabilir. Bu tür bir iş modelinde Grup yönetimi, iş modelinin amacına ulaşılmasında sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsilinin ve finansal varlıkların satılmasının gerekli olduğu kararına varmıştır. Bu tür bir iş modeliyle tutarlı olabilecek çeşitli amaçlar vardır. Örneğin, iş modelinin amacı; günlük likidite ihtiyaçlarını yönetmek, belirli bir faiz getiri profilini devam ettirmek veya finansal varlıkların vadesini bu varlıkları fonlayan borçların vadesiyle uyumlaştırmak olabilir. Bu tür bir amaca ulaşmak için Grup hem sözleşmeye bağlı nakit akışlarını tahsil edecek hem de finansal varlıklarını satacaktır.
Finansal varlıkların sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesi için elde tutulmasını amaçlayan bir iş modeliyle karşılaştırıldığında bu iş modeli, genellikle, değer ve sıklık olarak daha fazla satış yapılmasını içermektedir. Çünkü finansal varlıkların satılması, iş modeli için sadece arızi bir olay olmayıp, iş modelinin amacına ulaşılmasında bir gerekliliktir.
Diğer iş modelleri:
Finansal varlıkların, sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini amaçlayan bir iş modeli ya da sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini ve finansal varlıkların satılmasını amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulmaması durumunda, bu finansal varlıklar gerçeğe uygun değer değişimi kâr veya zarara yansıtılarak ölçülür.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Grup'un finansal varlıklarını, bunların satışından kaynaklanan nakit akışları elde etmek amacıyla yönettiği bir iş modeli, finansal varlıkların gerçeğe uygun değer değişimi kâr veya zarara yansıtılarak ölçülmesi sonucunu doğuran iş modellerinden biridir. Grup, kararlarını, varlıkların gerçeğe uygun değerini esas alarak vermektedir ve varlıkları söz konusu gerçeğe uygun değerleri elde etmek için yönetmektedir.
Sadece anapara ve anapara bakiyesine ilişkin faiz ödemelerini içeren sözleşmeye bağlı nakit akışları
Bu değerlendirmenin amaçları doğrultusunda, "anapara", ilk muhasebeleştirmede finansal varlığın gerçeğe uygun değeri olarak tanımlanmaktadır. "Faiz", paranın zaman değeri ve belirli bir süre boyunca ödenmemiş anapara tutarıyla ilişkili kredi riskini ve diğer temel borç verme risk ve maliyetleri olarak tanımlanmaktadır.
Sözleşmeye bağlı nakit akışlarının sadece anapara ve anapara bakiyesine ilişkin faiz ödemelerini içeren nakit akışları olup olmadığını değerlendirirken, Grup, ilgili finansal aracın sözleşme şartlarını göz önünde bulundurur. Bu değerlendirme, finansal varlığın sözleşme şartları içinde nakit akışlarının miktarını veya zamanlamasını değiştirebilecek koşullar, kaldıraç özellikleri, ön ödeme ve uzatma şartları, Grup'un belirtilen varlıkların nakit akışlarını talep etme hakkını kısıtlayan şartlar, paranın zaman değerini değiştiren özellikler gibi sözleşme koşullarını içermektedir.
Finansal varlık kategorileri
"İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen finansal varlıklar", sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulan ve sözleşme şartlarında belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarının bulunduğu, türev araç olmayan finansal varlıklardır. Grup'un itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen finansal varlıkları, "nakit ve nakit benzerleri", "ticari alacaklar", "borçlanma senetleri" ve "finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar" kalemlerini içermektedir. İlgili varlıklar, finansal tablolara ilk kayda alımlarında gerçeğe uygun değerleri ile; sonraki muhasebeleştirmelerde ise etkin faiz oranı yöntemi kullanılarak iskonto edilmiş bedelleri üzerinden ölçülmektedir. İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen ve türev olmayan finansal varlıkların değerlemesi sonucu oluşan kazanç ve kayıplar konsolide gelir tablosunda muhasebeleştirilmektedir.
"Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar", özkaynağa dayalı finansal varlıklar ile nakit akışlarının yalnızca anapara ve faiz ödemelerini temsil ettiği ve gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan finansal varlık olarak tanımlanmayan, sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesi veya finansal varlığın satılması amacı ile elde tutulan borçlanma araçlarından oluşmaktadır. Grup söz konusu varlıklarını gerçeğe uygun bedelinden ölçer. İlgili finansal varlıklardan kaynaklanan kazanç veya kayıplardan, kur farkı gelir veya giderleri dışında kalanlar diğer kapsamlı gelire yansıtılır. Özkaynağa dayalı finansal varlıkların satılması durumunda diğer kapsamlı gelire sınıflandırılan değerleme farkları geçmiş yıl karlarına sınıflandırılır. Borçlanma araçlarının finansal tablo dışı bırakıldığı durumda ise, daha önce kapsamlı gelirde muhasebeleştirilen kazanç ve kayıplar özkaynaktan gelir tablosuna sınıflandırılır.
Grup, özkaynağa dayalı finansal varlıklara yapılan yatırımlar için, gerçeğe uygun değerinde sonradan oluşan değişimlerin diğer kapsamlı gelire yansıtılması yöntemini, ilk defa finansal tablolara alma sırasında geri dönülemez bir şekilde tercih edebilir. Söz konusu tercihin yapılması durumunda, ilgili yatırımlardan elde edilen temettüler gelir tablosunda muhasebeleştirilir.
"Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar", itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen ve gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar dışında kalan finansal varlıklardan oluşmaktadır. Finansal varlıkların, sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini amaçlayan bir iş modeli ya da sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini ve finansal varlıkların satılmasını amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulmaması durumunda, bu finansal varlıklar gerçeğe uygun değer değişimi kâr veya zarara yansıtılarak ölçülür. Söz konusu varlıkların değerlemesi sonucu oluşan kazanç ve kayıplar konsolide gelir tablosunda muhasebeleştirilmektedir.
2.4.7 Satış ve geri alım anlaşmaları
Ters repo konusu finansal varlıklar karşılığı verilen fonlar konsolide finansal tablolarda ters repo alacakları olarak nakit ve nakit benzeri değerler altında muhasebeleştirilir. Söz konusu ters repo anlaşmaları ile belirlenen alış ve geri satış fiyatları arasındaki farkın döneme isabet eden kısmı için iç iskonto oranı yöntemine göre gelir reeskontu hesaplanır ve ters repoların maliyetine eklenmesi suretiyle muhasebeleştirilir.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.4.8 Nakit ve nakit benzerleri
Nakit ve nakit benzeri değerler, kasada tutulan nakit, vadeleri üç ay veya daha kısa olan bankalarda tutulan mevduat, satılmaya hazır finansal varlıklardan edinilme tarihinde vadesine üç aydan az kalmış devlet tahvili/hazine bonoları, diğer likit yatırımları ve bloke mevduatları içerir. Grup, nakit ve nakit benzerlerini beklenen kredi zararı modelini kullanarak değer düşüklüğü için gözden geçirmektedir.
2.4.9 Ticari alacaklar
Alıcıya ürün veya hizmet sağlanması sonucunda oluşan ticari alacaklar tahakkuk etmemiş finansman gelirlerinden netleştirilmiş olarak gösterilirler. Tahakkuk etmemiş finansman gelirleri sonrası ticari alacaklar, orijinal fatura değerinden kayda alınan alacakların izleyen dönemlerde elde edilecek tutarlarının etkin faiz yöntemi ile iskonto edilmesi ile hesaplanır. Belirlenmiş faiz oranı olmayan kısa vadeli alacaklar, orijinal etkin faiz oranının etkisinin çok büyük olmaması durumunda, maliyet değerleri üzerinden gösterilmektedir.
Grup alacaklarının bir kısmını faktoring yoluyla tahsil etmektedir. Faktoring işlemine konu olan alacaklardan, faktoring şirketinin tahsilat riskini üstlendiği tutarlar ilgili alacak hesaplarından düşülmektedir. Grup'un tahsilat riskinin devam ettiği tutarlar ise konsolide finansal tablolarda taşınmaya devam etmekte, bu alacaklar karşılığında faktoring şirketinden alınan tutar, konsolide finansal tablolarda "Borçlanmalar" hesabı altında faktoring işlemlerinden borçlar olarak sınıflandırılmaktadır. Faktoring işlemleri, kısa vadeli alacaklar için gerçekleştirildiğinden ve / veya sık gerçekleştirilmediğinden Grup'un tahsil etme iş modelini değiştirmemektedir.
Değer Düşüklüğü
Grup, konsolide finansal tablolarında itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen ve önemli bir finansman bileşeni içermeyen (1 yıldan kısa vadeli olan) ticari alacaklarının değer düşüklüğü hesaplamaları kapsamında TFRS 9 standardında tanımlanan "basitleştirilmiş yaklaşımı" uygulamaktadır. Söz konusu yaklaşım ile Grup, ticari alacakların belirli sebeplerle değer düşüklüğüne uğramadığı durumlarda (gerçekleşmiş değer düşüklüğü zararları haricinde), ticari alacaklara ilişkin zarar karşılıklarını "ömür boyu beklenen kredi zararlarına" eşit bir tutardan ölçmektedir.
Grup, ticari alacaklara ilişkin beklenen kredi zararlarının ölçümünde geçmiş deneyimlerin ve geleceğe dair beklentilerin dikkate alındığı bir karşılık matrisi kullanmaktadır. İlgili matriste ticari alacakların vadelerinin aşıldığı gün sayısına bağlı olarak belirli karşılık oranları hesaplanmakta ve söz konusu oranlar her raporlama döneminde gözden geçirilerek, gerektiği durumlarda, revize edilmektedir. Beklenen kredi zarar karşılıklarındaki değişim konsolide gelir tablosunda "esas faaliyetlerden diğer gelirler/giderler" hesabında muhasebeleştirilmektedir.
2.4.10 Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar
Grup tarafından doğrudan borç ya da kredi vermek amacıyla oluşan finansal varlıklar, finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar olarak sınıflandırılır ve iskonto edilmiş maliyet bedelinden değer düşüklüğü karşılığı düşülerek kaydedilir. Bütün kullandırılan krediler ve avanslar, para müşterilere transfer edildiğinde konsolide finansal tablolara kaydedilir.
Değer Düşüklüğü
Grup, itfa edilmiş maliyeti ile ölçülen ve gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finans sektörü faaliyetlerinden alacaklarının değer düşüklüğü hesaplaması için, TFRS 9 standardında yer alan ve ilk muhasebeleştirmeden sonra kredi kalitesindeki değişimin dikkate alındığı üç aşamalı değer düşüklüğü yaklaşımını (genel yaklaşım) uygulamaktadır. Söz konusu yaklaşım kapsamında tanımlanan aşamalar aşağıdaki gibidir:
"Aşama 1", ilk muhasebeleştirme anında ve ilk muhasebeleştirmeden bir sonraki raporlama dönemine kadar kredi riskinde önemli bir artış olmayan veya raporlama tarihinde düşük kredi riski olan finansal varlıkları kapsamaktadır. Söz konusu varlıklar için, "12 aylık beklenen kredi zararı" muhasebeleştirilmekte ve faiz geliri beklenen zarar karşılığı düşülmeden brüt defter değeri üzerinden hesaplanmaktadır. 12 aylık beklenen kredi zararı, raporlama tarihinden sonraki 12 ay içinde finansal varlığa ilişkin gerçekleşmesi muhtemel temerrüt durumlarından kaynaklanan kredi zararlarının 12 aya ağırlıklandırılması ile hesaplanan tutardır.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
"Aşama 2", ilk muhasebeleştirmeden sonra kredi riskinde önemli artış olan fakat değer düşüklüğüne ilişkin tarafsız bir kanıt olmayan finansal varlıkları kapsamaktadır. Söz konusu varlıklar için "ömür boyu beklenen kredi zararı" muhasebeleştirilmekte ve faiz geliri beklenen zarar karşılığı düşülmeden brüt defter değeri üzerinden hesaplanmaktadır. Ömür boyu beklenen kredi zararı finansal varlığın beklenen ömrü boyunca gerçekleşmesi muhtemel temerrüt durumlarından kaynaklanan kredi zararlarıdır.
"Aşama 3", raporlama tarihinde değer düşüklüğü için tarafsız kanıtın olduğu finansal varlıkları içermektedir. Söz konusu varlıklar için "ömür boyu beklenen kredi zararı" muhasebeleştirilmektedir.
Grup, kredi riskindeki önemli artışların zamanında belirlenmesi ve zarar karşılığının toplu olarak finansal tablolara alınması amacıyla; finansal araç türü, kredi riski derecesi, teminat türü, vadeye kalan süre ve sektör gibi ortak kredi riski özelliklerini esas alarak finansal araçlarını gruplandırmaktadır.
Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklara ilişkin beklenen kredi zarar karşılıklarındaki değişim konsolide gelir tablosunda "esas faaliyetlerden diğer gelirler/giderler" hesabında muhasebeleştirilmektedir.
2.4.11 Tahakkuk etmemiş finansman gelirleri/giderleri
Tahakkuk etmemiş finansman gelirleri/giderleri, vadeli satışlar ve alımların üzerinde bulunan finansal gelirler ve giderleri temsil eder. Bu gelirler ve giderler, önemlilik ilkesi çerçevesinde, kredili satış ve alımların süresi boyunca, etkin faiz oranı yöntemi ile hesaplanır ve "esas faaliyetlerden diğer gelir/giderler" hesabı altında gösterilir.
2.4.12 Stoklar
Stokların maliyeti tüm satın alma maliyetlerini, dönüştürme maliyetlerini ve stokların mevcut durumuna ve konumuna getirilmesi için katlanılan diğer maliyetleri içerir. Stokların maliyeti ağırlıklı ortalama metodu ile hesaplanmaktadır. Stoklar, maliyet bedelinin veya net gerçekleşebilir değerin düşük olanı ile değerlenir. Net gerçekleşebilir değer, olağan ticari faaliyet içerisinde oluşan tahmini satış fiyatından, tamamlanma maliyeti ve satışı gerçekleştirmek için gerekli satış maliyetlerinin indirilmesiyle elde edilen tutardır.
2.4.13 Operasyonel kiralamaya konu varlıklar
Operasyonel kiralamaya konu varlıklar, Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Otokoç'un araç kiralama hizmetlerine konu ettiği motorlu araçları içermektedir. Grup, operasyonel kiralamaya konu olan varlıklarından bir yıldan uzun süreli kiralamak üzere sahip olunanları "maddi duran varlıklar" olarak, bir yıldan kısa süreli kiraya vermek üzere sahip olunan ve Otokoç'un olağan faaliyet akışında ilgili kira süresi sonunda elden çıkarılması beklenenleri ise "diğer dönen varlıklar" olarak sınıflandırmaktadır. İlgili varlıkların elde etme maliyetleri ile kiralama süreleri sonunda öngörülen ikinci el satış değerleri arasındaki fark, kiralama sözleşmeleri süresince doğrusal yöntemle amortismana tabi tutulmaktadır. Operasyonel kiralamaya konu varlıkların kiralanması sona ererek satışına karar verildiğinde, bu varlıklar kalan net defter değerleri üzerinden stoklara transfer edilir.
2.4.14 Yatırım amaçlı gayrimenkuller
Mal ve hizmetlerin üretiminde kullanılmak veya idari maksatlarla veya işlerin normal seyri esnasında satılmak yerine, kira elde etmek veya değer kazanması amacıyla veya her ikisi için elde tutulan araziler ve binalar "yatırım amaçlı gayrimenkuller" olarak sınıflandırılır ve maliyet yöntemine göre maliyet eksi birikmiş amortisman değerleri ile gösterilir. Yatırım amaçlı gayrimenkuller doğrusal amortisman metoduyla 3-50 yıl arasında değişen faydalı ömürleri üzerinden amortismana tabi tutulmaktadır.
Yatırım amaçlı gayrimenkuller olası bir değer düşüklüğünün tespiti amacıyla incelenir ve bu inceleme sonunda yatırım amaçlı gayrimenkullerin kayıtlı değeri, geri kazanılabilir değerinden fazla ise, karşılık ayrılmak suretiyle geri kazanılabilir değerine indirilir. Geri kazanılabilir değer, ilgili yatırım amaçlı gayrimenkulün mevcut kullanımından gelecek net nakit akışları ile satış maliyeti düşülmüş gerçeğe uygun değerden yüksek olanı olarak kabul edilir.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.4.15 Maddi duran varlıklar ve ilgili amortismanlar
Maddi duran varlıklar, elde etme maliyetinden birikmiş amortismanın düşülmesi suretiyle gösterilmektedir. Maddi duran varlıklar doğrusal amortisman metoduyla faydalı ömür esasına uygun bir şekilde amortismana tabi tutulmuştur. Arazi ve arsalar için sınırsız ömürleri olması sebebi ile amortisman ayrılmamaktadır.
Maddi duran varlıkların amortisman dönemleri, tahmin edilen faydalı ömürleri esas alınarak, aşağıda belirtilmiştir:
| Binalar | 5 - 50 yıl |
|---|---|
| Yeraltı ve yerüstü düzenleri | 3 - 50 yıl |
| Makine ve teçhizat | 3 - 50 yıl |
| Döşeme ve demirbaşlar | 2 - 50 yıl |
| Motorlu araçlar | 3 - 25 yıl |
| Özel maliyetler | 3 - 10 yıl |
Faydalı ömür ve amortisman yöntemi düzenli olarak gözden geçirilmekte, buna bağlı olarak uygulanan amortisman yöntemi ve süresinin ilgili varlıktan edinilecek ekonomik faydalar ile paralel olup olmadığına bakılmaktadır.
Maddi duran varlıklar olası bir değer düşüklüğünün tespiti amacıyla incelenir ve maddi duran varlığın kayıtlı değeri geri kazanılabilir değerinden fazla ise, karşılık ayrılmak suretiyle kayıtlı değeri geri kazanılabilir değerine indirilir. Geri kazanılabilir değer, ilgili maddi duran varlığın mevcut kullanımından gelecek net nakit akışları ile satış maliyeti düşülmüş gerçeğe uygun değerinden yüksek olanı olarak kabul edilir.
Maddi bir duran varlığa yapılan normal bakım ve onarım harcamaları, gider olarak muhasebeleştirilmektedir. Maddi duran varlığın kapasitesini genişleterek kendisinden gelecekte elde edilecek faydayı arttıran nitelikteki yatırım harcamaları, maddi duran varlığın maliyetine eklenmekte ve ilgili maddi duran varlığın kalan tahmini faydalı ömrü üzerinden amortismana tabi tutulmaktadır.
Makine ve teçhizatlar, kapasitelerinin tam olarak kullanılmaya hazır olduğu durumlarda aktifleştirilir ve amortismana tabi tutulurlar.
Maddi duran varlıkların elden çıkartılması sonucu oluşan kar veya zarar, net bilanço değeri ile tahsil edilen tutarların karşılaştırılması ile belirlenir ve cari dönemde "yatırım faaliyetlerinden gelirler/giderler" hesabı altında gösterilir.
2.4.16 Maddi olmayan duran varlıklar ve ilgili itfa payları
Maddi olmayan duran varlıklar, kullanım haklarını, markaları, geliştirme maliyetlerini, müşteri ilişkilerini, bilgi sistemlerini, üretim lisanslarını ve diğer tanımlanabilir hakları içermektedir. Maddi olmayan duran varlıklar, elde etme maliyetlerinden kayda alınır ve tahmini faydalı ömürleri boyunca doğrusal olarak itfa edilirler. İşletme birleşmesi yoluyla edinilen maddi olmayan duran varlıkların maliyeti satın alım tarihindeki gerçeğe uygun değerleridir. Faydalı ömürleri sınırsız olan varlıklar itfa edilmezler ve yıllık olarak değer düşüklüğünün mevcudiyetine yönelik test edilirler. Değer düşüklüğünün olması durumunda maddi olmayan duran varlıkların kayıtlı değeri, geri kazanılabilir tutara indirilir ve ilgili tutar dönem sonuçlarına gider olarak yansıtılır.
Maddi olmayan duran varlıkların itfa dönemleri, tahmin edilen faydalı ömürleri esas alınarak, aşağıda belirtilmiştir:
| Haklar | 4 - 15 yıl |
|---|---|
| Marka | Sınırsız ömür |
| Geliştirme maliyetleri | 2 - 10 yıl |
| Müşteri ilişkileri | 8 - 50 yıl |
| Diğer maddi olmayan duran varlıklar | 5 - 40 yıl |
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.4.17 Kiralamalar
Grup - kiracı olarak
Grup, bir sözleşmenin başlangıcında, sözleşmenin kiralama sözleşmesi olup olmadığını ya da kiralama işlemi içerip içermediğini değerlendirir. Sözleşmenin, bir bedel karşılığında tanımlanan bir varlığın kullanımını kontrol etme hakkını belirli bir süre için devretmesi durumunda bu sözleşme, bir kiralama sözleşmesidir ya da bir kiralama işlemi içermektedir.
Grup, bir sözleşmenin tanımlanan bir varlığın kullanımını kontrol etme hakkını belirli bir süre için devredip devretmediğini değerlendirirken aşağıdaki koşulları göz önünde bulundurur:
- Sözleşmenin tanımlanan bir varlık içermesi (bir varlığın sözleşmede açık veya zımni bir şekilde belirtilerek tanımlanması),
- Varlığın işlevsel bir bölümünün fiziksel olarak ayrı olması veya varlığın kapasitesinin tamamına yakınını temsil etmesi (tedarikçinin kullanım süresi boyunca varlığı ikame etme yönünde aslî bir hakka sahip olması ve bundan ekonomik fayda sağlaması durumunda varlık tanımlanmış değildir),
- Grup'un tanımlanan varlığın kullanımından sağlanacak ekonomik yararların tamamına yakınını elde etme hakkının olması,
- Grup'un tanımlanan varlığın kullanımını yönetme hakkının olması. Grup, varlığın kullanımını yönetme hakkına aşağıdaki durumlardan herhangi birinin varlığı halinde sahip olmaktadır:
- a) Grup'un, kullanım süresi boyunca varlığın nasıl ve hangi amaçla kullanılacağını yönetme ve değiştirebilme hakkına sahip olması veya
- b) Varlığın nasıl ve hangi amaçla kullanılacağına ilişkin kararların önceden belirlenmiş olması:
- i. Grup'un, kullanım süresi boyunca varlığı işletme (veya varlığı kendi belirlediği şekilde işletmeleri için başkalarını yönlendirmesi) hakkına sahip olması ve tedarikçinin bu işletme talimatlarını değiştirme hakkının bulunmaması veya
- ii. Grup'un, kullanım süresi boyunca varlığın nasıl ve ne amaçla kullanılacağını önceden belirleyecek şekilde varlığı (ya da varlığın belirli özelliklerini) tasarlamış olması.
Grup, yukarıda yer alan söz konusu değerlendirmeler sonrasında, kiralamanın fiilen başladığı tarihte finansal tablolarına bir kullanım hakkı varlığı ve bir kira yükümlülüğü yansıtır.
Kullanım hakkı varlığı
Grup, kiralamanın fiilen başladığı tarihte kullanım hakkı varlığını maliyeti üzerinden ölçer. Kullanım hakkı varlığının maliyeti aşağıdakileri içerir:
- a) Kira yükümlülüğünün ilk ölçüm tutarı,
- b) Kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya öncesinde yapılan tüm kira ödemelerinden alınan tüm kiralama teşviklerinin düşülmesiyle elde edilen tutar,
- c) Grup tarafından katlanılan başlangıçtaki tüm doğrudan maliyetler ve
- d) Dayanak varlığın, kiralamanın hüküm ve koşullarının gerektirdiği duruma getirilmesi için restore edilmesiyle ilgili olarak Grup tarafından katlanılan maliyetler (stok üretimi için katlanılan maliyetler hariç).
Grup maliyet yöntemini uygularken, kullanım hakkı varlığını:
- a) Birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklüğü zararları düşülmüş ve
- b) Kira yükümlülüğünün yeniden ölçümüne göre düzeltilmiş maliyeti üzerinden ölçer.
Grup, kullanım hakkı varlığını amortismana tabi tutarken TMS 16 Maddi Duran Varlıklar Standardında yer alan amortisman hükümlerini uygular.
Kullanım hakkı varlığının değer düşüklüğüne uğramış olup olmadığını belirlemek ve belirlenen herhangi bir değer düşüklüğü zararını muhasebeleştirmek için TMS 36 Varlıklarda Değer Düşüklüğü Standardı uygulanır.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Kira yükümlülüğü
Kiralamanın fiilen başladığı tarihte, Grup kira yükümlülüğünü o tarihte gerçekleşmemiş olan kira ödemelerinin bugünkü değeri üzerinden ölçer. Kira ödemeleri, kiralamadaki zımnî faiz oranının kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda, bu oran kullanılarak; zımnî faiz oranın kolaylıkla belirlenememesi durumunda ise kiracının alternatif borçlanma faiz oranı (kontrat tarihindeki yeni borçlanma faiz oranı) kullanılarak iskonto edilir.
Grup'un kira yükümlülüğünün ölçümüne dâhil olan ve kiralamanın fiilen başladığı tarihte gerçekleşmemiş olan kira ödemeleri aşağıdakilerden oluşur:
- a) Sabit ödemelerden her türlü kiralama teşvik alacaklarının düşülmesiyle elde edilen tutar,
- b) Bir endeks ya da orana bağlı olan, ilk ölçümü kiralamanın fiilen başladığı tarihte bir endeks veya oran kullanılarak yapılan kira ödemeleri,
- c) Kiralama süresinin kiracının kiralamayı sonlandırmak için bir opsiyon kullanacağını göstermesi durumunda, kiralamanın sonlandırılmasına ilişkin ceza ödemeleri.
Kiralamanın fiilen başladığı tarihten sonra Grup, kira yükümlülüğünü aşağıdaki şekilde ölçer:
- a) Defter değerini, kira yükümlülüğündeki faizi yansıtacak şekilde artırır,
- b) Defter değerini, yapılmış olan kira ödemelerini yansıtacak şekilde azaltır ve
- c) Defter değerini, varsa yeniden değerlendirmeleri ve yeniden yapılandırmaları yansıtacak şekilde yeniden ölçer. Grup, kira yükümlülüğünün yeniden ölçüm tutarını, kullanım hakkı varlığında düzeltme olarak finansal tablolarına yansıtır.
Uzatma ve erken sonlandırma opsiyonları
Kiralama yükümlülüğü, sözleşmelerdeki uzatma ve erken sonlandırma opsiyonları dikkate alınarak belirlenmektedir. Sözleşmelerde yer alan uzatma ve erken sonlandırma opsiyonlarının büyük kısmı Grup ve kiralayan tarafından müştereken uygulanabilir opsiyonlardan oluşmaktadır. Grup kiralama süresini, söz konusu uzatma ve erken sonlandırma opsiyonları ilgili sözleşmeye göre Grup'un inisiyatifindeyse ve opsiyonların kullanımı makul derecede kesinse kiralama süresine dâhil ederek belirlemektedir. Eğer şartlarda önemli bir değişiklik olursa yapılan değerlendirme Grup tarafından gözden geçirilmektedir.
Değişken kira ödemeleri
Grup'un kiralama sözleşmelerinin bir kısmından kaynaklanan kira ödemeleri değişken kira ödemelerinden oluşmaktadır. TFRS 16 standardı kapsamında yer almayan söz konusu değişken kira ödemeleri, ilgili dönemde gelir tablosuna kira gideri olarak kaydedilmektedir.
Kolaylaştırıcı uygulamalar
Kiralama süresi 12 ay ve daha kısa olan kısa vadeli kiralama sözleşmeleri ile Grup tarafından düşük değerli olarak belirlenen bilgi teknolojileri ekipman kiralamalarına (ağırlıklı olarak yazıcı, dizüstü bilgisayar, mobil telefon vb.) ilişkin sözleşmeler, TFRS 16 Kiralamalar Standardının tanıdığı istisna kapsamında değerlendirilmiş olup, bu sözleşmelere ilişkin ödemeler oluştukları dönemde gider olarak muhasebeleştirilmeye devam edilmektedir.
Grup - kiralayan olarak
Grup'un kiralayan olarak kiralamalarının tamamı faaliyet kiralamasıdır. Faaliyet kiralamalarında, kiralanan varlıklar, konsolide bilançoda yatırım amaçlı gayrimenkuller, maddi duran varlıklar veya diğer dönen varlıklar altında sınıflandırılır ve elde edilen kira gelirleri kiralama dönemi süresince, eşit tutarlarda konsolide gelir tablosuna yansıtılır. Kira gelirleri kira dönemi boyunca doğrusal yöntem ile konsolide gelir tablosuna yansıtılmaktadır.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.4.18 İşletme birleşmeleri ve şerefiye
İşletme birleşmeleri, TFRS 3, "İşletme Birleşmeleri" standardı kapsamında satın alma yöntemi ile muhasebeleştirilir. Satın alma bedeli ile satın alınan işletmenin (i) TFRS 3 hükümlerine göre alım tarihinde düzenlenen bilançosundaki net tanımlanabilir varlıkların ve şarta bağlı yükümlülüklerin değeri, (ii) kontrol gücü olmayan payların değeri ve (iii) daha önceden elde bulunan paylarının gerçeğe uygun değeri arasındaki fark, şerefiye olarak muhasebeleştirilir. Bu farkın negatif olması durumunda şerefiye oluşmaz, aradaki fark pazarlıklı satın alımdan kaynaklanan kazanç olarak "Yatırım faaliyetlerinden gelirler" hesabında muhasebeleştirilir.
Bu yöntemde, satın alma bedeli, alım tarihinde verilen nakit veya diğer varlıkların, çıkarılan sermaye araçlarının, veya üstlenilen yükümlülüklerinin gerçeğe uygun değerlerinden ölçülür. İşletme birleşmesi sözleşmesi, gelecekte ortaya çıkacak olaylara bağlı olarak satın alma bedelinin düzeltilebileceğini öngören hükümler içerirse; bu düzeltmenin muhtemel olması ve değerinin tespit edilebilmesi durumunda, birleşme tarihinde satın alma bedeline bu düzeltme dâhil edilir. Satın alma işlemine ilişkin maliyetler oluştukları dönemde giderleştirilir.
Satın alınan işletmenin, satın alma tarihi itibariyle ve TFRS 3 hükümleri uyarınca oluşturulan bilançosunda, satın alınan işletmeye ait tanımlanabilir varlıklar, yükümlülükler ve şarta bağlı yükümlülükler gerçeğe uygun değerlerinden ölçülür.
İşletme birleşmesi sırasında oluşan şerefiye amortismana tabi tutulmaz, bunun yerine yılda bir kez (31 Aralık tarihi itibariyle) veya şartların değer düşüklüğünü işaret ettiği durumlarda daha sık aralıklarla değer düşüklüğü testine tabi tutulur. Şerefiye üzerinden hesaplanan değer düşüklüğü zararları takip eden dönemlerde söz konusu değer düşüklüğünün ortadan kalkması durumunda dahi gelir tablosu ile ilişkilendirilmez. Şerefiye, değer düşüklüğü testi sırasında nakit üreten birimler ile ilişkilendirilir.
Grup tarafından kontrol edilen işletmeler arasında gerçekleşen yasal birleşmeler TFRS 3 kapsamında değerlendirilmemektedir. Dolayısıyla bu tip işlemlerde şerefiye muhasebeleştirilmemektedir.
Ortak kontrol altında gerçekleşen işletme birleşmelerinin muhasebeleştirilmesinde ise işletme birleşmesine konu olan varlık ve yükümlükler kayıtlı değerleri ile konsolide finansal tablolara alınmıştır. Gelir tabloları ise işletme birleşmesinin gerçekleştiği mali yılın başlangıcından itibaren konsolide edilmiştir. Önceki dönem finansal tabloları da karşılaştırılabilirlik amacıyla aynı şekilde yeniden düzenlenmiştir. Bu işlemler sonucunda herhangi bir şerefiye veya negatif şerefiye hesaplanmamıştır. İştirak tutarı ile satın alınan şirketin sermayesindeki payı nispetindeki tutarın netleştirmesi sonucu oluşan fark doğrudan özkaynaklar içerisinde "ortak kontrol altındaki işletme birleşmeleri etkisi" olarak "Geçmiş yıllar karları" kalemi altında muhasebeleştirilmiştir.
Kontrol gücü olmayan paylarla yapılan kısmi hisse alış - satış işlemleri
Grup, kontrol gücü olmayan paylarla gerçekleştirdiği hali hazırda kontrol etmekte olduğu ortaklıklara ait hisselerin alış ve satış işlemlerini Grup'un özkaynak sahipleri arasındaki işlemler olarak değerlendirmektedir. Buna bağlı olarak, kontrol gücü olmayan paylardan ilave hisse alış işlemlerinde, elde etme maliyeti ile ortaklığın satın alınan payı nispetindeki net varlıklarının kayıtlı değeri arasındaki fark özkaynaklar içerisinde muhasebeleştirilir. Kontrol gücü olmayan paylara hisse satış işlemlerinde ise, satış bedeli ile ortaklığın satılan payı nispetindeki net varlıklarının kayıtlı değeri arasındaki fark sonucu oluşan kayıp veya kazançlar da özkaynaklar içerisinde muhasebeleştirilir.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.4.19 Kurum kazancı üzerinden hesaplanan vergiler
Vergiler, cari dönem vergi yükümlülüğünü ve ertelenmiş vergi yükümlülüklerini içermektedir. Grup'un bilanço tarihi itibariyle dönem sonuçlarına dayanılarak tahmin edilen cari yıl vergi yükümlülüğü için karşılık ayrılmaktadır.
Ertelenmiş vergi, yükümlülük yöntemi kullanılarak, varlık ve yükümlülüklerin finansal tablolarda yer alan kayıtlı değerleri ile vergi değerleri arasındaki geçici farklar üzerinden hesaplanır. Ertelenmiş vergi hesaplanmasında yürürlükteki vergi mevzuatı uyarınca bilanço tarihi itibariyle yasalaşmış vergi oranları kullanılır.
Ertelenmiş vergi yükümlülükleri vergilendirilebilir geçici farkların tümü için muhasebeleştirilirken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları (kullanılmayan teşvik tutarları ile geçmiş dönemlere ilişkin taşınan mali zararlar dahil), gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle bu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla muhasebeleştirilmektedir.
Ana ortaklık Koç Holding'in Bağlı Ortaklıkları'ndaki paylarından kaynaklanan bütün indirilebilir geçici farklar için yalnız ve yalnız aşağıdaki durumlarla sınırlı olarak ve her iki durumun da muhtemel olması halinde ertelenmiş vergi varlığı muhasebeleştirilir:
- Geçici farklar öngörülebilir bir gelecekteki süre içinde tersine dönecektir ve
- Geçici farkların kullanılmasına yeter tutarlarda vergilendirilebilir gelir olacaktır.
Ana ortaklık Koç Holding'in Bağlı Ortaklıkları'ndaki payları ile ilgili tüm vergilendirilebilir geçici farklar için, aşağıdaki her iki koşulun da mevcut olduğu durumlar hariç, ertelenmiş vergi yükümlülüğü muhasebeleştirilir:
- Ana ortaklık olarak işletme geçici farkların tersine dönme zamanlarını kontrol edebilmektedir ve
- Büyük bir ihtimalle geçici fark öngörülebilen bir gelecekteki süre içinde tersine dönmeyecektir.
Yatırım indirimi istisnası kapsamında indirimli kurumlar vergisi ödemesine imkan sağlayan devlet teşvikleri TMS 12, "Gelir Vergileri" standardı kapsamında değerlendirilerek; hak kazanılan vergi avantajı tutarı üzerinden, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle bu avantajdan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla, ertelenmiş vergi varlığı muhasebeleştirilmektedir.
Doğrudan özkaynaklarda muhasebeleştirilen işlemlerle ilgili vergi etkileri özkaynaklara yansıtılır.
Aynı ülkenin vergi mevzuatına tabi olmak ve aynı vergi mükellefi işletmeye ait olmak şartıyla cari vergi varlıklarının cari vergi yükümlülüklerinden mahsup edilmesi konusunda yasal olarak uygulanabilir bir hakkın bulunması durumunda ertelenmiş vergi varlıkları ve ertelenmiş vergi yükümlülükleri, karşılıklı olarak birbirinden mahsup edilir.
2.4.20 Finansal borçlar
Finansal borçlar, ilk muhasebeleştirilmesi sırasında gerçeğe uygun değerinden ölçülür. Söz konusu finansal borçların yüklenimi ile doğrudan ilişkilendirilebilen işlem maliyetleri de söz konusu gerçeğe uygun değere ilave edilir. Finansal borçlar müteakip dönemlerde etkin faiz yöntemiyle hesaplanan itfa edilmiş maliyetinden ölçülürler. Finansal borçlar sözleşmede belirtilen yükümlülük yerine getirildiğinde, iptal edildiğinde veya zaman aşımına uğradığında bilançodan çıkarılır. Bir finansal borcun koşulları yeniden görüşüldüğünde veya başka bir tarafa transfer edildiğinde, finansal borcun taşınan değeri ile transfer edilen nakit dışı varlık ve yükümlülükler dahil ödenen tutar arasındaki fark kar veya zarar olarak gelir tablosunda muhasebeleştirilir.
2.4.21 Ticari borçlar
Ticari borçlar, olağan faaliyetler içerisinde tedarikçilerden sağlanan mal ve hizmetlere ilişkin yapılması gereken ödemeleri ifade etmektedir. Ticari borçlar, ilk olarak gerçeğe uygun değerinden ve müteakip dönemlerde etkin faiz yöntemiyle hesaplanan itfa edilmiş maliyetinden ölçülürler.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.4.22 Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin karşılıklar
a) Kıdem tazminatı karşılığı
Kıdem tazminatı karşılığı, Grup çalışanlarının İş Kanunu uyarınca emekliye ayrılmasından doğacak gelecekteki olası yükümlülüklerin tahmini toplam karşılığının bilanço tarihindeki indirgenmiş değerini ifade eder.
TMS 19, "Çalışanlara Sağlanan Faydalar" standardı, kıdem tazminatı karşılığının hesaplanması kapsamında, aktüeryal varsayımlar (net iskonto oranı, emekli olma olasılığına ilişkin kullanılan devir hızı oranı vb.) yapılmasını gerektirmektedir. Aktüeryal varsayımlar ile gerçekleşen arasındaki fark düzeltmeleri ve aktüeryal varsayımlardaki değişikliklerin etkileri, aktüeryal kazanç / kayıpları oluşturmaktadır. Söz konusu aktüeryal kazanç / kayıplar diğer kapsamlı gelir altında muhasebeleştirilmektedir.
b) Emeklilik hakları
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Yapı Kredi Bankası çalışanları, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun geçici 20. maddesine göre kurulmuş olan Yapı ve Kredi Bankası Anonim Şirketi Mensupları Yardım ve Emekli Sandığı'nın ("Sandık") üyesidir. Sandık'ın teknik finansal tabloları Sigorta Murakabe Kanunu'nun 38. maddesi ve bu maddeye istinaden çıkarılan "Aktüerler Yönetmeliği" hükümlerine göre aktüerler siciline kayıtlı bir aktüer tarafından denetlenmektedir.
1 Kasım 2005 tarih 25983 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Bankacılık Kanunu'nun geçici 23. maddesinin birinci fıkrası, banka sandıklarının Bankacılık Kanunu'nun yayımı tarihinden itibaren 3 yıl içinde SGK'ya devredilmesini hükmetmekte ve bu devrin esaslarını düzenlemekteydi. Devre ilişkin söz konusu kanun maddesi, Anayasa Mahkemesi tarafından, 31 Mart 2007 tarih ve 26479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 22 Mart 2007 tarih ve E. 2005/39, K. 2007/33 sayılı karar ile iptal edilerek, yürürlüğü kararın yayım tarihinden itibaren durdurulmuştur.
Anayasa Mahkemesi'nin söz konusu maddenin iptaline ilişkin gerekçeli kararı, 15 Aralık 2007 tarih ve 26731 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanmıştır. Gerekçeli kararın yayımlanmasını takiben, Türkiye Büyük Millet Meclisi ("TBMM"), banka sandıkları iştirakçilerinin SGK'ya devredilmesine yönelik yeni yasal düzenlemeler üzerinde çalışmaya başlamış ve 17 Nisan 2008 tarihinde, 5754 sayılı "Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un ("Yeni Kanun") devre ilişkin esasları düzenleyen ilgili maddeleri, TBMM Genel Kurulu tarafından kabul edilmiştir. Yeni Kanun 8 Mayıs 2008 tarih ve 26870 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yeni Kanun ile banka sandıklarının herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ilgili maddenin yayımı tarihinden itibaren üç yıl içinde SGK'ya devredilmesi, üç yıllık devir süresinin Bakanlar Kurulu kararı ile en fazla iki yıl uzatılabileceği hüküm altına alınmıştır. Bakanlar Kurulu'nun 9 Nisan 2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2011/1559 sayılı kararı ile sandıkların Sosyal Güvenlik Kurumu'na devredilmesine ilişkin süre 2 yıl uzatılmıştır. 8 Mart 2012 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 6283 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile yukarıda belirtilen 2 yıllık uzatım süresi, 4 yıla çıkartılması yönündeki yetki, Bakanlar Kurulu'na verilmiştir. Bakanlar Kurulu'nun 24 Şubat 2014 tarihli kararına istinaden; devir tarihi olarak Mayıs 2015 tarihi belirlenmiştir. 23 Nisan 2015 tarih ve 29335 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6645 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 5510 sayılı Kanun'un geçici 20. maddesinin birinci fıkrasında yapılan son değişiklik sonucunda; devir tarihini belirlemeye Bakanlar Kurulu, 9 Temmuz 2018 tarih 30473 sayılı mükerrer Resmi Gazete'de ise devir tarihini belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkili kılınmıştır.
SGK, Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, BDDK, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ("TMSF"), her sandık için ayrı ayrı olmak üzere hesabı yapılan Sandık'ı temsilen bir ve Sandık iştirakçilerini temsilen bir üyenin katılımıyla oluşturulacak komisyonca; her bir sandık için sandıktan ayrılan iştirakçiler de dahil olmak üzere, devir tarihi itibariyle devredilen kişilerle ilgili olarak, sandıkların Kanun kapsamındaki sigorta kolları itibariyle gelir ve giderleri ile sandıklarca ödenen aylık ve gelirlerin SGK düzenlemeleri çerçevesindeki aylık ve gelirlerin üzerinde olması halinde, aynı zamanda da SGK düzenlemelerinden az olmamak kaydıyla söz konusu farklar da dikkate alınarak %9,8 oranındaki teknik faiz oranı kullanılarak yükümlülüğün peşin değerinin hesaplanacağı kanun tarafından hüküm altına alınmaktadır.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Yeni Kanun uyarınca Sandık iştirakçileri ile aylık ve/veya gelir bağlanmış olanlar ve bunların hak sahiplerinin SGK'ya devrinden sonra bu kişilerin tabi oldukları vakıf senedinde bulunmasına rağmen karşılanmayan diğer sosyal hakları ve ödemeleri, sandıklar ve sandık iştirakçilerini istihdam eden kuruluşlarca karşılanmaya devam edilecektir.
Yapı Kredi Bankası, Yeni Kanun'da belirlenen oranları dikkate alarak aktüerler siciline kayıtlı bir aktüerin hazırladığı rapor ile tespit edilen teknik açık için karşılık ayırmıştır.
c) Tanımlanmış katkı planları
Grup çalışanları adına sosyal güvenlik kurumlarına belirlenmiş tutarlarda katkı payı ödemek zorundadır. Grup'un ödemekte olduğu katkı payı dışında, yapmak zorunda olduğu başka bir ödeme mecburiyeti yoktur. Bu primler tahakkuk ettikleri dönemde personel giderlerine yansıtılmaktadır.
d) İzin hakları
Kullanılmamış izin haklarından doğan yükümlülükler, hak kazanıldıkları dönemlerde tahakkuk edilir.
2.4.23 Karşılıklar, şarta bağlı varlık ve yükümlülükler
Karşılıklar, Grup'un bilanço tarihi itibariyle mevcut bulunan ve geçmişten kaynaklanan yasal veya yapısal bir yükümlülüğün bulunması, yükümlülüğü yerine getirmek için ekonomik fayda sağlayan kaynakların çıkışının gerçekleşme olasılığının olması ve yükümlülük tutarı konusunda güvenilir bir tahminin yapılabildiği durumlarda muhasebeleştirilmektedir.
Paranın zaman değeri etkisinin önemli olduğu durumlarda, karşılık tutarı, yükümlülüğün yerine getirilmesi için gerekli olması beklenen giderlerin bugünkü değeri olarak belirlenir. Karşılıkların bugünkü değerlerine indirgenmesinde kullanılacak iskonto oranının belirlenmesinde, ilgili piyasalarda oluşan faiz oranı ile söz konusu yükümlülükle ilgili risk dikkate alınır. Söz konusu iskonto oranı vergi öncesi olarak belirlenir ve gelecekteki nakit akışlarının tahmini ile ilgili riski içermez.
Geçmiş olaylardan kaynaklanan ve mevcudiyeti işletmenin tam olarak kontrolünde bulunmayan gelecekteki bir veya daha fazla kesin olmayan olayın gerçekleşip gerçekleşmemesi ile teyit edilebilmesi mümkün yükümlülükler ve varlıklar konsolide finansal tablolara dahil edilmemekte ve şarta bağlı yükümlülükler ve varlıklar olarak değerlendirilmektedir.
2.4.24 Hasılat
Hasılat, aşağıda yer alan beş aşamalı model kapsamında konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirmektedir.
- Müşteriler ile yapılan sözleşmelerin tanımlanması,
- Sözleşmelerdeki edim yükümlülüklerinin tanımlanması,
- Sözleşmelerdeki işlem bedelinin belirlenmesi,
- İşlem bedelinin edim yükümlülüklerine dağıtılması,
- Hasılatın muhasebeleştirilmesi.
Grup, müşterilerle yapılan her bir sözleşmede taahhüt ettiği mal veya hizmetleri değerlendirerek, söz konusu mal veya hizmetleri devretmeye yönelik verdiği her bir taahhüdü ayrı bir edim yükümlülüğü olarak belirlemektedir.
Her bir edim yükümlülüğü için, edim yükümlülüğünün zamana yayılı olarak mı yoksa belirli bir anda mı yerine getirileceği sözleşme başlangıcında belirlenir. Grup, bir mal veya hizmetin kontrolünü zamanla devreder ve dolayısıyla ilgili satışlara ilişkin edim yükümlülüklerini zamana yayılı olarak yerine getirirse, söz konusu edim yükümlülüklerinin tamamen yerine getirilmesine yönelik ilerlemeyi ölçerek hasılatı zamana yayılı olarak konsolide finansal tablolara alır.
Grup, taahhüt edilmiş bir mal veya hizmeti müşterisine devrederek edim yükümlülüğünü yerine getirdiğinde veya getirdikçe, bu edim yükümlülüğüne tekabül eden işlem bedelini hasılat olarak konsolide finansal tablolarına kaydeder. Mal veya hizmetlerin kontrolü müşterilerin eline geçtiğinde (veya geçtikçe) mal veya hizmet devredilmiş olur.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Grup, satışı yapılan mal veya hizmetin kontrolünün müşteriye devrini değerlendirirken,
- a) Grup'un mal veya hizmete ilişkin tahsil hakkına sahipliği,
- b) Müşterinin mal veya hizmetin yasal mülkiyetine sahipliği,
- c) Mal veya hizmetin zilyetliğinin devri,
- d) Müşterinin mal veya hizmetin mülkiyetine sahip olmaktan doğan önemli risk ve getirilere sahipliği,
- e) Müşterinin mal veya hizmeti kabul etmesi koşullarını dikkate alır.
Grup, sözleşmenin başlangıcında, müşteriye taahhüt ettiği mal veya hizmetin devir tarihi ile müşterinin bu mal veya hizmetin bedelini ödediği tarih arasında geçen sürenin bir yıl veya daha az olacağını öngörmesi durumunda, taahhüt edilen bedelde önemli bir finansman bileşeninin etkisi için düzeltme yapmamaktadır. Diğer taraftan, hasılatın içerisinde önemli bir finansman unsuru bulunması durumunda, hasılat değeri gelecekte oluşacak tahsilatların, finansman unsuru içerisinde yer alan faiz oranı ile indirgenmesi ile tespit edilir. Fark, tahakkuk esasına göre esas faaliyetlerden diğer gelirler olarak ilgili dönemlere kaydedilir.
Finans sektörü:
Faiz gelir ve giderleri, etkin faiz oranı yöntemi uygulanarak tahakkuk esasına göre dönemsel olarak muhasebeleştirilmektedir. Faiz gelirleri yönetimin müşterilere verilen kredi ve avansların geri ödenemeyeceği kararına vardıkları andan itibaren durdurulur ve o tarihe kadar kaydedilmiş olan reeskont tutarları iptal edilerek tahsilat gerçekleşene kadar gelir olarak kaydedilmez. Sözleşmeler yoluyla sağlanan ya da üçüncü bir gerçek veya tüzel kişi için varlık alımı veya satımı gibi işlemlere ilişkin hizmetler yoluyla sağlanan ücret ve komisyon gelirleri, niteliğine göre hizmetin verilmesi süresince veya işlemin tamamlandığı dönemde gelir olarak kaydedilmektedir. Bunlar dışında kalan hizmet gelirleri, tahsil edildikleri dönemde gelir kaydedilmektedir.
2.4.25 Netleştirme/Mahsup
Finansal varlık ve yükümlülükler, netleştirmeye yönelik yasal bir hakka ve yaptırım gücüne sahip olunması ve söz konusu varlık ve yükümlülükleri net bazda tahsil etme/ödeme veya eş zamanlı sonuçlandırma niyetinin olması durumunda bilançoda netleştirilerek gösterilmektedir.
2.4.26 Temettüler
Grup, temettü gelirlerini ilgili temettüyü alma hakkı oluştuğu tarihte, konsolide finansal tablolara yansıtmaktadır. Temettü borçları kar dağıtımının bir unsuru olarak genel kurul onayı sonrasında yükümlülük olarak konsolide finansal tablolara yansıtılır.
2.4.27 Araştırma ve geliştirme giderleri
Araştırma giderleri gerçekleştiğinde gider kaydedilmektedir. Yeni ürünlerin geliştirilmesi veya geliştirilen ürünlerin testi ve dizaynı ile ilgili proje maliyetleri, projenin ticari ve teknolojik bakımdan başarılı bir şekilde uygulanabilir olması ve maliyetlerin güvenilir olarak tespit edilebilmesi halinde maddi olmayan duran varlık olarak değerlendirilirler. Diğer geliştirme giderleri gerçekleştiğinde gider olarak kaydedilmektedir. Önceki dönemde gider kaydedilen geliştirme giderleri sonraki dönemde aktifleştirilemez. Aktifleştirilen geliştirme giderleri, ürünün ticari üretiminin başlaması ile 2-10 yıl içinde, doğrusal amortisman yöntemi uygulanarak itfa edilmektedir.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.4.28 Garanti giderleri karşılığı
Garanti giderleri karşılığı, şirketlerin üretim ve satışını gerçekleştirdikleri mallar için yaptıkları tamir bakım masrafları, yetkili servislerin garanti kapsamında müşteriden bedel almaksızın yaptıkları işçilik ve malzeme giderleri, şirketlerce üstlenilen ilk bakım giderleri ile hasılatı cari yıla gelir olarak kaydedilen ürünlere ilişkin müteakip yıllarda söz konusu olabilecek geri dönüş ve tamir seviyelerinin geçmiş verilerden kaynaklanan tahminleri sonucu kaydedilir.
2.4.29 Devlet teşvik ve yardımları
Devlet teşvikleri ile birlikte yatırım, araştırma ve geliştirme teşvikleri; Grup'un teşvik talepleri onaylandığı zaman tahakkuk esasına göre gerçeğe uygun değerleriyle muhasebeleştirilir. Söz konusu devlet teşvikleri, bilançoda ertelenmiş gelir olarak gösterilir ve varlığın tahmini faydalı ömrü boyunca doğrusal olarak konsolide gelir tablosuyla ilişkilendirilir. Yatırım teşvikleri kapsamında indirimli kurumlar vergisi uygulamasına imkan sağlayan devlet teşvikleri TMS 12, "Gelir Vergileri" standardı kapsamında değerlendirilmektedir (Not 2.4.19).
2.4.30 Borçlanma maliyetleri
Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen özellikli varlıklar (amaçlandığı şekilde kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi uzun bir süreyi gerektiren varlığı ifade eder) söz konusu olduğunda, ilgili varlığın satın alınması, inşası veya üretimi ile doğrudan ilişki kurulabilen borçlanma maliyetleri, ilgili varlık kullanıma veya satışa hazır hale getirilene kadar maliyetinin bir unsuru olarak aktifleştirilir. Bu kapsamda olmayan borçlanma maliyetleri ise oluştukları dönemde giderleştirilir.
Devam eden yatırımlarla ilişkilendirilebilen kredilerin finansman maliyetleri (faiz giderleri ve TL benchmark faiz ile yabancı para kredilere ilişkin kredi faizi arasındaki fark nispetindeki kur farkı giderleri), yatırımlar tamamlanıncaya kadar aktifleştirilmektedir.
2.4.31 Türev araçlar ve riskten korunma amaçlı araçlar
Türev araçlar ilk olarak sözleşme tarihindeki gerçeğe uygun değerini yansıtan elde etme maliyeti üzerinden kayda alınmakta ve kayda alınmalarını izleyen dönemlerde gerçeğe uygun değer ile değerlenmektedir. Grup'un türev araçlarını ağırlıklı olarak vadeli döviz alım-satım sözleşmeleri ile yabancı para ve faiz oranı swap işlemleri oluşturmaktadır. Söz konusu türev araçlar ekonomik olarak Grup için risklere karşı etkin bir koruma sağlamakla birlikte, risk muhasebesi yönünden gerekli koşulları taşımadıkları durumlarda konsolide finansal tablolarda alımsatım amaçlı türev araçlar olarak muhasebeleştirilmekte ve bunlara ilişkin gerçeğe uygun değer değişiklikleri gelir tablosunda yansıtılmaktadır.
Grup'un finansal riskten korunma muhasebesi koşullarını yerine getiren finansal riskten korunma işlemleri ise aşağıda açıklandığı şekilde muhasebeleştirilmektedir:
Gerçeğe uygun değer riskinden korunma işlemleri
Gerçeğe uygun değere yönelik riskten korunma olarak belirlenen türev işlemlerin gerçeğe uygun değer değişiklikleri riskten korunan varlık veya yükümlülüğün korunan riske ilişkin gerçeğe uygun değerindeki değişiklikleri ile birlikte gelir tablosuna kaydedilir. Riskten korunan varlık veya yükümlülüğün gerçeğe uygun değerindeki değişiklik, riskten korunma muhasebesinin etkin olduğu dönem boyunca, ilgili varlık veya yükümlülük ile birlikte gösterilir. Riskten korunmanın, riskten korunma muhasebesi şartlarını artık yerine getirmediği durumlarda, etkin faiz oranı yöntemi kullanılan riskten korunan kalemin taşınan değerine yapılan düzeltmeler vadeye kalan süre içerisinde etkin faiz oranı yöntemiyle iskonto edilerek gelir tablosuna yansıtılır.
Nakit akış riskinden korunma işlemleri
Grup, türev sözleşmesi yapıldığı tarihte, kayıtlı bir varlığın veya yükümlülüğün veya belirli bir riskle ilişkisi kurulabilen ve gerçekleşmesi muhtemel olan işlemlerin nakit akışlarında belirli bir riskten kaynaklanan ve kar/zararı etkileyebilecek değişmelere karşı korunmayı sağlayan işlemleri nakit akış riskinden korunma olarak belirlemektedir.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Grup, etkin olarak nitelendirilen nakit akış finansal riskten korunma işlemlerine ilişkin kazanç ve kayıplarını özkaynaklarda "nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gelir/(gider)" olarak göstermektedir. Finansal riskten korunan taahhüdün veya gelecekteki muhtemel işlemin bir varlık veya yükümlülük haline gelmesi durumunda özkaynak kalemleri arasında izlenen bu işlemlerle ilgili kazanç ya da kayıplar bu kalemlerden alınarak söz konusu varlık veya yükümlülüğün elde etme maliyetine veya defter değerine dahil edilmektedir. Aksi durumda, özkaynak kalemleri altında muhasebeleştirilmiş tutarlar, finansal riskten korunan gelecekteki muhtemel işlemin konsolide gelir tablosunu etkilediği dönemde konsolide gelir tablosuna transfer edilerek kar veya zarar olarak yansıtılır.
Gelecekte gerçekleşmesi muhtemel işlemin, gerçekleşmesi artık beklenmiyorsa, önceden özkaynaklar altında muhasebeleştirilen birikmiş kazanç ve kayıplar gelir tablosuna transfer edilir. Finansal riskten korunma aracının, yerine belgelenmiş finansal riskten korunma stratejisine uygun olarak başka bir araç tanımlanmadan veya uzatılmadan, vadesinin dolması, satılması, sona erdirilmesi veya kullanılması veya finansal riskten korunma tanımının iptal edilmesi durumunda, önceden diğer kapsamlı gelir altında muhasebeleştirilmiş kazanç ve kayıplar, kesin taahhüt veya tahmini işlem gelir tablosunu etkileyene kadar özkaynaklar altında sınıflandırılmaya devam eder.
Yurt dışındaki net yatırımlara ilişkin finansal riskten korunma işlemleri
Yabancı ülkelerde faaliyet gösteren bağlı ortaklıklar ve iş ortaklıklarında bulunan net yatırımlara ilişkin finansal riskten korunma aracından kaynaklanan kazanç veya kaybın etkin olduğu tespit edilen kısmı doğrudan özkaynaklarda, etkin olmayan kısmı ise gelir tablosunda muhasebeleştirilir.
İlgili finansal riskten korunma işleminin etkin olan kısmıyla ilgili olan ve doğrudan özkaynaklarda muhasebeleştirilmiş bulunan finansal riskten korunma aracına ilişkin kazanç ya da kayıp, yurt dışındaki işletmenin elden çıkarılması sırasında kar veya zararda muhasebeleştirilir.
2.4.32 Pay başına kazanç
Konsolide gelir tablosunda belirtilen pay başına kazanç, ana ortaklığa ait konsolide net karın ilgili dönem içinde mevcut payların ağırlıklı ortalama adedine bölünmesi ile tespit edilir.
Türkiye'deki şirketler mevcut hissedarlara birikmiş karlardan ve özsermaye enflasyon düzeltme farkları hesabından payları oranında pay dağıtarak ("bedelsiz paylar") sermayelerini arttırabilir. Pay başına kazanç hesaplanırken, bu bedelsiz pay ihracı çıkarılmış paylar olarak sayılır. Dolayısıyla pay başına kar hesaplamasında kullanılan ağırlıklı pay adedi ortalaması, payların bedelsiz olarak çıkarılmasını geriye dönük olarak bir önceki raporlama döneminin başından itibaren uygulamak suretiyle elde edilir.
2.4.33 Bilanço tarihinden sonraki olaylar
Grup, bilanço tarihinden sonra düzeltme gerektiren olayların ortaya çıkması durumunda, konsolide finansal tablolara alınan tutarları bu yeni duruma uygun şekilde düzeltir. Bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan düzeltme gerektirmeyen hususlar, finansal tablo kullanıcılarının ekonomik kararlarını etkileyen hususlar olmaları halinde konsolide finansal tablo dipnotlarında açıklanır.
2.4.34 Nakit akış tablosu
Nakit akış tablosunda, döneme ilişkin nakit akış tabloları işletme, yatırım ve finansman faaliyetlerine dayalı bir biçimde sınıflandırılarak raporlanır.
İşletme faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışları Grup'un faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışlarını gösterir.
Yatırım faaliyetleri ile ilgili nakit akışları, Grup'un yatırım faaliyetlerinde (sabit yatırımlar ve finansal yatırımlar) kullandığı ve elde ettiği nakit akışlarını gösterir.
Finansman faaliyetlerine ilişkin nakit akışları, Grup'un finansman faaliyetlerinde kullandığı kaynakları ve bu kaynakların geri ödemelerini gösterir.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.5 Önemli Muhasebe Değerlendirme, Tahmin ve Varsayımları
Konsolide finansal tabloların hazırlanması, bilanço tarihi itibariyle raporlanan varlık ve yükümlülüklerin tutarlarını, şarta bağlı varlık ve yükümlülüklerin açıklanmasını ve hesap dönemi boyunca raporlanan gelir ve giderlerin tutarlarını etkileyebilecek tahmin ve varsayımların kullanılmasını gerektirmektedir. Muhasebe değerlendirme, tahmin ve varsayımları, geçmiş tecrübe, diğer faktörler ile o günün koşullarıyla gelecekteki olaylar hakkında makul beklentiler dikkate alınarak sürekli olarak değerlendirilir. Bu tahmin ve varsayımlar, yönetimlerin mevcut olaylar ve işlemlere ilişkin en iyi bilgilerine dayanmasına rağmen, fiili sonuçlar, varsayımlarından farklılık gösterebilir.
Sınırsız ömürlü maddi olmayan duran varlıklar değer düşüklüğü testleri
Not 2.4'te yer alan muhasebe politikalarında belirtildiği üzere, sınırsız faydalı ömre sahip şerefiye ve markalar itfa edilmez ve yılda bir kez veya şartların değer düşüklüğünü işaret ettiği durumlarda daha sık aralıklarla değer düşüklüğü testlerine tabi tutulur.
Değer düşüklüğü testleri; şerefiye için her bir nakit üreten birim bazında uzun vadeli planlar çerçevesinde hesaplanan nakit akımların bugünkü değerlerin, markalar için ise gelir yöntemi kullanılarak bulunan değerlerin, ilgili taşınan değerler ile karşılaştırılması suretiyle yapılmaktadır. 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle gerçekleştirilen düşüklüğü testleri sonucu herhangi bir değer düşüklüğü tespit edilmemiştir (Not 15 ve 16).
Ertelenmiş vergi varlıklarının geri kazanılabilirliği
Ertelenmiş vergi varlıkları gelecek yıllarda vergilendirilebilir gelirin oluşmasının muhtemel olduğunun tespiti halinde kayıtlara alınmaktadır. Ertelenmiş vergi varlıklarının kısmen ya da tamamen geri kazanılabilir tutarı mevcut koşullar altında tahmin edilmiştir. Değerlendirme sırasında, gelecekteki mali kar projeksiyonları ile yatırım teşviklerinin, indirilebilir mali zararların ve diğer vergi avantajlarının son kullanılabileceği tarihler göz önünde bulundurulmuştur (Not 19).
Sandık karşılığı
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Yapı Kredi Bankası'nın Not 2.4.22'de detayları açıklanan sandık karşılığı kapsamında, fonlanan yükümlülüklerin bugünkü değeri Yeni Kanun'da belirtilen iskonto oranı, ölüm oranı ve sağlık faydaları dikkate alınarak hesaplanmakta olup ve ilgili varsayımlar Not 20'de açıklanmaktadır.
Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklarda değer düşüklüğü
Grup, gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıkların ve itfa edilmiş maliyeti ile ölçülen finansal varlıkların değer düşüklüğüne uğradığına ilişkin ortada tarafsız göstergelerin bulunup bulunmadığı hususunu her bilanço döneminde muhasebe politikaları Not 2.4.10'daki tanımlar ışığında değerlendirir.
Not 2.4.10'da belirtilen kredi riskinde önemli artış ve ileriye yönelik makroekonomik bilgileri tahmin ederken kullanılan tahmin ve yöntemler aşağıda belirtilmiştir.
Kredi riskinde önemli artış
Kredi riskinde önemli artışın belirlenmesinde nitel ve nicel değerlendirmeler yapılmaktadır.
Niteliksel değerlendirme:
Niteliksel değerlendirme sonucunda aşağıdaki koşullardan herhangi birinin sağlandığı durumda ilgili finansal varlık Aşama 2 (kredi riskinde önemli artış) olarak sınıflandırılır.
Raporlama tarihi itibariyle;
- Ömür boyu beklenen kredi zararları, gecikme yaşanan müşteriler için hesap bazında uygulanır. Grup bu tahmini ancak ve ancak müşterinin geri ödemesiyle ilgili pozitif yönde, makul ve desteklenebilir bilgiye sahip oldukça yürürlüğe koymaz.
- Bir kredinin yeniden yapılandırılması durumunda, yapılandırma tarihinden itibaren ilgili yönetmeliklerde belirtilen izleme süresi boyunca Aşama 2'de izlenir. İzleme süresi sonunda, kredide önemli derecede bir bozulma oluşmazsa, işlem Aşama 1'e geri taşınabilir.
- Tazmin olan gayrinakdi krediler önemli derecede risk artışı olarak değerlendirilir.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Niceliksel değerlendirme:
Kredi riskinde önemli artış niceliksel olarak kredinin açılış anında hesaplanmış temerrüt olasılığı ile aynı krediye raporlama tarihindeki temerrüt olasılığının kıyaslanmasına dayanmaktadır.
Grup, kredi riskinde önemli derecede artışın belirlenmesinde kullanılan eşik değerlerin hesaplanması için segment bazında dağılım regresyonu kullanmıştır.
İleriye yönelik makroekonomik bilgiler
Grup, kredi riskinde önemli artış değerlendirmesinde ve beklenen kredi zararı hesaplamasında ileriye yönelik makroekonomik bilgileri kredi riski parametrelerine dahil etmektedir.
Grup beklenen kredi zararı hesaplamalarında kullanmak üzere çoklu senaryolar oluşturulması aşamasında geliştirdiği makroekonomik tahminleme modelini kullanmaktadır. Bu tahminleme sırasında öne çıkan makroekonomik değişkenler, Reel Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH), Gayri Safi Yurtiçi Hasıla Deflatörü ve Konut Fiyat Endeksi'dir. İleriye yönelik makroekonomik yansımalara dayalı tahminler doğrultusunda beklenen kredi zararı hesaplanırken, Grup, üç senaryoyu (baz senaryo, kötü senaryo, iyi senaryo) farklı ağırlıklarla değerlendirir. Bu üç senaryonun her biri farklı temerrüt olasılığı ile ilişkilendirilmiştir.
Makroekonomik senaryoların uzun vadeyi kapsamadığı durumlarda, makroekonomik değişkenlerin tahmin edilen periyodunun ötesi için ortalamaya yakınsama olarak adlandırılan bir süreç uygulanmaktadır.
2.6 Cari Döneme İlişkin Önemli Gelişmeler
Tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgınından dolayı, gerek Grup'un içinde bulunduğu sektörlerde gerekse genel ekonomik aktivitede yaşanan gelişmeler ve yavaşlamalar paralelinde Grup'un tedarik ve satış süreçlerinde aksamalar yaşanmış, üretim faaliyetlerinde geçici süreyle duruşlar ve kapasite kullanım oranlarında düşüşler meydana gelmiştir. Bu süreçte, Covid-19'un Grup'un faaliyetlerine ve finansal durumuna olası etkilerini mümkün olan en az seviyeye indirmek için gerekli aksiyonlar Grup yönetimi tarafından alınmıştır. Salgının yayılmasını engellemeye yönelik kısıtlamaların azalması ile birlikte, bilanço tarihi itibariyle üretim ve satış faaliyetleri kesintisiz devam etmektedir.
Covid-19 etkisinin gerek dünyada gerekse Türkiye'de ne kadar süre ile devam edeceği, ne kadar yayılabileceği henüz net olarak tahmin edilememekte olup; etkilerin şiddeti ve süresi netleştikçe orta ve uzun vade için daha belirgin ve sağlıklı bir değerlendirme yapma imkanı söz konusu olabilecektir. Bununla birlikte, 31 Aralık 2020 tarihli konsolide finansal tabloları hazırlanırken Covid-19 salgınının muhtemel etkileri değerlendirilmiş ve konsolide finansal tabloların hazırlanmasında kullanılan tahmin ve varsayımlar gözden geçirilmiştir. Bu kapsamda, 31 Aralık 2020 tarihli konsolide finansal tablolarda meydana gelebilecek muhtemel değer düşüklükleri değerlendirilmiş ve gerekli düzeltmeler yapılmıştır.
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Yapı Kredi Bankası, Covid-19 salgınının olası etkileri sebebiyle makroekonomik beklentilerini revize etmiş ve bu veriler ışığında temerrüt olasılıkları değerlerini ve temerrüt halinde kayıp değişimini de göz önüne alınarak yapılan hesaplamaları finansal tablolara yansıtmıştır. Bu kapsamda Yapı Kredi Bankası, gayrisafi yurt içi hasıla, işsizlik oranı, dış ticaret açığı gibi beklenen kredi zarar karşılığı hesaplamalarında kullanmış olduğu makroekonomik verilerdeki değişimin farklı senaryolar dahilinde donuk alacaklar üzerinde etkisini ölçümlemiş ve elde ettiği takibe dönüşüm oranı aralığında mevcut durumu en iyi yansıttığı değerlendirilen artış katsayısını kredi parametrelerine yansıtarak karşılık hesaplamalarına konu etmiştir. Yapı Kredi Bankası, bireysel değerlendirmeye tabi tuttuğu kredileri için beklenen kredi zarar karşılığı hesaplanmasında Covid-19'un olası etkilerini ve nakit akışlarının tahmininde elinde bulunan makul ve desteklenebilir bilgileri dikkate alarak yansıtmıştır. Tercih edilen bu yaklaşım, ilerleyen raporlama dönemlerinde salgının etkisi, kredi portföyü ve geleceğe ilişkin beklentilerdeki değişimler gözetilerek tekrar gözden geçirilecektir.
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tüpraş, Covid-19 salgınına bağlı olarak talepte meydana gelen azalışın olumsuz etkilerini minimum seviyeye indirmek amacıyla, İzmir Rafinerisinde 5 Mayıs 2020 itibariyle ile üretime ara vermiş, talepte görülen toparlanma işaretleri ile beraber 1 Temmuz 2020 itibariyle kademeli olarak üretime başlamıştır. Pandeminin seyri henüz netleşmemekle birlikte, Tüpraş almış olduğu likidite ve operasyonel aksiyonları titizlikle uygulamaya devam etmektedir.
NOT 3 - İŞLETME BİRLEŞMELERİ
Koç Holding ile UniCredit S.P.A.'nın ("UniCredit") iş ortaklığı konumundaki Koç Finansal Hizmetler A.Ş. ("KFS") ve Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. ("YKB") payları ile ilgili olarak, 30 Kasım 2019 tarihinde;
- a. Koç Holding, UniCredit ve KFS arasında; KFS'nin sahibi olduğu YKB sermayesinin %31,93'üne denk gelen payların toplam 5.722.755 bin TL bedel ile UniCredit'e, YKB sermayesinin %9,02'sine denk gelen payların ise toplam 1.617.383 bin TL bedel ile Koç Holding'e satışı için YKB Pay Alım Satım Sözleşmesi,
- b. Koç Holding, UniCredit ve KFS'nin diğer pay sahipleri arasında, UniCredit'in sahibi olduğu KFS sermayesinin %50'sine denk gelen payların toplam 6.420.000 bin TL bedel ile, Koç Holding ve KFS'nin diğer pay sahiplerine KFS'deki mevcut payları oranında satışı için KFS Pay Alım Satım Sözleşmesi,
- c. Koç Holding, UniCredit ve diğer taraflar arasında 2002 yılında akdedilen pay sahipleri sözleşmesinin sonlandırılmasına ilişkin, Koç Holding ve KFS'nin diğer pay sahiplerine UniCredit tarafından KFS'deki payları oranında toplam 570.000 bin TL fesih bedeli ödenmesini de içeren, bir Fesih Protokolü imzalanmıştır (Not 29).
Kapanış için belirlenen ön koşulların tamamlandığı konusunda, 5 Şubat 2020 tarihinde (kapanış tarihi) taraflarca mutabakata varılarak söz konusu pay devirleri gerçekleştirilmiştir. Kapanış ile birlikte, Koç Holding'in KFS'deki doğrudan payı %42,26'dan %84,53'e çıkmıştır. İşlem öncesinde YKB sermayesinde doğrudan pay sahibi olmayan Koç Holding, YKB sermayesinin %9,02'sine doğrudan sahip olmuştur. İşlem sonrasında, Koç Holding'in YKB sermayesinde sahip olduğu doğrudan ve dolaylı toplam oy hakkı ise %49,97 seviyesine yükselmiştir.
Kapanış tarihine kadar iş ortaklığı konumunda olan ve konsolide finansal tablolarda özkaynak yöntemi ile muhasebeleştirilen KFS ve YKB ile YKB'nin bağlı ortaklıkları, kapanış tarihinden itibaren "Bağlı Ortaklık" konumuna geçerek konsolide finansal tablolarda tam konsolidasyon yöntemi ile muhasebeleştirilmiştir.
İlgili ilave hisse satın alım işlemine konu YKB paylarının (%9,02) devir bedeli, UniCredit'in stratejik hedefleri doğrultusunda pazarlık usulüyle belirlenmiştir.
İlave hisse satın alım işlemi, TFRS 3 "İşletme Birleşmeleri Standardı" hükümleri çerçevesinde "kontrol değişikliği" olarak değerlendirilmiştir. Dolayısıyla, ilave %9,02'lik YKB hissesinin pazarlıklı satın alımı sonucu oluşan kar ve satın alma öncesi eldeki mevcut hisselerin gerçeğe uygun değeri üzerinden muhasebeleştirilmesi sonucu oluşan değer düşüklüğü gelir tablosu ile ilişkilendirilmiştir. Kontrol değişikliği sonucu oluşan 2.995.339 bin TL tutarındaki net kar "yatırım faaliyetlerinden gelirler" hesabı içerisinde muhasebeleştirilmiştir (Not 29).
Kontrol edilen net varlıklara ilişkin bilgiler ve kontrol değişikliği sonucu kar/zarar hesaplaması aşağıdaki gibidir:
| Satın alma öncesi Grup'un elindeki YKB hisselerinin (etkin oran) gerçeğe uygun değeri (%35,47)Kontrol gücü olmayan payların gerçeğe uygun değeri (%55,51) (1) | 11.811.32123.685.371 |
|---|---|
| 37.114.075 | |
| Kontrol edilen net varlıkların gerçeğe uygun değeri (%100) | 42.670.708 |
| Pazarlıklı satın alımdan kaynaklanan kazanç | 5.556.633 |
| Satın alma öncesi Grup'un elindeki YKB hisselerinin (etkin oran) taşınan değeri (%35,47) | 13.982.855 |
| Taşınan değer - Kontrol gücü olmayan paylar öncesi (Not 8) | 14.482.000 |
| Taşınan değer - Kontrol gücü olmayan paylar | (499.145) |
| Satın alma öncesi Grup'un elindeki YKB hisselerinin (etkin oran) gerçeğe uygun değeri (%35,47) (2) | 11.811.321 |
| (2.171.534) | |
| Kar/zararda yeniden sınıflandırılan birikmiş diğer kapsamlı giderler | (389.760) |
| Satın alma öncesi eldeki hisselere ilişkin değer düşüklüğü | (2.561.294) |
| Kontrol değişikliği sonucu oluşan net kar (Not 29) | 2.995.339 |
(1) Kontrol gücü olmayan payların gerçeğe uygun değeri, kontrol edilen tanımlanabilir net varlıkların muhasebeleştirilen gerçeğe uygun değerinin orantılı payı üzerinden ölçülmüştür.
(2) Grup'un, önceden elinde bulundurduğu %35,47 oranındaki payların kapanış tarihindeki gerçeğe uygun değeri, "BİST Piyasa Değeri Yaklaşımı", "Gelir Yaklaşımı" ve "Piyasa Yaklaşımı" yöntemleri kullanılarak ve bu üç yönteme göre ortaya çıkan değerlere sırasıyla %50, %25 ve %25 ağırlık verilerek, bağımsız bir değerleme şirketi tarafından tespit edilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 3 - İŞLETME BİRLEŞMELERİ (Devamı)
Kontrol edilen tanımlanabilir varlık ve yükümlülüklerin, kapanış tarihindeki TFRS 3 kapsamında gerçeğe uygun değerleri (%100) aşağıdaki gibidir:
| Kontrol edilen net varlıklar | 42.670.708 |
|---|---|
| Diğer varlık ve yükümlülükler (net) | (4.953.774) |
| Karşılıklar | (1.691.678) |
| Türev araçlar (net) | (3.550.238) |
| Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin karşılıklar | (1.947.498) |
| Finans sektörü faaliyetlerinden borçlar | (228.798.230) |
| Borçlanmalar (Not 17) | (104.433.891) |
| Ertelenmiş vergi varlığı (net) (Not 19) | 1.825.190 |
| - Diğer maddi olmayan duran varlıklar | 924.436 |
| - Marka | 2.013.259 |
| - Mevduat tabanı | 1.451.971 |
| Maddi olmayan duran varlıklar (Not 16) | 4.389.666 |
| Maddi duran varlıklar (Not 14) | 4.363.139 |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar (Not 8) | 1.249.107 |
| Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar (1) | 249.166.831 |
| Finansal yatırımlar | 56.693.993 |
| - Serbest hesaplar | 24.805.873 |
| - Zorunlu karşılıklar | 16.022.623 |
| Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hesabı | 40.828.496 |
| Nakit ve nakit benzerleri | 29.529.595 |
Kontrol değişikliğinden kaynaklanan nakit çıkışının detayı aşağıdaki gibidir:
| (1.617.383) |
|---|
| 29.529.595 |
| 24.805.873 |
| 52.718.085 |
| (15.396.013) |
Kontrol değişikliği sonucu konsolide bilanço nakit girişi (net) 37.322.072
(1) Finans sektörü faaliyetlerinden alacakların sözleşme uyarınca nakit akışları 287.940.013 bin TL olup, ilgili alacaklara ilişkin beklenen kredi zararları 18.557.211 bin TL (Not 10) tutarındadır.
(2) Grup'un Bağlı Ortaklıkları'nın, Yapı Kredi Bankası'nda tutulan ve konsolide finansal tabloların hazırlanması kapsamında 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle elimine edilen nakit ve nakit benzeri bakiyelerini ifade etmektedir.
Eğer ilave YKB hissesi satın alım işlemi, 1 Ocak 2020 tarihi itibariyle gerçekleşmiş olsaydı, konsolide gelir tablosunda yaklaşık 3.688.999 bin TL tutarında ilave finans sektörü faaliyetleri hasılatı ve 49.496 bin TL tutarında ilave ana ortaklık payı net dönem karı gerçekleşirdi.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 4 - BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA
İş Ortaklıkları'nın finansal bilgileri, Grup'un yönetimsel yaklaşımı çerçevesinde hazırlanan bölümlere göre raporlama bilgilerine, tam konsolidasyon yöntemi (%100 olarak) ile dahil edilmiştir. Bu yaklaşım çerçevesinde oluşan bölümlere göre raporlama bilgileri "kombine finansal bilgiler" olarak tanımlanmaktadır.
Aşağıdaki tablolar içerisinde raporlanan "kombine gelirler", sektör içi ve sektörler arası gelirleri de içermektedir. "Kombine gelirler" dışında kalan diğer finansal bilgiler, tam konsolidasyon kapsamında yapılan düzeltme ve kar eliminasyonları sonrası tutarları ifade etmektedir.
Kombine finansal bilgilerin, 31 Aralık 2020 ve 2019 hesap dönemlerine ait konsolide finansal tablolarda raporlanan tutarlar ile mutabakatı ayrıca sunulmuştur.
| Dayanıklı | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak - 31 Aralık 2020 | Enerji | Otomotiv | tüketim | Finans | Diğer | Toplam |
| Grup dışı gelirler | 101.117.683 | 88.709.024 | 45.740.814 | 44.841.289 | 9.247.159 | 289.655.969 |
| Sektör içi gelirler | 14.278.203 | 9.182.720 | 1.154.497 | 61.346 | 1.614.874 | 26.291.640 |
| Sektörler arası gelirler | 444.103 | 446.654 | 275.412 | 280.589 | 7.503.697 | 8.950.455 |
| Kombine gelirler | 115.839.989 | 98.338.398 | 47.170.723 | 45.183.224 | 18.365.730 | 324.898.064 |
| Kombine brüt kar | 5.265.049 | 14.483.728 | 14.248.413 | 22.651.523 | 3.154.294 | 59.803.007 |
| Faaliyet giderleri | (4.139.469) | (4.591.957) | (10.236.678) | (7.604.021) (2.709.788) | (29.281.913) | |
| Esas faaliyetlerdendiğer gelir/(giderler) (net) (1) | (141.556) | 108.098 | 339.392 | (8.778.098) | 101.584 | (8.370.580) |
| Esas faaliyetler ile ilişkilendirilenkur ve vade farkları (net) (2) | (654.163) | 178.633 | 696.037 | - | (34.189) | 186.318 |
| Kombine esas faaliyet karı | 329.861 | 10.178.502 | 5.047.164 | 6.269.404 | 511.901 | 22.336.832 |
| Yatırım faaliyetlerden | ||||||
| diğer gelir/(giderler) (net) (3) | 1.749 | 23.456 | (47.687) | 23.039 | 3.602.215 | 3.602.772 |
| Finansal gelir/giderler (net) | (3.780.666) | (1.648.839) | (1.613.372) | - | (160.410) | (7.203.287) |
| Kombine vergi öncesi kar/(zarar) (3.449.056) | 8.553.119 | 3.386.105 | 6.292.443 | 3.953.706 | 18.736.317 | |
| Vergi gelir/(gideri) (net) | 1.257.039 | (264.833) | (651.064) | (1.635.581) | (193.594) | (1.488.033) |
| Kombine net dönem karı/(zararı) (2.192.017) | 8.288.286 | 2.735.041 | 4.656.862 | 3.760.112 | 17.248.284 | |
| (4)Net dönem karı/(zararı) | (955.633) | 3.607.036 | 1.124.277 | 2.062.676 | 3.434.214 | 9.272.570 |
(1) Finans sektörü kredi karşılık giderleri "Esas faaliyetlerden diğer gelirler/(giderler)" hesabı içerisinde muhasebeleştirilmektedir.
(2) Finans dışı sektörlerin ticari işlemlere (ticari alacak ve borç) ilişkin kur ve vade farkı gelir/giderini içermektedir.
(3) Yapı Kredi Bankası'nın ilave %9,02'lik hissesinin satın alımı kapsamında kontrol değişikliği sonucu oluşan 2.995.339 bin TL tutarındaki net kar ile UniCredit S.P.A. tarafından Koç Holding ve KFS'nin diğer pay sahiplerine yapılan fesih bedeli ödemesine ilişkin 511.275 bin TL tutarındaki gelir (net dönem karı ana ortaklık payı etkisi: 385.097 bin TL), Diğer sektörünün "yatırım faaliyetlerinden gelirler" hesabı içerisinde muhasebeleştirilmiştir (Not 29).
(4) Net dönem karının ana ortaklık paylarına isabet eden kısmını ifade etmektedir.
NOT 4 - BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA (Devamı)
| Dayanıklı | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak - 31 Aralık 2019 | Enerji | Otomotiv | tüketim | Finans | Diğer | Toplam |
| Grup dışı gelirler | 130.990.865 | 70.039.293 | 35.537.869 | 47.463.644 | 8.996.294 | 293.027.965 |
| Sektör içi gelirlerSektörler arası gelirler | 22.014.100421.399 | 3.971.373436.935 | 635.454137.440 | 84.491295.408 | 1.440.8376.577.064 | 28.146.2557.868.246 |
| Kombine gelirler | 153.426.364 | 74.447.601 | 36.310.763 | 47.843.543 | 17.014.195 | 329.042.466 |
| Kombine brüt kar | 8.689.510 | 9.871.943 | 10.598.427 | 18.910.414 | 3.007.020 | 51.077.314 |
| Faaliyet giderleriEsas faaliyetlerden | (3.827.349) | (3.860.833) | (8.227.901) | (6.098.968) (2.677.465) | (24.692.516) | |
| diğer gelir/(giderler) (net) (1)Esas faaliyetler ile ilişkilendirilen | 60.405 | 109.800 | 10.099 | (8.235.590) | 68.766 | (7.986.520) |
| kur ve vade farkları (net) (2) | (1.080.078) | (203.351) | 378.560 | - | (7.493) | (912.362) |
| Kombine esas faaliyet karı | 3.842.488 | 5.917.559 | 2.759.185 | 4.575.856 | 390.828 | 17.485.916 |
| Yatırım faaliyetlerden | ||||||
| diğer gelir/(giderler) (net) | 35.161 | 7.070 | (1.740) | 137.077 | 101.479 | 279.047 |
| Finansal gelir/giderler (net) | (3.435.889) | (1.656.124) | (1.595.166) | - | 440.502 | (6.246.677) |
| Kombine vergi öncesi kar | 441.760 | 4.268.505 | 1.162.279 | 4.712.933 | 932.809 | 11.518.286 |
| Vergi gelir/(gideri) (net) | 703.600 | (41.382) | (184.847) | (974.767) | (209.161) | (706.557) |
| Kombine net dönem karı | 1.145.360 | 4.227.123 | 977.432 | 3.738.166 | 723.648 | 10.811.729 |
| Net dönem karı (3) | 345.939 | 1.724.006 | 429.682 | 1.351.619 | 539.913 | 4.391.159 |
(1) Finans sektörü kredi karşılık giderleri "Esas faaliyetlerden diğer gelir/(giderler)" hesabı içerisinde muhasebeleştirilmektedir.
(2) Finans dışı sektörlerin ticari işlemlere (ticari alacak ve borç) ilişkin kur ve vade farkı gelir / giderini içermektedir.
(3) Net dönem karının ana ortaklık paylarına isabet eden kısmını ifade etmektedir.
NOT 4 - BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA (Devamı)
| a) Gelirler | 2020 | 2019 |
|---|---|---|
| Enerji | 115.839.989 | 153.426.364 |
| Otomotiv | 98.338.398 | 74.447.601 |
| Dayanıklı tüketim | 47.170.723 | 36.310.763 |
| Finans | 45.183.224 | 47.843.543 |
| Diğer | 18.365.730 | 17.014.195 |
| Kombine | 324.898.064 | 329.042.466 |
| Eksi: İş Ortaklıkları (Not 8.d) | (130.156.469) | (166.125.519) |
| Eksi: Konsolidasyon eliminasyonları ve düzeltmeleri | (10.964.319) | (9.400.940) |
| Konsolide | 183.777.276 | 153.516.007 |
| b) Esas faaliyet karı | ||
| Enerji | 329.861 | 3.842.488 |
| Otomotiv | 10.178.502 | 5.917.559 |
| Dayanıklı tüketimFinans | 5.047.1646.269.404 | 2.759.1854.575.856 |
| Diğer | 511.901 | 390.828 |
| Kombine | 22.336.832 | 17.485.916 |
| Eksi: İş Ortaklıkları (Not 8.d) | (9.308.949) | (10.015.189) |
| Eksi: Konsolidasyon eliminasyon ve düzeltmeleri | 837.361 | - |
| Artı: İş Ortaklıklarının ve iştiraklerin net kar payları (Not 8.c) | 2.966.673 | 2.902.947 |
| Konsolide | 16.831.917 | 10.373.674 |
| Amortisman ve itfa payları (*)c) | ||
| Enerji | 1.310.139 | 1.199.691 |
| Otomotiv | 2.584.900 | 2.282.413 |
| Dayanıklı tüketim | 1.244.498 | 1.075.382 |
| Finans | 940.200 | 642.151 |
| Diğer | 359.777 | 323.425 |
| Kombine | 6.439.514 | 5.523.062 |
| Eksi: İş Ortaklıkları (Not 8.d)Eksi: Konsolidasyon eliminasyon ve düzeltmeleri | (2.275.748)(100.207) | (2.663.096)(94.711) |
| Konsolide | 4.063.559 | 2.765.255 |
(*) Kullanım hakkı varlıklarının amortisman giderlerini de içermektedir. 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle, söz konusu kullanım hakkı varlıklarına ilişkin kombine amortisman gideri 1.030.478 bin TL (31 Aralık 2019: 959.692 bin TL), konsolide amortisman gideri ise 728.569 bin TL'dir (31 Aralık 2019: 382.164 bin TL).
NOT 4 - BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA (Devamı)
| d) Vergi öncesi kar | 2020 | 2019 |
|---|---|---|
| Enerji | (3.449.056) | 441.760 |
| Otomotiv | 8.553.119 | 4.268.505 |
| Dayanıklı tüketim | 3.386.105 | 1.162.279 |
| Finans | 6.292.443 | 4.712.933 |
| Diğer | 3.953.706 | 932.809 |
| Kombine | 18.736.317 | 11.518.286 |
| Eksi: İş Ortaklıkları (Not 8.d) | (7.863.188) | (8.874.010) |
| Artı: İş Ortaklıklarının ve iştiraklerin net kar payları (Not 8.c) | 2.966.673 | 2.902.947 |
| Konsolide | 13.839.802 | 5.547.223 |
| e)Net dönem karı | ||
| Enerji | (2.192.017) | 1.145.360 |
| Otomotiv | 8.288.286 | 4.227.123 |
| Dayanıklı tüketim | 2.735.041 | 977.432 |
| FinansDiğer | 4.656.8623.760.112 | 3.738.166723.648 |
| Kombine | 17.248.284 | 10.811.729 |
| Eksi: İş Ortaklıkları (Not 8.d) | (7.581.660) | (7.793.392) |
| Artı: İş Ortaklıklarının ve iştiraklerin net kar payları (Not 8.c) | 2.966.673 | 2.902.947 |
| Eksi: Kontrol gücü olmayan paylar | (3.360.727) | (1.530.125) |
| Konsolide (Ana ortaklık payı) | 9.272.570 | 4.391.159 |
| Yatırım harcamaları (*)f) | ||
| Enerji | 1.964.485 | 1.963.842 |
| Otomotiv | 5.982.429 | 4.655.574 |
| Dayanıklı tüketim | 1.769.433 | 1.409.807 |
| Finans | 600.252 | 574.967 |
| Diğer | 354.609 | 257.809 |
| Kombine | 10.671.208 | 8.861.999 |
| Eksi: İş Ortaklıkları | (2.644.344) | (3.096.738) |
| Konsolide | 8.026.864 | 5.765.261 |
(*) Yatırım harcamaları, kullanım hakkı varlıklarına ilişkin ilaveleri içermemektedir.
NOT 4 - BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA (Devamı)
| g) Toplam varlıklar | 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 |
|---|---|---|
| Enerji | 73.353.329 | 69.103.170 |
| Otomotiv | 67.565.730 | 45.752.619 |
| Dayanıklı tüketim | 48.705.248 | 36.237.260 |
| Finans | 494.544.203 | 411.919.288 |
| Diğer | 32.607.126 | 36.301.296 |
| Kombine | 716.775.636 | 599.313.633 |
| Eksi: İş Ortaklıkları (Not 8.d) | (62.560.872) | (455.038.242) |
| Artı: İş Ortaklıkları ve iştiraklerin taşınan değerleri (Not 8.a) | 8.367.140 | 19.955.652 |
| Eksi: Eliminasyonlar | (32.481.360) | (12.887.455) |
| Konsolide | 630.100.544 | 151.343.588 |
NOT 5 - NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Finans | Finans dışı | Toplam | Finans | Finans dışı | Toplam | |
| Kasa | 6.056.965 | 5.955 | 6.062.920 | - | 10.304 | 10.304 |
| Alınan çekler | 31 | 83.672 | 83.703 | - | 39.632 | 39.632 |
| Banka | ||||||
| - Vadesiz mevduat | 10.848.518 | 2.170.692 | 13.019.210 | 17.127 | 684.994 | 702.121 |
| - Vadeli mevduat | 8.364.924 | 30.893.850 | 39.258.774 | 301.059 | 36.515.389 | 36.816.448 |
| - Ters repo alacakları | 1.696.865 | - | 1.696.865 | - | - | - |
| Diğer | - | 239.329 | 239.329 | - | 247.855 | 247.855 |
| 26.967.303 | 33.393.498 | 60.360.801 | 318.186 | 37.498.174 | 37.816.360 |
31 Aralık 2020 tarihi itibariyle 2.214.489 bin TL tutarında bloke mevduat bulunmaktadır (31 Aralık 2019: 1.861.248 bin TL). 31 Aralık 2020 ve 2019 tarihleri itibariyle söz konusu tutarın tamamı Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tüpraş'ın Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nde belirlendiği üzere, müşterilerinden topladığı gelir payından oluşmaktadır.
Grup'un Finans dışı sektörlerinde faaliyet gösteren şirketlerinin, Yapı Kredi Bankası'nda tutulan ve konsolide finansal tabloların hazırlanması kapsamında 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle elimine edilen toplam 15.324.156 bin TL tutarında nakit ve nakit benzeri varlığı bulunmaktadır.
NOT 6 - TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI HESABI
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hesabı | 48.972.272 | - |
| - Zorunlu karşılıklar (*) | 22.519.808 | - |
| - Serbest hesaplar | 26.452.464 | - |
| 48.972.272 | - |
(*) TCMB'nin 2013/15 sayılı "Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliği"ne göre, Türkiye'de faaliyet gösteren bankalar, yükümlülükleri için TL, USD, EUR ve altın cinsinden bloke zorunlu karşılık tesis etmektedir. 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle, TL zorunlu karşılık için geçerli oranlar mevduat ve diğer yükümlülükler için vade yapısına göre %1 ila %6 aralığında; yabancı para zorunlu karşılık için geçerli oranlar ise, mevduat ve diğer yükümlülükler için vade yapısına göre %5 ila %21 aralığındadır.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 7 - FİNANSAL YATIRIMLAR
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kısa vadeli | Uzun vadeli | Toplam | Kısa vadeli | Uzun vadeli | Toplam | |
| Gerçeğe uygun değer farkı | ||||||
| kar veya zarara yansıtılan | 676.762 | 130.378 | 807.140 | - | 1.505.017 | 1.505.017 |
| Gerçeğe uygun değer farkı | ||||||
| diğer kapsamlı gelire yansıtılan | 4.000.489 | 21.478.197 25.478.686 | - | 74.925 | 74.925 | |
| İtfa edilmiş maliyetle ölçülen | 1.449.392 | 51.563.137 53.012.529 | - | - | - | |
| 6.126.643 | 73.171.712 79.298.355 | - | 1.579.942 | 1.579.942 |
a) Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Finans | Finans dışı | Toplam | Finans | Finans dışı | Toplam | |
| Borçlanma senetleri: | ||||||
| Devlet tahvilleri | 276.735 | - | 276.735 | - | - | - |
| Özel kesim tahvilleri (*) | - | - | - | - | 1.425.357 | 1.425.357 |
| 276.735 | - | 276.735 | 1.425.357 | 1.425.357 | ||
| Hisse senetleri: | ||||||
| Borsada işlem gören | 171.581 | - | 171.581 | - | - | - |
| Borsada işlem görmeyen | 228.446 | 130.378 | 358.824 | - | 79.660 | 79.660 |
| 400.027 | 130.378 | 530.405 | - | 79.660 | 79.660 | |
| 676.762 | 130.378 | 807.140 | - | 1.505.017 | 1.505.017 |
(*) 31 Aralık 2019 tarihli bakiye, Yapı Kredi Bankası'nın 15 Ocak 2019 tarihinde ihraç ettiği, vadesi olmayan, ilk beş yıl için yıllık %13,875 getiri oranına sahip ve 6 ayda bir kupon ödemeli 650 milyon USD nominal tutarındaki ilave ana sermayeye dahil edilebilir tahvilin (AT1), Koç Holding tarafından satın alınan 200 milyon USD tutarındaki kısmına ilişkindir. 2020 yılında Yapı Kredi Bankası'nın Bağlı Ortaklık konumuna gelmesiyle birlikte söz konusu tutar konsolide finansal tablolarda eliminasyona tabi tutulmuştur.
b) Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Finans | Finans dışı | Toplam | Finans Finans dışı | Toplam | ||
| Borçlanma senetleri: | ||||||
| Eurobond | 3.737.019 | - | 3.737.019 | - | - | - |
| Devlet tahvilleri | 19.883.898 | - | 19.883.898 | - | - | - |
| Özel kesim tahvilleri | 1.391.365 | - | 1.391.365 | - | - | - |
| Diğer | 77 | - | 77 | |||
| 25.012.359 | 25.012.359 | - | - | |||
| Hisse senetleri: | ||||||
| Borsada işlem gören | - | 374.700 | 374.700 | - | 74.925 | 74.925 |
| Borsada işlem görmeyen | 91.627 | - | 91.627 | - | - | - |
| 91.627 | 374.700 | 466.327 | - | 74.925 | 74.925 | |
| 25.103.986 | 374.700 | 25.478.686 | - | 74.925 | 74.925 |
Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıkların hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 2020 | 2019 | |
|---|---|---|
| Dönem başı - 1 Ocak | 74.925 | 20.862 |
| İşletme birleşmeleri kapsamında girişler | 26.422.076 | - |
| İlaveler | 15.375.500 | - |
| Çıkışlar / itfalar | (18.659.124) | - |
| Yabancı para çevrim farkları | 1.449.108 | - |
| Faiz tahakkuklarındaki değişim | 516.426 | - |
| Değer artışı / değer düşüklüğü (net) | 299.775 | 54.063 |
| Dönem sonu - 31 Aralık | 25.478.686 | 74.925 |
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 7 - FİNANSAL YATIRIMLAR (Devamı)
c) İtfa edilmiş maliyetle ölçülen finansal varlıklar
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Finans | Finans dışı | Toplam | Finans Finans dışı | Toplam | ||
| Borçlanma senetleri: | ||||||
| Devlet tahvilleri | 30.852.439 | - | 30.852.439 | - | - | - |
| Eurobond | 20.079.499 | - | 20.079.499 | - | - | - |
| Diğer | 2.080.591 | - | 2.080.591 | - | - | - |
| 53.012.529 | - | 53.012.529 | - | - | - |
İtfa edilmiş maliyetle ölçülen finansal varlıkların hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 2020 | |
|---|---|
| Dönem başı - 1 Ocak | - |
| İşletme birleşmeleri kapsamında girişler | 29.985.074 |
| İlaveler | 20.555.734 |
| Çıkışlar / itfalar | (2.550.719) |
| Yabancı para çevrim farkları | 2.584.719 |
| Faiz tahakkuklarındaki değişim | 2.437.721 |
| Dönem sonu - 31 Aralık | 53.012.529 |
NOT 8 - ÖZKAYNAK YÖNTEMİYLE DEĞERLENEN YATIRIMLAR
a) İş Ortaklıkları'nın ve iştiraklerin taşınan değerlerinin ve özkaynak yöntemine konu konsolidasyon oranlarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |||
|---|---|---|---|---|
| % | Tutar | % | Tutar | |
| Koç Finansal Hizmetler | - | - | 44,85 | 14.541.041 |
| Ford Otosan | 38,65 | 2.756.689 | 38,46 | 1.785.798 |
| Tofaş | 37,59 | 1.666.373 | 37,59 | 1.614.058 |
| Banque de Commerce | 30,67 | 1.203.097 | - | - |
| Opet | 41,33 | 725.036 | 41,33 | 871.089 |
| Türk Traktör | 37,50 | 540.438 | 37,50 | 286.506 |
| Allianz Emeklilik | 20,00 | 359.544 | - | - |
| Diğer | 1.115.963 | 857.160 | ||
| 8.367.140 | 19.955.652 | |||
| İş Ortaklıkları | 6.804.499 | 19.955.652 | ||
| İştirakler | 1.562.641 | - | ||
| 8.367.140 | 19.955.652 |
NOT 8 - ÖZKAYNAK YÖNTEMİYLE DEĞERLENEN YATIRIMLAR (Devamı)
b) Halka açık İş Ortaklıkları'nın piyasa değerleri (Seviye 1) aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| Yapı Kredi Bankası | - | 20.948.687 |
| Ford Otosan | 44.214.660 | 24.861.974 |
| Tofaş | 16.960.000 | 13.430.000 |
| Türk Traktör | 9.750.516 | 2.956.643 |
c) İş Ortaklıkları'nın ve iştiraklerin dönem içi hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 2020 | 2019 | |
|---|---|---|
| Dönem başı - 1 Ocak | 19.955.652 | 18.256.952 |
| Kar/(zararlarından) paylar | 2.966.673 | 2.902.947 |
| Diğer kapsamlı gelirlerinden/(giderlerinden) paylar | (309.848) | (458.326) |
| İşletme birleşmeleri kapsamında çıkış (Not 3) | (14.482.000) | - |
| İşletme birleşmeleri kapsamında giriş (Not 3) | 1.249.107 | - |
| Alınan temettüler | (1.117.006) | (990.779) |
| Ödenen temettüler | 7.890 | 81.999 |
| Kontrol gücü olmayan pay sahipleriyle yapılan işlemler (*) | 59.829 | - |
| Sermaye artırımlarına katılım | 35.947 | 169.358 |
| Kar eliminasyonları | 896 | (6.499) |
Dönem sonu - 31 Aralık 8.367.140 19.955.652
(*) Ford Otosan sermayesinin %0,19'unu oluşturan hisselerin kontrol gücü olmayan paylardan satın alınmasına ilişkindir (Not 2.4).
İş Ortaklıkları'nın ve iştiraklerin kar/(zararlarından) paylar:
| 2020 | 2019 | |
|---|---|---|
| Koç Finansal Hizmetler (1) | 200.579 | 1.341.034 |
| Ford Otosan | 1.616.556 | 753.417 |
| Tofaş | 670.536 | 556.782 |
| Opet | (63.323) | 128.859 |
| Türk Traktör | 291.166 | 41.960 |
| Diğer | 251.159 | 80.895 |
| 2.966.673 | 2.902.947 | |
| İş Ortaklıkları | 2.883.882 | 2.902.947 |
| İştirakler | 82.791 | - |
| 2.966.673 | 2.902.947 |
(1) Koç Finansal Hizmetler, kontrol değişim / kapanış (Not 3) tarihine kadar özkaynak yöntemiyle konsolide edilmiş olup; söz konusu tutarlar Şirket'in ilgili döneme ilişkin kar/zarar ve diğer kapsamlı gelir bakiyelerini içermektedir.
NOT 8 - ÖZKAYNAK YÖNTEMİYLE DEĞERLENEN YATIRIMLAR (Devamı)
İş Ortaklıkları'nın ve iştiraklerin diğer kapsamlı gelirlerinden/(giderlerinden) paylar:
| 2020 | 2019 | |
|---|---|---|
| Koç Finansal Hizmetler (1) | (259.619) | (520.297) |
| Ford Otosan | (284.890) | 33.489 |
| Tofaş | (167.169) | 7.864 |
| Banque de Commerce | 312.970 | - |
| Opet | 33.823 | 9.072 |
| Türk Traktör | 266 | 99 |
| Diğer | 54.771 | 11.447 |
| (309.848) | (458.326) | |
| İş Ortaklıkları | (623.286) | (458.326) |
| İştirakler | 313.438 | - |
| (309.848) | (458.326) |
(1) Koç Finansal Hizmetler, kontrol değişim / kapanış (Not 3) tarihine kadar özkaynak yöntemiyle konsolide edilmiş olup; söz konusu tutarlar Şirket'in ilgili döneme ilişkin kar/zarar ve diğer kapsamlı gelir bakiyelerini içermektedir
İş Ortaklıkları'ndan ve iştiraklerden temettü gelirleri/(sermaye artırımları):
| 821.421 |
|---|
| (12.819)(102.471) |
| - |
| - |
| 99.192 |
| - |
| 330.771 |
| 493.929 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 8 - ÖZKAYNAK YÖNTEMİYLE DEĞERLENEN YATIRIMLAR (Devamı)
d) İş Ortaklıkları'na ilişkin konsolidasyon düzeltmeleri sonrası özet finansal bilgiler aşağıdaki gibidir:
İş Ortaklıkları özet bilanço bilgileri:
| Ford | Türk | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2020 | Otosan | Tofaş | Opet | Traktör | Diğer | Toplam |
| Nakit ve nakit benzerleri | 8.124.073 | 4.249.809 | 335.720 | 1.890.431 | 1.802.918 | 16.402.951 |
| Diğer dönen varlıklar | 9.480.449 | 7.191.189 | 4.726.782 | 1.756.649 | 2.986.767 | 26.141.836 |
| Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar | - | 2.859.868 | - | - | - | 2.859.868 |
| Diğer duran varlıklar | 6.699.889 | 5.139.445 | 2.227.600 | 923.256 | 2.166.027 | 17.156.217 |
| Toplam varlıklar | 24.304.411 | 19.440.311 | 7.290.102 | 4.570.336 | 6.955.712 | 62.560.872 |
| Kısa vadeli finansal borçlar | 3.932.881 | 2.827.079 | 1.019.217 | 252.478 | 1.225.177 | 9.256.832 |
| Diğer kısa vadeli yükümlülükler | 8.547.900 | 8.053.655 | 1.717.098 | 1.750.872 | 2.685.732 | 22.755.257 |
| Uzun vadeli finansal borçlar | 4.147.993 | 3.862.706 | 3.054.357 | 1.041.813 | 366.731 | 12.473.600 |
| Diğer uzun vadeli yükümlülükler | 674.459 | 263.570 | 81.447 | 84.006 | 169.709 | 1.273.191 |
| Toplam yükümlülükler | 17.303.233 | 15.007.010 | 5.872.119 | 3.129.169 | 4.447.349 | 45.758.880 |
| Net varlıklar: | 7.001.178 | 4.433.301 | 1.417.983 | 1.441.167 | 2.508.363 | 16.801.992 |
| Net varlıkların dağılımı: | ||||||
| Kontrol gücü olmayan paylar | - | - | - | - | - | - |
| Ana ortaklığaait net varlıklar | 7.001.178 | 4.433.301 | 1.417.983 | 1.441.167 | 2.508.363 | 16.801.992 |
| Taşınan değer mutabakatı: | ||||||
| Grup'un sahiplik oranı | %38,65 | %37,59 | %41,33 | %37,50 | ||
| Grup'un net varlık payı | 2.706.047 | 1.666.373 | 586.052 | 540.438 | 1.103.742 | 6.602.652 |
| Grup seviyesinde taşınan şerefiye | - | - | 138.984 | - | - | 138.984 |
| İlave hisse alım etkisi | 50.642 | - | - | - | 12.221 | 62.863 |
| Taşınan değer | 2.756.689 | 1.666.373 | 725.036 | 540.438 | 1.115.963 | 6.804.499 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 8 - ÖZKAYNAK YÖNTEMİYLE DEĞERLENEN YATIRIMLAR (Devamı)
| Ford | Türk | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2019 | KFS | Otosan | Tofaş | Opet | Traktör | Diğer | Toplam |
| Nakit ve nakit benzerleri | 81.339.651 | 3.202.952 | 2.825.487 | 593.998 | 746.807 | 2.021.771 | 90.730.666 |
| Diğer dönen varlıklar | 19.097.225 | 6.953.846 | 3.056.304 | 4.830.920 | 1.189.025 | 2.522.592 | 37.649.912 |
| Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar | 244.535.002 | - | 2.016.429 | - | - | - | 246.551.431 |
| Şerefiye | 1.297.102 | - | - | - | - | 12.687 | 1.309.789 |
| Diğer duran varlıklar | 62.990.309 | 6.227.215 | 4.875.978 | 2.117.471 | 979.940 | 1.605.531 | 78.796.444 |
| Toplam varlıklar | 409.259.289 | 16.384.013 | 12.774.198 | 7.542.389 | 2.915.772 | 6.162.581 | 455.038.242 |
| Kısa vadeli finansal borçlar | 53.260.379 | 3.648.110 | 1.846.507 | 1.425.051 | 389.418 | 1.430.960 | 62.000.425 |
| Diğer kısa vadeli yükümlülükler | 23.449.022 | 4.997.261 | 4.279.970 | 2.073.564 | 697.940 | 2.241.495 | 37.739.252 |
| Finans sektörü faaliyetlerinden borçlar | 234.788.610 | - | - | - | - | - | 234.788.610 |
| Uzun vadeli finansal borçlar | 52.336.086 | 2.559.936 | 2.104.213 | 2.195.797 | 1.007.092 | 375.795 | 60.578.919 |
| Diğer uzun vadeli yükümlülükler | 5.779.340 | 535.220 | 249.388 | 76.612 | 57.307 | 135.049 | 6.832.916 |
| Toplam yükümlülükler | 369.613.437 | 11.740.527 | 8.480.078 | 5.771.024 | 2.151.757 | 4.183.299 | 401.940.122 |
| Net varlıklar: | 39.645.852 | 4.643.486 | 4.294.120 | 1.771.365 | 764.015 | 1.979.282 | 53.098.120 |
| Net varlıkların dağılımı: | |||||||
| Kontrol gücü olmayan paylar | 7.111.820 | - | - | - | - | - | 7.111.820 |
| Ana ortaklığa ait net varlıklar | 32.534.032 | 4.643.486 | 4.294.120 | 1.771.365 | 764.015 | 1.979.282 | 45.986.300 |
| Taşınan değer mutabakatı: | |||||||
| Grup'un sahiplik oranı | %44,85 | %38,46 | %37,59 | %41,33 | %37,50 | ||
| Grup'un net varlık payı | 14.591.091 | 1.785.798 | 1.614.058 | 732.105 | 286.506 | 844.939 | 19.854.497 |
| Grup seviyesinde taşınan şerefiye | - | - | - | 138.984 | - | - | 138.984 |
| İlave hisse alım etkisi | (50.050) | - | - | - | - | 12.221 | (37.829) |
| Taşınan değer | 14.541.041 | 1.785.798 | 1.614.058 | 871.089 | 286.506 | 857.160 | 19.955.652 |
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 8 - ÖZKAYNAK YÖNTEMİYLE DEĞERLENEN YATIRIMLAR (Devamı)
İş Ortaklıkları özet gelir tablosu bilgileri:
| Ford | Türk | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak -31 Aralık 2020 | (1)KFS | Otosan | Tofaş | (2)Opet | Traktör | Diğer | Toplam |
| Gelirler | 3.688.956 | 49.451.407 | 23.982.332 | 38.623.155 | 6.243.308 | 8.167.311 | 130.156.469 |
| Amortisman ve itfa payları | 58.618 | 916.575 | 758.755 | 228.090 | 129.088 | 184.622 | 2.275.748 |
| Esas faaliyet karı | 681.616 | 4.805.661 | 2.066.163 | 311.988 | 934.895 | 508.626 | 9.308.949 |
| Net finansal gelir/(gider) | - | (698.521) | (245.945) | (410.150) | (62.730) | (57.560) | (1.474.906) |
| Vergi öncesi kar | 687.495 | 4.107.156 | 1.830.776 | (101.448) | 873.711 | 465.498 | 7.863.188 |
| Net dönem karı | 548.683 | 4.193.739 | 1.783.928 | (153.214) | 776.443 | 432.081 | 7.581.660 |
| Kontrol gücü olmayan paylar | 99.294 | - | - | - | - | - | 99.294 |
| Ana ortaklık payı | 449.389 | 4.193.739 | 1.783.928 | (153.214) | 776.443 | 432.081 | 7.482.366 |
| Grup'un sahiplik oranı | %44,85 | %38,65 | %37,59 | %41,33 | %37,50 | ||
| Grup'un net kar payı | 200.579 | 1.616.556 | 670.536 | (63.323) | 291.166 | 168.368 | 2.883.882 |
| 1 Ocak -31 Aralık 2019 | KFS | FordOtosan | Tofaş | Opet | TürkTraktör | Diğer | Toplam |
| Gelirler | 47.259.255 | 39.209.019 | 19.362.676 | 46.380.766 | 3.806.475 | 10.107.328 | 166.125.519 |
| Amortisman ve itfa payları | 637.262 | 775.988 | 760.248 | 192.591 | 125.106 | 171.901 | 2.663.096 |
| Esas faaliyet karı | 4.463.085 | 2.422.028 | 1.660.103 | 833.472 | 288.093 | 348.408 | 10.015.189 |
| Net finansal gelir/(gider) | - | (470.630) | (216.206) | (428.654) | (181.150) | (23.830) | (1.320.470) |
| Vergi öncesi kar | 4.600.157 | 1.949.750 | 1.456.555 | 408.766 | 109.258 | 349.524 | 8.874.010 |
| Net dönem karı | 3.650.649 | 1.959.060 | 1.481.291 | 311.780 | 111.894 | 278.718 | 7.793.392 |
| Kontrol gücü olmayan paylarAna ortaklık payı | 660.5192.990.130 | -1.959.060 | -1.481.291 | -311.780 | -111.894 | -278.718 | 660.5197.132.873 |
| Grup'un sahiplik oranı | %44,85 | %38,46 | %37,59 | %41,33 | %37,50 |
(1) Koç Finansal Hizmetler, kontrol değişim / kapanış (Not 3) tarihine kadar özkaynak yöntemiyle konsolide edilmiş olup; söz konusu tutarlar Şirket'in ilgili döneme ilişkin kar/zarar bakiyelerini içermektedir.
(2) Grup'un İş Ortaklıkları'ndan Opet'in Ocak-Aralık 2020 dönemine ilişkin faaliyet sonuçları, Rekabet Kurumu tarafından Opet'e tebliğ edilen ve 22 Ekim 2020 tarihi itibariyle, Opet'in ilgili karar ve cezaya ilişkin olarak her türlü yasal hakkı saklı kalmak kaydıyla Büyük Mükellefler Vergi Dairesine ödenen 325 milyon TL tutarındaki (konsolide neticelere yansıyan kar/zarar etkisi: 135 milyon TL) idari para cezasını da içermektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 9 - TİCARİ ALACAK VE BORÇLAR
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| Ticari alacaklar | ||
| Ticari alacaklar | 18.730.557 | 16.183.306 |
| Alacak senetleri ve alınan çekler | 2.212.791 | 2.652.912 |
| Eksi: Beklenen kredi zararı karşılığı | (876.978) | (670.932) |
| Eksi: Ertelenmiş finansman gelirleri | (305.325) | (99.186) |
| 19.761.045 | 18.066.100 | |
| İlişkili taraflardan alacaklar (Not 31) | 1.239.528 | 1.596.412 |
| 21.000.573 | 19.662.512 | |
| Kısa vadeli ticari alacaklar | 20.478.731 | 19.272.813 |
| Uzun vadeli ticari alacaklar | 521.842 | 389.699 |
| 21.000.573 | 19.662.512 |
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tüpraş ve Arçelik, 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle gayri kabili rücu faktoring kapsamında faktoring şirketlerinden tahsil etmiş oldukları, sırasıyla 2.976.335 bin TL (31 Aralık 2019: 2.059.000 bin TL) ve 1.238.538 bin TL'yi (31 Aralık 2019: 1.258.312 bin TL) ticari alacaklarından düşmüştür.
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tüpraş, 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle 1.127.270 bin TL tutarındaki tedarikçi finansmanı işlemini ticari alacaklarından düşmüştür (31 Aralık 2019: Bulunmamaktadır).
Beklenen kredi zarar karşılığı hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 2020 | 2019 | |
|---|---|---|
| Dönem başı - 1 Ocak | 670.932 | 602.469 |
| Dönem içinde ayrılan karşılıklar | 112.539 | 86.797 |
| Tahsil edilen şüpheli ticari alacaklar | (18.070) | (19.233) |
| Kayıtlardan silinenler (*) | (26.555) | (36.196) |
| Yabancı para çevrim farkları | 138.132 | 33.857 |
| İktisaplar | - | 3.238 |
| Dönem sonu - 31 Aralık | 876.978 | 670.932 |
(*) Tahsil kabiliyeti kalmamış şüpheli ticari alacaklar, karşılıkları ile beraber kayıtlardan düşülmektedir.
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| Ticari borçlar | ||
| Ticari borçlar | 26.594.467 | 25.682.449 |
| Eksi: Ertelenmiş finansman giderleri | (193.260) | (73.919) |
| 26.401.207 | 25.608.530 | |
| İlişkili taraflara borçlar (Not 31) | 2.638.387 | 1.118.902 |
| 29.039.594 | 26.727.432 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 10 - FİNANS SEKTÖRÜ FAALİYETLERİNDEN ALACAKLAR
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| Finans sektörü faaliyetlerinden kısa vadeli alacaklar | 157.462.310 | 1.371.816 |
| Finans sektörü faaliyetlerinden uzun vadeli alacaklar | 137.770.791 | 935.471 |
| 295.233.101 | 2.307.287 |
Finans sektörü faaliyetlerinden alacakların kırılımı aşağıdaki gibidir:
| Kurumsal | Finansal | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| ve ticari | Tüketici | Kredi kartı | kiralama | Faktoring | ||
| 31 Aralık 2020 | krediler | kredileri | alacakları | alacakları | alacakları | Toplam |
| Aşama 1 | 155.936.992 | 50.365.217 | 31.670.721 | 9.641.699 | 4.660.312 | 252.274.941 |
| Aşama 2 | 41.458.785 | 3.000.365 | 2.243.270 | 900.722 | 517.400 | 48.120.542 |
| Aşama 3 | 16.194.198 | 1.700.746 | 1.167.237 | 429.437 | 126.396 | 19.618.014 |
| Brüt | 213.589.975 | 55.066.328 | 35.081.228 | 10.971.858 | 5.304.108 | 320.013.497 |
| Aşama 1 ve 2 | (8.877.299) | (1.471.479) | (504.166) | (237.430) | (49.361) (11.139.735) | |
| Aşama 3 | (10.599.371) | (1.481.194) | (1.124.999) | (330.542) | (104.555) (13.640.661) | |
| Beklenen kredi zararları (-) | (19.476.670) | (2.952.673) | (1.629.165) | (567.972) | (153.916) (24.780.396) | |
| Net | 194.113.305 | 52.113.655 | 33.452.063 | 10.403.886 | 5.150.192 | 295.233.101 |
Beklenen kredi zararlarının hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 2020 | Kurumsalve ticarikrediler | Tüketicikredileri | Kredi kartıalacakları | Finansalkiralamaalacakları | Faktoringalacakları | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Dönem başı - 1 Ocak | - | 136.772 | - | - | - | 136.772 |
| İşletme birleşmelerinin etkisi | 14.974.996 | 1.613.578 | 1.315.886 | 537.478 | 115.273 | 18.557.211 |
| Dönem içerisindeki artış | 5.103.691 | 1.699.859 | 588.633 | 153.843 | 49.776 | 7.595.802 |
| Tahsilatlar | (978.539) | (444.054) | (247.448) | (18.103) | (11.109) | (1.699.253) |
| Kayıtlardan silinenler | (81.805) | (168.452) | (114.082) | (105.246) | (24) | (469.609) |
| Portföy satışı sebebiyle çıkışlar | (529.322) | - | - | - | - | (529.322) |
| Yabancı para çevrim farkları | 987.649 | 114.970 | 86.176 | - | - | 1.188.795 |
| Dönem sonu - 31 Aralık | 19.476.670 | 2.952.673 | 1.629.165 | 567.972 | 153.916 | 24.780.396 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 10 - FİNANS SEKTÖRÜ FAALİYETLERİNDEN ALACAKLAR (Devamı)
| 2020 | Aşama 1 | Aşama 2 | Aşama 3 | Toplam |
|---|---|---|---|---|
| Dönem başı - 1 Ocak | 56.269 | 1.121 | 79.382 | 136.772 |
| İşletme birleşmelerinin etkisi | 1.221.437 | 5.123.422 | 12.212.352 | 18.557.211 |
| Dönem içerisindeki artış | 1.454.880 | 3.096.038 | 3.044.884 | 7.595.802 |
| Tahsilatlar | (110.018) | (622.083) | (967.152) | (1.699.253) |
| Kayıtlardan silinenler | - | - | (469.609) | (469.609) |
| Portföy satışı sebebiyle çıkışlar | - | - | (529.322) | (529.322) |
| Aşama 1'e transferler | 51.865 | (51.229) | (636) | - |
| Aşama 2'ye transferler | (55.391) | 62.855 | (7.464) | - |
| Aşama 3'e transferler | (368) | (260.024) | 260.392 | - |
| Yabancı para çevrim farkları | 177.491 | 993.470 | 17.834 | 1.188.795 |
| Dönem sonu - 31 Aralık | 2.796.165 | 8.343.570 | 13.640.661 | 24.780.396 |
NOT 11 - TÜREV ARAÇLAR
31 Aralık 2020 ve 2019 tarihleri itibariyle türev araçların dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |||
|---|---|---|---|---|
| Varlık | Yükümlülük | Varlık | Yükümlülük | |
| Alım-satım amaçlı | 5.157.922 | 8.003.188 | 173.440 | 34.682 |
| Riskten korunma amaçlı | 1.061.220 | 3.433.388 | 352.981 | 232.216 |
| 6.219.142 | 11.436.576 | 526.421 | 266.898 |
Finans:
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kontrat | Rayiç Değerler | Kontrat | Rayiç Değerler | |||
| tutarları (*) | Varlık | Yükümlülük | tutarları (*) | Varlık | Yükümlülük | |
| Alım-satım amaçlı: | ||||||
| Faiz oranı swap işlemleri | 142.948.898 | 1.561.092 | 1.558.805 | - | - | - |
| Yabancı para swap işlemleri | 120.257.352 | 1.148.739 | 3.525.425 | - | - | - |
| Çapraz kur sabit faiz | ||||||
| swap işlemleri | 18.047.429 | 1.690.236 | 2.050.505 | - | - | - |
| Vadeli döviz işlemleri | 16.119.910 | 553.243 | 155.258 | - | - | - |
| Opsiyon sözleşmeleri | 14.215.807 | 96.988 | 47.523 | - | - | - |
| Diğer türev enstrümanlar | 39.918.012 | 42.368 | 5.891 | - | - | - |
| 351.507.408 | 5.092.666 | 7.343.407 | - | - | - | |
| Riskten korunma amaçlı: | ||||||
| Faiz oranı swap işlemleri | 90.213.314 | 581.692 | 2.625.136 | - | - | - |
| Çapraz kur sabit faiz | ||||||
| swap işlemleri | 6.010.024 | - | 620.018 | - | - | - |
| 96.223.338 | 581.692 | 3.245.154 | - | - | - |
(*) İlgili türev araçların alım ve satım kontrat tutarlarının toplamını ifade etmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 11 - TÜREV ARAÇLAR (Devamı)
Alım-satım amaçlı türev işlemler:
Türev araçlar, finans sektörü şirketleri için risklere karşı etkin bir koruma sağlamakla birlikte risk muhasebesi yönünden gerekli koşulları taşımadıkları durumlarda konsolide finansal tablolarda alım-satım amaçlı türev araçlar olarak muhasebeleştirilmektedir.
Riskten korunma muhasebesine konu işlemler:
a. Gerçeğe uygun değer riskinden korunma:
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Yapı Kredi Bankası, 1 Mart 2009 tarihinden başlayarak bir kısım sabit faizli TL ev ve taşıt kredileri portföyünün piyasa faiz oranları ile bir kısım yabancı para kullanılan fonların kurlarının değişmesinden kaynaklanan rayiç değer değişikliklerini ve 28 Temmuz 2015 tarihinden başlayarak bir kısım menkul kıymet portföylerinin piyasa faiz oranları ve kurların değişmesinden kaynaklanan rayiç değer değişikliklerini, swap faiz işlemleri ve çapraz para swap faiz işlemleri ile finansal riskten korunma sağlamaktadır.
b. Nakit akış riskinden korunma:
Yapı Kredi Bankası, değişken faizli yükümlülüklerinin getirdiği nakit akış riskinden korunmak amacıyla 1 Ocak 2010 tarihinden başlamak üzere nakit akış riskinden korunma muhasebesini uygulamaya başlamıştır. Bu uygulama kapsamında, finansal riskten korunma aracı olarak belirlenen türev araçlar, değişken oranlı faiz tahsilâtlı ve sabit oranlı faiz ödemeli USD, EUR ve TL faiz swapları, yabancı para swapları ile çapraz kur faiz swap işlemleri; riskten korunan yükümlülükleri ise, USD, EUR ve TL müşteri mevduatlarının, repolarının ve kullanılan kredilerin yeniden fiyatlaması nedeniyle beklenen faizin finansmanından kaynaklanan nakit çıkışları olarak belirlenmiştir. Nakit akış riskinden korunma kapsamında 2020 yılı kapsamlı gelir tablosunda "Finansal riskten korunma fonu" hesabında muhasebeleştirilen vergi sonrası net faiz geliri 1.415.351 bin TL'dir.
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Koç Finansman'ın, ihraç edilen uzun vadeli tahvillerin değişken faizli taksit ödemelerini, sabit faizli taksit ödemeleri ile takasını içeren faiz oranı swap işlemleri bulunmaktadır. Söz konusu işlemler kapsamında 2020 yılı kapsamlı gelir tablosunda "nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gelir/(gider)" hesabında muhasebeleştirilen vergi sonrası toplam net faiz geliri 11.504 bin TL'dir (2019: 24.704 bin TL vergi sonrası net faiz gideri).
c. Yurt dışındaki net yatırım riskinden korunma:
Yapı Kredi Bankası, yurt dışı operasyonlarındaki net yatırımlarının yabancı para çevrim riskinin bir kısmını yabancı para cinsinden kredilerle riskten koruma sağlamaktadır. Yapı Kredi Bankası'nın EUR cinsinden bir kredisi, bağlı ortaklıklarındaki EUR cinsinden net yatırımlarıyla ilgili korunma aracı olarak belirlenmiştir. Bu amaçla ilişkilendirilen borçlanmaların 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle tutarı 471 milyon EUR'dur . Yurt dışındaki net yatırım riskinden korunma kapsamında 2020 yılı kapsamlı gelir tablosunda "Finansal riskten korunma fonu" hesabında muhasebeleştirilen vergi sonrası kur farkı gideri 923.010 bin TL'dir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 11 - TÜREV ARAÇLAR (Devamı)
Finans sektörü harici:
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kontrat | Rayiç Değerler | Kontrat | Rayiç Değerler | |||
| tutarları (*) | Varlık | Yükümlülük | tutarları (*) | Varlık | Yükümlülük | |
| Alım-satım amaçlı: | ||||||
| Vadeli döviz işlemleri | 33.550.381 | 51.960 | 629.390 | 24.585.826 | 164.828 | 10.007 |
| Yabancı para swap işlemleri | 8.764.898 | 12.279 | 4.774 | 8.482.663 | 1.842 | 5.297 |
| Faiz oranı swap işlemleri | 1.500.000 | 1.017 | 6.879 | - | - | - |
| Vadeli mal alım-satım işlemleri | 784.752 | - | 18.738 | 906.547 | 6.770 | 19.378 |
| 44.600.031 | 65.256 | 659.781 | 33.975.036 | 173.440 | 34.682 | |
| Riskten korunma amaçlı: | ||||||
| Faiz oranı swap işlemleri | 5.367.408 | - | 128.574 | 7.422.499 | - | 203.746 |
| Çapraz kur sabit faiz | ||||||
| swap işlemleri | 3.083.347 | 405.690 | 18.222 | - | - | - |
| Yabancı para swap işlemleri | 55.325 | 20.590 | - | 3.906.838 | 260.974 | 28.470 |
| Vadeli döviz işlemleri | 691.263 | 16.354 | - | - | - | - |
| Faaliyet kiralaması alacakları | 101.525 | 15.955 | - | 274.896 | 78.305 | - |
| Vadeli mal alım-satım işlemleri | 817.920 | 20.939 | 41.438 | 204.425 | 13.702 | - |
| 10.116.788 | 479.528 | 188.234 | 11.808.658 | 352.981 | 232.216 |
(*) İlgili türev araçların alım ve satım kontrat tutarlarının toplamını ifade etmektedir.
Alım-satım amaçlı türev işlemler:
Türev araçlar, Finans sektörü harici şirketler için risklere karşı etkin bir koruma sağlamakla birlikte risk muhasebesi yönünden gerekli koşulları taşımadıkları durumlarda konsolide finansal tablolarda alım-satım amaçlı türev araçlar olarak muhasebeleştirilmektedir.
Alım-satım amaçlı türev araçlar içerisinde sınıflandırılan "vadeli mal-alım satım işlemleri", Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tüpraş'ın ve Aygaz'ın fiyat riskine maruz kalan stoklarının hedge edildiği türev işlemleri içermektedir.
Riskten korunma muhasebesine konu işlemler:
a. Gerçeğe uygun değer riskinden korunma:
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Otokoç, operasyonel kiralama hizmetleri sağlama taahhütlerine ilişkin bilanço dışı yabancı para cinsinden faaliyet kiralaması alacaklarından (riskten korunan kalem) kaynaklanan kur riskini yabancı para cinsinden kredileriyle (riskten korunma aracı) koruma altına almaktadır. Riskten korunan kalemdeki kur riski kaynaklı gerçeğe uygun değer değişiklikleri, bilançoda aktif ya da pasif olarak "riskten korunma amaçlı türev araçlar" hesabında ve oluşan gerçeğe uygun değer değişimleri gelir tablosunda "finansman gelir/gideri" hesabında muhasebeleştirilmektedir. 2020 yılında riskten korunan kaleme ilişkin "finansman gelir/gideri" hesabında muhasebeleştirilen net kur farkı gideri 62.350 bin TL'dir (2019: 81.890 bin TL net kur farkı gideri).
b. Nakit akış riskinden korunma:
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tüpraş'ın uzun vadeli ve değişken faizli kredilerinin oluşturduğu nakit akış riskinden korunmak amacıyla toplam 229 milyon USD (31 Aralık 2019: 306 milyon USD) tutarında faiz oranı swap işlemi bulunmaktadır. Söz konusu faiz oranı swap işlemleri kapsamında 2019 yılı kapsamlı gelir tablosunda "nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gelir/(gider)" hesabında muhasebeleştirilen vergi sonrası faiz gideri 29.963 bin TL'dir (2019: 31.016 bin TL vergi sonrası faiz gideri).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 11 - TÜREV ARAÇLAR (Devamı)
Tüpraş'ın, ihraç edilen 650 milyon TL tutarındaki uzun vadeli tahvillerin değişken faizli taksit ödemelerini, sabit faizli taksit ödemeleri ile takasını içeren faiz oranı swap işlemleri bulunmaktadır. Söz konusu işlemler kapsamında 2020 yılı kapsamlı gelir tablosunda "nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gelir/(gider)" hesabında muhasebeleştirilen vergi sonrası toplam net faiz geliri 32.179 bin TL'dir (2019: 33.453 bin TL vergi sonrası faiz gideri).
Tüpraş'ın, USD cinsinden borçlanmalarının 66,8 milyon USD'lik kısmı (2019: 141,6 milyon USD) ve EUR cinsinden borçlanmalarının 52,3 milyon EUR'luk kısmı (2019: 156,9 milyon EUR) için kur riskinden korunmak amacıyla gerçekleştirdiği ve yabancı para cinsinden olan anapara ve faiz ödemelerinin, TL olarak takasını içeren yabancı para swap işlemleri bulunmaktadır. Söz konusu yabancı para swap işlemleri kapsamında 2020 yılı kapsamlı gelir tablosunda "nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gelir/(gider)" hesabında muhasebeleştirilen vergi sonrası toplam net finansman geliri 44.105 bin TL'dir (2019: 48.336 bin TL vergi sonrası toplam net finansman gideri).
Tüpraş, Fuel Oil Dönüşüm Projesi (RUP) yatırımının finansmanı için aldığı kredileri, gerçekleşme olasılığı yüksek tahmini USD cinsinden ihracat gelirleri nedeniyle maruz kalınan USD/TL spot kur riskine karşı korunma aracı olarak tanımlamış olup; 1 Mart 2015'ten itibaren nakit akış riskinden korunma muhasebesi uygulamaya başlamıştır. Bu kapsamda ilişkilendirilen kredilerin 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle tutarı 576 milyon USD'dir (2019: 693 milyon USD). Nakit akış riskinden korunma kapsamında, 2020 yılı kapsamlı gelir tablosunda "nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gelir/(gider)" hesabında muhasebeleştirilen vergi sonrası kur farkı gideri 123.115 bin TL'dir (2019: 31.667 bin TL vergi sonrası kur farkı geliri).
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Arçelik'in, ihraç edilen 1.000 milyon TL tutarındaki uzun vadeli tahvillerin değişken faizli taksit ödemelerini, sabit faizli taksit ödemeleri ile takasını içeren faiz oranı swap işlemleri bulunmaktadır. Söz konusu işlemler kapsamında 2020 yılı kapsamlı gelir tablosunda "nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gelir/(gider)" hesabında muhasebeleştirilen vergi sonrası toplam net faiz geliri 51.622 bin TL'dir (2019: 53.896 bin TL vergi sonrası net faiz gideri).
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Aygaz'ın, ihraç edilen 170 milyon TL tutarındaki uzun vadeli tahvillerin değişken faizli taksit ödemelerini, sabit faizli taksit ödemeleri ile takasını içeren faiz oranı swap işlemleri bulunmaktadır. Söz konusu işlemler kapsamında 2020 yılı kapsamlı gelir tablosunda "nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gelir/(gider)" hesabında muhasebeleştirilen vergi sonrası toplam net faiz geliri 8.188 bin TL'dir (2019: 10.582 bin TL vergi sonrası net faiz gideri).
Aygaz'ın, USD cinsinden borçlanmalarının 4,5 milyon USD'lik kısmı için (31 Aralık 2019: 13,5 milyon USD) kur ve faiz riskinden korunmak amacıyla gerçekleştirdiği ve USD cinsinden olan anapara ve değişken faiz ödemelerinin, TL ve sabit faiz olarak takasını içeren yabancı para swap işlemleri bulunmaktadır. Söz konusu işlemler kapsamında 2020 yılı kapsamlı gelir tablosunda "nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gelir/(gider)" hesabında muhasebeleştirilen vergi sonrası toplam net finansman gideri 1.992 bin TL'dir (2019: 5.884 bin TL vergi sonrası toplam net finansman gideri).
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Ditaş, gemi yatırımlarının finansmanı için aldığı kredileri, gerçekleşme olasılığı yüksek tahmini USD cinsinden dövize endeksli gelirleri nedeniyle maruz kalınan USD/TL spot kur riskine karşı korunma aracı olarak tanımlamış olup; 1 Temmuz 2016 tarihinden itibaren nakit akış riskinden korunma muhasebesi uygulamaya başlamıştır. Bu kapsamda ilişkilendirilen kredilerin 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle tutarı 60 milyon USD'dir (2019: 120 milyon USD). Nakit akış riskinden korunma kapsamında, 2020 yılı kapsamlı gelir tablosunda "nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gelir/(gider)" hesabında muhasebeleştirilen vergi sonrası kur farkı gideri 75.160 bin TL'dir (2019: 19.554 bin TL vergi sonrası kur farkı gideri).
Ditaş'ın, EUR cinsinden borçlanmalarının 8,9 milyon EUR'luk (31 Aralık 2019: 17,7 milyon EUR) kısmı için kur riskinden korunmak amacıyla gerçekleştirdiği ve EUR cinsinden olan anapara ve faiz ödemelerinin, TL olarak takasını içeren yabancı para swap işlemleri bulunmaktadır. Söz konusu yabancı para swap işlemleri kapsamında 2020 yılı kapsamlı gelir tablosunda "nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gelir/(gider)" hesabında muhasebeleştirilen vergi sonrası toplam net finansman geliri 25.574 bin TL'dir (2019: 4.110 bin TL vergi sonrası net finansman gideri).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 11 - TÜREV ARAÇLAR (Devamı)
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Setur, Duty-Free yatırımlarının finansmanı için aldığı kredileri, gerçekleşme olasılığı yüksek tahmini EUR cinsinden dövize endeksli gelirleri nedeniyle maruz kalınan EUR/TL spot kur riskine karşı korunma aracı olarak tanımlamış olup; 1 Ocak 2017'den itibaren nakit akış riskinden korunma muhasebesi uygulamaya başlamıştır. Bu kapsamda ilişkilendirilen kredilerin 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle tutarı 3,3 milyon EUR'dur (31 Aralık 2019: 9,9 milyon EUR). Nakit akış riskinden korunma kapsamında, 2020 yılı kapsamlı gelir tablosunda "nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gelir/(gider)" hesabında muhasebeleştirilen vergi sonrası kur farkı geliri 861 bin TL'dir (2019: 1.138 bin TL vergi sonrası kur farkı gideri).
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Entek, Ditaş ve Tat Gıda'nın uzun vadeli kredilerinin değişken faizli taksit ödemelerini nakit akıma yönelik riskten korunma amacıyla, sabit faizli taksit ödemeleri ile takasından oluşan faiz oranı swap işlemleri bulunmaktadır. Söz konusu faiz oranı swap işlemleri kapsamında 2020 yılı kapsamlı gelir tablosunda "nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gelir/(gider)" hesabında muhasebeleştirilen vergi sonrası net faiz gideri 23.577 bin TL'dir (2019: 6.949 bin TL vergi sonrası net faiz gideri).
Riskten korunma amaçlı türev araçlar içerisinde sınıflandırılan "vadeli mal-alım satım işlemleri", Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tüpraş ve Aygaz'ın fiyat riskine maruz kalan stoklarının hedge edildiği türev işlemleri içermekte olup, söz konusu işlemler kapsamında 2020 yılı kapsamlı gelir tablosunda "nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gelir/(gider)" hesabında 8.898 bin TL vergi sonrası net kur farkı gideri muhasebeleştirmiştir (2019: Tüpraş'ın ürün kar marjı (crack marjı) sabitleme işlemlerini içermekte olup; 102.577 bin TL vergi sonrası net kur farkı geliri muhasebeleştirilmiştir).
c. Yurt dışındaki net yatırım riskinden korunma:
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Arçelik, Avrupa'da faaliyet gösteren bazı bağlı ortaklıklarındaki net yatırımlarının Türk Lirasına çevrilmesinden kaynaklanan döviz kuru riskinden korunmak amacıyla, EUR cinsinden ihraç edilen tahvillerin bir bölümünü riskten korunma aracı olarak tanımlamıştır. Bu amaçla ilişkilendirilen kredinin 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle tutarı 154 milyon EUR'dur (31 Aralık 2019: 154 milyon EUR). Yurt dışındaki net yatırım riskinden korunma kapsamında 2020 yılı kapsamlı gelir tablosunda "Yurt dışındaki işletmeye ilişkin net yatırım riskinden korunma ile ilgili diğer kapsamlı gelir/(gider)" hesabında muhasebeleştirilen vergi sonrası kur farkı gideri 290.126 bin TL'dir (2019: 74.712 bin TL vergi sonrası kur farkı gideri).
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Otokoç, Avrupa'da faaliyet gösteren bağlı ortaklıklarındaki net yatırımlarının Türk Lirasına çevrilmesinden kaynaklanan döviz kuru riskinden korunmak amacıyla, 25,7 milyon EUR tutarındaki kredilerini riskten korunma aracı olarak tanımlamıştır (31 Aralık 2019: 34,2 milyon EUR). Yurt dışındaki net yatırım riskinden korunma kapsamında 2020 yılı kapsamlı gelir tablosunda "Yurt dışındaki işletmeye ilişkin net yatırım riskinden korunma ile ilgili diğer kapsamlı gelir/(gider)" hesabında muhasebeleştirilen vergi sonrası kur farkı gideri 51.211 bin TL'dir (2019: 15.696 bin TL vergi sonrası kur farkı gideri).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 12 - STOKLAR
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| İlk madde ve malzeme | 4.651.008 | 3.842.070 |
| Yarı ve ara mamuller | 2.023.063 | 1.834.032 |
| Mamuller | 6.393.546 | 5.545.761 |
| Ticari mallar | 2.842.834 | 1.761.269 |
| Yoldaki mallar | 2.847.526 | 4.483.109 |
| Diğer stoklar | 81.775 | 83.080 |
| Eksi: Stok değer düşüklüğü karşılığı | (187.908) | (118.478) |
| 18.651.844 | 17.430.843 | |
| Stok değer düşüklüğü karşılığı hareket tablosu aşağıdaki gibidir: | ||
| 2020 | 2019 | |
| Dönem başı - 1 Ocak | 118.478 | 215.350 |
| Dönem içerisindeki artış | 117.746 | 55.877 |
| Konusu kalmayan karşılıklar | (66.813) | (169.372) |
| Yabancı para çevrim farkları | 18.497 | 8.531 |
| İktisaplar | - | 8.092 |
| Dönem sonu - 31 Aralık | 187.908 | 118.478 |
NOT 13 - YATIRIM AMAÇLI GAYRİMENKULLER
| 2020 | 2019 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak tarihleri itibariyle | ||
| Maliyet | 512.854 | 578.895 |
| Birikmiş amortisman | (118.071) | (111.584) |
| Net kayıtlı değer | 394.783 | 467.311 |
| Dönem başı net kayıtlı değer | 394.783 | 467.311 |
| Girişler | 14 | - |
| Çıkışlar | - | (24.180) |
| Transferler | - | (38.117) |
| Cari dönem amortismanı | (10.055) | (10.231) |
| Dönem sonu net kayıtlı değer | 384.742 | 394.783 |
| 31 Aralık tarihleri itibariyle | ||
| Maliyet | 512.830 | 512.854 |
| Birikmiş amortisman | (128.088) | (118.071) |
| Net kayıtlı değer | 384.742 | 394.783 |
31 Aralık 2020 tarihi itibariyle net kayıtlı değeri 384.742 bin TL (2019: 394.783 bin TL) olan yatırım amaçlı gayrimenkullerin gerçeğe uygun değeri 617.642 bin TL'dir (2019: 467.556 bin TL).
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 14 - MADDİ DURAN VARLIKLAR
| Arsa, yer altı | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ve yerüstü | Makine ve | Motorlu | Döşeme ve | Yapılmakta | Özel | |||
| düzenlemeleri | Binalar | teçhizat | araçlar | demirbaşlar | olan yatırımlar | maliyetler | Toplam | |
| 1 Ocak 2020 | ||||||||
| Maliyet | 5.847.424 | 4.281.569 | 21.849.879 | 8.692.732 | 1.703.116 | 1.725.287 | 675.521 | 44.775.528 |
| Birikmiş amortisman | (1.281.900) | (1.168.684) | (9.097.300) | (1.629.611) | (1.074.668) | - | (369.460) | (14.621.623) |
| Net kayıtlı değer | 4.565.524 | 3.112.885 | 12.752.579 | 7.063.121 | 628.448 | 1.725.287 | 306.061 | 30.153.905 |
| Dönem başı net kayıtlı değer | 4.565.524 | 3.112.885 | 12.752.579 | 7.063.121 | 628.448 | 1.725.287 | 306.061 | 30.153.905 |
| Girişler | 148.095 | 824.070 | 722.086 | 2.938.140 | 609.753 | 1.444.842 | 64.189 | 6.751.175 |
| İşletme birleşmelerinin etkisi (Not 3) | 111.098 | 3.436.133 | - | 189 | 688.623 | - | 127.096 | 4.363.139 |
| Çıkışlar | (3.033) | (142.489) | (126.383) | (114.578) | (18.789) | (8.856) | (27.573) | (441.701) |
| Transferler (1) | (9.033) | 427.320 | 220.734 | (515.846) | (52.572) | (904.335) | (27.893) | (861.625) |
| Değer düşüklüğü karşılığı (2) | - | - | (22.065) | - | - | - | - | (22.065) |
| Yabancı para çevrim farkları | 80.218 | 291.176 | 558.501 | 769.555 | (20.501) | 37.898 | 15.771 | 1.732.618 |
| Cari dönem amortismanı | (182.668) | (715.910) | (1.118.854) | (700.679) | (349.148) | - | (87.370) | (3.154.629) |
| Dönem sonu net kayıtlı değer | 4.710.201 | 7.233.185 | 12.986.598 | 9.439.902 | 1.485.814 | 2.294.836 | 370.281 | 38.520.817 |
| 31 Aralık 2020 | ||||||||
| Maliyet | 6.153.338 | 10.797.815 | 23.048.572 | 11.730.555 | 3.984.996 | 2.294.836 | 934.905 | 58.945.017 |
| Birikmiş amortisman | (1.443.137) | (3.564.630) | (10.061.974) | (2.290.653) | (2.499.182) | - | (564.624) | (20.424.200) |
| Netkayıtlı değer | 4.710.201 | 7.233.185 | 12.986.598 | 9.439.902 | 1.485.814 | 2.294.836 | 370.281 | 38.520.817 |
(1) Maddi duran varlıklar altında sınıflandırılan uzun vadeli operasyonel kiralamaya konu varlıklardan stoklara 563.678 bin TL, maddi duran varlıklardan diğer maddi olmayan duran varlıklara 40.724 bin TL (Not 16) ve satış amaçlı sınıflandırılan duran varlıklara 257.223 bin TL tutarındaki transferlerden oluşmaktadır. Satış amaçlı duran varlıklara yapılan transferler, Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Arçelik'in, satış kararı aldığı ve satış işlemleri 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle tamamlanan, Çin Halk Cumhuriyeti'nin Changzhou şehrinde bulunan üretim tesisine ve Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tat Gıda'nın süt ve süt ürünleri iş kolunda faaliyet gösteren SEK işletmesinin varlıklarına ilişkindir (Not 25).
(2) 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle, Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Arçelik'in, gelecekte ekonomik fayda sağlamayacağını öngördüğü sabit kıymetlerine ilişkindir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 14 - MADDİ DURAN VARLIKLAR (Devamı)
| Arsa, yer altıve yerüstü | Makine ve | Motorlu | Döşeme ve | Yapılmakta | Özel | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| düzenlemeleri | Binalar | teçhizat | araçlar | demirbaşlar | olan yatırımlar | maliyetler | Toplam | |
| 1 Ocak 2019 | ||||||||
| Maliyet | 5.515.526 | 2.613.605 | 20.684.201 | 6.879.077 | 1.458.320 | 1.324.746 | 566.496 | 39.041.971 |
| Birikmiş amortisman | (1.098.130) | (777.438) | (8.140.044) | (1.426.606) | (908.496) | - | (294.438) | (12.645.152) |
| Net kayıtlı değer | 4.417.396 | 1.836.167 | 12.544.157 | 5.452.471 | 549.824 | 1.324.746 | 272.058 | 26.396.819 |
| TFRS 16 kapsamında ilk kez bilançoya alınan | ||||||||
| kullanım hakkı varlıkları (1) | 180.356 | 958.185 | 57.639 | 21.332 | 3.029 | - | - | 1.220.541 |
| Dönem başı net kayıtlı değer | 4.597.752 | 2.794.352 | 12.601.796 | 5.473.803 | 552.853 | 1.324.746 | 272.058 | 27.617.360 |
| Girişler | 13.408 | 296.714 | 247.634 | 2.589.571 | 207.804 | 1.475.695 | 58.098 | 4.888.924 |
| Çıkışlar | (354) | (7.932) | (61.230) | (129.897) | (10.723) | (544) | (3.725) | (214.405) |
| İktisaplar (2) | 43.901 | 88.031 | 62.859 | 2 | 3.279 | - | 12.342 | 210.414 |
| Transferler (3) | 81.840 | 160.325 | 827.743 | (545.302) | 43.048 | (1.101.092) | 7.850 | (525.588) |
| Yabancı para çevrim farkları | 11.050 | 136.241 | 148.986 | 172.220 | 9.728 | 26.482 | 7.768 | 512.475 |
| Değer düşüklüğü karşılığı | - | - | (58.091) | - | - | - | - | (58.091) |
| Cari dönem amortismanı | (182.073) | (354.846) | (1.017.118) | (497.276) | (177.541) | - | (48.330) | (2.277.184) |
| Dönem sonu net kayıtlı değer | 4.565.524 | 3.112.885 | 12.752.579 | 7.063.121 | 628.448 | 1.725.287 | 306.061 | 30.153.905 |
| 31 Aralık 2019 | ||||||||
| Maliyet | 5.847.424 | 4.281.569 | 21.849.879 | 8.692.732 | 1.703.116 | 1.725.287 | 675.521 | 44.775.528 |
| Birikmiş amortisman | (1.281.900) | (1.168.684) | (9.097.300) | (1.629.611) | (1.074.668) | - | (369.460) | (14.621.623) |
| Net kayıtlı değer | 4.565.524 | 3.112.885 | 12.752.579 | 7.063.121 | 628.448 | 1.725.287 | 306.061 | 30.153.905 |
(1) 31 Aralık 2019 tarihi itibariyle, maddi duran varlıklar altında sınıflandırılan kullanım hakkı varlıklarının net kayıtlı değeri 1.431.047 bin TL'dir. 31 Aralık 2019 tarihinde sona eren yıla ait kullanım hakkı varlıklarına ilaveler 394.622 bin TL, amortisman giderleri 382.164 bin TL'dir.
(2) Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Arçelik'in Singer Bangladesh iktisabına ve Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Aygaz'ın Bal Kaynak Su iktisabına ilişkindir.
(3) Maddi duran varlıklar altında sınıflandırılan uzun vadeli operasyonel kiralamaya konu varlıklardan stoklara 573.657 bin TL, maddi duran varlıklardan diğer maddi olmayan duran varlıklara 10.525 bin TL (Not 16), diğer duran varlıklardan maddi duran varlıklara 20.477 bin TL ve yatırım amaçlı gayrimenkullerden maddi duran varlıklara 38.117 bin TL tutarındaki transferlerden oluşmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
| NOT 15 - ŞEREFİYE | ||
|---|---|---|
| 2020 | 2019 | |
| Dönem başı net kayıtlı değer - 1 Ocak | 3.545.249 | 3.244.429 |
| Yabancı para çevrim farkları | 180.274 | 55.722 |
| İktisaplar | - | 251.149 |
| Çıkışlar | - | (6.051) |
| Dönem sonu net kayıtlı değer - 31 Aralık | 3.725.523 | 3.545.249 |
| Şerefiye'nin dağılımı aşağıdaki gibidir: | ||
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
| Tüpraş | 2.736.463 | 2.736.463 |
| Defy Grubu | 408.708 | 343.316 |
| Singer Bangladesh | 330.498 | 256.563 |
| Dawlance Grubu | 236.468 | 198.340 |
| Diğer | 13.386 | 10.567 |
| 3.725.523 | 3.545.249 |
Şerefiye değer düşüklüğü testleri:
Nakit üreten birimler ile ilişkilendirilen şerefiye tutarları Not 2.4.18'de belirtildiği üzere yılda bir kez veya şartların değer düşüklüğünü işaret ettiği durumlarda daha sık aralıklarla değer düşüklüğü tespit çalışmasına tabi tutulmaktadır. Nakit üreten birimlerin geri kazanılabilir değeri, kullanım değeri veya satış maliyeti düşülmüş gerçeğe uygun değer hesaplamaları temel alınarak belirlenmiştir.
Aşağıda detayları belirtilen ve nakit üreten birimler bazında gerçekleştirilen değer düşüklüğü testleri sonucunda 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle şerefiye tutarlarında herhangi bir değer düşüklüğü tespit edilmemiştir.
a) Tüpraş
Geri kazanılabilir değer iskonto edilmiş nakit akış analizlerine göre yapılan gerçeğe uygun değer hesaplamalarına göre tespit edilmiştir. Bu gerçeğe uygun değer hesaplamaları hissedar nakit akış projeksiyonlarını içermekte olup USD bazında tespit edilen bu projeksiyonlar Tüpraş yönetimi tarafından onaylanan on yıllık planlara dayanmaktadır. Grup, içinde bulunduğu sektörde operasyonel sonuçların ve ileriye yönelik tahminlerin değerlendirilmesinde beş yıldan daha uzun bir süreye ilişkin analizin daha uygun olduğunu öngörmektedir ve dolayısıyla değer düşüklüğü testini daha uzun süreli planlara dayandırmaktadır. On yıldan sonrasına tekabül eden hissedar nakit akışları %2,1 uzun vade büyüme oranı kullanılarak tespit edilmiştir. İlgili nakit akışlarını indirgemek için kullanılan iskonto oranı (özsermaye maliyeti) %11'dir.
b) Defy Grubu
Geri kazanılabilir değer kullanım değeri hesaplamalarına göre tespit edilmiştir. Kullanım değeri, birimin sürekli kullanımından elde edilmesi beklenen nakit akışlarının iskonto edilmesi suretiyle hesaplanmıştır. Şerefiye değer düşüklüğü testi, 1 Ocak 2021 ve 31 Aralık 2025 tarihleri aralığındaki Arçelik yönetimi tarafından onaylanan ve Güney Afrika Randı bazında hazırlanan 5 yıllık projeksiyon üzerinden yapılmıştır. Gelecek dönemlerde oluşacak nakit akışlarını tahmin edebilmek için sabit büyüme oranı olarak, ülke ekonomisinin tahmini ortalama büyüme oranını geçmeyen %5,3 kullanılmıştır. Birimin geri kazanılabilir değerini hesaplayabilmek için vergi sonrası iskonto oranı olarak ağırlıklı sermaye maliyeti oranı %13,9 kullanılmıştır. Vergi sonrası oran, vergi sebebiyle oluşacak nakit çıkışları, gelecekteki diğer vergisel nakit akışları ve varlıkların maliyeti ile vergi matrahları arasındaki farklar göz önünde bulundurularak düzeltilmiştir.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 15 - ŞEREFİYE (Devamı)
c) Dawlance Grubu
Geri kazanılabilir değer, kullanım değeri hesaplamalarına göre tespit edilmiştir. Kullanım değeri, birimin sürekli kullanımından elde edilmesi beklenen nakit akışlarının iskonto edilmesi suretiyle hesaplanmıştır. Şerefiye değer düşüklüğü testi, 1 Ocak 2021 ve 31 Aralık 2025 tarihleri aralığındaki Arçelik yönetimi tarafından onaylanan ve Pakistan Rupisi bazında hazırlanan 5 yıllık projeksiyon üzerinden yapılmıştır. Gelecek dönemlerde oluşacak nakit akışlarını tahmin edebilmek için sabit büyüme oranı olarak, ülke ekonomisinin tahmini ortalama büyüme oranını geçmeyen %5 kullanılmıştır. Birimin geri kazanılabilir değerini hesaplayabilmek için vergi sonrası iskonto oranı olarak ağırlıklı sermaye maliyeti oranı %14,7 kullanılmıştır. Vergi sonrası oran, vergi sebebiyle oluşacak nakit çıkışları, gelecekteki diğer vergisel nakit akışları ve varlıkların maliyeti ile vergi matrahları arasındaki farklar göz önünde bulundurularak düzeltilmiştir.
d) Singer Bangladesh
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Arçelik'in halka açık ortaklığı Singer Bangladesh'in satın alımı sırasında oluşan şerefiyeyi değer düşüklüğü testine tabi tutmak için, 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle Şirket'in Bangladeş Borsasında işlem gören hisse bedeli üzerinden hesaplanan piyasa değeri kullanılmıştır.
Duyarlılık Analizleri:
Nakit üreten birimler bazında, değer düşüklüğü testlerinde kullanılan önemli varsayımların, baz senaryoya kıyasla %1 olumsuz sapma gösterdiği duyarlılık senaryoları analiz edilmiştir. 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle gerçekleştirilen ilgili duyarlılık analizlerinde, geri kazanılabilir değerin, şerefiye dahil edilmiş defter değerine kıyasla gösterdiği pozitif sapmalar aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Defy | Dawlance | Singer | ||
|---|---|---|---|---|
| Tüpraş | Grubu | Grubu | Bangladesh | |
| Baz Senaryo | %402 | %22 | %95 | %67 |
| Duyarlılık Analizleri: | ||||
| Uzun vadeli büyüme oranı: %1 düşüş | %370 | %13 | %79 | - |
| İskonto oranı: %1 artış | %339 | %6 | %70 | - |
| Piyasa değerinde %20 azalış | - | - | - | %34 |
NOT 16 - DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR
| Mevduat | Geliştirme | Müşteri | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Haklar | Marka | Tabanı | Maliyetleri | İlişkileri | Diğer | Toplam | |
| 1 Ocak 2020 | |||||||
| Maliyet | 1.485.975 | 1.316.953 | - | 2.594.839 | 547.676 | 477.354 | 6.422.797 |
| Birikmiş amortisman | (804.334) | - | - | (1.290.663) | (80.287) | (134.091) (2.309.375) | |
| Net kayıtlı değer | 681.641 | 1.316.953 | - | 1.304.176 | 467.389 | 343.263 | 4.113.422 |
| Girişler | 178.028 | - | - | 767.178 | - | 156.849 | 1.102.055 |
| İşletme birleşmelerinin | |||||||
| etkisi (Not 3) | 11.243 | 2.013.259 | 1.451.971 | 215.965 | - | 697.228 | 4.389.666 |
| Çıkışlar | (13.687) | - | - | (418) | - | (43) | (14.148) |
| Değer düşüklüğü karşılığı | - | - | - | - | - | (75.214) | (75.214) |
| Transferler (*) | 21.221 | - | - | 15.481 | 4.022 | 40.724 | |
| Yabancı para çevrim farkları | 46.455 | 348.066 | - | - | 93.195 | 19.473 | 507.189 |
| Cari dönem amortismanı | (160.157) | - | (190.139) | (287.480) | (29.571) | (189.855) | (857.202) |
| Dönem sonu net | |||||||
| kayıtlı değer | 764.744 | 3.678.278 | 1.261.832 | 2.014.902 | 531.013 | 955.723 | 9.206.492 |
| 31 Aralık 2020Maliyet | 1.796.367 | 3.678.278 | 1.615.055 | 3.641.305 | 640.871 | 1.659.501 | 13.031.377 |
| Birikmiş amortisman | (1.031.623) | - | (353.223) | (1.626.403) | (109.858) | (703.778) (3.824.885) | |
| Net kayıtlı değer | 764.744 | 3.678.278 | 1.261.832 | 2.014.902 | 531.013 | 955.723 | 9.206.492 |
| Geliştirme | Müşteri | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Haklar | Marka | Maliyetleri | İlişkileri | Diğer | Toplam | |
| 1 Ocak 2019 | ||||||
| Maliyet | 1.307.435 | 1.195.285 | 1.985.289 | 538.419 | 493.502 | 5.519.930 |
| Birikmiş amortisman | (685.187) | - | (1.050.426) | (54.479) (109.102) (1.899.194) | ||
| Net kayıtlı değer | 622.248 | 1.195.285 | 934.863 | 483.940 | 384.400 | 3.620.736 |
| Girişler | 126.924 | - | 527.980 | - | 7.212 | 662.116 |
| İktisaplar | 2.728 | - | - | - | 65.882 | 68.610 |
| Çıkışlar | (87) | - | (753) | - | - | (840) |
| Transferler (*) | 25.218 | - | 77.747 | - | (92.440) | 10.525 |
| Yabancı para çevrim farkları | 18.117 | 121.668 | - | 9.257 | (3.851) | 145.191 |
| Cari dönem amortismanı | (113.507) | - | (235.661) | (25.808) | (17.940) | (392.916) |
| Dönem sonu net kayıtlı değer | 681.641 | 1.316.953 | 1.304.176 | 467.389 | 343.263 | 4.113.422 |
| 31 Aralık 2019 | ||||||
| Maliyet | 1.485.975 | 1.316.953 | 2.594.839 | 547.676 | 477.354 | 6.422.797 |
| Birikmiş amortisman | (804.334) | - | (1.290.663) | (80.287) (134.091) (2.309.375) | ||
| Net kayıtlı değer | 681.641 | 1.316.953 | 1.304.176 | 467.389 | 343.263 | 4.113.422 |
(*) Maddi duran varlıklardan transferlerden oluşmaktadır.
NOT 16 - DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR (Devamı)
31 Aralık 2020 tarihi itibariyle amortisman hariç, gerçekleşen araştırma ve geliştirme harcamalarının toplamı 941.830 bin TL tutarındadır (2019: 661.754 bin TL).
Grup'a net nakit girişi sağlaması beklenilen süre için öngörülebilir bir sınır olmaması nedeniyle, faydalı ömürleri sınırsız olan diğer maddi olmayan duran varlıkların net defter değeri toplam 3.678.278 bin TL'dir (2019: 1.316.953 bin TL) ve markalardan oluşmaktadır.
Grup'un markalarının kırılımı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| Yapı Kredi Bankası | 2.013.259 | - |
| Arçelik | ||
| Grundig | 775.239 | 572.364 |
| Defy | 524.105 | 440.249 |
| Dawlance | 323.933 | 271.702 |
| Diğer | 41.742 | 32.638 |
| 3.678.278 | 1.316.953 |
Marka değer düşüklüğü testi
Yapı Kredi Bankası markası
31 Aralık 2020 tarihi itibariyle Yapı Kredi Bankası markası, gelir yöntemi kullanılarak değer düşüklüğü testine tabi tutulmuştur. Markanın değeri tespit edilirken, yönetim tarafından onaylanan, beş yıllık dönemleri kapsayan finansal planları temel alan gelir tahminleri esas alınmıştır. Beş yıllık dönemlerden sonraki gelir tahminleri %9,3 beklenen büyüme oranı kullanılarak hesaplanmıştır. Tahmini royalti gelirleri, satış tahminlerine %1 royalti oranı uygulanarak tespit edilmiştir. Söz konusu yöntemle hesaplanan royalti gelirleri vergi sonrası %19,5 oranı kullanılarak iskonto edilmiştir. Markanın hesaplanan toplam kullanım değeri, taşınan değer toplamının %5 üzerinde olup, herhangi bir değer düşüklüğü tespit edilmemiştir.
Kullanım değeri hesaplamasında kullanılan vergi sonrası iskonto oranının %0,5 daha yüksek alındığı duyarlılık senaryosunda da, kullanım değeri taşınan değer ile paralel mertebededir.
Arçelik markaları
31 Aralık 2020 tarihi itibariyle Arçelik markaları, gelir yöntemi kullanılarak değer düşüklüğü testine tabi tutulmuştur. Markaların değeri tespit edilirken, yönetim tarafından onaylanan, beş yıllık dönemleri kapsayan finansal planları temel alan satış tahminleri esas alınmıştır. Beş yıllık dönemlerden sonraki satış tahminleri %3 ile %5,3 aralığındaki beklenen büyüme oranları kullanılarak hesaplanmıştır. Tahmini royalti gelirleri, satış tahminlerine %2 ile %3 arasında değişen royalti oranları uygulanarak tespit edilmiştir. Söz konusu yöntemle hesaplanan royalti gelirleri vergi sonrası %7,6 ile %14,7 aralığında oranlar kullanılarak iskonto edilmiştir. Markaların hesaplanan toplam kullanım değeri, taşınan değer toplamının 10,6 katı mertebesinde olup, herhangi bir değer düşüklüğü tespit edilmemiştir.
Kullanım değeri hesaplamasında kullanılan vergi sonrası iskonto oranının %1 daha yüksek alındığı duyarlılık senaryosunda da, kullanım değeri taşınan değerin 8,8 kat üzerindedir.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 17 - BORÇLANMALAR
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Finans Finans dışı | Toplam | Finans | Finans dışı | Toplam | ||
| Kısa vadeli borçlanmalar (*) : | ||||||
| Krediler | 37.881.282 16.818.409 | 54.699.691 | 1.049.889 | 14.644.239 15.694.128 | ||
| İhraç edilen borçlanma senetleri | 10.398.036 | 5.926.812 | 16.324.848 | 108.029 | 5.040.725 | 5.148.754 |
| Faktoring borçları | - | 120.716 | 120.716 | - | 125.967 | 125.967 |
| Kira yükümlülükleri | 232.704 | 346.271 | 578.975 | 926 | 315.992 | 316.918 |
| 48.512.022 23.212.208 | 71.724.230 | 1.158.844 | 20.126.923 21.285.767 | |||
| Uzun vadeli borçlanmalar: | ||||||
| Krediler | 19.424.990 23.553.516 | 42.978.506 | 850.000 | 16.226.248 17.076.248 | ||
| İhraç edilen borçlanma senetleri | 43.602.359 21.429.708 | 65.032.067 | 170.000 | 20.678.281 20.848.281 | ||
| Kira yükümlülükleri | 861.826 | 1.210.615 | 2.072.441 | 4.227 | 1.081.568 | 1.085.795 |
| 63.889.175 46.193.839 110.083.014 | 1.024.227 | 37.986.097 39.010.324 | ||||
| Toplam borçlanmalar | 112.401.197 69.406.047 181.807.244 | 2.183.071 | 58.113.020 60.296.091 |
(*) Uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımlarını da içermektedir.
Grup'un Finans dışı sektörlerinde faaliyet gösteren şirketlerinin, Yapı Kredi Bankası'ndan sağlanan ve konsolide finansal tabloların hazırlanması kapsamında 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle elimine edilen toplam 1.194.394 bin TL tutarında borçlanması bulunmaktadır.
İhraç edilen uzun vadeli borçlanma senetleri:
2020 yılı:
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tüpraş, 500 milyon TL nominal değerde, 728 gün vadeli, 3 ayda bir kupon ödemeli ve vade sonunda anapara ve kupon ödemeli, TLREF referans oran üzerine 140 baz puan ek getirili tahvil ihracını 30 Kasım 2020 tarihinde tamamlamıştır.
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Olympic, 130 milyon EUR nominal değerde, 1011 gün vadeli tahvil ihracını 13 Ağustos 2020 tarihinde tamamlamıştır.
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Koç Finansman, vadeleri 10 ile 18 ay ve faiz oranları yıllık %9,50 - %14,25 aralığında, vade sonunda anapara ve kupon ödemeli, toplam 240 milyon TL nominal değerde tahvil ihraçlarını 2020 yılı içerisinde tamamlamıştır.
Diğer önemli uzun vadeli borçlanmalar:
Finans:
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Yapı Kredi Bankası, 15 Ocak 2019 tarihinde yurt dışında 650 milyon USD nominal tutarında, vadesi olmayan, BDDK onayına bağlı olarak ihraçtan sonraki her beş yılda bir erken itfa edilebilir nitelikte, ilk beş yıl için yıllık %13,875 getiri oranına sonraki beş yıl için mid swap +%11,24 sahip ve 6 ayda bir kupon ödemeli, çekirdek sermaye yeterliliği oranının %5,125'in altına düşmesi halinde geçici değer azaltmaya konu edilebilecek, ilave ana sermayeye dahil edilebilir borçlanma aracı ihraç etmiştir.
Yapı Kredi Bankası, 8 Mart 2016 tarihinde, Basel III ile uyumlu bir sermaye benzeri tahvil işlemini 10 yıl 1 günlük vade ile ve 5'inci yılın sonunda 500 milyon USD tutarında erken ödeme seçeneği ile gerçekleşmiştir. Tahvil kuponu %8,5 olup; eğer tahviller ilk 5 yıl geri çağrılmaz ise kalan 5 yıl için faiz oranı 5 yıllık ortalama swap +%7,40 olacaktır.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 17 - BORÇLANMALAR (Devamı)
Yapı Kredi Bankası, Unicredit Bank Austria AG'den 18 Aralık 2013 tarihinde 10 yıllık vade ve 5 yılın sonunda geri ödeme seçeneği ile 470 milyon USD tutarında sermaye benzeri kredi sağlamıştır. İlgili borçlanmanın faiz oranı ilk 5 yıl için % 6,35 ve geri kalan 5 yıl için midswap +% 4,68 olarak belirlenmiştir. 30 Ocak 2015 tarihinde, kredi sözleşmesinin ilgili maddeleri Bankaların Özkaynak Yönetmeliği'nin 8. maddesi uyarınca değiştirilmiş; faiz oranı ilk 5 yıl için % 6,55, kalan 5 yıl için ise ortalama swap +%7,71 olarak güncellenmiştir. Yapı Kredi Bankası, 16 Ocak 2019 tarihinde 200 milyon USD tutarı vadesinden önce ödemiştir.
Yapı Kredi Bankası, 29 Kasım 2012 tarihinde 1 milyar USD doları tutarında Basel II ile uyumlu 10 yıllık sermaye benzeri tahvil ihraç etmiştir. Tahvilin kupon faiz oranı %5,5 olup, 31 Aralık 2020 tarihi itibarıyla %5 oranında sermayeye sayılmıştır.
Yapı Kredi Bankası, Unicredit Bank Austria AG'den 22 Şubat 2012 tarihinde kullandığı 3 aylık Libor +% 8,30 faiz oranı ile 585 milyon USD tutarındaki borçlanmasını 9 Ocak 2013 tarihinde erken ödeme ile kapatmıştır. Aynı karşı taraftan, 10 yıl vadeli (5 yıl sonra geri ödeme opsiyonlu) ve %5,5 sabit faizli olmak üzere 585 milyon USD tutarında bir başka sermaye benzeri kredi kullanılmıştır. BDDK'nın 31 Aralık 2012 tarihli onayına istinaden söz konusu borçlanma sermaye benzeri kredi olarak kabul edilmiştir. 30 Ocak 2015 tarihinde, kredi sözleşmesinin ilgili maddeleri Bankaların Özkaynak Yönetmeliği'nin 8. maddesi uyarınca değiştirilmiş; faiz oranı % 5,70 olarak güncellenmiştir.
Finans dışı:
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Arçelik, 500 milyon TL nominal değerde, 723 gün vadeli, 3 ayda bir kupon ödemeli ve vade sonunda anapara ve kupon ödemeli, 3MTRLIBOR referans oran üzerine 50 baz puan ek getirili, tahvil ihracını 24 Temmuz 2019 tarihinde tamamlamıştır.
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Otokoç, 300 milyon TL nominal değerde, 728 gün vadeli, 3 ayda bir kupon ödemeli ve vade sonunda anapara ve kupon ödemeli, 3MTRLIBOR referans oran üzerine 90 baz puan ek getirili tahvil ihracını 15 Mart 2019 tarihinde tamamlamıştır.
Koç Holding, İrlanda Borsasına kote, 750 milyon USD nominal değerde, 6 yıl vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli ve vade sonunda anapara ve kupon ödemeli, yıllık %6,625 faiz oranlı tahvil ihracını 11 Mart 2019 tarihinde tamamlamıştır.
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Arçelik, 500 milyon TL nominal değerde, 728 gün vadeli, 3 ayda bir kupon ödemeli ve vade sonunda anapara ve kupon ödemeli, 3MTRLIBOR referans oran üzerine 75 baz puan ek getirili, tahvil ihracını 15 Şubat 2019 tarihinde tamamlamıştır.
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tüpraş, 400 milyon TL nominal değerde, 728 gün vadeli, 3 ayda bir kupon ödemeli ve vade sonunda anapara ve kupon ödemeli, 3MTRLIBOR referans oran üzerine 75 baz puan ek getirili, tahvil ihracını 8 Şubat 2019 tarihinde tamamlamıştır.
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tüpraş, Londra Borsasına kote, 700 milyon USD nominal değerde, 7 yıl vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli ve vade sonunda anapara ve kupon ödemeli, yıllık %4,5 faiz oranlı tahvil ihracını 18 Ekim 2017 tarihinde tamamlamıştır.
Koç Holding, İrlanda Borsasına kote, 750 milyon USD nominal değerde, 7 yıl vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli ve vade sonunda anapara ve kupon ödemeli, yıllık %5,40 faiz oranlı tahvil ihracını 15 Mart 2016 tarihinde tamamlamıştır.
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Arçelik, İrlanda Borsasına kote, 350 milyon EUR nominal değerde, 7 yıl vadeli, yılda bir kupon ödemeli ve vade sonunda anapara ve kupon ödemeli, yıllık %4 faiz oranlı tahvil ihracını 16 Eylül 2014 tarihinde tamamlamıştır.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 17 - BORÇLANMALAR (Devamı)
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Arçelik, İrlanda Borsasına kote, 500 milyon USD nominal değerde, 10 yıl vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli ve vade sonunda anapara ve kupon ödemeli, yıllık %5,125 faiz oranlı tahvil ihracını 3 Nisan 2013 tarihinde tamamlamıştır.
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tüpraş, 2011 yılında, Fuel Oil Dönüşüm Projesi Yatırımının finansmanı için 3 ayrı kredi anlaşması imzalamış olup, bu anlaşmalara istinaden 2011 - 2015 yılları arasında kredi sigorta ödemeleri ve yatırım harcamaları için toplam 1.998 milyon USD tutarında kredi kullanmıştır. Finansman paketi kapsamında İspanyol İhracat Kredi Kuruluşu (CESCE) ve İtalyan İhracat Kredi Kuruluşu (SACE) tarafından sigorta edilen krediler ilk 4 yılı anapara ve faiz geri ödemesiz, toplam 12 yıl vadeli, üçüncü kredi anlaşması ise 4 yıl anapara geri ödemesiz, toplam 7 yıl vadelidir. Bu kredilerin geri ödemeleri 2015 yılında başlamış olup, geri ödemeler sonrası 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle kredilerin toplam tutarı 576 milyon USD'dir (31 Aralık 2019: 765 milyon USD).
Uzun vadeli borçlanmaların geri ödeme planı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| 1-2 yıl arası | 17.419.787 | 14.905.218 |
| 2-3 yıl arası | 13.344.659 | 2.990.214 |
| 3-4 yıl arası | 4.839.334 | 9.580.120 |
| 4-5 yıl arası | 55.945.723 | 4.960.534 |
| 5 yıl ve üzeri | 18.533.511 | 6.574.238 |
| 110.083.014 | 39.010.324 |
31 Aralık 2020 ve 2019 tarihleri itibariyle finansal borç hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 2020 | 2019 | |
|---|---|---|
| Dönem başı - 1 Ocak | 60.296.091 | 49.813.677 |
| Alınan yeni finansal borçlar | 93.336.271 | 69.495.184 |
| Anapara ödemeleri | (97.865.167) | (64.749.365) |
| İşletme birleşmelerinin etkisi (Not 3) | 104.433.891 | 320.359 |
| TFRS 16 kapsamında ilk kez bilançoya alınan | ||
| kira yükümlülükleri | - | 1.220.541 |
| Yeni kiralama sözleşmeleri / sözleşme değişikliklerinin etkisi | 622.560 | 358.255 |
| Kira sözleşmelerinden kaynaklanan borç ödemelerine | ||
| ilişkin nakit çıkışları | (790.372) | (436.480) |
| Kur farkları değişimi | 18.395.718 | 3.788.295 |
| Faiz tahakkukları değişimi | 5.731.309 | 235.196 |
| Yabancı para çevrim farkları | 857.186 | 250.429 |
| Konsolidasyon eliminasyon ve düzeltmeleri | (3.210.243) | - |
| Dönem sonu - 31 Aralık | 181.807.244 | 60.296.091 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 18 - FİNANS SEKTÖRÜ FAALİYETLERİNDEN BORÇLAR
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| Finans sektörü faaliyetlerinden kısa vadeli borçlar | 274.101.362 | - |
| Finans sektörü faaliyetlerinden uzun vadeli borçlar | 3.069.577 | - |
| 277.170.939 | - |
Finans sektörü faaliyetlerinden borçların kırılımı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Vadesiz | Vadeli | Toplam | Vadesiz | Vadeli | Toplam | |
| Türk Lirası mevduat | ||||||
| Tasarruf mevduatı | 14.237.372 | 45.300.790 | 59.538.162 | - | - | - |
| Ticari mevduat | 11.075.227 | 21.263.847 | 32.339.074 | - | - | - |
| Bankalararası mevduat | 279.641 | 49.464 | 329.105 | - | - | - |
| Repo işlemlerinden sağlanan fonlar | - | 25.215.811 | 25.215.811 | - | - | - |
| Kamu kesimi mevduatı | 1.235.151 | 22.227 | 1.257.378 | - | - | - |
| 26.827.391 | 91.852.139 | 118.679.530 | - | - | - | |
| Yabancı para mevduat | ||||||
| Tasarruf mevduatı | 37.024.581 | 54.666.486 | 91.691.067 | - | - | - |
| Ticari mevduat | 30.749.719 | 28.482.008 | 59.231.727 | - | - | - |
| Bankalararası mevduat | 340.710 | 4.413.447 | 4.754.157 | - | - | - |
| Repo işlemlerinden sağlanan fonlar | - | 2.814.458 | 2.814.458 | |||
| 68.115.010 | 90.376.399 | 158.491.409 | - | - | - | |
| 94.942.401 | 182.228.538 | 277.170.939 | - | - | - |
NOT 19 - VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| Dönem karı vergi yükümlülükleri | 3.762.667 | 506.665 |
| Eksi: Peşin ödenen kurumlar vergisi | (2.175.488) | (410.063) |
| Dönem karı vergi yükümlülükleri (net) | 1.587.179 | 96.602 |
| Ertelenmiş vergi varlıkları | 9.812.215 | 5.483.674 |
| Ertelenmiş vergi yükümlülükleri | (1.258.612) | (1.023.651) |
| Ertelenmiş vergi varlıkları (net) | 8.553.603 | 4.460.023 |
Türk vergi mevzuatı, ana ortaklık olan şirketin konsolide ettiği finansal tabloları üzerinden vergi beyannamesi vermesine olanak tanımamaktadır. Bu sebeple konsolide finansal tablolara yansıtılan vergi karşılıkları, konsolidasyon kapsamına alınan tüm bağlı ortaklıklar için ayrı ayrı hesaplanmıştır.
Türkiye'de 2020 yılında geçerli olan Kurumlar Vergisi oranı %22'dir (2019: %22). Kurumlar Vergisi oranı, kurumların ticari kazancına vergi yasaları gereğince indirimi kabul edilmeyen giderlerin ilave edilmesi, vergi yasalarında yer alan istisna ve indirimlerin sonucu bulunacak safi kurum kazancına uygulanır.
5 Aralık 2017 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7061 sayılı "Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" kapsamında 2018, 2019 ve 2020 yılları için kurumlar vergisi oranı %20'den %22'ye çıkarılmıştır. Söz konusu kanun kapsamında, konsolide finansal tablolarda ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülükleri, geçici farkların 2019 ve 2020 yıllarında vergi etkisi oluşturacak kısmı için %22 vergi oranı ile, geçici farkların 2021 ve sonraki dönemlerde vergi etkisi oluşturacak kısmı için ise %20 oranı ile hesaplanmıştır.
Konsolide gelir tablolarına yansıtılmış vergiler aşağıda özetlenmiştir:
| 2020 | 2019 | |
|---|---|---|
| Dönem vergi gideri | (3.819.493) | (578.211) |
| Ertelenmiş vergi geliri (net) | 2.612.988 | 952.272 |
| (1.206.505) | 374.061 | |
| Vergi öncesi kar | 13.839.802 | 5.547.223 |
| Eksi: İş Ortaklıkları'nın kar/zararındaki paylar | (2.966.673) | (2.902.947) |
| Vergi öncesi kar (İş Ortaklıkları'nın kar/zararındaki paylar hariç) | 10.873.129 | 2.644.276 |
| Yerel vergi oranı | %22 | %22 |
| Vergi oranı üzerinden hesaplanan vergi gideri | (2.392.088) | (581.741) |
| Yatırım teşvikleri istisnası | 847.222 | 823.361 |
| İndirim ve istisnalar | 780.122 | 279.179 |
| Vergi oranı farkları/değişiklikleri | (284.042) | 13.329 |
| Mali zararlar ve diğer vergi avantajları (net etki) | (104.953) | (52.639) |
| İlaveler | (75.614) | (52.393) |
| Diğer | 22.848 | (55.035) |
| Vergi geliri/(gideri) | (1.206.505) | 374.061 |
NOT 19 - VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ (Devamı)
Koç Holding, Bağlı Ortaklıklar ve İş Ortaklıkları, ertelenmiş vergi varlıklarını ve yükümlülüklerini, bilanço kalemlerinin TFRS ve vergi mevzuatı uyarınca düzenlenmiş ve yasal finansal tabloları arasındaki farklı değerlendirilmeleri sonucunda ortaya çıkan geçici farkların etkilerini dikkate alarak hesaplamaktadır.
Birikmiş geçici farklar ve yürürlükteki vergi oranları kullanılarak hesaplanan ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri aşağıdaki gibidir:
| Toplam geçicifarklar | Ertelenmiş vergivarlıkları/(yükümlülükleri) | |||
|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık2020 | 31 Aralık2019 | 31 Aralık2020 | 31 Aralık2019 | |
| Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar | 13.065.961 | 5.938.593 | (2.600.563) | (1.349.333) |
| Yatırım teşvikleri (1) | - | - | 4.988.546 | 4.606.440 |
| Kredi ve alacaklar beklenen kredi zarar karşılığı | (12.520.303) | (184.443) | 2.528.641 | 47.227 |
| İndirilebilir mali zararlar ve diğer vergi avantajları (2) | (4.874.269) | (2.621.379) | 1.157.950 | 616.237 |
| Türev araçlar | (4.614.842) | 255.687 | 928.242 | (56.186) |
| Kıdem tazminatı karşılığı | (1.539.193) | (733.713) | 314.667 | 152.966 |
| Sandık karşılığı | (1.461.542) | - | 292.308 | - |
| Garanti ve montaj gider karşılıkları | (1.193.179) | (841.343) | 251.663 | 190.475 |
| Stoklar | (852.948) | (370.751) | 228.559 | 105.356 |
| Kullanılmayan izin günleri karşılıkları | (276.496) | (99.810) | 56.913 | 21.681 |
| Ertelenmiş gelirler | (135.590) | (138.155) | 31.253 | 22.730 |
| Gider tahakkukları (net) | (90.999) | (65.864) | 19.825 | 14.529 |
| Tahakkuk etmemiş finansman gelirleri (net) | (79.033) | (58.917) | 16.312 | 12.960 |
| Dava karşılıkları | (41.165) | (36.865) | 9.004 | 8.064 |
| Diğer (net) | (1.508.121) | (379.884) | 330.283 | 66.877 |
Ertelenmiş vergi varlıkları (net) 8.553.603 4.460.023
(1) Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tüpraş, Fuel Oil Dönüşüm Projesi (RUP) için, 2011 yılı 1. çeyreğinde 14 Temmuz 2009 tarihli ve 2009/15199 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında, büyük ölçekli yatırım teşvik belgesi almıştır. Bu belge kapsamında yapılan harcamalar %30 oranında devlet katkısından yararlanmakta olup, söz konusu katkı, ödenmesi gereken kurumlar vergisinin %50 oranında daha az ödenmesi yoluyla sağlanacaktır. 7 Ekim 2013 tarihinde ise Fuel Oil Dönüşüm Projesi (RUP), T.C. Ekonomi Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından 19 Ekim 2012 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere stratejik yatırım kapsamına alınmıştır. Stratejik Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında yapılan harcamalar %50 oranında devlet katkısından yararlanmakta olup, söz konusu katkı, ödenmesi gereken kurumlar vergisinin %90 oranında daha az ödenmesi yoluyla sağlanacaktır. Söz konusu teşvik belgeleri kapsamında, 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle Tüpraş'ın öngörülebilir gelecekte faydalanacağı 4.546.105 bin TL (31 Aralık 2019: 3.957.291 bin TL) tutarında vergi avantajı, ertelenmiş vergi varlığı olarak konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır.
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Arçelik'in teşvik belgesine bağlanan yatırımlardan elde ettiği kazançlar, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar indirimli oranlar üzerinden kurumlar vergisine tabi tutulur. Bu kapsamda, 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle Arçelik'in öngörülebilir gelecekte faydalanacağı 409.654 bin TL (31 Aralık 2019: 649.149 bin TL) tutarında vergi avantajı, ertelenmiş vergi varlığı olarak konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır.
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Otokar'ın dört yıllık dönemde yapılması öngörülen modernizasyon yatırımına ilişkin, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından yatırım teşvik belgesi düzenlenmiştir. Bu kapsamda, 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle, Otokar'ın öngörülebilir gelecekte faydalanacağı 32.787 bin TL tutarında vergi avantajı, ertelenmiş vergi varlığı olarak konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır.
(2) Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tüpraş'ın, oluşan mali zararlarından gelecek beş yıl içerisinde kullanılmak üzere 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle 835.278 bin TL tutarında ertelenen vergi varlığı konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır (31 Aralık 2019: 248.268 bin TL).
NOT 19 - VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ (Devamı)
Ayrı birer vergi mükellefi olan Bağlı Ortaklıkların TFRS uyarınca hazırladıkları finansal tablolarda ilgili şirketlerin net ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri Koç Holding'in konsolide bilançosunda ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülükleri hesapları içerisinde ayrı olarak sınıflandırılmıştır. Yukarıda gösterilen geçici farklar ile ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri ise brüt değerler esas alınarak hazırlanmış olup net ertelenmiş vergi pozisyonunu göstermektedir.
Ertelenmiş vergi varlığı hesaplanmamış mahsup edilebilir mali zararların vade dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| 1 yıla kadar | 211.148 | 146.275 |
| 2 yıla kadar | 67.569 | 103.812 |
| 3 yıla kadar | 101.960 | 71.244 |
| 4 yıla kadar | 201.016 | 142.611 |
| 5 yıl ve üzeri | 790.087 | 1.038.653 |
| 1.371.780 | 1.502.595 | |
| Ertelenmiş vergi varlık/(yükümlülüklerinin) hareketleri aşağıdaki gibidir: | ||
| 2020 | 2019 | |
| Dönem başı - 1 Ocak | 4.460.023 | 3.504.977 |
| Gelir tablosu ile ilişkilendirilen | 2.612.988 | 952.272 |
| Özkaynaklar ile ilişkilendirilen: | ||
| - Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire | ||
| yansıtılan finansal varlıklara ilişkin diğer kapsamlı gelir/(gider) | (44.994) | (2.594) |
| - Nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gelir/(gider) | (487.199) | 32.135 |
| - Yurt dışındaki işletmeye ilişkin net yatırım riskinden | ||
| korunma ile ilgili diğer kapsamlı gelir/(gider) | 199.948 | 4.428 |
| - Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazanç/(kayıpları) | 46.081 | 20.158 |
| İşletme birleşmelerinin etkisi (Not 3) | 1.825.190 | (15.486) |
| Yabancı para çevrim farkları | (58.434) | (35.867) |
| Dönem sonu - 31 Aralık | 8.553.603 | 4.460.023 |
NOT 20 - ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALARA İLİŞKİN KARŞILIKLAR
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı karşılığı | 1.639.770 | 776.735 |
| Sandık karşılığı | 1.461.542 | - |
| Kullanılmayan izin günleri karşılıkları | 333.426 | 158.530 |
| 3.434.738 | 935.265 |
NOT 20 - ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALARA İLİŞKİN KARŞILIKLAR (Devamı)
Kıdem tazminatı karşılığı:
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| - Yurt içi | 1.603.804 | 757.141 |
| - Yurt dışı | 35.966 | 19.594 |
| 1.639.770 | 776.735 |
İş Kanunu'na göre Koç Holding ve Türkiye'de kayıtlı Bağlı Ortaklıkları ve İş Ortaklıkları en az bir yıllık hizmeti tamamlayarak 25 yıllık (kadınlar için 20 yıl) çalışma hayatı ardından emekliye ayrılan (kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş), iş ilişkisi kesilen ve askerlik hizmetleri için çağrılan her çalışanına veya vefat eden çalışanının mirasçılarına kıdem tazminatı ödemek mecburiyetindedir.
Ödenecek tazminat, her hizmet yılı için bir aylık maaş tutarı kadardır ve bu miktar 31 Aralık 2020 itibariyle 7.117,17 TL (31 Aralık 2019: 6.379,86 TL) ile sınırlandırılmıştır.
Kıdem tazminatı karşılığı herhangi bir fonlamaya tabi değildir ve herhangi bir fonlama şartı bulunmamaktadır.
Söz konusu karşılık, Koç Holding ve Türkiye'de kayıtlı Bağlı Ortaklık çalışanlarının emekli olmasından doğan gelecekteki olası yükümlülüğün bugünkü değerinin tahmini ile hesaplanır.
Temel varsayım, her hizmet yılı için belirlenen tavan yükümlülüğünün enflasyon ile orantılı olarak artmasıdır. Böylece, uygulanan iskonto oranı, enflasyonun beklenen etkilerinden arındırılmış reel oranı göstermektedir. Kıdem tazminatı tavanı altı ayda bir revize olup, konsolide kıdem tazminatı karşılığının hesaplanmasında 1 Ocak 2021 tarihinden itibaren geçerli olan 7.638,96 TL (1 Ocak 2020: 6.730,15 TL) olan tavan tutarı göz önüne alınmıştır.
TFRS, kıdem tazminatı karşılığını tahmin etmek için aktüer değerleme yöntemlerinin geliştirilmesini öngörmektedir. Buna göre toplam yükümlülüğün hesaplanmasında aşağıda yer alan aktüer öngörüler kullanılmıştır. İlgili oranlar, konsolidasyon kapsamındaki Bağlı Ortaklıkların aktüer öngörülerinin ağırlıklı ortalamaları alınarak sunulmuştur.
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| Net iskonto oranı (%) | 4,63 | 4,67 |
| Emekli olma olasılığına ilişkin kullanılan devir hızı oranı (%) | 94,74 | 94,80 |
| Kıdem tazminatı karşılığı hareket tablosu aşağıdaki gibidir: | 2020 | 2019 |
| Dönem başı - 1 Ocak | 776.735 | 631.511 |
| Faiz gideri | 60.125 | 54.689 |
| Dönem içerisindeki artış | 205.648 | 110.964 |
| Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kayıpları | 230.595 | 103.727 |
| Dönem içerisindeki ödemeler | (169.348) | (126.181) |
| İşletme birleşmelerinin etkisi | 528.279 | - |
| Yabancı para çevrim farkları | 7.736 | 2.025 |
| Dönem sonu - 31 Aralık | 1.639.770 | 776.735 |
NOT 20 - ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALARA İLİŞKİN KARŞILIKLAR (Devamı)
Sandık karşılığı:
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Yapı Kredi Bankası, 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle, Not 2.4.22'de detaylı açıklandığı üzere Yeni Kanun'da belirlenen %9,8 teknik faiz oranı ve CSO 1980 mortalite tablosu dikkate alınarak aktüerler siciline kayıtlı bir aktüerin hazırladığı rapor ile tespit edilen 1.461.542 bin TL tutarındaki teknik açık için karşılık ayırmıştır. Aşağıda belirtilen emeklilik hakları açıklamaları, Yeni Kanun hükümleri uyarınca aktüeryal parametreleri ve sonuçları yansıtmaktadır.
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| Fonlanan yükümlülüklerin bugünkü değeri | 4.255.790 | - |
| - SGK'ya devredilecek emeklilik faydaları- SGK'ya devredilecek çalışma dönemi sonrasında | 4.564.310 | - |
| sağlanan sağlık faydaları | (308.520) | - |
| Sandık varlıklarının gerçeğe uygun değeri | (2.794.248) | - |
| 1.461.542 | - |
Sandık varlıklarının gerçeğe uygun değerlerinin dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2020 | % | |
|---|---|---|
| Banka plasmanları | 1.620.269 | 58,00 |
| Devlet tahvili ve hazine bonoları | 754.788 | 27,00 |
| Maddi duran varlıklar | 290.223 | 10,00 |
| Diğer | 128.968 | 5,00 |
| 2.794.248 | 100,00 | |
| Kullanılan başlıca aktüeryal varsayımlar aşağıdaki gibidir: | ||
| 31 Aralık 2020 | ||
| İskonto oranları (%): | ||
| - SGK'ya devredilecek emeklilik faydaları | 9,80 | |
| - SGK'ya devredilecek çalışma dönemi sonrasında sağlanan sağlık faydaları | 9,80 |
Ölüm oranı hesaplamalarında "CSO 1980 Kadın ve Erkek Mortalite Tabloları" kullanılmaktadır.
Sandık karşılığının duyarlılık analizi aşağıdaki gibidir:
| Tanımlanmış fayda yükümlülüklerindeki % değişim | % |
|---|---|
| İskonto oranı +1% | (14,3) |
| İskonto oranı -1% | 18,5 |
| Fiyat enflasyonu +1% | 22,9 |
| Fiyat enflasyonu -1% | (17,2) |
NOT 21 - KARŞILIKLAR
| a) Kısa vadeli karşılıklar: | 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 |
|---|---|---|
| Garanti ve montaj gider karşılıkları | 854.016 | 620.003 |
| Fiyat revizyonu maliyet karşılığı (*) | 249.205 | 201.666 |
| Yıllara sari işler maliyet karşılığı | 189.553 | 162.996 |
| Nakliye gider karşılıkları | 96.963 | 55.148 |
| Dava karşılıkları | 90.362 | 71.376 |
| Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu katılma payı karşılığı | 46.692 | 42.927 |
| Diğer | 351.839 | 264.074 |
| 1.878.630 | 1.418.190 |
(*) Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Aygaz Doğal Gaz Toptan Satış A.Ş.'nin doğal gaz tedarik ettiği Akfel Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş. ("Akfel") tarafından iletilen yazılara göre Akfel'in doğal gaz ithalatı yaptığı Gazprom Export LLC ("Gazprom") tarafından başlatılan fiyat revizyonu tahkim sürecinin Akfel aleyhine sonuçlanarak, 1 Ocak 2017 tarihinden geçerli olmak üzere ithalat fiyatının Gazprom lehine uyarlanmasına ve bu kapsamda Akfel'e uygulanan indirimin kaldırılmasına karar verildiği, Akfel ile Aygaz Doğal Gaz Toptan Satış A.Ş. arasındaki sözleşme uyarınca ithalat fiyatında meydana gelen değişikliğin, 1 Ocak 2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Aygaz Doğal Gaz Toptan Satış A.Ş.'ye uygulanan doğal gaz fiyatına yansıtılacağı, bu kapsamda sözleşmede belirlenen fiyat belirleme mekanizmasının tahkim kararına göre revize edileceği ve kontrat fiyatının 1 Ocak 2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere geriye dönük olarak güncellenmiş olması nedeniyle oluşan borç miktarı ve ilgili faturaların ayrıca gönderileceği belirtilmiştir. Bu tarihten sonra Akfel tarafından geçmişe dönük oluşan borç miktarı Aygaz Doğal Gaz Toptan Satış A.Ş.'ye iletilmiş ancak ilgili faturalar rapor tarihi itibariyle gönderilmemiştir. Konuya ilişkin olarak, 2017 yılı için 15.368 bin USD ve 2018 yılı için 18.582 bin USD olmak üzere toplam 33.949 bin USD karşılık (toplam 249.205 bin TL (31 Aralık 2019: 201.666 bin TL)) konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır.
| b) Diğer uzun vadeli karşılıklar: | 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 |
|---|---|---|
| Gayrinakdi krediler için ayrılan karşılıklar | 1.062.888 | - |
| Garanti gider karşılıkları | 289.640 | 139.281 |
| Dava karşılıkları | 134.514 | - |
| Kredi kartı puan karşılıkları | 64.693 | - |
| 1.551.735 | 139.281 |
31 Aralık 2020 tarihinde sona eren yılda, gayrinakdi krediler için ayrılan karşılıklar, garanti ve montaj gider karşılıkları, yıllara sari işler maliyet karşılığı ve dava karşılıklarının hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| Gayrinakdi kredileriçin ayrılankarşılıklar | Garanti vemontaj giderkarşılıkları | Yıllara sariişler maliyetkarşılığı | Davakarşılıkları | |
|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak 2020 itibariyle | - | 759.284 | 162.996 | 71.376 |
| İşletme birleşmelerinin etkisiİlavelerÇıkışlar/(Ödemeler)Yabancı para çevrim farkları | 925.841178.584(41.301)(236) | -448.150(66.029)2.251 | -26.557-- | 130.76550.861(28.261)135 |
| 31 Aralık 2020 itibariyle | 1.062.888 | 1.143.656 | 189.553 | 224.876 |
| Garanti vemontaj giderkarşılıkları | Yıllara sariişler maliyetkarşılığı | Davakarşılıkları | ||
| 1 Ocak 2019 itibariyle | 646.787 | 182.409 | 66.569 | |
| İlavelerÇıkışlar/(Ödemeler)İktisaplarYabancı para çevrim farkları | 1.372.993(1.296.490)4.76831.226 | -(19.413)-- | 12.650(7.843)-- | |
| 31 Aralık 2019 itibariyle | 759.284 | 162.996 | 71.376 |
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 22 - DİĞER ALACAKLAR VE BORÇLAR
| a) Diğer alacaklar | 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 |
|---|---|---|
| KDV ve ÖTV alacakları | 1.336.388 | 2.439.965 |
| İndirilecek vergi ve fonlar | 857.536 | 711.844 |
| 2.193.924 | 3.151.809 | |
| b) Kısa vadeli diğer borçlar | ||
| Ödenecek vergi, harç ve diğer kesintiler | 3.567.023 | 3.290.787 |
| Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na borçlar (*) | 244.656 | 263.027 |
| Ödenecek sosyal güvenlik kesintileri | 231.370 | 258.416 |
| Ortaklara temettü borçları | 32.652 | - |
| 4.075.701 | 3.812.230 | |
| c)Uzun vadeli diğer borçlar | ||
| Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na borçlar (*) | 207.350 | 414.700 |
| 207.350 | 414.700 |
(*) 19 Eylül 2017 tarihinde 1.276.000 bin TL bedel ile özelleştirme ihalesi kazanılan Menzelet ve Kılavuzlu Hidroelektrik Santralleri'nin 49 yıllık işletme hakkı, Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Entek'in %100 sahibi olduğu Menzelet Kılavuzlu Elektrik Üretim A.Ş. tarafından, 9 Mart 2018 tarihinde ihale bedelinin %35'ine denk gelen 446.600 bin TL tutarındaki kısmının Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na ("ÖİB") ödenmesi ile devralınmıştır. Kalan anapara borcu 2022 yılına kadar 4 eşit taksitte, anapara üzerinden hesaplanacak yıllık %11 faiz ile birlikte ÖİB'ye ödenecektir.
NOT 23 - DİĞER VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER
| a) Diğer dönen varlıklar | 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 |
|---|---|---|
| Rehinli varlıklar (*) | 13.446.737 | - |
| Peşin ödenen giderler | 2.945.613 | 600.457 |
| Bankalararası takas hesabı | 2.668.690 | - |
| Kısa vadeli operasyonel kiralamaya konu varlıklar | 1.649.508 | 1.175.462 |
| Verilen avanslar | 1.162.363 | 376.222 |
| Gelir tahakkukları | 1.082.312 | 259.875 |
| Kredi ve alacak teminatı olarak alınan varlıklar | 724.207 | - |
| Altın stokları | 633.044 | - |
| Verilen depozito ve teminatlar | 178.792 | 66.224 |
| Vadeli mal alım-satım işlemi gelir tahakkuku | 22.746 | 90.007 |
| Diğer | 295.556 | 173.799 |
| 24.809.568 | 2.742.046 |
(*) Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Yapı Kredi Bankası'nın türev işlemler için karşı taraflara verilen teminatlarını içermektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 23 - DİĞER VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER (Devamı)
Kısa vadeli operasyonel kiralamaya konu varlıkların dönem içi hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 2020 | 2019 | |
|---|---|---|
| Dönem başı net kayıtlı değer - 1 Ocak | 1.175.462 | 1.245.396 |
| Girişler | 1.060.931 | 608.843 |
| Transferler (*) | (551.816) | (593.631) |
| Yabancı para çevrim farkları | 63.665 | 23.092 |
| Cari dönem amortismanı | (98.734) | (108.238) |
| Dönem sonu net kayıtlı değer - 31 Aralık | 1.649.508 | 1.175.462 |
| (*) Stoklara transferlerden oluşmaktadır. | ||
| b) Diğer duran varlıklar | 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 |
| Yedek parça ve diğer malzemeler | 1.780.871 | 1.596.697 |
| Verilen avanslar | 1.181.465 | 605.487 |
| Peşin ödenen giderler | 91.183 | 122.053 |
| Diğer | 89.195 | 113.527 |
| 3.142.714 | 2.437.764 | |
| c)Diğer kısa vadeli yükümlülükler | ||
| Kredi kartı işlemlerine ilişkin borçlar | 12.785.096 | - |
| Bankalararası / müşteri takas hesapları | 2.826.822 | - |
| Gelir payı (*) | 2.210.451 | 1.866.833 |
| Satış destek ve kota teşvik primi tahakkukları | 1.632.061 | 1.076.069 |
| Ertelenmiş gelirler | 1.093.320 | 352.758 |
| Alınan avanslar | 1.067.752 | 633.382 |
| Personele borçlar ve prim tahakkukları | 881.103 | 704.973 |
| Banka müşterilerine ödenecek muhtelif borçlar | 808.603 | - |
| Alınan depozito ve teminatlar | 590.783 | 86.990 |
| İthalat depozitoları ve transfer talimatları | 457.953 | - |
| Vadeli mal alım-satım işlemi gider tahakkuku | 247.432 | 200.167 |
| Kira ve reklam gider tahakkukları | 157.263 | 115.312 |
| Tasarruf mevduatı sigortası | 121.348 | - |
| Lisans bedelleri gider tahakkukları | 105.931 | 87.127 |
| Bloke hesaplar | 93.766 | - |
| Diğer | 2.303.945 | 436.535 |
| 27.383.629 | 5.560.146 |
(*) Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği ve Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Yönetmeliği uyarınca Tüpraş tarafından toplanan gelir payları, kapsamlı gelir tablosu ile ilişkilendirilmeksizin "Diğer kısa vadeli yükümlülükler" içerisinde muhasebeleştirilmekte ve Ulusal Petrol Stoğu Komisyonu'nun kararına istinaden bankalarda bloke gecelik faizli mevduat olarak değerlendirilmektedir. Gelir payına ilişkin mevduat "Nakit ve nakit benzerleri" içerisinde vadeli mevduat olarak sınıflandırılmıştır (Not 5).
| d) Diğer uzun vadeli yükümlülükler | 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 |
|---|---|---|
| Ertelenmiş gelirler | 778.194 | 485.169 |
| Alınan depozito ve teminatlar | 236.905 | 186.241 |
| Alınan avanslar | - | 273.347 |
| Diğer | 168.356 | 54.867 |
| 1.183.455 | 999.624 |
NOT 24 - ÖZKAYNAKLAR
Sermaye
Koç Holding, kayıtlı sermaye sistemini benimsemiş olup, kayıtlı sermayesi ile çıkarılmış sermayesi aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2020 | |
|---|---|
| Kayıtlı sermaye tavanı (tarihi değeri ile) | 5.000.000 |
| Nominal değeri ile çıkarılmış sermaye | 2.535.898 |
Türkiye'deki şirketler, hissedarlarına bedelsiz pay dağıtarak bir defaya mahsus olmak üzere kayıtlı sermaye tavanını aşabilirler.
Koç Holding'in ortakları ve sermaye içindeki payları tarihi değerleri üzerinden aşağıda belirtilmiştir:
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |||
|---|---|---|---|---|
| % Pay | Tutar | % Pay | Tutar | |
| Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş. | 43,65 | 1.106.970 | 43,65 | 1.106.970 |
| Koç Ailesi Üyeleri | 19,24 | 487.895 | 19,24 | 487.895 |
| Rahmi M. Koç ve Mahdumları Maden, İnşaat, | ||||
| Turizm, Ulaştırma, Yatırım ve Ticaret A.Ş. | 1,40 | 35.386 | 1,40 | 35.386 |
| Toplam Koç Ailesi üyeleri ve Koç Ailesi | ||||
| üyeleri tarafından sahip olunan şirketler | 64,29 | 1.630.251 | 64,29 | 1.630.251 |
| Vehbi Koç Vakfı | 7,26 | 184.172 | 7,26 | 184.172 |
| Koç Holding Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı | 1,99 | 50.452 | 1,99 | 50.452 |
| Diğer | 26,46 | 671.023 | 26,46 | 671.023 |
| Ödenmiş sermaye | 100,00 | 2.535.898 | 100,00 | 2.535.898 |
| Sermaye düzeltme farkları (*) | 967.288 | 967.288 | ||
| Toplam sermaye | 3.503.186 | 3.503.186 |
(*) Sermaye düzeltme farkları, sermayeye yapılan nakit ve nakit benzeri ilavelerin TMS 29 kapsamında düzeltilmiş toplam tutarları ile düzeltme öncesindeki tutarları arasındaki farkı ve iktisap ve birleşmeler kapsamındaki pay senedi ihraçlarının rayiç değer farklarını içermektedir.
Çıkarılmış sermayeyi temsil eden pay senetlerinin gruplarına göre analizleri aşağıdaki gibidir:
| Grup | Pay senedi adedi | Bin TL | Pay senedi cinsi |
|---|---|---|---|
| A | 67.877.342.230 | 678.773 | Nama |
| B | 185.712.462.770 | 1.857.125 | Nama |
| 2.535.898 |
Koç Holding Ana Sözleşmesi ile A grubu pay senedi sahiplerine tanınan imtiyazlar aşağıdaki gibidir:
-
Ana sözleşmenin 6'ıncı maddesi uyarınca payların rüçhan hakları kendi grupları için ihraç edilen yeni payların alımında kullanılır; ancak B grubu pay senedi sahipleri tarafından kullanılmayan rüçhan hakları A grubu pay senedi sahipleri tarafından kullanılmak istenirse bu haklar SPK Mevzuatı çerçevesinde kullanılabilir.
-
Ana sözleşmenin 15'inci maddesi "c" bendi uyarınca (esas mukavele değişiklikleri ve ibra ve sorumluluk davası açılması için alınan kararlar hariç olmak üzere), A grubu paylar Genel Kurul toplantılarında sahip oldukları her pay için iki oy hakkına sahiptirler.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 24 - ÖZKAYNAKLAR (Devamı)
Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelir/Giderler
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| Kar/zararda yeniden sınıflandırılmayacak: | ||
| Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazanç / (kayıpları) | (278.721) | (297.850) |
| (278.721) | (297.850) | |
| Kar/zararda yeniden sınıflandırılacak: | ||
| Yabancı para çevrim farkları | 3.173.469 | 2.529.699 |
| Riskten korunma kazanç/(kayıpları) | (2.395.325) | (2.992.323) |
| - Nakit akış riskinden korunma | (1.492.778) | (2.162.028) |
| - Yurt dışındaki işletmeye ilişkin net yatırım riskinden korunma | (902.547) | (830.295) |
| Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan | ||
| finansal varlıklardan kazançlar/(kayıplar) | 389.096 | 57.615 |
| 1.167.240 | (405.009) |
Birikmiş diğer kapsamlı gelir/giderlerin dönem içerisindeki hareketleri kapsamlı gelir tablosu ve özkaynaklar değişim tablolarında sunulmuştur.
Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler
Kardan ayrılan kısıtlanmış yedeklerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| Yasal yedekler | 507.179 | 507.179 |
| Özel yedekler | 16.586 | 16.586 |
| 523.765 | 523.765 |
İştirak Hissesi ve Gayrimenkul Satış Kazançları İstisnası kapsamında, gerçekleşen iştirak ve gayrimenkul satışları neticesinde kanuni finansal tablolarda oluşan satış kazançlarının istisnalara ait olan tutarları "Özel Yedekler" altında sınıflandırılmıştır.
Temettü Dağıtımı
Hisseleri BIST'de işlem gören şirketler, SPK'nın temettü dağıtımına ilişkin düzenlemelerine aşağıdaki şekilde tabidir:
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 19'uncu maddesi ve SPK'nın II-19.1 no'lu Kar Payı Tebliği'ne göre halka açık ortaklıklar, karlarını genel kurulları tarafından belirlenecek kar dağıtım politikaları çerçevesinde ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak dağıtırlar. SPK halka açık ortaklıkların kar dağıtım politikalarına ilişkin olarak, benzer nitelikteki ortaklıklar bazında farklı esaslar belirleyebilir.
TTK'ya göre ayrılması gereken yedek akçeler ile esas sözleşmede veya kar dağıtım politikasında pay sahipleri için belirlenen kar payı ayrılmadıkça; başka yedek akçe ayrılmasına, ertesi yıla kar aktarılmasına ve intifa senedi sahiplerine, yönetim kurulu üyelerine, ortaklık çalışanlarına ve pay sahibi dışındaki kişilere kardan pay dağıtılmasına karar verilemeyeceği gibi, pay sahipleri için belirlenen kar payı nakden ödenmedikçe bu kişilere kardan pay dağıtılamaz.
Halka açık ortaklıklarda kâr payı, dağıtım tarihi itibariyle mevcut payların tümüne, bunların ihraç ve iktisap tarihleri dikkate alınmaksızın eşit olarak dağıtılır.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 24 - ÖZKAYNAKLAR (Devamı)
Yürürlükteki düzenlemelere göre ortaklıklar, karlarını genel kurulları tarafından belirlenecek kar dağıtım politikaları çerçevesinde ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak genel kurul kararıyla dağıtır. Söz konusu düzenlemelerde, asgari bir dağıtım oranı tespit edilmemiştir. Şirketler esas sözleşmelerinde veya kar dağıtım politikalarında belirlenen şekilde kar payı öderler. Ayrıca, kar payları eşit veya farklı tutarlı taksitler halinde ödenebilecektir ve ara dönem finansal tablolarda yer alan kâr üzerinden nakden kar payı avansı dağıtılabilecektir.
Koç Holding Kar Dağıtım politikası uyarınca, ilke olarak, ilgili düzenlemeler ve finansal imkânlar elverdiği sürece, piyasa beklentileri, uzun vadeli Topluluk stratejisi, Şirket, iştirak ve bağlı ortaklıklarının sermaye gereksinimleri, yatırım ve finansman politikaları, kârlılık ve nakit durumu dikkate alınarak sermaye piyasası düzenlemeleri çerçevesinde hesaplanan dağıtılabilir dönem kârının asgari %5'i pay sahiplerine nakden dağıtılır.
Koç Holding Esas Mukavelesi'nin 32'nci maddesi çerçevesinde, vergi öncesi kârdan birinci tertip yasal yedek akçe, mali yükümlülükler ve Sermaye Piyasası mevzuatına göre ayrılan birinci temettüden sonra kalan tutar üzerinden Genel Kurul'da alınacak karar çerçevesinde en çok %2 oranına kadar Koç Holding Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı'na pay verilir. Ayrıca, Sermaye Piyasası Mevzuatı çerçevesinde belirlenen birinci temettüye halel gelmemek şartıyla, vergi öncesi kârdan birinci tertip yasal yedek akçe, mali yükümlülükler ve ödenmiş sermayenin %5'i indirildikten sonra kalan tutarın %3'ü intifa senedi sahiplerine tahsis edilir. Ancak intifa senedi sahiplerine ödenecek pay, safi kârdan birinci tertip yasal yedek akçe ve SPK düzenlemelerine göre hesaplanan birinci temettü indirildikten sonra kalan meblağın 1/10'undan fazla olamaz.
31 Aralık 2020 tarihi itibariyle, Koç Holding'in yasal kayıtlarında ek kurumlar vergisi yükü doğurmadan kar dağıtımına konu edilebilecek kaynakların toplam tutarı 9.515.273 bin TL'dir.
Koç Holding A.Ş.'nin 2 Nisan 2020 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurulu'nda; 2019 yılında oluşan kardan ortaklara toplam 531.270.641,50 TL tutarında nakit temettü, intifa senedi sahiplerine 127.930.922,93 TL ve Koç Holding Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı'na 11.500.000 TL kar payı dağıtılmasına karar verilmiş olup, nakit temettü ve kar paylarının ödemesi 6-8 Nisan 2020 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir.
NOT 25 - SATIŞ AMAÇLI ELDE TUTULAN VARLIKLAR
Satış amaçlı elde tutulan varlıklar aşağıdaki gibidir:
- i) Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tat Gıda, 6 Ocak 2021 tarihinde, CLA Süt ve Süt Ürünleri Gıda Sanayi Ticaret A.Ş. (Alıcı) ve Çallı Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Garantör) ile süt ve süt ürünleri iş kolundaki varlıklarının toplam 240.000 bin TL + KDV peşin bedelle (kapanış tarihinde düzeltmeye tabi olmak üzere) devredilmesine ilişkin varlık satış sözleşmesi imzalamıştır. Bu kapsamda, süt ve süt ürünleri iş kolunda faaliyet gösteren SEK işletmesinin üretim ve satış faaliyetlerinin, devrin tamamlanmasını takiben sonlandırılması planlandığından, Tat Gıda'nın söz konusu iş koluna ilişkin varlık ve yükümlülükleri 31 Aralık 2020 tarihli konsolide finansal tablolarda TFRS 5 uyarınca satış amaçlı elde tutulan varlık ve yükümlülükler olarak sınıflandırılmıştır.
- ii) KİPTAŞ ile müşterek geliştirilen proje kapsamında teslim alınan 35.320 bin TL değerindeki 4 adet ticari alan ile 24 adet ofis alanının satışı planlandığından, söz konusu varlıklar satış amaçlı elde tutulan varlık olarak sınıflandırılmıştır.
- iii) Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Otoyol Sanayi'nin bilanço tarihi itibariyle devam eden tasfiye süreci sebebi ile varlık ve yükümlülükleri, 31 Aralık 2020 ve 2019 tarihli konsolide finansal tablolarda TFRS 5 uyarınca satış amaçlı elde tutulan varlık ve yükümlülükler olarak sınıflandırılmıştır. Şirket'in tasfiye işlemleri 20 Ocak 2021 tarihinde tamamlanmıştır.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 25 - SATIŞ AMAÇLI ELDE TUTULAN VARLIKLAR (Devamı)
Satış amaçlı elde tutulan varlıkların ve bu varlıklara ilişkin yükümlülüklerin özet bilgileri aşağıdaki gibidir:
| Satış amaçlı elde tutulan varlıklar | 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 |
|---|---|---|
| Nakit ve nakit benzerleri | 3.976 | 5.836 |
| Stoklar | 57.867 | - |
| Maddi duran varlıklar | 101.213 | - |
| Maddi olmayan duran varlıklar | 1.232 | - |
| Yatırım amaçlı gayrimenkuller | 35.320 | 35.320 |
| Diğer varlıklar | 1.713 | 763 |
| 201.321 | 41.919 | |
| Satış amaçlı elde tutulan varlıklara ilişkin yükümlülükler | ||
| Çalışanlara ilişkin sağlanan faydalara ilişkin karşılıklar | 7.745 | 214 |
| Diğer yükümlülükler | 6.365 | 1.229 |
| 14.110 | 1.443 | |
| NOT 26 - HASILAT | ||
| Finans sektörü harici satış gelirleri | ||
| 2020 | 2019 | |
| Yurt içi satışlar | 95.152.987 | 107.390.157 |
| Yurt dışı satışlar | 47.382.899 | 45.516.797 |
| Satış gelirleri | 142.535.886 | 152.906.954 |
|---|---|---|
| Mal satışları | 137.900.950 | 147.665.836 |
| Hizmet satışları | 4.634.936 | 5.241.118 |
| Satış gelirleri | 142.535.886 | 152.906.954 |
Grup'un 2020 yılı finans sektörü harici satış gelirlerinin 141.829.624 bin TL (2019: 151.912.587 bin TL) tutarındaki kısmı yerine getirilmesi zamanın belirli bir anında gerçekleşen edim yükümlülüklerine, 706.262 bin TL (2019: 994.367 bin TL) tutarındaki kısmı ise yerine getirilmesi zamana yayılı olarak gerçekleşen edim yükümlülüklerine ilişkindir.
Finans sektörü faaliyetleri hasılatı
| Finans sektörü faaliyetleri hasılatı | 41.241.390 | 609.053 |
|---|---|---|
| Diğer faaliyet gelirleri | 2.421.298 | 19.680 |
| Ücret ve komisyon gelirleri | 6.452.744 | 13.512 |
| Faiz gelirleri | 32.367.348 | 575.861 |
| 2020 | 2019 |
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 27 - NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER
Niteliklerine göre giderler satışların maliyeti, pazarlama giderleri, genel yönetim giderleri ve araştırma geliştirme giderlerini içermektedir.
| 2020 | 2019 | |
|---|---|---|
| Kullanılan hammadde ve sarf malzemeleri | 87.253.297 | 107.448.989 |
| Mamul ve yarı mamul stoklarındaki değişimler | (1.036.816) | (776.273) |
| Satılan ticari mal maliyeti | 22.350.581 | 13.432.902 |
| Personel giderleri | 12.108.854 | 7.495.480 |
| Amortisman ve itfa payları | 4.063.559 | 2.765.255 |
| Nakliye, dağıtım ve depolama giderleri | 3.523.619 | 2.804.412 |
| Enerji ve altyapı giderleri | 2.645.132 | 3.031.492 |
| Garanti ve montaj giderleri | 1.831.815 | 1.363.956 |
| Reklam, tanıtım ve promosyon giderleri | 1.398.157 | 1.287.371 |
| Tamir, bakım ve onarım giderleri | 1.208.751 | 1.269.121 |
| Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler | 922.544 | 755.689 |
| Bilgi teknolojileri ve iletişim giderleri | 838.031 | 305.485 |
| Kira giderleri (*) | 674.959 | 1.017.233 |
| Dava takip, danışmanlık ve denetim giderleri | 607.877 | 240.378 |
| Sigorta giderleri | 573.668 | 439.915 |
| Vergi, resim ve harçlar | 538.884 | 350.850 |
| TMSF giderleri | 476.990 | - |
| Satış, teşvik ve prim giderleri | 320.877 | 252.088 |
| Ulaşım ve seyahat giderleri | 231.431 | 250.067 |
| Royalti ve lisans giderleri | 184.878 | 104.436 |
| Bağış ve yardımlar | 137.375 | 52.236 |
| Diğer | 2.082.275 | 1.313.985 |
(*) 2020 yılı kira giderlerinin 568.134 bin TL (2019: 894.570 bin TL) tutarındaki kısmı değişken nitelikli kiralamalara, 76.553 bin TL (2019: 100.170 bin TL) tutarındaki kısmı kısa vadeli kiralamalara, 30.272 bin TL (2019: 22.493 bin TL) tutarındaki kısmı ise düşük değerli kiralamalara ilişkindir.
142.936.738 145.205.067
Amortisman ve itfa payları ile personel giderlerinin fonksiyonel kırılımı aşağıdaki gibidir:
| 2020 | 2019 | |
|---|---|---|
| Amortisman ve itfa payları | ||
| Satışların maliyeti | 1.905.453 | 1.761.317 |
| Pazarlama giderleri | 546.631 | 395.971 |
| Genel yönetim giderleri | 1.329.137 | 394.560 |
| Araştırma ve geliştirme giderleri | 282.338 | 213.407 |
| 4.063.559 | 2.765.255 |
2020 yılı içerisinde aktifleştirilen amortisman giderleri toplamı 57.061 bin TL'dir (2019: 23.314 bin TL).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 27 - NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER (Devamı)
| 2020 | 2019 | |
|---|---|---|
| Personel giderleri | ||
| Satışların maliyeti | 3.569.347 | 3.036.461 |
| Pazarlama giderleri | 1.882.332 | 1.653.172 |
| Genel yönetim giderleri | 6.546.361 | 2.720.562 |
| Araştırma ve geliştirme giderleri | 110.814 | 85.285 |
| 12.108.854 | 7.495.480 | |
| Finans sektörü faaliyetleri maliyeti | ||
| 2020 | 2019 | |
| Faiz giderleri | 17.364.626 | 368.989 |
| Ücret, komisyon ve diğer giderler | 2.146.375 | 10.855 |
| Finans sektörü faaliyetleri maliyeti | 19.511.001 | 379.844 |
NOT 28 - ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİR/(GİDERLER)
| 2020 | 2019 | |
|---|---|---|
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler | ||
| Ticari işlemlere ilişkin kur farkı gelirleri | 3.369.022 | 2.091.173 |
| Ticari işlemlere ilişkin vade farkı gelirleri | 617.502 | 1.087.723 |
| Tazminat ve teşvik gelirleri (*) | 409.201 | 86.594 |
| Konusu kalmayan karşılıklar | 65.548 | 66.748 |
| Diğer | 417.202 | 293.772 |
(*) Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Arçelik, AB Komisyonu'nun, CRT pazarında rekabet ihlali gerekçesi ile bir grup üreticiye ceza uygulaması üzerine, uğranan zararın tazmini için bu üreticiler arasında yer alan tedarikçilerine dava açmıştır. Dava sürecinde uzlaşma yoluna gidilmiş olup, Arçelik söz konusu CRT tedarikçilerinden cari dönemde 284 milyon TL tazminat geliri elde etmiştir.
4.878.475 3.626.010
| (12.342.768) | (4.086.379) | |
|---|---|---|
| Diğer | (94.297) | (164.099) |
| Dava, ceza ve diğer karşılık giderleri | (380.789) | (122.633) |
| Ticari işlemlere ilişkin vade farkı giderleri | (667.990) | (1.101.015) |
| Ticari işlemlere ilişkin kur farkı giderleri | (3.071.439) | (2.544.808) |
| Krediler ve ticari alacaklar beklenen kredi zarar karşılığı | (8.128.253) | (153.824) |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler |
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 29 - YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİR/(GİDERLER)
| 2020 | 2019 | |
|---|---|---|
| Yatırım faaliyetlerden gelirler | ||
| Kontrol değişikliği sonucu oluşan net kar (Not 3) | 2.995.339 | - |
| Fesih tazminat geliri (1) | 511.275 | - |
| Sabit kıymet ve hurda satış karları (2) | 199.858 | 74.648 |
| Kira gelirleri | 57.264 | 57.949 |
| Pazarlıklı satın alım sonucu oluşan kazanç | - | 627 |
| 3.763.736 | 133.224 | |
| Yatırım faaliyetlerden giderler | ||
| Maddi ve maddi olmayan duran varlıklara ilişkin | ||
| değer düşüklüğü karşılığı (Not 14 ve Not 15) | (97.279) | - |
| Sabit kıymet satış zararları | (42.896) | (29.144) |
| Satış amaçlı sınıflandırılan duran varlıklar | ||
| değer düşüklüğü karşılığı (3) | (26.638) | - |
| İştirak değer düşüklüğü karşılığı | (22.756) | - |
| Bağlı ortaklık satış zararları | - | (4.320) |
| (189.569) | (33.464) |
(1) Koç Holding, UniCredit S.P.A. ve diğer taraflar arasında 2002 yılında akdedilen pay sahipleri sözleşmesinin, UniCredit S.P.A.'nın stratejik hedefleri doğrultusunda sonlandırılması kapsamında (Not 3), UniCredit S.P.A. tarafından Koç Holding ile konsolidasyonu kapsamında yer alan ve KFS'nin pay sahibi olan diğer Bağlı Ortaklıklar'a yapılan fesih bedeli ödemesine ilişkindir.
(2) Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tat Gıda'nın makarna ve unlu mamüller iş koluna ait gayrimenkul satışına ilişkin 84,5 milyon TL tutarındaki satış karını da içermektedir.
(3) Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Arçelik'in, satış amaçlı duran varlıklarına transfer edilen sabit kıymetlerine ilişkin değer düşüklüğü karşılığıdır. Bilanço tarihi itibariyle, ilgili sabit kıymetlerin satışı tamamlanmıştır.
NOT 30 - FİNANSMAN GELİR/(GİDERLERİ)
| 2020 | 2019 | |
|---|---|---|
| Finansman gelirleri | ||
| Kur farkı gelirleri (1) | 13.024.563 | 6.469.830 |
| Faiz gelirleri | 962.548 | 2.133.339 |
| Türev araçlardan karlar | 2.356.581 | 2.267.438 |
| Finansal yatırımların gerçeğe uygun değer değişimi | - | 161.764 |
| Diğer finansman gelirleri | 20.353 | 7.625 |
| 16.364.045 | 11.039.996 | |
| Finansman giderleri | ||
| Kur farkı giderleri (1) | (14.113.583) | (7.659.735) |
| Faiz giderleri (2) | (4.851.363) | (5.644.034) |
| Türev araçlardan zararlar | (3.866.350) | (2.529.985) |
| Diğer finansman giderleri | (99.031) | (132.453) |
| (22.930.327) | (15.966.207) |
(1) Ticari işlemlere (ticari alacak ve borç) ilişkin kur farkı gelir / gideri "esas faaliyetlerden diğer gelir/giderler" hesabı içerisinde muhasebeleştirilmektedir.
(2) 2020 yılı faiz giderlerinin 158.809 bin TL tutarındaki kısmı kiralama yükümlülüklerine ilişkindir (2019: 163.965 bin TL).
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 31 - İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI
a) İlişkili taraf bakiyeleri
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| İş Ortaklıkları | Diğer | Toplam | İş Ortaklıkları | Diğer | Toplam | |
| Ticari alacaklar | 1.082.960 | 156.568 | 1.239.528 | 1.517.388 | 79.024 | 1.596.412 |
| Ticari borçlar | 2.482.663 | 155.724 | 2.638.387 | 1.039.202 | 79.700 | 1.118.902 |
| Verilen kredi ve avanslar | 1.852.765 | 602.977 | 2.455.742 | - | - | - |
| Mevduat | 4.387.722 | 9.568.162 13.955.884 | - | - | - | |
| Borçlanmalar | - | 127.688 | 127.688 | 566.226 | 146.963 | 713.189 |
| Nakit ve nakit benzerleri | - | - | - | 15.567.635 | - 15.567.635 | |
| Finansal yatırımlar | - | - | - | 1.425.357 | - | 1.425.357 |
b) İlişkili taraflarla yapılan işlemler
| 2020 | 2019 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| İş Ortaklıkları | Diğer | Toplam | İş Ortaklıkları | Diğer | Toplam | |
| Mal ve hizmet satışları | 15.761.882 | 288.031 16.049.913 | 22.737.386 | 294.220 23.031.606 | ||
| Mal ve hizmet alımları | 10.937.876 | 656.539 11.594.415 | 5.400.138 | 488.352 | 5.888.490 | |
| Faiz geliri | - | - | - | 1.227.925 | - | 1.227.925 |
| Faiz gideri (-) | - | (31.078) | (31.078) | (88.438) | (26.774) | (115.212) |
Grup'un İş Ortaklıkları konsolide finansal tablolarda özkaynak yöntemi ile muhasebeleştirilmektedir. Bu kapsamda Grup'un Bağlı Ortaklıkları'nın, İş Ortaklıkları ile gerçekleşen işlemleri ve İş Ortaklıkları'ndan olan bakiyeleri eliminasyona tabi değildir.
31 Aralık 2020 tarihi itibariyle, ticari alacakların 273.932 bin TL (31 Aralık 2019: 903.238 bin TL) tutarındaki kısmı Tüpraş'ın Opet ve THY Opet ile, 259.790 bin TL (31 Aralık 2019: 195.619 bin TL) tutarındaki kısmı Zer Ticaret'in, 148.675 bin TL (31 Aralık 2019: 101.708 bin TL) tutarındaki kısmı ise Ram Dış Ticaret'in iş ortaklığı niteliğindeki diğer Grup şirketleri ve konsolidasyona tabi olmayan ilişkili taraflar ile satış ilişkisi kapsamındaki bakiyelerden oluşmaktadır. Ticari borçların 2.201.432 bin TL (31 Aralık 2019: 829.656 bin TL) tutarındaki kısmı Otokoç'un Ford Otosan ve Tofaşile araç alım ilişkisi, 198.207 bin TL (31 Aralık 2019: 98.455 bin TL) tutarındaki kısmı ise Arçelik'in Arçelik LG ile klima alım ilişkisi kapsamındaki bakiyelerden oluşmaktadır. Verilen kredi ve avanslar ile mevduat bakiyeleri ise, Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Yapı Kredi Bankası'nın, Grup'un İş Ortaklıkları ve diğer ilişkili tarafları ile kredi ve mevduat işlemlerinden oluşmaktadır.
31 Aralık 2020 tarihi itibariyle ilişkili taraflarla yapılan işlemlerden mal ve hizmet satışlarının 12.233.684 bin TL (31 Aralık 2019: 19.349.651 bin TL) tutarındaki kısmı Tüpraş'ın Opet ve THY Opet ile petrol ürünleri satış ilişkisi kapsamındaki satış tutarıdır. Mal ve hizmet alımlarının 9.280.322 bin TL (31 Aralık 2019: 3.987.212 bin TL) tutarındaki kısmı Otokoç'un Ford Otosan ve Tofaş ile araç alım ilişkisi, 714.128 bin TL (31 Aralık 2019: 463.123 bin TL) tutarındaki kısmı ise Arçelik'in Arçelik LG ile klima alım ilişkisi kapsamındaki tutarlardır.
c) Üst düzey yöneticilere sağlanan faydalar
Koç Holding'in üst düzey yöneticileri, Yönetim Kurulu Başkan ve Üyeleri, CEO ile Başkanlar olarak belirlenmiştir. 31 Aralık 2020 tarihinde sona eren yıllık hesap döneminde, Koç Holding'in üst düzey yöneticilerine sağlanan faydalar toplamı 313.334 bin TL'dir (31 Aralık 2019: 296.159 bin TL). Bu tutarın tamamı kısa vadeli faydalardan oluşmaktadır (31 Aralık 2019: 48.400 bin TL'lik kısmı ayrılma dolayısıyla yapılan ödemelere ilişkin olup, kalan kısım kısa vadeli faydalardan oluşmaktadır).
Koç Topluluğunda hizmet sunulan şirketlere yansıtılan maliyetler sonrasında, Koç Holding A.Ş. tarafından katlanılan maliyet 132.359 bin TL'dir (31 Aralık 2019: 134.143 bin TL. 2019 yılına ilişkin tutarın 19.034 bin TL'lik kısmı ayrılma dolayısıyla yapılan ödemelere ilişkindir).
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 32 - DİĞER İŞLETMELERDEKİ PAYLARA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR
Grup'un kontrol gücü olmayan paylarının önemli seviyede olduğu Bağlı Ortaklıkları'na ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir.
| 31 Aralık 2020 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Bağlı Ortaklık | Kontrol gücü | Kontrol gücü | Birikmiş | Kontrol gücü |
| olmayan pay | olmayan paylara | kontrol gücü | olmayan paylara | |
| % | ayrılan kar/(zarar) | olmayan paylar | ödenen temettü | |
| Yapı Kredi Bankası | %55,51 | 2.293.643 | 27.087.917 | - |
| Tüpraş | %56,30 | (1.311.779) | 2.864.818 | 5.606 |
| Arçelik | %59,44 | 1.649.960 | 8.221.973 | 27.086 |
| Aygaz | %59,32 | 100.655 | 834.138 | 88.973 |
| 31 Aralık 2019 | ||||
| Bağlı Ortaklık | Kontrol gücü | Kontrol gücü | Birikmiş | Kontrol gücü |
| olmayan pay | olmayan paylara | kontrol gücü | olmayan paylara | |
| % | ayrılan kar/(zarar) | olmayan paylar | ödenen temettü | |
| Tüpraş | %56,30 | 213.658 | 4.228.491 | 1.858.987 |
| Arçelik | %59,49 | 523.530 | 5.786.274 | - |
| Aygaz | %59,32 | 310.496 | 910.174 | 228.958 |
Söz konusu Bağlı Ortaklıklara ilişkin konsolidasyon düzeltmeleri sonrası, eliminasyon işlemleri öncesi özet finansal bilgiler aşağıdaki gibidir:
Özet bilanço bilgileri:
| 31 Aralık 2020 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Yapı Kredi Bankası | Tüpraş | Arçelik | Aygaz | |||
| Nakit ve nakit benzerleri | 75.695.905 | 19.825.292 | 12.002.246 | 960.648 | ||
| Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar | 294.009.992 | - | - | - | ||
| Diğer dönen varlıklar | 29.104.585 | 10.886.150 | 21.058.602 | 1.232.998 | ||
| Ertelenmiş vergi varlıkları | 3.112.258 | 5.664.300 | 833.284 | 912 | ||
| Diğer duran varlıklar | 87.587.561 | 18.071.770 | 12.307.687 | 2.276.775 | ||
| Toplam varlıklar | 489.510.301 | 54.447.512 | 46.201.819 | 4.471.333 | ||
| Kısa vadeli finansal borçlar | 46.876.820 | 8.541.740 | 10.230.876 | 567.173 | ||
| Finans sektörü faaliyetlerinden borçlar | 292.440.537 | - | - | - | ||
| Diğer kısa vadeli yükümlülükler | 26.207.096 | 19.826.225 | 13.595.977 | 1.285.312 | ||
| Uzun vadeli finansal borçlar | 64.872.529 | 20.743.323 | 6.844.348 | 997.017 | ||
| Diğer uzun vadeli yükümlülükler | 10.312.796 | 423.651 | 1.837.487 | 215.558 | ||
| Toplam yükümlülükler | 440.709.778 | 49.534.939 | 32.508.688 | 3.065.060 | ||
| Toplam özkaynaklar | 48.800.523 | 4.912.573 | 13.693.131 | 1.406.273 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 32 - DİĞER İŞLETMELERDEKİ PAYLARA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR (Devamı)
| 31 Aralık 2019 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Tüpraş | Arçelik | Aygaz | ||
| Nakit ve nakit benzerleri | 10.652.009 | 6.937.060 | 665.391 | |
| Diğer dönen varlıklar | 17.266.946 | 16.245.586 | 923.725 | |
| Ertelenmiş vergi varlıkları | 4.314.155 | 1.012.290 | 393 | |
| Diğer duran varlıklar | 17.517.111 | 10.296.435 | 2.409.879 | |
| Toplam varlıklar | 49.750.221 | 34.491.371 | 3.999.388 | |
| Kısa vadeli finansal borçlar | 5.177.702 | 6.151.755 | 483.337 | |
| Diğer kısa vadeli yükümlülükler | 22.942.564 | 8.531.898 | 1.011.700 | |
| Uzun vadeli finansal borçlar | 13.898.092 | 8.803.381 | 764.426 | |
| Diğer uzun vadeli yükümlülükler | 356.660 | 1.385.141 | 205.462 | |
| Toplam yükümlülükler | 42.375.018 | 24.872.175 | 2.464.925 | |
| Toplam özkaynaklar | 7.375.203 | 9.619.196 | 1.534.463 |
Özet gelir tablosu bilgileri:
| 2020 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Yapı Kredi Bankası (*) | Tüpraş | Arçelik | Aygaz | |
| Gelirler | 41.040.244 | 63.243.815 | 40.872.483 | 10.144.743 |
| Amortisman ve itfa payları | 876.033 | 813.594 | 1.221.648 | 153.751 |
| Esas faaliyet karı | 5.502.257 | (687.109) | 4.821.431 | 278.410 |
| Net finansal gider | - | (3.148.557) | (1.571.478) | (148.368) |
| Vergi öncesi kar | 5.602.669 | (3.760.104) | 3.365.001 | 225.133 |
| Net dönem karı | 4.132.145 | (2.384.558) | 2.752.327 | 169.695 |
| 2019 | ||||
| Tüpraş | Arçelik | Aygaz | ||
| Gelirler | 89.600.776 | 31.941.773 | 10.211.013 | |
| Amortisman ve itfa payları | 775.095 | 1.054.934 | 127.068 | |
| Esas faaliyet karı | 2.153.506 | 2.625.497 | 359.749 | |
| Net finansal gider | (2.738.726) | (1.558.113) | (206.676) | |
| Vergi öncesi kar | (578.556) | 1.017.275 | 555.545 | |
| Net dönem karı | 333.298 | 860.842 | 523.466 |
(*) Yapı Kredi Bankası, kontrol değişim / kapanış (Not 3) tarihine kadar özkaynak yöntemiyle konsolide edilmiş olup; söz konusu tutarlar Şirket'in tam konsolidasyona tabi olduğu döneme ilişkin gelir tablosu bilgilerini içermektedir.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 33 - DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI
Grup'un çeşitli teşvikler ile sahip olduğu haklar aşağıdaki gibidir:
- a) İthal edilen makine ve ekipmanlara uygulanan %100 gümrük vergisi muafiyeti,
- b) Yurt içinden ve yurt dışından tedarik edilen yatırım malları için KDV muafiyeti,
- c) Araştırma ve geliştirme kanunu kapsamında yer alan teşvikler (%100 Kurumlar Vergisi istisnası, Sosyal Güvenlik Kurumu teşvikleri vb.),
- d) Dahilde işleme izin belgeleri,
- e) Araştırma ve geliştirme harcamaları karşılığı Tübitak-Teydeb'den alınan nakit destekler,
- f) Vergi, resim ve harç istisnası,
- g) İndirimli kurumlar vergisi teşviki,
- h) Sigorta primi işveren payı desteği,
- i) Yatırım indirimi istisnası kapsamındaki kurumlar vergisi teşviki (Not 19),
- j) T.C. Ekonomi Bakanlığı tarafından verilen marka destek teşviki (Turquality),
- k) Patent teşvikleri.
NOT 34 - TAAHHÜTLER, ŞARTA BAĞLI VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER
Verilen teminatlar:
Finans:
Gayrinakdi krediler:
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| Teminat mektupları | 81.314.767 | - |
| - TL | 31.993.113 | - |
| - Yabancı Para | 49.321.654 | - |
| Akreditifler | 9.340.321 | - |
| Kabul kredileri | 238.025 | - |
| Diğer | 9.982.292 | - |
| 100.875.405 | - | |
| Eksi: Karşılıklar (Not 21.b) | (1.062.888) | - |
| 99.812.517 | - | |
| Finans Sektörü Harici: | ||
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
| Teminat mektupları | 8.566.966 | 7.715.024 |
| Teminat akreditifleri | 3.953.337 | 2.496.440 |
| Bankalara verilen kefaletler | 1.113.948 | 1.405.564 |
| Diğer | 50 | 19.063 |
| 13.634.301 | 11.636.091 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 34 - TAAHHÜTLER, ŞARTA BAĞLI VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER (Devamı)
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'nın 31 Aralık 2020 ve 2019 tarihleri itibariyle teminat/rehin/ipotek/kefalet ("TRİK") pozisyonu aşağıdaki gibidir (Yabancı para TRİK'ler TL karşılıkları üzerinden sunulmuştur):
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| A. Kendi tüzel kişiliği adına vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı | 10.383.712 | 8.239.205 |
| -TL | 3.968.860 | 3.923.871 |
| -USD | 5.417.499 | 3.629.657 |
| -EUR | 839.855 | 644.771 |
| -Diğer | 157.498 | 40.906 |
| B. Tam konsolidasyon kapsamına dahil edilen ortaklıklar lehine | ||
| vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı (1) | 3.250.589 | 3.396.886 |
| -TL | 134.422 | 54.402 |
| -USD | 987.448 | 1.326.519 |
| -EUR | 1.207.093 | 859.518 |
| -Diğer | 921.626 | 1.156.447 |
| C. Olağan ticari faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla diğer | ||
| 3. Kişilerin borcunu temin amacıyla vermiş olduğu | ||
| TRİK'lerin toplam tutarı (2) | 100.875.405 | |
| -TL | 32.512.148 | - |
| -USD | 27.889.758 | - |
| -EUR | 35.840.641 | - |
| -Diğer | 4.632.858 | - |
| D. Diğer verilen TRİK'lerin toplam tutarı | ||
| i)Ana ortak lehine vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı | - | - |
| ii) B ve C maddeleri kapsamına girmeyen diğer grup şirketleri | ||
| lehine vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı | - | - |
| -TL | - | - |
| -USD | - | - |
| -EUR | - | - |
| -Diğer | - | - |
| iii) C maddesi kapsamına girmeyen 3. Kişiler lehine | ||
| vermiş olduğu TRİK'lerin toplam tutarı | - | - |
| 114.509.706 | 11.636.091 |
(1) Grup'un Bağlı Ortaklıkları'nın 'A. Kendi tüzel kişiliği adına verilenler' haricindeki diğer TRİK'leri için yıl içerisinde tahakkuk eden toplam komisyon tutarı 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle 9.558 bin TL'dir (31 Aralık 2019: 8.455 bin TL).
(2) İlgili tutarlar, Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Yapı Kredi Bankası'nın olağan ticari faaliyetlerinin yürütülmesi kapsamında grup içi ve grup dışı şirketlere vermiş olduğu TRİK'lere (gayrinakdi kredilere) ilişkindir.
Finans:
Teminat olarak rehin edilen finansal varlıklar:
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Yapı Kredi Bankası'nın 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle toplam 29.672.528 bin TL tutarındaki gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan, itfa edilmiş maliyeti ile ölçülen ve gerçeğe uygun değer farkı kâr zarara yansıtılan finansal varlıkları, repo, alınan krediler ve toplam getiri swap işlemlerine karşılık olarak bankalara ve diğer finansal kuruluşlara rehin verilmiştir.
Bununla birlikte, finansal varlıklar, yasal zorunluluklar kapsamında düzenleyici makamlara ve diğer finansal kuruluşlara borsa ve para piyasası işlemleri için teminat olarak rehin verilmektedir. Söz konusu kuruluşlar, ağırlıklı olarak TCMB, Borsa İstanbul, Takas ve Saklama Bankası ve diğer bankalardan oluşmakta olup, ilgili kapsamdaki rehinli varlık tutarı 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle 21.435.802 bin TL'dir.
NOT 34 - TAAHHÜTLER, ŞARTA BAĞLI VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER (Devamı)
Alınan teminatlar:
| Finans Sektörü Harici: | ||
|---|---|---|
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
| Teminat mektupları | 5.365.051 | 4.065.567 |
| İpotekler | 2.780.688 | 2.729.704 |
| Doğrudan borçlandırma limiti | 1.174.041 | 1.094.203 |
| Kefalet | 281.616 | 267.366 |
| Teminat senetleri | 65.321 | 57.936 |
| Diğer | 1.311.980 | 1.019.413 |
| 10.978.697 | 9.234.189 |
NOT 35 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ
Finansal Araçlar ve Finansal Risk Yönetimi
Finansal Risk Yönetimi
Grup, faaliyetlerinden dolayı çeşitli finansal risklere maruz kalmaktadır. Bu riskler; kredi riski, piyasa riski (kur riski, faiz oranı riski, emtia fiyat riski ve ürün kar marjı/crack riski) ve likidite riskidir. Grup'un genel risk yönetimi programı, finansal piyasaların değişkenliğine bağlı muhtemel olumsuz gelişmelerin, finansal performans üzerindeki etkilerini asgari seviyeye indirmeye yoğunlaşmaktadır. Maruz kalınan risklerden korunma amacıyla türev araçlardan da yararlanılmaktadır.
A) Kredi Riski
Kredi riski, Grup'un taraf olduğu sözleşmelerde karşı tarafların yükümlülüklerini yerine getirememe riskidir. Grup kredi riskini, temel olarak kredi değerlendirmeleri ve karşı taraflara kredi limitleri belirlenerek riskin sınırlandırılması yöntemiyle kontrol etmektedir. Kredi riski, müşteri tabanını oluşturan kuruluş sayısının çokluğu ve bunların farklı iş alanlarına yaygınlığı dolayısıyla dağıtılmaktadır.
Kredi riski yönetimi uygulamaları
Finans:
Müşterilere verilen krediler ve taahhütlerden akreditiflere kadar tüm finansal ürünlerde bulunmakta olan kredi riski, Grup'un Finans sektöründe faaliyet gösteren şirketlerinin yönetimleri tarafından detaylı kredi politikaları ve prosedürleri yardımıyla yönetilmektedir.
Yapı Kredi Bankası yasal mevzuatı da göz önünde bulundurarak her bir müşteri için ayrı kredi limiti belirlemekte, limit tahsislerinde dahili derecelendirme sistemi, mali tahlil raporları, sektörel ve coğrafi yoğunlaşma ve her yıl Yönetim Kurulu tarafından belirlenen kredi politikalarını göz önünde bulundurmaktadır. Muhabir bankalar ve yurt içi bankalarla yapılan plasman veya vadeli döviz alım satım gibi hazine işlemlerinde, Yönetim Kurulu'nun her bir karşı banka için tahsis ettiği limitler günlük olarak Hazine Yönetimi tarafından takip edilmekte, ayrıca piyasada işlem yapma yetkisi olan Hazine Yönetimi çalışanlarının günlük olarak aldıkları pozisyonların, belirlenen limitler dahilinde olup olmadığı sistemsel olarak kontrol edilmektedir. Kredi tahsis aşamalarında kredi değerliliği, müşterinin mali durumu ve talep edilen kredi türüne göre teminat alınmaktadır. Uzun vadeli kredi tahsislerinde ve proje finansmanı için kullandırılan kredilerde şirketlerin uzun vadeli projeksiyonları merkezi olarak analiz edilmekte, söz konusu taahhütler için faiz riskinin fiyatlaması hazine yönetimi ile koordineli olarak yapılmaktadır.
Kurumsal, ticari, orta büyüklükteki işletme ve küçük ve orta büyüklükteki işletme müşterileri için kullanılan derecelendirme sistemi, kredi onay yetki seviyelerinin belirlenmesinde de kullanılmaktadır. Bu sayede; düşük derecelendirme notuna sahip olan firmalar daha üst yetki seviyelerine yönlendirilirken, yüksek derecelendirme notuna sahip firmalar daha alt yetki seviyelerinde değerlendirilebilmekte ve bu yöntemle kredi süreçlerinde risk esaslı optimizasyon hedeflenmektedir. Ayrıca, farklı özellikteki müşteriler için oluşturulmuş derecelendirme sistemlerinin yardımıyla karşı tarafın temerrüde düşme olasılıkları hesaplanmaktadır.
NOT 35 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ve benzeri diğer sözleşmeler cinsinden tutulan pozisyonlar üzerinde kontrol limitleri bulunmaktadır. Söz konusu pozisyonlar, karşı taraf kredi riski yönetimi kapsamında pozisyonların piyasa değerlerine ilaveten işlemlerin vadeleri boyunca piyasa hareketlerinden dolayı olması muhtemel riskler de dikkate alınarak yönetilmektedir. Yapı Kredi Bankası, limitlerini, hesaplanan bu potansiyel riskleri de dikkate alarak dinamik bir şekilde yönetmektedir. Günlük yapılan değerlemeler ile dinamik olarak gerçekleştirilen limit kontrolleri ve teminat yeterlilikleri ilgili birimlere günlük olarak raporlanmaktadır.
Yapı Kredi Bankası, gerçekleştirdiği türev işlemlerden dolayı, piyasadaki dalgalanmalar neticesinde önemli ölçüde kredi riskine maruz kalması durumunda; sözleşmelerin el verdiği ölçüde riskin bertaraf edilmesini mümkün kılacak haklarını kullanma yoluna gidebilmektedir.
Finans sektörü harici:
Grup'un finans sektörü harici sektörlerinde faaliyet gösteren şirketleri ticari alacakları, finansal yatırımları, türev araçları ve banka mevduatları dolayısıyla kredi riskine maruz kalmaktadır.
Ticari alacakların önemli bir kısmı Grup'un üzerlerinde önemli bir kontrol sistemi kurduğu bayilerdendir. Bayi bazındaki kredi riski, ilgili müşterinin finansal pozisyonu, geçmiş tecrübeler ve diğer faktörler göz önünde bulundurularak takip edilmekte ve mümkün olan en yüksek oranda teminat alınmaktadır.
Kredi Riskine İlişkin Bilgiler
Konsolide finansal varlıklara ilişkin maruz kalınan kredi riskleri aşağıda belirtilmiştir.
| Finans | Nakit | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2020 | Ticarialacaklar | sektörüalacakları | ve nakitbenzerleri | Finansalyatırımlar | Türevaraçlar |
| Raporlama tarihi itibariyle maruz kalınan | |||||
| azami kredi riski (A+B+C+D) | 21.000.573 | 295.233.101 | 54.297.881 | 78.301.623 6.219.142 | |
| A. Vadesi geçmemiş ve değer düşüklüğüne | |||||
| uğramamış finansal varlıkların kayıtlı değeri (1) | 19.098.364 | 297.534.818 | 54.297.881 | 78.301.623 6.219.142 | |
| B. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne | |||||
| uğramamış finansal varlıkların kayıtlı değeri | 1.838.173 | 2.860.665 | - | - | - |
| C. Değer düşüklüğüne uğrayan finansal | |||||
| varlıkların net kayıtlı değeri | 87.210 | 5.977.353 | - | - | - |
| - Vadesi geçmiş | 87.210 | 5.977.353 | - | - | - |
| - Brüt kayıtlı değeri | 941.014 | 19.618.014 | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü | (853.804) | (13.640.661) | - | - | - |
| - Teminat ile güvence altına alınmış kısmı | 83.651 | 5.886.135 | - | - | - |
| - Vadesi geçmemiş | - | - | - | - | - |
| - Brüt kayıtlı değeri | - | - | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü | - | - | - | - | - |
| - Teminat ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - |
| (2)D. Beklenen kredi zararları (-) | (23.174) | (11.139.735) | - | - | - |
(1) Ticari alacaklar ve finans sektörü alacakları, sırasıyla 1.239.528 bin TL ve 2.455.742 bin TL tutarındaki ilişkili taraf bakiyelerini de içermektedir.
(2) Yukarıdaki tabloda "A" ve "B" kategorileri altında sınıflandırılan finans sektörü faaliyetleri alacaklarına ilişkin beklenen kredi zararlarını içermektedir.
31 Aralık 2020 tarihi itibariyle Finans sektörünün gayrinakdi krediler sebebiyle maruz kaldığı kredi riski tutarı 100.875.405 bin TL'dir (Not 34). Söz konusu risk ile birlikte Grup'un maruz kaldığı azami kredi riski tutarı 555.927.725 bin TL'dir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 35 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
| Finans | Nakit | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2019 | Ticarialacaklar | sektörüalacakları | ve nakitbenzerleri | Finansalyatırımlar | Türevaraçlar |
| Raporlama tarihi itibariyle maruz kalınan | |||||
| azami kredi riski (A+B+C+D) | 19.662.512 | 2.307.287 | 37.806.056 | 1.425.357 | 526.421 |
| A. Vadesi geçmemiş ve değer düşüklüğüne | |||||
| uğramamış finansal varlıkların kayıtlı değeri (*) | 18.080.077 | 2.254.079 | 37.806.056 | 1.425.357 | 526.421 |
| B. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne | |||||
| uğramamış finansal varlıkların kayıtlı değeri | 1.508.845 | 49.538 | - | - | - |
| C. Değer düşüklüğüne uğrayan finansal | |||||
| varlıkların net kayıtlı değeri | 84.366 | 61.060 | - | - | - |
| - Vadesi geçmiş | 84.366 | 61.060 | - | - | - |
| - Brüt kayıtlı değeri | 744.522 | 140.442 | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü | (660.156) | (79.382) | - | - | - |
| - Teminat ile güvence altına alınmış kısmı | 82.259 | 61.223 | - | - | - |
| - Vadesi geçmemiş | - | - | - | - | - |
| - Brüt kayıtlı değeri | - | - | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü | - | - | - | - | - |
| - Teminat ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - |
| D. Beklenen kredi zararları (-) | (10.776) | (57.390) | - | - | - |
(*) Ticari alacaklar, 1.596.412 bin TL tutarındaki ilişkili taraflar alacaklarını içermektedir.
Ticari Alacaklar
a) Vadesi geçmemiş ve değer düşüklüğüne uğramamış ticari alacakların kredi kalitesine ilişkin bilgiler:
| 2020 | 2019 | |
|---|---|---|
| Tahsilat gecikmesi yaşanmamış diğer müşteriler | 15.997.890 | 13.975.901 |
| Gecikmeli tahsilat yapılan müşteriler | 1.422.708 | 1.294.676 |
| Kamu kurum ve kuruluşları | 1.277.934 | 2.658.134 |
| Yeni müşteriler (3 aydan kısa süredir müşteri olanlar) | 399.832 | 151.366 |
| 19.098.364 | 18.080.077 |
31 Aralık 2020 itibariyle vadesi geçmemiş ve değer düşüklüğüne uğramamış ticari alacakların 10.191.758 bin TL (2019: 8.409.144 bin TL) tutarındaki kısmı teminat ile güvence altına alınmıştır.
b) Vadesi geçmiş ticari alacakların analiz tabloları:
| Değer düşüklüğüne uğramamış | 2020 | 2019 |
|---|---|---|
| Vadesi 0 - 1 ay geçmiş | 1.005.348 | 715.943 |
| Vadesi 1 - 3 ay geçmiş | 209.546 | 256.588 |
| Vadesi 3 - 12 ay geçmiş | 176.145 | 262.920 |
| Vadesi 1 yıldan fazla geçmiş | 447.134 | 273.394 |
| 1.838.173 | 1.508.845 |
31 Aralık 2020 itibariyle vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış ticari alacakların 949.162 bin TL tutarındaki kısmı teminat ile güvence altına alınmıştır (2019: 817.189 bin TL).
NOT 35 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
| Değer düşüklüğüne uğrayan | 2020 | 2019 |
|---|---|---|
| Vadesi 0 - 3 ay geçmiş | 114.964 | 81.252 |
| Vadesi 3 - 6 ay geçmiş | 13.789 | 15.322 |
| Vadesi 6 - 12 ay geçmiş | 210.701 | 155.067 |
| Vadesi 1 yıldan fazla geçmiş | 601.560 | 492.881 |
| Eksi: Değer düşüklüğü karşılığı | (853.804) | (660.156) |
| 87.210 | 84.366 |
31 Aralık 2020 itibariyle değer düşüklüğüne uğrayan ticari alacakların 83.651 bin TL tutarındaki kısmı teminat ile güvence altına alınmıştır (2019: 82.259 bin TL).
c) Beklenen kredi zararları:
| 31 Aralık 2020 | Vadesigeçmemiş | Vadesi0 - 1 aygeçmiş | Vadesi1 - 3 aygeçmiş | Vadesi3 aydan fazlageçmiş | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|
| Kredi zararı oranı (%) | 0,02 | 0,02 | 2,97 | 0,73 | |
| Dönem sonu bakiye (*) | 17.858.836 | 1.048.487 | 281.371 | 1.449.329 | 20.638.023 |
| Beklenen kredi zararları | 3.986 | 206 | 8.365 | 10.617 | 23.174 |
| 31 Aralık 2019 | |||||
| Kredi zararı oranı (%) | 0,03 | 0,05 | 0,26 | 0,42 | |
| Dönem sonu bakiye (*) | 16.483.665 | 736.578 | 317.205 | 1.199.584 | 18.737.032 |
| Beklenen kredi zararları | 4.487 | 396 | 813 | 5.080 | 10.776 |
(*) İlişkili taraf bakiyeleri ve değer düşüklüğü karşılıkları hariç brüt ticari alacakları göstermektedir.
Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar
a) Yapı Kredi Bankası'nın vadesi geçmemiş kurumsal ve ticari kredilerinin 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle derecelendirme konsantrasyonu aşağıdaki gibidir:
| Derecelendirme | Dağılım seviyesi | |
|---|---|---|
| Ortalama üstü | 1 - 4 | %59,2 |
| Ortalama | 5+ - 6 | %34,8 |
| Ortalama altı | 7+ - 9 | %6,0 |
b) Yapı Kredi Bankası, puanlama modelleri göz önüne alındığında, 31 Aralık 2020 itibariyle kredi portföyünü aşağıdaki gruplara sınıflamıştır:
| Kredi ve | Karşılık | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2020 | alacakların payı | Oranı (%) |
| Aşama 1 | %78,67 | %1,10 |
| Aşama 2 | %15,17 | %17,36 |
| Aşama 3 | %6,16 | %69,54 |
NOT 35 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
c) Aşama 2 olarak sınıflandırılan vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamışfinans sektörü faaliyetlerinden alacaklara ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2020 | Kurumsalve ticarikrediler | Tüketicikredileri | Kredi kartıalacakları | Finansalkiralamaalacakları | FaktoringAlacakları | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Vadesi 0 - 1 ay geçmiş | 413.940 | 450.101 | 257.846 | 252.666 | 885 | 1.375.438 |
| Vadesi 1 - 3 ay geçmiş | 547.624 | 390.419 | 101.786 | 43.061 | 9.323 | 1.092.213 |
| Vadesi 3 - 6 ay geçmiş | 235.419 | 126.215 | 24.440 | 6.940 | - | 393.014 |
| 1.196.983 | 966.735 | 384.072 | 302.667 | 10.208 | 2.860.665 |
d) Finans sektörü faaliyetlerinden alacakların sektörel detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2020 | % | |
|---|---|---|
| Kamu kesimi | 79.171.148 | 27 |
| Üretim | 77.674.255 | 26 |
| Finansal kuruluşlar | 52.277.229 | 18 |
| Gıda ve perakende | 15.820.743 | 5 |
| Gayrimenkul | 8.208.649 | 3 |
| Tüketici kredileri | 2.871.890 | 1 |
| Diğer sektörler | 59.209.187 | 20 |
| 295.233.101 | 100 |
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 35 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
B) Piyasa Riski
a) Döviz Kuru Riski
Yabancı para cinsinden ve yabancı paraya endeksli varlıklar ile yabancı para cinsinden yükümlülükler arasındaki fark "Yabancı para net pozisyonu" olarak tanımlanmakta ve kur riskine baz teşkil etmektedir. Kur riskinin önemli bir boyutu da yabancı para net pozisyonu içindeki farklı cinsten yabancı paraların birbirleri karşısındaki değerlerinin değişmesinin doğurduğu risktir (çapraz kur riski).
Grup, kur riskine maruz tutarı, Ana Ortaklık Koç Holding tarafından belirlenen ve kendi Yönetim Kurulları tarafından onaylanan limitler içerisinde tutmaktadır. Kur riski yönetiminin bir aracı olarak swap, opsiyon ve forward gibi vadeli işlem sözleşmeleri de gerektiğinde kullanılarak riskten korunma sağlanmaktadır.
Grup'un döviz cinsinden sahip olduğu konsolide varlık ve yükümlülüklerin tutarları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 |
|---|---|
| 30.755.998 | |
| (318.456.873) | (54.302.946) |
| (62.406.858) | (23.546.948) |
| 49.952.359 | 8.461.599 |
| (12.454.499) | (15.085.349) |
| 5.977.809 | 6.078.931 |
| (6.476.690) | (9.006.418) |
| 7.532.609 | 9.326.402 |
| 319.984 | |
| 256.050.0151.055.919 |
(1) Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tüpraş'ın, Fuel Oil Dönüşüm Projesi (RUP) yatırımının finansmanı için kullandığı krediler, gerçekleşme olasılığı yüksek tahmini USD cinsinden ihracat gelirleri nedeniyle maruz kalınan USD/TL spot kur riskine karşı korunma aracı olarak tanımlanmıştır. 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle, Tüpraş'ın nakit akış riskinden korunma muhasebesine konu ettiği krediler toplamı 594 milyon USD (4.360 milyon TL) tutarındadır (31 Aralık 2019: 813 milyon USD).
Tüpraş'ın ilgili kredilerinin kur farkı gelir/gideri, ilgili riskten korunma konusu olan kalemin nakit akışları gerçekleşene kadar özkaynaklar altında "nakit akış riskinden korunma kazanç/kayıpları" hesabında muhasebeleştirilmektedir.
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Arçelik ve Otokoç Hollanda, Avrupa'da faaliyet gösteren bağlı ortaklıklarındaki net yatırımlarının Türk Lirası'na çevrilmesinden kaynaklanan döviz kuru riskinden korunmak amacıyla, sırasıyla 154 milyon EUR (1.386 milyon TL) ve 25,7 milyon EUR (232 milyon TL) tutarındaki kredilerini riskten korunma aracı olarak tanımlamıştır (31 Aralık 2019: Arçelik: 154 milyon EUR - Otokoç: 34,2 milyon EUR). İlgili kredilerin kur farkı gelir/gideri, yurt dışındaki net varlıklarının Türk Lirası'na çevrilmesinden kaynaklanan kur farklarından mahsup edilmek üzere özkaynaklar altında "yurt dışındaki işletmeye ilişkin net yatırım riskinden korunma kazanç/(kayıpları)" hesabında muhasebeleştirilmektedir.
(2) Tüpraş ve Aygaz, net yabancı para finansal yükümlülüklerden ötürü ortaya çıkan kur riskini, ürün satış fiyatlarına döviz kuru değişimlerini yansıtmak ("doğal hedge") suretiyle sınırlandırmaktadır. 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle Tüpraş'ın ve Aygaz'ın sahip olduğu ham petrol ve petrol ürünü stokları tutarları, sırasıyla 7.220.776 bin TL (31 Aralık 2019: 9.129.592 bin TL) ve 311.833 bin TL'dir (31 Aralık 2019: 196.810 bin TL).
Riskten korunma aracı olarak tanımlanan ilgili krediler ve doğal hedge tutarı sonrası, Grup'un 31 Aralık 2020 tarihi itibariyle 1.055.919 bin TL (144 milyon USD) tutarında konsolide net yabancı para uzun pozisyonu bulunmaktadır.
NOT 35 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
31 Aralık 2020 tarihi itibariyle EUR, USD ve diğer para birimleri TL karşısında %10 oranında değer kazansaydı ve diğer tüm değişkenler sabit kalsaydı, "yabancı para net pozisyonu"ndan dolayı oluşacak kur farkı zararı sonucu vergi öncesi kar, aşağıdaki tabloda ilgili para birimleri cinsinden detaylandırıldığı üzere, 634.674 bin TL daha düşük olacaktı. Söz konusu kur farkı zararının ana ortaklık net dönem karı etkisi, yaklaşık 164 milyon TL seviyesindedir.
%10 kur artışının vergi öncesi kar etkisi:
| USD | EUR | Diğer | Toplam | |
|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2020 | ||||
| Riskten korunma araçları sonrası | ||||
| net yabancı para pozisyonu (*) | (866.306) | 80.096 | 151.536 | (634.674) |
(*) İş Ortaklıkları'nın döviz pozisyonları kaynaklı vergi öncesi kar etkileri, duyarlılık çalışmasına dahil edilmiştir.
Söz konusu duyarlılık çalışması, bilanço tarihi itibariyle döviz kurlarındaki ani bir artış senaryosu baz alınarak finansal varlık ve yükümlülüklere istinaden hesaplanan "yabancı para net pozisyonu" üzerinden gerçekleştirilmiştir. Dolayısıyla, "doğal hedge" olarak tanımlanan ürünlerin satış fiyatlarına döviz kuru artışının yansıtılması sonucu takip eden aylarda oluşacak karlılık etkisini içermemektedir. Grup'un risk yönetim politikaları çerçevesinde takip ettiği "Doğal hedge sonrası net yabancı para pozisyonu" dikkate alındığında, önemli bir pozisyon taşınmadığından, döviz kurlarındaki olası %10'luk artışın, Grup'un vergi öncesi karlılığı üzerinde sınırlı etkisi olacaktır.
%10 kur artışının diğer kapsamlı gelir (vergi öncesi) etkisi:
| USD | EUR | Diğer | Toplam | |
|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2020 | ||||
| Riskten korunan kısım (*) | (436.012) | (601.302) | - | (1.037.314) |
(*) Nakit akış ve yurt dışındaki net yatırım riskinden korunma kapsamında değerlendirilen ve finansal riskten korunma fonu altında muhasebeleştirilen kur farkı etkilerini içermektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 35 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
| 31 Aralık 2020 | ||||
|---|---|---|---|---|
| USD (1) | DiğerEUR (1) (TL Karşılığı) | Toplam(TL Karşılığı) | ||
| Varlıklar: | ||||
| Ticari alacaklar (2) | 514.086 | 605.976 | 2.447.114 | 11.679.328 |
| Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar | 2.222.544 | 3.016.483 | 2.276.572 | 45.763.328 |
| Parasal finansal varlıklar | 6.823.427 | 2.620.670 | 6.829.203 | 80.523.307 |
| Parasal olmayan varlıklar | 4.128 | 275 | 42.257 | 75.035 |
| Diğer varlıklar | 1.183.676 | 698.862 | 621.873 | 15.605.938 |
| Dönen varlıklar | 10.747.861 | 6.942.266 | 12.217.019 | 153.646.936 |
| Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklarParasal finansal varlıklar | 5.131.1023.360.647 | 3.741.644277.049 | 350.9041.203.097 | 71.720.10928.367.561 |
| Diğer varlıklar | 129.048 | 146.924 | 44.658 | 2.315.409 |
| Duran varlıklar | 8.620.797 | 4.165.617 | 1.598.659 | 102.403.079 |
| Toplam varlıklar | 19.368.658 | 11.107.883 | 13.815.678 | 256.050.015 |
| Yükümlülükler: | ||||
| Ticari borçlar (2) | 2.374.129 | 383.228 | 416.748 | 21.296.124 |
| Borçlanmalar | 2.914.644 | 1.903.242 | 69.619 | 38.608.777 |
| Finans sektörü faaliyetlerinden borçlar | 11.577.210 | 5.931.598 | 17.573.733 | 155.987.484 |
| Diğer yükümlülükler | 232.664 | 202.809 | 57.429 | 3.592.188 |
| Kısa vadeli yükümlülükler | 17.098.647 | 8.420.877 | 18.117.529 | 219.484.573 |
| Borçlanmalar | 11.223.844 | 1.099.563 | 91.396 | 92.384.780 |
| Finans sektörü faaliyetlerinden borçlar | 60.721 | 290.267 | 2.888 | 3.063.302 |
| Diğer yükümlülükler | 340.054 | 138.495 | 11.432 | 3.524.218 |
| Uzun vadeli yükümlülükler | 11.624.619 | 1.528.325 | 105.716 | 98.972.300 |
| Toplam yükümlülükler | 28.723.266 | 9.949.202 | 18.223.245 | 318.456.873 |
| Net bilanço pozisyonu | (9.354.608) | 1.158.681 | (4.407.567) | (62.406.858) |
| Aktif karakterli türev araçlar | 10.699.723 | 1.201.646 | 9.229.030 | 98.594.654 |
| Pasif karakterli türev araçlar | (3.096.008) | (2.510.567) | (3.301.113) | (48.642.295) |
| Türev araçların net pozisyonu | 7.603.715 | (1.308.921) | 5.927.917 | 49.952.359 |
| Yabancı para net pozisyonu | (1.750.893) | (150.240) | 1.520.350 | (12.454.499) |
| Riskten korunma aracı olarak tanımlanan krediler (3) | 593.982 | 179.585 | - | 5.977.809 |
| Riskten korunma araçları sonrasınet yabancı para pozisyonu | (1.156.911) | 29.345 | 1.520.350 | (6.476.690) |
| Parasal kalemler yabancı para net pozisyonuRiskten korunma amaçlı sınıflandırılan | (1.755.021) | (150.515) | 1.478.093 | (12.529.534) |
| türev araçların gerçeğe uygun değeri | (80.800) | (10.521) | - | (687.882) |
(1) Orijinal para birimleri üzerinden sunulmuştur.
(2) Konsolidasyon eliminasyonları öncesi tutarlardır.
(3) Tüpraş, Arçelik ve Otokoç'un riskten korunma aracı olarak tanımlanan kredilerini içermektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 35 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
| 31 Aralık 2019 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Diğer | Toplam | |||
| USD (1) | EUR (1) (TL Karşılığı) | (TL Karşılığı) | ||
| Varlıklar: | ||||
| Ticari alacaklar (2) | 413.039 | 626.103 | 1.859.264 | 8.476.762 |
| Parasal finansal varlıklar | 2.612.522 | 357.037 | 2.110.555 | 20.003.967 |
| Parasal olmayan varlıklar | 1.140 | 539 | 16.526 | 26.884 |
| Diğer varlıklar | 49.998 | 19.508 | 5.034 | 431.778 |
| Dönen varlıklar | 3.076.699 | 1.003.187 | 3.991.379 | 28.939.391 |
| Parasal finansal varlıklar | 239.962 | 4.337 | - | 1.454.266 |
| Diğer varlıklar | 4.473 | 50.158 | 2.189 | 362.341 |
| Duran varlıklar | 244.435 | 54.495 | 2.189 | 1.816.607 |
| Toplam varlıklar | 3.321.134 | 1.057.682 | 3.993.568 | 30.755.998 |
| Yükümlülükler: | ||||
| Ticari borçlar (2) | 2.504.105 | 379.347 | 175.061 | 17.572.832 |
| Borçlanmalar | 1.413.795 | 233.594 | 2.201 | 9.953.965 |
| Diğer yükümlülükler | 135.097 | 23.832 | 47.765 | 1.008.769 |
| Kısa vadeli yükümlülükler | 4.052.997 | 636.773 | 225.027 | 28.535.566 |
| Borçlanmalar | 3.649.599 | 584.064 | 7.300 | 25.571.029 |
| Diğer yükümlülükler | 33.016 | 34 | - | 196.351 |
| Uzun vadeli yükümlülükler | 3.682.615 | 584.098 | 7.300 | 25.767.380 |
| Toplam yükümlülükler | 7.735.612 | 1.220.871 | 232.327 | 54.302.946 |
| Net bilanço pozisyonu | (4.414.478) | (163.189) | 3.761.241 | (23.546.948) |
| Aktif karakterli türev araçlar | 2.537.722 | 299.345 | 80.381 | 17.145.781 |
| Pasif karakterli türev araçlar | (400.946) | (364.304) | (3.879.643) | (8.684.182) |
| Türev araçların net pozisyonu | 2.136.776 | (64.959) | (3.799.262) | 8.461.599 |
| Yabancı para net pozisyonu | (2.277.702) | (228.148) | (38.021) | (15.085.349) |
| Riskten korunma aracı olarak tanımlanan krediler (3) | 812.776 | 188.085 | - | 6.078.931 |
| Riskten korunma araçları sonrası | ||||
| net yabancı para pozisyonu | (1.464.926) | (40.063) | (38.021) | (9.006.418) |
| Parasal kalemler yabancı para net pozisyonu | (2.278.842) | (228.687) | (54.547) | (15.112.233) |
| Riskten korunma amaçlı sınıflandırılantürev araçların gerçeğe uygun değeri | 21.563 | 11.774 | - | 206.392 |
(1) Orijinal para birimleri üzerinden sunulmuştur.
(2) Konsolidasyon eliminasyonları öncesi tutarlardır.
(3) Tüpraş, Arçelik ve Otokoç'un riskten korunma aracı olarak tanımlanan kredilerini içermektedir.
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 35 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
İhracat ve ithalat bilgileri (TL Karşılığı)
Grup'un konsolide ihracat ve ithalat bilgileri aşağıdaki gibidir:
| İhracat | 2020 | 2019 |
|---|---|---|
| USD | 19.825.669 | 24.908.152 |
| EUR | 9.751.440 | 9.142.145 |
| Diğer | 4.354.691 | 3.810.956 |
| 33.931.800 | 37.861.253 | |
| İthalat | ||
| USD | 59.233.120 | 79.791.622 |
| EUR | 3.637.497 | 3.233.699 |
| Diğer | 37.278 | 20.833 |
| 62.907.895 | 83.046.154 |
b) Faiz Oranı Riski
Grup, faiz haddi bulunduran varlık ve yükümlülüklerin tabi olduğu faiz oranlarının değişiminin etkisinden doğan faiz oranı riskine maruz kalmaktadır. Grup, bu riski faiz oranına duyarlı olan varlık ve yükümlülüklerin yeniden fiyatlandırmaya kalan sürelerini ve borçlanmaların sabit-değişken faiz ve kısa-uzun vade yapılarını dengelemek suretiyle oluşan doğal tedbirlerle ve türev araçlar ile yönetmektedir.
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Yapı Kredi Bankası'nın faize duyarlı varlık ve yükümlülüklerinin takibi ve faiz oranlarındaki dalgalanmaların finansal tablolarda yaratacağı etkiye ilişkin duyarlılık analizleri Risk Yönetimi Departmanı tarafından tüm faize hassas ürünler için yapılmaktadır. Süre analizi, fark analizi, baz puan değer analizi, senaryo analizi, net faiz geliri simülasyonları gibi çalışmaların sonuçları, Aktif-Pasif Yönetimi fonksiyonu kapsamında aylık olarak Yönetim Kuruluna sunulmaktadır. Duyarlılık ve senaryo analizleriyle Yapı Kredi Bankası'nın sadece bir yıl içindeki değil, gelecek dönemlerde de faizin dalgalanmalarından (volatilite) nasıl etkileneceği analiz edilmektedir. Piyasa faiz oranlarındaki dalgalanmaların pozisyonlar ve nakit akışları üzerindeki etkileri de ayrıca takip edilmektedir.
31 Aralık 2020 ve 2019 tarihleri itibariyle bakiyesi bulunan konsolide finansal varlık ve yükümlüklere ilişkin ağırlıklı ortalama etkin yıllık faiz oranları (%) aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| USD | EUR | TL | USD | EUR | TL | ||
| Varlıklar | |||||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 1,81 | 0,54 | 17,44 | 3,18 | 0,33 | 20,96 | |
| Finansal yatırımlar | |||||||
| - Gerçeğe uygun değer farkı | |||||||
| kar veya zarara yansıtılan | 6,17 | 3,54 | 15,59 | - | - | - | |
| - Gerçeğe uygun değer farkı | |||||||
| diğer kapsamlı gelire yansıtılan | 5,64 | 3,26 | 15,72 | - | - | - | |
| - İtfa edilmiş maliyetle ölçülen | 6,42 | 1,74 | 15,92 | - | - | - | |
| Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar | 6,09 | 4,45 | 15,11 | 7,80 | 7,47 | 19,77 | |
| Yükümlülükler | |||||||
| Borçlanmalar | 3,54 | 2,43 | 11,89 | 4,77 | 2,84 | 18,76 | |
| Finans sektörü faaliyetlerinden borçlar | 1,50 | 0,87 | 15,95 | - | - | - |
NOT 35 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
Konsolide finansal varlık ve yükümlülüklerin yeniden fiyatlandırmaya kalan sürelerine ilişkin faize duyarlılık dağılımı:
| 3 aya | 3 ay- | 1 yıl- | 5 yıl ve | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2020 | kadar | 1 yıl | 5 yıl | üzeri | Faizsiz | Toplam |
| Varlıklar | ||||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 39.221.831 | 1.637.032 | - | - 19.501.938 | 60.360.801 | |
| TCMB hesabı | 28.859.367 | - | - | - 20.112.905 | 48.972.272 | |
| Finansal yatırımlar | ||||||
| - Gerçeğe uygun değer farkı | ||||||
| kar veya zarara yansıtılan | 1.214 | 737 | 60.955 | 212.848 | 531.386 | 807.140 |
| - Gerçeğe uygun değer farkı | ||||||
| diğer kapsamlı gelire yansıtılan | 9.235.370 | 8.600.443 | 5.169.968 | 2.015.706 | 457.199 | 25.478.686 |
| - İtfa edilmiş maliyetle ölçülen | 20.254.650 | 8.203.299 | 6.837.645 17.716.935 | - | 53.012.529 | |
| Finans sektörü | ||||||
| faaliyetlerinden alacaklar | 80.004.059 | 101.901.836 | 96.883.477 16.405.302 | 38.427 | 295.233.101 | |
| 177.576.491 | 120.343.347 108.952.045 36.350.791 40.641.855 | 483.864.529 | ||||
| Yükümlülükler | ||||||
| Borçlanmalar | 93.346.051 | 40.715.479 41.913.848 | 3.683.952 | 2.147.914 | 181.807.244 | |
| Finans sektörü | ||||||
| faaliyetlerinden borçlar | 174.459.436 | 9.630.715 | 2.839.072 | 230.816 90.010.900 | 277.170.939 | |
| 267.805.487 | 50.346.194 44.752.920 | 3.914.768 92.158.814 | 458.978.183 | |||
| 3 aya | 3 ay- | 1 yıl- | 5 yıl ve | |||
| 31 Aralık 2019 | kadar | 1 yıl | 5 yıl | üzeri | Faizsiz | Toplam |
| Varlıklar | ||||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 36.850.169 | 95.053 | - | - | 871.138 | 37.816.360 |
| Finansal yatırımlar | ||||||
| - Gerçeğe uygun değer farkı | ||||||
| kar veya zarara yansıtılan | - | - | 1.425.357 | - | 79.660 | 1.505.017 |
| - Gerçeğe uygun değer farkı | ||||||
| diğer kapsamlı gelire yansıtılan | - | - | - | - | 74.925 | 74.925 |
| Finans sektörü | ||||||
| faaliyetlerinden alacaklar | 473.762 | 898.054 | 934.520 | 951 | - | 2.307.287 |
| 37.323.931 | 993.107 | 2.359.877 | 951 | 1.025.723 | 41.703.589 | |
| Yükümlülükler | ||||||
| Borçlanmalar | 11.373.577 | 14.667.083 26.759.383 | 7.283.016 | 213.032 | 60.296.091 | |
Faiz oranı riskine duyarlılık
Grup'un finans sektöründe faaliyet gösteren Bağlı Ortaklıkları'ndan Yapı Kredi Bankası'nın faiz oranındaki dalgalanmalara ilişkin duyarlılık analizi, tüm faiz getiren varlıklar ve faizli borçlar için gerçekleştirilmiştir. TL, USD ve EUR para birimlerinde, 100 baz puanlık faiz oranı artışının, Grup'un konsolide ana ortaklık payı özkaynaklarına olumsuz etkisi yaklaşık 540 milyon TL seviyesindedir (100 baz puanlık faiz oranı azalışının konsolide ana ortaklık payı özkaynaklarına olumlu etkisi ise yaklaşık 600 milyon TL seviyesindedir).
Grup'un finans sektörü haricinde faaliyet gösteren Bağlı Ortaklıkları için, senelik faizlerde 100 baz puan artış olması durumunda, 1 yıllık süreç içerisinde yeniden fiyatlanacak borçlanmaların oluşturacağı yıllık ilave konsolide faiz gideri yaklaşık 190 milyon TL seviyesindedir. Söz konusu faiz giderinin, nakit ve nakit benzerlerinin de kısa vadeli yapısı nedeniyle yeniden fiyatlanması sonucu oluşacak ilave faiz geliri ile önemli ölçüde dengelenmesi ve bunun sonucu olarak 100 baz puanlık faiz artışının, bir yıllık süreç içerisinde Grup'un finans dışı faaliyet sonuçlarında önemli bir net faiz gelir/(gider) etkisi oluşturması beklenmemektedir.
NOT 35 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
Faiz pozisyonu tablosu aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| Sabit faizli finansal araçlar | ||
| Finansal varlıklar | ||
| Nakit ve nakit benzerleri | 37.885.630 | 35.606.193 |
| TCMB hesabı | 28.337.458 | - |
| Finansal yatırımlar | ||
| - Gerçeğe uygun değer farkı | ||
| kar veya zarara yansıtılan | 275.754 | 1.425.357 |
| - Gerçeğe uygun değer farkı | ||
| diğer kapsamlı gelire yansıtılan | 9.839.156 | - |
| - İtfa edilmiş maliyetle ölçülen | 23.206.047 | - |
| Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar | 223.343.061 | 2.307.287 |
| 322.887.106 | 39.338.837 | |
| Finansal yükümlülükler | ||
| Borçlanmalar | 113.208.221 | 49.090.598 |
| Finans sektörü faaliyetlerinden borçlar | 187.142.190 | - |
| 300.350.411 | 49.090.598 | |
| Değişken faizli finansal araçlar | ||
| Finansal varlıklar | ||
| Nakit ve nakit benzerleri | 2.973.233 | 1.339.029 |
| TCMB hesabı | 521.909 | - |
| Finansal yatırımlar | ||
| - Gerçeğe uygun değer farkı | ||
| diğer kapsamlı gelire yansıtılan | 15.182.331 | - |
| - İtfa edilmiş maliyetle ölçülen | 29.806.482 | - |
| Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar | 71.851.613 | - |
| 120.335.568 | 1.339.029 | |
| Finansal yükümlülükler | ||
| Borçlanmalar | 66.451.109 | 10.992.461 |
| Finans sektörü faaliyetlerinden borçlar | 17.849 | - |
| 66.468.958 | 10.992.461 |
c) Emtia Fiyat Riski
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tüpraş, üretimde kullanmak üzere edindiği ham petrol stokları ile ilgili olarak petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların etkilerine maruz kalmaktadır. Tüpraş yönetimi söz konusu riskin bertaraf edilmesi için elde bulundurduğu stok miktarlarını düzenli olarak gözden geçirmektedir.
Tüpraş'ın ürün satış fiyatları 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununda tanımlandığı üzere "en yakın erişilebilir dünya serbest piyasa oluşumu" olan, Akdeniz ürün fiyatları ve USD satış kuru takip edilerek belirlenmektedir. Yasal tanım çerçevesinde Akdeniz piyasasındaki petrol ürünleri fiyatlarında oluşan değişiklikler ve USD kurundaki değişim Tüpraş yönetimi tarafından günlük olarak değerlendirilmekte ve bu iki faktöre göre oluşturulan yeni fiyat, yürürlükteki satış fiyatlarından anlamlı bir şekilde yukarı ya da aşağı yönde farklılık gösterdiğinde ürün satış fiyatları güncellenmektedir.
NOT 35 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
Ham petrol fiyatlarındaki değişkenlik net kar ve nakit akımları üzerinde dalgalanmalar yaratabileceğinden, bu riski bertaraf etmek amacıyla Tüpraş yönetimi tarafından hedge politikası oluşturulmuştur. Bu politika çerçevesinde, çeşitli türev enstrümanlar kullanılarak hedge işlemleri yapılmaktadır.
d) Ürün Kar Marjı (Crack) Riski
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tüpraş, ham petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların yanı sıra, ürün fiyatlarındaki değişim sonucu ürün kar marjlarında oluşan dalgalanmaların etkilerine de maruz kalmaktadır. Ürün kar marjlarındaki (crack) söz konusu dalgalanmaların etkilerini ortadan kaldırmak için; geçmiş dönemlerde gerçekleşen ürün fiyat seviyeleri, piyasa beklentileri ve öngörülen satış hacimleri dikkate alınarak hedge politikası oluşturulmuştur. Bu politika çerçevesinde, ürün kar marjları da çeşitli türev enstrümanlar kullanılarak hedge edilmektedir.
C) Likidite Riski
Likidite riski, varlıklardaki artışın fonlanamaması, vadesi gelmiş yükümlülüklerin karşılanamaması ve likit olmayan piyasalarda yapılan işlemler sonucunda oluşan riskleri kapsamaktadır. Grup'un likidite riski yönetimi çerçevesinde fonlama kaynakları çeşitlendirilmekte, yeterli düzeyde nakit ve nakde dönüştürülebilir enstrüman bulundurulmakta, ani bir nakit ihtiyacını karşılayabilmek için nakit ve nakit benzeri varlık toplamının, kısa vadeli yükümlülüklerin önceden belirlenmiş bir seviyesi altına düşmemesi temin edilmektedir.
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Yapı Kredi Bankası'nın likidite yönetimi, Hazine Yönetimi, Risk Yönetimi ve Sermaye Yönetimi tarafından günlük bazda takip edilmektedir. Likidite riski, likidite açığı analizleri, likidite stres testleri ve tamamlayıcı önlemler / ölçümler ile ele alınmakta olup, likidite açığı analizleri, kısa dönem ve uzun dönem olmak üzere iki ayrı zaman dilimi için gerçekleştirilmektedir. Banka ve bağlı şirketlerinde, tüm önemli para birimleri için hem kısa vadeli likidite hem de uzun vadeli (yapısal) likidite ölçüm ve raporlaması düzenli olarak yapılmakta olup, tüm önemli para birimleri bazında her bir dönem için önceden belirlenmiş ve Yönetim Kurulunca onaylanmış limitler bulunmaktadır. Yapı Kredi Bankası, likidite riski yönetimi çerçevesinde likidite riski azaltım teknikleri kapsamında türev işlemler kullanmakta olup ayrıca fonlama planı kapsamında da nakit girişi ve çıkışlarını izleyerek para birimleri bazında likidite dağılımını dengelemektedir.
31 Aralık 2020 ve 2019 tarihleri itibariyle konsolide finansal yükümlülüklerin sözleşme vadelerine göre indirgenmemiş nakit akışları aşağıdaki gibidir:
| Sözleşme | Vadesiz | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kayıtlı | uyarınca | veya 3 aya | 3 ay | 1 yıl | 5 yıl ve | |
| 31 Aralık 2020 | değeri | nakit akışı | kadar | 1 yıl | 5 yıl | üzeri |
| Finansal yükümlülükler | ||||||
| Borçlanmalar | 181.807.244 | 198.353.535 | 21.285.347 | 51.806.931 107.527.376 17.733.881 | ||
| Krediler, borçlanma senetleri | ||||||
| ve faktoring borçları | 179.155.828 | 194.631.290 | 21.065.640 | 51.170.817 105.680.485 16.714.348 | ||
| Kira yükümlülükleri | 2.651.416 | 3.722.245 | 219.707 | 636.114 | 1.846.891 | 1.019.533 |
| Ticari borçlar | 29.039.594 | 30.726.439 | 29.618.906 | 1.107.533 | - | - |
| Finans sektörü | ||||||
| faaliyetlerinden borçlar | 277.170.939 | 293.307.696 280.951.174 | 10.216.408 | 1.908.308 | 231.806 | |
| Türev araçlar (*) | ||||||
| Nakit girişleri | 6.219.142 | 140.257.073 | 96.212.233 | 14.441.774 | 26.156.644 | 3.446.422 |
| Nakit çıkışları | (11.436.576) (135.569.302) (94.150.959) (14.656.728) (23.408.482) (3.353.133) |
NOT 35 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
| 31 Aralık 2019 | Kayıtlıdeğeri | Sözleşmeuyarıncanakit akışı | Vadesizveya 3 ayakadar | 3 ay1 yıl | 1 yıl5 yıl | 5 yıl veüzeri |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Finansal yükümlülükler | ||||||
| Borçlanmalar | 60.296.091 | 68.598.703 | 6.246.804 | 12.454.215 | 38.299.925 11.597.759 | |
| Krediler, borçlanma senetleri | ||||||
| ve faktoring borçları | 58.893.378 | 66.798.310 | 6.166.820 | 12.185.558 | 37.488.039 10.957.893 | |
| Kira yükümlülükleri | 1.402.713 | 1.800.393 | 79.984 | 268.657 | 811.886 | 639.866 |
| Ticari borçlar | 26.727.432 | 27.061.616 | 26.798.032 | 263.584 | - | - |
| Türev araçlar (*) | ||||||
| Nakit girişleri | 526.421 | 18.914.730 | 12.652.800 | 3.233.997 | 3.024.926 | 3.007 |
| Nakit çıkışları | (266.898) | (18.698.515) | (12.602.236) (3.273.310) | (2.819.352) | (3.617) |
(*) Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Otokoç'un yabancı para cinsinden bilanço dışı faaliyet kiralaması alacakları kaynaklı oluşan gerçeğe uygun değer değişimlerinin kayıtlı değerini (Not 11) içermemektedir.
Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Yapı Kredi Bankası'nın gayri nakdi kredilerinin (Not 34) orijinal vadeye göre dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2020 | Süresiz | 1 yıla kadar | 1-5 yıl | 5 yıl ve üzeri | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|
| Teminat mektupları | 26.614.701 | 14.479.227 31.990.476 | 8.230.363 | 81.314.767 | |
| Akreditifler | - | 6.278.175 | 2.854.544 | 207.602 | 9.340.321 |
| Kabul kredileri | - | 211.013 | 21.251 | 5.761 | 238.025 |
| Diğer | 943.148 | 1.510.816 | 1.096.233 | 6.432.095 | 9.982.292 |
| 27.557.849 | 22.479.231 | 35.962.504 | 14.875.821 | 100.875.405 |
Sermaye Risk Yönetimi
Sermayeyi yönetirken Grup'un hedefleri, ortaklarına getiri, diğer hissedarlara fayda sağlamak ve sermaye maliyetini azaltmak amacıyla en uygun sermaye yapısını sürdürmek için Grup'un faaliyette bulunabilirliğinin devamını korumaktır.
Sermaye yapısını korumak veya yeniden düzenlemek için Grup ortaklara ödenecek temettü tutarını belirlemekte, yeni hisseler çıkarabilmekte ve borçlanmayı azaltmak için varlıklarını satabilmektedir.
Grup sermaye yapısının takibi kapsamında net finansal borç/yatırılan sermaye oranını kullanmaktadır. Net finansal borç, nakit ve nakit benzerlerinin (bloke mevduat hariç) toplam finansal borç tutarından düşülmesiyle; yatırılan sermaye ise net finansal borç tutarına özkaynak tutarının eklenmesiyle hesaplanmaktadır. 31 Aralık 2020 ve 2019 tarihleri itibariyle konsolide net finansal borç/yatırılan sermaye oranları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| Borçlanmalar | 181.807.244 | 60.296.091 |
| Eksi: Nakit ve nakit benzerleri | (58.146.312) | (35.955.112) |
| Net finansal borç | 123.660.932 | 24.340.979 |
| Özkaynaklar | 88.071.052 | 49.652.035 |
| Yatırılan sermaye | 211.731.984 | 73.993.014 |
| Net finansal borç/yatırılan sermaye oranı | 0,58 | 0,33 |
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 36 - FİNANSAL ARAÇLARIN GERÇEĞE UYGUN DEĞER AÇIKLAMALARI
Finansal araçların gerçeğe uygun değeri
Finansal araçların tahmini gerçeğe uygun değerleri, Grup tarafından mevcut piyasa bilgileri ve uygun değerleme metotları kullanılarak tespit edilmiştir. Ancak, gerçeğe uygun değeri belirlemek için piyasa verilerinin yorumlanmasında tahminler gereklidir. Buna göre, burada sunulan tahminler, Grup'un bir güncel piyasa işleminde elde edebileceği tutarları göstermeyebilir.
Aşağıdaki yöntem ve varsayımlar, finansal araçların gerçeğe uygun değerinin tahmininde kullanılmıştır:
Finansal varlıklar
Nakit ve nakit benzeri değerlerin ve ticari alacakların önemli bir kısmının kısa vadeli olması nedeniyle, kayıtlı değerlerinin gerçeğe uygun değerlerini yansıttığı öngörülmektedir. Finans sektörü nakit ve benzerleri içerisinde yer alan faiz oranına dayalı plasmanların tahmini gerçeğe uygun değeri, benzer kredi riski ve kalan vade ile bilanço tarihi itibariyle geçerli olan piyasa faiz oranları kullanılarak iskonto edilmiş nakit akışları esas alınarak hesaplanmıştır.
Finans sektörü faaliyetlerinden alacakların tahmini gerçeğe uygun değeri, beklenen tahmini nakit akışlarının iskonto edilmiş tutarını göstermektedir. Beklenen nakit akışları, gerçeğe uygun değerlerini belirlemek için benzer para birimi ve kalan vadeyle cari piyasa oranları üzerinden iskonto edilir.
İtfa edilmiş maliyeti ile ölçülen finansal varlıkların gerçeğe uygun değeri, piyasa fiyatları veya bu fiyatın tespit edilemediği durumlarda faiz, vade ve benzeri diğer koşullar bakımından aynı nitelikli menkul değerler için kote edilmiş olan piyasa fiyatları baz alınarak saptanmıştır.
Finansal yükümlülükler
Kısa vadeli ticari borçların ve değişken faizli borçlanmaların kayıtlı değerlerinin gerçeğe uygun değerlerini yansıttığı öngörülmektedir. İhraç edilen borçlanma senetlerinin ve uzun vadeli diğer borçlanmaların tahmini gerçeğe uygun değeri, piyasa fiyatları veya bu fiyatın tespit edilemediği durumlarda benzer kredi riski ve kalan vade ile bilanço tarihi itibariyle geçerli olan piyasa faiz oranları kullanılarak iskonto edilmiş nakit akışlarının bulunmasıyla hesaplanmıştır.
Finans sektörü faaliyetlerinden borçlar altında sınıflandırılan vadesiz mevduatın tahmini gerçeğe uygun değeri, talep anında ödenecek miktarı ifade eder. Gecelik mevduatın gerçeğe uygun değeri defter değerini ifade eder. Sabit faizli mevduatın tahmini gerçeğe uygun değeri, benzer kredi ve diğer borçlara uygulanan piyasa faiz oranları kullanılarak iskonto edilmiş nakit akışlarının bulunmasıyla hesaplanır. Vadelerin kısa olması durumunda taşınan değerin gerçeğe uygun değeri yansıttığı varsayılmaktadır.
Yukarıda açıklanan yöntem ve varsayımlar çerçevesinde, 31 Aralık 2020 ve 2019 tarihleri itibariyle finansal varlık ve yükümlülüklerin taşınan değerleri ile tahmini gerçeğe uygun değerleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |||
|---|---|---|---|---|
| Taşınandeğer | Gerçeğe uygundeğer | Taşınandeğer | Gerçeğe uygundeğer | |
| Varlıklar | ||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 60.360.801 | 58.594.910 | 37.816.360 | 37.816.360 |
| Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar | 295.233.101 | 296.632.401 | 2.307.287 | 2.235.602 |
| İtfa edilmiş maliyeti ile ölçülen | ||||
| finansal varlıklar | 53.012.529 | 54.582.472 | - | - |
| Yükümlülükler | ||||
| Borçlanmalar | 181.807.244 | 182.684.452 | 60.296.091 | 60.930.813 |
| Finans sektörü faaliyetlerinden borçlar | 277.170.939 | 277.342.697 | - | - |
NOT 36 - FİNANSAL ARAÇLARIN GERÇEĞE UYGUN DEĞER AÇIKLAMALARI (Devamı)
Gerçeğe uygun değer tahmini
Konsolide finansal varlık ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değere ilişkin sınıflandırmaları aşağıdaki gibidir:
- Seviye 1: Aktif piyasalardaki kayıtlı (düzeltilmemiş) fiyatlara dayanan: İlgili finansal varlık ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri ilgili kayıtlı olduğu piyasaya referans verilerek ölçülür.
- Seviye 2: Doğrudan (aktif piyasadaki fiyatlar aracılığıyla) ya da dolaylı olarak (aktif piyasalardaki fiyatlardan türetilmek suretiyle) gözlemlenebilir nitelikteki verilere dayanan: İlgili finansal varlık ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerleri, gözlemlenebilir aktif piyasa işlemlerinden elde edilen fiyatlar kullanılarak iskonto edilmiş nakit akış analizlerine dayalı genel kabul görmüş değerleme modellerine göre belirlenir. Değerleme modellerinde kullanılan varsayımlar ve tahminler; referans faiz oranları, kredi marjları, iskonto oranları, tahvil ve hisse senedi fiyatlarını ve beklenen fiyat korelasyonlarını tahmin etmede kullanılan diğer değişkenleri içerir.
- Seviye 3: Gözlemlenebilir piyasa verilerine dayanmayan.
| 31 Aralık 2020 | Seviye 1 | Seviye 2 | Seviye 3 | Toplam |
|---|---|---|---|---|
| Gerçeğe uygun değer farkı kar/zararayansıtılan finansal varlıklar | ||||
| -Hisse senetleri | 10.254 | 161.327 | 358.824 | 530.405 |
| -Borçlanma senetleri | 276.735 | - | - | 276.735 |
| Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlıgelire yansıtılan finansal varlıklar | ||||
| -Hisse senetleri | 374.700 | 91.627 | - | 466.327 |
| -Borçlanma senetleri | 22.848.275 | 2.164.084 | - | 25.012.359 |
| Türev araçlar | - | 6.219.142 | - | 6.219.142 |
| Toplam varlıklar | 23.509.964 | 8.636.180 | 358.824 | 32.504.968 |
| Türev araçlar | - | 11.436.576 | - | 11.436.576 |
| Toplam yükümlülükler | - | 11.436.576 | - | 11.436.576 |
| 31 Aralık 2019 | Seviye 1 | Seviye 2 | Seviye 3 | Toplam |
| Gerçeğe uygun değer farkı kar/zarara | ||||
| yansıtılan finansal varlıklar | ||||
| -Hisse senetleri | - | - | 79.660 | 79.660 |
| -Borçlanma araçlarıGerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı | 1.425.357 | - | - | 1.425.357 |
| gelire yansıtılan finansal varlıklar | ||||
| -Hisse senetleri | 74.925 | - | - | 74.925 |
| Türev araçlar | - | 526.421 | - | 526.421 |
| Toplam varlıklar | 1.500.282 | 526.421 | 79.660 | 2.106.363 |
| Türev araçlar | - | 266.898 | - | 266.898 |
| 2020 | 2019 | |
|---|---|---|
| Pay başına kazanç: | ||
| Net dönem karı | 12.633.297 | 5.921.284 |
| Kontrol gücü olmayan paylara | ||
| ait net dönem karı | 3.360.727 | 1.530.125 |
| Ana ortaklığa ait net dönem karı | 9.272.570 | 4.391.159 |
| Beheri 1 Kr olan nominal değerli hisselerin | ||
| ağırlıklı ortalama adedi | 253.589.805.000 | 253.589.805.000 |
| Pay başına kazanç (Kr) | 3,657 | 1,732 |
NOT 38 - NAKİT AKIŞ TABLOSUNA İLİŞKİN EK BİLGİLER
31 Aralık 2020 ve 2019 tarihleri itibariyle konsolide nakit akış tablolarında gösterilen bilgilere ilişkin detaylar:
| 31 Aralık 2020 | 31 Aralık 2019 | |
|---|---|---|
| Karşılıklar ile ilgili düzeltmeler: | ||
| Garanti ve montaj gider karşılıkları | 384.372 | 112.497 |
| Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar | 321.380 | 67.428 |
| Gayrinakdi krediler için ayrılan karşılıklar | 137.043 | - |
| Fiyat revizyonu maliyet karşılığı | 47.539 | 23.056 |
| Yıllara sari işler maliyet karşılığı | 26.557 | (19.413) |
| Dava karşılıkları | 24.026 | 4.807 |
| Kredi kartı puan karşılıkları | 7.421 | - |
| Diğer karşılıklar | 131.374 | 114.351 |
| 1.079.712 | 302.726 | |
| Değer düşüklüğü/(iptali) ile ilgili düzeltmeler: | ||
| Krediler için ayrılan değer düşüklüğü karşılığı | 7.595.802 | 73.663 |
| Ticari alacaklar için ayrılan değer düşüklüğü karşılığı | 112.539 | 86.797 |
| Sabit kıymetler için ayrılan değer düşüklüğü karşılığı | 97.279 | 58.091 |
| Stok değer düşüklüğü karşılığı | 69.430 | (104.964) |
| Satış amaçlı sınıflandırılan duran varlıklar için ayrılan değer düşüklüğü karşılığı | 26.638 | - |
| 7.901.688 | 113.587 | |
| Net işletme sermayesinde gerçekleşen değişimler: | ||
| Finans sektörü: | ||
| Finans sektörü faaliyetlerinden alacaklar | (51.354.785) | 778.539 |
| Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hesabı - zorunlu karşılıklar | (6.497.185) | - |
| Finans sektörü faaliyetlerinden borçlar | 63.768.722 | - |
| Diğer varlık ve yükümlülükler, net | (4.032.403) | - |
| 1.884.349 | 778.539 | |
| Finans sektörü harici: | ||
| Stoklar | (1.233.370) | (2.753.069) |
| Ticari alacaklar | (1.450.600) | (1.723.612) |
| Ticari borçlar | 2.312.162 | 11.058.218 |
| Diğer alacak ve borçlar, net | 928.131 | 881.267 |
| Diğer varlık ve yükümlülükler, net | 1.239.455 | (287.731) |
| Yabancı para çevrim farkları | 1.374.052 | 100.297 |
| 5.054.179 | 8.053.909 | |
| Nakit ve nakit benzerleri:Nakit ve nakit benzerleri (Not 5) | 60.360.801 | 37.816.360 |
| Artı: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hesabı - serbest hesaplar (Not 6) | 26.452.464 | - |
| Eksi: Bloke mevduat (Not 5) | (2.214.489) | (1.861.248) |
| 84.598.776 | 35.955.112 |
1 OCAK - 31 ARALIK 2020 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe tablolarda bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
NOT 39 - BİLANÇO TARİHİNDEN SONRAKİ OLAYLAR
- Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Arçelik'in yurt içinde halka arz edilmeksizin nitelikli yatırımcılara satılmak üzere 728 gün vadeli, 3 ayda bir değişken faizli kupon ödemeli, TLREF referans oran üzerine 140 bps ek getirili, 10 Şubat 2023 itfa tarihli tahvili için gerçekleştirilen talep toplama işlemi sonucunda, ihraç tutarı toplam 1.200.000 bin TL olarak kesinleşmiş ve satış işlemi 10 Şubat 2021 tarihinde tamamlanmıştır. İşlemin takası 12 Şubat 2021 tarihinde gerçekleşmiş olup, işleme Yapı Kredi Yatırım Menkul Değerler A.Ş. aracılık etmiştir.
- Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Arçelik ile Hitachi Global Life Solutions Inc. ("Hitachi GLS") arasında, Japonya pazarı dışındaki küresel ev aletleri pazarında Arçelik'in çoğunluk hissesi ile kontrol edeceği bir ortaklık oluşturulması için 16 Aralık 2020 tarihinde hisse satın alma sözleşmesi imzalanmıştır. Söz konusu sözleşmede yer verilen kapanış şartlarının yerine getirilmesi halinde taraflar arasında ortaklık sözleşmesi, marka lisans sözleşmesi ve ilgili sair sözleşmeler 2021 yılında imzalanacaktır. Bu kapsamda, Hitachi GLS, Hollanda'da yeni bir şirket kuracak ve 12 şirketi ve bu şirketlerin altındaki ev aletleri iş kolunun tüm varlıklarını yeni kuracağı şirkete devredecek; Arçelik ise ilgili hisselerin %60'ını satın alacaktır. Hisselerin %60'ı için işlem bedeli net nakit/borç hariç ve tüm azınlık hakları dahil 300 milyon USD olarak belirlenmiştir. Devrin gerçekleşeceği kapanış tarihinde net işletme sermayesi ve net borç seviyesindeki değişime bağlı olarak fiyat düzeltmesi yapılacaktır. İşlemin tamamlanması sözleşmelerdeki düzenleyici otoritelerinin onaylarının alınması dahil kapanış koşullarının gerçekleşmesine bağlı olup, işlemlerin 1 Nisan 2021 tarihine kadar tamamlanması planlanmaktadır.
- Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Yapı Kredi Bankası, 22 Ocak 2021 tarihinde, nominal tutarı 500 milyon USD, itfa tarihi 22 Ocak 2031 olan, 22 Ocak 2026 tarihinde erken itfa opsiyonu bulunan, sabit faizli, yılda iki kez faiz ödemeli, kupon oranı %7,875 olan sermaye benzeri tahvili (katkı sermaye) yurt dışında ihraç etmiştir. Ayrıca, Yapı Kredi Bankası Yönetim Kurulu, 8 Mart 2016 tarihinde yurt dışında ihraç edilen, ihraç tutarı 500 milyon USD ve vadesi 9 Mart 2026 olan, beşinci yılda geri ödenebilir şekilde yapılandırılan sermaye benzeri tahvilin, ihraççı çağrı tarihi olan 9 Mart 2021 tarihinde geri alınmasına karar vermiştir.
- Grup'un Bağlı Ortaklıkları'ndan Tüpraş, 22 Ocak 2020 ve 3 Şubat 2020 tarihlerinde, sırasıyla, 290 milyon TL ve 1.100 milyon TL nominal değerde, 728 gün vadeli, 3 ayda bir kupon ödemeli ve vade sonunda anapara ve kupon ödemeli, TLREF referans oran üzerine 140 bps ek getirili tahviller ihraç etmiştir.
.............................