KGHM Polska Miedź S.A.

Annual Report • Mar 14, 2018

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO

Raport roczny R 2017

(zgodnie z § 82 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia w sprawie informacji bieżących i okresowych)

dla emitentów papierów wartościowych prowadzących działalność wytwórczą, budowlaną, handlową lub usługową

za rok obrotowy 2017 obejmujący okres od 2017-01-01 do 2017-12-31 zawierający sprawozdanie finansowe według MSSF w walucie zł.

data przekazania: 2018-03-14

	KGHM Polska Miedź Spółka Akcyjna
	(pełna nazwa emitenta)
KGHM Polska Miedź S.A.	Surowcowy (sur)
(skrócona nazwa emitenta)	(sektor wg klasyfikacji GPW w Warszawie)
59 – 301	LUBIN
(kod pocztowy)	(miejscowość)
M. Skłodowskiej – Curie	48
(ulica)	(numer)
(+48) 76 7478200	(+48) 76 7478500
(telefon)	(fax)
ir@kghm.com	www.kghm.com
(e-mail)	(www)
6920000013	390021764
(NIP)	(REGON)

Deloitte Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k.

(firma audytorska)

w mln PLN WYBRANE DANE FINANSOWE			w mln EUR
		2017	2016	2017	2016
	I. Przychody ze sprzedaży	16 024	15 112	3 775	3 454
	II. Zysk netto ze sprzedaży	3 125	2 595	736	593
	III. Zysk / (strata) przed opodatkowaniem	2 154	( 3 375)	507	( 771)
	IV. Zysk / (strata) netto	1 323	( 4 085)	312	( 934)
	V. Pozostałe całkowite dochody	233	6	55	1
	VI. Łączne całkowite dochody	1 556	( 4 079)	367	( 933)
	VII. Ilość akcji (w szt.)	200 000 000	200 000 000	200 000 000	200 000 000
	VIII. Zysk / (strata) na jedną akcję zwykłą (w PLN/EUR)	6,62	( 20,42)	1,56	(4,67)
	IX. Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej	2 080	3 597	490	822
	X. Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	( 2 512)	( 3 490)	( 592)	( 798)
	XI. Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej	208	186	49	43
	XII. Przepływy pieniężne netto razem	( 224)	293	( 53)	67
	XIII. Aktywa trwałe	25 071	25 594	6 011	5 785
	XIV. Aktywa obrotowe	5 876	4 506	1 409	1 019
	XV. Aktywa razem	30 947	30 100	7 420	6 804
	XVI. Zobowiązania długoterminowe	9 052	9 245	2 170	2 090
	XVII. Zobowiązania krótkoterminowe	4 639	4 955	1 112	1 120
	XVIII. Kapitał własny	17 256	15 900	4 138	3 594

Średnie kursy wymiany złotego w stosunku do euro ustalone przez NBP

	2017	2016
Średni kurs w okresie*	4,2447	4,3757
Kurs na koniec okresu	4,1709	4,4240

*Kursy stanowią średnie arytmetyczne bieżących kursów średnich ogłaszanych przez NBP na ostatni dzień każdego miesiąca odpowiednio 2017 i 2016 r.

Komisja Nadzoru Finansowego

RAPORT ROCZNY R 2017 ZAWIERA:

• 1. PISMO PREZESA ZARZĄDU
• 2. SPRAWOZDANIE BIEGŁEGO REWIDENTA Z BADANIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
• 3. OŚWIADCZENIA ZARZĄDU
• 4. SPRAWOZDANIE FINANSOWE
• 5. SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI KGHM POLSKA MIEDŹ S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ KGHM POLSKA MIEDŹ S.A. W 2017 ROKU

Lubin, marzec 2018 r.

PISMO PREZESA ZARZĄDU

Lubin, marzec 2018 r.

Szanowni Państwo,

nadszedł czas, aby podsumować miniony rok, który zgodnie z zapowiedziami Zarządu KGHM Polska Miedź S.A. był okresem wytężonej pracy całej naszej załogi, bez względu na lokalizację geograficzną.

Jesteśmy koncernem międzynarodowym, lecz nie zapominamy o mocnych korzeniach KGHM, które wzrastają na Dolnym Śląsku w Polsce. W 2017 roku obchodziliśmy 60-tą rocznicę odkrycia złóż rudy miedzi przez geologa Jana Wyżykowskiego. To historyczne odkrycie w dziejach narodowej gospodarki stało się kołem zamachowym dla rozwoju regionu jak i kraju. Zawdzięczamy mu nie tylko powstanie KGHM Polska Miedź S.A., ale także pozycję Polski wśród miedziowych potęg.

W ubiegłym roku świętowaliśmy również 20-lecie obecności Spółki na warszawskim parkiecie. Wielki debiut na Giełdzie Papierów Wartościowych poprzedziła bezprecedensowa transformacja od przedsiębiorstwa funkcjonującego w gospodarce centralnie planowanej do rentownej firmy funkcjonującej w warunkach wolnorynkowych. Jedna akcja KGHM na otwarciu kosztowała 23,50 PLN, zaś po dwóch dekadach oscyluje wokół 110 PLN. W ubiegłym roku akcje KGHM zanotowały blisko +20% przyrost wartości w PLN pod wpływem korzystniejszych warunków makroekonomicznych. Zaliczamy się do grona największych spółek giełdowych oraz podmiotów strategicznych dla krajowej gospodarki.

Po trudnym dla sektora górnictwa miedzi 2016 roku, ubiegły rok przyniósł wyraźne ożywienie gospodarki światowej, widoczne również w cenach metali. Na fali zsynchronizowanego wzrostu gospodarczego wielu regionów świata cena miedzi na Londyńskiej Giełdzie Metali w 2017 roku systematycznie rosła. Tym wzrostom pomagała również trwająca od początku ubiegłego roku deprecjacja dolara amerykańskiego. Ostatecznie rynek metali odnotował wzrost cen miedzi oraz molibdenu kolejno o +27% i +26% r/r. Średnia cena miedzi w złotych polskich w minionym roku ukształtowała się na najwyższym poziomie od 2012 roku.

W dobie zmieniającego się otoczenia makroekonomicznego, a także dynamicznych zmian w branży górniczo – hutniczej metali nieżelaznych, realizacja strategii biznesowej Spółki określonej w 2015 roku okazała się niemożliwa. Dlatego też Zarząd KGHM przyjął nową Strategię na lata 2017-2021 z perspektywą do 2040 roku. Zracjonalizowaliśmy 5-letni plan inwestycyjny. Planowane nakłady inwestycyjne i kapitałowe w całej Grupie sięgną 15 mld PLN. Naszym celem jest EBITDA na poziomie 7 mld PLN w 2021 roku oraz marża EBITDA w Grupie Kapitałowej średnio powyżej 20%. Chcemy zachować stabilną produkcję oraz koszty gwarantujące bezpieczeństwo finansowe. Długofalowe funkcjonowanie KGHM oraz Grupy Kapitałowej jest priorytetem tego Zarządu.

W 2017 roku produkcja miedzi płatnej w Grupie Kapitałowej zmniejszyła się o -3% r/r, z poziomu 677 tys. ton do 656 tys. ton. Wpływ na obniżenie produkcji z wsadów własnych w kraju o -4,5% miały między innymi awaria w Hucie Miedzi Głogów I oraz opóźnienie w uruchomieniu instalacji do prażenia koncentratu.

Produkcja miedzi płatnej w segmencie KGHM International odnotowała spadek o -10%, podczas gdy kopalnia Sierra Gorda wzrost o +3,7%. Dostrzegalny wzrost produkcji srebra o +2% nastąpił w głównej mierze dzięki polskim oddziałom. Produkcja molibdenu zarejestrowała skok aż o +61,5%, co w szczególności jest efektem znacznej poprawy procesów produkcyjnych w kopalni Sierra Gorda.

Mimo osłabienia kursu dolara o -4% względem złotówki przychody w Grupie KGHM wzrosły o +6%, z 19,2 mld PLN do 20,4 mld PLN dzięki wyższym cenom miedzi, lecz przy niższych wolumenach sprzedaży.

Utrzymaliśmy stabilny poziom kosztów podstawowej działalności produkcyjnej. Skorygowana EBITDA wzrosła o +23% do 5,8 mld PLN. Zysk netto ze sprzedaży wzbił się aż o 50%, z 2,5 mld PLN do 3,8 mld PLN. Wynik netto wyniósł 1,5 mld PLN w porównaniu ze stratą w wysokości 4,4 mld PLN w 2016 roku, która była spowodowana odpisami z tytułu utraty wartości aktywów. Wypracowaliśmy wyższe niż planowane wyniki w obszarze KGHMI włączając kopalnię Sierra Gorda, przy obniżeniu inwestycji kapitałowych Spółki w aktywa zagraniczne o połowę. Wskaźnik zadłużenia netto do EBITDA kształtuje się na bezpiecznym poziomie i wyniósł 1,3 na koniec 2017 roku. Zachowaliśmy stabilną sytuację bilansową.

Zarząd KGHM kładzie szczególny nacisk na kwestie związane z bezpieczeństwem pracy. Wprowadziliśmy wysokie standardy w zakresie BHP, które obowiązują zarówno pracowników Polskiej Miedzi jak i podmioty realizujące usługi na terenie KGHM. Jesteśmy zadowoleni z istotnej poprawy wskaźników bezpieczeństwa pracy LTIFR w KGHM o 18% w stosunku do 2016 roku oraz o 44% w stosunku do 2010 roku. Z kolei w KGHMI wskaźnik TRIR poprawił się o 11% w porównaniu do 2016 roku i aż o 74% wobec 2010 roku.

Intensywna praca na kopalni Sierra Gorda przełożyła się na poprawę wyników produkcyjnych. Podnieśliśmy efektywność oraz stabilność procesu produkcyjnego kopalni, a także zakładu przeróbczego. Osiągnęliśmy historyczne poziomy miesięcznych uzysków w produkcji molibdenu. Dążymy do zwiększenia średniego dziennego przerobu rudy z obecnego poziomu 110 tys. ton do około 130 tys. ton, a w rezultacie zwiększenia produkcji miedzi w najbliższych latach.

Zielone światło dla Legnickiej Huty oznacza nowy kierunek dla rozwoju procesów elektrorafinacji w Polskiej Miedzi. Dzięki budowie pieca WTR (wychylnego agregatu topielno-rafinacyjnego) do przerobu złomów miedzi zdolności produkcyjne Huty wzrosną o +40% do końca 2020 roku. Wprowadzana zmiana technologii przyniesie również większą efektywność oraz obniżenie kosztu jednostkowego produkcji. Dwuetapowa inwestycja o wartości około 240 mln PLN zapewni pełną zdolność produkcyjną Huty Miedzi Legnica.

KGHM Polska Miedź S.A. przyświeca wizja długofalowej, stabilnej działalności, opartej na zasadach zrównoważonego rozwoju. Posiadanie dostępu do surowców i ich zrównoważone wykorzystanie to dla naszej Firmy wartość, którą zamierzamy pielęgnować nieprzerwanie dla wieloletniej, niezagrożonej możliwości funkcjonowania. W swoich działaniach KGHM Polska Miedź S.A. od początku istnienia przyczynia się do kreowania przyszłości następnych pokoleń. Szeroko rozumiany rozwój regionu, budowanie atrakcyjnego rynku pracy, a przy tym dbałość o środowisko naturalne, to jednoznaczne świadectwo odpowiedzialności Spółki za społeczeństwo. Już dziś firma jest silnie zakorzeniona w świadomości kilku pokoleń, stanowiąc integralną część ich życia.

Kieruję słowa uznania wobec naszych pracowników za trud ich codziennej pracy oraz niesłabnące zaangażowanie na rzecz rozwoju Spółki oraz Grupy Kapitałowej. Dziękuję również akcjonariuszom KGHM, a także klientom za zaufanie jakim nas Państwo darzycie. Składam także wyrazy podziękowań społecznościom lokalnym za dobre sąsiedztwo oraz wspólną troskę o dobrobyt regionów, w których funkcjonujemy.

Przekazuję Państwu Raport roczny Spółki oraz Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź za 2017 rok. Jednocześnie zapraszam do zapoznania się ze Sprawozdaniem z informacji niefinansowych KGHM Polska Miedź S.A. i Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. za 2017 rok.

Z wyrazami szacunku

Rafał Pawełczak Prezes Zarządu KGHM Polska Miedź S.A.

SPRAWOZDANIE BIEGŁEGO REWIDENTA Z BADANIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2017 ROK

Lubin, marzec 2018 r.

Opis rodzaju ryzyka istotnego zniekształcenia	Procedury biegłego rewidenta w odpowiedzi na zidentyfikowane ryzyko oraz najważniejsze spostrzeżenia związane z tymi rodzajami ryzyka
Analiza utraty wartości aktywów	Nasze procedury badania obejmowały
W części 3 Sprawozdania Finansowego za rok 2017 Spółka zaprezentowała ujawnienia dotyczące przeprowadzonego testu na utratę wartości zaangażowania kapitałowego Spółki (udział w Future 1 Sp. z o.o.) oraz pożyczek udzielonych Future 1 Sp z o.o. i Grupie KGHM INTERNATIONAL LTD., W tym założenia podstawowe makroekonomiczne, pozostałe kluczowe założenia dla szacunku wartości godziwej aktywów OWSP oraz wyniki testu. Zarząd Spółki, zgodnie z MSSF, przeprowadza testy na utratę wartości na koniec każdego roku obrotowego. Przeprowadzenie testu na utratę wartości powiązane jest z dokonaniem osądów przez Zarząd, m.in. dotyczących przyjętej metodologii kalkulacji a także koniecznością przyjęcia szeregu różnych założeń. Wartość odzyskiwalna udziału w Future $\mathbf{1}$ Sp. z o.o. oraz pożyczek udzielonych Future 1 Sp. z o.o. i Grupie KGHM International LTD. jest ustalana w oparciu o wartości odzyskiwalną aktywów Grupy KGHM INTERNATIONAL LTD., w skład której wchodzą kopalnie oraz projekty w fazie przedoperacyjnej. W wyniku przeprowadzonego testu Zarząd rozpoznał utratę wartości w kwocie 936 mln PLN. Wartość ta została alokowana na odpis z tytułu utraty wartości udziałów w Future 1 Sp. z o.o. w kwocie 330 mln PLN oraz odpis z tytułu utraty należności wartości tytułu udzielonych $\mathsf Z$ pożyczek grupie KGHM INTERNATIONAL LTD. w kwocie 606 mln PLN. W konsekwencji wynik Spółki na dzień 31.12.2017 obniżył się o 936 mln PLN. Kwestia przeprowadzenia testu utrate na wartości była przedmiotem naszych analiz ze względu na istotność pozycji w sprawozdaniu finansowym Spółki oraz złożoność zagadnienia i wrażliwość wyników testu na utratę wartości na przyjęte założenia.	w szczególności: przeanalizowanie i ocenę procesu identyfikacji przesłanek utraty wartości aktywów oraz prawidłowości zastosowanej metody przeprowadzania testu zgodnie z odpowiednimi standardami sprawozdawczości finansowej, weryfikację matematycznej $\bullet$ poprawności i spójności metodologicznej sporządzonego przez Zarząd Spółki modelu wyceny, krytyczną ocenę zastosowanych przez Zarząd Spółki założeń i dokonanych szacunków. Najistotniejsze założenia dla wyników przeprowadzonych testów dotyczyły prognozowanych cen surowców, w tym miedzi a także zastosowanych stóp dyskonta dla poszczególnych aktywów produkcyjnych oraz projektów w fazie przedoperacyjnej. Do ich oceny wykorzystaliśmy lokalnych specjalistów wewnętrznych, przeanalizowanie prognoz dotyczących ۰ przyszłych przepływów pieniężnych i porównanie ich do modeli życia kopalni oraz istniejących planów operacyjnych, weryfikację poprawności i kompletności ujawnień w zakresie testów na utratę wartości w sprawozdaniu finansowym.

OŚWIADCZENIA ZARZĄDU

Lubin, marzec 2018 r.

OŚWIADCZENIA ZARZĄDU

OŚWIADCZENIE ZARZĄDU KGHM POLSKA MIEDŹ S.A. W SPRAWIE RZETELNOŚCI SPORZĄDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

Zarząd KGHM Polska Miedź S.A. oświadcza, że według jego najlepszej wiedzy roczne sprawozdanie finansowe za 2017 r. i dane porównawcze sporządzone zostały zgodnie z obowiązującymi zasadami rachunkowości, odzwierciedlają w sposób prawdziwy, rzetelny i jasny sytuację majątkową i finansową KGHM Polska Miedź S.A. oraz zysk netto Spółki.

Sprawozdanie Zarządu z działalności KGHM Polska Miedź S.A. oraz Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. w 2017 r. zawiera prawdziwy obraz rozwoju i osiągnięć oraz sytuacji KGHM Polska Miedź S.A. oraz Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A., w tym opis podstawowych zagrożeń i ryzyka.

OŚWIADCZENIE ZARZĄDU KGHM POLSKA MIEDŹ S.A. W SPRAWIE PODMIOTU UPRAWNIONEGO DO BADANIA SPRAWOZDAŃ FINANSOWYCH

Podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych, dokonujący badania rocznego sprawozdania finansowego za 2017 r., został wybrany zgodnie z przepisami prawa. Podmiot ten oraz biegli rewidenci dokonujący tego badania spełnili warunki do wydania sprawozdania z badania, zgodnie z obowiązującymi przepisami i standardami zawodowymi.

PODPISY WSZYSTKICH CZŁONKÓW ZARZĄDU
Data	Imię i Nazwisko	Stanowisko / Funkcja	Podpis
13.03.2018 r.	Rafał Pawełczak	Prezes Zarządu
13.03.2018 r.	Ryszard Jaśkowski	Wiceprezes Zarządu
13.03.2018 r.	Stefan Świątkowski	Wiceprezes Zarządu

PODPIS OSOBY, KTÓREJ POWIERZONO PROWADZENIE KSIĄG RACHUNKOWYCH
Data Imię i Nazwisko Stanowisko / Funkcja Podpis
13.03.2018 r.	Łukasz Stelmach	Dyrektor Naczelny Centrum Usług Księgowych Główny Księgowy KGHM Polska Miedź S.A.

SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2017 ROK

Lubin, marzec 2018 r.

Nota 12.11 Wynagrodzenie podmiotu badającego sprawozdanie finansowe i podmiotów z nim powiązanych78
Nota 12.12 Ujawnienia informacji Spółki z zakresu działalności regulowanej ustawą Prawo energetyczne 78
Nota 12.13 Zdarzenia po dniu kończącym okres sprawozdawczy84
CZĘŚĆ 13 - Kwartalna informacja finansowa KGHM Polska Miedź S.A. 85
SPRAWOZDANIE Z WYNIKU85
Noty objaśniające do sprawozdania z wyniku 86
Nota 13.1 Koszty według rodzaju86
Nota 13.2 Pozostałe przychody / (koszty) operacyjne87
Nota 13.3 Przychody / (koszty) finansowe87

SPRAWOZDANIE Z WYNIKU

		2017	2016
Część 2	Przychody ze sprzedaży	16 024	15 112
Nota 4.1	Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów	(12 022)	(11 630)
	Zysk brutto ze sprzedaży	4 002	3 482
Nota 4.1	Koszty sprzedaży i koszty ogólnego zarządu	( 877)	( 887)
	Zysk netto ze sprzedaży	3 125	2 595
Nota 4.2	Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne	(2 004)	(5 429)
Nota 4.3	Przychody i (koszty) finansowe	1 033	( 541)
	Zysk / (strata) przed opodatkowaniem	2 154	(3 375)
Nota 5.1	Podatek dochodowy	( 831)	( 710)
	ZYSK / (STRATA) NETTO	1 323	(4 085)
	Średnia ważona liczba akcji zwykłych (w mln szt.)	200	200
	Zysk / (strata) na akcję podstawowa i rozwodniona (w PLN)	6,62	( 20,42)

SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

		2017	2016
Nota 8.2.2	Zysk / (strata) netto	1 323	(4 085)
Nota 8.2.2	Wycena instrumentów zabezpieczających po uwzględnieniu efektu podatkowego	308	( 134)
Nota 8.2.2	Wycena aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży po uwzględnieniu efektu podatkowego	30	41
	Pozostałe całkowite dochody, które zostaną przeklasyfikowane do wyniku	338	( 93)
Nota 8.2.2	(Straty) / zyski aktuarialne po uwzględnieniu efektu podatkowego	( 105)	99
	Pozostałe całkowite dochody, które nie zostaną przeklasyfikowane do wyniku	( 105)	99
	Razem pozostałe całkowite dochody netto	233	6
	ŁĄCZNE CAŁKOWITE DOCHODY	1 556	(4 079)

SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

		2017	2016
	Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej
	Zysk/(Strata) przed opodatkowaniem	2 154	(3 375)
Nota 9.3	Amortyzacja ujęta w wyniku finansowym	1 035	956
	Odsetki z tytułu działalności inwestycyjnej	( 299)	( 374)
	Odsetki i pozostałe koszty zadłużenia	148	128
	Zmiana stanu pozostałych należności i zobowiązań	( 2)	370
	Zmiana stanu rezerw	43	37
Nota 4.4	Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów trwałych	940	6 197
	Różnice kursowe, z tego:	( 67)	( 129)
	z działalności inwestycyjnej i środków pieniężnych	1 180	( 527)
	z działalności finansowej	(1 247)	398
	Zmiana stanu aktywów / zobowiązań z tytułu instrumentów pochodnych	152	( 132)
Nota 12.9	Pozostałe korekty	30	35
	Razem wyłączenia przychodów i kosztów	1 980	7 088
	Podatek dochodowy zapłacony	( 934)	( 468)
Nota 10.4	Zmiany stanu kapitału obrotowego	(1 120)	352
	Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej	2 080	3 597
	Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej
Nota 9.1.2	Wydatki związane z aktywami górniczymi i hutniczymi	(1 970)	(2 585)
	Wydatki na pozostałe rzeczowe i niematerialne aktywa trwałe	( 21)	( 19)
	Płatności z tytułu udzielonych pożyczek	( 490)	( 834)
	Pozostałe płatności	( 83)	( 85)
	Razem płatności	(2 564)	(3 523)
	Wpływy	52	33
	Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	(2 512)	(3 490)
	Przepływy pieniężne z działalności finansowej
	Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia	2 416	3 198
	Wpływy z tytułu cash pool	160	-
	Pozostałe wpływy	-	8
	Razem wpływy	2 576	3 206
	Płatności z tytułu zadłużenia	(2 030)	(2 601)
Nota 12.2	Dywidendy wypłacone	( 200)	( 300)
	Zapłacone odsetki i pozostałe koszty zadłużenia	( 138)	( 119)
	Razem płatności	(2 368)	(3 020)
	Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej	208	186
	PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE NETTO	( 224)	293
	Różnice kursowe dotyczące środków pieniężnych i ich ekwiwalentów	( 24)	31
	Stan środków pieniężnych i ich ekwiwalentów na początek okresu	482	158
Nota 8.5	Stan środków pieniężnych i ich ekwiwalentów na koniec okresu	234	482

SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

		2017	2016
	AKTYWA
	Rzeczowe aktywa trwałe górnicze i hutnicze	15 355	14 379
	Aktywa niematerialne górnicze i hutnicze	507	507
Nota 9.1	Rzeczowe i niematerialne aktywa górnicze i hutnicze	15 862	14 886
	Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe	75	77
	Pozostałe aktywa niematerialne	34	24
Nota 9.2	Pozostałe rzeczowe i niematerialne aktywa	109	101
Nota 6.1	Inwestycje w jednostki zależne i wspólne przedsięwzięcia	3 013	2 002
Nota 6.2	Pożyczki udzielone	4 972	7 310
Nota 7.2	Pochodne instrumenty finansowe	109	237
Nota 7.3	Inne instrumenty finansowe wyceniane w wartości godziwej	613	576
Nota 7.4	Pozostałe aktywa finansowe	337	320
	Instrumenty finansowe razem	6 031	8 443
Nota 12.3	Pozostałe aktywa niefinansowe	25	22
Nota 5.1.1	Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	31	140
	Aktywa trwałe	25 071	25 594
Nota 10.1	Zapasy	3 857	2 726
Nota 10.2	Należności od odbiorców	1 034	676
Nota 5.3	Należności z tytułu podatków	214	188
Nota 7.2	Pochodne instrumenty finansowe	195	72
Nota 12.3	Pozostałe aktywa	342	362
Nota 8.5	Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	234	482
	Aktywa obrotowe	5 876	4 506
		30 947	30 100
	ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁ WŁASNY
Nota 8.2.1	Kapitał akcyjny	2 000	2 000
Nota 8.2.2	Kapitał z tytułu wyceny instrumentów finansowych	142	(196)
Nota 8.2.2	Zakumulowane pozostałe całkowite dochody	(348)	(243)
Nota 8.2.2	Zyski zatrzymane	15 462	14 339
	Kapitał własny	17 256	15 900
Nota 8.4.1	Zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek	6 085	6 423
Nota 7.2	Pochodne instrumenty finansowe	84	149
Nota 11.1	Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	1 879	1 683
	Rezerwy na koszty likwidacji kopalń i innych obiektów
Nota 9.4	technologicznych	797	761
Nota 12.4	Pozostałe zobowiązania	207	229
	Zobowiązania długoterminowe	9 052	9 245
Nota 8.4.1	Zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek	923	1 509
Nota 8.4.1	Zobowiązania z tytułu cash pool	160	-
Nota 7.2	Pochodne instrumenty finansowe	74	189
Nota 10.3	Zobowiązania wobec dostawców	1 719	1 372
Nota 11.1	Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	649	628
Nota 5.3	Zobowiązania z tytułu podatków	416	636
Nota 12.4	Pozostałe zobowiązania	698	621
	Zobowiązania krótkoterminowe	4 639	4 955
	Zobowiązania długo i krótkoterminowe	13 691	14 200
		30 947	30 100

SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM

		Kapitał akcyjny	Kapitał z tytułu wyceny instrumentów finansowych	Zakumulowane pozostałe całkowite dochody	Zyski zatrzymane	Razem kapitał własny
	Stan na 1 stycznia 2016	2 000	( 103)	( 342)	18 724	20 279
Nota 12.2	Dywidenda	-	-	-	( 300)	( 300)
	Strata netto	-	-	-	(4 085)	(4 085)
Nota 8.2.2	Pozostałe całkowite dochody	-	( 93)	99	-	6
	Łączne całkowite dochody	-	( 93)	99	(4 085)	(4 079)
	Stan na 31 grudnia 2016	2 000	( 196)	( 243)	14 339	15 900
Nota 12.2	Dywidenda	-	-	-	( 200)	( 200)
	Zysk netto	-	-	-	1 323	1 323
Nota 8.2.2	Pozostałe całkowite dochody	-	338	( 105)	-	233
	Łączne całkowite dochody	-	338	( 105)	1 323	1 556
	Stan na 31 grudnia 2017	2 000	142	( 348)	15 462	17 256

CZĘŚĆ 1 – Informacje ogólne

Nota 1.1 Opis działalności gospodarczej

KGHM Polska Miedź S.A. (Spółka) z siedzibą w Lubinie, przy ul. M. Skłodowskiej-Curie 48 jest spółką akcyjną zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia Fabrycznej IX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, numer rejestru KRS 23302, na terenie Rzeczpospolitej Polskiej.

KGHM Polska Miedź S.A. jest przedsiębiorstwem wielooddziałowym, w którego skład wchodzi Centrala oraz 10 oddziałów: 3 zakłady górnicze (ZG Lubin, ZG Polkowice-Sieroszowice, ZG Rudna), 3 huty miedzi (HM Głogów, HM Legnica, HM Cedynia), Zakłady Wzbogacania Rud (ZWR), Zakład Hydrotechniczny, Jednostka Ratownictwa Górniczo-Hutniczego i Centralny Ośrodek Przetwarzania Informacji.

Akcje KGHM Polska Miedź S.A. są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Podstawowy przedmiot działalności stanowi:

• kopalnictwo rud miedzi i metali nieżelaznych oraz
• produkcja miedzi, metali szlachetnych i nieżelaznych.

Działalność KGHM Polska Miedź S.A. w zakresie eksploatacji złóż rud miedzi opiera się na posiadanych przez Spółkę koncesjach na eksploatację złóż, umowach użytkowania górniczego oraz planach ruchu zakładów górniczych.

Sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do publikacji oraz podpisane przez Zarząd Spółki dnia 13 marca 2018 r.

Nota 1.2 Podstawa sporządzenia

Sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską, w oparciu o zasadę kosztu historycznego, za wyjątkiem aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży oraz instrumentów pochodnych wycenianych w wartości godziwej.

Zasady rachunkowości Spółki opisane w kolejnych notach stosowane były w sposób ciągły do wszystkich prezentowanych okresów. Zasady rachunkowości oraz ważne szacunki i osądy dla istotnych pozycji sprawozdania finansowego zostały przedstawione w poszczególnych notach do sprawozdania.

		Kwota ujęta w sprawozdaniu		Polityki	Ważne szacunki i
Nota	Tytuł	finansowym
		2017	2016	rachunkowości	osądy
2	Przychody ze sprzedaży	16 024	15 112	x
5.1	Podatek dochodowy w sprawozdaniu z wyniku	(831)	(710)	x
5.1.1	Odroczony podatek dochodowy w sprawozdaniu z wyniku	(54)	-	x	x
5.3	Należności z tytułu podatków	214	188	x
5.3	Zobowiązania podatkowe	(416)	(636)	x
4.4	Utrata wartości aktywów	(966)	(6 256)	x	x
4.4	Odwrócenie odpisów z tytułu utraty wartości	2	5
6.1	Inwestycje w jednostki zależne i wspólne przedsięwzięcia	3 013	2 002	x
6.2	Pożyczki udzielone*	4 981	7 330	x
7.2	Pochodne instrumenty finansowe	146	(29)	x
7.3	Inne instrumenty finansowe wyceniane w wartości godziwej	613	576	x	x
7.4	Pozostałe długoterminowe aktywa finansowe	337	320	x	x
8.2	Kapitały	(17 256)	(15 900)	x
8.4	Zadłużenie	(7 168)	(7 932)	x
8.5	Środki pieniężne i ekwiwalenty	234	482	x
9.1	Rzeczowe i niematerialne aktywa górnicze i hutnicze	15 862	14 886	x	x
9.2	Pozostałe aktywa rzeczowe i niematerialne	109	101	x	x
9.4	Rezerwa na koszty likwidacji kopalń i innych obiektów**	(804)	(770)	x	x
11.1	Świadczenia pracownicze	(2 528)	(2 311)	x	x

*Kwoty zawierają dane dotyczące długoterminowych i krótkoterminowych pożyczek, w sprawozdaniu z sytuacji finansowej krótkoterminowe pożyczki ujęte są w pozycji pozostałe aktywa.

**Kwoty zawierają dane dotyczące długoterminowych i krótkoterminowych rezerw na koszty likwidacji kopalń i innych obiektów technologicznych, w sprawozdaniu z sytuacji finansowej krótkoterminowe rezerwy na koszty likwidacji kopalń i innych obiektów technologicznych ujęte są w pozycji pozostałe zobowiązania.

Nota 1.3 Transakcje w walucie obcej i wycena pozycji wyrażonych w walutach obcych

Sprawozdanie finansowe prezentowane jest w złotych (PLN), który stanowi walutę funkcjonalną i walutę prezentacji Spółki.

Transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza się na moment początkowego ujęcia na walutę funkcjonalną:

• po kursie faktycznie zastosowanym, tj. po kursie kupna lub sprzedaży walut stosowanym przez bank, w którym następuje transakcja, w przypadku operacji sprzedaży lub kupna walut oraz operacji zapłaty należności lub zobowiązań,
• po średnim kursie ustalonym dla danej waluty, obowiązującym na dzień zawarcia transakcji dla pozostałych transakcji. Kursem obowiązującym na dzień zawarcia transakcji jest średni kurs NBP ogłoszony w ostatnim dniu roboczym poprzedzającym zawarcie transakcji.

Na koniec każdego okresu sprawozdawczego pozycje pieniężne wyrażone w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu obowiązującego w tym dniu kursu zamknięcia.

Zyski i straty z tytułu różnic kursowych powstałe w wyniku rozliczenia transakcji w walucie obcej oraz wyceny bilansowej aktywów i zobowiązań pieniężnych (innych niż instrumenty pochodne) wyrażonych w walutach obcych ujmuje się w wyniku finansowym.

Zyski i straty z tytułu zmiany kursów walut dotyczące wyceny bilansowej instrumentów pochodnych wyrażonych w walucie obcej ujmuje się w wyniku finansowym jako wycena do wartości godziwej, o ile nie są elementem efektywnej części zmiany wartości godziwej transakcji zabezpieczających przepływy pieniężne. W takim przypadku są one ujmowane w pozostałych całkowitych dochodach, zgodnie z zasadami rachunkowości zabezpieczeń.

Nota 1.4 Wpływ nowych i zmienionych standardów i interpretacji

Od dnia 1 stycznia 2017 r. Spółkę obowiązują następujące zmiany do standardów:

• Zmiany do MSR 7 "Sprawozdanie z przepływów pieniężnych" pt. Inicjatywa dotycząca ujawniania informacji,
• Zmiany do MSR 12 "Podatek dochodowy" dotyczące ujmowania aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego w odniesieniu do niezrealizowanych strat,
• Roczne zmiany MSSF 2014-2016, w zakresie doprecyzowującym MSSF 12 Ujawnianie informacji nt udziałów w innych jednostkach.

Zastosowanie zmian do standardów nie miało wpływu na politykę rachunkowości Spółki ani na niniejsze sprawozdanie finansowe.

Powyższe zmiany do standardów zostały zatwierdzone do stosowania przez Unię Europejską.

Opublikowane standardy i interpretacje, które jeszcze nie obowiązują i nie zostały wcześniej zastosowane przez Spółkę

Przy sporządzaniu niniejszego sprawozdania finansowego Spółka nie zdecydowała o wcześniejszym zastosowaniu wymienionych poniżej opublikowanych standardów, interpretacji lub poprawek do istniejących standardów przed ich datą wejścia w życie. Poza wskazanymi poniżej nowymi standardami, inne zmiany nie mają zastosowania do działalności Spółki lub nie będą mieć wpływu na sprawozdanie finansowe.

MSSF 9 "Instrumenty finansowe"

1.4.1 Podstawowe informacje o standardzie

Data wdrożenia i przepisy przejściowe

W dniu 24 lipca 2014 r. RMSR wydała nowy MSSF 9 Instrumenty finansowe obowiązujący dla rocznych okresów rozpoczynających się po 1 stycznia 2018 r., który zastąpi istniejący MSR 39 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena z możliwością wcześniejszego zastosowania.

Główne zmiany wprowadzone przez standard

MSSF 9 usuwa obecnie występujące w MSR 39 kategorie aktywów finansowych. Klasyfikacja aktywów finansowych zgodnie z MSSF 9 jest uzależniona od modelu biznesowego zarządzania aktywami finansowymi oraz charakterystyki umownych przepływów pieniężnych. Zgodnie ze standardem aktywa finansowe klasyfikowane są wyłącznie do trzech grup:

• aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej z możliwością ujmowania zmiany wyceny w wyniku,
• aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej z możliwością ujmowania zmiany wyceny w pozostałych całkowitych dochodach,
• aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu.

MSSF 9 wprowadza nowe podejście do szacowania strat w odniesieniu do aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu. Podejście to będzie bazowało na wyznaczaniu strat oczekiwanych (expected loss) w odróżnieniu od aktualnie stosowanego modelu wynikającego z MSR 39, który bazuje na koncepcji strat poniesionych (incurred loss).

Kluczową zmianą jest nałożony na jednostki wymóg prezentowania w pozostałych całkowitych dochodach skutków zmian własnego ryzyka kredytowego z tytułu zobowiązań finansowych wyznaczonych do wyceny w wartości godziwej przez wynik finansowy oraz ujmowanie jednorazowo w wynik finansowy skutków zmiany warunków umownych umów kredytowych, które nie skutkują wyłączeniem zobowiązania z ksiąg rachunkowych.

Standard zawiera nowe wytyczne dotyczące rachunkowości zabezpieczeń mające na celu uproszczenie bieżących rozwiązań oraz lepsze odzwierciedlenie zasad zarządzania ryzykiem.

1.4.2 Wpływ MSSF 9 na sprawozdania finansowe

Na moment sporządzenia niniejszego Sprawozdania finansowego Spółka zakończyła większość prac związanych z wdrożeniem nowego standardu MSSF 9. Spółka w IV kwartale 2016 r rozpoczęła projekt wdrożenia MSSF 9 (projekt), który został zaplanowany w dwóch etapach:

• etap I - analiza luki i wstępne oszacowanie wpływu,

• etap II - wdrożenie MSSF 9 na bazie wypracowanej koncepcji.

W ramach projektu Spółka dokonała stosownych zmian w polityce rachunkowości i procedurach operacyjnych. Zostały opracowane i wdrożone metodyki oceny modeli biznesowych oraz analizy przepływów pieniężnych, w tym zidentyfikowano aktywa, co do których po 1 stycznia 2018 r. nastąpi zmiana metody wyceny z zamortyzowanego kosztu na wartość godziwą. W zakresie utraty wartości Spółka opracowała i wdrożyła metodyki kalkulacji oczekiwanej straty kredytowej dla należności handlowych (podejście uproszczone) oraz pozostałych aktywów finansowych (podejście ogólne). W zakresie rachunkowości zabezpieczeń Spółka dokonała aktualizacji w stosownych systemach IT w celu modyfikacji sposobu ujmowania zmiany wartości czasowej opcji.

Spółka podjęła decyzję o wdrożeniu standardu z dniem 1 stycznia 2018 r. bez korygowania danych porównawczych, w zakresie dotyczącym MSSF9.

1.4.3 Wpływ na kapitał własny

	Skumulowane pozostałe całkowite dochody	Zyski zatrzymane	Kapitał własny razem
Przeklasyfikowanie pozycji z wycenianych w zamortyzowanym koszcie lub koszcie nabycia do
wycenianych w wartości godziwej dla:	( 533)	651		118 Nota 1.4.4 a-b
Należności		16		16 Nota 1.4.4 a (i)
Pożyczki		67		67 Nota 1.4.4 a (ii)
Udziały w innych jednostkach	( 533)	568		35 Nota 1.4.4 a (iii)
Korekta odpisów aktualizujących dla aktywów wycenianych w zamortyzowanym koszcie - pożyczki		( 385)		( 385) Nota 1.4.4 c Nota 1.4.4 c (ii)
Przeklasyfikowanie zmiany wartości czasowej opcji	( 223)	223		Nota 1.4.4 d
Podatek odroczony od powyższych korekt	152	( 114)	38
Razem	( 604)	375	( 229)

Poniżej opisano poszczególne korekty wynikające z wdrożenia MSSF 9.

1.4.4 Opis korekt

(a) zmiany klasyfikacji aktywów finansowych

(i)Instrumenty dłużne – należności handlowe

Spółka na podstawie zawartych umów faktoringowych dokonuje sprzedaży należności, które w ramach oceny aktywów pod kątem klasyfikacji zgodnie z MSSF 9 zostały zakwalifikowane do modelu sprzedaży aktywów w celu odzyskania umownych przepływów pieniężnych, co skutkuje wyceną tych należności do wartości godziwej. W stosunku do salda należności w kwocie 195 mln PLN, które na dzień 31 grudnia 2017 r. nie zostały jeszcze przekazane do faktoringu przyjęto wartość godziwą równą wartości bilansowej tych należności ze względu na krótki okres między dniem bilansowym a terminem sprzedaży należności.

Należności handlowe, zawierające formułę cenową M+ (ostateczna cena zostanie ustalona po dniu bilansowym), zgodnie z MSSF 9 nie zdają testu SPPI (test charakterystyki umownych przepływów pieniężnych), z uwagi na fakt, iż przepływy pieniężne, które powstaną z tytułu tych należności, nie stanowią jedynie spłaty kwoty głównej i odsetek, ponieważ ich zmienność wynika z wbudowanego instrumentu pochodnego jaki stanowi formuła cenowa M+. Należności handlowe na dzień 31 grudnia 2017 r., zawierające formułę cenową M+ w kwocie 446 mln PLN zostały wycenione do wartości godziwej na dzień 1 stycznia 2018 r. w kwocie 462 mln PLN a skutki wyceny w kwocie 16 mln PLN zostaną odniesione w zyski zatrzymane.

(ii)Instrumenty dłużne – udzielone pożyczki

Spółka posiada portfel pożyczek udzielonych jednostkom zależnym. Zgodnie z MSR 39 pożyczki te były wyceniane w zamortyzowanym koszcie. W wyniku przeprowadzonego testu SPPI dla niektórych pożyczek (saldo 1 212 mln PLN wg MSR 39) zidentyfikowano cechy powodujące, że przepływy pieniężne nie są jedynie spłatą kapitału i odsetek. W związku z tym zostały one zakwalifikowane do kategorii wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy. Wycena do wartości godziwej spowodowała wzrost wartości bilansowej tych pożyczek na dzień 1 stycznia 2018 r. (jako bilans otwarcia roku 2018) do wartości 1 279 mln PLN. Różnica w kwocie 67 mln PLN zostanie odniesiona do zysków zatrzymanych. Pozostałe pożyczki o wartości bilansowej 3 780 mln PLN zgodnie z testem SPPI zostały zakwalifikowane do wycenianych w zamortyzowanym koszcie, z tego 80 mln PLN stanowią pożyczki dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe na moment początkowego ujęcia.

(iii) Instrumenty kapitałowe – udziały w innych podmiotach

Zgodnie z wymogami nowego standardu instrumenty kapitałowe są wyceniane w wartości godziwej, natomiast Spółka będzie mogła zaklasyfikować je do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy lub dokonać nieodwołalnego wyboru ujmowania ich w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody. Spółka zaklasyfikowała wszystkie posiadane na dzień 1 stycznia 2018 r. instrumenty kapitałowe jako wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody i w związku z tym wynik z tytułu wyceny do wartości godziwej będzie ujmowany w pozostałych całkowitych dochodach, odpis z tytułu utraty wartości nie będzie rozpoznawany w rachunku wyników, a w przypadku sprzedaży danego instrumentu zysk/strata nie będzie przeklasyfikowana do rachunku wyników. Spółka posiada inwestycje w udziały w spółkach notowanych (wartość bilansowa wg MSR 39 – 558 mln PLN) oraz w spółkach nienotowanych. Udziały w spółkach nienotowanych, zgodnie z MSR 39 były zaliczane do "aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży" i wycenianych wg kosztu (wartość bilansowa 55 mln PLN). Zgodnie z MSSF 9 dokonano wyceny nienotowanych udziałów w innych podmiotach do wartości godziwej i na dzień 1 stycznia 2018 r. (jako bilans otwarcia roku 2018) wartość ich wynosi 90 mln PLN. Różnica w kwocie 35 mln PLN zostanie ujęta w pozostałych całkowitych dochodach. W zakresie udziałów w spółkach notowanych straty z tytułu utraty wartości rozpoznane do dnia 31 grudnia 2017 r. w zyskach zatrzymanych w kwocie 568 mln PLN zostaną przeniesione do pozostałych całkowitych dochodów.

(b) wycena do wartości godziwej - hierarchia wyceny

Informacje o aktywach wycenianych w wartości godziwej wg hierarchii:

	Hierarchia wartości godziwej
	Poziom 1	Poziom 2	Razem
Należności handlowe	-	657	657
Pożyczki udzielone	-	1 279	1 279
Udziały w innych podmiotach	558	90	648
	558	2 026	2 584

(c) Metodologia szacunku odpisów aktualizujących metodą oczekiwanych strat

Zgodnie z MSR 39 w zakresie tworzenia odpisów aktualizujących Spółka była zobowiązana do oceny wystąpienia przesłanek utraty wartości i w sytuacji ich stwierdzenia, oszacowania odpisu z tytułu utraty wartości. MSSF 9 wprowadza nowe podejście do szacowania strat w odniesieniu do aktywów finansowych wycenianych wg zamortyzowanego kosztu. Podejście to bazuje na wyznaczaniu strat oczekiwanych, niezależnie od tego czy przesłanki wystąpiły czy nie. Standard wskazuje klasyfikację aktywów finansowych pod kątem utraty ich wartości do trzech etapów:

Etap 1 – salda, dla których nie nastąpiło znaczące zwiększenie ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia i dla których ustala się oczekiwaną utratę wartości w oparciu o prawdopodobieństwo niespłacalności w ciągu 12 miesięcy

Etap 2 – salda dla których nastąpił znaczący wzrost ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia i dla których ustala się oczekiwaną utratę wartości w oparciu o prawdopodobieństwo niewypłacalności w ciągu całego okresu kredytowania

Etap 3 – salda z utratą wartości.

(i) Odpis aktualizujący na należnościach handlowych (podejście uproszczone)

Dla należności handlowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie w zakresie ustalenia oczekiwanej utraty wartości Spółka będzie stosować model uproszczony oraz szacować oczekiwaną utratę wartości w całym okresie życia, stosując macierze opóźnień płatniczych bazujących na danych historycznych, z uwzględnieniem wymogów standardu w odniesieniu do obecnych i prognozowanych warunków gospodarczych. Wpływ nowych zasad dotyczących utraty wartości na wycenę należności handlowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie jest nieistotny (na dzień 1 stycznia 2018 r. rozpoznano w zyskach zatrzymanych dodatkowy odpis z tytułu oczekiwanej utraty wartości w wysokości 334 tys. PLN).

(ii) Odpis aktualizujący na udzielonych pożyczkach

Dla pożyczek udzielonych zaklasyfikowanych do kategorii wycenianych według zamortyzowanego kosztu zgodnie z MSSF 9 konieczna jest kalkulacja odpisu z tytułu oczekiwanej utraty wartości. W celu szacunku strat kredytowych przeprowadzono analizę dla pojedynczego instrumentu (ekspozycji) klasyfikując go do jednego z trzech etapów. Następnie dokonano wyceny odpisu aktualizującego w oparciu o rating zewnętrzny uznanej agencji ratingowej, przy wykorzystaniu danych rynkowych w zakresie prawdopodobieństwa niewypłacalności pożyczkobiorcy oraz informacji dotyczących profili spłat określonych w umowach oraz możliwości odzysku pożyczki z tytułu zabezpieczeń. Na dzień 1 stycznia 2018 r. ustalono dodatkowy odpis w kwocie 385 mln PLN, który zostanie rozpoznany w zyskach zatrzymanych.

Poziom oczekiwanych strat kredytowych oszacowanych przez Spółkę dla środków pieniężnych, należności z tytułu zwrotnych dopłat do kapitału oraz środków funduszu likwidacji zakładów górniczych był nieistotny.

(d) Rachunkowość zabezpieczeń - Zmiana wartości czasowej opcji

Zgodnie z postanowieniami MSSF 9 Spółka w dniu wdrożenia MSSF 9 może podjąć decyzję stanowiącą element polityki rachunkowości o kontynuowaniu stosowania wymogów rachunkowości zabezpieczeń zgodnie z MSR 39, nie implementując tym samym wymogów rachunkowości zabezpieczeń wynikających z MSSF 9.

Jednakże, Spółka zadecydowała, że dla powiązań zabezpieczających otwartych na dzień 1 stycznia 2018 roku oraz powiązań, które będą ustanawiane po 1 stycznia 2018 r., Spółka będzie stosowała wymogi rachunkowości zabezpieczeń określone w MSSF 9. W szczególności oznacza to modyfikację sposobu ujęcia zmiany wartości czasowej opcji wchodzących w skład instrumentów zabezpieczających objętych zasadami rachunkowości zabezpieczeń. Dotychczas zmiana wartości czasowej opcji zgodnie z MSR 39 była wyłączona z pomiaru efektywności oraz ujmowana na bieżąco w sprawozdaniu z wyniku. Zgodnie z nowymi przepisami MSSF 9 (par. 6.5.15) zmiana wartości czasowej opcji będzie ujmowana w trakcie życia powiązania zabezpieczającego w wyodrębnionej pozycji w kapitale oraz zreklasyfikowana do sprawozdania z wyniku w okresie realizacji pozycji zabezpieczanej. MSSF 9 wymaga, aby Spółka dokonała retrospektywnego ujęcia wartości czasowej opcji zgodnie z nowymi zasadami dla wszystkich powiązań zabezpieczających kontynuowanych po 31 grudnia 2017 r. W wyniku powyższej zmiany Spółka dokona reklasyfikacji zmian wartości czasowej opcji w kwocie 223 mln PLN (strata) z zysków zatrzymanych do kapitału z aktualizacji.

(e) Finansowe gwarancje korporacyjne

W ramach analizy wpływu MSSF 9 na sprawozdanie finansowe Spółka oceniła iż dla gwarancji finansowych udzielonych Sierra Gorda jako zabezpieczenie jej zobowiązań z tytułu umów leasingu i umów kredytów krótkoterminowych, występuje konieczność ujęcia w księgach rachunkowych ww. gwarancji zgodnie z par. 4.2.1 pkt c MSSF 9.

Zgodnie z nowymi regulacjami na dzień 1 stycznia 2018 r. Spółka rozpozna należność równą wartości bieżącej przyszłych opłat z tytułu gwarancji w korespondencji z zobowiązaniem a następnie skoryguje należność o efekt odwracania się dyskonta oraz ujmie oczekiwaną utratę wartości dla pełnej kwoty należności obliczoną zgodnie z MSSF 9. Wpływ powyższej zmiany na sprawozdanie finansowe Spółki będzie nieistotny.

MSSF 15 "Przychody z umów z klientami" oraz Zmiany do MSSF 15 wyjaśniające niektóre wymagania standardu

Podstawowe informacje na temat standardu

Data wdrożenia i przepisy przejściowe

MSSF 15 został przyjęty do stosowania przez Unię Europejską i obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 r. lub po tej dacie. Nowy standard zastąpi obecnie obowiązujące standardy MSR 11 i 18 oraz interpretacje: KIMSF 13, 15 i 18 oraz SKI 31. Spółka zastosuje MSSF 15 od 1 stycznia 2018 r.

Podsumowanie głównych zmian wprowadzanych przez standard

Standard ma zastosowanie do wszystkich umów skutkujących przychodami. Fundamentalną zasadą nowego standardu jest ujmowanie przychodów w wysokości ceny transakcyjnej w momencie przekazania przyrzeczonych w umowie towarów lub usług na rzecz klienta, które ma miejsce wtedy, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tymi składnikami aktywów. Wszelkie towary lub usługi sprzedawane w pakietach, które da się wyodrębnić w świetle zawartej z klientem umowy, należy ujmować oddzielnie. Ponadto wszelkie upusty i rabaty dotyczące ceny transakcyjnej należy co do zasady alokować do poszczególnych elementów pakietu. W przypadku, gdy wysokość przychodu jest zmienna, kwoty zmienne są zaliczane do przychodów, o ile istnieje duże prawdopodobieństwo, że w przyszłości nie nastąpi odwrócenie ujęcia przychodu w wyniku przeszacowania wartości. Koszty poniesione w celu pozyskania i zabezpieczenia kontraktu z klientem należy aktywować i rozliczać w czasie przez okres konsumowania korzyści z tego kontraktu.

Wpływ MSSF 15 na sprawozdania finansowe

Spółka dokonała analizy wpływu zastosowania MSSF 15 na sposób ujmowania przychodów z umów realizowanych przez Spółkę. Pierwsza faza prac dotyczyła analizy różnic pomiędzy MSSF 15 a dotychczas obowiązującymi zasadami w obszarze ujmowania przychodów. W następnym kroku, Spółka dokonała agregacji zrealizowanych w 2017 r. umów z klientami, łącząc je w pakiety, przyjmując, jako podstawowe kryterium łączenia, moment przeniesienia kontroli nad przyrzeczonymi w umowie dobrami, na klienta. KGHM Polska Miedź S.A. realizuje głównie kontrakty sprzedaży wyprodukowanej miedzi, metali szlachetnych i innych produktów ubocznych produkcji miedzi, co stanowi około 98% łącznych przychodów ze sprzedaży. W kontraktach tych do określania warunków dostawy wykorzystuje się międzynarodowe formuły baz dostaw tzw. INCOTERMS. Moment przeniesienia kontroli na rzecz klienta został więc określony w oparciu o analizę tych reguł.

Pakiety powstałe ze zagregowanych umów, zostały poddane analizie pod kątem kryterium identyfikacji zawartych w nich, przyrzeczonych na rzecz klienta zobowiązań do wykonania świadczeń, w celu identyfikacji wszystkich dóbr lub usług (lub pakietu dóbr lub usług) bądź grupy odrębnych dóbr lub usług, których przekazanie na rzecz klienta ma taki sam charakter. W oparciu o powyższe analizy, biorąc pod uwagę fakt, że moment przeniesienia kontroli nad przyrzeczonymi dobrami i usługami na klienta wskazany jest ściśle w każdej bazie dostawy (tzw. INCOTERMS) stwierdzono, że:

• w większości kontraktów, moment przeniesienia kontroli na klienta następuje po dostarczeniu dóbr. W takich przypadkach, zgodnie z MSSF 15, wszystkie przyrzeczone w umowie dobra i usługi (np. transportu, odprawy celnej) należy traktować jako jedno świadczenie przyrzeczone w umowie i ujmować przychód jednorazowo w określonym momencie,
• w pozostałych kontraktach przeniesienie kontroli nad dobrami na klienta następuje przed zrealizowaniem dostawy tj. usługi transportu, a Spółka jest zobowiązana do zorganizowania wykonania tej usługi. W takim przypadku zobowiązanie do sprzedaży dóbr i zobowiązanie do wykonania usługi transportu należy traktować jako odrębne świadczenia przyrzeczone w umowie i odpowiednio zaalokować do nich cenę transakcyjną wynikającą z umowy oraz odrębnie ująć przychód z tych tytułów. Zgodnie z MSSF 15, przychód ze sprzedaży dóbr należy ujmować jednorazowo w określonym momencie, podczas gdy przychód ze świadczonej usługi należy ujmować w czasie, odpowiednio do stopnia wykonania świadczenia. Jednakże, ze względu na nieistotny udział kosztów usługi transportu i usług z nią powiązanych, w stosunku do kwoty przychodów ze sprzedaży towarów oraz nieprzekraczający 7 tygodni czas realizacji takich dostaw, Spółka ocenia, że wpływ na dotychczasowy sposób ujmowania przychodów będzie nieistotny.

W wyniku przeprowadzonej analizy, Spółka nie stwierdziła istnienia innych różnic pomiędzy MSSF 15 a MSR 11 i 18 oraz interpretacjami KIMSF 13, 15 i 18 oraz SKI 31, mogących spowodować istotną zmianę dotychczasowego sposobu ujmowania przychodów z umów zrealizowanymi z klientami. Spółka nie planuje żadnych korekt na dzień 1 stycznia 2018 r. z tytułu wdrożenia MSSF15.

W zakresie ujawnień informacji wymaganych przez MSSF 15 Spółka ocenia, iż w celu zwiększenia użyteczności informacji dostarczanej użytkownikom sprawozdań finansowych zakłada się możliwość dokonania modyfikacji dotychczasowych ujawnień zgodnie z MSSF 15.

MSSF 16 "Leasing"

Data wdrożenia i przepisy przejściowe

MSSF 16 obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 r. lub po tej dacie i został przyjęty przez Unię Europejską. Zastąpi on obecnie obowiązujący standard MSR 17 oraz interpretacje KIMSF 4, SKI 15, 27. Spółka zastosuje MSSF 16 od 1 stycznia 2019 r.

Podsumowanie głównych zmian wprowadzanych przez standard

Nowy standard wprowadza jeden model ujęcia leasingu w księgach rachunkowych leasingobiorcy, zbieżny z ujęciem leasingu finansowego w ramach MSR 17. Zgodnie z MSSF 16 umowa jest leasingiem lub zawiera leasing, jeśli przekazuje prawo do kontroli użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów na dany okres w zamian za wynagrodzenie. Zasadniczym elementem różniącym definicje leasingu z MSR 17 i z MSSF 16 jest wymóg sprawowania kontroli nad użytkowanym, konkretnym składnikiem aktywów, wskazanym w umowie wprost lub w sposób dorozumiany. Analiza umów pod kątem spełnienia nowej definicji leasingu może doprowadzić zarówno do uznania niektórych umów traktowanych obecnie jako usługi za zawierające leasing, jak też do uznania niektórych umów traktowanych obecnie jako leasing, w szczególności operacyjny, za usługi.

Wpływ MSSF 16 na sprawozdanie finansowe

W 2017 roku Spółka przystąpiła do analizy wszystkich realizowanych umów zakupu usług, bez względu na obecną kwalifikację, której celem było wyselekcjonowanie tych umów, na podstawie których Spółka użytkuje składniki aktywów należące do dostawców, a następnie wstępne poddanie każdej takiej umowy ocenie pod kątem spełnienia kryteriów uznania za leasing zgodnie z MSSF 16.

W wyniku analizy stwierdzono występowanie prawa do użytkowania następujących grup składników aktywów należących do dostawców:

• o urządzenia techniczne,
• o wagony i cysterny, samochody osobowe i inne środki transportu,
• o pomieszczenia biurowe i lokale,
• o nieruchomości gruntowe różnego rodzaju.

Zgodnie z MSSF 16, umowa zawiera leasing, jeśli klient zaprojektował składnik aktywów w sposób, który z góry określa, w jaki sposób i w jakim celu składnik aktywów będzie wykorzystywany przez cały okres użytkowania. W związku z tym Spółka ocenia, że zgodnie z MSSF 16 zakres umów spełniający kryteria uznania za zawierające leasing będzie szerszy niż dotychczas w szczególności w zakresie infrastruktury produkcyjnej.

Kontynuując prace nad wdrożeniem MSSF 16, w roku 2018 Spółka planuje:

o pogłębić wstępną ocenę sprawowania kontroli nad użytkowaniem danego składnika aktywów, tj. oceny czy Spółka dysponuje prawem do uzyskania zasadniczo wszystkich korzyści ekonomicznych z użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów oraz prawem do kierowania użytkowaniem zidentyfikowanego składnika aktywów,

• o dokonać szacunku okresów leasingu dla umów, w których okres leasingu nie jest jednoznacznie wskazany w warunkach umowy,
• o dokonać kalkulacji stóp procentowych do zdyskontowania płatności leasingowych,
• o wydzielić płatności leasingowe z umów zawierających element usługowy,
• o ocenić możliwości zastosowania wyłączeń dla leasingów krótkoterminowych i o niskiej wartości składników bazowych,
• o określić sposób prezentacji leasingu w sprawozdaniu z sytuacji finansowej,
• o wprowadzić konieczne zmiany w użytkowanych systemach informatycznych
• o dokonać wyboru zastosowania przepisów przejściowych dla MSSF 16 na dzień 1 stycznia 2019 r.

Według wstępnej oceny zastosowanie MSSF 16 spowoduje ujęcie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Spółki wybranych składników aktywów i adekwatnych zobowiązań finansowych z umów traktowanych obecnie jako leasing operacyjny, usługi oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów, nieujmowanego obecnie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Na tym etapie wartościowe oszacowanie wpływu MSSF 16 nie jest możliwe.

Pozostałe opublikowane, lecz jeszcze nieobowiązujące standardy i interpretacje nie dotyczą działalności Spółki lub nie będą mieć na nią wpływu. Są to:

• Zmiany do MSSF 10 oraz MSR 28 dotyczące sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostkami stowarzyszonymi lub wspólnymi przedsięwzięciami,
• Zmiany do MSSF 2 dotyczące klasyfikacji i wyceny transakcji płatności w formie akcji,
• Zmiany do MSSF 4 dotyczące zastosowania MSSF 9 wraz z MSSF 4,
• Zmiany do MSR 40 dotyczące zasad przeniesienia nieruchomości do lub z nieruchomości inwestycyjnych,
• Interpretacja KIMSF 22 dotycząca transakcji w walucie obcej i płatności zaliczkowych,
• Interpretacja KIMSF 23 dotycząca niepewności co do ujęcia podatku dochodowego,
• MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe,
• Poprawki do MSSF 9 dotyczące dłużnych aktywów finansowych posiadających opcję wcześniejszej spłaty, która może skutkować powstaniem tzw. negatywnej rekompensaty,
• Poprawki do MSR 28 dotyczące długoterminowych udziałów, stanowiących część inwestycji netto w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach,
• Roczne zmiany MSSF 2014-2016 w zakresie doprecyzowującym MSR 28 i MSSF 1,
• Roczne zmiany MSSF 2015-2017,
• Zmiany do MSR 19 dotyczące zmian, ograniczeń lub rozliczeń planów określonych świadczeń.

Powyżej wymienione standardy, za wyjątkiem zmian do MSSF 4, MSSF 2 oraz rocznych zmian MSSF 2014-2016, oczekują na zatwierdzenie przez Unię Europejską. Spółka zamierza zastosować wszystkie zmiany zgodnie z ich datą wejścia w życie.

CZĘŚĆ 2 – Segmenty działalności

Informacje dotyczące segmentów działalności

Na podstawie przeprowadzonej analizy struktury organizacyjnej Spółki, jej systemu sprawozdawczości wewnętrznej oraz funkcjonującego modelu zarządzania przyjęto, że działalność Spółki stanowi jeden segment operacyjny i sprawozdawczy, który można zdefiniować jako "Produkcja miedzi, metali szlachetnych i innych produktów hutnictwa".

Podstawowa działalność Spółki koncentruje się na produkcji miedzi i srebra. Produkcja jest w pełni zintegrowanym technologicznie procesem, w którym produkt końcowy jednej fazy technologicznej stanowi półprodukt wykorzystywany w kolejnej fazie. Ruda miedzi wydobywana w kopalniach jest transportowana do zakładów przeróbki, gdzie następuje proces jej wzbogacania. W jego wyniku powstaje koncentrat miedzi, który jest dostarczany do hut gdzie jest przetapiany i rafinowany ogniowo na miedź anodową, która jest przerabiana w procesie rafinacji elektrolitycznej na katody miedziane. Z katod produkuje się walcówkę oraz wlewki okrągłe. Szlam anodowy, powstający w procesie elektrorafinacji miedzi, jest surowcem wyjściowym do produkcji metali szlachetnych. Powstające w procesach hutniczych pyły ołowionośne przerabiane są na ołów. Z przerobu zużytego elektrolitu uzyskuje się siarczan niklu oraz siarczan miedzi. Gazy z pieców hutniczych są wykorzystywane do produkcji kwasu siarkowego. Gospodarczo wykorzystywane są także żużle hutnicze, sprzedawane jako kruszywo drogowe.

Rozliczenia dokonywane pomiędzy kolejnymi ogniwami procesu technologicznego oparte są na wycenie według kosztu wytworzenia, w związku z czym wewnętrzne jednostki organizacyjne (kopalnie, zakłady przeróbcze, huty) w cyklu produkcyjnym nie realizują zysków na sprzedaży.

Dane finansowe przygotowywane dla celów sprawozdawczości zarządczej oparte są na tych samych zasadach rachunkowości, jakie stosuje się przy sporządzaniu sprawozdań finansowych. Zarząd Spółki jako organ odpowiedzialny za alokację zasobów oraz za wyniki finansowe Spółki dokonuje regularnych przeglądów finansowych raportów wewnętrznych w celu podejmowania głównych decyzji operacyjnych.

W strukturze organizacyjnej KGHM Polska Miedź S.A. występuje Centrala oraz 10 Oddziałów, w tym kopalnie, zakłady wzbogacania rud, huty. W Centrali realizowana jest sprzedaż podstawowych produktów Spółki tj. katod z miedzi elektrolitycznej, wlewków okrągłych, walcówki i srebra oraz funkcje wsparcia, w tym w szczególności zarządzanie aktywami finansowymi, scentralizowana obsługa finansowo – księgowa, marketingowa, prawna i inne.

Miarą wyników segmentów analizowaną przez Zarząd Spółki jest Skorygowana EBITDA oraz wynik finansowy netto. Sposób kalkulacji miernika EBITDA skorygowana oraz EBITDA przedstawia tabela "Uzgodnienie EBITDA skorygowana".

Produkcja podstawowych produktów

	2017	2016
Miedź elektrolityczna (tys. t), w tym:	522,0	535,6
- miedź elektrolityczna ze wsadów własnych (tys.t)	358,9	375,9
Srebro (t)	1 218,1	1 191,1
Gotówkowy jednostkowy koszt produkcji miedzi płatnej w koncentracie własnym - C1 (USD/funt)*	1,52	1,30

* Koszt C1 uwzględnia koszty wydobycia i przerobu urobku, koszty transportu, podatek od wydobycia niektórych kopalin, koszty administracyjne fazy górniczej oraz premię hutniczo-rafinacyjną (TC/RC) pomniejszone o wartość produktów ubocznych.

Wyniki finansowe segmentu

	2017	2016
Przychody ze sprzedaży	16 024	15 112
Koszty podstawowej działalności operacyjnej*	(12 899)	(12 517)
Amortyzacja ujęta w wyniku finansowym	(1 035)	( 956)
EBITDA	4 160	3 551
Skorygowana EBITDA	4 160	3 551
Zysk / (strata) netto	1 323	(4 085)
w tym:
(odpis) / odwrócenie odpisów z tytułu utraty wartości aktywów trwałych	( 940)	(6 197)

*Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów powiększone o koszty sprzedaży i koszty ogólnego zarządu. Uzgodnienie pozycji "EBITDA" oraz "Skorygowana EBITDA" (jako niezdefiniowanych przez MSSF) z pozycją "Wynik finansowy netto" (jako zdefiniowanej przez MSSF) oraz "Zysku netto ze sprzedaży" przedstawiają poniższe tabele:

Uzgodnienie EBITDA skorygowana

	2017	2016
Zysk / (strata) netto	1 323	(4 085)
[–] Podatek dochodowy bieżący i odroczony	( 831)	( 710)
[–] Amortyzacja ujęta w wyniku finansowym	(1 035)	( 956)
[–] Przychody i (koszty) finansowe	1 033	( 541)
[–] Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne	(2 004)	(5 429)
[=] EBITDA	4 160	3 551
[=] Skorygowana EBITDA	4 160	3 551
	2017	2016
Zysk netto ze sprzedaży	3 125	2 595
[–] Amortyzacja ujęta w wyniku finansowym	(1 035)	( 956)
[=] EBITDA	4 160	3 551
[=] Skorygowana EBITDA	4 160	3 551

Aktywa i zobowiązania segmentu

	2017	2016
Aktywa	30 947	30 100
Zobowiązania	13 691	14 200

Zasady rachunkowości

Przychody ze sprzedaży ujmuje się w wartości godziwej zapłaty otrzymanej lub należnej, po pomniejszeniu o podatek od towarów i usług. W przypadku transakcji sprzedaży metali, w tym głównie produktów miedzianych i srebra, dla których cena zostanie ustalona po dniu ujęcia sprzedaży w księgach rachunkowych, przychody ujmuje się w wartości ustalonej na bazie cen terminowych z daty rozpoznania sprzedaży. Przychody ze sprzedaży korygowane są o wynik z rozliczenia instrumentów pochodnych zabezpieczających przyszłe przepływy pieniężne. Spółka rozpoznaje przychody ze sprzedaży produktów gdy:

• znaczące ryzyko i korzyści wynikające z praw własności do towarów, wyrobów gotowych i materiałów zostały przekazane nabywcy,
• Spółka przestaje być trwale zaangażowana w zarządzanie sprzedanymi produktami w stopniu, w jakim funkcję taką realizuje wobec zapasów, do których ma prawo własności, ani też nie sprawuje nad nimi efektywnej kontroli,
• kwotę przychodów można wycenić wiarygodnie,
• istnieje prawdopodobieństwo, że Spółka uzyska korzyści ekonomiczne z tytułu transakcji,
• koszty poniesione oraz te, które zostaną poniesione przez Spółkę w związku z transakcją, można wycenić w sposób wiarygodny.

Rozpoznanie przychodu następuje w momencie przekazania ryzyk i korzyści wynikających z praw własności do produktów, a moment ten uzgadniany jest z kontrahentem w umowie sprzedaży, z reguły poprzez określenie akceptowanej przez obie strony formuły Incoterms mającej zastosowanie dla danej transakcji. Incoterms, jako zbiór międzynarodowych reguł, określających warunki sprzedaży, których stosowanie jest szeroko przyjęte na całym świecie, określają m.in. moment przeniesienia ryzyka dotyczącego stanu produktów w różnych etapach procesu transportowego. Najczęściej stosowanymi przez Spółkę formułami Incoterms są :

CIF, CFR (transport morski) – rozpoznanie przychodu następuje w momencie dostarczenia towaru na statek w porcie załadunku,

DAP – rozpoznanie przychodu następuje w momencie dostarczenia towaru i postawienia go do dyspozycji kupującego w miejscu przez niego wskazanym,

FCA – rozpoznanie przychodu następuje w momencie dostarczenia towaru przewoźnikowi wyznaczonemu przez kupującego.

Przychody ze sprzedaży – podział według asortymentu

	2017	2016
Miedź	12 127	10 490
Cu w koncentracie*	86	574
Srebro	2 447	2 596
Ag w koncentracie**	( 6)	202
Złoto	556	556
Usługi	142	93
Pozostałe	672	601
RAZEM	16 024	15 112

*Wartość płatnej miedzi pomniejszona o wartość premii przerobowej (TC), premii rafinacyjnej Cu (RcCu) oraz innych odliczeń wpływających na wartość koncentratu poza wartością premii rafinacyjnej Ag.

**Wartość płatnego srebra pomniejszona o wartość premii rafinacyjnej Ag (RcAg). Ujemna wartość w roku 2017 wynika z ostatecznych rozliczeń sprzedaży zrealizowanej w roku 2016.

	2017	2016
Europa
Polska	4 134	3 790
Niemcy	2 147	2 283
Wielka Brytania	1 776	1 607
Czechy	1 358	1 172
Francja	990	599
Szwajcaria	765	616
Węgry	652	500
Włochy	411	288
Austria	255	192
Rumunia	101	57
Słowacja	86	69
Słowenia	68	53
Dania	68	5
Szwecja	50	5
Bułgaria	16	79
Belgia	6	36
Hiszpania	4	139
Inne kraje (sprzedaż rozdrobniona)	92	78
Ameryka Północna
Stany Zjednoczone Ameryki	443	641
Inne kraje (sprzedaż rozdrobniona)	1	1
Australia
Australia	-	127
Azja
Chiny	2 159	1 485
Turcja	268	134
Indie	156	159
Singapur	3	676
Korea Południowa	-	208
Inne kraje (sprzedaż rozdrobniona)	14	112
Afryka	1	1
RAZEM	16 024	15 112

Przychody ze sprzedaży – podział geograficzny według lokalizacji finalnych odbiorców

Główni klienci

W okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. z jednym odbiorcą zrealizowano przychody przekraczające 10% (12,6%) przychodów ze sprzedaży Spółki.

W okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. nie zrealizowano z żadnym odbiorcą przychodów przekraczających 10% przychodów ze sprzedaży Spółki.

Aktywa trwałe – podział geograficzny

Rzeczowe aktywa trwałe KGHM Polska Miedź S.A. zlokalizowane są na terenie Polski.

Wydatki na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne

	2017	2016
Wydatki związane z aktywami górniczymi i hutniczymi	1 970	2 585
Wydatki na pozostałe rzeczowe i niematerialne aktywa trwałe	21	19

CZĘŚĆ 3 – Utrata wartości aktywów

W okresie bieżącym, w związku ze zmianą kluczowych założeń dla oszacowania wartości zaangażowania kapitałowego Spółki (udział w Future 1) oraz pożyczek udzielonych Future 1 i Grupie KGHM INTERNATIONAL LTD., Spółka przeprowadziła test na utratę tych aktywów. Istotne zmiany parametrów dla aktywów górniczych wchodzących w skład grupy KGHM INTERNATIONAL LTD dotyczyły długości życia kopalni, wolumenu produkcji miedzi, zakładanych kosztów operacyjnych i poziomu nakładów kapitałowych w okresie życia kopalni. Dla potrzeb oceny utraty wartości wartość godziwa inwestycji w KGHM INTERNATIONAL LTD. została oszacowana na podstawie sumy wartości godziwej poszczególnych ośrodków wypracowujących środki pieniężne w ramach KGHM INTERNATIONAL LTD. pomniejszonej o zobowiązania i powiększonej o inne aktywa.

Wartość udziałów w Future 1 wykazywana jest w cenie nabycia i na dzień 31 grudnia 2017 r. wyniosła 1 367 mln PLN, natomiast saldo pożyczek udzielonych Grupie KGHM INTERNATIONAL LTD. wraz z odsetkami wynosiło 5 556 mln PLN.

Dla potrzeb oszacowania wartości odzyskiwalnej aktywów Grupy KGHM INTERNATIONAL LTD. wyodrębniono następujące ośrodki generujące środki pieniężne (OWSP):

• Kopalnia Robinson,
• Zagłębie Sudbury, w skład którego wchodzi działająca kopalnia Morrison, kopalnia w trakcie procesu zamykania McCreedy oraz projekt w fazie przedoperacyjnej Victoria,
• Kopalnia Franke,
• Kopalnia Carlota,
• Zaangażowanie we wspólne przedsięwzięcie Sierra Gorda,
• Projekt Ajax.

Na potrzeby ustalenia wartości odzyskiwalnej aktywów w poszczególnych OWSP w przeprowadzonym teście dokonano wyceny do wartości godziwej (pomniejszonej o koszty doprowadzenia do zbycia) wykorzystując podejście dochodowe tj. metodę zdyskontowanych przepływów pieniężnych dla OWSP: Sudbury, KGHM Ajax oraz do wartości użytkowej dla OWSP Robinson, Carlota i Franke. Dla projektu Ajax, zgodnie z zasadą ostrożnej wyceny przyjęto dodatkowo górną granicę wyceny na poziomie wartości nieruchomości wchodzących w skład tego OWSP. Natomiast wartość odzyskiwalną dla zaangażowania w Sierra Gorda ze względu na brak przesłanek co do zmiany wartości odzyskiwalnej, przyjęto w jego wartości bilansowej.

Wartość godziwa została zaklasyfikowana do poziomu 3 hierarchii wartości godziwej.

PODSTAWOWE ZAŁOŻENIA MAKROEKONOMICZNE PRZYJĘTE W TEŚCIE NA UTRATĘ WARTOŚCI
Założenie	Poziom przyjęty w teście
Notowania cen miedzi	Ścieżka cenowa dla miedzi została przyjęta na podstawie wewnętrznych założeń makroekonomicznych opracowanych przy wykorzystaniu dostępnych wieloletnich prognoz instytucji finansowych i analitycznych. Szczegółowa prognoza została przygotowana dla okresu 2018 – 2022, natomiast w latach kolejnych prognoza został ustalona w oparciu o długoterminową cenę miedzi na poziomie 6 614 USD/t.

POZOSTAŁE KUCZOWE ZAŁOŻENIA DLA SZACUNKU WARTOŚCI GODZIWEJ AKTYWÓW OWSP
Założenie	Robinson	Sudbury	Franke	Carlota	KGHM AJAX
Okres życia kopalni / okres prognozy	7 lat	18 lat	2 lata	4 lata	19 lat
Poziom produkcji miedzi w okresie życia kopalni [ tys. t]	371	282	40	15	1 005
Średnia marża operacyjna w okresie życia kopalni	39%	57%	28%	24,2%	40%
Poziom nakładów inwestycyjnych do poniesienia w okresie życia kopalni [mln USD]	557	1 619	14	7	1 629
Zastosowana stopa dyskonta po opodatkowaniu dla aktywów w fazie operacyjnej	9%	8%	11%	10%	-
Zastosowana stopa dyskonta po opodatkowaniu dla aktywów w fazie przedoperacyjnej	-	11%	-	-	9,5%
Koszty doprowadzenia do sprzedaży			2%

Wyniki przeprowadzonego testu na dzień 31 grudnia 2017 r. przedstawia poniższa tabela:

Elementy testu	mln PLN
Zdyskontowane przyszłe przepływy pieniężne KGHM
INTERNATIONAL LTD.	6 017
(Enterprise value/Wartość przedsiębiorstwa)	1 728 mln USD * 3,4813
Szacunkowe koszty doprowadzenia do zbycia	30

Wartość odzyskiwalna inwestycji KGHM INTERNATIONAL LTD.
(Enterprise value/Wartość przedsiębiorstwa)	5 987
Wartość bilansowa udzielonych pożyczek Grupie KGHM INTERNATIONAL LTD. wraz z odsetkami	5 556
Wartość bilansowa udziałów w Future 1	1 367
Odpis z tytułu utraty wartości udziałów w Future 1*	330
Odpis z tytułu utraty wartości należności z tytułu udzielonych pożyczek grupie
KGHM INTERNATIONAL LTD*	606

* Odpis z tytułu utraty wartości jest wynikiem utraty wartości aktywów górniczych w Kanadzie i USA, wobec czego nie ma przełożenia na wartość odzyskiwalną aktywów w Chile. Oznacza to, iż z perspektywy sprawozdania jednostkowego KGHM Polska Miedź S.A. pogorszeniu uległy szacowane przepływy z KGHM International (pożyczki udzielone KGHM International) oraz z Future 1 Sp. z o.o. (pożyczki udzielone przez Future 1 do KGHM International). W efekcie kwota odpisu 936 mln PLN została alokowana do pożyczek udzielonych do KGHM International oraz udziałów w Future 1 proporcjonalnie do wartości kontraktowych pożyczek udzielonych przez KGHM Polska Miedź S.A. i Future 1 do KGHM INTERNATIONAL LTD.

CZĘŚĆ 4 – Noty objaśniające do sprawozdania z wyniku

Nota 4.1 Koszty według rodzaju

		2017	2016
Nota 9.3	Amortyzacja środków trwałych i wartości niematerialnych	1 072	993
Nota 11.1	Koszty świadczeń pracowniczych	3 210	3 023
	Zużycie materiałów i energii w tym:	5 831	5 482
	Wsady obce	3 750	3 469
	Energia i czynniki energetyczne	775	745
	Usługi obce w tym:	1 531	1 392
	Koszty transportu	215	228
	Remonty, konserwacje i serwisy	446	392
	Górnicze roboty przygotowawcze	437	367
Nota 5.2	Podatek od kopalin	1 765	1 338
Nota 5.2	Pozostałe podatki i opłaty	389	387
	Koszty reklamy i wydatki reprezentacyjne	37	37
	Ubezpieczenia majątkowe i osobowe	21	19
	Pozostałe koszty	68	105
	Razem koszty rodzajowe	13 924	12 776
	Wartość sprzedanych towarów i materiałów (+)	182	145
	Zmiana stanu produktów, produkcji w toku (+/-)	(1 097)	( 286)
	Koszty wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki (-)	( 110)	( 118)
	Łączne koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów, sprzedaży oraz ogólnego zarządu w tym:	12 899	12 517
	Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów	12 022	11 630
	Koszty sprzedaży	112	126
	Koszty ogólnego zarządu	765	761

2017 2016 Nota 7.2 Wycena i realizacja instrumentów pochodnych 226 167 Zyski z różnic kursowych z wyceny aktywów i zobowiązań innych niż zadłużenie - ⁴⁸² Odsetki od udzielonych pożyczek 300 376 Opłaty i prowizje z tytułu refakturowania kosztów gwarancji bankowych zabezpieczających spłatę zobowiązań ^{51 41} Pozostałe 103 79 Pozostałe przychody ogółem 680 1 145 Nota 7.2 Wycena i realizacja instrumentów pochodnych ( 439) ( 243) Straty z tytułu różnic kursowych z wyceny aktywów i zobowiązań innych niż zadłużenie (1 179) - Odpis z tytułu utraty wartości aktywów dostępnych do sprzedaży - ( 57) Część 3 Nota 6.1 Odpis z tytułu utraty wartości udziałów i akcji w jednostkach zależnych ( 330) (4 856) Część 3 Nota 6.2 Odpis z tytułu utraty wartości pożyczek udzielonych jednostkom zależnym ( 606) (1 130) Odpis z tytułu utraty wartości aktywów służących poszukiwaniu i ocenie zasobów mineralnych - ( 136) Pozostałe ( 130) ( 152) Pozostałe koszty ogółem (2 684) (6 574) Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne (2 004) (5 429)

Nota 4.3 Przychody / (koszty) finansowe

Nota 4.2 Pozostałe przychody / (koszty) operacyjne

		2017	2016
	Różnice kursowe z wyceny zobowiązań z tytułu zadłużenia	1 247	-
Nota 7.2	Wycena instrumentów pochodnych	-	26
	Przychody ogółem	1 247	26
	Odsetki od zadłużenia	( 113)	( 76)
	Opłaty i prowizje bankowe od zaciągniętych kredytów i pożyczek	( 28)	( 45)
	Różnice kursowe z wyceny zobowiązań z tytułu zadłużenia	-	( 398)
	Skutek odwracania dyskonta	( 43)	( 39)
Nota 7.2	Wycena i realizacja instrumentów pochodnych	( 30)	( 9)
	Koszty ogółem	( 214)	( 567)
	Przychody i (koszty) finansowe	1 033	( 541)

	2017	2016
Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów rozpoznane:
w kosztach sprzedanych produktów, towarów i materiałów, z tego:	25	59
aktualizujące wartość zapasów	24	59
aktualizujące wartość należności od odbiorców	1	-
w pozostałych kosztach operacyjnych, z tego:	941	6 197
z tytułu aktualizacji wartości środków trwałych w budowie i wartości niematerialnych nieoddanych do użytkowania	4	154
z tytułu utraty wartości aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży	-	57
z tytułu utraty wartości udziałów w jednostkach zależnych*	330	4 856
aktualizujące wartość udzielonych pożyczek*	606	1 130
aktualizujące wartość pozostałych należności finansowych	1	-
Razem odpisy	966	6 256
Odwrócenie odpisów z tytułu utraty wartości aktywów rozpoznane:
w kosztach sprzedanych produktów, towarów i materiałów, z tego:	-	3
aktualizujące wartość zapasów	-	3
w pozostałych przychodach operacyjnych, z tego:	2	2

Nota 4.4 Odpisy / odwrócenie odpisów z tytułu utraty wartości aktywów ujęte w sprawozdaniu z wyniku

aktualizujące wartość pozostałych należności niefinansowych 2 2

Razem odwrócenie odpisów 2 5

*Informację dotyczącą odpisów aktualizujących pożyczek oraz udziałów w jednostkach zależnych zaprezentowano w części 3 Utrata wartości aktywów.

CZĘŚĆ 5 – Opodatkowanie

Nota 5.1 Podatek dochodowy w sprawozdaniu z wyniku

Zasady rachunkowości

Podatek dochodowy ujęty w wyniku finansowym obejmuje podatek bieżący oraz podatek odroczony. Podatek bieżący wyliczany jest zgodnie z aktualnym prawem podatkowym.

Podatek dochodowy

		2017	2016
	Podatek bieżący	863	742
Nota 5.1.1	Podatek odroczony	54	0
	Korekty bieżącego podatku za poprzednie okresy	( 86)	( 32)
	Podatek dochodowy	831	710

KGHM Polska Miedź S.A. zapłaciła w 2017 r. do właściwego urzędu skarbowego podatek dochodowy w wysokości 934 mln PLN (w 2016 r. 468 mln PLN). Różnica między kwotą podatku zapłaconego przez Spółkę w 2017 r. a kwotą podatku zapłaconego w roku 2016 wynika przede wszystkim ze zmiany sposobu opłacania zaliczek w 2017 r. W 2016 r. Spółka korzystała z możliwości opłacania zaliczek na podatek dochodowy w sposób kwartalny, w związku z czym zaliczka na podatek dochodowy za IV kwartał 2016 r. została opłacona w styczniu 2017 r. Ponadto w 2016 r. Spółka otrzymała zwrot nadpłaty podatku za 2015 r. w wysokości 119 mln PLN.

W tabeli poniżej zaprezentowano identyfikację różnic między podatkiem dochodowym od zysku przed opodatkowaniem a podatkiem dochodowym, wyliczonym według zasad wynikających z Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych:

Uzgodnienie efektywnej stawki podatkowej

	2017	2016
Zysk / (strata) przed opodatkowaniem (brutto)	2 154	(3 375)
Podatek wyliczony wg stawki (2017: 19 %, 2016: 19%)	409	( 641)
Podatkowe skutki przychodów księgowych, które nie podlegają opodatkowaniu	( 9)	( 8)
Podatkowe skutki kosztów księgowych, które nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w tym:	517	1 391
odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości inwestycji w jednostki zależne oraz pożyczek udzielonych jednostkom zależnym	168	1 105
podatek od wydobycia niektórych kopalin	335	254
Korekta podatku za poprzednie okresy	( 86)	( 32)
Podatek dochodowy w wyniku finansowym [efektywna stawka wyniosła 38,58 % (w roku 2016 (21,04)%) straty brutto]	831	710

Nota 5.1.1 Odroczony podatek dochodowy

Zasady rachunkowości	Ważne oszacowania i założenia
Odroczony podatek dochodowy ustala się przy zastosowaniu stawek i przepisów podatkowych, które według przewidywań będą obowiązywać wtedy, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany a zobowiązanie rozliczone, przyjmując za podstawę stawki i przepisy podatkowe, które obowiązywały prawnie lub faktycznie na koniec okresu sprawozdawczego.	Prawdopodobieństwo realizacji aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego z przyszłymi zyskami podatkowymi opiera się na budżecie Spółki. Spółka ujęła w księgach aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego do wysokości, do której jest prawdopodobne, iż osiągnie zysk do opodatkowania, który pozwoli na

Zobowiązania i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego tworzone są od różnic przejściowych pomiędzy wartością podatkową aktywów i zobowiązań, a ich wartością bilansową w sprawozdaniu finansowym, za wyjątkiem różnic przejściowych wynikających z początkowego ujęcia aktywa czy zobowiązania w transakcji niestanowiącej połączenia przedsięwzięć.	potrącenie ujemnych różnic przejściowych.
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmuje się, jeżeli jest prawdopodobne, że w przyszłości osiągnięty zostanie dochód do opodatkowania, który umożliwi potrącenie różnic przejściowych lub wykorzystanie strat podatkowych.
Kompensaty aktywów i zobowiązań z tytułu podatku odroczonego dokonuje się, gdy Spółka posiada możliwy do wyegzekwowania tytuł do przeprowadzenia kompensaty należności i zobowiązań z tytułu bieżącego podatku dochodowego oraz, gdy aktywa i zobowiązania z tytułu podatku odroczonego dotyczą podatku dochodowego nałożonego na daną jednostkę przez tę samą władzę podatkową.

	2017	2016
Nadwyżka aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego nad zobowiązaniami z tytułu odroczonego podatku dochodowego na początek okresu, z tego:	140	141
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego na początek okresu	1 011	934
Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego na początek okresu	( 871)	( 793)
Ujęcie w wyniku finansowym	( 54)	-
Ujęcie w pozostałych całkowitych dochodach	( 55)	( 1)
Nadwyżka aktywów nad zobowiązaniami z tytułu odroczonego podatku dochodowego na koniec okresu, z tego:	31	140
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego na koniec okresu	1 034	1 011
Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego na koniec okresu	(1 003)	( 871)

Terminy realizacji aktywów i (zobowiązań) z tytułu odroczonego podatku dochodowego były następujące:

	2017	2016
O okresie realizacji dłuższym niż 12 miesięcy od zakończenia okresu sprawozdawczego	( 191)	( 114)
O okresie realizacji do 12 miesięcy od zakończenia okresu sprawozdawczego	222	254

Aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego

		Uznanie/(Obciążenie)			Uznanie/(Obciążenie)
Aktywa z tytułu podatku odroczonego	1 stycznia 2016	wynik finansowy	pozostałe całkowite dochody	31 grudnia 2016	wynik finansowy	pozostałe całkowite dochody	31 grudnia 2017
Odsetki	2	7	-	9	11	-	20
Rezerwa na likwidację kopalń i innych obiektów technologicznych	177	( 22)	-	155	6	-	161
Wycena transakcji terminowych	90	( 6)	-	84	( 1)	-	83
Różnica pomiędzy księgowymi i podatkowymi stawkami amortyzacyjnymi rzeczowych aktywów trwałych	39	29	-	68	( 10)	-	58
Zobowiązania na przyszłe świadczenia pracownicze	361	3	( 23)	341	11	25	377
Aktualizacja wyceny aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży	97	11	-	108	-	-	108
Aktualizacja wyceny instrumentów zabezpieczających	26	-	31	57	-	( 30)	27
Pozostałe	142	46	1	189	11	-	200
Razem	934	68	9	1 011	28	( 5)	1 034

		(Uznanie)/Obciążenie			(Uznanie)/Obciążenie
Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego	1 stycznia 2016	wynik finansowy	pozostałe całkowite dochody	31 grudnia 2016	wynik finansowy	pozostałe całkowite dochody	31 grudnia 2017
Wycena transakcji terminowych	30	9	-	39	2	-	41
Aktualizacja wyceny instrumentów zabezpieczających	-	-	-	-	-	43	43
Różnica pomiędzy księgowymi i podatkowymi stawkami amortyzacyjnymi	736	37	-	773	60	-	833
Aktualizacja wyceny aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży	1	-	10	11	-	7	18
Pozostałe	26	22	-	48	20	-	68
Razem	793	68	10	871	82	50	1 003

Nota 5.2 Pozostałe podatki i opłaty

W poniższej tabeli zaprezentowano podatek od wydobycia niektórych kopalin, którym obciążona jest Spółka.

*Zgodnie z warunkami określonymi na podstawie ustawy z dnia 2 marca 2012 r. o podatku od wydobycia niektórych kopalin.

Podatek od wydobycia niektórych kopalin naliczany jest od ilości miedzi i srebra zawartej w wyprodukowanym koncentracie i jego wysokość jest uzależniona od notowań tych metali i kursu USD/PLN. Podatek obciąża koszt wytworzenia produktu podstawowego, jednak nie stanowi kosztu uzyskania przychodów do celów kalkulacji obciążeń z tytułu CIT.

Pozostałe podatki i opłaty prezentowały się następująco:

	2017	2016
Podstawowa opłata za wydobycie kopalin	110	110
Podatek akcyzowy	39	38
Podatek od nieruchomości	153	142
Inne podatki i opłaty	87	97
Razem	389	387

Nota 5.3 Należności i zobowiązania z tytułu podatków

Zasady rachunkowości

Należności z tytułu podatków obejmują należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego oraz rozliczenia z tytułu podatku VAT.

Należności niestanowiące aktywów finansowych ujmuje się początkowo w wartości nominalnej i wycenia na dzień kończący okres sprawozdawczy w kwocie wymaganej zapłaty.

Zobowiązania z tytułu podatków obejmują zobowiązania Spółki wobec urzędu skarbowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych w tym podatku u źródła, podatku dochodowego od osób fizycznych oraz zobowiązania z tytułu podatku od wydobycia niektórych kopalin oraz podatku akcyzowego.

Zobowiązania niezaliczone do zobowiązań finansowych wycenia się w kwocie wymagającej zapłaty.

	2017	2016
Należności z tytułu podatków	214	188
	2017	2016
Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego od osób prawnych	17	216
Zobowiązania z tytułu podatków, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych świadczeń	399	420
Zobowiązania podatkowe	416	636

CZĘŚĆ 6 – Inwestycje w jednostki zależne i wspólne przedsięwzięcia

Nota 6.1 Jednostki zależne i wspólne przedsięwzięcia

Zasady rachunkowości

Za jednostki zależne w sprawozdaniu finansowym Spółki uznaje się te jednostki, nad którymi Spółka sprawuje bezpośrednio kontrolę. W sprawozdaniu finansowym inwestycje w jednostkach zależnych, niezakwalifikowane jako przeznaczone do sprzedaży, ujmuje się w cenie nabycia powiększonej o udzielone dopłaty bezzwrotne, w tym na pokrycie strat wykazanych w sprawozdaniu finansowym jednostki zależnej, pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości. Utratę wartości ocenia się poprzez porównanie wartości bilansowej z wyższą z dwóch kwot: - wartością godziwą, pomniejszoną o koszty zbycia i

• wartością użytkową.

Spółka posiada udziały we wspólnych przedsięwzięciach będących wspólnymi ustaleniami umownymi, w których strony sprawujące współkontrolę mają prawa do aktywów netto tej jednostki. Udziały we wspólnym przedsięwzięciu ujmuje się początkowo w cenie nabycia, na kolejne dni kończące okresy sprawozdawcze wycenia się według kosztu, pomniejszonego o odpisy z tytułu utraty wartości.

		2017	2016
Część 3 Nota 4.2	Stan na 1 stycznia	2 002	6 858
	Nabycie, objęcie udziałów lub akcji	-	4
	Utworzenie odpisów aktualizujących*	( 330)	(4 856)
	Realokacja odpisów aktualizujących*	1 368	-
	Inne	( 27)	( 4)
	Stan na 31 grudnia	3 013	2 002

*Na dzień 31 grudnia 2016 r. Spółka dokonała odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości zaangażowania kapitałowego w KGHM INTERNATIONAL LTD. rozumiany jako łączna wartość udziałów w spółce Future 1 Sp. z o.o. oraz wartość pożyczek udzielonych spółkom Future 1 Sp. z o.o. oraz KGHM INTERNATIONAL LTD. Udziały w Future 1 Sp. z o.o. zostały objęte odpisem w kwocie 4 770 mln PLN, natomiast pożyczki udzielone zostały objęte odpisem w kwocie 1 130 mln PLN. Takie ujęcie odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości wynikało z przyjętego wówczas założenia, iż odpisem w pierwszej kolejności zostają objęte instrumenty o charakterze udziałowym, natomiast dłużne instrumenty finansowe obejmowane są odpisem w drugiej kolejności.

W 2017 r. Spółka prowadziła proces reorganizacji sposobu finansowania inwestycji zagranicznych w Grupie Kapitałowej, który ma na celu uproszczenie kilkustopniowej struktury finansowania zagranicznych aktywów tak, aby bezpośrednim wierzycielem jednostek zależnych prowadzących działalność operacyjną poza granicami kraju była spółka polska, tj. KGHM Polska Miedź S.A. lub jej spółka zależna – Future 1 Sp. z o.o. W związku z tym procesem Spółka dokonała pogłębionej analizy strumieni realizacji wartości odzyskiwalnej inwestycji w KGHM INTERNATIONAL LTD. w ramach struktury Grupy Kapitałowej (jako strumienie Spółka identyfikuje spłaty udzielonych pożyczek oraz wypłatę dywidend przez jednostki zależne).

W wyniku tej analizy Spółka dokonała na dzień 30 czerwca 2017 r. realokacji odpisu aktualizującego wartość inwestycji zagranicznych pomiędzy instrumentami kapitałowymi a dłużnymi. Wobec powyższego, wartość udziałów w Future 1 Sp. z o.o. uległa zwiększeniu o 1 368 mln PLN w stosunku do wartości na dzień 31 grudnia 2016 r. a wartość pożyczek udzielonych do Future 1 Sp. z o.o. oraz KGHM INTERNATIONAL LTD., po uwzględnieniu dodatnich różnic kursowych z tytułu wyceny walutowej w kwocie 272 mln PLN, uległa zmniejszeniu w stosunku do wartości na dzień 31 grudnia 2016r. o 1 096 mln PLN (Nota 6.2).

W kolejnym kroku reorganizacji spółki Grupy Kapitałowej uczestniczące w tym procesie zawarły umowy pożyczek, przekazu i wzajemnych potrąceń, na podstawie których dokonano rozliczenia części istniejących sald wewnątrzgrupowych. Reorganizacja miała charakter bezgotówkowy i nie miała wpływu na wynik finansowy netto.

Na dzień 31 grudnia 2017 r. zgodnie z MSR 36 Utrata wartości aktywów, Spółka dokonała oceny wartości odzyskiwalnej zaangażowania kapitałowego w KGHM INTERNATIONAL LTD. rozumianego jako łączna wartość udziałów w spółce Future 1 Sp. z o.o. oraz wartość pożyczek udzielonych spółkom Future 1 Sp. z o.o. oraz KGHM INTERNATIONAL LTD. W wyniku wyceny wartości odzyskiwalnej ww. aktywów Spółka dokonała odpisu aktualizującego wartość udziałów w Future 1 Sp. z o.o. w kwocie 330 mln PLN oraz odpisu aktualizującego wartość pożyczek udzielonych do KGHM INTERNATIONAL LTD. w kwocie 606 mln PLN.

Nazwa jednostki Siedziba Przedmiot działalności Wartość bilansowa akcji/ udziałów/certyfikatów inwestycyjnych 2017 2016 FUTURE 1 Sp. z o.o. Lubin zarządzanie i sprawowanie kontroli nad innymi spółkami, w tym nad Grupą Kapitałową KGHM INTERNATIONAL LTD. 1 037 - "Energetyka" sp. z o.o. Lubin wytwarzanie, dystrybucja i sprzedaż energii elektrycznej i cieplnej 505 505 KGHM Metraco S.A. Legnica handel, usługi agencyjne oraz przedstawicielskie 335 335 KGHM I FIZAN Wrocław lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe 437 437

Najistotniejsze inwestycje w jednostki zależne (udział bezpośredni)

Na dzień 31 grudnia 2017 r. oraz na dzień 31 grudnia 2016 r. udział % w kapitale zakładowym i posiadanych praw głosu w wymienionych powyżej jednostkach zależnych wynosił 100 %.

Nota 6.2 Należności z tytułu udzielonych pożyczek

Zasady rachunkowości

Aktywa zaliczane zgodnie z MSR 39 do kategorii "pożyczki i należności", ujmuje się początkowo w wartości godziwej oraz wycenia na dzień kończący okres sprawozdawczy według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej, z uwzględnieniem utraty wartości.

		2017	2016
	Stan na 1 stycznia	7 330	6 755
	Udzielenie pożyczek	499	834
	Naliczone odsetki	298	374
Nota 6.1	Realokacja odpisu aktualizującego	(1 368)	-
Część 3 Nota 4.2	Utworzenie odpisu aktualizującego	( 606)	(1 130)
	Umorzenie odsetek	( 202)	-
	Wykorzystanie odpisu w związku z umorzeniem odsetek	202	-
	Dodatnie różnice kursowe z tytułu wyceny realokacji odpisu aktualizującego	272	-
	Pozostałe różnice kursowe	(1 425)	506
	Spłata pożyczki	( 19)	( 5)
	Pozostałe	-	( 4)
	Zmiany razem	(2 349)	575
	Stan na 31 grudnia	4 981	7 330
	z tego:
	należności długoterminowe	4 972	7 310
	należności krótkoterminowe	9	20

Najistotniejsze pozycje stanowią pożyczki udzielone spółkom z Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. w związku z realizacją projektów górniczych realizowanych przez spółki pośrednio zależne od KGHM Polska Miedź S.A. z grupy kapitałowej KGHM INTERNATIONAL LTD.

Przychody odsetkowe związane z udzielonymi pożyczkami w 2017 r. wyniosły 300 mln PLN (w 2016 r. 376 mln PLN) i zostały wykazane w pozostałych przychodach operacyjnych (Nota 4.2).

CZĘŚĆ 7 – Instrumenty finansowe i zarządzanie ryzykiem finansowym

Nota 7.1 Instrumenty finansowe

			2017				2016
	Aktywa finansowe wg kategorii MSR 39	Dostępne do sprzedaży	W wartości godziwej do wyniku finansowego	Pożyczki i należności finansowe	Instrumenty zabezpieczające	Razem	Dostępne do sprzedaży	W wartości godziwej do wyniku finansowego	Pożyczki i należności finansowe	Instrumenty zabezpieczające	Razem
	Długoterminowe	613	10	5 309	99	6 031	576	41	7 630	196	8 443
Nota 6.2	Pożyczki udzielone	-	-	4 972	-	4 972	-	-	7 310	-	7 310
Nota 7.2	Pochodne instrumenty finansowe	-	10	-	99	109	-	41	-	196	237
Nota 7.3	Inne instrumenty finansowe wyceniane w wartości godziwej	613	-	-	-	613	576	-	-	-	576
Nota 7.4	Pozostałe aktywa finansowe	-	-	337	-	337	-	-	320	-	320
	Krótkoterminowe	-	-	1 556	195	1 751	-	-	1 446	72	1 518
Nota 10.2	Należności od odbiorców	-	-	1 034	-	1 034	-	-	676	-	676
Nota 7.2	Pochodne instrumenty finansowe	-	-	-	195	195	-	-	-	72	72
Nota 8.5	Środki pieniężne i ekwiwalenty	-	-	234	-	234	-	-	482	-	482
Nota 12.3	Pozostałe aktywa finansowe	-	-	288	-	288	-	-	288	-	288
Razem		613	10	6 865	294	7 782	576	41	9 076	268	9 961

		2017					2016
	Zobowiązania finansowe wg kategorii MSR 39	W wartości godziwej do wyniku finansowego	Według zamortyzowanego kosztu	Instrumenty zabezpieczające	Razem	W wartości godziwej do wyniku finansoweg o	Według zamortyzowanego kosztu	Instrumenty zabezpieczające	Razem
	Długoterminowe	13	6 274	71	6 358	22	5 404	1 347	6 773
Nota 8.4	Zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek	-	6 085	-	6 085	-	5 203	1 220	6 423
Nota 7.2	Pochodne instrumenty finansowe	13	-	71	84	22	-	127	149
	Pozostałe zobowiązania finansowe	-	189	-	189	-	201	-	201
	Krótkoterminowe	12	2 755	62	2 989	5	2 947	218	3 170
Nota 8.4	Zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek	-	923	-	923	-	1 475	34	1 509
Nota 8.4	Zobowiązania z tytułu cash pool	-	160	-	160	-	-	-	-
Nota 7.2	Pochodne instrumenty finansowe	12	-	62	74	5	-	184	189
Nota 10.3	Zobowiązania wobec dostawców	-	1 719	-	1 719	-	1 372	-	1 372
	Pozostałe zobowiązania finansowe	-	113	-	113	-	100	-	100
	Razem	25	9 029	133	9 347	27	8 351	1 565	9 943

Hierarchia wartości godziwej instrumentów finansowych

	2017			2016
Klasy instrumentów finansowych	poziom 1	poziom 2	poziom 1	poziom 2
Akcje notowane	558	-	521	-
Pozostałe aktywa finansowe	-	57	-	57
Pochodne instrumenty finansowe	-	146	-	(29)
Aktywa	-	304	-	309
Zobowiązania	-	(158)	-	(338)
Pozostałe zobowiązania finansowe	-	-	-	-

Sposób i technika wyceny instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej nie zmieniły się w porównaniu do sposobu i techniki wyceny zastosowanych na 31 grudnia 2016 r. Zarówno w okresie sprawozdawczym jak i w okresie porównywalnym nie dokonano przesunięć między poszczególnymi poziomami hierarchii wartości godziwej instrumentów finansowych jak również nie miała miejsca zmiana klasyfikacji instrumentów w wyniku zmiany celu lub wykorzystania tych instrumentów.

Zyski/(straty) z instrumentów finansowych według kategorii MSR 39

	2017	Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży	Aktywa/zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej do wyniku finansowego	Pożyczki i należności finansowe	Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	Instrumenty Zabezpieczające	Ogółem
	Przychody z tytułu odsetek	-	-	312	-	-	312
Nota 4.3	Koszty z tytułu odsetek	-	-	-	( 113)	-	( 113)
Nota 4.3	Zyski z tytułu różnic kursowych	-	-	-	1 247	-	1 247
Nota 4.2	Straty z tytułu różnic kursowych	-	-	(1 051)	( 128)	-	(1 179)
	Straty z tytułu wyceny zobowiązań długoterminowych ujęte w kosztach finansowych	-	-	-	( 9)	-	( 9)
Nota 4.4	(Utworzenie) / odwrócenie odpisów aktualizujących	-	-	( 607)	-	-	( 607)
Nota 7.2	Korekta sprzedaży z tytułu transakcji zabezpieczających	-	-	-	-	16	16
	Straty ze zbycia instrumentów finansowych ujęte w kosztach według rodzaju	-	-	( 20)	-	-	( 20)
Nota 4.2	Przychody z tytułu wyceny i realizacji instrumentów pochodnych	-	226	-	-	-	226
Nota 4.2 Nota 4.3	Koszty z tytułu wyceny i realizacji instrumentów pochodnych	-	( 469)	-	-	-	( 469)
Nota 4.3	Opłaty i prowizje bankowe od zaciągniętych kredytów	-	-	-	( 28)	-	( 28)
	Ogółem zysk/(strata) netto	-	( 243)	(1 366)	969	16	( 624)

	2016	Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży	Aktywa/zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej do wyniku finansowego	Pożyczki i należności finansowe	Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	Instrumenty Zabezpieczające	Ogółem
	Przychody z tytułu odsetek	-	-	443	-	-	443
Nota 4.3	Koszty z tytułu odsetek	-	-	-	( 76)	-	( 76)
Nota 4.2	Zyski / (straty) z tytułu różnic kursowych	-	-	701	( 219)	-	482
Nota 4.2	Straty z tytułu różnic kursowych	-	-	-	( 398)	-	( 398)
	Straty z tytułu wyceny zobowiązań długoterminowych ujęte w kosztach finansowych	-	-	-	( 7)	-	( 7)
Nota 4.2	Utworzenie odpisów aktualizujących	( 57)	-	(1 130)	-	-	(1 187)
Nota 7.2	Korekta sprzedaży z tytułu transakcji zabezpieczających	-	-	-	-	3	3
	Straty ze zbycia instrumentów finansowych ujęte w kosztach według rodzaju	-	-	( 16)	-	-	( 16)
Nota 4.2	Przychody z tytułu wyceny i realizacji instrumentów pochodnych	-	167	-	-	-	167
Nota 4.3	Przychody z tytułu wyceny instrumentów pochodnych	-	26	-	-	-	26
Nota 4.2	Koszty z tytułu wyceny i realizacji instrumentów pochodnych	-	( 243)	-	-	-	( 243)
Nota 4.3	Koszty z tytułu wyceny i realizacji instrumentów pochodnych	-	( 9)	-	-	-	( 9)
Nota 4.3	Opłaty i prowizje bankowe od zaciągniętych kredytów	-	-	-	( 45)	-	( 45)
	Ogółem zysk/(strata) netto	( 57)	( 59)	( 2)	( 745)	3	( 860)

Nota 7.2 Pochodne instrumenty finansowe

Zasady rachunkowości

Pochodne instrumenty finansowe zalicza się do aktywów/zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu, o ile nie zostały wyznaczone jako instrumenty zabezpieczające.

Standaryzowane transakcje kupna lub sprzedaży instrumentów pochodnych ujmuje się na dzień przeprowadzenia (zawarcia) transakcji.

Instrumenty pochodne nie wyznaczone jako zabezpieczające ujmuje się początkowo w wartości godziwej i wycenia na dzień kończący okres sprawozdawczy w wartości godziwej z ujęciem zysków/strat z wyceny w wyniku finansowym. Spółka stosuje rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych. Celem stosowania rachunkowości zabezpieczeń jest ograniczenie zmienności wyniku netto Spółki, wynikającej z okresowych zmian wyceny transakcji zabezpieczających poszczególne ryzyka rynkowe, na które narażona jest Spółka. Instrumentami zabezpieczającymi są instrumenty pochodne oraz kredyty w walucie obcej.

Wyznaczane zabezpieczenia dotyczą przyszłych prognozowanych transakcji sprzedaży przyjętych w Planie Sprzedaży na dany rok. Plany te sporządzane są w oparciu o możliwości produkcyjne na dany okres. Spółka ocenia prawdopodobieństwo wystąpienia transakcji ujętych w planie produkcji jako bardzo wysokie, ponieważ z historycznego punktu widzenia sprzedaż zawsze realizowana była na poziomach założonych w poszczególnych Planach Sprzedaży. Spółka może korzystać z naturalnych zabezpieczeń ryzyka walutowego poprzez zastosowanie rachunkowości zabezpieczeń w stosunku do kredytów denominowanych w USD, wyznaczając je jako pozycje zabezpieczające przed ryzykiem kursu walutowego związanego z przyszłymi przychodami Spółki ze sprzedaży miedzi, srebra i innych metali, denominowanych w USD.

Zyski i straty wynikające ze zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego przepływy pieniężne ujmowane są w pozostałych całkowitych dochodach, w takiej części, w jakiej dany instrument stanowi skuteczne zabezpieczenie związanej z nim pozycji zabezpieczanej. Część nieskuteczną odnosi się do wyniku finansowego jako pozostałe przychody i koszty operacyjne. Zyski lub straty powstałe na instrumencie zabezpieczającym przepływy pieniężne odnoszone są do wyniku jako korekta z przeklasyfikowania w momencie, gdy dana pozycja zabezpieczana wpływa na wynik.

Zaprzestaje się ujmowania instrumentów pochodnych jako zabezpieczających, jeżeli instrument pochodny wygaśnie, zostanie sprzedany, wypowiedziany lub zrealizowany lub, jeżeli Spółka wycofa wyznaczenie danego instrumentu jako zabezpieczenie.

Spółka może podjąć decyzję o ustanowieniu dla danego instrumentu pochodnego nowego powiązania zabezpieczającego, dokonać zmiany przeznaczenia instrumentu pochodnego bądź wyznaczyć go do zabezpieczenia innego rodzaju ryzyka. Wówczas, dla zabezpieczeń przepływów środków pieniężnych, zyski lub straty powstałe w okresach, w których zabezpieczenie było efektywne pozostają w pozostałych skumulowanych całkowitych dochodach aż do momentu, w którym zabezpieczana pozycja wpłynie na wynik.

Jeśli zabezpieczenie prognozowanej transakcji przestanie funkcjonować ze względu na zaistniałe prawdopodobieństwo, że planowana transakcja nie zostanie zawarta, wówczas zysk lub strata netto ujęta w pozostałych całkowitych dochodach zostaje natychmiast przeniesiona do wyniku finansowego jako korekta wynikająca z przeklasyfikowania.

Instrumenty pochodne zabezpieczające – pozycje otwarte na dzień kończący okres sprawozdawczy

			2017					2016
	Aktywa finansowe Zobowiązania finansowe			Łączna	Aktywa finansowe Zobowiązania finansowe			Łączna
Typ instrumentu pochodnego	Krótko terminowe	Długo terminowe	Krótko terminowe	Długo terminowe	pozycja netto	Krótko terminowe	Długo terminowe	Krótko terminowe	Długo terminowe	pozycja netto
Instrumenty pochodne - Metale – Miedź
Nabyte opcje sprzedaży	-	-	-	-	-	15	-	-	-	15
Strategie opcyjne – mewa*	6	33	(62)	(71)	(94)	26	100	(4)	(30)	92
Instrumenty pochodne - Metale - Srebro
Strategie opcyjne – put spread*	-	-	-	-	-	22	3	-	-	25
Instrumenty pochodne – Walutowe
Strategie opcyjne – korytarz	189	66	-	-	255	9	93	(180)	(97)	(175)
INSTRUMENTY ZABEZPIECZAJĄCE OGÓŁEM	195	99	(62)	(71)	161	72	196	(184)	(127)	(43)

*W tabeli zaprezentowano wyłącznie transakcje wyznaczone jako zabezpieczające.

Otwarte pochodne instrumenty zabezpieczające	Nominał transakcji Miedź [t]	Średnioważona cena/ kurs [USD/t]		Zapadalność/okres rozliczenia		Okres ujęcia wpływu na wynik finansowy
	Waluty [mln USD]	[USD/PLN]	od	do	od	do
Miedź – nabyte opcje sprzedaży	21 000	5 743	sty 18	cze 18	lut 18	lip 18
Miedź – strategie opcyjne mewa*	105 000	5 880 – 7 680	sty 18	gru 19	lut 18	sty 20
Walutowe – strategie opcyjne korytarz	780	3,78 - 4,73	sty 18	cze 19	sty 18	cze 19

* Zaprezentowano wyłącznie transakcje wyznaczone jako zabezpieczające.

Instrumenty pochodne handlowe – pozycje otwarte na dzień kończący okres sprawozdawczy

			2017					2016
		Aktywa finansowe	Zobowiązania finansowe		Łączna		Aktywa finansowe	Zobowiązania finansowe		Łączna
Typ instrumentu pochodnego	Krótko	Długo	Krótko	Długo	pozycja	Krótko	Długo	Krótko	Długo	pozycja
	terminowe	terminowe	terminowe	terminowe	netto	terminowe	terminowe	terminowe	terminowe	netto
Instrumenty pochodne - Metale - Miedź
Strategie opcyjne – mewa*	-	-	-	(2)	(2)	-	-	(2)	(21)	(23)
Instrumenty pochodne – Metale – Srebro
Strategie opcyjne – put spread *	-	-	-	-	-	-	-	(3)	(1)	(4)
Pochodne instrumenty – Walutowe
Sprzedane opcje sprzedaży	-	-	(12)	(11)	(23)	-	-	-	-	-
Instrumenty pochodne – stopa procentowa
Strategie opcyjne - nabyte opcje CAP	-	10	-	-	10	-	41	-	-	41
INSTRUMENTY HANDLOWE OGÓŁEM	-	10	(12)	(13)	(15)	-	41	(5)	(22)	14

*W tabeli zaprezentowano wyłącznie transakcje nie wyznaczone jako zabezpieczające.

Wpływ instrumentów

Wycena instrumentów pochodnych do wartości godziwej zaklasyfikowana została do poziomu II hierarchii wartości godziwej (tj. wycena przy zastosowaniu obserwowalnych danych wejściowych innych niż ceny notowane):

• W przypadku transakcji terminowego kupna lub sprzedaży walut, w celu ustalenia ich wartości godziwej Spółka posługuje się cenami terminowymi na daty zapadalności poszczególnych transakcji. Cena terminowa dla kursów walutowych liczona jest na podstawie fixingu i odpowiednich stóp procentowych. Stopy procentowe dla walut oraz wskaźniki zmienności ich kursów są uzyskiwane z serwisu Reuters. Do wyceny opcji europejskich na rynkach walutowych służy standardowy model Garmana-Kohlhagena.
• W przypadku transakcji terminowego kupna lub sprzedaży towarów, w celu ustalenia ich wartości godziwej Spółka posługuje się cenami terminowymi na daty zapadalności poszczególnych transakcji. W przypadku miedzi oficjalne ceny zamknięcia London Metal Exchange oraz wskaźniki zmienności na koniec okresu sprawozdawczego uzyskuje się z systemu Reuters. W odniesieniu do srebra oraz złota używa się ceny fixing ustalonej, także na koniec okresu sprawozdawczego, na London Bullion Market Association. W przypadku zmienności oraz cen terminowych stosowane są kwotowania z systemu Reuters. Kontrakty terminowe i swap na rynku miedzi wyceniane są do rynkowej krzywej terminowej, natomiast w przypadku srebra cena terminowa liczona jest na podstawie fixingu i odpowiednich stóp procentowych. Do wyceny opcji azjatyckich na rynkach metali wykorzystuje się aproksymację Levy'ego do metodologii Blacka-Scholesa.

Wpływ instrumentów pochodnych i transakcji zabezpieczających na pozycje sprawozdania z wyniku oraz na sprawozdanie z całkowitych dochodów przedstawiono poniżej.

		pochodnych i transakcji zabezpieczających
	Sprawozdanie z wyniku	2017	2016
	Przychody ze sprzedaży	16	3
	Pozostałe przychody i koszty operacyjne i finansowe:	(243)	(59)
	Z tytułu realizacji instrumentów pochodnych	(10)	(18)
	Z tytułu wyceny instrumentów pochodnych	(233)	(41)
	Wpływ instrumentów pochodnych na wynik finansowy okresu	(227)	(56)
	Sprawozdanie z całkowitych dochodów w części dotyczącej pozostałych całkowitych dochodów
	Wpływ transakcji zabezpieczających	381	(165)
Nota 8.2.2	Wpływ wyceny transakcji zabezpieczających (część skuteczna)	397	(162)
Nota 8.2.2	Reklasyfikacja do przychodów ze sprzedaży w związku z realizacją pozycji zabezpieczanej	(16)	(3)
	ŁĄCZNE CAŁKOWITE DOCHODY	154	(221)

Nota 7.3 Inne instrumenty finansowe wyceniane w wartości godziwej

Zasady rachunkowości	Znaczące szacunki
Pozycja "instrumenty finansowe wyceniane w wartości	Wyceny wartości rynkowej aktywów dostępnych do sprzedaży
godziwej" obejmuje aktywa finansowe zaklasyfikowane	w stosunku do ceny nabycia dokonuje się na dzień kończący
zgodnie z MSR 39 do "aktywów finansowych dostępnych	okres sprawozdawczy.
do sprzedaży". W kategorii tej ujmuje się przede	Zgodnie z przyjętą polityką rachunkowości, KGHM Polska Miedź
wszystkim udziały i akcje nie przeznaczone do	S.A. rozpoznaje utratę wartości bilansowej aktywów w sytuacji
sprzedaży w krótkim terminie.	znaczącego spadku wartości godziwej (tj. o 20%) lub w sytuacji
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży wyceniane	przedłużającego się spadku wartości godziwej (tj. przez okres
są początkowo w wartości godziwej powiększonej o	12 miesięcy) w stosunku do wartości bilansowej aktywów.
koszty transakcyjne a na dzień kończący okres	Najistotniejszą pozycję aktywów finansowych dostępnych do
sprawozdawczy wyceniane w wartości godziwej z	sprzedaży stanowią akcje spółki Tauron Polska Energia S.A.,
ujęciem zysków/strat z wyceny w pozostałych	notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.
całkowitych dochodach do momentu wystąpienia utraty	Na 31 grudnia 2017 r. wartość akcji spółki Tauron Polska
wartości, którą ujmuje się w wyniku.	Energia S.A. wyniosła 555 mln PLN i była wyższa o 36 mln PLN
Akcje notowane na giełdzie wycenia się w oparciu o kurs zamknięcia na dzień kończący okres sprawozdawczy. Przeliczenie akcji wyrażonych w walucie obcej dokonuje się według zasad rachunkowości opisanych w Nocie 1.3.	w stosunku do roku poprzedniego. Kwota 36 mln PLN została odniesiona na zwiększenie pozostałych całkowitych dochodów.
Jeżeli wystąpią przesłanki wskazujące na utratę wartości (w szczególności utrzymujący się znaczący lub

przedłużający się spadek wartości godziwej
instrumentu kapitałowego poniżej poziomu kosztu)
łączne dotychczasowe straty ujęte w pozostałych
całkowitych dochodach przenosi się do wyniku
finansowego. Odwrócenia odpisu dokonuje się przez
pozostałe całkowite dochody.

	2017	2016
Akcje w spółkach notowanych na giełdzie (GPW w Warszawie oraz na TSX Venture Exchange)	558	521
Pozostałe	55	55
Długoterminowe aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej	613	576

Długoterminowe aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej 613 576

Wycena akcji notowanych zaliczana jest do poziomu I hierarchii wartości godziwej (tj. wycena według kursów tych akcji z aktywnego rynku z dnia wyceny).

Z tytułu inwestycji w spółki notowane w obrocie publicznym Spółka narażona jest na ryzyko cenowe. Zgodnie z przyjętymi zasadami wynikającymi z wymagań standardu MSSF 9 od dnia 1 stycznia 2018 r., Spółka zaklasyfikuje wszystkie posiadane na dzień 1 stycznia 2018 r. instrumenty kapitałowe jako aktywa wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody i zgodnie z MSSF 9 zmiany wartości godziwej (w tym utrata wartości) będą rozpoznawane w pozostałych całkowitych dochodach. W związku z powyższym Spółka nie będzie narażona na ryzyko zmiany wyniku finansowego spowodowane zmianą kursu notowań akcji tych spółek. Szczegółowe informacje znajdują się w Nocie 1.4.4 (a) (iii).

Poniższa tabela przedstawia analizę wrażliwości akcji spółek notowanych w obrocie publicznym na zmiany cen (stan na 31 grudnia danego roku).

	2017	Zmiana procentowa ceny akcji		2016	Zmiana procentowa ceny akcji
		36%	-10%		11%	-16%
	Wartość bilansowa	Pozostałe całkowite dochody	Wynik finansowy	Wartość bilansowa	Pozostałe całkowite dochody	Wynik finansowy
Akcje notowane w obrocie publicznym	558	201	(56)	521	57	(83)

Analiza wrażliwości dla istotnych rodzajów ryzyka rynkowego, na które Spółka jest narażona, prezentuje szacunkowy wpływ jaki miałyby potencjalnie możliwe zmiany poszczególnych czynników ryzyka (na koniec okresu sprawozdawczego) na wynik finansowy oraz pozostałe całkowite dochody.

Potencjalne odchylenia kursów akcji na dzień kończący okres sprawozdawczy ustalono na poziomie maksymalnych odchyleń w danym roku.

Nota 7.4 Pozostałe długoterminowe aktywa finansowe

Zasady rachunkowości	Znaczące szacunki
W pozycji pozostałe długoterminowe aktywa finansowe wykazuje się aktywa finansowe przeznaczone na pokrycie kosztów likwidacji kopalń i rekultywację składowisk odpadów (polityka rachunkowości w zakresie obowiązku likwidacji kopalń i składowisk przedstawiona w Nocie 9.4) oraz inne aktywa finansowe nie zaklasyfikowane do pozostałych pozycji.	Analiza wrażliwości na ryzyko zmian stóp procentowych środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych Funduszu Likwidacji Zakładu Górniczego oraz Funduszu Rekultywacji Składowisk Odpadów zaprezentowana została w Nocie 7.5.1.4.
Aktywa zaliczone zgodnie z MSR 39 do kategorii "pożyczki i należności", ujmuje się początkowo w wartości godziwej oraz wycenia na dzień kończący okres sprawozdawczy według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej, z uwzględnieniem utraty wartości.

	2017	2016
Środki pieniężne Funduszu Likwidacji Zakładów Górniczych i Funduszu Rekultywacji Składowisk Odpadów na wyodrębnionych rachunkach bankowych	286	259
Pozostałe należności finansowe	51	61
Razem	337	320

Szczegóły dotyczące aktualizacji rezerwy na koszty likwidacji kopalń i innych obiektów technologicznych opisane zostały w Nocie 9.4.

Nota 7.5 Zarządzanie ryzykiem finansowym

Główne ryzyka finansowe, na które Spółka jest narażona w ramach prowadzonej działalności to:

• ryzyka rynkowe:
• o ryzyko zmian cen metali,
• o ryzyko zmian kursów walutowych,
• o ryzyko zmian stóp procentowych,
• o ryzyko cenowe związane z inwestycjami w akcje spółek notowanych w obrocie publicznym (Nota 7.3),
• ryzyko kredytowe,
• ryzyko płynności (proces zarządzania płynnością finansową opisany jest w Nocie 8).

W oparciu o przyjętą w Spółce Politykę Zarządzania Ryzykiem Rynkowym, Politykę Zarządzania Płynnością Finansową oraz Politykę Zarządzania Ryzykiem Kredytowym, Zarząd Spółki w sposób świadomy i odpowiedzialny zarządza zidentyfikowanymi rodzajami ryzyka finansowego. Zrozumienie zagrożeń mających swoje źródło w ekspozycji Spółki na ryzyka, odpowiednia struktura organizacyjna i procedury pozwalają na skuteczną realizację zadań. Spółka na bieżąco identyfikuje i dokonuje pomiarów ryzyka finansowego, a także podejmuje działania mające na celu minimalizację ich wpływu na sytuację finansową.

Proces zarządzania ryzykiem finansowym w Spółce wspomagany jest przez pracę Komitetu Ryzyka Rynkowego, Komitetu Płynności Finansowej oraz Komitetu Ryzyka Kredytowego.

Nota 7.5.1 Ryzyko rynkowe

Poprzez ryzyko rynkowe, na które narażona jest Spółka, rozumie się możliwość wystąpienia negatywnego wpływu na wyniki Spółki wynikającego ze zmiany cen rynkowych towarów, kursów walutowych i stóp procentowych, a także cen akcji spółek notowanych w obrocie publicznym.

Nota 7.5.1.1 Zasady i techniki zarządzania ryzykiem rynkowym

Spółka aktywnie zarządza ryzykiem rynkowym, na które jest narażona. Zgodnie z przyjętą polityką, celami procesu zarządzania ryzykiem rynkowym są:

• ograniczenie zmienności wyniku finansowego,
• zwiększenie prawdopodobieństwa realizacji założeń budżetowych,
• zmniejszenie prawdopodobieństwa utraty płynności finansowej,
• utrzymanie Spółki w dobrej kondycji finansowej,
• wspieranie procesu podejmowania decyzji strategicznych w obszarze działalności inwestycyjnej, z uwzględnieniem źródeł finansowania inwestycji.

Wszystkie cele zarządzania ryzykiem rynkowym należy rozpatrywać łącznie, a ich realizacja jest zależna przede wszystkim od sytuacji wewnętrznej Spółki oraz warunków rynkowych. Działania i decyzje w zakresie zarządzania ryzykiem rynkowym w Spółce powinny być rozpatrywane w kontekście globalnej ekspozycji na ryzyko rynkowe w całej Grupie Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A.

Główną techniką zarządzania ryzykiem rynkowym są strategie zabezpieczające wykorzystujące instrumenty pochodne. Wykorzystuje się również hedging naturalny.

Biorąc pod uwagę potencjalną skalę wpływu na wyniki Spółki, czynniki ryzyka rynkowego zostały podzielone na grupy:

	Grupa	Ryzyko rynkowe	Podejście do zarządzania ryzykiem
Nota 7.2		Cena miedzi	W odniesieniu do tej grupy stosuje się podejście strategiczne polegające na systematycznym
Nota 7.2	Grupa I – o największym udziale	Cena srebra	budowaniu pozycji zabezpieczającej, obejmującej produkcję oraz przychody ze sprzedaży na kolejne
Nota 7.2	w całkowitej ekspozycji Spółki na ryzyko rynkowe	Kurs USD/PLN	okresy, przy uwzględnieniu cykliczności poszczególnych rynków w dłuższym terminie. Pozycja zabezpieczająca może być restrukturyzowana przed jej wygaśnięciem.
Nota 7.2		Ceny pozostałych metali i towarów	Ta grupa to ryzyka mniej kluczowe z punktu widzenia Grupy Kapitałowej, choć czasem istotne z punktu
Nota 7.2	Grupa II – pozostała ekspozycja na ryzyko	Pozostałe kursy walutowe	widzenia poszczególnych jednostek, dlatego
Nota 7.2	rynkowe	Stopy procentowe	zarządzana jest w sposób taktyczny, nie mający charakteru systematycznego, często wykorzystując ponadprzeciętnie sprzyjające warunki rynkowe.

Spółka zarządza ryzykiem rynkowym stosując odrębne podejścia dla poszczególnych, zidentyfikowanych grup ekspozycji. Przy wyborze wdrażanych strategii zabezpieczających lub restrukturyzacji pozycji zabezpieczającej Spółka uwzględnia następujące czynniki: aktualne i prognozowane warunki rynkowe, sytuację wewnętrzną Spółki oraz efektywny poziom i koszt zabezpieczenia oraz wpływ podatku od niektórych kopalin.

Spółka stosuje zintegrowane podejście do zarządzania ryzykiem rynkowym, na które jest narażona. Oznacza to podejście do ryzyka rynkowego całościowo, a nie do jego poszczególnych elementów osobno. Przykład stanowią transakcje zabezpieczające na rynku walutowym, które są ściśle związane z kontraktami zawieranymi na rynku metali. Zabezpieczanie cen sprzedaży metali determinuje prawdopodobieństwo uzyskania określonych przychodów ze sprzedaży w USD, które to stanowią pozycję zabezpieczaną dla strategii na rynku walutowym.

Spółka stosuje tylko te instrumenty pochodne, które jest w stanie wycenić wewnętrznie z zastosowaniem standardowych modeli wyceny dla danego instrumentu, jak również może zbyć je bez znacznej utraty wartości u kontrahenta innego niż ten, z którym pierwotnie zawarła transakcję. Do wyceny rynkowej danych instrumentów Spółka wykorzystuje informacje uzyskane z wiodących serwisów informacyjnych, banków oraz firm brokerskich.

Polityka wewnętrzna Spółki regulująca zasady zarządzania ryzykiem rynkowym dopuszcza stosowanie następujących rodzajów instrumentów:

• kontrakty swap,
• kontrakty forward, futures,
• kontrakty opcyjne,
• struktury złożone z wyżej wymienionych instrumentów.

Wykorzystywane instrumenty mogą mieć zatem zarówno charakter standaryzowany (instrumenty będące w obrocie giełdowym), jak również charakter niestandaryzowany (instrumenty będące w obrocie na rynku pozagiełdowym tzw. over the counter). Stosowane są przede wszystkim instrumenty zabezpieczające przepływy pieniężne spełniające wymogi skuteczności w rozumieniu rachunkowości zabezpieczeń. Skuteczność zabezpieczających instrumentów finansowych stosowanych przez Spółkę w okresie sprawozdawczym jest na bieżąco monitorowana i podlega ciągłej ocenie (szczegóły w Nocie 7.2 Pochodne instrumenty finansowe – zasady rachunkowości).

Spółka kwantyfikuje wielkość ryzyka rynkowego, na jakie jest narażona i stara się wyrazić je spójną i łączną miarą. Sporządzane symulacje (m.in. analizy scenariuszowe, analizy stress-testingu i backtestingu) oraz kalkulowane miary ryzyka stanowią wsparcie w procesie zarządzania ryzykiem rynkowym. Wykorzystywane miary ryzyka oparte są głównie na modelowaniu matematyczno-statystycznym bazującym na historycznych i bieżących danych rynkowych dotyczących czynników ryzyka oraz uwzględniają aktualną ekspozycję Spółki na ryzyko rynkowe.

Jedną z miar ryzyka wykorzystywanych jako narzędzie pomocnicze w podejmowaniu decyzji w procesie zarządzania ryzykiem rynkowym jest miara EaR - Earnings at Risk (zysk netto narażony na ryzyko). Miara ta dla zadanego prawdopodobieństwa wskazuje dolną progową wartość zysku netto (np. z 95% prawdopodobieństwem zysk netto w danym roku nie będzie niższy niż…). Metodologia EaR umożliwia kalkulację zysku netto z uwzględnieniem wpływu zmian rynkowych cen miedzi, srebra oraz kursu walutowego w kontekście planów budżetowych.

W związku z ryzykiem ograniczenia produkcji (na przykład spowodowanym działaniem "siły wyższej") lub niezrealizowania zakładanej wielkości przychodów walutowych, jak i zakupami metali zawartych we wsadach obcych, Spółka ustala limity zaangażowania w instrumenty pochodne:

• w wysokości do 85% wielkości planowanych miesięcznych wolumenów sprzedaży miedzi, srebra i złota z wsadów własnych. Przy czym w przypadku miedzi i srebra do 50% w odniesieniu do instrumentów stanowiących obowiązki Spółki (finansujące strategie zabezpieczające) i do 85% w odniesieniu do instrumentów stanowiących prawa Spółki.
• w wysokości do 85% wielkości planowanych miesięcznych przychodów ze sprzedaży produktów z wsadów własnych w USD lub wielkości zakontraktowanych miesięcznych przepływów walutowych netto w przypadku innych walut. Dla celów obliczania limitu wydatki z tytułu obsługi zadłużenia w USD pomniejszają nominał ekspozycji do zabezpieczenia.

Limity odnoszą się zarówno do transakcji zabezpieczających, jak i do instrumentów finansujących takie transakcje.

Maksymalny horyzont czasowy, w obrębie którego Spółka podejmuje decyzje w zakresie ograniczania ryzyka rynkowego, jest zgodny z procesem planowania techniczno-ekonomicznego i wynosi 5 lat, natomiast w przypadku ryzyka stopy procentowej obejmuje okres długoterminowych zobowiązań finansowych Spółki.

Odnośnie ryzyka zmian stóp procentowych Spółka ustaliła limit zaangażowania w instrumenty pochodne do 100% wartości nominalnej zadłużenia w każdym okresie odsetkowym, wynikającego z podpisanych umów.

Nota 7.5.1.2 Ryzyko zmian cen metali

Spółka narażona jest na ryzyko zmian cen sprzedawanych metali: miedzi, srebra, złota i ołowiu. Zawarte w kontraktach fizycznej sprzedaży formuły ustalania cen oparte są głównie na średnich miesięcznych notowaniach z Londyńskiej Giełdy Metali w przypadku miedzi i ołowiu oraz z Londyńskiego Rynku Kruszców w odniesieniu do srebra i złota. W ramach polityki handlowej, Spółka ustala bazę cenową dla kontraktów fizycznych jako średnią cen z odpowiedniego miesiąca w przyszłości.

Trwałe i bezpośrednie powiązanie strumienia wpływów ze sprzedaży z cenami metali, przy jednoczesnym braku analogicznej relacji po stronie wydatków, prowadzi do powstania ekspozycji strategicznej. Z kolei ekspozycja operacyjna wynika z możliwych niedopasowań warunków cenowych kontraktów fizycznych względem profilu funkcjonującego w Spółce, w szczególności w zakresie referencyjnych cen i okresów kwotowania.

Na rynku metali Spółka posiada tzw. pozycję długą, to znaczy nadwyżkę sprzedaży nad zakupami. Analizując ekspozycję Spółki na ryzyko rynkowe, należy pomniejszyć wolumen sprzedaży metali o ilość zakupionych metali we wsadach obcych.

W tabeli poniżej zaprezentowano ekspozycję strategiczną Spółki na ryzyko zmian cen miedzi i srebra (stan na 31 grudnia danego roku).

		2017	2016
	Netto	Sprzedaż	Zakup	Netto	Sprzedaż	Zakup
Miedź [t]	359 434	506 287	146 853	393 863	559 813	165 950
Srebro [t]	1 151	1 185	34	1 240	1 279	39

Nominał strategii zabezpieczających cenę miedzi rozliczonych w 2017 r. stanowił około 23% (w 2016 r. 10%) zrealizowanej przez Spółkę całkowitej sprzedaży tego metalu (stanowiło to około 32% sprzedaży netto w 2017 r. i 14% w 2016 r.). Natomiast nominał strategii zabezpieczających cenę srebra rozliczonych w 2017 r. stanowił około 7% zrealizowanej przez Spółkę sprzedaży tego metalu w tym okresie (w 2016 r. około 3%).

W ramach zarządzania ryzykiem w 2017 r. Spółka wdrożyła transakcje zabezpieczające na rynku miedzi o łącznym nominale 126 tys. ton i okresie zabezpieczenia od kwietnia 2017 r. do grudnia 2019 r. (w tym: 84 tys. ton dotyczyło okresu od stycznia 2018 r. do grudnia 2019 r.). W ramach zabezpieczenia nabyto opcje sprzedaży (opcje azjatyckie) oraz zawarto struktury opcyjne mewa (opcje azjatyckie). W 2017 r. Spółka nie wdrożyła transakcji w instrumentach pochodnych na rynku srebra.

W efekcie według stanu na 31 grudnia 2017 r. Spółka posiadała otwarte pozycje w instrumentach pochodnych na rynku miedzi dla 126 tys. ton i nie posiadała otwartej pozycji na terminowym rynku srebra.

Poniższa tabela prezentuje skrócone zestawienie otwartych transakcji w instrumentach pochodnych posiadanych przez Spółkę na rynku miedzi na 31 grudnia 2017 r. (zabezpieczony nominał w prezentowanych okresach jest rozłożony równomiernie w podziale miesięcznym).

								w mln PLN, chyba że wskazano inaczej
	Instrument Nominał			Cena wykonania opcji		Średnioważony	Efektywna	Ograniczenie	Ograniczenie
			Sprzedaż	Zakup	Sprzedaż	poziom premii	cena	zabezpieczenia	partycypacji
			opcji	opcji	opcji		zabezpieczenia
			sprzedaży	sprzedaży	kupna
		[tony]	[USD/t]	[USD/t]	[USD/t]	[USD/t]	[USD/t]	[USD/t]	[USD/t]
	Mewa	21 000	4 200	5 400	7 200	-230	5 170	4 200	7 200
I półrocze	Opcja sprzedaży	9 000		5 800		-250	5 550
	Opcja sprzedaży	12 000		5 700		-235	5 465
	Mewa	21 000	4 200	5 400	7 200	-230	5 170	4 200	7 200
II półrocze	Mewa	21 000	4 700	6 200	8 000	-226	5 974	4 700	8 000
	SUMA 2018 r.	84 000
I pół.	Mewa	21 000	4 700	6 200	8 000	-226	5 974	4 700	8 000
II pół.	Mewa	21 000	4 700	6 200	8 000	-226	5 974	4 700	8 000
	SUMA 2019 r.	42 000

Poniższa tabela prezentuje analizę wrażliwości Spółki na ryzyko zmian cen miedzi na 31 grudnia 2017 r.

	Wartość	Wartość	Zmiana ceny miedzi [USD/t]
	narażona na ryzyko	bilansowa 31.12.2017	9 064 (+26%)		5 380 (-25%)
Aktywa i zobowiązania finansowe	[mln PLN]	[mln PLN]	wynik finansowy	pozostałe całkowite dochody	wynik finansowy	pozostałe całkowite dochody
Pochodne instrumenty finansowe –miedź	(96)	(96)	29	(523)	131	190

Poniższa tabela prezentuje analizę wrażliwości Spółki na ryzyko zmian cen miedzi na 31 grudnia 2016 r.

	Wartość	Wartość		Zmiana ceny miedzi [USD/t]
	narażona na ryzyko	bilansowa 31.12.2016	7 046 (+28%)		4 105 (-26%)
Aktywa i zobowiązania finansowe	[mln PLN]	[mln PLN]	wynik finansowy	pozostałe całkowite dochody	wynik finansowy	pozostałe całkowite dochody
Pochodne instrumenty finansowe –miedź	83	83	(222)	-	(178)	519

Do wyznaczenia zakresu potencjalnych zmian cen metali dla celów analizy wrażliwości towarowych czynników ryzyka (miedź) wykorzystano powracający do średniej model Schwartza (geometryczny proces Ornsteina-Uhlenbecka).

Nota 7.5.1.3 Ryzyko zmian kursów walutowych

W odniesieniu do ryzyka zmian kursów walutowych identyfikowane są następujące rodzaje ekspozycji:

• ekspozycja transakcyjna dotycząca zmienności wartości przepływów pieniężnych w walucie bazowej,
• ekspozycja dotycząca zmienności wartości wybranych pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej w walucie bazowej (funkcjonalnej).

Źródłem ekspozycji transakcyjnej na ryzyko walutowe są kontrakty skutkujące przepływami pieniężnymi, których wartość w walucie bazowej (funkcjonalnej) jest uzależniona od przyszłych poziomów kursów walut obcych względem waluty bazowej (dla KGHM Polska Miedź S.A. jest to polski złoty). Przepływy pieniężne narażone na ryzyko walutowe mogą posiadać następujące charakterystyki:

• denominowanie w walutach obcych przepływy realizowane są w walutach obcych innych niż waluta funkcjonalna,
• indeksowanie do kursu walut obcych przepływy mogą być realizowane w walucie bazowej, lecz cena (np. metalu) jest ustalana w innej walucie obcej.

Kluczowym źródłem ekspozycji transakcyjnej na ryzyko walutowe w działalności biznesowej Spółki są wpływy z tytułu sprzedaży produktów (w części dotyczącej cen metali, premii przerobowej i producenckiej).

Źródłem ekspozycji Spółki na ryzyko walutowe są również pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej w walutach obcych, które na gruncie obowiązujących zasad rachunkowości, podlegają przeliczeniu na bazie bieżącego kursu waluty obcej względem waluty bazowej (funkcjonalnej) w związku z rozliczeniem lub okresową wyceną. Zmiany wartości bilansowych takich pozycji pomiędzy momentami wyceny wpływają na zmienność zysku/straty netto lub pozostałych całkowitych dochodów.

Ekspozycja na ryzyko walutowe pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej dotyczy w szczególności:

• należności i zobowiązań handlowych z tytułu sprzedaży i zakupów denominowanych w walutach obcych,
• należności finansowych z tytułu pożyczek udzielonych w walutach obcych,
• zobowiązań finansowych z tytułu zadłużenia w walutach obcych,
• środków pieniężnych w walutach obcych,
• instrumentów pochodnych.

W przypadku rynku walutowego, nominał rozliczonych transakcji zabezpieczających przychody ze sprzedaży metali stanowił około 26% (w 2016 r. 40%) całkowitych przychodów ze sprzedaży miedzi i srebra zrealizowanych przez Spółkę w 2017 r.

W 2017 r. w ramach restrukturyzacji otwartej pozycji zabezpieczającej przed zmianą kursu USD/PLN Spółka wdrożyła transakcje na rynku walutowym. Odkupione zostały wystawione opcje kupna na okres od maja do grudnia 2017 r. o łącznym nominale 360 mln USD (zawarte w 2014 r. ramach nabywanych struktur opcyjnych typu korytarz). Odkupienie opcji kupna sfinansowane zostało sprzedażą opcji sprzedaży z kursami wykonania około USD/PLN 3,24 na okres od stycznia 2018 r. do czerwca 2019 r., tj. na okres dla którego Spółka posiadała otwarte strategie korytarz dla łącznego nominału 780 mln USD. Tym samym, strategie opcyjne korytarz zabezpieczające przychody ze sprzedaży w okresie od stycznia 2018 r. do czerwca 2019 r. zostały przekształcone w strategie typu mewa.

Według stanu na 31 grudnia 2017 r. Spółka posiadała otwartą pozycję zabezpieczającą w instrumentach pochodnych dla 780 mln USD planowanych przychodów ze sprzedaży metali.

Poniższa tabela prezentuje skrócone zestawienie otwartych transakcji w instrumentach pochodnych na rynku walutowym na 31 grudnia 2017 r. (zabezpieczony wolumen w prezentowanych okresach jest rozłożony równomiernie w podziale miesięcznym).

		Nominał		Kurs wykonania opcji		Średnioważony	Efektywny	Ograniczenie	Ograniczenie
			Sprzedaż	Zakup	Sprzedaż	poziom premii	kurs	zabezpieczenia	partycypacji
	Instrument		opcji	opcji	opcji		zabezpieczenia
		[mln USD]	sprzedaży [USD/PLN]	sprzedaży [USD/PLN]	kupna [USD/PLN]	[PLN za 1 USD]	[USD/PLN]	[USD/PLN]	[USD/PLN]
	Mewa	120	3,24	3,75	4,50	-0,03	3,72	3,24	4,50
I półrocze	Mewa	180	3,24	3,80	4,84	0,01	3,81	3,24	4,84
	Mewa	120	3,24	3,75	4,50	-0,02	3,73	3,24	4,50
II półrocze	Mewa	180	3,24	3,80	4,84	0,01	3,81	3,24	4,84
	SUMA 2018 r.	600
I pół.	Mewa	180	3,24	3,80	4,84	0,02	3,82	3,24	4,84
	SUMA I-VI 2019 r.	180

W ramach zarządzania ryzykiem walutowym, którego źródłem mogą być kredyty, Spółka stosuje hedging naturalny polegający na zaciąganiu kredytów w walucie, w której osiąga przychody. Wartość kredytów i pożyczki inwestycyjnej na 31 grudnia 2017 r. zaciągniętych w walucie USD, po przeliczeniu na PLN wyniosła 6 935 mln PLN (na 31 grudnia 2016 r. 7 932 mln PLN).

31 marca 2017 r. Spółka zakończyła powiązanie zabezpieczające pierwszej transzy pożyczki z Europejskiego Banku Inwestycyjnego (300 mln USD) wyznaczonej w 2014 r. jako zabezpieczenie przychodów ze sprzedaży przed ryzykiem zmian kursu walutowego USD/PLN w okresie od października 2017 r. do października 2026 r. Zgodnie z MSR 39 skumulowane straty (144,8 mln PLN na dzień 31 grudnia 2017 r.) związane z instrumentem zabezpieczającym (odniesione bezpośrednio na pozostałe całkowite dochody przez okres, w którym zabezpieczenie było efektywne) pozostają w odrębnej pozycji w pozostałych całkowitych dochodach aż do momentu zajścia planowanych transakcji, tj. do czasu spłaty rat kapitałowych pożyczki.

Poniższa tabela prezentuje strukturę walutową instrumentów finansowych narażonych na ryzyko walutowe (zmiany kursów USD/PLN , EUR/PLN oraz GBP/PLN). Analiza dla pozostałych walut nie jest prezentowana ze względu na małą istotność.

		Wartość narażona na ryzyko			Wartość narażona na ryzyko
		na 31 grudnia 2017			na 31 grudnia 2016
Instrumenty finansowe	razem mln PLN	mln USD	mln EUR	mln GBP	razem mln PLN	mln USD	mln EUR mln GBP
Należności od odbiorców	798	198	18	7	535	105	18	3
Środki pieniężne i ekwiwalenty	193	36	13	3	359	68	16	1
Pożyczki udzielone	4 941	1 419	-	-	7 283	1 743	-	-
Należności z tytułu cash pool	124	36	-	-	157	28	9	-
Pozostałe aktywa finansowe	125	33	-	2	87	21	-	-
Pochodne instrumenty finansowe*	146	(24)	-	-	(29)	35	-	-
Zobowiązania wobec dostawców	(409)	(86)	(26)	-	(286)	(46)	(21)	-
Zobowiązania z tytułu zadłużenia	(7 008)	(1 992)	(17)	-	(7 924)	(1 896)	-	-
Pozostałe zobowiązania finansowe	(14)	-	(3)	-	(5)	(1)	-	-

*W pozycji pochodne instrumenty finansowe w kolumnie "mln USD" zaprezentowane są transakcje na rynku metali oraz stóp procentowych, które są wyceniane w USD i przeliczane na PLN po kursie z dnia kończącego okres sprawozdawczy, natomiast kolumna "razem mln PLN" uwzględnia również wartość godziwą instrumentów pochodnych na rynku walutowym wycenianych wyłącznie w PLN.

Poniższa tabela prezentuje analizę wrażliwości Spółki na ryzyko walutowe na 31 grudnia 2017 r.

			Zmiana kursu USD/PLN			Zmiana kursu EUR/PLN		Zmiana kursu GBP/PLN
	Wartość	Wartość		4,00		2,99	4,58	3,87	5,39	4,15
	narażona	bilansowa		+15%		-14%	+10%	-7%	+15%	-12%
Aktywa i zobowiązania finansowe	na ryzyko	31.12.2017	wynik	pozostałe	wynik	pozostałe	wynik	wynik	wynik	wynik
	[mln PLN]	[mln PLN]	finansowy	całkowite dochody	finansowy	całkowite dochody	finansowy	finansowy	finansowy	finansowy
Należności od odbiorców	798	1 034	83	-	(79)	-	6	(4)	4	(3)
Środki pieniężne i ekwiwalenty	193	234	15	-	(14)	-	4	(3)	2	(1)
Pożyczki udzielone	4 941	4 981	593	-	(562)	-	-	-	-	-
Należności z tytułu cash pool	124	124	15	-	(14)	-	-	-	-	-
Pozostałe aktywa finansowe	125	492	14	-	(13)	-	-	-	1	(1)
Pochodne instrumenty finansowe	146	146	26	(238)	(1)	181	-	-	-	-
Zobowiązania wobec dostawców	(409)	(1 882)	(36)	-	34	-	(9)	6	-	-
Zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek	(7 008)	(7 008)	(833)	-	789	-	(6)	4	-	-
Pozostałe zobowiązania finansowe	(14)	(299)	-	-	-	-	(1)	1	-	-
	Wpływ na wynik finansowy		(123)		140		(6)	4	6	(5)
	Wpływ na pozostałe całkowite dochody			(238)		181

Poniższa tabela prezentuje analizę wrażliwości Spółki na ryzyko walutowe na 31 grudnia 2016 r.

			Zmiana kursu USD/PLN					Zmiana kursu EUR/PLN		Zmiana kursu GBP/PLN
	Wartość	Wartość	4,89			3,54	4,92	4,04	5,88	4,47
	narażona	bilansowa	+17%			-15%	+11%	-9%	+14%	-13%
Aktywa i zobowiązania finansowe	na ryzyko	31.12.2016	wynik	pozostałe	wynik	pozostałe	wynik	wynik	wynik	wynik
	[mln PLN]	[mln PLN]	finansowy	całkowite dochody	finansowy	całkowite dochody	finansowy	finansowy	finansowy	finansowy
Należności od odbiorców	535	676	60	-	(55)	-	7	(6)	2	(2)
Środki pieniężne i ekwiwalenty	359	482	39	-	(36)	-	6	(5)	1	(1)
Pożyczki udzielone	7 283	7 330	999	-	(908)	-	-	-	-	-
Należności z tytułu cash pool	157	157	16	-	(15)	-	3	(3)	-	-
Pozostałe aktywa finansowe	87	431	12	-	(11)	-	-	-	-	-
Pochodne instrumenty finansowe	(29)	(29)	(109)	(744)	238	293	-	-	-	-
Zobowiązania wobec dostawców	(286)	(1 542)	(27)	-	(24)	-	(8)	6	-	-
Zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek	(7 924)	(7 932)	(915)	(172)	832	156	-	-	-	-
Pozostałe zobowiązania finansowe	(5)	(131)	(1)	-	1	-	-	-	-	-
	Wpływ na wynik finansowy		74		22		8	(8)	3	(3)
	Wpływ na pozostałe całkowite dochody			(916)		449

Do wyznaczenia zakresu potencjalnych zmian kursów USD/PLN, EUR/PLN oraz GBP/PLN dla celów analizy wrażliwości wykorzystano model Blacka-Scholesa (geometryczny ruch Browna).

Nota 7.5.1.4 Ryzyko zmian stóp procentowych

Na ryzyko stóp procentowych Spółka w 2017 r. narażona była w związku z udzielonymi pożyczkami, lokowaniem wolnych środków pieniężnych, uczestnictwem w usłudze cash pool oraz korzystaniem z zewnętrznych źródeł finansowania.

Pozycje oprocentowane według stopy zmiennej narażają Spółkę na ryzyko zmiany przepływów pieniężnych z danej pozycji w wyniku zmiany stóp procentowych (tj. wpływają na wysokość kosztów lub przychodów odsetkowych ujmowanych w wyniku finansowym). Pozycje oprocentowane według stopy stałej narażają Spółkę na ryzyko zmiany wartości godziwej danej pozycji, ale ze względu na fakt, iż pozycje te wyceniane są według zamortyzowanego kosztu, to zmiana wartości godziwej nie wpływa na ich wycenę oraz na wynik finansowy.

Poniżej przedstawiono główne pozycje, które narażone są na ryzyko stóp procentowych (stan na 31 grudnia danego roku).

			2017			2016
		Ryzyko przepływów pieniężnych	Ryzyko wartości godziwej	Razem	Ryzyko przepływów pieniężnych	Ryzyko wartości godziwej	Razem
	Środki pieniężne	547	-	547*	772	-	772*
Nota 6.2	Pożyczki udzielone	29	4 952	4 981	47	7 283	7 330
Nota 7.1	Zobowiązania z tytułu zadłużenia	(5 228)**	(1 940)	(7 168)	(6 253)**	(1 679)	(7 932)
	Należności cash pool	124***		124	120***	-	120

*Wykazane z uwzględnieniem środków pieniężnych zgromadzonych w funduszach celowych: Funduszu Likwidacji Zakładu Górniczego, Funduszu Rekultywacji Składowisk Odpadów oraz Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych

**Wykazane z uwzględnieniem zapłaconej prowizji przygotowawczej pomniejszającej zobowiązania finansowe z tytułu otrzymanych kredytów.

***Wykazane w wartości netto (należności z tytułu uczestnictwa w usłudze cash pool pomniejszone o zobowiązania).

W ramach hedgingu naturalnego przed ryzykiem zmiany stopy procentowej trzecia transza pożyczki z Europejskiego Banku Inwestycyjnego została zaciągnięta w oparciu o stałą stopę procentową.

W 2017 r. Spółka nie zawarła żadnych nowych transakcji w instrumentach pochodnych zabezpieczających przed wzrostem stopy procentowej (LIBOR USD).

Poniższa tabela prezentuje skrócone zestawienie otwartych transakcji w instrumentach pochodnych na rynku stopy procentowej na 31 grudnia 2017 r. (zapadalność opcji przypada na koniec kolejnych kwartałów).

Instrument	Nominał	Poziom wykonania opcji	Średnioważony poziom premii		Efektywny poziom zabezpieczenia
	[mln USD]	[LIBOR 3M]	[USD za 1 mln USD zabezpieczony]	[%]	[LIBOR 3M]
Zakup opcji CAP KWARTALNIE W 2018 r.	900	2,50%	734	0,29%	2,79%
Zakup opcji CAP KWARTALNIE W 2019 r.	1 000	2,50%	381	0,15%	2,65%
Zakup opcji CAP KWARTALNIE W 2020 r.	1 000	2,50%	381	0,15%	2,65%

Poniższa tabela prezentuje analizę wrażliwości Spółki na ryzyko zmiany stóp procentowych w odniesieniu do pozycji oprocentowanych według stopy zmiennej.

	2017		2016
	2,0%	-0,5%	2,0%	-0,5%
Środki pieniężne	11	(3)	15	(4)
Zobowiązanie z tytułu zadłużenia	(105)	26	(125)	31
Pochodne instrumenty finansowe – stopa procentowa	150	(8)	172	(16)
Cash pool	2	(1)	2	(1)
Razem wpływ na wynik finansowy	58	14	64	10

Nota 7.5.2 Ryzyko kredytowe

Ryzyko kredytowe rozumiane jest jako możliwość niewywiązania się dłużników Spółki ze zobowiązań i jest związane z trzema głównymi obszarami:

• wiarygodnością kredytową klientów, z którymi zawiera się transakcje fizycznej sprzedaży produktów,
• wiarygodnością kredytową instytucji finansowych (banków/brokerów), z którymi zawiera się transakcje zabezpieczające lub które pośredniczą w ich zawieraniu, a także tych w których lokowane są wolne środki pieniężne,
• kondycją finansową spółek zależnych pożyczkobiorców.

W ujęciu szczegółowym źródła ekspozycji Spółki na ryzyko kredytowe stanowią:

• środki pieniężne i lokaty bankowe,
• instrumenty pochodne,
• należności od odbiorców,
• udzielone pożyczki (Nota 6.2),
• udzielone gwarancje i poręczenia (Nota 8.6),
• pozostałe aktywa finansowe.

Nota 7.5.2.1 Ryzyko kredytowe związane ze środkami pieniężnymi i lokatami bankowymi

Spółka alokuje okresowo wolne środki pieniężne zgodnie z wymogami zachowania płynności finansowej i ograniczonego ryzyka oraz w celu ochrony kapitału i maksymalizacji przychodów odsetkowych.

Według stanu na 31 grudnia 2017 r. łączna kwota środków pieniężnych w ramach wolnych środków oraz środków o ograniczonej możliwości dysponowania w wysokości 233 mln PLN utrzymywana była na rachunkach bankowych oraz lokatach krótkoterminowych.

Szczegółową strukturę środków pieniężnych i ekwiwalentów prezentuje nota 8.5 .

Wszystkie podmioty, którym Spółka powierza środki pieniężne, działają w sektorze finansowym. Są to wyłącznie banki zarejestrowane w Polsce bądź działające w Polsce w formie oddziałów banków zagranicznych, należące do europejskich i amerykańskich instytucji finansowych posiadających rating na poziomie najwyższym, średniowysokim i średnim, a także dysponujące odpowiednim kapitałem własnym oraz silną i ustabilizowaną pozycją rynkową. Ryzyko kredytowe z tego tytułu jest na bieżąco monitorowane poprzez bieżącą weryfikację kondycji finansowej oraz utrzymywanie odpowiednio niskiego poziomu koncentracji w poszczególnych instytucjach finansowych.

W tabeli poniżej zaprezentowano poziom koncentracji środków pieniężnych i lokat z uwzględnieniem oceny kredytowej instytucji finansowych* (stan na 31 grudnia danego roku).

Poziom ratingu		2017	2016
	Średniowysoki od A+ do A- wg S&P i Fitch oraz od A1 do A3 wg Moody's	94%	69%
Średni	od BBB+ do BBB- wg S&P i Fitch oraz od Baa1 do Baa3 wg	6%	31%
	Moody's
	*Ważone kwotą depozytów.

Nota 7.5.2.2 Ryzyko kredytowe związane z transakcjami w instrumentach pochodnych

Wszystkie podmioty, z którymi Spółka zawiera transakcje w instrumentach pochodnych, działają w sektorze finansowym.

W tabeli poniżej zaprezentowano strukturę ratingów instytucji finansowych, z którymi Spółka posiadała transakcje w instrumentach pochodnych, stanowiące ekspozycję na ryzyko kredytowe* (stan na 31 grudnia danego roku).

Poziom ratingu	2017	2016
Średniowysoki od A+ do A- wg S&P i Fitch oraz od A1 do A3 wg Moody's	100%	100%

*Ważone dodatnią wartością godziwą otwartych i nierozliczonych instrumentów pochodnych.

Biorąc pod uwagę wartość godziwą otwartych transakcji w instrumentach pochodnych zawartych przez Spółkę oraz nierozliczonych instrumentów pochodnych, na 31 grudnia 2017 r. maksymalny udział jednego podmiotu w kwocie narażonej na ryzyko kredytowe wynikające z tych transakcji wyniósł 47%, tj. 124 mln PLN (według stanu na 31 grudnia 2016 r. 32%, tj. 47 mln PLN).

W celu ograniczenia przepływów pieniężnych i jednocześnie ograniczenia ryzyka kredytowego Spółka dokonuje rozliczeń netto (na podstawie zawartych z kontrahentami porozumień ramowych) do poziomu dodatniego salda wyceny transakcji w instrumentach pochodnych z danym kontrahentem. Ponadto ryzyko kredytowe z tego tytułu jest na bieżąco monitorowane poprzez analizę ratingów kredytowych oraz ograniczane poprzez dążenie do dywersyfikacji podmiotowej przy wdrażaniu strategii zabezpieczających.

Pomimo koncentracji ryzyka kredytowego związanego z transakcjami w instrumentach pochodnych Spółka ocenia, że ze względu na współpracę wyłącznie z renomowanymi instytucjami finansowymi, jak również bieżący monitoring ich ratingu, nie jest znacząco narażona na ryzyko kredytowe wynikające z zawartych z nimi transakcji.

Wartość godziwą otwartych instrumentów pochodnych Spółki oraz należności z tytułu nierozliczonych instrumentów pochodnych z podziałem na głównych kontrahentów prezentuje poniższa tabela (stan na 31 grudnia danego roku).

	2017			2016
	Należności	Zobowiązania		Należności	Zobowiązania
	finansowe	finansowe	Netto	finansowe	finansowe Netto
Kontrahent 1	124	-	124	47	(69)	(22)
Kontrahent 2	77	(27)	50	59	(33)	26
Kontrahent 3	37	-	37	23	(52)	(29)
Kontrahent 4	34	-	34	15	(27)	(12)
Pozostali	32	(131)	(99)	166	(157)	9
Razem	304	(158)	146	310	(338)	(28)
otwarte instrumenty pochodne	303	(158)	145	309	(338)	(29)
nierozliczone instrumenty pochodne	1	-	1	1	-	1

Nota 7.5.2.3 Ryzyko kredytowe związane z należnościami od odbiorców

Spółka od wielu lat współpracuje z dużą liczbą klientów, co wpływa na geograficzną dywersyfikację należności od odbiorców. Większość sprzedaży trafia do krajów Unii Europejskiej.

Należności od odbiorców (netto)	2017	2016
Polska	12%	27%
Unia Europejska (z wył. Polski)	28%	12%
Azja	56%	40%
Inne kraje	4%	21%

Spółka ogranicza ekspozycję na ryzyko kredytowe związane z należnościami od odbiorców poprzez ocenę i monitoring kondycji finansowej kontrahentów, ustalanie limitów kredytowych oraz stosowanie zabezpieczeń wierzytelności. Nieodłącznym elementem procesu zarządzania ryzykiem kredytowym realizowanego w Spółce jest bieżący monitoring stanu należności oraz wewnętrzny system raportowania.

Kredyt kupiecki otrzymują sprawdzeni, długoletni kontrahenci, a sprzedaż produktów nowym klientom w większości przypadków dokonywana jest na podstawie przedpłat lub instrumentów finansowania handlu przenoszących w całości ryzyko kredytowe na instytucje finansowe.

Spółka posiada następujące formy zabezpieczenia należności:

• zastawy rejestrowe, gwarancje bankowe, weksle, akty notarialne poddania się egzekucji, gwarancje korporacyjne, cesje należności, hipoteki i inkasa dokumentowe;
• zastrzeżenie przeniesienia prawa własności wyrobów na kontrahenta dopiero po dokonaniu zapłaty;
• umowę ubezpieczenia należności, którą objęte są należności od jednostek z kredytem kupieckim, od których nie otrzymano twardych zabezpieczeń lub otrzymano zabezpieczenia niepokrywające całości salda należności.

Uwzględniając posiadane wyżej wymienione formy zabezpieczeń oraz limity kredytowe przyznane przez firmę ubezpieczeniową, według stanu na 31 grudnia 2017 r. Spółka posiada zabezpieczenia dla 95% należności handlowych (według stanu na 31 grudnia 2016 r. 92%).

Całkowita wartość netto należności handlowych Spółki na 31 grudnia 2017 r. bez uwzględnienia wartości godziwej przyjętych zabezpieczeń, do wysokości których Spółka może być wystawiona na ryzyko kredytowe, wynosi 1 034 mln PLN (według stanu na 31 grudnia 2016 r. 676 mln PLN).

Koncentracja ryzyka kredytowego w Spółce związana jest z terminami płatności przyznawanymi kluczowym odbiorcom. W konsekwencji, na 31 grudnia 2017 r. saldo należności od 7 największych odbiorców Spółki, pod względem stanu należności na koniec okresu sprawozdawczego, stanowi 84% salda należności od odbiorców (na 31 grudnia 2016 r. odpowiednio 72%). Pomimo koncentracji ryzyka z tego tytułu Spółka ocenia, że ze względu na dostępne dane historyczne oraz wieloletnie doświadczenie we współpracy z klientami, jak również stosowane zabezpieczenia występuje niski stopień ryzyka kredytowego.

Nota 7.5.2.4 Ryzyko kredytowe związane z pozostałymi aktywami finansowymi

Najistotniejsze pozycje w pozostałych aktywach finansowych stanowią:

• środki pieniężne zgromadzone w funduszach celowych Funduszu Likwidacji Zakładu Górniczego i Funduszu Rekultywacji Składowisk Odpadów w kwocie 288 mln PLN (ryzyko kredytowe opisano w Nocie 7.5.2.1),
• należności netto z tytułu cash pool w kwocie 124 mln PLN. Ryzyko kredytowe z tego tytułu jest na bieżąco monitorowane poprzez bieżącą weryfikację kondycji finansowej i sytuacji majątkowej spółek będących uczestnikami cash pool.

CZĘŚĆ 8 - Zadłużenie, zarządzanie płynnością i kapitałem

Nota 8.1 Polityka zarządzania kapitałem

Zarządzanie kapitałem w Spółce ma na celu zabezpieczenie środków na rozwój oraz zapewnienie odpowiedniego poziomu płynności. W tym celu Zarząd Spółki analizuje wskaźniki skalkulowane w oparciu o skonsolidowane dane finansowe.

Zgodnie z przyjętą praktyką rynkową, Spółka monitoruje kapitał w Grupie Kapitałowej między innymi na podstawie wskaźników zaprezentowanych w poniższej tabeli, które zostały skalkulowane w oparciu o dane ze Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego Grupy Kapitałowej KGHM za 2017 r. netto/EBITDA.

Wskaźniki	Obliczanie	2017	2016
Dług netto/EBITDA	stosunek długu netto do EBITDA	1,3	1,6
Dług Netto	zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek i leasingu finansowego pomniejszone o wolne środki pieniężne oraz inwestycje krótkoterminowe o zapadalności do 1 roku	6 577	7 262
EBITDA*	zysk netto ze sprzedaży powiększony o amortyzację ujętą w wyniku finansowym oraz odpisy z tytułu utraty wartości aktywów trwałych	5 144	4 477
Kapitału Własnego	stosunek kapitału własnego pomniejszonego o wartości niematerialne do sumy aktywów	0,5	0,4
Kapitał własny	udział w aktywach Grupy po odjęciu wszystkich jej zobowiązań	17 785	15 911
Wartości niematerialne	możliwe do zidentyfikowania niepieniężne składniki aktywów, nieposiadające postaci fizycznej	1 656	2 682
Kapitał własny pomniejszony o wartości niematerialne		16 129	13 229
Aktywa ogółem	suma aktywów trwałych i obrotowych	34 122	33 442

*Skorygowana EBITDA za okres 12 miesięcy kończący się w ostatnim dniu okresu sprawozdawczego, bez uwzględnienia EBITDA wspólnego przedsięwzięcia Sierra Gorda S.C.M.

W procesie zarządzania płynnością i kapitałem Grupa zwraca także uwagę na wartość skorygowanego zysku z działalności operacyjnej stanowiącego podstawę do wyliczenia kowenantów finansowych, na którą składają się następujące pozycje:

	2017	2016
Zysk netto na sprzedaży	3 811	2 544
Przychody odsetkowe od pożyczek udzielonych wspólnym przedsięwzięciom	319	633
Pozostałe przychody i koszty operacyjne	(2 377)	( 802)
Skorygowany zysk z działalności operacyjnej*	1 753	2 375

*Wartość nie uwzględnia odpisu z tytułu utraty wartości udziałów we wspólnych przedsięwzięciach i pożyczek udzielonych wspólnym przedsięwzięciom.

W celu utrzymania płynności finansowej i zdolności kredytowej pozwalającej na pozyskanie finansowania zewnętrznego przy optymalnym poziomie kosztów, Grupa w długim okresie dąży do utrzymania wskaźnika kapitału własnego na poziomie nie niższym niż 0,5, natomiast wskaźnika dług netto/EBITDA na poziomie do 2,0.

Nota 8.2 Kapitały

Zasady rachunkowości

Kapitał akcyjny wykazywany jest w wartości nominalnej.

Kapitał z tytułu wyceny instrumentów finansowych (Nota 7.2 zasady rachunkowości) powstaje w wyniku wyceny instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne oraz wyceny aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży po pomniejszeniu o efekt podatku odroczonego.

Na zakumulowane pozostałe całkowite dochody składają się zyski i straty aktuarialne z wyceny świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia po pomniejszeniu o efekt podatku odroczonego (Część 11 zasad rachunkowości).

Zyski zatrzymane stanowią sumę zysku roku bieżącego oraz zakumulowanych zysków z lat poprzednich, które nie zostały wypłacone w formie dywidendy, ale zostały przekazane na powiększenie kapitału zapasowego lub są niepodzielone.

Nota 8.2.1 Kapitał akcyjny

Na dzień 31 grudnia 2017 r. i na dzień podpisania niniejszego sprawozdania kapitał zakładowy Spółki, zgodnie z wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego, wynosił 2 000 mln zł i dzielił się na 200 000 000 akcji serii A, w pełni opłaconych, o wartości nominalnej 10 zł każda. Wszystkie akcje są akcjami na okaziciela. Spółka nie wyemitowała akcji uprzywilejowanych. Każda akcja daje prawo do jednego głosu na walnym zgromadzeniu. Spółka nie posiada akcji własnych. Spółki zależne nie posiadają akcji KGHM Polska Miedź S.A.

W latach zakończonych 31 grudnia 2017 r. i 31 grudnia 2016 r. nie miały miejsca zmiany wysokości kapitału zakładowego zarejestrowanego i liczby akcji.

W 2017 r. nie wystąpiły zmiany własności znacznych pakietów akcji KGHM Polska Miedź S.A. W 2016 r. próg 5% w ogólnej liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki przekroczył Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny (zarządzany przez Nationale-Nederlanden Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A.).

Zgodnie z wiedzą Spółki, na dzień 31 grudnia 2017 r. i na dzień podpisania niniejszego sprawozdania struktura akcjonariatu Spółki przedstawia się następująco:

akcjonariusz	liczba akcji/liczba głosów	łączna wartość nominalna akcji (zł)	udział w kapitale zakładowym/ ogólnej liczbie głosów
Skarb Państwa	63 589 900	635 899 000	31,79%
Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny	10 104 354	101 043 540	5,05%
Pozostali akcjonariusze	126 305 746	1 263 057 460	63,16%
Razem	200 000 000	2 000 000 000	100,00%

Nota 8.2.2 Zmiany pozostałych kapitałów w ciągu okresu

	Kapitał z tytułu wyceny instrumentów finansowych			Zyski zatrzymane
	Kapitał z tytułu wyceny aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży	Kapitał z tytułu wyceny instrumentów finansowych zabezpieczających przyszłe przepływy pieniężne	Razem kapitał z tytułu wyceny instrumentów finansowych	Zakumulowane pozostałe całkowite dochody	Kapitał zapasowy tworzony zgodnie z wymogami art. 396 KSH	Kapitał zapasowy tworzony z zysku zgodnie ze statutem Spółki	Zysk/(strata) z lat ubiegłych
Stan na 1 stycznia 2016	7	( 110)	( 103)	( 342)	660	20 852	(2 788)
Dywidenda wypłacona	-	-	-	-	-	( 300)	-
Pokrycie straty z kapitału zapasowego	-	-	-	-	-	(2 788)	2 788
Łączne całkowite dochody, z tego:	41	( 134)	( 93)	99	-	-	(4 085)
Strata netto roku obrotowego	-	-	-	-	-	-	(4 085)
Pozostałe całkowite dochody	41	( 134)	( 93)	99	-	-	-
Zysk z wyceny następującej po uprzednim rozpoznaniu trwałej utraty wartości	51	-	51	-	-	-	-
Wpływ zawartych skutecznych transakcji zabezpieczających przepływy pieniężne	-	( 162)	( 162)	-	-	-	-
Kwota przeniesiona do wyniku finansowego - korekta z tytułu przeklasyfikowania instrumentów zabezpieczających	-	( 3)	( 3)	-	-	-	-
Zyski aktuarialne z tytułu wyceny świadczeń po okresie zatrudnienia	-	-	-	122	-	-	-
Podatek dochodowy odroczony	( 10)	31	21	( 23)	-	-	-
Stan na dzień 31 grudnia 2016	48	( 244)	( 196)	( 243)	660	17 764	(4 085)
Dywidenda wypłacona	-	-	-	-	-	( 200)	-
Pokrycie straty z kapitału zapasowego	-	-	-	-	-	(4 085)	4 085
Łączne całkowite dochody, z tego:	30	308	338	( 105)	-	-	1 323
Zysk netto roku obrotowego	-	-	-	-	-	-	1 323
Pozostałe całkowite dochody	30	308	338	( 105)	-	-	-
Zysk z wyceny następującej po uprzednim rozpoznaniu trwałej utraty wartości	37	-	37	-	-	-	-
Wpływ zawartych skutecznych transakcji zabezpieczających przepływy pieniężne	-	397	397	-	-	-	-
Kwota przeniesiona do wyniku finansowego - korekta z tytułu przeklasyfikowania instrumentów zabezpieczających	-	( 16)	( 16)	-	-	-	-
Straty aktuarialne z tytułu wyceny świadczeń po okresie zatrudnienia	-	-	-	( 130)	-	-	-
Podatek dochodowy odroczony	( 7)	( 73)	( 80)	25	-	-	-
Stan na dzień 31 grudnia 2017	78	64	142	( 348)	660	13 479	1 323

Na podstawie Ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks Spółek Handlowych Spółka jest zobowiązana do tworzenia obowiązkowych odpisów z zysku na kapitał zapasowy w celu pokrycia ewentualnych (przyszłych) lub istniejących strat w wysokości co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy, do czasu, gdy wartość kapitału zapasowego osiągnie poziom co najmniej 1/3 kapitału zakładowego zarejestrowanego. Tak utworzony kapitał zapasowy nie podlega podziałowi, może być wykorzystany wyłącznie na pokrycie straty wykazanej w sprawozdaniu finansowym.

Na dzień 31 grudnia 2017 r. kapitał zapasowy z tytułu obowiązkowego odpisu w Spółce wynosi 660 mln PLN, ujęty jest w zyskach zatrzymanych w pozycji kapitał zapasowy tworzony zgodnie z wymogami art. 396 KSH. Informacje dotyczące wypłaconej dywidendy ujęto w Nocie 12.2.

Nota 8.3 Polityka zarządzania płynnością

Za zarządzanie płynnością finansową w Spółce i przestrzeganie przyjętej w tym zakresie polityki odpowiada Zarząd. Podmiotem wspierającym Zarząd w tym zakresie jest Komitet Płynności Finansowej.

Zarządzanie płynnością finansową odbywa się zgodnie z przyjętą przez Zarząd Polityką Zarządzania Płynnością Finansową (Polityka). Dokument ten opisuje w sposób całościowy proces zarządzania płynnością finansową Spółki, wskazując na zgodne z najlepszymi praktykami procedury i instrumenty. Podstawowymi zasadami wynikającymi z dokumentu są:

• zapewnienie stabilnego i efektywnego finansowania działalności Spółki,
• lokowanie nadwyżek środków pieniężnych w bezpieczne instrumenty finansowe,
• limity dla poszczególnych kategorii inwestycji finansowych,
• limity koncentracji środków dla instytucji finansowych,
• wymagany rating na poziomie inwestycyjnym dla banków, w których lokowane są środki ,
• efektywne zarządzanie kapitałem obrotowym.

Realizując proces zarządzania płynnością, Spółka korzysta z narzędzi wspierających jego efektywność. Jednym z podstawowych instrumentów wykorzystywanych przez Spółkę jest usługa zarządzania środkami pieniężnymi w grupie rachunków - Cash Pool lokalny w PLN, USD i EUR oraz międzynarodowy w USD. Cash Pool ma na celu optymalizację zarządzania posiadanymi środkami pieniężnymi, ograniczenie kosztów odsetkowych, efektywne finansowanie bieżących potrzeb w zakresie finansowania kapitału obrotowego oraz wspieranie krótkoterminowej płynności finansowej w Grupie Kapitałowej.

Nota 8.3.1 Umowne terminy wymagalności dla zobowiązań finansowych

Zobowiązania finansowe - stan na 31 grudnia 2017 r.

	Umowne terminy wymagalności od	końca okresu sprawozdawczego	Razem	Wartość
Zobowiązania finansowe	do 12 m-cy	1-3 lata	powyżej 3 lat	(bez dyskonta)	bilansowa
Zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek	970	1 212	5 137	7 319	7 008
Zobowiązania z tytułu cash pool	160	-	-	160	160
Zobowiązania wobec dostawców	1 719	17	365	2 101	1 882
Pochodne instrumenty finansowe - Waluty	-	-	-	-	24
Pochodne instrumenty finansowe - Metale	4	-	-	4	134
Pozostałe zobowiązania finansowe	113	9	21	143	139
Razem zobowiązania finansowe w poszczególnych przedziałach wymagalności	2 966	1 238	5 523	9 727

Zobowiązania finansowe - stan na 31 grudnia 2016 r.

	Umowne terminy wymagalności od końca okresu sprawozdawczego		Razem	Wartość
Zobowiązania finansowe	do 12 m-cy	1-3 lata	powyżej 3 lat	(bez dyskonta)	bilansowa
Zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek	1 550	381	6 277	8 208	7 932
Zobowiązania wobec dostawców	1 372	33	351	1 756	1 542
Pochodne instrumenty finansowe - Waluty*	101	-	-	101	277
Pochodne instrumenty finansowe - Metale*	-	-	-	-	61
Pozostałe zobowiązania finansowe	100	11	24	135	131
Razem zobowiązania finansowe w poszczególnych przedziałach wymagalności	3 123	425	6 652	10 200

*Zobowiązania finansowe z tytułu instrumentów pochodnych stanowią wartość wewnętrzną tych instrumentów bez uwzględniania czynnika dyskontowego.

Nota 8.4 Zadłużenie

Zasady rachunkowości

Zobowiązania z tytułu zadłużenia ujmuje się początkowo w wartości godziwej pomniejszonej o koszty transakcyjne i wycenia się na dzień kończący okres sprawozdawczy według zamortyzowanego kosztu. Naliczone odsetki odnoszone są do kosztów finansowych, chyba że podlegają kapitalizacji w wartości rzeczowych aktywów trwałych lub wartości niematerialnych.

Nota 8.4.1 Dług netto

	2017	2016
Kredyty bankowe*	4 265	4 785
Pożyczki	1 820	1 638
Razem zobowiązania długoterminowe z tytułu zadłużenia	6 085	6 423
Kredyty bankowe	802	1 468
Pożyczki	121	41
Zobowiązania z tytułu cash pool	160	-
Razem zobowiązania krótkoterminowe z tytułu zadłużenia	1 083	1 509
Razem zadłużenie	7 168	7 932
Wolne środki pieniężne i ich ekwiwalenty	231	481
Dług netto	6 937	7 451

*Wykazane z uwzględnieniem zapłaconej prowizji przygotowawczej pomniejszającej zobowiązania finansowe z tytułu otrzymanych kredytów

Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczki w podziale na waluty (w przeliczeniu na PLN) według rodzaju stopy procentowej

	2017	2016
USD/LIBOR	6 935	7 932
EUR/EURIBOR	73	-
PLN/WIBOR	160	-
Razem	7 168	7 932

Na dzień 31 grudnia 2017 r. zadłużenie z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek wyniosło 7 168 mln PLN, tj. 1 998 mln USD, 17 mln EUR oraz 160 mln PLN (na 31 grudnia 2016 zadłużenie wyniosło 7 932 mln PLN, tj. 1 904 mln USD). Spadek wartości zadłużenia w PLN wynika ze spadku wartości kursu USD/PLN. Struktura zadłużenia utrzymywała się na podobnym poziomie jak w 2016 r. W części krótkoterminowej, w ramach zawartych z bankami umów bilateralnych na kwotę 3 208 mln PLN Spółka ma stały i bieżący dostęp do kredytów obrotowych, jak i w rachunku bieżącym, z okresami zapadalności do 2 lat. W związku z powyższym faktem oraz sukcesywnym przedłużaniem na kolejne okresy dostępności finansowania w ramach umów bilateralnych, ryzyko płynności związane z otrzymanymi kredytami krótkoterminowymi Spółka ocenia jako niskie.

Nota 8.4.2 Zmiana długu netto

Zobowiązania z tytułu zadłużenia	Stan na 31 grudnia 2016	Przepływy środków pieniężnych	Odsetki naliczone	Różnice kursowe	Inne zmiany	Stan na 31 grudnia 2017
Kredyty	6 253	( 349)	136	( 979)	6	5 067
Pożyczki	1 679	543	56	( 337)	-	1 941
Zobowiązania z tytułu cash pool	-	158	2	-	-	160
Razem zadłużenie	7 932	352	194	(1 316)	6	7 168
Wolne środki pieniężne i ich ekwiwalenty	481	( 250)	-	-	-	231
Dług netto	7 451					6 937

Zobowiązania z tytułu zadłużenia	Stan na 31 grudnia 2015	Przepływy środków pieniężnych	Odsetki naliczone	Różnice kursowe	Inne zmiany	Stan na 31 grudnia 2016
Kredyty	5 646	59	137	407	4	6 253
Pożyczki	1 176	359	42	102	-	1 679
Razem zadłużenie	6 822	418	179	509	4	7 932
Wolne środki pieniężne i ich ekwiwalenty	156	325	-	-	-	481
Dług netto	6 666					7 451

Z istniejącym zadłużeniem wiąże się ryzyko kursowe i ryzyko stopy procentowej. Opis ekspozycji na ryzyka finansowe znajduje się w Nocie 7.5.

Nota 8.4.3 Szczegółowe informacje dotyczące głównych źródeł zadłużenia zewnętrznego

Na dzień 31 grudnia 2017 r. Spółka posiadała otwarte linie kredytowe oraz pożyczkę inwestycyjną z łącznym saldem dostępnego finansowania w równowartości 14 811 mln PLN, w ramach którego wykorzystano 7 029 mln PLN, (na dzień 31 grudnia 2016 r. Spółka posiadała otwarte linie kredytowe oraz pożyczkę inwestycyjną z łącznym saldem dostępnego finansowania w równowartości 15 483 mln PLN, w ramach którego wykorzystano 7 959 mln PLN). Poniższe zestawienie prezentuje strukturę źródeł finansowania.

	2017	2016
	Kwota
	dostępnego	Kwota	Kwota
	wykorzystania	wykorzystana	wykorzystana
1.Niezabezpieczony odnawialny kredyt konsorcjalny na kwotę 2 500 mln USD, uzyskany na podstawie umowy o finansowanie zawartej z konsorcjum banków w 2014 r. z terminem zapadalności 9 lipca 2021 r. Środki pozyskane w ramach udzielonego kredytu przeznaczone są na finansowanie ogólnych celów korporacyjnych, w tym kontynuację realizacji projektów inwestycyjnych. Oprocentowanie oparte jest o stawkę LIBOR powiększoną o marżę banku, która uzależniona jest od wskaźnika finansowego dług netto/EBITDA. Umowa kredytowa nakłada na Spółkę obowiązek utrzymania kowenantu finansowego oraz	8 703	3 483*	4 809*
kowenantów niefinansowych. Na dzień 31 grudnia 2017 r., w
trakcie okresu sprawozdawczego oraz do dnia zatwierdzenia
sprawozdania do publikacji nie wystąpiły przypadki naruszenia
kowenantów zawartych w ww. umowie.

2.Pożyczki inwestycyjne udzielone przez Europejski Bank
Inwestycyjny na łączną kwotę 2 900 mln PLN.
2.1.Pożyczka inwestycyjna w wysokości 2 000 mln PLN
zaciągnięta w trzech transzach z terminami spłaty
upływającymi dnia 30 października 2026 r., 30 sierpnia 2028
r. oraz 23 maja 2029 r. i wykorzystana w pełnym zakresie
dostępnego limitu. Środki pozyskane w ramach pożyczki
zostały przeznaczone na finansowanie realizowanych przez
Spółkę projektów inwestycyjnych związanych z
modernizacją hutnictwa oraz rozbudową obiektu
unieszkodliwiania odpadów wydobywczych "Żelazny Most".
2.2.Pożyczka inwestycyjna w wysokości 900 mln PLN udzielona
przez Europejski Bank Inwestycyjny w grudniu 2017 r. z
terminem finansowania 12 lat, z okresem dostępności
transz 22 miesiące licząc od dnia zawarcia umowy.
Pożyczka może zostać wykorzystana w formie
nieodnawialnych transz w walucie PLN, EUR lub USD, dla
których oprocentowanie może być liczone w oparciu o stałą
stopę procentową lub zmienną stopę procentową WIBOR,
LIBOR, EURIBOR powiększoną o marżę.
Środki pozyskane w ramach udzielonej pożyczki zostaną
przeznaczone na finansowanie realizowanych przez Spółkę
projektów o charakterze rozwojowym i odtworzeniowym na	2 900	1 941	1 679
różnych etapach ciągu technologicznego.
Umowy pożyczek nakładają na Spółkę obowiązek utrzymania
kowenantów finansowych oraz niefinansowych. Na dzień 31
grudnia 2017 r., w trakcie okresu sprawozdawczego oraz do
dnia zatwierdzenia sprawozdania do publikacji nie wystąpiły
przypadki naruszenia kowenantów zawartych w ww.
umowach.
3.Pozostałe kredyty bankowe na łączną kwotę 3 208 mln PLN
służące finansowaniu kapitału obrotowego i wspierające
zarządzanie bieżącą płynnością finansową.
Spółka posiada linie kredytowe w ramach zawartych krótko i
długoterminowych umów kredytowych. Są to kredyty
obrotowe oraz w rachunku bieżącym z okresami dostępności	3 208	1 605	1 471
do 2 lat. Terminy ważności umów są sukcesywnie przedłużane
na kolejne okresy.
Środki finansowe w ramach otwartych linii kredytowych
dostępne są w walutach: PLN, USD oraz EUR, a oprocentowanie
oparte jest o zmienną stopę procentową WIBOR, LIBOR,
EURIBOR powiększoną o marżę.

*Wykazane bez uwzględnienia zapłaconej prowizji przygotowawczej pomniejszającej zobowiązania finansowe z tytułu otrzymanych kredytów

Powyższe źródła zapewniają dostępność finansowania zewnętrznego w kwocie 14 811 mln PLN. Pozostałe do wykorzystania środki w wysokości 7 782 mln PLN w pełni zabezpieczają średnio- i długoterminowe potrzeby płynnościowe Spółki oraz Grupy Kapitałowej.

Kredyt konsorcjalny na kwotę 2 500 mln USD, pożyczki inwestycyjne na kwotę 2 900 mln PLN, jak i pozostałe kredyty bankowe w kwocie 3 208 mln PLN są niezabezpieczone.

14 811 7 029 7 959

Nota 8.5 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Zasady rachunkowości

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują głównie środki pieniężne na rachunkach bankowych oraz depozyty bankowe o terminie wymagalności do trzech miesięcy od dnia ich założenia (również dla celów sprawozdania z przepływów pieniężnych). Środki pieniężne wycenia się w kwocie nominalnej powiększonej o odsetki.

	2017	2016
Środki pieniężne na rachunkach bankowych	37	62
Inne aktywa finansowe o terminie płatności do 3 miesięcy od dnia nabycia - depozyty	197	420
Razem	234	482

Nota 8.6 Zobowiązania warunkowe z tytułu udzielonych gwarancji i poręczeń

Istotnym narzędziem zarządzania płynnością finansową w Grupie są gwarancje i akredytywy, dzięki którym spółki Grupy nie muszą angażować środków pieniężnych w celu zabezpieczenia swoich zobowiązań wobec innych podmiotów. Informacje dotyczące zobowiązań warunkowych zawarto w Nocie 12.5.

Na dzień 31 grudnia 2017 r. Spółka posiadała zobowiązania warunkowe z tytułu udzielonych gwarancji i akredytyw na łączną kwotę 2 280 mln PLN oraz z tytułu zobowiązań wekslowych na kwotę 160 mln PLN.

Najistotniejsze pozycje stanowią zobowiązania warunkowe mające na celu zabezpieczenie zobowiązań:

Sierra Gorda S.C.M. – zabezpieczenie realizacji zawartych umów w kwocie 1 740 mln PLN:

• 479 mln PLN akredytywa udzielona jako zabezpieczenie należytego wykonania długoterminowego kontraktu na odbiór energii (na dzień 31 grudnia 2016 r. w kwocie 575 mln PLN),
• 174 mln PLN gwarancje korporacyjne ustanowione jako zabezpieczenie płatności z tytułu zawartych umów leasingu (na dzień 31 grudnia 2016 r. w kwocie 277 mln PLN)*,
• 460 mln PLN gwarancje korporacyjne zabezpieczające spłatę krótkoterminowych kredytów obrotowych (na dzień 31 grudnia 2016 r. w kwocie 437 mln PLN)*,
• 627 mln PLN gwarancja korporacyjna zwrotu określonej części płatności do gwarancji wystawionej przez Sumitomo Metal Mining Co., Ltd. i Sumitomo Corporation, zabezpieczającej spłatę kredytu korporacyjnego zaciągniętego przez wspólne przedsięwzięcie Sierra Gorda S.C.M. (udzielona w I półroczu 2017 r.),

Pozostałych podmiotów:

• zabezpieczenie kosztów rekultywacji kopalni Robinson, kopalni Podolsky i projektu Victoria oraz zobowiązań związanych z należytym wykonaniem zawartych umów w kwocie 380 mln PLN (na dzień 31 grudnia 2016 r. w kwocie 387 mln PLN),
• zabezpieczenie należytego wykonania przez Spółkę przyszłych zobowiązań środowiskowych związanych z obowiązkiem rekultywacji terenu po zakończeniu eksploatacji obiektu "Żelazny Most" - 160 mln PLN w formie gwarancji bankowej (na dzień 31 grudnia 2016 r. w kwocie 96 mln PLN) oraz 160 mln PLN w formie weksla własnego (na dzień 31 grudnia 2016 r. w kwocie 224 mln PLN).

W oparciu o posiadaną wiedzę, na koniec okresu sprawozdawczego Spółka określiła prawdopodobieństwo zapłaty kwot wynikających z zobowiązań warunkowych dotyczących:

• Sierra Gorda S.C.M. jako niskie,
• pozostałych podmiotów Grupy Kapitałowej jako niskie.

*W ramach analizy wpływu MSSF 9 na sprawozdanie finansowe Spółka, w zakresie gwarancji finansowych udzielonych Sierra Gorda, oceniła iż występuje konieczność ujęcia w księgach rachunkowych ww. gwarancji zgodnie z par. 4.2.1 pkt c MSSF 9. Szczegółowe informacje znajdują się w Nocie 1.4.4 (e).

CZĘŚĆ 9 – Aktywa trwałe i związane z nimi zobowiązania

Nota 9.1 Rzeczowe i niematerialne aktywa górnicze i hutnicze

Zasady rachunkowości - aktywa rzeczowe

Najistotniejsze rzeczowe aktywa trwałe Spółki stanowią nieruchomości związane z działalnością górniczą i hutniczą, obejmujące grunty własne, budynki, obiekty inżynierii wodnej i lądowej takie jak: kapitalne wyrobiska górnicze (w tym szyby, studnie, sztolnie, chodniki, komory główne), rurociągi podsadzkowe, odwadniające i przeciwpożarowe, otwory piezometryczne, linie kablowe elektroenergetyczne, sygnalizacyjne i światłowodowe. Do rzeczowych aktywów trwałych górniczych i hutniczych zalicza się również maszyny, urządzenia techniczne, środki transportu i inne ruchome środki trwałe. Rzeczowe aktywa trwałe wycenia się w cenie nabycia/koszcie wytworzenia pomniejszonych o skumulowaną amortyzację (umorzenie) oraz skumulowane odpisy z tytułu utraty wartości.

W wartości początkowej środków trwałych Spółka ujmuje zdyskontowane koszty likwidacji środków trwałych po działalności górniczej podziemnej i odkrywkowej oraz innych obiektów, które zgodnie z obowiązującym prawem podlegają likwidacji po zakończeniu działalności. Zasady ujmowania i wyceny kosztów likwidacji przedstawione są w Nocie 9.4.

W wartości bilansowej środka trwałego ujmuje się koszty regularnych, znaczących przeglądów, w tym koszty przeglądów certyfikacyjnych, których przeprowadzenie jest niezbędne.

Cenę nabycia/koszt wytworzenia powiększają koszty finansowania zewnętrznego (tj. odsetki oraz różnice kursowe stanowiące korektę kosztu odsetek) zaciągniętego na nabycie lub wytworzenie dostosowywanego składnika rzeczowych aktywów trwałych.

Odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych (z wyłączeniem gruntów) Spółka dokonuje, w zależności od wzorca konsumowania korzyści ekonomicznych z danego składnika rzeczowych aktywów trwałych:

• metodą amortyzacji liniowej, dla składników, które są wykorzystywane w procesie produkcji w równomiernym stopniu w całym okresie ich użytkowania, oraz
• metodą amortyzacji naturalnej (metodą jednostek produkcji), dla składników w odniesieniu do których konsumpcja korzyści ekonomicznych jest bezpośrednio powiązana z ilością wydobytej kopaliny ze złoża lub z ilością wytworzonych jednostek produkcji i wydobycie to lub produkcja nie są równomierne w całym okresie ich użytkowania. W szczególności dotyczy to budowli oraz maszyn i urządzeń górniczych w blokach gazowo-parowych.

Okresy eksploatacji i tym samym stawki amortyzacyjne środków trwałych funkcjonujących w ciągu technologicznym produkcji miedzi, dostosowane są do planów zakończenia działalności.

Dla poszczególnych grup środków trwałych przyjęto okresy użytkowania, oszacowane na podstawie oczekiwanego życia kopalni z uwzględnieniem zawartości złoża, w następujących przedziałach:

Grupa	Rodzaj środka trwałego	Całkowity okres użytkowania
Budynki, budowle i	Grunty	Nie podlegają amortyzacji
grunty	Budynki	100 lat
	Kapitalne wyrobiska górnicze	22-90 lat
	Rurociągi podsadzkowe, odwadniające i przeciwpożarowe	6-90 lat
		10-70 lat
	Linie kablowe elektroenergetyczne,
	sygnalizacyjne i światłowodowe
Urządzenia	Urządzenia techniczne i maszyny	4-66 lat
techniczne, maszyny,	Środki transportu	3-40 lat
środki transportu, i inne środki trwałe	Inne środki trwałe, w tym narzędzia i przyrządy	5-25 lat

Spółka dokonuje regularnych przeglądów rzeczowych aktywów trwałych pod kątem adekwatności stosowanych okresów użytkowania do bieżących warunków prowadzenia działalności.

Poszczególne istotne części składowe środka trwałego (istotne komponenty), których okres użytkowania różni się od okresu użytkowania całego środka trwałego amortyzowane są odrębnie, przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych odzwierciedlających przewidywany okres ich użytkowania.

Aktywa niefinansowe testuje się na utratę wartości, ilekroć jakieś zdarzenia lub zmiany okoliczności wskazują na ryzyko niezrealizowania ich wartości bilansowej.

Stratę z tytułu utraty wartości ujmuje się w wysokości kwoty, o jaką wartość bilansowa danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne przewyższa jego wartość odzyskiwalną.

Dla potrzeb analizy pod kątem utraty wartości aktywa grupuje się na najniższym poziomie, na jakim generują przepływy pieniężne niezależnie od innych aktywów (ośrodki wypracowujące środki pieniężne). Dla celów przeprowadzenia testów na utratę wartości ośrodek wypracowujący środki pieniężne ustala się każdorazowo.

Jeżeli przeprowadzony test na utratę wartości wykaże, iż wartość odzyskiwalna (tj. wyższa z dwóch kwot: wartość godziwa pomniejszona o koszty zbycia i wartość użytkowa) danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne jest niższa od wartości bilansowej, dokonuje się odpisu aktualizującego w wysokości różnicy między wartością odzyskiwalną, a wartością bilansową składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne. Odpis z tytułu utraty wartości alokuje się do poszczególnych aktywów wchodzących w skład ośrodka wypracowującego środki pieniężne proporcjonalnie do udziału wartości bilansowej poszczególnych aktywów w wartości bilansowej całego ośrodka, przy czym w wyniku alokacji odpisu wartość bilansowa składnika aktywów nie może być niższa od najwyższej z trzech kwot: wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia, wartości użytkowej i zera.

Zasady rachunkowości - aktywa niematerialne

Aktywa niematerialne górnicze i hutnicze obejmują przede wszystkim aktywa z tytułu poszukiwania i oceny zasobów mineralnych.

Aktywa z tytułu poszukiwania i oceny zasobów mineralnych

Aktywa z tytułu poszukiwania i oceny zasobów mineralnych wycenia się w wysokości kosztu pomniejszonego o skumulowane odpisy z tytułu utraty wartości.

W koszcie tego aktywa ujmuje się nakłady na:

• projekty robót geologicznych,
• uzyskanie decyzji środowiskowych,
• uzyskanie koncesji i użytkowania górniczego na poszukiwania geologiczne,
• realizację robót i prac wiertniczych (wiercenia, badania geofizyczne, hydrogeologiczne, obsługa geologiczna, analityka, geotechnika, itd.),
• zakup informacji geologicznych,
• wykonanie dokumentacji geologicznej i jej zatwierdzenie,
• wykonanie oceny ekonomiczno-technicznej zasobów dla potrzeb decyzji o wnioskowanie o koncesje na eksploatację górniczą,
• koszty zużycia urządzeń i sprzętu (rzeczowe aktywa trwałe) służącego do prowadzenia prac poszukiwawczych.

Aktywa z tytułu poszukiwania i oceny zasobów mineralnych wycenia się w wysokości kosztu pomniejszonego o skumulowane odpisy z tytułu utraty wartości.

Testy na utratę wartości na pojedynczej jednostce (projekcie) Spółka przeprowadza obowiązkowo z chwilą:

• wykazania technicznej wykonalności i komercyjnej zasadności wydobywania zasobów mineralnych, oraz
• gdy fakty i okoliczności wskazują, że wartość bilansowa aktywów z tytułu poszukiwania i oceny zasobów mineralnych może przewyższać ich wartość odzyskiwalną.

Ewentualne odpisy ujmuje się przed dokonaniem przeklasyfikowania wynikającego z wykazania technicznej wykonalności i ekonomicznej zasadności wydobywania zasobów mineralnych.

		Rzeczowe aktywa trwałe		Wartości niematerialne
		Budynki, budowle i grunty	Urządzenia techniczne, maszyny, środki transportu i inne środki trwałe	Środki trwałe w budowie	Aktywa z tytułu poszukiwania i oceny zasobów mineralnych	Pozostałe	Razem
	Stan na dzień 1 stycznia 2016 r.
	Wartość brutto	8 277	9 138	4 599	254	396	22 664
	Umorzenie	(4 326)	(4 838)	-	-	( 43)	(9 207)
	Odpisy z tytułu utraty wartości	-	( 3)	( 2)	-	( 66)	( 71)
	Wartość księgowa netto	3 951	4 297	4 597	254	287	13 386
	Zmiany w roku 2016 netto
	Rozliczenie środków trwałych w budowie	852	1 653	(2 505)	-	-	-
	Zakup	-	-	2 361	88	29	2 478
	Wytworzenie we własnym zakresie	-	-	36	-	-	36
Nota 9.4	Zmiana stanu wysokości rezerwy na koszty likwidacji zakładów górniczych i składowisk odpadów	( 120)	-	-	-	-	( 120)
	Amortyzacja	( 215)	( 741)	-	-	( 11)	( 967)
	Utworzenie, wykorzystanie odpisów z tytułu utraty wartości	-	-	( 5)	( 135)	65	( 75)
	Inne zmiany	69	70	79	( 1)	( 69)	148
	Stan na dzień 31 grudnia 2016 r.
	Wartość brutto	8 919	10 416	4 570	341	356	24 602
	Umorzenie	(4 382)	(5 134)	-	-	( 54)	(9 570)
	Odpisy z tytułu utraty wartości	-	( 3)	( 7)	( 135)	( 1)	( 146)
	Wartość księgowa netto	4 537	5 279	4 563	206	301	14 886
	Stan na dzień 1 stycznia 2017 r.
	Wartość brutto	8 919	10 416	4 570	341	356	24 602
	Umorzenie	(4 382)	(5 134)	-	-	( 54)	(9 570)
	Odpisy z tytułu utraty wartości	-	( 3)	( 7)	( 135)	( 1)	( 146)
	Wartość księgowa netto	4 537	5 279	4 563	206	301	14 886
	Zmiany w roku 2017 netto
	Rozliczenie środków trwałych w budowie	1 108	1 514	(2 622)	-	-	-
	Zakup	-	-	1 859	26	49	1 934
	Wytworzenie we własnym zakresie	-	-	32	-	-	32
Nota 9.4	Zmiana stanu wysokości rezerwy na koszty likwidacji	30	-	-	-	-	30
	zakładów górniczych i składowisk odpadów
	Amortyzacja	( 241)	( 793)	-	-	( 10)	(1 044)
	Utworzenie, wykorzystanie odpisów z tytułu utraty wartości	-	-	1	17	1	19
	Inne zmiany	-	( 10)	98	( 77)	( 6)	5
	Stan na dzień 31 grudnia 2017 r.
	Wartość brutto	9 990	11 529	3 937	290	398	26 144
	Umorzenie	(4 556)	(5 536)	-	-	( 63)	(10 155)
	Odpisy z tytułu utraty wartości	-	( 3)	( 6)	( 118)	-	( 127)
	Wartość księgowa netto	5 434	5 990	3 931	172	335	15 862

Nota 9.1.1 Rzeczowe aktywa trwałe górnicze i hutnicze – środki trwałe w budowie

	2017	2016
Głogów Głęboki-Przemysłowy	1 012	1 084
Program Rozwoju Hutnictwa	744	753
Budowa szybu SW-4	554	546
Działalność inwestycyjna związana z rozbudową i eksploatacją Obiektu Unieszkodliwiania Odpadów Wydobywczych Żelazny Most	382	236
Inwestycje związane z rozbudową infrastruktury rejonów wydobywczych w kopalniach	197	146
Program Modernizacji Pirometalurgii	194	1 240

Nota 9.1.2 Wydatki związane z aktywami górniczymi i hutniczymi

	2017	2016
Zakup	(1 934)	(2 478)
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu nabycia	( 11)	( 79)
Pozostałe	( 25)	( 28)
Razem	(1 970)	(2 585)

Nota 9.2 Pozostałe aktywa rzeczowe i niematerialne

Zasady rachunkowości

Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe wycenia się w cenie nabycia/koszcie wytworzenia pomniejszonych o skumulowaną amortyzację (umorzenie) oraz skumulowane odpisy z tytułu utraty wartości. Polityka dotycząca utraty wartości przedstawiona została w Nocie 9.1. Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się metodą liniową.

Dla poszczególnych grup środków trwałych przyjęto okresy użytkowania w następujących przedziałach:

Grupa	Całkowity okres użytkowania
Budynki i budowle	25-60 lat
Urządzenia techniczne i maszyny	4-15 lat
Środki transportu	3-14 lat
Inne środki trwałe	5-10 lat

Wartości niematerialne wykazane jako "pozostałe wartości niematerialne" obejmują w szczególności: nabyte prawa majątkowe niezwiązane z działalnością górniczą, oprogramowanie komputerowe. Aktywa te wycenia się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonych o skumulowane odpisy amortyzacyjne i skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.

Odpisów amortyzacyjnych od wartości niematerialnych dokonuje się metodą liniową, przez okres ich przewidywanego użytkowania. Dla głównych grup wartości niematerialnych okres użytkowania wynosi:

• nabyte prawa majątkowe niezwiązane z działalnością górniczą: 5-50 lat,
• oprogramowanie komputerowe: 2-5 lat

– inne wartości niematerialne 40-50 lat

w mln PLN, chyba że wskazano inaczej

	Rzeczowe aktywa trwałe		Wartości niematerialne
	Budynki, budowle i grunty	Urządzenia techniczne, maszyny, środki transportu i inne środki trwałe	Środki trwałe w budowie	Pozostałe wartości niematerialne	Razem
Stan na dzień 1 stycznia 2016 r.
Wartość brutto	126	246	5	112	489
Umorzenie	(30)	(114)	-	(88)	(232)
Wartość księgowa netto	96	132	5	24	257
Stan na dzień 31 grudnia 2016 r.
Wartość brutto	51	175	8	120	354
Umorzenie	(31)	(126)	-	(96)	(253)
Wartość księgowa netto	20	49	8	24	101
Stan na dzień 31 grudnia 2017 r.
Wartość brutto	54	192	5	138	389
Umorzenie	(33)	(143)	-	(104)	(280)
Wartość księgowa netto	21	49	5	34	109

Nota 9.3 Amortyzacja

		Rzeczowe aktywa trwałe		Wartości niematerialne
		2017	2016	2017	2016
Nota 4.1	Amortyzacja	1 053	974	19	19
	rozliczona w wynik finansowy	1 017	942	18	14
	koszty wytworzenia produktów	1 006	921	16	14
	koszty ogólnego zarządu	11	20	1	-
	pozostałe koszty operacyjne	-	1	1	-
	stanowiąca część kosztu wytworzenia aktywów	36	32	1	5

Nota 9.4 Rezerwa na koszty likwidacji kopalń i innych obiektów

Zasady rachunkowości

Ważne oszacowania i założenia

Rezerwa na przyszłe koszty związane z likwidacją kopalń i innych obiektów technologicznych tworzona jest na bazie szacunku przewidywanych kosztów likwidacji obiektów i przywrócenia stanu pierwotnego terenu po zakończeniu ich eksploatacji. Podstawą szacowania wielkości rezerwy są specjalistyczne opracowania wykonane w oparciu o prognozy eksploatacji złoża (dla obiektów górniczych) oraz ekspertyzy technologiczno-ekonomiczne sporządzone przez specjalistyczne firmy bądź wykonane w Spółce. Zmiana stopy dyskonta lub szacowanego kosztu likwidacji koryguje wartość środka trwałego, którego dotyczy, chyba że przekracza wartość bilansową środka trwałego (wówczas nadwyżka ujmowana jest w pozostałych przychodach operacyjnych).

Wartość rezerwy stanowią zdyskontowane do wartości bieżącej oszacowane koszty przyszłej likwidacji kopalń i innych obiektów technologicznych. Na aktualizację rezerwy na dzień kończący okres sprawozdawczy w Spółce mają wpływ poniższe wskaźniki: a) wskaźnik zmiany cen produkcji budowlano montażowej publikowany przez GUS, b) prognozowana stopa dyskontowa skalkulowana w oparciu o rentowność obligacji skarbowych o terminach zapadalności najbardziej zbliżonych do terminów planowanych wypływów finansowych. Rentowność obligacji skarbowych oraz stopa inflacji ustalane są oddzielnie dla okresów przyszłych, tj. pierwszego, drugiego i trzeciego roku oraz łącznie dla okresów począwszy od czwartego roku. W Spółce w celu oszacowania rezerw na koszty likwidacji kopalń i obiektów technologicznych na 31 grudnia 2017 r. przyjęto stopę dyskonta na poziomie 3,35 % (w 2016 r. 3 %).

		2017	2016
	Stan rezerw na początek okresu sprawozdawczego	770	892
Nota 9.1	Zmiany szacunków odniesione w środki trwałe	30	( 120)
	Pozostałe	4	( 2)
	Stan rezerw na koniec okresu sprawozdawczego w tym:	804	770
	- rezerwy długoterminowe	797	761
Nota 12.4	- rezerwy krótkoterminowe	7	9

Nota 9.5 Aktywowane koszty finansowania zewnętrznego

W okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. Spółka ujęła w aktywach rzeczowych i niematerialnych 61mln PLN kosztów finansowania zewnętrznego (w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. 90 mln PLN).

Stopa kapitalizacji zastosowana przez Spółkę do ustalenia kosztów finansowania zewnętrznego dla niezabezpieczonego odnawialnego kredytu konsorcjalnego uzyskanego na podstawie umowy o finansowanie, zawartej z konsorcjum banków wyniosła 72,39% (w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. 45,12%). W 2016 r.aktywowano również koszty finanowania zewnętrznego, które dotyczyły pożyczki z Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI). Stopa kapitalizacji zastosowana przez Spółkę do ustalenia kosztów finansowania zewnętrznego z tytułu pożyczki z EBI wyniosła 100%.

CZĘŚĆ 10 – Kapitał obrotowy

Nota 10.1 Zapasy

Zasady rachunkowości

Spółka dokonuje wyceny zapasów według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia nie wyższych niż cena sprzedaży pomniejszona o koszty dokończenia produkcji i doprowadzenia sprzedaży do skutku.

Wyceny bilansowej rozchodu składnika zapasów dokonuje się według średniej ważonej ceny nabycia oraz średnioważonego rzeczywistego kosztu wytworzenia.

	2017	2016
Materiały	431	342
Półprodukty i produkty w toku	2 913	1 777
Produkty gotowe	451	508
Towary	62	99
Razem wartość netto zapasów	3 857	2 726
Odpisy aktualizujące wartość zapasów w okresie obrotowym
	2 017	2 016
Utworzony odpis w koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów	24	59
Odwrócony odpis w kosztach sprzedanych produktów, towarów i materiałów	-	3
Terminy realizacji zapasów
	2017	2016
O okresie dłuższym niż 12 miesięcy od zakończenia okresu sprawozdawczego	82	123
O okresie do 12 miesięcy od zakończenia okresu sprawozdawczego	3 775	2 603
Nota 10.2 Należności od odbiorców
Zasady rachunkowości
Należności od odbiorców ujmuje się początkowo w wartości godziwej. Po początkowym ujęciu należności te wycenia się w wysokości zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem odpisów z tytułu utraty wartości, przy czym należności od odbiorców z datą zapadalności poniżej 12 miesięcy od dnia powstania nie podlegają dyskontowaniu.

	2017	2016
Należności od odbiorców krótkoterminowe	1 034	676

Na dzień 31 grudnia 2017 r. oraz na dzień 31 grudnia 2016 r. nie występowały istotne salda należności od odbiorców, które były przeterminowane, lecz nie stwierdzono utraty wartości. Odpisy z tytułu utraty wartości należności od odbiorców (kumulatywne oraz ujęte w okresie) są nieznaczące zarówno w okresie sprawozdawczym jak i w okresie porównawczym. Spółka narażona jest na ryzyko kredytowe oraz ryzyko walutowe wynikające z należności od odbiorców. Zarządzanie ryzykiem kredytowym oraz ocenę jakości kredytowej należności przedstawiono w Nocie 7.5.1.3. Informacje na temat ryzyka zmian kursów walutowych przedstawiono w Nocie 7.5.1.3.

Wartość godziwa należności od odbiorców zbliżona jest do wartości bilansowej.

Nota 10.3 Zobowiązania wobec dostawców

Zasady rachunkowości

Zobowiązania wobec dostawców ujmuje się początkowo w wartości godziwej pomniejszonej o koszty transakcyjne i wycenia się na dzień kończący okres sprawozdawczy w wartości zamortyzowanego kosztu.

	2017	2016
Zobowiązania długoterminowe wobec dostawców	163	170
Zobowiązania krótkoterminowe wobec dostawców	1 719	1 372
Zobowiązania wobec dostawców	1 882	1 542

W pozycji zobowiązań wobec dostawców zawarte zostały zobowiązania z tytułu zakupu, budowy środków trwałych i wartości niematerialnych wynoszące na 31 grudnia 2017 r. w części długoterminowej 163 mln PLN zł, a w części krótkoterminowej 615 mln PLN (na 31 grudnia 2016 r. odpowiednio 170 mln PLN i 629 mln PLN).

Spółka narażona jest na ryzyko walutowe wynikające z zobowiązań wobec dostawców oraz ryzyko płynności. Informacje na temat ryzyka walutowego przedstawiono w Nocie 7.5.1.3 oraz ryzyka płynności w Nocie 8.3.

Wartość godziwa zobowiązań wobec dostawców zbliżona jest do ich wartości bilansowej.

Nota 10.4 Zmiana stanu kapitału obrotowego

	Zapasy	Należności od odbiorców	Zobowiązania wobec dostawców	Kapitał obrotowy
Stan na 31 grudnia 2016 r.	(2 726)	( 676)	1 542	(1 860)
Stan na 31 grudnia 2017 r.	(3 857)	(1 034)	1 882	(3 009)
Zmiana stanu w sprawozdaniu z sytuacji finansowej	(1 131)	( 358)	340	(1 149)
Amortyzacja ujęta w wycenie zapasów	32	-	-	32
Zobowiązania z tytułu nabycia rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych	-	-	( 3)	( 3)
Korekty	32	-	( 3)	29
Zmiana stanu ujęta w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych	(1 099)	( 358)	337	(1 120)

Stan na 31 grudnia 2015 r.	Zapasy (2 601)	Należności od odbiorców (1 000)	Zobowiązania wobec dostawców 1 490	Kapitał obrotowy (2 111)
Stan na 31 grudnia 2016 r.	(2 726)	( 676)	1 542	(1 860)
Zmiana stanu w sprawozdaniu z sytuacji finansowej	( 125)	324	52	251
Amortyzacja ujęta w wycenie zapasów	28	-	-	28
Zobowiązania z tytułu nabycia rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych	-	-	73	73
Korekty	28	-	73	101
Zmiana stanu ujęta w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych	( 97)	324	125	352

CZĘŚĆ 11 – Świadczenia pracownicze

Zasady rachunkowości

Spółka zobowiązana jest do wypłaty określonych świadczeń po okresie zatrudnienia (świadczeń emerytalnych z tytułu jednorazowych odpraw emerytalno-rentowych, odpraw pośmiertnych, ekwiwalentu węglowego) oraz innych długoterminowych świadczeń (w postaci nagród jubileuszowych), zgodnie z Zakładowym Układem Zbiorowym Pracy. Wysokość zobowiązań z tytułu obu rodzajów świadczeń szacowana jest na dzień kończący okres sprawozdawczy przez niezależnego aktuariusza metodą prognozowanych świadczeń jednostkowych.

Wartość bieżącą zobowiązania z tytułu określonych świadczeń ustala się poprzez zdyskontowanie szacowanych przyszłych wypływów pieniężnych przy zastosowaniu stóp procentowych obligacji skarbowych wyrażonych w walucie przyszłej wypłaty świadczeń, o terminach zapadalności zbliżonych do terminów regulowania odnośnych zobowiązań. Zyski i straty aktuarialne z wyceny określonych świadczeń po okresie zatrudnienia ujmuje się w pozostałych całkowitych dochodach w okresie, w którym powstały. Zyski i straty aktuarialne z wyceny pozostałych świadczeń (świadczenia z tytułu nagród jubileuszowych) ujmowane są w wyniku finansowym.

Ważne oszacowania i założenia

Zobowiązanie bilansowe z tytułu przyszłych świadczeń pracowniczych równe jest wartości bieżącej zobowiązania z tytułu określonych świadczeń. Wysokość zobowiązania zależy od wielu czynników, które są wykorzystywane jako założenia w metodzie aktuarialnej. Wszelkie zmiany założeń mają wpływ na wartość bilansową zobowiązania. Jednym z podstawowych założeń dla ustalenia wysokości zobowiązania jest stopa procentowa. Na dzień kończący okres sprawozdawczy w oparciu o opinię niezależnego aktuariusza przyjmuje się odpowiednią stopę dyskonta dla Spółki, przy użyciu której ustala się wartość bieżącą szacowanych przyszłych wypływów pieniężnych z tytułu tych świadczeń. Przy ustalaniu stopy dyskontowej dla okresu sprawozdawczego aktuariusz ekstrapoluje wzdłuż krzywej rentowności bieżące stopy procentowe obligacji skarbowych wyrażonych w walucie przyszłej wypłaty świadczeń, aby uzyskać stopę dyskontową umożliwiającą dyskontowanie płatności o terminie realizacji dłuższym niż termin wykupu obligacji.

Pozostałe założenia makroekonomiczne wykorzystywane dla wyceny zobowiązań z tytułu przyszłych świadczeń pracowniczych, takie jak stopa inflacji czy najniższe wynagrodzenie, oparte są na obecnie panujących warunkach rynkowych. Założenia przyjęte do wyceny na 31 grudnia 2017 r. zostały ujawnione w nocie 11.2.

	2017	2016
wzrost stopy dyskonta o 1 punkt procentowy	(252)	( 219)
obniżenie stopy dyskonta o 1 punkt procentowy	331	285
wzrost o 1 punkt procentowy wskaźnika wzrostu cen węgla i wskaźnika wzrostu wynagrodzeń	347	300
obniżenie o 1 punkt procentowy wskaźnika wzrostu cen węgla i wskaźnika wzrostu wynagrodzeń	(255)	( 222)

Wpływ zmian wskaźników na saldo zobowiązań

Nota 11.1 Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych

Składniki pozycji zobowiązań z tyt. świadczeń pracowniczych

	2017	2016
Długoterminowe	1 879	1 683
Krótkoterminowe	111	117
Zobowiązania z tytułu programów przyszłych świadczeń pracowniczych	1 990	1 800
Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń	175	170
Rozliczenia międzyokresowe kosztów bierne (niewykorzystane urlopy, premie, inne)	363	341
Zobowiązania pracownicze	538	511
Razem zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	2 528	2 311

Koszty świadczeń pracowniczych

		2017	2016
	Koszty wynagrodzeń	2 177	2 136
	Koszty ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń	876	774
	Koszty przyszłych świadczeń	157	113
Nota 4.1	Koszty świadczeń pracowniczych	3 210	3 023

Nota 11.2 Zmiana stanu zobowiązań z tytułu programów przyszłych świadczeń pracowniczych

		Ogółem zobowiązania	Nagrody jubileuszowe	Odprawy emerytalno - rentowe	Ekwiwalent węglowy	Inne świadczenia
	Stan na dzień 1 stycznia 2016	1 905	279	255	1 340	31
Nota 11.1	Łączna kwota kosztów ujęta w wyniku finansowym	113	27	21	63	2
	Koszty odsetek	58	9	8	40	1
	Koszty bieżącego zatrudnienia	55	18	13	23	1
Nota 8.2.2	(Zyski) / straty aktuarialne ujmowane w pozostałych całkowitych dochodach	( 122)	-	7	( 125)	( 4)
	Wypłacone świadczenia	( 96)	( 33)	( 22)	( 39)	( 2)
	Stan na dzień 31 grudnia 2016	1 800	273	261	1 239	27
Nota 11.1	Łączna kwota kosztów ujęta w wyniku finansowym	157	63	24	70	-
	Koszty odsetek	64	10	9	45	0
	Koszty bieżącego zatrudnienia	60	20	15	25	0
	Straty aktuarialne ujmowane w wyniku finansowym	33	33	-	-	-
Nota 8.2.2	(Zyski) / straty aktuarialne ujmowane w pozostałych całkowitych dochodach	130	-	24	125	( 19)
	Wypłacone świadczenia	( 97)	( 33)	( 23)	( 40)	( 1)
	Stan na dzień 31 grudnia 2017	1 990	303	286	1 394	7

Stan na dzień 31 grudnia	2017	2016	2015	2014	2013
Wartość bieżąca zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych	1 990	1 800	1 905	1 956	1 533

Główne przyjęte założenia aktuarialne na 31 grudnia 2017 r.:

	2018	2019	2020	2021	2022 i następne
- stopa dyskonta	3,35%	3,35%	3,35%	3,35%	3,35%
- stopa wzrostu cen węgla	5,00%	3,20%	3,00%	3,00%	3,00%
- stopa wzrostu najniższego wynagrodzenia	0,00%	4,20%	4,00%	4,00%	4,00%
- przewidywana inflacja	2,30%	2,70%	2,50%	2,50%	2,50%
- przewidywany przyszły wzrost wynagrodzeń	5,10%	2,70%	2,50%	2,50%	2,50%

Główne przyjęte założenia aktuarialne na 31 grudnia 2016 r.:

	2017	2018	2019	2020	2021 i następne
- stopa dyskonta	3,50%	3,50%	3,50%	3,50%	3,50%
- stopa wzrostu cen węgla	0,00%	2,00%	3,00%	3,00%	3,00%
- stopa wzrostu najniższego wynagrodzenia	0,00%	3,00%	4,00%	4,00%	4,00%
- przewidywana inflacja	1,30%	1,50%	2,50%	2,50%	2,50%
- przewidywany przyszły wzrost wynagrodzeń	3,30%	1,50%	2,50%	2,50%	2,50%

Zmiana wartości zysków/strat aktuarialnych spowodowana jest zmianą założeń w zakresie spadku stopy dyskonta, wzrostu cen węgla oraz wzrostu najniższych wynagrodzeń.

Do aktualizacji rezerwy na koniec bieżącego okresu przyjęto parametry na podstawie dostępnych prognoz inflacji, analizy wzrostu wskaźników cen węgla i najniższego wynagrodzenia oraz przewidywanej rentowności długoterminowych obligacji skarbowych.

Podział zysków / strat aktuarialnych na dzień 31 grudnia 2017 r. w stosunku do założeń przyjętych na 31 grudnia 2016 r.

Zmiana założeń finansowych	49
Zmiana założeń demograficznych	84
Pozostałe zmiany	30
Razem (zyski) / straty aktuarialne	163

Podział zysków / strat aktuarialnych na dzień 31 grudnia 2016 r. w stosunku do założeń przyjętych na 31 grudnia 2015 r.

Zmiana założeń finansowych	( 140)
Zmiana założeń demograficznych	( 14)
Pozostałe zmiany	32
Razem (zyski) / straty aktuarialne	( 122)

Profil zapadalności zobowiązań z tytułu przyszłych świadczeń pracowniczych

Rok zapadalności:	Ogółem zobowiązania	nagrody jubileuszowe	odprawy emerytalno - rentowe	ekwiwalent węglowy	Inne świadczenia
2018	111	36	29	45	1
2019	161	33	76	52	-
2020	84	22	11	51	-
2021	81	20	11	50	-
2022	77	19	9	48	1
Pozostałe lata	1 476	173	150	1 148	5
Wartość zobowiązań w sprawozdaniu z sytuacji finansowej na dzień 31 grudnia 2017	1 990	303	286	1 394	7

Profil zapadalności zobowiązań z tytułu przyszłych świadczeń pracowniczych
Rok zapadalności:	Ogółem zobowiązania	nagrody jubileuszowe	odprawy emerytalno - rentowe	ekwiwalent węglowy	Inne świadczenia
2017	117	33	38	44	2
2018	144	28	64	50	2
2019	85	22	12	49	2
2020	77	19	9	47	2
2021	74	17	10	46	1
Pozostałe lata	1 303	154	128	1 003	18
Wartość zobowiązań w sprawozdaniu z sytuacji finansowej na dzień 31 grudnia 2016	1 800	273	261	1 239	27

CZĘŚĆ 12 – Inne noty

Nota 12.1 Transakcje z podmiotami powiązanymi

Zasady rachunkowości oraz ważne oszacowania i założenia zaprezentowane w Nocie 10 mają zastosowanie do transakcji przeprowadzanych z podmiotami powiązanymi.

Przychody operacyjne od podmiotów powiązanych	2017	2016
Od podmiotów zależnych	630	679
Od wspólnych przedsięwzięć	26	23
Razem	656	702
	2017	2016
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności od podmiotów powiązanych	5 553	7 723
Od jednostek zależnych	5 486	7 671
Od wspólnych przedsięwzięć	67	52
Zobowiązania wobec podmiotów powiązanych	684	656
Wobec podmiotów zależnych	684	619
Wobec wspólnych przedsięwzięć	-	37
Zakup pochodzący od jednostek powiązanych	4 429	4 686
Zakup produktów towarów, materiałów oraz pozostałe zakupy od jednostek zależnych	4 429	4 632
Zakup produktów towarów i materiałów od wspólnych przedsięwzięć	-	54

Zgodnie z MSR 24 Spółka zobowiązana jest do ujawnienia nierozliczonych sald, w tym zobowiązań wobec rządu oraz jednostek, nad którymi ten rząd sprawuje kontrolę, współkontrolę lub wywiera na nie znaczący wpływ.

Na dzień 31 grudnia 2017 r. wystąpiły salda nierozliczonych zobowiązań dotyczące umów na korzystanie z kopalin i górotworu niezbędnych do prowadzenia podstawowej działalności gospodarczej. Spółka na mocy tych umów zobowiązana jest do opłaty za użytkowanie górnicze złóż miedzi i soli kamiennej. Saldo zobowiązań z tego tytułu na dzień 31 grudnia 2017 r. wyniosło 202 mln PLN (na dzień 31 grudnia 2016 r. 209 mln PLN). W okresie sprawozdawczym część zmienna opłaty za użytkowanie górnicze rozpoznana w kosztach w kwocie 31 mln PLN ustalona została w wysokości równowartości 30% należnej opłaty eksploatacyjnej za rok 2016 (analogicznie od 1 stycznia do 31 grudnia 2016 r. 31 mln PLN).

W okresie bieżącym i porównywalnym nie zidentyfikowano innych indywidualnych transakcji, które byłyby znaczące ze względu na nietypowy zakres i kwotę.

Pozostałe transakcje zawarte przez Spółkę z rządem oraz jednostkami, nad którymi ten rząd sprawuje kontrolę lub współkontrolę lub ma na nie znaczący wpływ, które były znaczące zbiorowo, wchodziły w zakres normalnych, codziennych operacji gospodarczych, przeprowadzonych na zasadach rynkowych. Transakcje te dotyczyły:

• zakupu produktów na potrzeby bieżącej działalności operacyjnej. Obroty z tytułu tych transakcji w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2017 r. wyniosły 732 mln PLN (od 1 stycznia do 31 grudnia 2016 r. 537 mln PLN), nierozliczone salda zobowiązań z tytułu tych transakcji na dzień 31 grudnia 2017 r. wyniosły 118 mln PLN (na dzień 31 grudnia 2016 r. 80 mln PLN),
• sprzedaży do Spółek Skarbu Państwa. Obroty z tej sprzedaży w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2017 r. wyniosły 71 mln PLN (od 1 stycznia do 31 grudnia 2016 r. 60 mln PLN), nierozliczone salda należności z tytułu tych transakcji na dzień 31 grudnia 2017 r. wyniosły 5 mln PLN (na dzień 31 grudnia 2016 r. 6 mln PLN).

Nota 12.2 Dywidendy wypłacone

Zgodnie z Uchwałą Nr 7/2017 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia KGHM Polska Miedź S.A. z dnia 21 czerwca 2017 r. w sprawie wypłaty dywidendy z zysków lat ubiegłych i ustalenia dnia dywidendy oraz terminu wypłaty dywidendy, na dywidendę dla akcjonariuszy przeznaczono kwotę 200 mln PLN, co stanowi 1,00 PLN na jedną akcję. Dzień dywidendy (dzień nabycia praw do dywidendy) ustalono na 14 lipca 2017 r., a wypłatę dywidendy przewidziano w dwóch ratach: 17 sierpnia 2017 r. – kwota 100 mln PLN (co stanowi 0,50 PLN na akcję) i 16 listopada 2017 r. – kwota 100 mln PLN (co stanowi 0,50 PLN na akcję). Wszystkie akcje Spółki są akcjami zwykłymi.

Zgodnie z Uchwałą Nr 6/2016 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia KGHM Polska Miedź S.A. z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie wypłaty dywidendy z zysków lat ubiegłych i ustalenia dnia dywidendy oraz terminu wypłaty dywidendy, na dywidendę dla akcjonariuszy przeznaczono kwotę 300 mln PLN, co stanowi 1,50 PLN na jedną akcję. Dzień dywidendy (dzień nabycia praw do dywidendy) ustalono na 15 lipca 2016 r., a wypłatę dywidendy zrealizowano w dwóch ratach: 18 sierpnia 2016 r. – kwota 150 mln PLN (co stanowi 0,75 PLN na akcję) i 17 listopada 2016 r. – kwota 150 mln PLN (co stanowi 0,75 PLN na akcję). Wszystkie akcje Spółki są akcjami zwykłymi.

Nota 12.3 Pozostałe aktywa

Zasady rachunkowości

Należności niestanowiące aktywów finansowych ujmuje się początkowo w wartości nominalnej i wycenia na dzień kończący okres sprawozdawczy w kwocie wymaganej zapłaty.

Zasady rachunkowości dotyczące aktywów finansowych zostały opisane w Nocie 7.

	2017	2016
Pozostałe aktywa niefinansowe długoterminowe	25	22
Zaliczki niefinansowe	14	12
Rozliczenia międzyokresowe czynne	10	10
Pozostałe	1	-
Pozostałe aktywa krótkoterminowe	342	362
Pozostałe aktywa finansowe krótkoterminowe Nota 7.1	288	288
Należności z tytułu cash pool	124	157
Należności z tytułu udzielonych gwarancji	72	47
Należności z tytułu opłat za akredytywy	41	26
Pożyczki udzielone	9	20
Inne	42	38
Pozostałe aktywa niefinansowe krótkoterminowe	54	74
Zaliczki niefinansowe	47	66
Pozostałe	7	8

Nota 12.4 Pozostałe zobowiązania

Zasady rachunkowości Pozostałe zobowiązania finansowe ujmuje się początkowo w wartości godziwej pomniejszonej o koszty transakcyjne i wycenia się na dzień kończący okres sprawozdawczy w wartości zamortyzowanego kosztu.

	2017	2016
Zobowiązania wobec dostawców	163	170
Inne	44	59
Pozostałe zobowiązania - długoterminowe	207	229
Fundusze specjalne	309	286
Rezerwa na koszty likwidacji kopalń i innych obiektów technologicznych - część krótkoterminowa	7	9
Rezerwa na sprawy w toku i postępowaniu sądowym oraz pozostałe rezerwy	56	76
Rozliczenia międzyokresowe bierne kosztów w tym:	93	84
rezerwa na zakup praw majątkowych z tytułu kogeneracji dotyczących zużytej energii elektrycznej	45	51
opłaty za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza	25	18
Zaliczki niefinansowe	70	4
Zobowiązania z tytułu rozliczenia Podatkowej Grupy Kapitałowej	67	5
Rozliczenia międzyokresowe przychodów	8	10
Inne	88	147
Pozostałe zobowiązania - krótkoterminowe	698	621

Nota 12.5 Aktywa, zobowiązania nieujęte w sprawozdaniu z sytuacji finansowej

Wartości pozycji aktywów, zobowiązań warunkowych oraz innych zobowiązań nieujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej ustalone zostały na podstawie szacunków.

		2017	2016
	Aktywa warunkowe	490	582
	Otrzymane gwarancje	150	160
	Należności wekslowe	180	268
	Pozostałe tytuły	160	154
	Zobowiązania warunkowe	2 704	2 260
Nota 8.6	Zlecenia udzielenia gwarancji i poręczeń	2 280	1 773
Nota 8.6	Zobowiązanie wekslowe	160	224
	Zobowiązania z tytułu umów wdrożeniowych i racjonalizatorskich	94	91
	Pozostałe tytuły	170	172
	Inne zobowiązania nieujęte w sprawozdaniu z sytuacji finansowej	120	126
	Zobowiązania wobec jednostek samorządu terytorialnego w związku z rozbudową zbiornika odpadów produkcyjnych	117	120
	Zobowiązania z tytułu leasingu operacyjnego	3	6

Nota 12.6 Umowne zobowiązania inwestycyjne związane z aktywami rzeczowymi i niematerialnymi

Umowne zobowiązania inwestycyjne zaciągnięte w okresie sprawozdawczym, ale nieujęte jeszcze w sprawozdaniu z sytuacji finansowej miały następującą wartość (stan na 31 grudnia danego roku):

2017	2 016
4 779	4 519
75	143
4 854	4 662

Nota 12.7 Prawo wieczystego użytkowania gruntów

Spółka otrzymała prawa wieczystego użytkowania gruntów w większości nieodpłatnie z mocy obowiązujących przepisów prawnych. Grunty będące przedmiotem prawa wieczystego użytkowania stanowią tereny przemysłowe związane z podstawową działalnością produkcyjną, w tym również tereny stref ochronnych, na których przekroczone zostały standardy jakości środowiska na skutek prowadzonej działalności gospodarczej.

W związku z charakterem użytkowania powyższych gruntów, na dzień 31 grudnia 2017 r. Spółka nie dysponowała wartościami godziwymi praw wieczystego użytkowania.

W tabeli poniżej umieszczono informację na temat przyszłych opłat z tytułu prawa wieczystego użytkowania gruntów.

	2017	2016
Poniżej jednego roku	9	9
Od jednego roku do pięciu lat	37	36
Powyżej pięciu lat	468	455
Łączna wartość przyszłych warunkowych opłat z tytułu prawa wieczystego użytkowania gruntów	514	500

Zobowiązania Spółki z tytułu prawa wieczystego użytkowania gruntów nieujęte w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zostały oszacowane na podstawie rocznych stawek opłat wynikających z ostatnich decyzji administracyjnych oraz okresu użytkowania gruntów objętych tym prawem.

Nota 12.8 Struktura zatrudnienia

	2017	2016
Pracownicy na stanowiskach nierobotniczych	4 700	4 713
Pracownicy na stanowiskach robotniczych	13 498	13 463
Razem (w przeliczeniu na pełne etaty)	18 198	18 176

Nota 12.9 Pozostałe korekty w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych

26	14
20	27
( 16)	( 3)
-	( 3)
30	35

Nota 12.10 Wynagrodzenie członków kluczowego personelu kierowniczego

	2017
Wynagrodzenie członków Zarządu (w tys. PLN)	Okres pełnienia funkcji	Wynagrodzenia w okresie pełnienia funkcji członka Zarządu	Wynagrodzenia po okresie pełnienia funkcji członka Zarządu	Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy	Łączne dochody
Członkowie Zarządu pełniący funkcję na 31 grudnia 2017
Radosław Domagalski-Łabędzki	01.01-31.12	1 353	-	-	1 353
Michał Jezioro	01.01-31.12	1 223	-	-	1 223
Stefan Świątkowski	01.01-31.12	1 695	-	-	1 695
Rafał Pawełczak	03.02-31.12	1 167	-	-	1 167
Ryszard Jaśkowski	24.07-31.12	348	-	-	348
pozostali Członkowie Zarządu
Jacek Rawecki	01.01-03.02	136	420	528	1 084
Piotr Walczak	01.01-31.05	703	559	391	1 653
Krzysztof Skóra	-	-	316	386	702
Mirosław Biliński	-	-	185	256	441
Herbert Wirth	-	-	-	411	411
Jarosław Romanowski	-	-	-	46	46
Marcin Chmielewski	-	-	-	329	329
Mirosław Laskowski	-	-	92	-	92
Adam Sawicki	-	-	107	-	107
Jacek Kardela	-	-	-	329	329
RAZEM		6 625	1 679	2 676	10 980

	2016
Wynagrodzenie członków Zarządu (w tys. PLN)	Okres pełnienia funkcji	Wynagrodzenia w okresie pełnienia funkcji członka Zarządu	Wynagrodzenia po okresie pełnienia funkcji członka Zarządu	Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy	Łączne dochody
Członkowie Zarządu pełniący funkcję
na 31 grudnia 2016
Radosław Domagalski-Łabędzki	28.10-31.12	243	-	-	243
Michał Jezioro	09.11-31.12	177	-	-	177
Stefan Świątkowski	23.02-31.12	1 194	-	-	1 194
Jacek Rawecki	03.02-31.12	1 300	-	-	1 300
Piotr Walczak	15.03-31.12	1 112	-	-	1 112
pozostali Członkowie Zarządu
Herbert Wirth	01.01-03.02	166	1 206	206	1 578
Jarosław Romanowski	01.01-03.02	178	1 129	185	1 492
Marcin Chmielewski	01.01-03.02	158	1 089	164	1 411
Jacek Kardela	01.01-03.02	159	1 109	164	1 432
Mirosław Laskowski	01.01-15.03	273	1 269	309	1 851
Mirosław Biliński	03.02-05.09	850	-	226	1 076
Krzysztof Skóra	03.02-28.10	1 183	-	159	1 342
Dominik Hunek	06.09-27.10	171	-	-	171
Wojciech Kędzia	-	-	30	-	30
RAZEM		7 164	5 832	1 413	14 409

Wynagrodzenie członków Rady Nadzorczej (w tys. PLN)	Okres pełnienia funkcji	Krótkoterminowe świadczenia pracownicze	Krótkoterminowe świadczenia z tytułu pełnienia funkcji	Łączne dochody
Członkowie Rady Nadzorczej pełniący funkcję na 31 grudnia 2017
Dominik Hunek	01.01-31.12	-	138	138
Józef Czyczerski	01.01-31.12	129	125	254
Leszek Hajdacki	01.01-31.12	237	125	362
Bogusław Szarek	01.01-31.12	254	168	422
Michał Czarnik	01.01-31.12	-	131	131
Jarosław Witkowski	01.01-31.12	-	131	131
Wojciech Andrzej Myślecki	01.01-31.12	-	129	129
Marek Pietrzak	01.01-31.12	-	129	129
Agnieszka Winnik-Kalemba	01.01-31.12	-	126	126
Janusz Marcin Kowalski	21.06-31.12	-	56	56
		620	1 258	1 878
		2016
Wynagrodzenie członków Rady Nadzorczej (w tys. PLN)	Okres pełnienia funkcji	Krótkoterminowe świadczenia pracownicze	Krótkoterminowe świadczenia z tytułu pełnienia funkcji	Łączne dochody
Członkowie Rady Nadzorczej
pełniący funkcję na 31 grudnia 2016
Józef Czyczerski	01.01-31.12	110	107	217
Leszek Hajdacki	01.01-31.12	184	107	291
Bogusław Szarek	01.01-31.12	199	144	343
Dominik Hunek	18.01-31.12	-	105	105
Michał Czarnik	18.01-31.12	-	106	106
Jarosław Witkowski	18.01-31.12	-	103	103
Wojciech Andrzej Myślecki	07.12-31.12	-	9	9
Marek Pietrzak	07.12-31.12	-	9	9
Agnieszka Winnik-Kalemba	07.12-31.12	-	9	9
pozostali Członkowie Rady Nadzorczej
Bogusław Stanisław Fiedor	01.01-18.01	-	5	5
Jacek Poświata	01.01-18.01	-	5	5
Andrzej Kidyba	01.01-18.01	-	6	6
Tomasz Cyran	01.01-18.01	-	6	6
Barbara Wertelecka-Kwater	01.01-18.01	-	5	5
Marcin Moryń	01.01-18.01	-	7	7
Miłosz Stanisławski	18.01-06.12	-	93	93
Cezary Godziuk	18.01-07.12	-	93	93
Radosław Barszcz	18.01-07.12	-	99	99
		493	1 018	1 511

Nota 12.11 Wynagrodzenie podmiotu badającego sprawozdanie finansowe i podmiotów z nim powiązanych (w tys. PLN)

	2017	2016
Deloitte Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k.
Z tytułu umowy o przeprowadzenie przeglądu i badania sprawozdań finansowych, w tym:	973	817
badanie rocznych sprawozdań finansowych	588	551
przegląd sprawozdań finansowych	342	256
inne usługi poświadczające	43	10
Pozostałe Spółki Grupy Deloitte Polska - z realizacji innych umów	431	1 250

Nota 12.12 Ujawnienia informacji Spółki z zakresu działalności regulowanej ustawą Prawo energetyczne

Nota 12.12.1 Wprowadzenie

KGHM Polska Miedź S.A. spełnia definicję przedsiębiorstwa energetycznego w rozumieniu ustawy Prawo energetyczne. Zgodnie z art. 44 ustawy Prawo energetyczne, Spółka zobowiązana jest do sporządzania informacji z prowadzonej działalności regulowanej w oparciu o dane z ksiąg rachunkowych Spółki. Zakres informacji dotyczący działalności regulowanej zgodnie z art. 44 ww. ustawy obejmuje działalność gospodarczą Spółki w zakresie:

• dystrybucji energii elektrycznej,
• dystrybucji paliwa gazowego,
• obrotu paliwem gazowym.

Nota 12.12.2 Opis działalności regulowanej

KGHM Polska Miedź S.A. prowadzi następujące rodzaje działalności energetycznej:

• Dystrybucja energii elektrycznej działalność polegająca na dystrybucji energii elektrycznej, wykorzystywanej na potrzeby odbiorców prowadzących działalność gospodarczą,
• Obrót paliwem gazowym działalność polegająca na obrocie gazem ziemnym zaazotowanym na potrzeby odbiorców prowadzących działalność gospodarczą,
• Dystrybucja paliwa gazowego działalność polegająca na dystrybucji gazu ziemnego zaazotowanego prowadzona sieciami zlokalizowanymi na terenie gmin Legnica i Głogów na potrzeby odbiorców prowadzących działalność gospodarczą.

Nota 12.12.3 Podstawowe zasady rachunkowości regulacyjnej

Rachunkowość regulacyjna jest to szczególny, w stosunku do rachunkowości prowadzonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, rodzaj rachunkowości prowadzonej przez przedsiębiorcę w odniesieniu do jego działalności regulowanej obejmującej działalność energetyczną.

W uzupełnieniu opisanej w sprawozdaniu finansowym polityki rachunkowości stanowiącej podstawę prowadzenia ksiąg rachunkowych i sporządzania sprawozdania finansowego Spółki, dla celów prowadzenia rachunkowości regulacyjnej, KGHM Polska Miedź stosuje następujące zasady rachunkowości:

Zasada przyczynowości

Wyodrębnienie składników przychodów i kosztów dokonywane jest zgodnie z przeznaczeniem i wykorzystaniem składników aktywów na potrzeby określonego rodzaju działalności lub określonej usługi, z zasadą przyczyny powstawania składników przychodów i kosztów w ramach określonej działalności oraz zasadą spójności pomiędzy ujęciem według rodzajów działalności składników przychodów i kosztów, wynikającą z faktu, że składniki te odzwierciedlają różne aspekty tych samych zdarzeń.

Zasada obiektywności i niedyskryminacji

Przypisanie aktywów oraz zobowiązań i kapitału własnego, przychodów i kosztów jest obiektywne i niezamierzone do osiągania korzyści ani ponoszenia strat.

Zasada stałości i porównywalności

Metody i zasady służące sporządzaniu sprawozdania z prowadzenia rachunkowości regulacyjnej stosowane są w sposób ciągły. Niniejsze sprawozdanie sporządzono przy zastosowaniu tych samych zasad dla okresu bieżącego i porównywalnego.

Zasada przejrzystości i spójności

Używane metody sporządzania sprawozdania z prowadzenia rachunkowości regulacyjnej są przejrzyste i spójne z metodami i zasadami stosowanymi w innych kalkulacjach sporządzanych dla celów regulacyjnych oraz z metodami i zasadami sporządzania sprawozdań finansowych.

Zasada materialności ujęcia (zasada wykonalności)

Spółka dopuszcza stosowanie określonych uproszczeń w wycenie, ujmowaniu i przyporządkowaniu składników aktywów, zobowiązań, kapitału własnego oraz przychodów i kosztów, jeżeli nie zniekształca to istotnie obrazu sytuacji majątkowej i sytuacji finansowej wyrażanego w sprawozdaniu finansowym z działalności regulowanej.

Nota 12.12.4 Szczegółowe zasady polityki regulacyjnej – metody i zasady alokacji aktywów, zobowiązań i kapitału własnego oraz kosztów i przychodów

Spółka sporządza informacje finansowe z działalności regulowanej, poprzez nałożenie struktury rodzajów działalności regulowanej na rzeczywistą strukturę organizacyjną Spółki. Spółka stosuje w sposób ciągły różne metody alokacji przychodów i kosztów, aktywów i zobowiązań do poszczególnych rodzajów działalności regulowanej. W ramach dostępnych możliwości zastosowane zostały następujące metody:

- metoda szczegółowej identyfikacji – stosowana jeżeli możliwa jest szczegółowa identyfikacja wartości, np. przychodów, w odniesieniu do danego rodzaju działalności,

- metoda bezpośredniej alokacji (np. koszt zakupu paliw wytwórczych) - metoda stosowana, jeżeli występuje bezpośrednia przyczynowo - skutkowa relacja między wykorzystanym zasobem, a obiektem kosztów,

- metoda pośredniej alokacji w oparciu o ustalony klucz podziału, stosowana np. do przyporządkowania kosztów w sytuacji, gdy nie ma bezpośredniej relacji przyczynowo - skutkowej między wykorzystanym zasobem, a obiektem kosztów i występuje konieczność zastosowania do ich przyporządkowania nośnika kosztów (klucza podziałowego), umożliwiającego powiązanie obiektów z kosztem. Do najczęściej stosowanych kluczy podziału należą:

• klucz przychodowy kluczem podziałowym jest wartość przychodów,
• klucz produkcyjny kluczem podziałowym są jednostki produkcji,
• klucz mocowy podstawą rozliczenia kosztów pośrednich jest zainstalowana moc maszyn i urządzeń,
• klucz kosztowy kluczem podziałowym jest wartość kosztów,
• klucze mieszane, łączące elementy kilku kluczy,
• inne klucze, odpowiednie dla konkretnego przypadku.

Aktywa

W sprawozdaniu z sytuacji finansowej KGHM Polska Miedź S.A. dla okresu bieżącego i dla okresu porównywalnego, rozpoznano następujące pozycje aktywów dotyczące działalności regulowanej:

Aktywa trwałe:

• 1. Środki trwałe,
• 1. Środki trwałe w budowie,

Aktywa obrotowe:

1. Należności od odbiorców

Pozostałe pozycje aktywów sprawozdania z sytuacji finansowej Spółki zostały zaalokowane do działalności pozostałej ze względu na brak powiązania tych pozycji z działalnością regulowaną lub ze względu na nieistotny udział tych pozycji w działalności regulowanej.

Środki trwałe

Identyfikacja i przypisanie poszczególnych składników środków trwałych do działalności regulowanej ma miejsce w momencie przyjęcia składnika majątku trwałego do eksploatacji. Na podstawie klucza zużycia nośników energetycznych, stanowiącego ilościowy udział w sprzedaży nośnika energetycznego w stosunku do całego wolumenu nabycia nośnika pomniejszonego o straty, ustala się procentowy współczynnik udziału wartości bilansowej środków trwałych służących działalności energetycznej.

Ilość sprzedanego na zewnątrz czynnika energetycznego

za okres sprawozdawczy x 100%

Wskaźnik udziału =

Całkowita ilość zakupionego czynnika energetycznego

za okres sprawozdawczy - straty

Środki trwałe w budowie

Alokacji środków trwałych w budowie do działalności regulowanej dokonuje się w drodze szczegółowej identyfikacji nakładów na środki trwałe w budowie związanych z działalnością regulowaną, w oparciu o analizę zapisów księgowych. Pozostałą wartość nakładów na środki trwałe w budowie przypisuje się do działalności pozostałej Spółki.

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego z tytułu pozostałych ujemnych różnic przejściowych, Spółka przypisuje w całości do działalności pozostałej ze względu na ich niematerialny udział w działalności regulowanej.

Należności od odbiorców

Przypisania należności do poszczególnych rodzajów działalności regulowanej dokonuje się na podstawie szczegółowej identyfikacji przychodów ze sprzedaży z poszczególnych rodzajów działalności regulowanej w drodze przeprowadzanych analiz zapisów księgowych nierozliczonych faktur sprzedaży. Pozostałą wartość należności z tytułu dostaw i usług przypisuje się do działalności pozostałej. Pozostałe należności (tj. inne niż z tytułu dostaw i usług) Spółka alokuje w całości do działalności pozostałej ze względu na niematerialny udział w działalności regulowanej.

Zobowiązania i kapitał własny

W sprawozdaniu z sytuacji finansowej w kapitale własnym i zobowiązaniach dla okresu bieżącego i dla okresu porównywalnego rozpoznano następujące pozycje dotyczące działalności regulowanej:

Kapitał własny

Zobowiązania

• I. Zobowiązania długoterminowe:
• 1. Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego,
• 1. Zobowiązania z tytułu przyszłych świadczeń pracowniczych.
• II. Zobowiązania krótkoterminowe:
• 1. Zobowiązania z tytułu przyszłych świadczeń pracowniczych.

Pozostałe pozycje zobowiązań ze względu na ich niematerialny udział w działalności regulowanej Spółka w całości przypisuje do działalności pozostałej.

Kapitał własny

Spółka przypisuje wartość kapitału własnego do działalności regulowanej jako pozycję bilansującą wartość aktywów i zobowiązań.

Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego

W ramach działalności regulowanej zidentyfikowano zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego w odniesieniu do dodatnich różnic przejściowych, powstających pomiędzy wartością bilansową i podatkową umorzenia składników rzeczowego majątku trwałego i wartości niematerialnych.

Alokacja zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego z tytułu umorzenia rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych, odpowiednio do działalności regulowanych, następuje poprzez wykorzystanie wskaźników ustalonych dla rzeczowego majątku trwałego/wartości niematerialnych. Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego od pozostałych różnic dodatnich, Spółka w całości przypisuje do pozostałej działalności.

Zobowiązania długoterminowe i krótkoterminowe z tytułu przyszłych świadczeń pracowniczych

Saldo zobowiązań z tytułu przyszłych świadczeń pracowniczych alokowane jest do poszczególnych rodzajów działalności regulowanej metodą alokacji pośredniej poprzez wykorzystanie klucza przychodowego.

Przychody ze sprzedaży

W wyniku analizy tytułów przychodów ze sprzedaży pod kątem ich alokacji do wyodrębnionych rodzajów działalności regulowanej Spółka zidentyfikowała następujące grupy operacji spełniających warunki:

• przychody ze sprzedaży energii elektrycznej dystrybucja,
• przychody ze sprzedaży gazu zaazotowanego dystrybucja,
• przychody ze sprzedaży gazu zaazotowanego obrót.

Alokacja przychodów ze sprzedaży do wyodrębnionych rodzajów działalności regulowanej dokonywana jest metodą szczegółowej identyfikacji.

Koszty operacyjne

W wyniku analizy szczegółowej tytułów kosztów pod kątem ich alokacji do wyodrębnionych działalności regulowanych zidentyfikowano następujące rodzaje kosztów operacyjnych:

• koszty usługi dystrybucji energii elektrycznej, dystrybucji paliwa gazowego,
• wartość sprzedanego towaru z tytułu obrotu paliwem gazowym,
• koszty ogólnego zarządu przypadające na sprzedaną energię.

Alokacji kosztów podstawowej działalności operacyjnej do wyodrębnionych rodzajów działalności regulowanej dokonuje się z wykorzystaniem prowadzonego przez Spółkę rachunku kosztów rzeczywistych.

Podatek dochodowy

Wartość podatku dochodowego w sprawozdaniu z wyniku dla poszczególnych rodzajów działalności regulowanej, ustala się jako iloczyn wyniku finansowego i efektywnej stawki podatkowej. Wartość bieżącego podatku dochodowego pomniejsza / powiększa podatek odroczony naliczony od różnic pomiędzy wartością bilansową i podatkową właściwych aktywów działalności regulowanej.

Sprawozdanie z sytuacji finansowej zgodnie z art. 44 ustawy Prawo energetyczne

	Ogółem Działalność		Działalność energetyczna	Energia elektryczna	Gaz
2017	Spółka	podstawowa	z tego:		Dystrybucja Dystrybucja
AKTYWA
Aktywa trwałe
Rzeczowe aktywa trwałe	15 430	15 278	152	151	1
Wartości niematerialne	541	541	-	-	-
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	31	34	( 3)	( 3)	-
Pozostałe aktywa trwałe	9 069	9 068	1	1	-
	25 071	24 921	150	149	1
Aktywa obrotowe
Zapasy	3 857	3 857	-	-	-
Należności od odbiorców	1 034	1 033	1	1	-
Pozostałe aktywa obrotowe	985	985	-	-	-
	5 876	5 875	1	1	-
RAZEM AKTYWA	30 947	30 796	151	150	1
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁ WŁASNY
Kapitał własny	17 256	17 108	148	147	1
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	1 879	1 878	1	1	-
Rezerwy na koszty likwidacji kopalń i innych obiektów technologicznych	797	797	-	-	-
Pozostałe zobowiązania
długoterminowe	6 376	6 374	2	2	-
	9 052	9 049	3	3	-
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	649	649	-	-	-
Pozostałe zobowiązania
krótkoterminowe	3 990	3 990	-	-	-
	4 639	4 639	-	-	-
RAZEM ZOBOWIĄZANIA	13 691	13 688	3	3	-
RAZEM ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁ WŁASNY	30 947	30 796	151	150	1

	Działalność Ogółem Działalność energetyczna		Energia elektryczna	Gaz
2016	Spółka	podstawowa	z tego:		Dystrybucja Dystrybucja
AKTYWA
Aktywa trwałe
Rzeczowe aktywa trwałe	14 456	14 394	62	61	1
Wartości niematerialne	531	531	-	-	-
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	140	143	( 3)	( 3)	-
Pozostałe aktywa trwałe	10 467	10 467	-	-	-
	25 594	25 535	59	58	1
Aktywa obrotowe
Zapasy	2 726	2 726	-	-	-
Należności od odbiorców	676	673	3	3	-
Pozostałe aktywa obrotowe	1 104	1 104	-	-	-
	4 506	4 503	3	3	-
RAZEM AKTYWA	30 100	30 038	62	61	1
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁ WŁASNY	-		-
Kapitał własny	15 900	15 839	61	60	1
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	1 683	1 682	1	1	-
Rezerwy na koszty likwidacji kopalń i innych obiektów technologicznych	761	761	-	-	-
Pozostałe zobowiązania
długoterminowe	6 801	6 801	-	-	-
	9 245	9 244	1	1	-
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	628	628	-	-	-
Pozostałe zobowiązania
krótkoterminowe	4 327	4 327	-	-	-
	4 955	4 955	-	-	-
RAZEM ZOBOWIĄZANIA	14 200	14 199	1	1	-
RAZEM ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁ WŁASNY	30 100	30 038	62	61	1

Sprawozdanie z wyniku zgodnie z art. 44 ustawy Prawo energetyczne

	Ogółem	Działalność Działalność		Energia elektryczna		Gaz
2017	Spółka	podstawowa	energetyczna z tego:			Dystrybucja Obrót Dystrybucja
Przychody ze sprzedaży	16 024	16 011	13	5	6	2
Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów	(12 022)	(12 003)	( 19)	( 13)	( 6)	-
Zysk brutto ze sprzedaży Koszty sprzedaży i koszty ogólnego	4 002	4 008	( 6)	( 8)	-	2
zarządu Zysk netto ze sprzedaży	( 877) 3 125	( 877) 3 131	- ( 6)	- ( 8)	- -	- 2
Pozostałe przychody i koszty operacyjne	(2 004)	(2 004)	-	-	-	-
Przychody i (koszty) finansowe	1 033	1 033	-	-	-	-
Zysk / (strata) przed opodatkowaniem	2 154	2 160	( 6)	( 8)	-	2
Podatek dochodowy	( 831)	( 828)	( 3)	( 3)	-	-
Zysk / (Strata) netto	1 323	1 332	( 9)	( 11)	-	2

	Ogółem	Działalność	Działalność	Energia elektryczna	Gaz
2016	Spółka podstawowa		energetyczna z tego:			Dystrybucja Obrót Dystrybucja
Przychody ze sprzedaży	15 112	15 088	24	12	10	2
Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów	(11 630)	(11 615)	( 15)	( 6)	( 9)	-
Zysk brutto ze sprzedaży Koszty sprzedaży i koszty ogólnego	3 482	3 473	9	6	1	2
zarządu	( 887)	( 887)	-	-	-	-
Zysk netto ze sprzedaży	2 595	2 586	9	6	1	2
Pozostałe przychody i koszty operacyjne	(5 429)	(5 429)	-	-	-	-
(Koszty) i przychowy finansowe	( 541)	( 541)	-	-	-	-
(Strata) / zysk przed opodatkowaniem	(3 375)	(3 384)	9	6	1	2
Podatek dochodowy	( 710)	( 706)	( 4)	( 4)	-	-
(Strata) / zysk netto	(4 085)	(4 090)	5	2	1	2

Nota 12.13 Zdarzenia po dniu kończącym okres sprawozdawczy

Zwołanie Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia KGHM Polska Miedź S.A.

W dniu 14 lutego 2018 r. Zarząd KGHM Polska Miedź S. A. ogłosił zwołanie Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia KGHM Polska Miedź S.A., które odbędzie się 15 marca 2018 r., początek o godz. 11:00, w siedzibie Spółki w Lubinie.

Celem zwołania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzeni KGHM Polska Miedź S. A. jest podjęcie uchwał:

• w sprawie zmiany przedmiotu działalności oraz zmiany Statutu KGHM Polska Miedź S.A.,

• w sprawie zmian w składzie Rady Nadzorczej Spółki KGHM Polska Miedź S.A.

Wydłużenie terminu spłaty kredytów

Dnia 2 lutego 2018 r. Spółka wydłużyła termin dostępności linii kredytowej w wysokości 100 mln USD w Banku Gospodarstwa Krajowego do dnia 2 lutego 2019 r. Oprocentowanie kredytu oparte jest o stawkę LIBOR powiększoną o marżę.

Dnia 27 lutego 2018 r. Spółka wydłużyła termin dostępności linii kredytowej w wysokości 170 mln PLN w Banku Zachodnim WBK S.A. do dnia 28 lutego 2019 r. Oprocentowanie kredytu oparte jest o stawkę WIBOR/LIBOR powiększoną o marżę.

Udzielenie gwarancji

Dnia 21 lutego 2018 r. Spółka udzieliła gwarancji korporacyjnej na kwotę 50 mln USD za zobowiązania DMC, w związku z zawarciem kontraktu w dniu 13 lutego 2018 r. przez Spółki DMC Mining Services (UK) Ltd. oraz DMC Mining Services Ltd. ("DMC") dotyczącego realizacji usług projektowania oraz głębienia czterech szybów w ramach projektu wydobycia polihalitu w Wielkiej Brytanii.

Zmiany w składzie Zarządu Spółki

W dniu 10 marca 2018 r. Rada Nadzorcza Spółki odwołała z Zarządu KGHM Polska Miedź S.A.:

• Prezesa Zarządu Pana Radosława Domagalskiego-Łabędzkiego,

• Wiceprezesa Zarządu Pana Michała Jezioro.

Rada Nadzorcza określiła liczbę członków Zarządu IX kadencji na 3 Członków Zarządu.

Jednocześnie, Rada Nadzorcza powierzyła:

• obowiązki objęte stanowiskiem Prezesa Zarządu – Panu Rafałowi Pawełczakowi, Wiceprezesowi Zarządu ds. Rozwoju, na czas do dnia powołania Prezesa Zarządu KGHM Polska Miedź S.A. po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego;

• obowiązki objęte stanowiskiem Wiceprezesa Zarządu ds. Aktywów Zagranicznych – Panu Stefanowi Świątkowskiemu, Wiceprezesowi Zarządu ds. Finansowych, na czas do dnia powołania Wiceprezesa Zarządu ds. Aktywów Zagranicznych po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego.

Pan Rafał Pawełczak oraz Pan Stefan Świątkowski będą nadal pełnić obowiązki przypisane do ich dotychczasowych stanowisk w Zarządzie KGHM Polska Miedź S.A.

CZĘŚĆ 13 - Kwartalna informacja finansowa KGHM Polska Miedź S.A.

SPRAWOZDANIE Z WYNIKU

	IV kwartał 2017	IV kwartał 2016	IV kwartały narastająco 2017	IV kwartały narastająco 2016
Przychody ze sprzedaży	4 591	4 828	16 024	15 112
Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów	(3 657)	(3 659)	(12 022)	(11 630)
Zysk brutto ze sprzedaży	934	1 169	4 002	3 482
Koszty sprzedaży i koszy ogólnego zarządu	( 256)	( 268)	( 877)	( 887)
Zysk netto ze sprzedaży	678	901	3 125	2 595
Pozostałe przychody / (koszty) operacyjne	(1 315)	(5 509)	(2 004)	(5 429)
Przychody / (koszty) finansowe	289	( 599)	1 033	( 541)
Zysk / (Strata) przed opodatkowaniem	( 348)	(5 207)	2 154	(3 375)
Podatek dochodowy	( 179)	( 160)	( 831)	( 710)
ZYSK / (STRATA) NETTO	( 527)	(5 367)	1 323	(4 085)
Średnia ważona liczba akcji zwykłych (mln szt.)	200	200	200	200
Zysk / (Strata) na akcję podstawowa i rozwodniona (w PLN)	( 2,64)	( 26,83)	6,62	( 20,42)

Noty objaśniające do sprawozdania z wyniku

Nota 13.1 Koszty według rodzaju

	IV kwartał 2017	IV kwartał 2016	IV kwartały narastająco 2017	IV kwartały narastająco 2016
Amortyzacja środków trwałych i wartości niematerialnych	280	257	1 072	993
Koszty świadczeń pracowniczych	864	805	3 210	3 023
Zużycie materiałów i energii w tym:	1 447	1 487	5 831	5 482
Wsady obce	932	975	3 750	3 469
Energia i czynniki energetyczne	196	186	775	745
Usługi obce w tym:	456	390	1 531	1 392
Koszty transportu	54	68	215	228
Remonty, konserwacje i serwisy	140	121	446	392
Górnicze roboty przygotowawcze	116	83	437	367
Podatek od wydobycia niektórych kopalin	456	396	1 765	1 338
Pozostałe podatki i opłaty	79	90	389	387
Koszty reklamy i wydatki reprezentacyjne	14	14	37	37
Ubezpieczenia majątkowe i osobowe	5	5	21	19
Pozostałe koszty	18	35	68	105
Razem koszty rodzajowe	3 619	3 479	13 924	12 776
Wartość sprzedanych towarów i materiałów (+)	35	38	182	145
Zmiana stanu produktów, produkcji w toku (+/-)	287	434	(1 097)	( 286)
Koszty wytworzenia produktów na własne potrzeby (-)	( 28)	( 24)	( 110)	( 118)
Łączne koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów, sprzedaży i ogólnego zarządu w tym:	3 913	3 927	12 899	12 517
Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów	3 657	3 659	12 022	11 630
Koszty sprzedaży	29	41	112	126
koszty ogólnego zarządu	227	227	765	761

Nota 13.2 Pozostałe przychody / (koszty) operacyjne

Wycena i realizacja instrumentów pochodnych
---------------------------------------------	--	--

Nota 13.3 Przychody / (koszty) finansowe

	IV kwartał 2017	IV kwartał 2016	IV kwartały narastająco 2017	IV kwartały narastająco 2016
Różnice kursowe z wyceny zobowiązań z tytułu zadłużenia	334	-	1 247	-
Wycena instrumentów pochodnych	-	26	-	26
Przychody ogółem	334	26	1 247	26
Odsetki od zadłużenia	( 27)	( 33)	( 113)	( 76)
Opłaty i prowizje bankowe od zaciągniętych kredytów i pożyczek	( 8)	( 8)	( 28)	( 45)
Różnice kursowe z wyceny zobowiązań z tytułu zadłużenia	-	( 576)	-	( 398)
Wycena instrumentów pochodnych	-	2	( 30)	( 9)
Skutek odwracania dyskonta	( 10)	( 10)	( 43)	( 39)
Koszty ogółem	( 45)	( 625)	( 214)	( 567)
Przychody / (koszty) finansowe	289	( 599)	1 033	( 541)

	IV kwartał 2017	IV kwartał 2016	IV kwartały narastająco 2017	IV kwartały narastająco 2016
Wycena i realizacja instrumentów pochodnych	( 1)	19	226	167
Odsetki od udzielonych pożyczek	55	122	300	376
Różnice kursowe z wyceny aktywów i zobowiązań innych niż zadłużenie	-	482	-	482
Opłaty i prowizje z tytułu refakturowania kosztów gwarancji bankowych zabezpieczających spłatę zobowiązań	8	16	51	41
Pozostałe	43	17	103	79
Pozostałe przychody ogółem	105	656	680	1 145
Wycena i realizacja instrumentów pochodnych	( 170)	( 121)	( 439)	( 243)
Odpis z tytułu utraty wartości aktywów dostępnych do sprzedaży	-	-	-	( 57)
Różnice kursowe z wyceny aktywów i zobowiązań innych niż zadłużenie	( 280)	163	(1 179)	-
Odpis z tytułu utraty wartości udziałów i akcji w jednostkach zależnych	( 330)	(4 856)	( 330)	(4 856)
Odpis z tytułu utraty wartości pożyczek udzielonych jednostkom zależnym	( 606)	(1 130)	( 606)	(1 130)
Odpis z tytułu utraty wartości aktywów służących poszukiwaniu i ocenie zasobów mineralnych	-	( 136)	-	( 136)
Pozostałe	( 34)	( 85)	( 130)	( 152)
Pozostałe koszty ogółem	(1 420)	(6 165)	(2 684)	(6 574)
Pozostałe przychody / (koszty) operacyjne	(1 315)	(5 509)	(2 004)	(5 429)

PODPISY WSZYSTKICH CZŁONKÓW ZARZĄDU
Data	Imię i Nazwisko	Stanowisko /Funkcja	Podpis
13.03.2018 r.	Rafał Pawełczak	Prezes Zarządu
13.03.2018 r.	Ryszard Jaśkowski	Wiceprezes Zarządu
13.03.2018 r.	Stefan Świątkowski	Wiceprezes Zarządu

PODPIS OSOBY, KTÓREJ POWIERZONO PROWADZENIE KSIĄG RACHUNKOWYCH
Data	Imię i Nazwisko	Stanowisko/Funkcja	Podpis
13.03.2018 r.	Łukasz Stelmach	Dyrektor Naczelny Centrum Usług Księgowych Główny Księgowy KGHM Polska Miedź S.A.

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI KGHM POLSKA MIEDŹ S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ KGHM POLSKA MIEDŹ S.A. W 2017 ROKU

Lubin, marzec 2018 r.

	Słownik pomocnych terminów i skrótów 4
	Zestawienie syntetyczne danych dotyczących Spółki i Grupy Kapitałowej za lata 2010-2017 6
	Istotne zdarzenia w 2017 r. i do dnia sporządzenia sprawozdania 7
1.	Wprowadzenie 8
2.	Struktura Grupy Kapitałowej 8
2.1.	Struktura Grupy Kapitałowej 8
2.2.	Struktura organizacyjna KGHM Polska Miedź S.A10
2.3.	Główne aktywa11
2.4.	Proces produkcyjny 15
2.5.	Zmiany w strukturze Grupy Kapitałowej, inwestycje kapitałowe i ich finansowanie 17
3.	Podstawowe produkty Grupy Kapitałowej 19
4.	Analiza światowego rynku handlu podstawowymi produktami Grupy Kapitałowej 20
4.1.	Miedź20
4.2.	Srebro22
4.3.	Uwarunkowania makroekonomiczne w 2017 roku23
5.	Strategia KGHM Polska Miedź S.A 27
5.1.	Charakterystyka strategii na lata 2017-202127
5.2.	Kierunki zamierzeń w zakresie inwestycji kapitałowych28
5.3.	Charakterystyka polityki w zakresie kierunków rozwoju Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A28
5.4.	Kierunki zamierzeń w zakresie inwestycji rzeczowych29
5.5.	Realizacja głównych projektów strategicznych w 2017 r. 29
6.	Wyniki ekonomiczne Grupy Kapitałowej 33
6.1.	Wyniki produkcyjne 33
6.2.	Struktura skonsolidowanych przychodów ze sprzedaży 33
6.3.	Koszt C1 w Grupie Kapitałowej34
6.4.	Wyniki finansowe 34
6.5.	Finansowanie w Grupie Kapitałowej39
7.	Wyniki ekonomiczne KGHM Polska Miedź S.A. 43
7.1.	Wyniki produkcyjne 43
7.2.	Sprzedaż46
7.3.	Koszty 47
7.4. 7.5.	Wyniki finansowe 48 Realizacja założeń Budżetu w 2017 r. 53
7.6.	Nakłady inwestycyjne 54
8.	Wyniki ekonomiczne KGHM INTERNATIONAL LTD 56
8.1. 8.2.	Wyniki produkcyjne 56 Przychody 56
8.3.	Koszty 57
8.4.	Wyniki finansowe 57
8.5.	Wydatki inwestycyjne 58
9.	Wyniki ekonomiczne Sierra Gorda S.C.M 59
9.1.	Wyniki produkcyjne 59
9.2.	Sprzedaż60
9.3.	Koszty 60
9.4.	Wyniki finansowe 61
	10. Wyniki finansowe pozostałych segmentów 63
	11. Struktura właścicielska i notowania akcji Spółki KGHM Polska Miedź S.A.
	na Giełdzie Papierów Wartościowych 64
	11.1. Spółka na giełdzie papierów wartościowych64
	11.2. Relacje inwestorskie 64
	11.3. Dywidenda65
	11.4. Informacja o strukturze właścicielskiej i wyemitowanych akcjach Spółki 65

12. Zarządzanie ryzykiem w Grupie Kapitałowej 66
12.1. Kompleksowy System Zarządzania Ryzykiem w Grupie Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A66
12.2. Ryzyko korporacyjne – kluczowe ryzyka i mitygacja67
12.3. Ryzyko rynkowe, kredytowe i płynności 71
12.4. Zarządzanie ryzykiem rynkowym71
13. Zasoby ludzkie w Spółce i Grupie Kapitałowej 74
13.1. Zatrudnienie i wynagrodzenia74
13.2. Projekty w zakresie HR 75
13.3. Relacje ze związkami zawodowymi 75
13.4. Bezpieczeństwo pracy 76
14. Umowy znaczące dla działalności Spółki i Grupy Kapitałowej 78
14.1. Transakcje z podmiotami powiązanymi na warunkach innych niż rynkowe78
14.2. Informacja o umowach na przeprowadzenie badania lub przeglądu sprawozdań finansowych 78
14.3. Informacje o odbiorcach i dostawcach79
15. Sprawy sporne 79
16. Ochrona środowiska 79
16.1. KGHM Polska Miedź S.A. 79
16.2. Grupa Kapitałowa KGHM INTERNATIONAL LTD. 81
16.3. Pozostałe krajowe spółki Grupy Kapitałowej 81
17. Zarząd i Rada Nadzorcza Jednostki Dominującej 81
17.1. Biogramy oraz zakres obowiązków członków Zarządu81
17.2. Biogramy członków Rady Nadzorczej 84
17.3. Zmiany w składzie władz Jednostki Dominującej87
17.4. Wynagrodzenia członków organów Jednostki Dominującej i pozostałego kluczowego personelu kierowniczego
Grupy Kapitałowej 89
18. Etyka i Ład Korporacyjny 91
19. Informacja o raportach bieżących opublikowanych po dniu bilansowym 92
Załącznik 1 Oświadczenie o stosowaniu Ładu Korporacyjnego 93
Załącznik 2 Struktura Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A 101
Załącznik 3 Struktura Grupy Kapitałowej KGHM INTERNATIONAL LTD 102
Załącznik 4 Przedmiot działalności podmiotów zależnych i wspólnych przedsięwzięć KGHM Polska Miedź S.A. 103
Spółki krajowe103
Spółki zagraniczne (oraz Future 1 Sp. z o.o.)104
Spis tabel, wykresów i schematów 105
Tabele 105 Wykresy 106

Korzystając z Art. 49b pkt 9 Ustawy o Rachunkowości "Sprawozdanie Zarządu z działalności KGHM Polska Miedź S.A. oraz Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. w 2017 roku" nie zawiera oświadczenia na temat informacji niefinansowych, ze względu na fakt sporządzenia i publikacji odrębnego sprawozdania na temat informacji niefinansowych.

Schematy ................................................................................................................................................................................106

Słownik pomocnych terminów i skrótów

BAT (ang. Best Available Technique)	Najlepsza Dostępna Technika, zgodnie z definicją zawartą w Dyrektywie 96/61/WE, to najbardziej efektywny i zaawansowany etap rozwoju i metod prowadzenia danej działalności, który wskazuje możliwe wykorzystanie poszczególnych technik jako podstawy dla dopuszczalnych wartości emisji mający na celu zapobieganie powstawaniu, a jeżeli nie jest to możliwe, ogólne ograniczenie emisji i oddziaływania na środowisko naturalne jako całość
BREF	"BAT REFerence document" dokument referencyjny o najlepszych dostępnych technikach (BAT)
Całkowity jednostkowy koszt produkcji miedzi ze wsadów własnych	Suma kosztów wydobycia, flotacji, przerobu hutniczego przypadającego na katodę, funkcji wsparcia (COPI, JRGH oraz Centrala) wraz z kosztami sprzedaży katod skorygowana o wartość zapasów półfabrykatów i produkcji w toku i pomniejszony o wycenę szlamów anodowych podzielona przez wolumen produkcji miedzi elektrolitycznej ze wsadów własnych.
Dług netto	(ang. Net Debt) Wartość zobowiązań z tytułu kredytów i pożyczek pomniejszona o wartość środków pieniężnych i ich ekwiwalentów
Drut OFE	Produkowany w HM Cedynia drut z miedzi beztlenowej w oparciu o technologię UPCAST
EBITDA	(ang. Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization) – wynik na sprzedaży netto powiększony o wartość amortyzacji
EBITDA skorygowana	Wartość EBITDA skorygowana o odpisy/odwrócenia odpisów z tytułu z tytułu utraty wartości aktywów trwałych ujęte w kosztach podstawowej działalności operacyjnej
Elektrorafinacja	Proces elektrolizy z rozpuszczalną anodą, wykonaną ze stopu poddawanego rafinacji. W czasie procesu na katodzie, dzięki specjalnie dobranym warunkom, następuje selektywne wydzielanie metalu rafinowanego, a zanieczyszczające go domieszki pozostają w elektrolicie w postaci stałej lub rozpuszczonej
Filar (górnictwo)	Nietknięta część górotworu, pozostawiona do podparcia stropu i podtrzymania go przed zawałem
Flotacja (wzbogacanie flotacyjne)	Proces rozdziału rudy na frakcje o zróżnicowanej zawartości składników użytecznych wykorzystujący różnice zwilżalności ziaren poszczególnych minerałów. Minerały dobrze zwilżalne opadają na dno komory flotacyjnej, natomiast źle zwilżalne (te, których zwilżalność obniża się dodatkowo za pomocą odczynników zwanych kolektorami, np. ksantogenianów) unoszą się na powierzchni zawiesiny rozwiniętej dzięki odpowiednim odczynnikom pianotwórczym
HM	Huta miedzi
ISO	Międzynarodowa Organizacja ds. Standaryzacji (ang. International Organization for Standarization)
Katody miedziane	Podstawowa postać miedzi elektrolitycznie rafinowanej, produkt elektrolitycznej rafinacji miedzi
Koncentrat miedzi	Produkt powstały przez wzbogacenie niskoprocentowych rud metali miedzi
Koszt produkcji miedzi w koncentracie (C1)	Jednostkowy gotówkowy koszt produkcji miedzi płatnej w koncentracie uwzględniający koszty wydobycia i przerobu urobku, koszty transportu, podatek od wydobycia niektórych kopalin, koszty administracyjne fazy górniczej oraz premię hutniczo-rafinacyjną (TC/RC) pomniejszony o wartość produktów ubocznych
Kopalina	Surowiec o znaczeniu gospodarczym wydobywany z ziemi np. węgiel, ropa naftowa, sól, rudy metali
Metal płatny	Wolumen wyprodukowanego metalu pomniejszony o upust związany ze stratami w dalszym przetwarzaniu produktu do postaci czystego metalu
Miedź elektrolityczna	Produkt elektrolitycznej rafinacji miedzi
Miedź ekwiwalentna	Łączny wolumen produkcji wszystkich metali przeliczony na miedź w oparciu o notowania rynkowe
Miedź płatna	Wolumen wyprodukowanej miedzi pomniejszony o upust związany ze stratami w dalszym przetwarzaniu produktu do postaci czystego metalu
NBP	Narodowy Bank Polski
Odpady flotacyjne (końcowe)	Produkt końcowy procesu wzbogacania, będący przedmiotem utylizacji lub składowania
OUOW	Obiekt unieszkodliwiania odpadów wydobywczych
rdr	"Rok do roku" - skrót oznaczający porównanie wartości w dwóch kolejnych latach
REACH	Registration, Evaluation, Authorization and Restriction of Chemicals - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) dotyczące bezpiecznego stosowania chemikaliów, poprzez ich rejestrację i ocenę, oraz w niektórych przypadkach udzielanie zezwoleń i ograniczenia handlu i stosowania niektórych chemikaliów
Ruda	Kopalina, z której uzyskuje się jeden lub więcej składników. Rudy dzieli się na monometaliczne (zawierające jeden metal) i polimetaliczne (zawierające więcej niż jeden metal)
Skała płonna	Skała, która przy wydobywaniu ze złoża określonej kopaliny jest uważana za nieużyteczną
Sprzężony jednostkowy koszt produkcji miedzi elektrolitycznej ze wsadów własnych	Suma kosztów wydobycia, flotacji, przerobu hutniczego przypadającego na katodę, funkcji wsparcia (COPI, JRGH oraz Centrala) wraz z kosztami sprzedaży katod skorygowana o wartość zapasów półfabrykatów i produkcji w toku podzielona przez wolumen produkcji miedzi elektrolitycznej ze wsadów własnych
Technologia elektrolitycznej rafinacji miedzi	Proces elektrorafinacji metali w zastosowaniu do miedzi. Okresowo wycofywane partie elektrolitu stanowią warunek utrzymywania zanieczyszczeń na dopuszczalnym poziomie, współdecydującym o jakości miedzi rafinowanej elektrolitycznie. Zanieczyszczony elektrolit i szlam jest surowcem do odzyskiwania niektórych metali towarzyszących miedzi, takich jak: srebro, złoto, selen czy nikiel

Technologia wytopu i elektrolitycznej rafinacji srebra	Składa się z: przygotowania wsadu (mieszanie składników wsadu, suszenie), wytopu metalu Dore'a i odlewania anod (topienie wsadu w piecu Kaldo celem ożużlowania lub odpędzenia do fazy gazowej składników zanieczyszczających, zakończone odlaniem produktu [99%srebra] w postać anod), elektrorafinacji srebra (osad katodowy o zawartości min. 99,99% Ag), przetopu w indukcyjnym piecu elektrycznym i odlewania srebra rafinowanego w postać handlową (sztabki lub granulat).
TPM (ang. Total Precious Metals)	Metale szlachetne (złoto, platyna, pallad).
Uncja trojańska	Jednostka masy używana głównie w krajach anglosaskich. Uncja trojańska (w skrócie troz) jest powszechnie stosowana w jubilerstwie i handlu metalami szlachetnymi. Dokładna masa 1 uncji trojańskiej odpowiada masie 31,1035 grama.
Urobek	Materiał skalny wybrany w przodku górniczym. Obejmuje zarówno kopalinę jak i skałę płonną.
Walcówka miedziana	Walcowany pręt miedziany, najczęściej o średnicy 6-12 mm, powszechnie stosowany jako surowiec dla przemysłu kablowego.
Wyrobisko	Przestrzeń powstała w wyniku robót górniczych.
Wskaźnik LTIFR	Wskaźnik ilości wypadków na milion godzin przepracowanych
ZG	Zakłady górnicze
Złoże	Naturalne nagromadzenie kopalin w obrębie skorupy ziemskiej, powstałe w wyniku różnorodnych procesów geologicznych.
ZWR	Zakłady wzbogacania rudy

Zestawienie syntetyczne danych dotyczących Spółki i Grupy Kapitałowej za lata 2010-2017

		2017	2016	2015	2014	2013	2012	2011	2010
	Podstawowe elementy sprawozdania skonsolidowanego
Przychody ze sprzedaży	mln PLN	20 358	19 156	20 008	20 492	24 110	26 705	22 107	17 293
Wynik netto	mln PLN	1 525	(4 449)	(5 009)	2 451	3 033	4 803	11 064	4 715
Suma bilansowa	mln PLN	34 122	33 442	36 764	40 374	34 465	33 616	30 554	21 177
Zobowiązania i rezerwy	mln PLN	16 337	17 531	16 350	14 844	11 401	11 906	7 172	6 286
Wynik netto na akcję (EPS) 1	PLN	7,84	(21,86)	(25,06)	12,25	15,18	24,01	55,02	23,54
Wartość rynkowa akcji Spółki 2	PLN	111,20	92,48	63,49	108,85	118,00	190,00	110,60	173,00
Dług netto/EBITDA 3		1,3	1,6	1,4	0,9	0,4	-	-	-
Produkcja miedzi płatnej 4	tys. t	656	677	718	663	666	676	571	547
Produkcja srebra płatnego 4	t	1 234	1 207	1 299	1 258	1 164	1 274	1 260	1 161
Koszt produkcji koncentratu C1 4	USD/funt	1,59	1,41	1,59	1,89	1,85	1,59	0,63	1,07
Wydatki na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne	mln PLN	2 796	3 251	3 939	3 434	3 188	2 402	1 859	1 401
Podstawowe elementy sprawozdania jednostkowego
Przychody ze sprzedaży	mln PLN	16 024	15 112	15 939	16 633	18 579	20 737	20 097	15 945
Wynik netto	mln PLN	1 323	(4 085)	(2 788)	2 414	3 058	4 868	11 335	4 569
Suma bilansowa	mln PLN	30 947	30 100	33 120	32 312	29 038	28 177	29 253	19 829
Zobowiązania i rezerwy	mln PLN	13 691	14 200	12 841	8 035	5 740	6 254	6 118	5 373
Wynik netto na akcję (EPS)	PLN	6,62	(20,42)	(13,94)	12,07	15,29	24,34	56,68	22,85
Produkcja miedzi elektrolitycznej	tys. t	522	536	574	577	565	566	571	547
Produkcja srebra metalicznego	t	1 218	1 191	1 283	1 256	1 161	1 274	1 260	1 161
Koszt produkcji koncentratu C1	USD/funt	1,52	1,30	1,47	1,82	1,78	1,34	0,63	1,07
Wydatki na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne	mln PLN	1 991	2 604	2 481	2 203	2 174	1 647	1 406	1 157
Dane makroekonomiczne (średniorocznie)
Notowania miedzi wg LME	USD/t	6 166	4 863	5 495	6 862	7 322	7 950	8 811	7 539
Notowania srebra wg LBMA	USD/troz	17,05	17,14	15,68	19,08	23,79	31,15	35,12	20,19
Kurs walutowy	USD/PLN	3,78	3,94	3,77	3,15	3,17	3,26	2,96	3,02

(dane za lata 2010-2015 zgodnie z raportami rocznymi za te okresy)

1) Przypadający na akcjonariuszy Jednostki Dominującej

2) Na koniec okresu

3) wartość skorygowana EBITDA za rok, bez uwzględnienia EBITDA wspólnego przedsięwzięcia Sierra Gorda S.C.M.

4) Obejmuje Sierra Gorda S.C.M. odpowiednio do posiadanych udziałów (55%)

Istotne zdarzenia w 2017 r. i do dnia sporządzenia sprawozdania

Data	Zdarzenie	Rozdział
Zmiana warunków makroekonomicznych
2017	Wzrost średniorocznych notowań miedzi, molibdenu i niklu odpowiednio o 27%, 26% i 8% przy obniżeniu notowań srebra o 0,5%	4.3
2017	Zmiany średniorocznych kursów walutowych: USD/PLN o -4%, USD/CAD o -2% i USD/CLP o -4%	4.3
	KGHM Polska Miedź S.A. na Giełdzie Papierów Wartościowych
2017	Wzrost ceny akcji KGHM Polska Miedź S.A. o 20% z poziomu 92,48 PLN do 111,20 PLN	11.1
	Zmiany w składzie organów KGHM Polska Miedź S.A.
3 lutego 2017 r.	Zmiana w składzie Zarządu – rezygnacja Jacka Raweckiego i powołanie Rafała Pawełczaka na Wiceprezesa Zarządu	17.3
31 maja 2017 r.	Zmiana w składzie Zarządu – rezygnacja Piotra Walczaka z funkcji Wiceprezesa Zarządu KGHM Polska Miedź S.A. ds. Produkcji ze skutkiem na dzień 13 czerwca 2017 r.	17.3
21 czerwca 2017 r.	Zmiana w składzie Rady Nadzorczej – powołanie Janusza Marcina Kowalskiego	17.3
24 lipca 2017 r.	Zmiana w składzie Zarządu – powołanie Ryszarda Jaśkowskiego	17.3
10 marca 2018 r.	Zmiana w składzie Zarządu – odwołanie Prezesa Zarządu Radosława Domagalskiego-Łabędzkiego oraz Wiceprezesa Zarządu Michała Jezioro	17.3
Korekty sprawozdań finansowych
27 października 2017 r.	Korekta skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał 2017 r.
9 listopada 2017 r.	Korekta skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze 2017 r.
Realizacja projektów
15 grudnia 2017 r.	Powzięcie informacji o nieprzyznaniu Certyfikatu Oceny Środowiskowej (EA Certificate) dla projektu miedziowo-złotowego Ajax zlokalizowanego w pobliżu Kamloops w Kolumbii Brytyjskiej	2.3
Utrata wartości aktywów
14 lutego 2017 r.	Raport bieżący informujący o zakończeniu zasadniczych prac związanych z testami na utratę wartości aktywów.	6,7
19 stycznia 2018 r.	Informacja o wystąpieniu przesłanek do weryfikacji wartości odzyskiwalnej zagranicznych aktywów górniczych	6,7
21 luty 2018 r.	Informacja o wynikach przeprowadzonych testów na utratę wartości	6,7
Wypłata dywidendy
11 maja 2017 r.	Rekomendacja Zarządu w sprawie pokrycia straty za 2016 rok i wypłaty dywidendy w 2017 roku	11.3
21 czerwca 2017 r.	Decyzja Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia KGHM Polska Miedź S.A. o wypłacie dywidendy za 2016 r. w wysokości 200 mln PLN	11.3
14 lipca 2017 r.	Dzień dywidendy (dzień nabycia praw do dywidendy)	11.3
17 sierpnia 2017 r., 16 listopada 2017 r.	Terminy I i II raty wypłaty dywidendy	11.3
Znaczące umowy
30 czerwca 2017 r.	Zmiana zapisów umowy kredytu podpisanego 8 marca 2012 r. przez Sierra Gorda S.C.M.	14
27 lipca 2017 r.	KGHM Polska Miedź S.A. zawarła Umowę Ramową kompleksowej sprzedaży paliwa gazowego oraz podpisała dwustronne Kontrakty Indywidualne z Polskim Górnictwem Naftowym i Gazownictwem S.A.	14
11 grudnia 2017 r.	KGHM Polska Miedź S.A. zawarła umowę niezabezpieczonej pożyczki na kwotę 900 mln PLN z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym	14
Pozostałe
11 maja 2017 r.	Zatwierdzenie Strategii KGHM Polska Miedź S.A. na lata 2017-2021 z perspektywą do roku 2040 przez Radę Nadzorczą	5
21 czerwca 2017 r.	Zwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki podjęło uchwały w sprawie zmian Statutu KGHM Polska Miedź S.A.	2.2
21 września 2017 r.	Rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym zmian w Statucie Spółki, przyjętych uchwałami Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia z dnia 21 czerwca 2017 rok	2.2
październik 2017 r.	Awaria kotła odzysknicowego w HM Głogów I – awaria nastąpiła 3 października 2017 r., ciąg produkcyjny uruchomiono 30 października 2017 r.	7.1
13 października 2017 r.	Informacja o skutkach awarii kotła odzysknicowego w HM Głogów I	7.1

1. Wprowadzenie

KGHM Polska Miedź S.A. – Jednostka Dominująca Grupy Kapitałowej jest czołowym światowym producentem miedzi i srebra z blisko 60-letnim doświadczeniem w branży wydobywczej i przetwórczej rud miedzi. W Polsce KGHM Polska Miedź S.A., eksploatuje jedno z największych na świecie złóż miedzi, gwarantujące ciągłość produkcji w Polsce przez kolejne kilkadziesiąt lat. KGHM Polska Miedź S.A. produkuje również m.in. srebro, złoto, molibden, ołów i sól kamienną i jest jednym z czołowych eksporterów w kraju i jedną z największych spółek w Polsce.

Grupa KGHM Polska Miedź S.A. jest globalną oraz innowacyjną organizacja, która prowadzi zaawansowaną technologicznie działalność poszukiwawczo-wydobywczą oraz hutniczą i posiada geograficznie zdywersyfikowane portfolio projektów górniczych. Model biznesowy KGHM podzielony jest na 7 obszarów poprzez które Grupa zapewnia pełny łańcuch tworzenia wartości od eksploracji po sprzedaż gotowych produktów:

	Zagospodarowanie złóż		Przeróbka		Sprzedaż
- -	poszukiwanie i rozpoznanie eksploatacja	- -	wzbogacanie rudy hutnictwo i rafinacja	-	sprzedaż produktów
-	rekultywacja	-	przetwórstwo

KGHM aktywnie wspiera świat nauki, kultury i sportu. Poprzez założoną w 2003 r. Fundację KGHM Polska Miedź angażuje się w działalność charytatywną.

Grupa Kapitałowa KGHM liczy ponad 70 podmiotów. Zatrudnia ponad 33 tys. pracowników. Spójność tak złożonej organizacji zapewniają wartości KGHM – bezpieczeństwo, współpraca, zorientowanie na wyniki, odpowiedzialność i odwaga. Od blisko 60 lat są one biznesową busolą firmy, wyznaczającą kierunek rozwoju i sposób operowania na międzynarodowym rynku.

10 lipca 2017 r. Spółka obchodziła 20-lecie debiutu na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Spółka jest notowana w ramach indeksów WIG20 i WIG30.

2. Struktura Grupy Kapitałowej

2.1. Struktura Grupy Kapitałowej

Na 31 grudnia 2017 r. w skład Grupy Kapitałowej wchodziła Jednostka Dominująca – KGHM Polska Miedź S.A. i 75 jednostek zależnych (w tym trzy fundusze inwestycyjne zamknięte aktywów niepublicznych), zlokalizowane na trzech kontynentach: w Europie, Ameryce Północnej i Południowej. Część jednostek zależnych tworzyło własne grupy kapitałowe. Największa z nich, zarówno pod względem liczebności podmiotów, jak i wysokości kapitałów, to Grupa Kapitałowa KGHM INTERNATIONAL LTD., której główne aktywa zlokalizowane są w Kanadzie, USA i Chile. W jej skład wchodziło 26 jednostek zależnych. Na dzień kończący okres sprawozdawczy, Grupa Kapitałowa KGHM Polska Miedź S.A. posiadała udział w trzech wspólnych przedsięwzięciach - Sierra Gorda S.C.M., "Elektrownia Blachownia Nowa" Sp. z o.o. w likwidacji i NANO CARBON Sp. z o.o.

Szczegółową strukturę Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A., wraz z powiązaniami pomiędzy podmiotami, umieszczono w Załącznikach nr 2 i 3.

Główne podmioty Grupy Kapitałowej, zaangażowane w branżę wydobywczą, tworzą trzy podstawowe segmenty sprawozdawcze, które podlegają odrębnej ocenie przez organy zarządcze. Należą do nich: KGHM Polska Miedź S.A., KGHM INTERNATIONAL LTD. i Sierra Gorda S.C.M. Pozostałe spółki, z wyłączeniem Future 1 Sp. z o.o., Future 2 Sp. z o.o., Future 3 Sp. z o.o., Future 4 Sp. z o.o., Future 5 Sp. z o.o., Future 6 Sp. z o.o., Future 7 Sp. z o.o., funkcjonujących w ramach struktury związanej z utworzeniem Podatkowej Grupy Kapitałowej, wchodzą w skład segmentu pod nazwą Pozostałe segmenty.

Na poniższym schemacie zaprezentowano istotne aktywa produkcyjne oraz projekty realizowane w ramach segmentów sprawozdawczych: KGHM Polska Miedź S.A., KGHM INTERNATIONAL LTD. oraz Sierra Gorda S.C.M.

	KGHM Polska Miedź S.A.	KGHM INTERNATIONAL LTD.	Sierra Gorda S.C.M. wspólne przedsięwzięcie KGHM INTERNATIONAL LTD. i spółek Grupy Sumitomo
Przedmiot działalności	- produkcja górnicza i hutnicza metali – Cu, Ag, Au	- produkcja górnicza metali - Cu, Ni, Au, Pt, Pd	- produkcja górnicza metali - Cu, Mo, Au, Ag
Najistotniejsze aktywa produkcyjne	- kopalnie podziemne - ZG Lubin - ZG Polkowice-Sieroszowice - ZG Rudna - huty miedzi - HM Legnica - HM Głogów I i HM Głogów II - walcownia HM Cedynia	- kopalnia Robinson w USA (odkrywkowa) - kopalnia Morrison (podziemna) w ramach Zagłębia Sudbury w Kanadzie	- kopalnia Sierra Gorda w Chile (odkrywkowa)
Najważniejsze projekty rozwojowe	- Głogów Głęboki-Przemysłowy - projekty przedprodukcyjne i eksploracyjne w południowo zachodniej Polsce	- projekt Victoria w ramach Zagłębia Sudbury w Kanadzie - budowa kopalni podziemnej miedzi i niklu - projekt Sierra Gorda Oxide w Chile

Schemat 1. Główne segmenty sprawozdawcze Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A.

W ramach segmentu Pozostałe segmenty można wyróżnić kilka głównych grup podmiotów:

spółki wspierające główny ciąg technologiczny KGHM Polska Miedź S.A.,

• fundusze inwestycyjne zamknięte i spółki portfelowe,
• spółki pełniące istotną rolę w realizacji polityki CSR,
• spółki celowe struktury holdingowej,
• spółki przeznaczone do restrukturyzacji i dezinwestycji.

Zmiany w podstawowych zasadach zarządzania Grupą Kapitałową

W 2017 r., w ramach zmiany Zasad Zarządzania Grupą KGHM Polska Miedź S.A., prowadzone były działania mające na celu wzmocnienie nadzoru nad spółkami i ujednolicenie rozwiązań stosowanych w tym obszarze w ramach Grupy. Jednym z nich było zaimplementowanie do statutów i umów spółek Grupy zapisów Ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym oraz Ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami. Najistotniejsze zmiany w ramach ww. dokumentów dotyczyły takich kwestii jak: wzmocnienie nadzoru nad gospodarowaniem mieniem będącym w posiadaniu spółek, określenie wymogów stawianych członkom organów Spółek, zmiany zasad wynagradzania członków organów spółek. Istotą kwestię w ramach ww. zmian stanowi zwiększenie roli Rad Nadzorczych w procesie nadzoru nad spółkami Grupy Kapitałowej. Wprowadzone z końcem 2017 r. zmiany w statutach i umowach spółek podlegają aktualnie procedurze rejestracyjnej. Jednocześnie prowadzone są prace nad dostosowaniem dokumentów pochodnych.

Drugim istotnym zdarzeniem w ramach kształtowania zasad Zarządzania Grupą Kapitałową, było wdrożenie "Kodeksu Grupy KGHM" (Kodeks), do którego przystąpiła większość spółek krajowych Grupy Kapitanowej (Grupa). Kodeks jest narzędziem umożliwiającym koordynowanie działań w ramach Grupy. Jego Członkowie zobowiązani są do współdziałania w celu realizacji wspólnego interesu Grupy wynikającego z jej Strategii i osiągniecia korzyści w horyzoncie długoterminowym. Wspólny interes Grupy realizowany jest przede wszystkim przez podejmowanie skorelowanych działań zmierzających do optymalnego wykorzystania koniunktury rynkowej oraz usprawnienia zarządzania poprzez stosowanie spójnych zasad ładu korporacyjnego w ramach Grupy.

2.2. Struktura organizacyjna KGHM Polska Miedź S.A.

W 2017 r. w skład wielooddziałowego przedsiębiorstwa Spółki, działającego pod firmą KGHM Polska Miedź S.A., wchodziła Centrala Spółki i 10 Oddziałów.

Schemat 2. Struktura organizacyjna Spółki według stanu na dzień 31 grudnia 2017 r.

Zmiany w Statucie Spółki

W dniu 21 czerwca 2017 r. Zwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki podjęło uchwały w sprawie zmian Statutu KGHM Polska Miedź S.A., które wchodzą w życie z dniem podjęcia z mocą obowiązującą z dniem wpisu zmian do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. W dniu 21 września 2017 r. KRS dokonał rejestracji zmian w Statucie Spółki, przyjętych uchwałami ZWZ KGHM Polska Miedź S.A. z siedzibą w Lubinie z dnia 21 czerwca 2017 r.

Istotne zmiany w Statucie Spółki dotyczące zasad zarządzania przedsiębiorstwem emitenta i jego grupą kapitałową:

• Rada Nadzorcza powołuje i odwołuje Prezesa Zarządu i Wiceprezesów. Rada Nadzorcza powołuje członków Zarządu po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego, którego celem jest sprawdzenie i ocena kwalifikacji kandydatów oraz wyłonienie najlepszego kandydata na członka Zarządu, z zastrzeżeniem postanowień dotyczących wyboru lub odwołania członka Zarządu wybieranego przez pracowników. Przy czym nowe postanowienia Statutu określają procedurę ogólną przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego.
• Wprowadzono wymagania dla kandydatów na członków Zarządu Spółki wynikające z przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierującymi niektórymi spółkami,
• Wprowadzono uprawnienie Rady Nadzorczej do określenie sposobu wykonywania prawa głosu przez reprezentanta KGHM Polska Miedź S.A. na Walnym Zgromadzeniu spółek, wobec których Spółka jest przedsiębiorcą dominującym w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, w sprawach zawiązania przez spółkę innej spółki, zmiany statutu lub umowy oraz przedmiotu działalności spółki, połączenia, przekształcenia, podziału, rozwiązania i likwidacji spółki, podwyższenia lub obniżenia kapitału zakładowego spółki, zbycia i wydzierżawienia przedsiębiorstwa spółki lub jego zorganizowanej części oraz ustanowienia na nich ograniczonego prawa rzeczowego, umorzenia udziałów lub akcji, kształtowanie wynagrodzeń członków Zarządów oraz rad nadzorczych, postanowienia dotyczącego roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przy zawiązaniu spółki lub sprawowaniu zarządu albo nadzoru, w sprawach, o których mowa w art. 17 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym, z zastrzeżeniem § 34 ust. 4 Statutu.
• Ustalono członkom Zarządu wynagrodzenia oraz innych warunków umów o świadczenie usług zarządzania, na podstawie zasad kształtowania wynagrodzeń członków Zarządu uchwalonych przez Walne Zgromadzenie, z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierującymi niektórymi spółkami, Wprowadzono do kompetencji Rady Nadzorczej należy również udzielanie zgody Zarządowi na:
• umowy o usługi prawne, usługi marketingowe, usługi w zakresie stosunków międzyludzkich (public relations) i komunikacji społecznej oraz usługi doradztwa związanego z zarządzaniem, jeżeli wysokość wynagrodzenia przewidzianego łącznie za świadczone usługi przekracza 500 000 PLN netto, w stosunku rocznym,
• zmiany umowy o usługi prawne, usługi marketingowe, usługi w zakresie stosunków międzyludzkich (public relations) i komunikacji społecznej oraz usługi doradztwa związanego z zarządzaniem podwyższającej wynagrodzenie powyżej kwoty, o której mowa w pkt powyżej,
• umowy o usługi prawne, usługi marketingowe, usługi w zakresie stosunków międzyludzkich (public relations) i komunikacji społecznej oraz usługi doradztwa związanego z zarządzaniem, w których maksymalna wysokość wynagrodzenia nie jest przewidziana,

• darowizny lub innej umowy o podobnym skutku o wartości przekraczającej 20 000 złotych lub 0,1% sumy aktywów w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, ustalonych na podstawie ostatniego zatwierdzonego sprawozdania finansowego,

• zwolnienia z długu lub innej umowy o podobnym skutku o wartości przekraczającej 50 000 złotych lub 0,1% sumy aktywów w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, ustalonych na podstawie ostatniego zatwierdzonego sprawozdania finansowego.

• Ustalono zasady zbywania środków trwałych zgodnych z ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym.

2.3. Główne aktywa

Grupa Kapitałowa KGHM Polska Miedź S.A. posiada zdywersyfikowane geograficznie aktywa górnicze w krajach niskiego ryzyka. Należące do Grupy Kapitałowej kopalnie miedzi, srebra, molibdenu, niklu i metali szlachetnych zlokalizowane są w Polsce, USA, Chile i Kanadzie. Kluczowe aktywo zagraniczne – kopalnia Sierra Gorda, będąca wspólnym przedsięwzięciem KGHM INTERNATIONAL LTD., Sumitomo Metal Mining oraz Sumitomo Corporation, zlokalizowana jest w Chile. Ponadto, w Grupie Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. znajdują się projekty górnicze w fazie przedoperacyjnej (Victoria, Sierra Gorda Oxide), jak i projekty eksploracyjne.

Główne aktywa Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. pokazane są na poniższym schemacie.

Schemat 3. Lokalizacja aktywów górniczych Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A.

Polska:

ZG Polkowice-Sieroszowice
Lokalizacja	Dolny Śląsk, Polska
Własność	Oddział KGHM Polska Miedź S.A.
Typ kopalni	podziemna
Kopalina główna	ruda miedzi
Kopalina towarzysząca	Srebro, ołów, sól kamienna, złoto
Typ złoża	stratoidalne
Produkt końcowy	ruda miedzi
Wydobycie miedzi w urobku w 2017 r.	204,6 tys. t

Kopalnia ZG Polkowice-Sieroszowice położona jest na Dolnym Śląsku na zachód od granic miasta Polkowice. Obecnie prowadzi roboty górnicze w obrębie czterech obszarów górniczych: "Polkowice", "Radwanice Wschodnie", "Sieroszowice" i części złoża "Głogów Głęboki – Przemysłowy".

W złożu "Sieroszowice", ponad serią miedzionośną, występują też bogate pokłady soli kamiennej.

Wydobycie prowadzone jest techniką strzelniczą, z zastosowaniem różnorodnych systemów komorowofilarowych z ugięciem stropu. Aktualna zdolność produkcyjna ZG Polkowice-Sieroszowice wynosi ok. 12 mln t rud rocznie.

ZG Rudna

Lokalizacja	Dolny Śląsk, Polska	Kopalnia Rudna jest zlokalizowana na Dolnym Śląsku, na północ od miasta Polkowice. Eksploatuje przede
Własność	Oddział KGHM Polska Miedź S.A.
Typ kopalni	podziemna	wszystkim złoże "Rudna", ale prowadzi też roboty
Kopalina główna	ruda miedzi	udostępniające i eksploatacyjne w złożach "Sieroszowice"
Kopalina towarzysząca	srebro, ołów, złoto	i "Głogów Głęboki – Przemysłowy". Głębokość zalegania skał miedzionośnych w złożu Rudna
Typ złoża	stratoidalne	wynosi od 844 do 1250 m, a złoża Głogów Głęboki –
Produkt końcowy	ruda miedzi	Przemysłowy sięga aż do 1385 m. Obecna, średnia zdolność produkcyjna wynosi około 12 mln t. rud rocznie.
Wydobycie miedzi w urobku w 2017 r.	195,3 tys. t

ZG Lubin

Lokalizacja	Dolny Śląsk, Polska	Kopalnia Lubin zlokalizowana jest w Polsce na Dolnym
Własność	Oddział KGHM Polska Miedź S.A.	Śląsku na północ od granic miasta Lubin. Głębokość
Typ kopalni	podziemna	zalegania rud miedzi w obszarze Lubin-Małomice wynosi
Kopalina główna	ruda miedzi	od 368 do 1006 m.
Kopalina towarzysząca	srebro, ołów, złoto	Złoże eksploatowane techniką strzelniczą systemem komorowo-filarowym z samoczynnym ugięciem stropu i
Typ złoża	stratoidalne	komorowo-filarowym z podsadzką hydrauliczną w filarze
Produkt końcowy	ruda miedzi	ochronnym miasta Lubin. Aktualna zdolność produkcyjna kopalni wynosi ok. 8 mln t. rudy rocznie.
Wydobycie miedzi w urobku w 2017 r.	66,9 tys. t

HM Głogów

Lokalizacja	Dolny Śląsk, Polska	Kompleks zakładów hutniczych z lokalizacją w Głogowie,
Własność	Oddziały KGHM Polska Miedź S.A.	obejmujący dwa ciągi do przetopu koncentratów miedzi w
Typ huty	surowcowa	oparciu o jednostadialny zawiesinowy przetop
Produkt końcowy	miedź elektrolityczna	koncentratów bezpośrednio do miedzi blister. Oprócz
Produkcja miedzi elektrolitycznej w 2017 r.	406,9 tys. t	miedzi elektrolitycznej Oddział HM Głogów produkuje ołów surowy (do 30 tys. t rocznie), srebro (około 1200 t.), szlam Pt-Pd (około 80 kg), złoto (około 2,7 t.) oraz kwas
		siarkowy (ponad 570 tys. t).

HM Legnica

Lokalizacja	Dolny Śląsk, Polska
Własność	Oddziały KGHM Polska Miedź S.A.
Typ huty	surowcowa
Produkt końcowy	miedź elektrolityczna
Produkcja miedzi elektrolitycznej w	115,1 tys. t

Huta zlokalizowana w Legnicy o aktualnej zdolności produkcyjnej rzędu 110 tys. t miedzi elektrolitycznej. Eksploatowana od lat 50. XX wieku w oparciu o proces szybowy. Huta oprócz miedzi elektrolitycznej produkuje też wlewki okrągłe, ołów rafinowany w ilości około 30 tys. t rocznie, a także kwas siarkowy – 122 tys. t, siarczan miedzi oraz siarczan niklu.

2017 r. HM Cedynia

Lokalizacja	Dolny Śląsk, Polska
Własność	Oddziały KGHM Polska Miedź S.A.
Typ huty	przetwórcza
Produkt końcowy	walcówka miedziana, druty z miedzi beztlenowej
Produkcja w 2017 r.	242,1 tys. t walcówki miedzianej i 15,8 tys. t drutów z miedzi beztlenowej

Walcownia Miedzi Cedynia zlokalizowana w okolicach Orska swoją produkcję opiera na miedzi katodowej pochodzącej w 75% z HM Głogów oraz w 25% z HM Legnica. Podstawowym produktem HM Cedynia jest walcówka miedziana otrzymywana na linii Contirod produkowana w ilości około 250 tys. t rocznie oraz drut z miedzi beztlenowej produkowany w ilości około 16 tys. t rocznie na linii UPCAST, w tym druty z miedzi beztlenowej z dodatkiem Ag.

Stany Zjednoczone:

Kopalnia Robinson
Lokalizacja	Nevada, USA	Kopalnia zlokalizowana jest w hrabstwie White Pine,
Własność	100% KGHM INTERNATIONAL LTD.	w stanie Nevada, około 11 km na zachód od Ely
Typ kopalni	odkrywkowa	(około 400 km na północ od Las Vegas), w paśmie górskim
Kopalina główna	ruda miedzi	Egan, na średniej wysokości 2130 m n.p.m., w pobliżu
Kopalina towarzysząca	złoto i molibden	autostrady nr 50. Kopalnia obejmuje 3 duże wyrobiska: Liberty, Tripp
Typ złoża	porfirowe/ skarnowe	Veteran oraz Ruth. Obecnie eksploatowane jest wyrobisko
Produkt końcowy	koncentrat miedzi i złota, koncentrat molibdenu	Ruth. Wydobyta za pomocą konwencjonalnych metod ruda jest następnie przerabiana w zakładzie przeróbki na
Produkcja płatnej miedzi w 2017 r.	48,8 tys. t	koncentrat miedzi i złota oraz osobno koncentrat molibdenu.

Ponadto w zachodniej części regionu górniczego Miami-Globe, około 10 km na zachód od miasta Miami, na granicy hrabstw Gila i Pinal we wschodniej Arizonie w USA znajduje się zakład górniczy Carlota. Od 2014 r. działalność w kopalni koncentruje się głównie na ługowaniu dotychczas wydobytej rudy miedzi oraz produkcji katod miedzianych w zakładzie SX/EW. W 2017 roku wykonano szereg prac technicznych, które pozwoliły wydłużyć okres życia aktywa o rok przy zwiększonej produkcji poprzez planowaną eksploatację obszaru Eder South.

Kanada:

Kopalnia Morrison
Lokalizacja	Zagłębie Sudbury, Ontario, Kanada	Kopalnia znajduje się w granicach miasta Sudbury,
Własność	100% KGHM INTERNATIONAL LTD.	w regionie Ontario w Kanadzie.
Typ kopalni	podziemna	Złoże jest udostępnione oraz eksploatowane za pomocą
Kopalina główna	ruda miedzi, niklu, platyny, palladu i złota	dzierżawionej infrastruktury przyległej kopalni Craig
Typ złoża	spągowe (footwall)/ kontaktowe Ni	należącej do Xstrata Nickel. Najpowszechniej występującą
Produkt końcowy	ruda miedzi i niklu	mineralizacją złoża Morrison są żyły. Eksploatacja
Produkcja płatnej miedzi w 2017 r.	8,5 tys. t	prowadzona jest na poziomie około 1300 m przy pomocy technik górniczych uzależnionych od geometrii złoża –
		głównie jest to zmechanizowana metoda selektywnego

wybierania z podsadzaniem kolejnych poziomów od dołu do góry. Całość rudy wydobywanej z kopalni jest przerabiana w zakładzie Clarabelle w Sudbury, należącym do Vale.

Projekt Victoria

Lokalizacja	Zagłębie Sudbury, Ontario, Kanada
Własność	100% KGHM INTERNATIONAL LTD.
Typ kopalni	podziemna
Kopalina główna	ruda miedziowo-niklowa
Metale towarzyszące	złoto, platyna i pallad
Czas życia kopalni	14 lat
Produkt końcowy	ruda miedzi, niklu i metali szlachetnych
Prognozowana produkcja roczna	16 tys. t Ni, 18 tys. t Cu

Projekt zlokalizowany jest w kanadyjskiej prowincji Ontario, w odległości około 35 km na zachód od miasta Sudbury. W 2002 r. nabyto prawa do złóż mineralnych na obszarze Victoria i rozpoczęto prace poszukiwawcze na tym terenie. Całość rudy wydobywanej z kopalni będzie przerabiana w zakładzie Clarabelle w Sudbury, należącym do Vale. Obecny scenariusz rozwoju projektu zakłada udostępnienie złoża przez 2 szyby (szyb eksploatacyjny oraz szyb wentylacyjny). Przeprowadzone dotychczas prace eksploracyjne potwierdzają ciągłość oraz charakterystykę mineralizacji do poziomu około 2200 m poniżej terenu. W 2017 roku, w ramach działań projektowych, zespół projektowy kontynuował prace związane z zabezpieczeniem istniejącej infrastruktury oraz obszaru projektu. Ponadto, w 2017 roku trwały prace nad wypracowaniem optymalnej ścieżki realizacji inwestycji.

Projekt Ajax

Lokalizacja	Kamloops, Kolumbia Brytyjska, Kanada
Własność	KGHM INTERNATIONAL LTD. 80%; Abacus Mining and Exploration Inc. 20%
Typ kopalni	odkrywkowa
Kopalina główna	ruda miedzi
Metale towarzyszące	metale szlachetne (złoto i srebro)
Czas życia kopalni	19 lat
Produkt końcowy	koncentrat miedzi
Prognozowana produkcja roczna	53 tys. t Cu, 114 tys. oz Au

Projekt Ajax zlokalizowany jest w Kolumbii Brytyjskiej w Kanadzie, w odległości 400 km na północny-wschód od Vancouver w bliskim sąsiedztwie miasta Kamloops. Projekt zakłada budowę kopalni odkrywkowej miedzi i złota oraz zakładu wzbogacania rud wraz z towarzyszącą infrastrukturą. W styczniu 2012 r. spółka Abacus Mining and Exploration Inc. przygotowała studium wykonalności, na podstawie którego określono wstępne warunki ekonomiczne tego przedsięwzięcia. Ze względu na istotne ryzyko nieotrzymania pozwolenia środowiskowego w oparciu o przyjęte założenia technologiczne projektu, w tym lokalizację podstawowych obiektów infrastruktury zakładu górniczego, przystąpiono do przeglądu założeń studium wykonalności z 2012 r. względem zidentyfikowanych ryzyk oraz możliwości zwiększenia wartości projektu. 13 stycznia 2016 r. opublikowano

Zaktualizowane Studium Wykonalności, zastępujące wcześniejszą jego wersję datowaną na dzień 6 stycznia 2012 r. Zaktualizowane Studium Wykonalności uwzględnia zmiany w projekcie, zgodnie z którymi infrastruktura kopalni została oddalona od zabudowań miasta Kamloops, wprowadzono ulepszenia do rozwiązań technologicznych i zwiększono dzienną zdolność produkcyjną zakładu przeróbczego z 60 do 65 tys. t. rudy.

W grudniu 2017 r. Ministrowie Środowiska oraz Energii, Górnictwa i Zasobów Ropy Naftowej Kolumbii Brytyjskiej (władze prowincjonalne) zdecydowali o nieprzyznaniu Certyfikatu Oceny Środowiskowej (EA Certificate) dla projektu Ajax.

Federalny Minister Środowiska oraz Zmian Klimatu wyraził opinię, że projekt przyniesie znaczące niekorzystne skutki oraz odesłał projekt do Resortu Rybołówstwa i Oceanów Kanady i Resortu Zasobów Naturalnych Kanady. Odpowiedzialne resorty dokonają rewizji sprawy, a rząd federalny (złożony z różnych ministrów federalnych) ostatecznie określi, czy niekorzystne skutki projektu są uzasadnione, tak aby projekt mógł być procedowany pomimo niepożądanego oddziaływania.

Decyzje zostały podjęte w procesie oceny oddziaływania na środowisko, uwzględniającym istotne zaangażowanie prowincjalnych i federalnych agencji rządowych, grup ludności rdzennej oraz szerokiego grona interesariuszy, w tym tysięcy przedstawicieli społeczności lokalnych.

KGHM Ajax Mining Ltd. po zapoznaniu się z argumentacją decyzji władz prowincjonalnych rozważy podjęcie kolejnych kroków, które mogą obejmować wykorzystanie środka odwoławczego w postaci kontroli sądowej sprawy.

Chile:

Kopalnia i projekt Sierra Gorda
Lokalizacja	Region II, Chile	Kopalnia Sierra Gorda zlokalizowana jest na pustyni
Własność	55% KGHM INTERNATIONAL LTD., 45% spółki grupy Sumitomo: -Sumitomo Metal Mining Co., Ltd. (31,5%) -Sumitomo Corporation (13,5%)	Atacama, na obszarze administracyjnym Sierra Gorda w regionie Antofagasta, na północy Chile około 60 km na południowy zachód od miasta Calama. Kopalnia położona jest na poziomie 1 700 m n.p.m., w odległości 4
Typ kopalni	odkrywkowa	km od miejscowości Sierra Gorda.
Kopalina główna	ruda miedzi	Z rudy wydobywanej w kopalni Sierra Gorda wytwarzany
Metale towarzyszące	molibden, złoto	jest koncentrat miedzi oraz koncentrat molibdenu.
Czas życia kopalni	25 lat dla obecnego złoża w oparciu o I fazę inwestycji wraz z działaniem usuwania wąskich gardeł. Dodatkowo istnieje możliwość wydłużenia eksploatacji z uwzględnieniem nowych złóż	W kwietniu 2015 r. rozpoczął produkcję zakład przeróbki molibdenu, a od 1 lipca 2015 r. kopalnia Sierra Gorda rozpoczęła produkcję komercyjną (od tego momentu sporządza sprawozdanie z zysków lub strat z działalności).
Produkt końcowy	koncentrat miedzi, koncentrat molibdenu	W 2017 r. prowadzono prace związane z optymalizacją procesu przerobu rudy siarczkowej. Podejmowane
Produkcja płatna w 2017 r.	97,1 tys. t miedzi w koncentracie, 35,7 mln funtów molibdenu w koncentracie – dane dla 100%, udział KGHM Polska Miedź S.A. wynosi 55%	działania były ukierunkowane na stabilizację wolumenu oraz parametrów technologicznych prowadzonego procesu przerobu rudy, a także na stabilizację pracy
		zakładu przeróbczego oraz zwiększenie poziomu uzysków

Obecnie prace ukierunkowane są na rozwój kopalni w oparciu o pierwszą fazę inwestycji wraz z działaniami mającymi na celu optymalizację ciągu technologicznego, którego konsekwencją ma być zwiększenie zdolności produkcyjnych.

metalu.

W ramach projektu Sierra Gorda Oxide, planowane jest zagospodarowanie rudy tlenkowej. Rozpatrywane jest odzyskiwanie metalu w instalacji z wykorzystaniem technologii SX/EW. Ruda tlenkowa składowana jest obecnie do późniejszego ługowania. W 2017 r. kontynuowano prace związane z oceną alternatywnych scenariuszy rozwoju projektu, pozwalających na ograniczenie wymaganego poziomu nakładów kapitałowych.

Kopalnia Franke
Lokalizacja	Region Antofagasta, Chile	Kopalnia jest zlokalizowana na pustynnym obszarze w północnym
Własność	100% KGHM INTERNATIONAL LTD.	Chile, w regionie Altamira, blisko południowej granicy regionu
Typ kopalni	odkrywkowa	Antofagasta, w pobliżu drogi publicznej łączącej kopalnię z
Typ złoża	IOCG (typ złoża zawierający żelazo, miedź i złoto)	autostradą Pan-American. Wydobycie prowadzone jest konwencjonalnymi metodami
Produkt końcowy	katody miedziane	odkrywkowymi na dwóch złożach: China i Franke. Przeróbka rudy ze względu na jej charakter odbywa się poprzez ługowanie na
Produkcja płatnej miedzi w 2017 r	19,6 tys. t	hałdzie, ekstrakcję uzyskanego roztworu oraz elektrolizę miedzi metalicznej ze stężonego roztworu. Produktem końcowym jest
		miedź elektrolityczna w postaci katod.
		Na terenie kopalni Franke realizowany jest zaawansowany

program eksploracyjny, trwają obecnie analizy techniczne oceniające możliwość wydłużenia okresu życia aktywa.

Pozostałe aktywa

Z punktu widzenia zabezpieczenia pracy ciągu technologicznego KGHM Polska Miedź S.A., istotne są inwestycje w spółki krajowe działające głównie na jego rzecz, w tym m.in.:

• PeBeKa S.A. wykonawca robót górniczych,
• KGHM ZANAM S.A. dostawca i serwisant maszyn górniczych, świadczy również usługi utrzymania ruchu w wybranych obszarach i uczestniczy w realizacji zadań inwestycyjnych,
• KGHM Metraco S.A. dostawca złomów miedzi,
• "Energetyka" sp. z o.o. spółka zabezpiecza część potrzeb energetycznych KGHM Polska Miedź S.A.

Ponadto, wśród spółek zagranicznych, pod marką DMC Mining Services, funkcjonuje grupa spółek FNX Mining Company Inc., Raise Boring Mining Services S.A. de C.V., DMC Mining Services Corporation, DMC Mining Services Colombia S.A.S. oraz DMC Mining Services (UK) Ltd., które świadczą usługi w zakresie głębienia szybów, robót przygotowawczych, budowy naziemnych i podziemnych obiektów kopalń, wiertnictwa górniczego, drążenia tuneli na potrzeby budownictwa ogólnego oraz usług inżynieryjnych.

Pod względem wysokości zaangażowanego kapitału, istotną inwestycję stanowią akcje spółki TAURON Polska Energia S.A., notowanej na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Inwestycje w ramach funduszy inwestycyjnych zamkniętych są narzędziem dywersyfikacji ryzyka inwestycyjnego KGHM Polska Miedź S.A. Realizując strategię Grupy Kapitałowej, pełnią rolę w zarządzaniu wybranymi aktywami non core i są narzędziem realizacji projektów nakierowanych na wzrost wartości. Znaczącą część aktywów Funduszy stanowią inwestycje z obszaru szeroko rozumianej ochrony zdrowia.

2.4. Proces produkcyjny

W Grupie Kapitałowej procesy produkcyjne przebiegają według dwóch zaprezentowanych poniżej schematów:

Schemat 4. Zintegrowana działalność geologiczno-górnicza i hutnicza w KGHM Polska Miedź S.A.

Produkcja KGHM Polska Miedź S.A. jest w pełni zintegrowanym procesem produkcji, w którym produkt końcowy jednej fazy technologicznej stanowi wsad (półprodukt) wykorzystywany w następnej fazie. Górnictwo KGHM Polska Miedź S.A. obejmuje są trzy Oddziały wydobywcze: ZG Lubin, ZG Rudna, ZG Polkowice-Sieroszowice. W kolejnej fazie Oddział Zakłady Wzbogacania Rud przygotowuje koncentrat dla hut a Oddział Zakład Hydrotechniczny jest odpowiedzialny za składowanie i zagospodarowywanie odpadów powstałych w procesie wzbogacania rud miedzi. W ramach struktury organizacyjnej KGHM działają dwa oddziały hutnicze: HM Legnica i HM Głogów oraz walcownia HM Cedynia.

Górnictwo

Technologia wybierania złoża rud miedzi we wszystkich trzech kopalniach oparta jest na systemach komorowo–filarowych z wykorzystaniem techniki strzałowej do urabiania złoża. Obejmuje roboty udostępniające i przygotowawcze, polegające na okonturowaniu przewidzianej do eksploatacji parceli złoża siecią wyrobisk korytarzowych, rozcinkę calizny komorami i pasami wydzielającą szereg filarów eksploatacyjnych, urabianie złoża, następnie odstawę urobku do wysypów oddziałowych, gdzie odbywa się kruszenie dużych brył na punkcie wysypowym (kracie) i dalej transport urobku do zbiorników przyszybowych, a stamtąd górniczymi wyciągami szybowymi skipowymi na powierzchnię.

Prace związane z urabianiem rudy miedzi są w pełni zmechanizowane, prowadzone w układzie 4-zmianowym, za pomocą samojezdnych maszyn górniczych, w większości wyposażonych w kabiny klimatyzacyjne oraz układy wspomagające pracę operatorów. Prace prowadzone są w następującym cyklu: wiercenie otworów strzałowych za pomocą samojezdnych wozów wiercących, ładowanie do wywierconych otworów materiału wybuchowego z samojezdnych wozów strzelniczych, grupowe odpalanie załadowanych materiałem wybuchowym przodków w oddziałach górniczych, po którym następuje oczekiwanie na przewietrzenie wyrobisk górniczych (od 0,5-2 h, w rejonach silnie zagrożonych tąpaniami czas ten może zostać wydłużony). Następny etap to załadunek urobku za pomocą samojezdnych maszyn ładujących na wozy odstawcze i jego odstawa do wysypu oddziałowego oraz zabezpieczenie odsłoniętego stropu przodka poprzez obudowę kotwową przy użyciu wozów kotwiących. Rozdrobniony urobek transportowany jest przenośnikami taśmowymi bądź kopalnianymi wozami szynowymi do zbiorników przyszybowych, a następnie transportowany na powierzchnię. Po rozładunku na nadszybiu urobek transportowany jest przenośnikami taśmowymi lub transportem kolejowym do zakładów przeróbczych rud zlokalizowanych przy każdej z trzech kopalń.

We wszystkich zakładach wzbogacania stosowane są te same operacje i procesy jednostkowe. Jednak z uwagi na zróżnicowanie składu litologicznego i mineralogicznego rud z poszczególnych kopalń, schematy technologiczne poszczególnych zakładów różnią się. Stosowane technologie przeróbki obejmują następujące operacje jednostkowe: przesiewanie i kruszenie, mielenie i klasyfikację, flotację oraz odwadnianie koncentratu.

W wyniku wzbogacania flotacyjnego otrzymuje się koncentrat o średniej zawartości około 22-23% miedzi oraz odpady flotacyjne. Koncentrat o najwyższej zawartości miedzi produkowany jest w Rejonie ZWR Rudna (około 26%), o najniższej – w Rejonie ZWR Lubin (około 13%). Rejon ZWR Polkowice produkuje koncentrat o zawartości miedzi około 25%.

Wysuszony koncentrat o wilgotności około 8,5% transportowany jest drogą kolejową do hut: HM Legnica, zlokalizowanej w Legnicy oraz HM Głogów I i HM Głogów II, zlokalizowanych w Głogowie.

Odpady flotacyjne w postaci zawiesiny transportowane są rurociągami do Obiektu Unieszkodliwiania Odpadów Wydobywczych Żelazny Most, gdzie następuje sedymentacja fazy stałej, a sklarowana woda jest ujmowana i ponownie kierowana do zakładów przeróbczych. Składowisko pełni jednocześnie funkcję zbiornika retencyjno-dozującego nadmiar wody kopalniano-technologicznej w obiegu. Nadmiar wody zrzucany jest metodą hydrotechniczną (okresowo) do Odry. Metoda ta została opracowana i wdrożona we współpracy z jednostkami naukowymi i jest wprowadzona do stosowania przepisami ustawy "Prawo wodne". Z prowadzonych badań wynika, że wprowadzenie wód kopalniano-technologicznych do Odry nie może wywoływać zmian, które uniemożliwiałyby prawidłowe funkcjonowanie ekosystemów wodnych i spełnienie przez wody określonych dla nich wymagań jakościowych.

Hutnictwo

Huty miedzi produkują miedź elektrolityczną w oparciu o koncentraty własne oraz wsady obce (koncentraty miedzi, złomy miedzi, miedź blister).

HM Legnica stosuje wielostadialny proces, którego głównymi etapami są: przygotowanie wsadu do przetopu, jego redukcyjne stapianie w piecu szybowym do postaci kamienia miedziowego, następnie świeżenie w konwertorach do miedzi konwertorowej o zawartości ok. 98,5% Cu, rafinacja ogniowa w piecu anodowym do postaci anod o zawartości 99,2% Cu oraz elektrorafinacja. Produktem finalnym jest miedź elektrolityczna w postaci katod o zawartości 99,99% Cu.

HM Głogów stosuje technologię jednostadialnego przetopu koncentrat w piecach zawiesinowych, opartą na licencji fińskiej firmy Outokumpu. Wysuszony koncentrat do wilgotności 0,3% H2O przetapiany jest w piecu zawiesinowym do postaci miedzi blister o zawartości około 98,6% Cu, która poddawana jest rafinacji ogniowej w piecach anodowych. Natomiast żużel zawiesinowy zawierający około 14% miedzi kierowany jest do odmiedziowania w piecu elektrycznym, a otrzymany stop CuPbFe do konwertorów, z których miedź trafia również do rafinacji w piecach anodowych. Uzyskane w procesie rafinacji ogniowej anody poddawane są procesowi elektrorafinacji, którego produktem finalnym jest miedź elektrolityczna w postaci katod o zawartości 99,99% Cu.

Około 45% produkowanej miedzi elektrolitycznej przez huty KGHM jest przerabiane w walcowni Oddziału HM Cedynia, gdzie produkowana jest walcówka miedziana metodą ciągłego topienia, odlewania i walcowania, drut z miedzi beztlenowej oraz drut z miedzi beztlenowej niskostopowej ze srebrem w oparciu o technologię UPCAST.

Szlamy powstające w procesach elektrorafinacji w hutach KGHM zawierają metale szlachetne i są surowcem do produkcji następujących produktów w Wydziale Metali Szlachetnych w HM Głogów: srebra rafinowanego, złota, koncentratu palladowo-platynowego oraz selenu. Natomiast elektrolit wycofywany z obiegu Hal Wanien po odmiedziowaniu kierowany jest do produkcji surowego siarczanu niklu.

Pyły i szlamy ołowionośne pochodzące z odpylania gazów technologicznych wszystkich hut przetapiane są wraz z odmiedziowanym żużlem konwertorowym z ciągu zawiesinowego w piecach Dörschla w Wydziale Ołowiu HM Głogów do postaci ołowiu surowego o zawartości 99,3% Pb. Ołów surowy poddawany jest w HM Legnica procesowi rafinacji, w wyniku którego otrzymuje się produkt finalny - ołów rafinowany o zawartości 99,85 % Pb.

Segment KGHM International LTD.

Schemat 5. Uproszczony schemat podstawowej działalności w Grupie Kapitałowej KGHM INTERNATIONAL LTD.

Głównym przedmiotem działalności spółek Grupy Kapitałowej KGHM INTERNATIONAL LTD. jest produkcja górnicza metali, m.in. miedzi, niklu, złota, platyny, palladu, prowadzona zarówno w kopalniach odkrywkowych jak i podziemnych, a także realizacja projektów górniczych oraz eksploracyjnych. Powyższy rysunek przedstawia uproszczony schemat głównej działalności Grupy Kapitałowej KGHM INTERNATIONAL LTD.

2.5. Zmiany w strukturze Grupy Kapitałowej, inwestycje kapitałowe i ich finansowanie

W 2017 r. kontynuowano proces reorganizacji zagranicznej części Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. ukierunkowanej przede wszystkim na uproszczenie i zwiększenie przejrzystości struktury Grupy Kapitałowej. W ramach realizacji reorganizacji w 2017 r. KGHM Polska Miedź S.A. sprzedała swoje akcje w spółce KGHM Kupfer AG na rzecz Future 1 Sp. z o.o., co stanowiło kontynuację działań z 2016 r., mających na celu konsolidację aktywów zagranicznych grupy KGHM Polska Miedź S.A. w spółce holdingowej Future 1 Sp. z o.o.

5 października 2017 r. nastąpiła również, w ramach reorganizacji zagranicznej części Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A., zmiana firmy Mineria y Exploraciones KGHM International SpA na KGHM Chile SpA.

W 2017 r. KGHM Polska Miedź S.A. nie dokonywała inwestycji kapitałowych w ramach spółek krajowych. Nie wystąpiły również istotne zmiany w strukturze Grupy Kapitałowej w tym obszarze.

KGHM Metraco S.A. zwiększyła swój udział w CENTROZŁOM WROCŁAW S.A. do 100%, w wyniku wykupu akcji od pracowników spółki (udział na koniec 2016 r. wynosił 99,91%). Ponadto w wyniku wykupu udziałów pracowniczych, nieznacznie wzrósł udział KGHM I FIZAN w dwóch spółkach uzdrowiskowych: Uzdrowisko Cieplice Sp. z o.o. – Grupa PGU – wzrost z 98,48% do 98,53%, Uzdrowisko Świeradów-Czerniawa Sp. z o.o. – Grupa PGU – wzrost z 98,98 % do 99,12%.

W 2017 r. Spółka pośrednio zależna Fundusz Hotele 01 Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu (Spółka portfelowa KGHM I FIZAN) dwukrotnie dokonała zakupu akcji Spółki INTERFERIE S.A., zwiększając swój udział w Spółce z 0,54% do 1,79%. W wyniku tej transakcji udział KGHM I FIZAN w Spółce wzrósł do 69,50%.

DMC Mining Services 10 października 2017 r. na terenie Kolumbii założono spółkę o kapitale zakładowym 300 mln CLP. Udziały Colombia SAS objęła spółka FNX Mining Company Inc. (100%). Spółka została utworzona w celu realizacji strategii rozwoju marki DMC na rynku kolumbijskim. DMC Mining Services (UK) 29 grudnia 2017 r. na terenie Wielkiej Brytanii założono spółkę o kapitale zakładowym 0,1 mln GBP. Udziały
Ltd. objęła spółka FNX Mining Company Inc. (100%). Spółka została utworzona w celu realizacji strategii rozwoju marki DMC na rynku brytyjskim.
Zbycie/nabycie podmiotów
KGHM Kupfer AG * KGHM Polska Miedź S.A. zbyła wszystkie posiadane akcje, tj. 100% kapitału zakładowego spółki KGHM Kupfer AG na rzecz Future 1 Sp. z o.o.
CENTROZŁOM Wykup akcji od pracowników spółki (udział na koniec 2016 r. wynosił 99,91%) – zwiększenie udziału do 100%. WROCŁAW S.A.
INTERFERIE S.A. Spółka pośrednio zależna Fundusz Hotele 01 Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu (Spółka portfelowa KGHM I FIZAN) dwukrotnie dokonała zakupu akcji Spółki INTERFERIE S.A., zwiększając swój udział w Spółce z 0,54% do 1,79%.
Likwidacja podmiotów
Malmbjerg Molybdenum W związku z brakiem ekonomicznych przesłanek, co do dalszej realizacji projektu na terenie Grenlandii, w A/S in liquidation dniu 10 listopada 2017 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników podjęło uchwałę w sprawie likwidacji spółki.

Zmiany w strukturze i organizacji Grupy Kapitałowej w 2017 r.

*Operacja w ramach przeprowadzanego w 2017 r. etapu projektu reorganizacji zagranicznej części Grupy Kapitałowej

Inwestycje kapitałowe i ich finansowanie

Inwestycje kapitałowe realizowane w 2017 r. mające na celu głównie finansowanie zagranicznych aktywów produkcyjnych i rozwojowych, realizowane były poprzez udzielenie pożyczek i/lub podwyższenia kapitału zakładowego.

W 2017 r., w ramach finansowania produkcyjnych i rozwojowych aktywów zagranicznych (Sierra Gorda S.C.M. oraz projektów: Sierra Gorda Oxide, Victoria i Ajax), KGHM Polska Miedź S.A. udzieliła spółkom Quadra FNX Holdings Chile Limitada i KGHM INTERNATIONAL LTD. (spółki pośrednio zależne) pożyczek w łącznej wysokości 134 mln USD (467 mln PLN według kursu średniego NBP z 29 grudnia 2017 r.). Środki zostały przekazane następnie, poprzez pożyczki i/lub podwyższenia kapitałów spółek pośrednich w strukturze Grupy Kapitałowej, do spółek realizujących poszczególne projekty.

Sierra Gorda S.C.M.	Finansowanie spółki Sierra Gorda S.C.M. wyniosło w 2017 r. 127 mln USD (440 mln PLN według kursu średniego NBP z 29 grudnia 2017 r.) i w całości pochodziło ze środków KGHM Polska Miedź S.A.
Projekt Victoria	Finansowanie potrzeb projektu Victoria wyniosło 3,6 mln USD (13 mln PLN według kursu średniego NBP z 29 grudnia 2017 r.) i w całości pochodziło ze środków KGHM Polska Miedź S.A.
Projekt Ajax	Na finansowanie projektu Ajax, KGHM Polska Miedź S.A. wydatkowała 3,1 mln USD (11 mln PLN według kursu średniego NBP z 29 grudnia 2017 r.), w tym 0,6 mln USD (2 mln PLN według kursu średniego NBP z 29 grudnia 2017 r.) w ramach pożyczki udzielonej Abacus Mining & Exploration Corporation, wspólnikowi w spółce, zgodnie z Umową Wspólników.
Projekt Sierra Gorda Oxide	Finansowanie potrzeb projektu Sierra Gorda Oxide wyniosło w 2017 r. 0,8 mln USD (3 mln PLN według kursu średniego NBP z 29 grudnia 2017 r.) i w całości pochodziło ze środków KGHM Polska Miedź S.A.

Podwyższenia kapitałów

Podwyższenia kapitału spółek Grupy Kapitałowej służące m.in. finansowaniu zagranicznych aktywów produkcyjnych i projektów rozwojowych zostały szczegółowo opisane poniżej.

Sierra Gorda S.C.M.	W związku z finansowaniem spółki w 2017 r. nastąpiły podwyższenia kapitału zakładowego o łączną kwotę
230 mln USD	100 mln USD (348 mln PLN wg kursu średniego NBP z 29 grudnia 2017 r.). Proporcjonalnie do udziału w
(800,7 mln PLN)	kapitale spółki Sierra Gorda S.C.M., spółka Quadra FNX Holdings Chile Limitada objęła 55% udziałów w
	podwyższonym kapitale, 45% objęła SMM SIERRA GORDA INVERSIONES LIMITADA (spółka Grupy Sumitomo).
	Udziałowcy dokonali również wpłat środków (proporcjonalnie do udziału) na łączna kwotę 130 mln USD
	(453 mln PLN wg kursu średniego NBP z 29 grudnia 2017 r.) z przeznaczeniem na podwyższenie kapitału,
	którego rejestracja nastąpi w 2018 r.
KGHM AJAX MINING INC.	W związku z finansowaniem projektu Ajax w 2017 r. nastąpiły podwyższenia kapitału zakładowego o łączną
4,1 mln CAD	kwotę 4,1 mln CAD (11 mln PLN wg kursu średniego NBP z 29 grudnia 2017 r.). Proporcjonalnie do udziału
(11,4 mln PLN)	w kapitale, spółka KGHM INTERNATIONAL LTD. objęła 80% udziałów w podwyższonym kapitale, pozostałe
	20% objęła spółka Abacus Mining & Exploration Corp.

3. Podstawowe produkty Grupy Kapitałowej

Katody miedziane

Katody miedziane z miedzi elektrolitycznej o minimalnej zawartości miedzi 99,99% są podstawowym produktem KGHM Polska Miedź S.A. Spełniają one najwyższe wymogi jakościowe i są zarejestrowane jako gatunek "A" na Londyńskiej Giełdzie Metali (LME) pod trzema markami: HMG-S, HMG-B i HML oraz na Giełdzie Kontraktów Futures w Szanghaju.

Katody miedziane są również głównym produktem kopalni Carlota w USA oraz Franke w Chile należących do Grupy Kapitałowej KGHM INTERNATIONAL LTD.

Głównymi odbiorcami katod są producenci walcówki, prętów, płaskowników, rur, blach i taśm.

Walcówka miedziana

Walcówka miedziana (o średnicy 8 mm wytwarzana metodą ciągłego topienia, odlewania i walcowania Contirod®) jest drugim co do wolumenu produktem z miedzi wytwarzanym przez KGHM Polska Miedź S.A. W zależności od potrzeb klienta walcówka jest produkowana w różnych klasach jakościowych. Głównymi konsumentami walcówki są przemysł kablowy, elektromaszynowy i elektrotechniczny.

Srebro

Srebro elektrolityczne jest produkowane głównie przez KGHM Polska Miedź S.A. Produkt ma postać gąsek (sztabek, wlewków) i granul o zawartości srebra 99,99%. Gąski srebra (o wadze ok. 32 kg) posiadają certyfikat rejestracji na nowojorskiej Giełdzie Handlowej NYMEX oraz certyfikaty Dobrej Dostawy, wystawione przez London Bullion Market Association. Granule srebra pakowane są w woreczki o wadze 25 kg lub 500 kg. Głównymi odbiorcami srebra są instytucje finansowe, przemysł jubilerski, przemysł fotograficzny, przemysł elektroniczny i elektryczny oraz producenci monet i medali.

Koncentrat miedzi

Produkt kopalni Robinson w USA należącej do Grupy Kapitałowej KGHM INTERNATIONAL LTD., zawiera powyżej 20% miedzi. Produkt ten jest również wytwarzany przez kopalnię Sierra Gorda w Chile (zawartość miedzi powyżej 20%). W obu tych koncentratach jako produkt dodatkowy występuje złoto. Koncentraty miedzi odsprzedawane są do dalszego przerobu jako produkt towarowy.

Koncentrat molibdenu

Produkcja koncentratu molibdenu została uruchomiona w 2015 r. w Kopalni Sierra Gorda w Chile. Koncentrat ten, zawierający około 48 % molibdenu, poddawany jest uszlachetnieniu, a następnie w postaci tlenku sprzedawany do dalszego przerobu. Molibden wykorzystywany jest w przemyśle lotniczym, zbrojeniowym, naftowym, nuklearnym i elektronicznym.

Złoto

Złoto w postaci sztabek o wadze ok. 0,5 kg, 1 kg, 4 kg, 6 kg i 12 kg zawierających 99,99% złota jest produkowane przez KGHM Polska Miedź S.A. Złoto trafia do przemysłu jubilerskiego, banków i przemysłu elektrycznego.

Ruda miedzi, niklu i TPM (metali szlachetnych – złota, platyny, palladu)

Produkt kopalni Morrison w Kanadzie, należącej do Grupy Kapitałowej KGHM INTERNATIONAL LTD. Średnia zawartość metali w rudzie: 7-9% Cu, 1-2% Ni, 0,3 oz/t TPM (platyna, pallad, złoto). Ruda miedzi, niklu i TPM odsprzedawana jest do dalszego przerobu do huty znajdującej się w Zagłębiu Sudbury.

Drut z miedzi beztlenowej

Drut produkowany jest w dwóch odmianach: drut z miedzi beztlenowej w gatunku Cu-OFE oraz drut CuAg(OF) z miedzi beztlenowej zawierającej srebro. Drut wytwarzany jest w technologii UPCAST®, w zakresie średnic od 8 mm do 25 mm (8 mm, 12,7 mm, 16 mm, 20 mm, 22 mm, 24 mm, 25 mm). Produkt ten znajduje nabywców w przemyśle kablowym, zarówno z przeznaczeniem na druty cienkie, emaliowane, jak i kable odporne na ogień oraz kable przenoszące dźwięk i obraz. Dodatkowo drut beztlenowy zawierający srebro znajduje zastosowanie w produkcji trolei i komutatorów.

Wlewki okrągłe z miedzi

Wlewki miedziane (okrągłe) z miedzi katodowej przetopionej w gatunku Cu-ETP1 i Cu-ETP oraz z miedzi katodowej przetopionej odtlenionej fosforem w gatunku Cu-HCP, Cu-PHC, Cu-DLP, Cu-DHP trafiają do przemysłu budowlanego (do produkcji rur) oraz przemysłu elektrotechnicznego (do produkcji taśm, prętów i kształtowników).

Ołów rafinowany

Ołów rafinowany w postaci gąsek (o wymiarach: 615 x 95 x 80 mm) jest produkowany przez KGHM Polska Miedź S.A. od roku 2007. Zarejestrowany na Londyńskiej Giełdzie Metali od 2014 r. pod marką "KGHM". Główne zastosowanie ołowiu rafinowanego to produkcja akumulatorów i tlenków ołowiu.

4. Analiza światowego rynku handlu podstawowymi produktami Grupy Kapitałowej

Obrót głównymi produktami Grupy Kapitałowej KGHM tj. koncentratami miedzi, katodami, walcówką miedzianą oraz srebrem w postaci gąsek i granulatu odbywa się na szeroko rozumianym rynku towarowym. Poszczególne rynki produktów, będących w ofercie KGHM cechują jednak m. in. odrębne zasady i zwyczaje obrotu handlowego oraz stosowane standardy cenowe. Ich nieporównywalność związana jest również z charakterystyką poszczególnych produktów, co determinuje ich zastosowanie oraz zróżnicowanie uczestników rynku.

4.1. Miedź

Główne produkty miedzi w ofercie Spółek Grupy Kapitałowej KGHM to koncentraty, katody oraz walcówka Cu. W praktyce są to produkty poszczególnych etapów przetworzenia rudy miedzi. Dla wszystkich tych produktów benchmarkiem cenowym (czyli wyznacznikiem cen miedzi w kontraktach fizycznych sprzedaży materiałów miedzionośnych i produktów z miedzi na świecie) są notowania giełdowe, z których najczęściej stosowanym jest notowanie "cash settlement" Londyńskiej Giełdy Metali (LME). Mniej powszechnie stosowane są alternatywne notowania cen miedzi na giełdach w Nowym Jorku (COMEX) oraz Szanghaju (Shanghai Futures Exchange). Notowania cen na giełdzie LME dotyczą miedzi rafinowanej w postaci katod gatunku A (Grade A), o czystości minimum 99,99% Cu (norma BS:EN 1978:1998). Aby móc zastosować ceny giełdowe do transakcji kupna/sprzedaży produktów nieobjętych w/w normą jakościową (tj. wszelkiego rodzaju materiałów miedzionośnych np. koncentratów Cu, złomów Cu lub produktów bardziej przetworzonych, takich jak np. walcówka Cu), uczestnicy rynku wypracowali system premii oraz upustów, korygujących notowania giełdowe. Pozwala to na wyznaczenie ceny rynkowej produktu uwzględniając stopień jego przetworzenia, jego postać fizyczną oraz skład chemiczny, koszty transportu i ubezpieczenia do ustalonego miejsca dostawy oraz aktualną dostępność metalu w danej lokalizacji.

Koncentraty miedzi

Koncentrat miedzi to produkt powstały poprzez przetworzenie rud miedzi, charakteryzujących się zazwyczaj stosunkowo niską zawartością metalu i nie nadających się do bezpośredniego zastosowania w procesie metalurgicznym. Zawartość miedzi w koncentracie w większości przypadków zawiera się w przedziale od 20% do 40%, co umożliwia dalszy przerób w hutach miedzi. Koszty dostaw produktów o niższej zawartości miedzi w praktyce eliminują ich udział w globalnym obrocie rynkowym (z pewnymi wyjątkami), można więc uznać, że koncentrat Cu jest pierwszą możliwą do powszechnego obrotu handlowego postacią przetworzenia rud miedzi. Głównymi uczestnikami rynku koncentratów są kopalnie miedzi dostarczające produkt na rynek oraz huty, dla których koncentraty stanowią surowiec do produkcji miedzi oraz produktów ubocznych procesu przerobu (w tym głównie metali szlachetnych). Należy zaznaczyć również istotną rolę rynkową firm handlowych pośredniczących w transakcjach kupna/sprzedaży. Całkowita światowa produkcja miedzi w koncentratach Cu w roku 2017 szacowana jest (wg CRU) na 16,1 mln t.

Koncentraty Cu wymagają przetworzenia do postaci miedzi rafinowanej, co wiąże się z poniesieniem kosztów przerobu oraz niepełnym odzyskiem metali na poszczególnych etapach produkcji. Dlatego cena transakcyjna powinna zawierać szereg upustów od notowań wyznaczanych przez giełdę dla miedzi rafinowanej. Benchmark upustów (w zakresie premii przerobowej i rafinacyjnej TC/RC) na rynku wyznaczany jest w drodze negocjacji przez głównych producentów koncentratów (Freeport McMoRan, Antofagasta, BHP Billiton) i jego odbiorców (głównie hut chińskich i japońskich).

Spółki Grupy KGHM uczestniczą w rynku koncentratów Cu głównie poprzez sprzedaż koncentratu Sierra Gorda z Chile oraz Robinson z USA. Jednocześnie KGHM pozyskuje z rynku koncentraty miedzi o odpowiedniej charakterystyce umożlwiającej bardziej efektywne wykorzystanie mocy produkcyjnych przez oddziały hutnicze w Polsce. Spółki Grupy Kapitałowej KGHM wyprodukowały łącznie 531 tys. t miedzi w koncentracie, co stanowi ok 3,3% szacunkowej produkcji globalnej w 2017 r.

Katody miedziane

Miedź rafinowana w postaci katody miedzianej stanowi końcowy produkt procesów hutniczych i rafinacyjnych, jakim poddawane są materiały miedzionośne (w tym koncentraty, miedź blister, anody, złom miedziany). Główne giełdy towarowe (w tym LME i SHFE) umożliwiają rejestrację katod (gatunek A, o czystości min. 99,99% Cu według normy BS:EN 1978:1998), co pozwala na ich obrót giełdowy oraz w ramach sieci autoryzowanych magazynów LME. Katody miedziane produkcji KGHM zarejestrowane są zarówno na LME, jak i SHFE pod markami HML, HMG-B oraz HMG-S. Na rynku fizycznym przedmiotem obrotu są również katody niezarejestrowane (np. niespełniające parametrów jakościowych lub warunku minimalnej produkcji rocznej wymaganego przez giełdy). Przykładem niezarejestrowanych katod produkcji KGHM są gatunku Carlota i Franke. Głównymi uczestnikami rynku katod są firmy górnicze i hutnicze produkujące miedź w formie katod oraz walcownie i inne zakłady przetwórstwa miedzi, używające katod do produkcji walcówki, prętów, płaskowników, rur, blach i taśm. Ważnym uczestnikiem rynku są również firmy handlowe oraz instytucje finansowe pośredniczące w handlu katodami. Całkowita produkcja miedzi rafinowanej na świecie szacowana jest przez CRU na 23,2 mln t w 2017 r.

Standardowo na rynku katod miedzianych (w gatunku A) do ceny wyznaczanej przez światowe giełdy dolicza się premię producencką. Jej poziom pozwala producentowi na pokrycie kosztów transportu i ubezpieczenia do uzgodnionego miejsca dostawy, uwzględnia również premię za jakość (danej marki katod) oraz sytuację popytowo-podażową na danym rynku.

Spółki Grupy KGHM uczestniczą w rynku katod głównie poprzez sprzedaż katod z polskich aktywów Grupy. HM Głogów produkuje katody marki HMG-S i HMG-B, a HM Legnica katody marki HML zarejestrowane na giełdach w Londynie (LME) oraz Szanghaju (SHFE). Ponadto Grupa KGHM w swojej ofercie posiada katody produkowane w procesie ługowania i elektrowydzielania (SX/EW) w kopalni Franke w Chile oraz Carlota w Stanach Zjednoczonych. Produkcja miedzi rafinowanej w Spółkach Grupy Kapitałowej KGHM wyniosła 544,8 tys. t, co stanowi ok. 2,3% produkcji globalnej.

Walcówka miedziana

Walcówka miedziana wytwarzana jest w procesie ciągłego topienia, odlewania i walcowania w zakładach przetwarzających miedź rafinowaną w formie katod (choć jako surowiec używa się również wyższej klasy złomów miedzi). Walcówka stanowi półprodukt do produkcji drutów pojedynczych i pasemek stosowanych do budowy żył przewodzących w kablach i przewodach elektrycznych (np. przewody emaliowane, przewody samochodowe, sznury przyłączeniowe itp.). Podobnie jak dla katod miedzianych w obrocie fizycznym walcówki miedzianej, oprócz firm posiadających walcownie oraz zakładów przetwarzających walcówkę na kable i przewody, uczestniczą również firmy handlowe. Rynek walcówki, ze względu na charakterystykę jakościową produktu jest rynkiem bardziej lokalnym niż w przypadku katod lub koncentratów Cu. Całkowita produkcja miedzi w formie walcówki na świecie szacowana jest przez CRU na 17,4 mln t w 2017 r.

Struktura ceny walcówki, oprócz notowania miedzi według Londyńskiej Giełdy Metali, zawiera również premię producencką (doliczaną do katod) oraz premię przerobową związaną z kosztem przetworzenia katody do postaci walcówki. KGHM produkuje walcówkę w HM Cedynia w Orsku.

4.2. Srebro

Około 75% światowej produkcji srebra metalicznego jest pozyskiwane w formie produktu ubocznego wydobycia rudy innych metali. Srebro ze względu na unikalne właściwości fizyczne stosowane jest w jubilerstwie, przemyśle elektronicznym, elektrotechnicznym, a także w medycynie, optyce, energetyce, motoryzacji i wielu innych. Ogółem, przemysł zużywa ok. 40% światowej produkcji srebra. Jest to również ceniony kruszec inwestycyjny. Światowa produkcja górnicza srebra w 2017 r. wg szacunków CRU wyniosła 25,6 tys. t.

Uczestnicy rynku srebra zazwyczaj korzystają z notowań Londyńskiego Rynku Kruszców (London Bullion Market Association) ustalając cenę srebra w transakcjach fizycznych. W przypadku produktów o wysokiej jakości oraz w zależności od aktualnej sytuacji rynkowej do notowań LBMA dolicza się premię.

KGHM sprzedaje srebro w postaci gąsek oraz granulatu (produkcja ma miejsce w HM Głogów) i jest jednym z największych producentów srebra metalicznego. Firma rocznie wytwarza około 1,2 tys. t tego cennego metalu. Srebro w postaci gąsek, zarejestrowane pod marką KGHM HG, posiada certyfikat rejestracji na nowojorskiej Giełdzie Handlowej NYMEX oraz certyfikaty Dobrej Dostawy, wystawione przez London Bullion Market Association. Srebro jest dostarczane w formie granulatu do zakładów produkujących materiały do fotografii, zakładów jubilerskich oraz metalowych, produkujących stopy z zawartością Ag. Srebro w formie gąsek (sztabek) trafia głównie do instytucji finansowych. Spółki Grupy Kapitałowej KGHM w roku 2017 wyprodukowały łącznie 1,51 tys. t srebra w koncentracie, co stanowi ok. 5,9% globalnej produkcji górniczej tego metalu.

4.3. Uwarunkowania makroekonomiczne w 2017 roku

Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW), po latach pesymistycznych rewizji prognoz wzrostu gospodarczego w głównych światowych gospodarkach, od połowy 2016 roku w swych prognozach zakłada powrót na ścieżkę bardziej dynamicznego wzrostu PKB.

Prognozy wzrostu PKB krajów G10 w poszczególnych latach (% yoy)

Ten trend potwierdzają odczyty globalnego wzrostu PKB, który według najnowszych szacunków wzrósł w 2017 r. o 3,7% (przy 3,2% wzrostu w roku 2016). Co istotne globalny wzrost gospodarczy miał charakter zsynchronizowany - na dynamiczny światowy wzrost miały wpływ zarówno wyniki gospodarcze krajów wschodzących lub rozwijających się, jak i te osiągnięte przez kraje rozwinięte. Około 120 gospodarek, odpowiadających za trzy czwarte światowego PKB, odnotowało wzrost w ujęciu rok do roku w 2017r. MFW oczekuje, że bardziej dynamiczny rozwój światowej gospodarki będzie kontynuowany w latach 2018-2019, prognozując dynamikę na poziomie 3,9% w skali roku.

Kraje rozwinięte zanotowały istotne przyspieszenie tempa wzrostu gospodarki w 2017 w ujęciu rok do roku (2,3% w 2017 r. wobec 1,7% w roku 2016), a wynik kluczowej w tym zestawieniu gospodarki Stanów Zjednoczonych w całym 2017 r. szacowany jest na 2,3% rdr (1,5% rok wcześniej). Gospodarka amerykańska kontynuowała przyspieszenie tempa wzrostu zapoczątkowane na skutek fali optymizmu na rynkach w drugiej połowie 2016 r. Lepszy sentyment inwestorów, związany był z również początkowo z zapowiedziami, lecz z czasem także częściową realizacją pro-wzrostowych reform gospodarczych, w tym zwiększenia wydatków infrastrukturalnych i reformy podatków zmniejszającej obciążenia fiskalne dla przedsiębiorstw oraz skłaniającej do powrotu kapitałów lokowanych zagranicą do USA. Amerykańska gospodarka zbliża się do wykorzystania pełni swojego potencjału, co obrazuje m.in. stopa bezrobocia, która w grudniu 2017 ukształtowała się na bardzo niskim poziomie 4,1%. Podobny, pozytywny trend wzrostu gospodarczego zanotowały inne gospodarki rozwinięte, w tym Strefa euro (2,4% wzrostu rdr w stosunku do 1,8% rok wcześniej) oraz Japonia (1,8% w 2017 vs 0,9% rok wcześniej).

Rok 2017 przyniósł również przyspieszenie tempa wzrostu w gospodarkach rozwijających się, które zanotowały szacunkowy wzrost 4,7% w stosunku do 4,4% w roku 2016. Na ten wynik złożyła się kontynuacja tempa wzrostu Chin (6,8% vs 6,7 rok wcześniej) oraz zakończenie okresu recesji w Rosji (1,8% vs -0,2% rok wcześniej) i Brazylii (1,1% vs -3,5% rok wcześniej). Pośród krajów rozwijających się największe obawy budziła sytuacja Chin. Gospodarka Państwa Środka przechodzi transformację, która ma doprowadzić do unowocześnienia przemysłu, większej troski o ochronę środowiska oraz oparcia gospodarki w dużo większym stopniu o usługi i konsumpcję wewnętrzną. Jednak pomimo tych zmian w gospodarce, Chiny kontynuowały stosunkowo wysokie, przewyższające założenia budżetowe, tempo wzrostu na przestrzeni całego 2017 r., a główne wskaźniki makroekonomiczne (w tym indeks PMI dla przemysłu, indeksy na rynkach kapitałowych) notowały pozytywne odczyty.

Na pojawianie się w 2017 r. pozytywnych danych w poszczególnych regionach świata, wpływ miała niewątpliwie końcowa faza ekspansywnej polityki monetarnej, która w dalszym ciągu umożliwiła podmiotom gospodarczym funkcjonowanie w środowisku ujemnych realnych stóp procentowych oraz zwiększyła wielkość aktywów zgromadzonych przez banki centralne do rekordowych 14 bln USD. Seria wyborów (prezydenckich i parlamentarnych) w wielu krajach, które budziły obawy i niepewność inwestorów, przyniosła rozstrzygnięcia zgodne z oczekiwaniami, co systematycznie obniżało ryzyko polityczne w trakcie roku. Przyczyniło się to zwiększeniu skłonności inwestorów do ryzyka, objawiająca się wzrostem zainteresowania klasami aktywów powszechnie uznawanymi za bardziej ryzykowne (jak, akcje lub rynek towarowy). Wśród obaw o kontynuację pozytywnych tendencji w globalnej gospodarce wymienia się niski wzrost wydajności pracy, potencjalną presję inflacyjną i konieczność zacieśniania polityki monetarnej przez banki centralne, jak również niepewność związaną z planami stopniowej redukcji ich aktywów zgromadzonych podczas programów tzw. luzowania ilościowego.

Synchronizacja wzrostu w światowej gospodarce oraz obserwowane osłabienie amerykańskiej waluty miały dość zróżnicowany wpływ na notowania cen poszczególnych surowców. W skali roku ogólny indeks cen Bloomberg Commodity Index (BCOM) wzrósł o 1%, głównie za sprawą wskaźników notowań surowców przemysłowych (+16%) oraz metali szlachetnych (+10%). Odmiennie kształtowała się sytuacja surowców energetycznych (-5%) oraz towarów rolnych (-12%).

Zmiany cen na rynku towarowym w 2017 r.

Źródło: Bloomberg, KGHM Polska Miedź S.A.

Wzrost gospodarki światowej zwykle stymulujący konsumpcję metali przemysłowych, stabilna dynamika popytu w Chinach, opóźnienia projektów górniczych wpływające na ograniczoną dynamikę podaży oraz nadzieje uczestników rynku związane z potencjalnym popytem z sektora samochodów elektrycznych wspierały ceny miedzi w 2017 r. Znaczącą rolę w dynamicznych wzrostach ceny należy przypisać funduszom inwestycyjnym typu "makro", którzy opierają swoje decyzje inwestycyjne na odczytach makroekonomicznych. Po słabszym momencie w połowie roku, ceny miedzi zaczęły dynamicznie zyskiwać, by w ostatnich miesiącach 2017 r. ustabilizować się w okolicach 7 000 USD/t, znacznie powyżej ubiegłorocznych poziomów. W konsekwencji cena miedzi w USD na koniec 2017 r. była o 30% wyższa od tej z początku roku.

Średnioroczne notowania miedzi na Londyńskiej Giełdzie Metali (LME) w 2017 r. ukształtowały się na poziomie 6 165 USD/t, 27% powyżej średniej ceny z 2016 r. (4 863 USD/t).

Pomimo trwającego osłabienia dolara amerykańskiego ceny srebra nie odnotowują wzrostów. Obserwowany wzrost skłonności do ryzyka wśród inwestorów, wspierając mniej bezpieczne ale dające możliwość większego zwrotu z inwestycji aktywa (kryptowaluty, surowce, waluty krajów EM) i zmniejszając zapotrzebowanie na aktywa służące tezauryzacji (w tym metale szlachetne). Ceny srebra poruszały się w trakcie 2017 r. w trendzie bocznym osiągając na koniec roku 16,87 USD/uncję.

Notowana na Londyńskim Rynku Kruszców (LBMA) średnia cena srebra zanotowała w 2017 r. nieistotny spadek o 0,5% i ukształtowała się na średnim poziomie 17,05 USD/uncję wobec 17,14 USD/uncję w 2016 r.

Średnia roczna cena niklu na LME w 2017 r. wyniosła 10 411 USD/t i była o 8% wyższa od średniej ceny notowanej w 2016 r. (9 609 USD/t), osiągając na koniec roku poziom 12 260 USD/t. Ceny niklu korzystały na korzystnej sytuacji makroekonomicznej oraz osłabieniu amerykańskiej waluty. W skali mikro inwestorzy dostrzegali ograniczenia podaży w Chinach (na skutek reform wspierających ochronę środowiska), rosnący popyt ze strony przemysłu stalowego oraz przyszłe perspektywy konsumpcji związane z produkcją baterii do samochodów elektrycznych. Z drugiej strony bardziej dynamiczny wzrost notowań był hamowany znaczącymi zapasami metalu na świecie.

Od początku 2017 r. na rynku molibdenu zaobserwowano systematyczne wzrosty cen głównie poprzez poprawę sytuacji fundamentalnej na rynku. Z uwagi na niespodziewany przestój w chińskich hutach w II i III kwartale 2017 r., produkcja w Państwie Środka znacząco spadła. Jednakże straty związane z zakłóceniami zostały zrekompensowane przez wyższą produkcję w krajach Ameryki Południowej. Obserwowany był natomiast istotny wzrost zapotrzebowania na molibden ze strony przemysłu stalowego. Średnie miesięczne ceny molibdenu w trakcie roku mieściły się w granicach 7,3 USD/lb (styczeń 2017 r.) a 9,0 USD/lb (grudzień 2017 r.).

W konsekwencji średnia cena metalu w 2017 r. wyniosła 8,2 USD/lb i była o niecałe 26% wyższa od średniej za 2016 r. (6,5 USD/lb).

Amerykański dolar zanotował w 2017 r. znaczące osłabienie w stosunku do innych światowych walut – wartość USD w stosunku do koszyka walut (tzw. dollar index) spadła o blisko 9%. Deprecjacja dolara następowała pomimo czynników zwykle skutkujących jego umocnieniem, takich jak: zacieśnianie polityki monetarnej Fed, rosnący dysparytet stóp procentowych pomiędzy USA a głównymi strefami gospodarczymi świata oraz pro-wzrostowe reformy polityki fiskalnej wdrożone przez administrację prezydenta Trump'a. Kurs USDPLN po osiągnięciu wieloletnich szczytów (4,25 USD/PLN) pod koniec grudnia 2016 r. uległ dynamicznemu obniżaniu osiągając na koniec 2017 r. poziom 3,48 USD/PLN.

Kurs USD/PLN (NBP) w 2017 r. wyniósł średnio 3,78 USD/PLN i był niższy o 4,2% od kursu za rok 2016 (3,94 USD/PLN).

Zarówno kanadyjski dolar jak i chilijskie peso w pierwszych miesiącach 2017 r. zanotowały powolny trend deprecjacji względem amerykańskiej waluty, po czym umocniły się dynamicznie na fali ogólnego osłabienia USD.

Średni kurs USD/CAD (według kwotowań Banku Kanady) w 2017 r. wyniósł 1,30 i był o 4,9% niższy od notowanego w 2016 r. (1,32). Średnioroczne kwotowanie USD/CLP (według Banku Chile) w 2017 r. wyniosło 649, co oznacza aprecjację lokalnej waluty w stosunku do USD o 4,1% (677 w 2016 r.).

Kurs walutowy USD/CAD wg Banku Kanady

Syntetyczne zestawienie najistotniejszych dla działalności Spółki czynników makroekonomicznych przedstawione jest w poniższej tabeli.

Warunki rynkowe istotne dla działalności Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. – średnie notowania

	J.m.	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Cena miedzi na LME	USD/t	6 166	4 863	+26,8	6 808	6 349	5 662	5 831
Cena miedzi LME w PLN	PLN/t	23 212	19 205	+20,9	24 482	23 021	21 685	23 660
Cena srebra na LBMA	USD/troz	17,05	17,14	(0,5)	16,73	16,84	17,21	17,42
Cena niklu na LME	USD/t	10 411	9 609	+8,3	11 584	10 528	9 225	10 271
Cena molibdenu CRU	USD/funt	8,22	6,52	+26,1	8,72	8,19	8,33	7,66
Kurs USD/PLN według NBP		3,78	3,94	(4,1)	3,60	3,63	3,83	4,06
Kurs USD/CAD według Banku Kanady		1,30	1,32	(1,5)	1,27	1,25	1,34	1,32
Kurs USD/CLP według Banku Chile		649	677	(4,1)	633	643	665	656

5. Strategia KGHM Polska Miedź S.A.

5.1. Charakterystyka strategii na lata 2017-2021

W maju 2017 r. w KGHM Polska Miedź S.A. zatwierdzono nową Strategię Spółki na lata 2017-2021 z perspektywą do roku 2040, definiując następujący cel główny: EBITDA na poziomie 7 mld PLN w 2021 r. oraz marża EBITDA Grupy Kapitałowej średnio powyżej 20% w latach 2017-2021. Misja Spółki oparta jest o hasło "By zawsze mieć miedź", z kolei wizją jest "Efektywne wykorzystanie posiadanych zasobów w celu osiągnięcia pozycji lidera zrównoważonego rozwoju". Strategia Spółki realizowana będzie poprzez:

3 strategie wykonawcze 3 strategie wspierające

• Rozwój Aktywów Krajowych i Zagranicznych
• Produkcja i Bezpieczeństwo

• Spójna Organizacja

• Społeczna Odpowiedzialność Biznesu

• Innowacje
• Stabilność Finansowa

Dla każdej z wymienionych strategii zdefiniowano indywidualny cel główny:

Rozwój Aktywów Krajowych i Zagranicznych

Strategia ma na celu efektywne zarządzanie inwestycjami i projektami zasobowymi. Nakłady inwestycyjne i kapitałowe w Grupie Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. na lata 2017-2021 przewidziano na poziomie 15 mld PLN, z czego w samym KGHM Polska Miedź S.A. ponad 9,7 mld PLN.

Produkcja i Bezpieczeństwo

Strategia zakłada uzyskanie średniorocznej wielkości produkcji (Cu w urobku) w Polsce na poziomie ok. 470 tys. t Cu oraz uzyskanie średniorocznej wielkości produkcji za granicą na poziomie ok. 145 tys. t Cu płatnej w okresie 2017-2021. Jednym z głównych priorytetów jest zapewnienie szeroko rozumianego bezpieczeństwa w obszarach: praca, środowisko, energetyka.

Spójna Organizacja

Strategia ma na celu wdrożenie rozwiązań systemowych ukierunkowanych na wzrost wartości Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. w oparciu o wypracowanie dopasowanych procesów organizacyjnych nakierowanych na poprawę sprawności i efektywności łańcucha dostaw.

Społeczna Odpowiedzialność Biznesu

Strategia dąży do dalszego wzmacniania pozytywnego wizerunku Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. pod kątem kształtowania właściwych relacji z otoczeniem (interesariuszami).

Innowacje

Strategia nakierowana jest na wzrost produktywności w Grupie Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. Umożliwi ona długoterminowe utrzymanie efektywności ekonomicznej działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę.

Stabilność Finansowa

Strategia przewiduje zabezpieczenie stabilności finansowej, wspieranie rozwoju i efektywności oraz zapewnienie odporności na trudną sytuację rynkową. Strategia dąży do zapewnienia bezpieczeństwa finansowego Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A.

Wszystkie strategie wykonawcze i wspierające dążą wspólnie, wzajemnie się uzupełniając, do realizacji priorytetów strategicznych. Priorytety strategiczne KGHM Polska Miedź S.A. to:

• EBITDA na poziomie 7 mld PLN w 2021 r. oraz marża EBITDA Grupy Kapitałowej średnio powyżej 20% w latach 2017-2021.
• CAPEX na poziomie 15 mld PLN w latach 2017-2021 łączne nakłady inwestycyjne i kapitałowe w Grupie Kapitałowej w kraju i za granicą.
• Stabilna produkcja średnioroczna z aktywów krajowych i zagranicznych przy kosztach gwarantujących bezpieczeństwo finansowe.
• Funkcjonowanie zgodnie z ideą zrównoważonego rozwoju dla harmonizacji wspólnych oczekiwań interesariuszy pod kątem realizacji celów ekonomicznych, społecznych i proekologicznych.
• Stabilność finansowa w celu realizacji założonego programu inwestycyjnego na czas i w budżecie.
• Nastawienie na innowacyjne rozwiązania celem poprawy produktywności.
• Gotowość do doprowadzenia aktywów zagranicznych do ich dojrzałości produkcyjnej w celu maksymalizacji przychodów i stopy zwrotu z inwestycji zagranicznych.
• Wykorzystanie potencjału Spółek Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A.

W perspektywie długoterminowej celem firmy jest utrzymywanie stabilnego poziomu produkcji z aktywów krajowych i zagranicznych przy zapewnieniu bezpiecznych warunków pracy i minimalizacji uciążliwości dla środowiska i otoczenia. W odróżnieniu od trendów lat ubiegłych, paradygmat ciągłego wzrostu gospodarczego zastąpiony jest zrównoważonym rozwojem. Dlatego też, w perspektywie długoterminowej Spółka będzie dążyć do stworzenia zrównoważonego systemu rozumianego, jako zachowanie zasobów naturalnych poprzez ich optymalne i efektywne wykorzystanie, w sposób racjonalny, tak aby przekazać je następnym pokoleniom. Działania KGHM Polska Miedź S.A. osadzone są na wypracowanych praktykach biznesowych, które zapewniają wzrost wartości Spółki a jednocześnie uwzględniają potrzeby społeczne. Ponadto, Spółka stale identyfikować będzie możliwe obszary inwestycyjne, które w miarę możliwości finansowych, pozwolą na podjęcie działań dywersyfikacyjnych.

5.2. Kierunki zamierzeń w zakresie inwestycji kapitałowych

Zamierzenia w zakresie inwestycji kapitałowych w obrębie spółek krajowych, wpisują się w strategię KGHM Polska Miedź S.A. poprzez planowaną realizację projektów związanych z core-businessem. Mają one na celu zapewnienie ciągłości oraz bezpieczeństwa pracy głównego ciągu technologicznego KGHM Polska Miedź S.A. Istotne miejsce wśród nich zajmują inwestycje w obszarze ochrony środowiska.

Kierunek inwestycji kapitałowych związanych z aktywami zagranicznymi determinowany jest gotowością Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. do doprowadzenia tych aktywów do dojrzałości produkcyjnej w celu maksymalizacji przychodów i stopy zwrotu z inwestycji zagranicznych.

5.3. Charakterystyka polityki w zakresie kierunków rozwoju Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A.

Polityka w zakresie kierunków rozwoju Grupy Kapitałowej KGHM w obszarze spółek krajowych, nakierowana była na współdziałanie podmiotów i eliminację powielających się zakresów działalności. W przypadku aktywów zagranicznych Grupy Kapitałowej KGHM, polityka rozwoju determinowana była rozpoczętym wcześniej procesem reorganizacji struktury aktywów. W 2018 r. planowana jest kontynuacja ww. restrukturyzacji, w tym dalsze uproszczenie struktury zagranicznych aktywów Grupy Kapitałowej KGHM.

5.4. Kierunki zamierzeń w zakresie inwestycji rzeczowych

Działania inwestycyjne Spółki nakierowane będą przede wszystkim na projekty związane z core-businessem, przy jednoczesnym ograniczaniu nakładów na projekty najmniej efektywne.

Podstawowe znaczenie w polityce inwestycyjnej KGHM Polska Miedź S.A ma realizacja pięcioletniego planu inwestycyjnego Spółki spójnego ze Strategią KGHM oraz realizacją długookresowego planu produkcji.

Politykę inwestycyjną KGHM Polska Miedź S.A. determinuje sytuacja finansowa Spółki oraz charakter jej otoczenia makroekonomicznego (cena miedzi i kurs USD).

Decyzje dotyczące oceny i wyboru projektów inwestycyjnych należą do najistotniejszych z punktu widzenia finansów firmy, mają kluczowy wpływ na wyniki i wartość Spółki w długim okresie.

W kolejnych latach nastąpi koncentracja na projektach, mających na celu zapewnienie realizacji planu produkcji Spółki. Przy alokacji środków finansowych na realizację inwestycji Spółka kieruje się zasadą optymalizacji efektu ekonomicznego z tytułu zainwestowanego kapitału. Spółka doskonali narzędzia wspierające procesy decyzyjne takie jak kompleksowe modele finansowe do oceny efektywności ekonomicznej i wpływu inwestycji na cały ciąg produkcyjny Spółki.

Inwestycje rzeczowe w Polsce w 2018 roku będą się koncentrować przede wszystkim na projektach kluczowych z punktu widzenia realizacji Strategii Spółki. Zgodnie z przyjętymi w Strategii założeniami są to:

Program Udostępnienia Złoża (Głogów Głęboki – Przemysłowy oraz wyrobiska udostępniające i przygotowawcze),

• Rozbudowa OUOW Żelazny Most,
• Program Rozwoju Hutnictwa (PRH),

Zwiększenie zdolności produkcyjnych do 160 tys. t miedzi katodowej rocznie w HM Legnica (WTR).

W ramach podstawowej działalności eksploracyjnej, mającej na celu powiększenie aktywów zasobowych kontynuowane będą prace i roboty geologiczne w ramach posiadanych koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż rud miedzi na obszarach w bezpośrednim sąsiedztwie aktualnie eksploatowanych złóż.

W latach 2018-2022, KGHM Polska Miedź S.A. podejmie działania w obszarze gospodarki o obiegu zamkniętym, w zakresie których planowana jest realizacja szeregu działań związanych z gospodarką odpadami powstającymi w ciągu technologicznym KGHM. Zmiany w zakresie prawodawstwa zarówno w Polsce, jak i UE wpływają bezpośrednio na funkcjonowanie przemysłu, w tym w szczególności na efektywność ekonomiczną przedsiębiorstw.

Dodatkowo Spółka podejmie w latach 2018-2022 działania w zakresie nowych "inteligentnych" technologii i systemów zarządzania produkcją opartych o komunikację online pomiędzy elementami procesu produkcyjnego i zaawansowanej analizie danych zgodnie z koncepcją KGHM 4.0.

W podziale na kategorie inwestycji realizowanych w głównym ciągu technologicznym zakłada się równomierny rozdział środków finansowych pomiędzy inwestycje:

• odtworzeniowe mające na celu utrzymanie majątku produkcyjnego w stanie niepogorszonym, gwarantujące realizację bieżących zadań produkcyjnych,
• utrzymaniowe zapewniające niezbędną infrastrukturę zgodnie z postępem robót górniczych i remontów hutniczych oraz ciągłość odbioru odpadów, w celu zapewnienia realizacji produkcji na zadanym poziomie, zgodnie z planem robót górniczych i remontów hutniczych,
• rozwojowe mające na celu zwiększenie wolumenu produkcji ciągu technologicznego, utrzymanie kosztów produkcji oraz projekty dostosowawcze mające na celu dostosowanie działalności firmy do zmieniających się standardów środowiskowych, norm prawnych i regulacji (w tym związane z dostosowaniem posiadanych pozwoleń zintegrowanych do wymagań BAT).

5.5. Realizacja głównych projektów strategicznych w 2017 r.

Regionalny program eksploracyjny KGHM Polska Miedź S.A. dotyczący poszukiwania i dokumentowania złóż rud miedzi w utworach dolnego cechsztynu w południowo-zachodniej Polsce:

Radwanice- Gaworzyce

- W lutym 2017 r. Spółka otrzymała koncesję na wydobywanie rud miedzi ze złoża "Radwanice Gaworzyce" w obszarze "Gaworzyce" oraz podpisała umowę o ustanowieniu użytkowania górniczego. Na wniosek Spółki o wygaszenie koncesji na rozpoznawanie złoża rud miedzi "Radwanice-Gaworzyce" w obszarze "Dankowice" Minister Środowiska decyzją z dnia 19 lipca 2017 r. stwierdził wygaśnięcie koncesji.

Synklina Grodziecka oraz Konrad

- Wykonane analizy techniczno-ekonomiczne, zweryfikowane przez niezależnych ekspertów, wykazały brak uzasadnienia dla realizacji inwestycji. Ponieważ istotną rolę w ocenie ekonomicznej projektu odgrywają koszty związane między innymi z odwadnianiem projektowanej kopalni, podjęto decyzję o wykonaniu dodatkowych badań hydrogeologicznych. W tym celu, pod koniec II kwartału 2017 r. złożono wnioski o przedłużenie terminu obowiązywania koncesji Synklina Grodziecka oraz Konrad do roku 2020. W III kwartale 2017 r. uzyskano decyzję przedłużającą o 3 lata okres obowiązywania koncesji

	Konrad. Postępowanie administracyjne dot. przedłużenia terminu obowiązywania koncesji Synklina Grodziecka jest nadal w toku.
Retków-Ścinawa oraz Głogów	- Spółka otrzymała w kwietniu 2017 r. decyzję zmieniającą warunki koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża rud miedzi na obszarze "Retków-Ścinawa", która umożliwiła rozpoczęcie prac ujętych w II etapie, tj. wykonanie m.in. powierzchniowych otworów wiertniczych oraz podziemnych wyrobisk górniczych stanowiących istotne uzupełnienie rozpoznania warunków geologiczno-górniczych. W ramach realizacji II etapu prac na obszarze koncesji wykonano trzy otwory poszukiwawcze.
	- W dniu 20 marca 2017 r. Minister Środowiska wydał decyzję zmieniającą warunki koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża rud miedzi na obszarze "Głogów", co pozwoli na rozpoczęcie kolejnego etapu prac geologicznych.

Projekty eksploracyjne w fazie przygotowawczej:

Bytom Odrzański Kulów-Luboszyce	- W dniu 30 listopada 2017 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym odbyły się rozprawy, na których zostały oddalone skargi kasacyjne w sprawie decyzji koncesyjnych "Bytomia Odrzańskiego" oraz "Kulowa-Luboszyc". Oddalenie skarg przez NSA oznacza, że w 2018 r. może mieć miejsce ponowne rozpatrzenie wniosków koncesyjnych na te obszary przez Ministerstwo Środowiska.
Inne koncesje:
Rejon Pucka	- W oparciu o zgromadzone dane, w tym otrzymane na początku 2017r. wyniki laboratoryjne analiz chemicznych, wykonano w I połowie 2017 r. reinterpretację budowy geologicznej omawianego rejonu oraz przystąpiono do oceny ekonomiczno-technicznej możliwości zagospodarowania badanych złóż soli potasowo-magnezowych z uwzględnieniem modelu kopalni oraz technologii przeróbki. Opracowanie wykazało zasadność realizacji kolejnych prac i robót geologicznych. W IV kwartale 2017 r. odwiercono drugi otwór Parszkowo IG-2 oraz rozpoczęto przygotowania do odwiercenia otworu trzeciego Mieroszyno IG-11. Pełne wyniki z obu wierceń będą znane najdalej w II kwartale 2018 r.
	Kluczowe projekty rozwojowe w ramach Głównego Ciągu Technologicznego w Polsce
Program Udostępnienia Złoża Głogów-Głęboki Przemysłowy	- Prowadzono prace w zakresie głębienia szybu GG-1 (docelowa głębokość szybu to 1 350 m przy średnicy 7,5 m). Na koniec 2017 r. wykonano w wyłomie 1070 mb. szybu. Zakończenie budowy szybu, po uwzględnieniu zmiany funkcji na zjazdowo-materiałową, wraz z infrastrukturą (budynki socjalne, parkingi i maszyna wyciągowa) planowane jest na początek 2024 r.
	- W zakresie Budowy Systemu Centralnej Klimatyzacji (SCK) przy Szybie GG-1 zostały zawarte umowy z wykonawcą na: Budowę Powierzchniowej Stacji Klimatyzacyjnej w układzie trigeneracji oraz Budowę Systemu Przesyłu Wody Lodowej dla SCK. Do 31 grudnia 2017 r. zostały sporządzone przez KGHM Cuprum Sp. z o.o. (Podwykonawca PeBeKa S.A. w zakresie projektowania):
	a) Projekt koncepcyjny Systemu Przesyłu Wody Lodowej dla układu transportu wody lodowej w ilości do 2x 700 m3 /h na dwa podajniki trójkomorowe (1 dla O/ZG "Polkowice –Sieroszowice" i 1 dla O/ZG "Rudna") z wykorzystaniem rurociągów w otworach wiertniczych (4 otwory z powierzchni do wyrobisk na poz. 1250 m),
	b) Projekt koncepcyjny faza I stacji klimatyzacyjnej PSK o mocy 30 MWt w układzie trigeneracji z odzyskiem ciepła z powracającej z wyrobisk wody lodowej oraz odzyskiem ciepła z schłodzenia silników gazowych oraz spalin o sumarycznej mocy cieplnej ok. 23 MWt (całkowite pokrycie potrzeb na ciepło szybu GG-1).
	- W okresie sprawozdawczym kontynuowano prace przygotowawcze związane z uzyskaniem zezwolenia na budowę obiektów niezbędnych do głębienia szybu GG-2 ("Odra"). Trwa kolejny etap opracowywania projektu koncepcyjnego szybu "Odra".
	- W 2017 r. wykonano łącznie w ramach realizacji projektu w technologii MW (z użyciem materiału wybuchowego) 46,5 kmb. wyrobisk udostępniających i przygotowawczych (w 2016 r. wykonano 32,8 kmb wyrobisk) co stanowi wzrost o 42%.
Program Modernizacji Pirometalurgii w HM Głogów	- Prowadzono prace związane z weryfikacją i zatwierdzaniem dokumentacji powykonawczej wraz z dokumentami do uzyskiwania pozwoleń na użytkowanie. Zgłoszono zakończenie prac do właściwych urzędów (m.in. Państwowa Inspekcja Sanitarna, Państwowa Straż Pożarna, Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego, Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego) w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W fazie końcowej znajdowały się rozliczenia oraz odbiory końcowe umów i zleceń.
Program Rozwoju Hutnictwa (PRH)	- Realizowano prace budowlano-montażowe w obrębie węzłów technologicznych w ramach kluczowych zadań inwestycyjnych programu tj. budowy Suszarni Parowej HM Głogów II oraz Instalacji do prażenia koncentratu Cu.
	W związku z niepowodzeniem uruchomienia instalacji prażenia w terminie umownym tj. IV kwartale 2017 r., z powodów technologicznych leżących po stronie Wykonawcy, aktualnie deklarowany przez Wykonawcę termin przekazania instalacji prażenia do eksploatacji to III kwartał 2018 r.
	W zakresie uruchomienia suszarni parowej na terenie HM Głogów II planowany termin uruchomienia to II kwartał 2018 r., uzależniony jest od terminów postoju HM Głogów II.

	- W ramach PRH kontynuowana jest również realizacja projektów związanych z dostosowaniem infrastruktury technicznej do zmiany technologii hutniczej w HM Głogów I. W zakresie projektów dostosowawczych zakończono realizację prac podstawowych, trwały prace związane z usuwania skutków awarii kotła odzysknicowego w HM Głogów I oraz prace uzupełniające. Trwa proces zgłaszania zakończenia prac do urzędów i uzyskiwania pozwoleń na użytkowanie. W końcowej fazie są procedury rozliczenia, jak i odbiorów końcowych umów i zleceń. Trwa przyjmowanie środków trwałych.
Rozbudowa Obiektu Unieszkodliwiania Odpadów Wydobywczych (OUOW)	- Na podstawie uzyskanego w roku 2016 pozwolenia na rozbudowę Obiektu Głównego do rzędnej 195 m n.p.m. oraz zezwolenia na dalsze prowadzenie OUOW, sukcesywnie trwa nadbudowa zapór w ramach bieżącej działalności operacyjnej Jednostki Dominującej.
"Żelazny Most"	- Trwają działania formalne zmierzające do dalszej rozbudowy zbiornika "Żelazny Most", w celu zabezpieczenia możliwości deponowania odpadów poflotacyjnych w następnych latach – budowa Kwatery Południowej. W roku 2017 KGHM Polska Miedź S.A. uzyskała decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji polegającej na budowie Kwatery Południowej pozwalającej na dodatkowe zdeponowanie odpadów w ilości 170 mln m3

Rozwój aktywów zagranicznych

Projekt Victoria (Zagłębie Sudbury, Kanada) Grupa KGHM Polska Miedź S.A. 100%	- W ramach działań projektowych, zespół projektowy kontynuował prace związane z zabezpieczeniem istniejącej infrastruktury oraz obszaru projektu. Ponadto w 2017 r. trwały prace nad wypracowaniem optymalnej ścieżki realizacji inwestycji.
Sierra Gorda Oxide (Chile) Grupa KGHM INTERNATIONAL LTD. 100%. Sumitomo Metal Mining oraz Sumitomo Corporation posiadają opcję objęcia łącznie 45% udziałów w projekcie.	- W 2017 r. kontynuowano prace związane z oceną alternatywnych scenariuszy rozwoju projektu, pozwalających na ograniczenie wymaganego poziomu nakładów kapitałowych.
Projekt Ajax (Kolumbia Brytyjska, Kanada) Grupa KGHM Polska Miedź S.A. 80%, Abacus Mining and Exploration Corp. 20%	- W grudniu 2017 r. Ministrowie Środowiska oraz Energii, Górnictwa i Zasobów Ropy Naftowej Kolumbii Brytyjskiej (władze prowincjonalne) zdecydowali o nieprzyznaniu Certyfikatu Oceny Środowiskowej (EA Certificate) dla projektu Ajax. Federalny Minister Środowiska oraz Zmian Klimatu wyraził opinię, że projekt przyniesie znaczące niekorzystne skutki oraz odesłał projekt do Resortu Rybołówstwa i Oceanów Kanady i Resortu Zasobów Naturalnych Kanady. KGHM Ajax Mining Ltd. po zapoznaniu się z argumentacją decyzji prowincjonalnej rozważy podjęcie kolejnych kroków, które mogą obejmować wykorzystanie środka odwoławczego w postaci kontroli sądowej sprawy.
Produkcja
Kopalnia Sierra Gorda w Chile – Faza 1 Grupa KGHM INTERNATIONAL LTD. 55%, Sumitomo Metal Mining i Sumitomo Corporation 45%	- Produkcja miedzi w koncentracie w IV kwartale 2017 r. wyniosła 24,3 tys. t (łącznie w okresie czterech kwartałów 2017 r.: 97,1 tys. t), natomiast produkcja molibdenu w koncentracie wyniosła 6,0 mln funtów (łącznie 35,7 mln funtów w okresie czterech kwartałów 2017 r.). Wspomniane wartości podane są dla 100% udziałów. - Prowadzono prace związane z optymalizacją procesu przerobu rudy siarczkowej. Podejmowane działania były zorientowane na stabilizację wolumenu oraz parametrów technologicznych prowadzonego procesu przerobu rudy. Realizowane zadania koncentrowały się na stabilizacji pracy zakładu przeróbczego oraz zwiększeniu poziomu uzysków metali.
	- Obecnie prace ukierunkowane są na rozwój kopalni w oparciu o pierwszą fazę inwestycji wraz z działaniami mającymi na celu optymalizację ciągu technologicznego, którego konsekwencją ma być zwiększenie zdolności produkcyjnych.
Utrzymanie produkcji z wsadów własnych	- W 2017 r. kontynuowano prace przygotowawcze związane z uruchomieniem robót eksploatacyjnych w nowych obszarach złoża udostępnianych w ramach realizacji Programu Udostępnienia Złoża (wcześniej Projekt GG-P), pozyskano koncesje na wydobywanie rud miedzi ze złoża "Radwanice-Gaworzyce" w obszarze górniczym "Gaworzyce".
	- W ramach realizacji Programu Udostępnienia Złoża kontynuowano głębienie szybu wentylacyjnego (materiałowo-zjazdowego) GG-1, zgłębiono do 1070 metra. Kontynuowano prace przygotowawcze związane z uzyskaniem zezwolenia na budowę obiektów niezbędnych do głębienia szybu GG-2 ("Odra").
	- Rozpoczęto budowę Stacji Klimatyzacyjnej przy szybie GG-1 o mocy chłodniczej 30 MW z odzyskiem ciepła dla potrzeb socjalnych i technicznych. Wykonywano wyrobiska górnicze w Obszarach Górniczych ZG Rudna oraz ZG Polkowice-Sieroszowice wraz z zabudową niezbędnej infrastruktury technicznej. Ich głównym celem jest udostępnienie i przygotowanie nowych pól eksploatacyjnych oraz włączenie szybu GG-1 do sieci wentylacyjnej co znacząco poprawi warunki eksploatacji dla poziomu 1 200 m i poniżej.
	- W ramach realizacji robót udostępniających przygotowano, poniżej poziomu 1200 m, pole dla oddziału G-28 w O/ZG "Rudna", który rozpoczął eksploatację od stycznia 2018 r.

Poprawa efektywności głównego ciągu	- Kontynuowano realizację inicjatyw służących poprawie efektywności zarządzania zasobami w zakładach górniczych i hutniczych KGHM Polska Miedź S.A., tym samym umożliwiających ograniczenie przyrostu kosztów poprzez:
technologicznego	- zwiększenie efektywności wykorzystania zasobów (modelowanie złoża 3D),
w Polsce	- zwiększenie wydobycia i produkcji miedzi w koncentracie,
	- optymalizację gospodarki maszynami dołowymi,
	- realizację programu oszczędności energii,
	- optymalizację poziomu zatrudnienia.
	- Inicjatywy są realizowane zgodnie z przyjętymi założeniami, za wyjątkiem optymalizacji gospodarki maszynami dołowymi, która została zakłócona przez ograniczenie nakładów na zakup SMG w 2016 r. aż o 40% i wydłużenie ich okresu użytkowania. Skutkiem powyższego był wzrost kosztów gospodarki remontowo -konserwacyjnej maszyn dołowych o ok. 20 mln PLN.
Poprawa bezpieczeństwa pracy	- W roku 2017 r., Spółka zanotowała spadek łącznej liczby wypadków przy pracy (w rozumieniu Ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych), liczonych rok do roku z poziomu 370 do 300 poszkodowanych (-70). Znaczne obniżenie wypadkowości dotyczyło w szczególności oddziałów górniczych Spółki. Liczba wypadków przy pracy w kopalniach KGHM Polska Miedź S.A. osiągnęła w roku 2017 poziom 235 poszkodowanych, w stosunku do 318 zdarzeń w roku 2016. Gros wypadków (ok. 98%) związanych było z lekkimi urazami, a ich głównymi przyczynami były w kolejności utrata równowagi przez pracowników, kontakt (uderzenie) o lub przez ruchome/nieruchome przedmioty, oberwanie się skał z calizny i urazy związane z korzystaniem z narzędzi pracy.
	- W 2017 r. zdecydowanie spadła liczba wypadków związanych z dużym zagrożeniem ze strony górotworu, które towarzyszy eksploatacji rud miedzi w kopalniach KGHM Polska Miedź S.A. W stosunku do roku 2016 liczba poszkodowanych z tego tytułu była mniejsza o 60% niż rok wcześniej. Wskaźnik LTIRFKGHM (Lost Time Injury Frequency Rate KGHM), tj. całkowita liczba wypadków przy pracy (w rozumieniu Ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych) standaryzowana do 1 mln przepracowanych godzin przez pracowników całego ciągu technologicznego w KGHM Polska Miedź S.A., w roku 2017 uległ znacznemu obniżeniu i uzyskał poziom 10,40 (2016 = 12,7) .
	- W roku 2017 Spółka kontynuowała prace dotyczące implementacji wieloletniego Programu Poprawy Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w KGHM Polska Miedź S.A. do roku 2020, wzbogacając go o nowe inicjatywy cenne inicjatywy. Program jest elementem strategii KGHM Polska Miedź S.A. na lata 2017 – 2021 z perspektywą do roku 2040. Spółka zamierza kontynuować podjęty wysiłek dla realizacji długoterminowej wizji "Zero wypadków z przyczyn osobowych i technicznych, zero chorób zawodowych wśród naszych pracowników i kontrahentów.
	Inicjatywy służące rozwijaniu wiedzy i innowacji w KGHM Polska Miedź S.A.
Główne inicjatywy badawczo-rozwojowe	- Wprowadzono do stosowania w Spółce nowe uregulowania w zakresie zasad planowania i realizacji działalności badawczo-rozwojowej oraz jednolite wzory umów związane z działalnością innowacyjną. Nowe zasady zostały również zaimplementowane w spółkach Grupy Kapitałowej.
	- Kontynuowane są projekty badawczo-rozwojowe skoncentrowane na opracowaniu i realizacji innowacyjnych rozwiązań technologicznych i organizacyjnych pozwalających na poprawę efektywności, bezpieczeństwa pracy i zapewnienia ciągłości produkcji. Prowadzone są bieżące analizy węzłów ciągu technologicznego, w tym również w zakresie potrzeb w obszarze badań i

• rozwoju. - KGHM Polska Miedź S.A. wraz z CUPRUM Sp. z o.o. – CBR uczestniczy w rządowym programie akceleracyjnym Start-In Poland - projekcie Scale UP. Celem projektu jest rozwój start-up-ów w KGHM Polska Miedź S.A. oraz Spółkach Grupy Kapitałowej. W chwili obecnej trwa współpraca z wybranymi w dwóch rundach akceleracji start-up-ami, która ma na celu weryfikację i rozwój
• zaproponowanej technologii. Jednocześnie we współpracy z KGHM CUPRUM Sp. z o.o. CBR, opracowywany jest Korporacyjny Program Akceleracji dla Grupy Kapitałowej. - W ramach Programu Horyzont 2020 Spółka uczestniczyła w trzech projektach badawczych (DISIRE - zakończono 31.12.2017 r.). Dodatkowo, we wrześniu 2017 r. podpisano Porozumienie z Krajowym Punktem Kontaktowych mające na celu wzmocnienie współpracy KGHM, Spółek Grupy Kapitałowej oraz współpracujących instytucji naukowych i wspólną realizację projektów H2020 w latach 2018-
• Kontynuowany jest projekt AMCO, realizowany w ramach EIT KIC RawMaterials, mający na celu wyprodukowanie i wprowadzania na rynek innowacyjnego, taniego i przyjaznego dla użytkownika, automatycznego systemu mikroskopowego do analizy rud, w celu poprawy wydajności geometalurgicznej.
• Program CuBR W ramach Wspólnego Przedsięwzięcia CuBR współfinansowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, realizowane jest 21 Projektów Badawczo Rozwojowych o łącznej wartości około 150 mln PLN. - Trwają prace zmierzające do uruchomienia IV konkursu CuBR. Konkurs będzie dotyczył Gospodarki w Obiegu Zamkniętym (GOZ). Przygotowywany jest regulamin konkursu oraz jego zakres

2020.

merytoryczny.

Technologie informatyczne niezbędne do gromadzenia i transferu wiedzy w Grupie	- Reaktywacja Centralnego Repozytorium Prac Badawczo-Rozwojowych oraz ekspertyz z zakresu nauki i techniki wraz z rozszerzeniem CRPBR II na Spółki Grupy Kapitałowej realizujące działalność B+R.
Kapitałowej	- Rozwój systemu wyszukiwania informacji - SEARCH KGHM wraz z rozszerzeniem aplikacji na Spółki Grupy Kapitałowej realizujące działalność B+R.
	- Zbudowanie i wdrożenie CRPW (Centralnego Repozytorium Projektów Wynalazczych) archiwizujące realizowane w KGHM projekty wynalazcze.
	- Wdrożenie platformy informatycznej WIEDZA, obejmującą obszary badań i rozwoju, innowacyjności i własności intelektualnej oraz Zarządzania Wiedzą.

6. Wyniki ekonomiczne Grupy Kapitałowej

6.1. Wyniki produkcyjne

Spadek produkcji miedzi płatnej w 2017 r. w relacji do 2016 r. wynika z niższej produkcji katod w KGHM Polska Miedź S.A. z uwagi na awarie w II półroczu 2017 r. w HM Głogów oraz niższej produkcji w KGHM INTERNATIONAL LTD. głównie z uwagi na mniejszy przerób rudy w kopalni Robinson i Sudbury, który również zadecydował o niższej produkcji metali szlachetnych w porównaniu do roku poprzedniego.

Szczegółowa informacja o wynikach produkcyjnych znajduje się w rozdziałach poświęconych poszczególnym segmentom. Zestawienie wyników produkcyjnych w Grupie Kapitałowej przedstawia zestawienie poniżej.

Wyniki produkcyjne w Grupie Kapitałowej

	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Miedź płatna (tys. t)
Grupa Kapitałowa	656,4	677,0	(3,0)	155,9	170,4	168,2	161,8
- KGHM Polska Miedź S.A.	522,0	535,6	(2,5)	122,2	135,6	133,6	130,6
- KGHM INTERNATIONAL LTD.	81,0	89,8	(9,8)	20,4	21,9	21,5	17,2
- Sierra Gorda S.C.M.*	53,4	51,5	+3,7	13,4	12,9	13,1	14,0
TPM – metale szlachetne (tys. troz)
Grupa Kapitałowa	219,4	228,8	(4,1)	55,5	59,1	50,4	54,3
- KGHM Polska Miedź S.A.	117,3	113,8	+3,1	30,6	31,3	21,9	33,5
- KGHM INTERNATIONAL LTD.	74,0	92,1	(19,7)	18,7	19,5	21,3	14,5
- Sierra Gorda S.C.M.*	28,0	22,9	+22,3	6,1	8,4	7,2	6,3
Srebro (t)
Grupa Kapitałowa	1 234,1	1 207,0	+2,2	306,1	327,7	302,5	297,8
- KGHM Polska Miedź S.A.	1 218,1	1 191,1	+2,3	302,5	323,8	298,4	293,5
- KGHM INTERNATIONAL LTD.	1,6	1,7	(5,9)	0,4	0,4	0,4	0,4
- Sierra Gorda S.C.M.*	14,4	14,1	+2,1	3,3	3,5	3,7	4,0
Molibden (mln funtów)
Grupa Kapitałowa	20,3	13,0	+56,2	3,4	3,5	8,5	4,9
- KGHM Polska Miedź S.A.	-	-	×	-	-	-	-
- KGHM INTERNATIONAL LTD.	0,7	0,8	(12,5)	0,1	0,1	0,3	0,1
- Sierra Gorda S.C.M.*	19,7	12,2	+61,5	3,3	3,4	8,2	4,8

* 55% udziału Grupy Kapitałowej

6.2. Struktura skonsolidowanych przychodów ze sprzedaży

Strukturę geograficzną oraz produktową skonsolidowanych przychodów ze sprzedaży Grupy Kapitałowej prezentują wykresy poniżej. Zgodnie z przyjętą zasadą konsolidacji metodą praw własności przychody nie uwzględniają wartości przychodów segmentu Sierra Gorda S.C.M. Szczegółowa informacja o sprzedaży segmentów zaprezentowana jest w rozdziałach poświęconych wynikom poszczególnych segmentów.

6.3. Koszt C1 w Grupie Kapitałowej

Zestawienie kosztów jednostkowych w segmentach Grupy Kapitałowej przedstawia tabela poniżej. Szczegółowy opis poszczególnych pozycji znajduje się w rozdziałach poświęconych poszczególnym segmentom.

	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Grupa Kapitałowa	1,59	1,41	+12,8	1,79	1,65	1,43	1,53
- KGHM Polska Miedź S.A.	1,52	1,30	+16,9	1,84	1,62	1,34	1,33
- KGHM INTERNATIONAL LTD.	1,92	1,63	+17,8	1,81	1,90	1,72	2,35
- Sierra Gorda S.C.M.	1,67	1,96	(14,8)	1,44	1,62	1,66	1,94

Koszt produkcji miedzi w koncentracie C1* w Grupie Kapitałowej (USD/funt)

* Koszt produkcji miedzi w koncentracie – C1 (jednostkowy gotówkowy koszt produkcji miedzi płatnej w koncentracie uwzględniający koszty wydobycia i przerobu urobku, koszty transportu, podatek od wydobycia niektórych kopalin, koszty administracyjne fazy górniczej oraz premię hutniczorafinacyjną (TC/RC) pomniejszony o wartość produktów ubocznych)

W IV kwartale 2017 r. Sierra Gorda S.C.M. dokonała zmian w sposobie kalkulacji kosztu C1 poprzez uwzględnienie w wyliczeniach zmiany stanu zapasów i produkcji w toku materiałów zużywanych w procesie wzbogacania koncentratu molibdenu przez zewnętrznego kontrahenta. W związku z powyższym zmianie uległ koszt C1 Sierra Gorda S.C.M. oraz Grupy Kapitałowej zaprezentowany w skonsolidowanych raportach półrocznym oraz za III kwartał 2017 r. Zakres zmian prezentuje zestawienie rozdziale 9.3.

6.4. Wyniki finansowe

Rachunek wyników

Wyniki finansowe Grupy Kapitałowej (mln PLN)

	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Przychody ze sprzedaży	20 358	19 156	+6,3	5 871	4 774	4 802	4 911
Koszty podstawowej działalności operacyjnej	(16 547)	(16 612)	(0,4)	(4 801)	(3 910)	(3 999)	(3 837)
Zysk netto ze sprzedaży	3 811	2 544	+49,8	1 070	864	803	1 074
Wynik z zaangażowania we wspólne przedsięwzięcia	(155)	(4 961)	(96,9)	(180)	79	(136)	82
Pozostałe przychody i (koszty) operacyjne	(2 377)	(802)	×3,0	(1 315)	(204)	(432)	(426)
Przychody i (koszty) finansowe	1 020	(582)	×	288	48	383	301
Zysk przed opodatkowaniem	2 299	(3 801)	×	(137)	787	618	1 031
Podatek dochodowy	(774)	(648)	+19,4	3	(182)	(274)	(321)
Wynik netto	1 525	(4 449)	×	(134)	605	344	710
Skorygowana EBITDA*	5 753	4 666	+23,3	1 476	1 414	1 282	1 581
Marża EBITDA**	26%	23%	+13,0	23%	26%	25%	29%

* Skorygowana EBITDA = EBIT + amortyzacja (ujęta w wyniku netto) + odpis (-odwrócenie odpisów) z tytułu utraty wartości aktywów trwałych ujęte w kosztach podstawowej działalności operacyjne) zgodnie z częścią 2 skonsolidowanego sprawozdania finansowego – wraz z Sierra Gorda S.C.M. ** Stosunek skorygowanej EBITDA do przychodów ze sprzedaży. Na potrzeby kalkulacji marży EBITDA Grupy Kapitałowej skonsolidowane przychody ze sprzedaży powiększone zostały o przychody ze sprzedaży segmentu Sierra Gorda S.C.M.

Wyszczególnienie	Wpływ na zmianę wyniku	(mln PLN) Charakterystyka
Przychody ze sprzedaży		+1 202 Zwiększenie przychodów ze sprzedaży dotyczy przede wszystkim: - KGHM Polska Miedź S.A.: +912 mln PLN, - KGHM INTERNATIONAL LTD. +67 mln PLN. Szczegółowe przyczyny zwiększenia przychodów w obu wyżej wymienionych segmentach opisane zostały w punktach 7 i 8 niniejszego sprawozdania.
Koszty podstawowej działalności operacyjnej		+65 Koszty podstawowej działalności operacyjnej w Grupie Kapitałowej pozostały na niezmienionym istotnie poziomie (spadek o 0,4%)
Wynik z zaangażowania we wspólne przedsięwzięcia		+4 806 Na zmniejszenie straty z zaangażowania we wspólne przedsięwzięcia z 4 961 mln PLN do 155 mln PLN złożyły się: - niższa o 726 mln PLN strata z wyceny wspólnych przedsięwzięć wycenianych metodą praw własności, - brak odpisu z tytułu utraty wartości pożyczek 4 394 mln PLN, - niższe o 314 mln PLN przychody odsetkowe od pożyczek dla wspólnego przedsięwzięcia.
Pozostałe przychody i koszty operacyjne		(1 575) Na zwiększenie straty z pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych złożyły się przede wszystkim: zmniejszenie wyniku z różnic kursowych o 1 977 mln PLN, zmniejszenie straty z odpisów z tytułu utraty wartości o 493 mln PLN, wzrost straty z tytułu wyceny i realizacji instrumentów pochodnych o 57 mln PLN, zwiększenie przychodów z rozwiązania niewykorzystanych rezerw o 89 mln PLN oraz brak przychodu z rozwiązania zobowiązania podatkowego w wysokości 185 mln PLN.
Przychody / (koszty) finansowe		+1 602 Zwiększenie przychodów finansowych o 1 602 mln PLN wynika głównie ze zwiększenia wyniku z tytułu różnic kursowych o 1 652 mln PLN.

Przepływy pieniężne

Przepływy pieniężne Grupy Kapitałowej (mln PLN)

	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Zysk przed opodatkowaniem	2 299	(3 801)	×	(137)	787	618	1 031
Amortyzacja ujęta w wyniku finansowym	1 609	1 698	(5,2)	454	383	401	371
Strata z wyceny wspólnych przedsięwzięć metodą praw własności	474	1 200	(60,5)	259	-	215	-
Odpis z tytułu utraty wartości pożyczek udzielonych wspólnym przedsięwzięciom	-	4 394	×	-	-	-	-
Odsetki od pożyczek udzielonych wspólnym przedsięwzięciom	(319)	(633)	(49,6)	(79)	(79)	(79)	(82)
Odsetki i pozostałe koszty zadłużenia	148	152	(2,6)	35	35	34	44
Odpisy / (odwrócenie) z tytułu utraty wartości aktywów trwałych	503	1 532	(67,2)	502	-	1	-
Różnice kursowe	210	(138)	×	24	13	41	132
Odpisanie niewymagalnego zobow. z tyt. podatku dochodowego	-	(185)	×	-	-	-	-
Zmiana stanu rezerw	(25)	69	×	(24)	(20)	19	-
Zmiana stanu instrumentów pochodnych	202	(6)	×	225	63	6	(92)
Pozostałe korekty	(68)	55	×	72	88	(195)	(33)
Razem wyłączenia przychodów i kosztów	2 734	8 138	(66,4)	1 468	483	443	340
Podatek dochodowy zapłacony	(983)	(451)	×2,2	(165)	(115)	(287)	(416)
Zmiana stanu kapitału obrotowego	(996)	326	×	150	(609)	(40)	(497)
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej	3 054	4 212	(27,5)	1 316	546	734	458
Wydatki związane z aktywami górniczymi i hutniczymi	(2 527)	(3 032)	(16,7)	(884)	(532)	(549)	(562)
Wydatki na pozostałe rzeczowe i niematerialne aktywa trwałe	(269)	(219)	+22,8	(108)	(64)	(44)	(53)
Objęcie udziałów we wspólnych przedsięwzięciach	(461)	(671)	(31,3)	(255)	-	(206)	-
Pozostałe płatności	(123)	(72)	+70,8	(31)	(37)	(11)	(44)
Razem płatności	(3 380)	(3 994)	(15,4)	(1 278)	(633)	(810)	(659)
Wpływy	40	46	(13,0)	14	4	13	9
Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	(3 340)	(3 948)	(15,4)	(1 264)	(629)	(797)	(650)
Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia	2 442	3 266	(25,2)	797	198	685	762
Pozostałe wpływy	6	21	(71,4)	2	2	2	-
Razem wpływy	2 448	3 287	(25,5)	799	200	687	762
Płatności z tytułu zadłużenia	(2 072)	(2 701)	(23,3)	(534)	(6)	(786)	(746)
Dywidendy wypłacone akcjonariuszom jednostki Dominującej	(200)	(300)	(33,3)	(100)	(100)	-	-
Odsetki zapłacone i pozostałe koszty	(157)	(144)	+9,0	(39)	(37)	(39)	(42)
Pozostałe płatności	(1)	(9)	(88,9)	-	(1)	-	-
Razem płatności	(2 430)	(3 154)	(23,0)	(673)	(144)	(825)	(788)
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej	18	133	(86,5)	126	56	(138)	(26)
Przepływy pieniężne netto	(268)	397	×	178	(27)	(201)	(218)
Różnice kursowe dot. środków pieniężnych i ich ekwiwalentów	(6)	2	×	1	(12)	23	(18)
Stan środków pieniężnych i ich ekwiwalentów na początek okresu	860	461	+86,6	407	446	624	860
Stan środków pieniężnych i ich ekwiwalentów na koniec okresu	586	860	(31,9)	586	407	446	624

Wpływy pieniężne netto z działalności operacyjnej w 2017 r. wyniosły 3 054 mln PLN i obejmowały głównie zysk brutto w wysokości 2 299 mln PLN skorygowany o amortyzację w wysokości 1 609 mln PLN, zapłacony podatek dochodowy w wysokości 983 mln PLN oraz wydatki na zwiększenie kapitału obrotowego w kwocie 996 mln PLN.

Wydatki pieniężne netto wykorzystane w działalności inwestycyjnej w 2017 r. wyniosły 3 340 mln PLN i obejmowały głównie wydatki na nabycie rzeczowych i niematerialnych aktywów w kwocie 2 796 mln PLN oraz wydatki na objęcie udziałów we wspólnych przedsięwzięciach w wysokości 461 mln PLN.

Wpływy pieniężne netto z działalności finansowej w 2017 r. wyniosły 18 mln PLN i obejmowały głównie wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia w kwocie 2 442 mln PLN oraz płatności z tytułu zadłużenia w wysokości 2 072 mln PLN, dywidendy wypłacone akcjonariuszom Jednostki Dominującej 200 mln PLN oraz zapłacone odsetki i pozostałe koszty zadłużenia w kwocie 157 mln PLN.

Po uwzględnieniu różnic kursowych dotyczących środków pieniężnych, saldo środków pieniężnych na koniec 2017 r. zmniejszyło się o 274 mln PLN i wynosi 586 mln PLN.

Sytuacja majątkowa oraz źródła finansowania majątku

Skonsolidowane aktywa (mln PLN)

			31.12.2017 31.12.2016 Zmiana (%) 30.09.2017 30.06.2017 31.03.2017
Rzeczowe aktywa trwałe górnicze i hutnicze	16 296	15 217	+7,1	15 571	15 359	15 301
Aktywa niematerialne górnicze i hutnicze	1 447	2 474	(41,5)	2 325	2 309	2 395
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe	2 679	2 591	+3,4	2 632	2 599	2 543
Pozostałe aktywa niematerialne	209	208	+0,5	201	202	222
Wspólne przedsięwzięcia wyceniane metodą praw własności	8	27	(70,4)	26	26	27
Pożyczki udzielone na rzecz wspólnych przedsięwzięć	3 889	4 313	(9,8)	3 999	3 978	4 152
Pochodne instrumenty finansowe	110	237	(53,6)	183	137	162
Inne instrumenty finansowe wyceniane w wartości godziwej	614	577	+6,4	742	712	677
Pozostałe aktywa finansowe	762	930	(18,1)	940	916	929
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	389	511	(23,9)	340	372	456
Pozostałe aktywa	112	117	(4,3)	113	118	117
Aktywa trwałe	26 515	27 202	(2,5)	27 072	26 728	26 981
Zapasy	4 562	3 497	+30,5	4 931	4 512	4 154
Należności od odbiorców	1 522	1 292	+17,8	1 127	1 097	1 206
Należności z tytułu podatków	277	267	+3,7	224	228	233
Pochodne instrumenty finansowe	196	72	×2,7	110	101	78
Pozostałe aktywa	464	252	+84,1	435	389	353
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	586	860	(31,9)	407	446	624
Aktywa obrotowe	7 607	6 240	+21,9	7 234	6 773	6 648
Razem aktywa	34 122	33 442	+2,0	34 306	33 501	33 629

Na dzień 31 grudnia 2017 r. wartość aktywów w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej wyniosła 34 122 mln PLN i była wyższa w stosunku do stanu z dnia 31 grudnia 2016 r. o 680 mln PLN.

Spadek wartości aktywów trwałych o 687 mln PLN dotyczył głównie: spadku wartości pożyczek na rzecz wspólnych przedsięwzięć o 424 mln PLN, spadku wartości pozostałych aktywów finansowych o 168 mln PLN, spadku wartości instrumentów pochodnych o 127 mln PLN, spadku wartości aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego o 122 mln PLN przy wzroście rzeczowych aktywów trwałych i niematerialnych o 141 mln PLN.

Wzrost wartości aktywów obrotowych o 1 367 mln PLN dotyczył głównie: zapasów o 1 065 mln PLN, należności od odbiorców o 230 mln PLN, pozostałych aktywów o 212 mln PLN, pochodnych instrumentów finansowych o 124 mln PLN przy równoczesnym zmniejszeniu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów o 274 mln PLN.

Skonsolidowany kapitał i zobowiązania (mln PLN)

	31.12.2017	31.12.2016	Zmiana (%)	30.09.2017	30.06.2017	31.03.2017
Kapitał akcyjny	2 000	2 000	-	2 000	2 000	2 000
Kapitał z tytułu wyceny instrumentów finansowych	158	(183)	×	170	100	26
Zakumulowane pozostałe całkowite dochody	2 427	2 216	+9,5	2 341	2 272	2 160
Zyski zatrzymane	13 109	11 739	+11,7	13 195	12 591	12 449
Kapitał własny akcjonariuszy Jednostki Dominującej	17 694	15 772	+12,2	17 706	16 963	16 635
Kapitał udziałowców niekontrolujących	91	139	(34,5)	144	136	136
Kapitał własny	17 785	15 911	+11,8	17 850	17 099	16 771
Zobowiązania z tytułu zadłużenia	6 191	6 539	(5,3)	5 790	5 493	5 587
Pochodne instrumenty finansowe	208	256	(18,8)	169	118	153
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	2 063	1 860	+10,9	2 063	2 071	2 061
Rezerwy na koszty likwidacji kopalń i innych obiektów	1 351	1 487	(9,1)	1 403	1 474	1 502
Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego	347	563	(38,4)	568	540	516
Pozostałe zobowiązania	718	960	(25,2)	761	787	906
Zobowiązania długoterminowe	10 878	11 665	(6,7)	10 754	10 483	10 725
Zobowiązania z tytułu zadłużenia	965	1 559	(38,1)	1 435	1 641	2 087
Pochodne instrumenty finansowe	110	215	(48,8)	51	35	73
Zobowiązania wobec dostawców	1 823	1 433	+27,2	1 587	1 613	1 354
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	842	787	+7,0	865	754	917
Zobowiązania podatkowe	630	786	(19,8)	457	605	595
Pozostałe zobowiązania	1 089	1 086	+0,3	1 307	1 271	1 107
Zobowiązania krótkoterminowe	5 459	5 866	(6,9)	5 702	5 919	6 133
Zobowiązania długo i krótkoterminowe	16 337	17 531	(6,8)	16 456	16 402	16 858
Razem zobowiązania i kapitał własny	34 122	33 442	+2,0	34 306	33 501	33 629

Kapitał własny na dzień 31 grudnia 2017 r. wyniósł 17 785 mln PLN i był wyższy o 1 874 mln PLN od wartości na koniec 2016 r. głównie z tytułu zwiększenia zysków zatrzymanych o 1 370 mln PLN, wzrostu kapitału z tytułu wyceny instrumentów finansowych o 341 mln PLN oraz wzrostu zakumulowanych całkowitych dochodów o 211 mln PLN.

Zobowiązania długoterminowe Grupy KGHM Polska Miedź S.A. na dzień 31 grudnia 2017 r. wyniosły 10 878 mln PLN i były niższe o 787 mln PLN głównie z tytułu: spadku zobowiązań z tytułu zadłużenia o 348 mln PLN, spadku zobowiązań z tytułu podatku odroczonego o 216 mln PLN, spadku rezerw na koszty likwidacji kopalń i innych obiektów o 136 mln PLN przy wzroście zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych o 203 mln PLN.

Zobowiązania krótkoterminowe Grupy KGHM Polska Miedź S.A. na dzień 31 grudnia 2017 r. wyniosły 5 459 mln PLN i były niższe o 407 mln PLN głównie z tytułu: spadku zobowiązań z tytułu zadłużenia o 594 mln PLN, spadku zobowiązań podatkowych o 156 mln PLN przy równoczesnym wzroście zobowiązań wobec dostawców o 390 mln PLN.

Zmiana wartości zobowiązań i kapitałów Grupy Kapitałowej w 2017 r. (mln PLN)

Aktywa i zobowiązania warunkowe

Aktywa warunkowe na koniec 2017 r. wynosiły 529 mln PLN i dotyczyły przede wszystkim otrzymanych przez Grupę Kapitałową gwarancji i poręczeń należytego wykonania umów w kwocie 215 mln PLN oraz należności wekslowych w kwocie 121 mln PLN.

Na koniec 2017 r. zobowiązania warunkowe wynosiły 2 798 mln PLN i dotyczyły głównie:

zlecenia udzielenia gwarancji i poręczeń o wartości 2 325 mln PLN, w tym:

• akredytywa w kwocie 479 mln PLN udzielona jako zabezpieczenie realizacji zobowiązania z tytułu długoterminowego kontraktu na odbiór energii elektrycznej dla Sierra Gorda S.C.M.,

• gwarancje korporacyjne w kwocie 174 mln PLN udzielone jako zabezpieczenie płatności wynikających z umów leasingu zawartych przez Sierra Gorda S.C.M.,

• gwarancja w kwocie 160 mln PLN zabezpieczająca należyte wykonania przyszłych zobowiązań środowiskowych Jednostki Dominującej związanych z obowiązkiem rekultywacji terenu po zakończeniu eksploatacji obiektu Żelazny Most,

• akredytywy w kwocie 380 mln PLN zabezpieczające należyte wykonanie przez KGHM INTERNATIONAL LTD. przyszłych zobowiązań środowiskowych związanych z rekultywacją terenu po zakończeniu eksploatacji kopalni Robinson, Podolsky i projektu Victoria oraz zobowiązań związanych z należytym wykonaniem zawartych umów,
• gwarancje korporacyjne w kwocie 460 mln PLN zabezpieczające spłatę krótkoterminowych kredytów obrotowych Sierra Gorda S.C.M.,
• gwarancja korporacyjna w kwocie 627 mln PLN zabezpieczająca zwrot określonej części płatności do gwarancji wystawionej przez Sumitomo Metal Mining Co., Ltd. i Sumitomo Corporation, stanowiącej zabezpieczenie spłaty kredytu korporacyjnego zaciągniętego przez wspólne przedsięwzięcie Sierra Gorda S.C.M.,
• zobowiązanie wekslowe zabezpieczające należyte wykonanie przyszłych zobowiązań środowiskowych KGHM Polska Miedź S.A. związanych z obowiązkiem rekultywacji terenu po zakończeniu eksploatacji obiektu Żelazny Most w kwocie 160 mln PLN,
• zobowiązania z tytułu umów wdrożeniowych i racjonalizatorskich w kwocie 95 mln PLN,
• pozostałe tytuły o wartości 196 mln PLN.

Inne zobowiązania nieujęte w sprawozdaniu z sytuacji finansowej o wartości 124 mln PLN stanowią:

• zobowiązania wobec jednostek samorządu terytorialnego w związku z rozbudową przez KGHM Polska Miedź S.A. zbiornika odpadów produkcyjnych w kwocie 117 mln PLN,
• zobowiązania z tytułu leasingu operacyjnego w kwocie 7 mln PLN.

6.5. Finansowanie w Grupie Kapitałowej

Jednostka Dominująca zarządza zasobami finansowymi w oparciu o przyjętą "Politykę Zarządzania Płynnością Finansową". Jej nadrzędnym celem jest umożliwienie utrzymywania ciągłości działania, poprzez zabezpieczenie dostępności środków pieniężnych wymaganych do realizacji celów biznesowych Grupy, przy optymalizacji ponoszonych kosztów. Zarządzanie płynnością finansową polega na zapewnieniu odpowiedniej ilości środków pieniężnych w postaci gotówki oraz dostępnych linii kredytowych w krótkim, średnim i długim horyzoncie czasowym. Podmiotem wspierającym Zarząd Jednostki Dominującej w realizacji tej Polityki jest Komitet Płynności Finansowej.

Zadłużenie netto w Grupie Kapitałowej

Ogólne zadłużenie Grupy Kapitałowej z tytułu kredytów i pożyczek na koniec 2017 r. wyniosło 7 156 mln PLN i spadło w stosunku do końca 2016 r. o 942 mln PLN (11,6%) przede wszystkim z powodu spadku kursu walutowego USD/PLN.

Środki finansowe Grupy mają charakter krótkoterminowy, w 2017 r. utrzymywane były w pierwszej kolejności na rachunkach bieżących powiązanych w ramach usługi Cash Pool, co pozwala na optymalizację przychodów i kosztów odsetkowych w Grupie.

Według stanu na dzień 31 grudnia 2017 r., w łącznej kwocie środków pieniężnych w wysokości 586 mln PLN, spółki z Grupy utrzymywały na rachunkach bankowych oraz lokatach krótkoterminowych kwotę 577 mln PLN w ramach wolnych środków pieniężnych oraz środków o ograniczonej możliwości dysponowania. Szczegółową strukturę środków pieniężnych i ekwiwalentów prezentują noty 8.5 w jednostkowym i skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.

Struktura długu netto Grupy Kapitałowej (mln PLN)

	31.12.2017	31.12.2016	Zmiana (%)	30.09.2017	30.06.2017	31.03.2017
Zobowiązania z tytułu:	7 156	8 098	(11,6)	7 225	7 134	7 674
Kredytów bankowych*	5 179	6 391	(19,0)	5 133	5 008	6 065
Pożyczek	1 967	1 684	+16,8	2 079	2 110	1 590
Pozostałe	10	23	(56,5)	13	16	19
Wolne środki pieniężne i ich ekwiwalenty	579	836	(30,7)	400	428	618
Dług netto	6 577	7 262	(9,4)	6 825	6 706	7 056

* wykazane z uwzględnieniem zapłaconej prowizji przygotowawczej pomniejszającej zobowiązania finansowe z tytułu otrzymanych kredytów

Struktura długu netto Spółki (mln PLN)

	31.12.2017	31.12.2016	Zmiana (%)	30.09.2017	30.06.2017	31.03.2017
Zobowiązania z tytułu:	7 168	7 932	(9,6)	7 242	7 211	7 521
Kredytów bankowych*	5 067	6 253	(19,0)	5 017	4 888	5 936
Pożyczek	1 941	1 679	+15,6	2 065	2 096	1 585
Cash pool'a	160	-	×	160	227	-
Wolne środki pieniężne i ich ekwiwalenty	231	481	(52,0)	122	105	344
Dług netto	6 937	7 451	(6,9)	7 120	7 106	7 177

* wykazane z uwzględnieniem zapłaconej prowizji przygotowawczej pomniejszającej zobowiązania finansowe z tytułu otrzymanych kredytów

Źródła finansowania w Grupie Kapitałowej

Na dzień 31 grudnia 2017 r. Grupa posiadała otwarte linie kredytowe oraz pożyczki z łącznym saldem dostępnego finansowania w równowartości 15 009 mln PLN, w ramach którego wykorzystano 7 177 mln PLN.

Niezabezpieczony odnawialny kredyt	Umowa o finansowanie zawarta przez Jednostkę Dominującą z konsorcjum banków w 2014 r. na kwotę 2,5 mld USD. Termin ostatecznej spłaty kredytu upływa dnia 9 lipca 2021 r.
konsorcjalny na kwotę 2,5 mld USD z terminem zapadalności 9 lipca 2021 r.	Środki pozyskane w ramach udzielonego kredytu przeznaczone są na finansowanie ogólnych celów korporacyjnych, w tym kontynuację realizacji projektów inwestycyjnych oraz posłużyły zrefinansowaniu zadłużenia KGHM INTERNATIONAL LTD w 2015 r.
Pożyczki	Umowa o finansowanie zawarta przez Jednostkę Dominującą z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym:
inwestycyjne z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na łączną kwotę 2,9 mld PLN z terminem finansowania 12 lat	- w sierpniu 2014 r. na kwotę 2 mld PLN, która została wykorzystana w formie trzech transz w pełnym zakresie dostępnego limitu. Terminy spłaty zaciągniętych transz upływają dnia 30 października 2026 r., 30 sierpnia 2028 r. oraz 23 maja 2029 r. Środki pozyskane w ramach udzielonej pożyczki przeznaczone zostały na finansowanie realizowanych przez Jednostkę Dominującą projektów inwestycyjnych związanych z modernizacją hutnictwa oraz rozbudową obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych Żelazny Most,
	- w grudniu 2017 r. na kwotę 0,9 mld PLN z terminem dostępności 22 miesiące od daty zawarcia umowy. Środki pozyskane w ramach udzielonej pożyczki zostaną przeznaczone na finansowanie realizowanych przez Jednostkę Dominującą projektów o charakterze rozwojowym i odtworzeniowym na różnych etapach ciągu technologicznego. Szczegółowa informacja o zawartej umowie znajduje się w Rozdziale 14 niniejszego sprawozdania.
Kredyty bilateralne na kwotę do 3,4 mld PLN	Grupa posiada linie kredytowe w ramach zawartych umów bilateralnych na łączną kwotę 3,4 mld PLN. Są to kredyty obrotowe lub w rachunku bieżącym z okresem dostępności do 2 lat, których terminy zapadalności są sukcesywnie przedłużane na kolejne okresy oraz długoterminowe kredyty inwestycyjne.
	Środki uzyskane w ramach ww. umów kredytowych służą finansowaniu kapitału obrotowego, są narzędziem wspierającym zarządzanie bieżącą płynnością finansową oraz wspomagają finansowanie realizowanych przez spółki Grupy przedsięwzięć inwestycyjnych.

Szczegółowa informacja na temat powyższych kredytów znajduje się w notach 8.4.3 sprawozdań finansowych.

Powyższe źródła w pełni zabezpieczają bieżące, średnio- oraz długoterminowe potrzeby płynnościowe Grupy Kapitałowej.

W 2017 r. Grupa korzystała z finansowania dostępnego w ramach wszystkich wymienionych powyżej filarów.

Ponadto, w ramach działań mających na celu poprawę efektywności zarządzania kapitałem obrotowym, Jednostka Dominująca kontynuowała proces wydłużenia terminów płatności za dostawy lub świadczone usługi, oferując jednocześnie dostawcom możliwość przystąpienia do Programu Finansowania Dostawców mającego na celu umożliwienie otrzymania zapłaty w terminie krótszym niż zapisany w kontraktach.

Wykorzystanie finansowania zewnętrznego na 31 grudnia 2017 r.

W poniższej tabeli zaprezentowano strukturę źródeł finansowania Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. wraz z poziomem jego wykorzystania.

	Kwota dostępnego i wykorzystanego finasowania zewnętrznego Grupy Kapitałowej (mln PLN)

	Wykorzystane finansowanie	Wykorzystane finansowanie	Zmiana (%)	Dostępne finansowanie	Wykorzystanie (%)
	31.12.2017	31.12.2016		31.12.2017
Niezabezpieczony odnawialny kredyt konsorcjalny	3 483	4 809	(27,6)	8 703	40,0
Pożyczki	1 967	1 684	+16,8	2 906	67,7
Kredyty bilateralne	1 727	1 609	+7,3	3 400	50,8
Razem	7 177	8 102	(11,4)	15 009	47,8

* kwota wykorzystania kredytu/pożyczki uwzględnia odsetki naliczone, niezapłacone na dzień bilansowy oraz nie uwzględnia kosztów związanych z zawarciem umowy kredytu konsorcjalnego, które pomniejszają wartość początkową zobowiązania z tytułu kredytu.

Na dzień 31 grudnia 2017 r. 97% zadłużenia Grupy z tytułu finansowania zewnętrznego stanowiły zobowiązania zaciągnięte w USD, 2% w EUR i 1% w PLN.

Ocena dotycząca zarządzania zasobami finansowymi

W 2017 r. Grupa Kapitałowa KGHM Polska Miedź S.A. wykazywała pełną zdolność do wywiązywania się z zaciągniętych zobowiązań wobec innych podmiotów. Posiadane przez Grupę środki pieniężne oraz pozyskane finansowanie zewnętrzne gwarantują utrzymanie płynności oraz umożliwiają realizację zamierzeń inwestycyjnych.

Na dzień 31 grudnia 2017 r. Grupa Kapitałowa posiadała 579 mln PLN wolnych środków pieniężnych oraz miała otwarte linie kredytowe na łączną kwotę dostępnego finansowania w wysokości 15 009 mln PLN, w ramach którego wykorzystano 7 177 mln PLN. W 2017 r. Grupa korzystała z kredytów w rachunku bieżącym, obrotowych i inwestycyjnych.

W ramach niezabezpieczonego kredytu konsorcjalnego oraz pożyczek inwestycyjnych udzielonych przez Europejski Bank Inwestycyjny Grupa zobowiązana jest do utrzymywania kowenantów finansowych na określonych poziomach.

Ponadto w celu utrzymania płynności finansowej i zdolności kredytowej pozwalającej na pozyskanie finansowania zewnętrznego przy optymalnym poziomie kosztów, Grupa w długim okresie dąży do utrzymanie wskaźnika dług netto/EBITDA na poziomie do 2,0.

Wartość wskaźnika Dług netto/EBITDA Grupy Kapitałowej

	31.12.2017	31.12.2016	Zmiana (%)	30.09.2017	30.06.2017	31.03.2017
Dług netto / EBITDA*	1,3	1,6	(18,8)	1,3	1,3	1,4
* wartość skorygowana EBITDA za rok, bez uwzględnienia EBITDA wspólnego przedsięwzięcia Sierra Gorda S.C.M.

Pożyczki udzielone przez spółki Grupy Kapitałowej

W 2017 r. KGHM Polska Miedź S.A. udzieliła następujące pożyczki:

• spółce Quadra FNX Holdings Chile Limitada na łączną kwotę 127 mln USD (tj. 443 mln PLN wg kursu średniego NBP z 29 grudnia 2017r.),
• spółce KGHM INTERNATIONAL LTD. na łączną kwotę 7 mln USD (tj. 23 mln PLN wg kursu średniego NBP z 29 grudnia 2017 r.),
• spółce Future 1 Sp. z o.o. na łączną kwotę 9 mln PLN,
• spółce Quadra FNX FFI S.à r.l. na kwotę 547 mln USD (tj. 1 904 mln PLN wg kursu średniego z NBP z 29 grudnia 2017 r.),
• spółce PGE EJ1 na kwotę 3 mln PLN.

Pożyczki udzielone do spółek Quadra FNX Holdings Chile Limitada oraz KGHM INTERNATIONAL LTD. przeznaczone są na finansowanie produkcyjnych i rozwojowych aktywów zagranicznych Sierra Gorda S.C.M. oraz projektów: Sierra Gorda Oxide, Victoria i Ajax. Oprocentowanie udzielonych pożyczek oparte jest na stałej stopie procentowej, terminy spłaty upływają 31 grudnia 2024 r. oraz 31 grudnia 2027 r. Wysokość finansowania poszczególnych projektów w 2017 r. została zaprezentowana w Rozdziale 2.5.

Ponadto, w 2017 r. KGHM Polska Miedź S.A. udzieliła spółce Future 1 Sp. z o.o. pożyczek na łączną kwotę 9,4 mln PLN z terminami spłaty 31 grudnia 2018 r. i 31 sierpnia 2019 r. oraz spółce Quadra FNX FFI S.à r.l. na kwotę 546,8 mln USD z terminem spłaty 15 grudnia 2024 r. – pożyczka ta została udzielona w ramach reorganizacji strumieni finansowania inwestycji zagranicznych w Grupie Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. w celu bezgotówkowego przeniesienia obecnych strumieni finansowania z zagranicznej części aktywów KGHM Polska Miedź S.A. do Polski.

Ponadto w 2017 r. KGHM Polska Miedź S.A. udzieliła spółce PGE EJ1 pożyczkę na kwotę 3 mln PLN z terminem spłaty 6 listopada 2020 r. Oprocentowanie pożyczki oparte jest na stałej stopie procentowej.

W poniższej tabeli przedstawione są istotne pożyczki udzielone pomiędzy spółkami Grupy Kapitałowej, z saldem zobowiązań na koniec 2017 r. (uwzględniając naliczone odsetki, umorzenia oraz odpisy).

Pożyczki udzielone przez spółki Grupy Kapitałowej na dzień 31 grudnia 2017 r.

Pożyczkobiorca	Rok udzielenia	Łączne kwoty pożyczek	Łączne saldo na 31.12.2017 r.		Termin spłaty
Pożyczki udzielone w ramach Grupy Kapitałowej
Pożyczki udzielone przez KGHM Polska Miedź S.A.
"Energetyka" sp. z o.o.	2009	50 mln PLN		11 mln PLN	31.12.2019
Zagłębie Lubin S.A.	2014-2016	19 mln PLN		17 mln PLN	31.12.2026
KGHM INTERNATIONAL LTD.*	2014-2017	669 mln USD	453 mln USD	1 578 mln PLN	31.12.2024 31.12.2027
	2013-2016	874 mln USD	1 004 mln USD	3 496 mln PLN	31.12.2024
Future 1 Sp. z o.o.	2017	9 mln PLN		9 mln PLN	31.12.2018 31.08.2019
Quadra FNX Holdings Chile Limitada	2015-2017	442 mln USD	0 mln USD	0 mln PLN	31.12.2024
KGHM Chile SpA	2015	3 mln USD	4 mln USD	13 mln PLN	31.12.2024
Quadra FNX FFI S.à r.l.**	2017	547 mln USD	26 mln USD	90 mln PLN	15.12.2024
PGE EJ1	2017	3 mln PLN		3 mln PLN	06.11.2020
Pożyczki udzielone przez Future 1 Sp. z o.o.
KGHM INTERNATIONAL LTD.*	2012	1 873 mln USD	1 263 mln USD	4 396 mln PLN	5.03.2020
Quadra FNX FFI S.à r.l.***	2017	1 419 mln USD	77 mln USD	267 mln PLN	15.12.2024
Pożyczki udzielone przez KGHM INTERNATIONAL LTD.
Sociedad Contractual Minera Franke	2010	100 mln USD	92 mln USD	319 mln PLN	na żądanie
Malmbjerg Molybdenum A/S in liquidation	2011	20 mln USD	5 mln USD	18 mln PLN	na żądanie
Quadra FNX FFI S.à r.l. *	2012-2016	1 790 mln USD	1 789 mln USD	6 229 mln PLN	na żądanie 29.11.2020
FNX Mining Company Inc.	2015	140 mln USD	81 mln USD	282 mln PLN	na żądanie
Pożyczki udzielone przez FNX Mining Company Inc.
KGHM Chile SpA	2012	55 mln USD	64 mln USD	224 mln PLN	na żądanie
KGHM INTERNATIONAL LTD.	2014	200 mln USD	115 mln USD	401 mln PLN	na żądanie, nie później niż do 30.06.2025
Quadra FNX Holdings Chile Limitada	2015	3 mln USD	3 mln USD	9 mln PLN	na żądanie
Pożyczki udzielone przez KGHM AJAX MINING INC.
Sugarloaf Ranches Ltd.	2012	6 mln CAD	4 mln CAD	11 mln PLN	na żądanie
Pożyczki udzielone przez ROBINSON HOLDINGS USA LTD.
Carlota Copper Company	2016	10 mln USD	2 mln USD	8 mln PLN	na żądanie
Robinson Nevada Mining Company	2016	200 mln USD	139 mln USD	483 mln PLN	na żądanie
Wendover Bulk Transhipment Company	2016	10 mln USD	2 mln USD	6 mln PLN	na żądanie
Pożyczki udzielone przez QUADRA FNX HOLDINGS CHILE LIMITADA
KGHM Chile SpA	2016-2017	5 mln USD	6 mln USD	20 mln PLN	2024
Pożyczki udzielone przez Sociedad Contractual Minera Franke
KGHM Chile SpA	2017	14 mln USD	1 mln USD	3 mln PLN	na żądanie
Pożyczki udzielone pozostałym jednostkom
Pożyczki udzielone przez Quadra FNX FFI S.à r.l.
Sierra Gorda S.C.M.	2012	1 700 mln USD	2 159 mln USD	7 518 mln PLN	2024
Pożyczki udzielone przez KGHM INTERNATIONAL LTD.
Abacus Mining & Exploration Corporation	2015	12 mln CAD	14 mln CAD	40 mln PLN	31.12.2020

* odsetki umorzone w ramach reorganizacji strumieni finansowania inwestycji zagranicznych w Grupie Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. **29 grudnia 2017 r., w ramach reorganizacji strumieni finansowania inwestycji zagranicznych w Grupie Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A., KGHM Polska Miedź S.A. zawarła ze spółką pośrednio od niej zależną - Quadra FNX FFI S.à r.l. – umowę pożyczki w kwocie 547 mln USD (z czego do końca 2017 r. udzielono tylko pierwszej transzy pożyczki w kwocie 41 mln USD). Transakcja miała charakter bezgotówkowy – poprzez wykorzystanie instytucji przekazu i potrącenia między spółkami KGHM Polska Miedź S.A., KGHM INTERNATIONAL LTD., Quadra FNX FFI S.à r.l. oraz Future 1 Sp. z o.o., dokonano spłaty niektórych istniejących sald wewnątrzgrupowych.

***29 grudnia 2017 r., w ramach reorganizacji strumieni finansowania inwestycji zagranicznych w Grupie Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A., spółka bezpośrednio zależna od KGHM Polska Miedź S.A. – Future 1 Sp. z o.o. - zawarła ze spółką pośrednio zależną od KGHM Polska Miedź S.A. - Quadra FNX FFI S.à r.l. – umowę pożyczki w kwocie 1 419 mln USD (z czego do końca 2017 r. udzielono tylko pierwszej transzy pożyczki w kwocie 135 mln USD). Transakcja miała charakter bezgotówkowy – poprzez wykorzystanie instytucji przekazu i potrącenia między spółkami KGHM Polska Miedź S.A., KGHM INTERNATIONAL LTD., Quadra FNX FFI S.à r.l. oraz Future 1 Sp. z o.o., dokonano spłaty niektórych istniejących sald wewnątrzgrupowych.

Zestawienie powyżej prezentuje zarówno pożyczki udzielone przez Spółkę jak i Grupę Kapitałową. Na dzień grudnia 2017 r. saldo pożyczek udzielonych przez Spółkę, po dokonaniu odpisu z tytułu utraty wartości, wyniosło 992 mln PLN, saldo pożyczek udzielonych przez Grupę Kapitałową, po dokonaniu odpisu z tytułu utraty wartości, wyniosło 909 mln PLN.

Cash Pool w Grupie Kapitałowej

Realizując proces zarządzania płynnością, Grupa korzysta z narzędzi wspierających jego efektywność. Jednym z podstawowych instrumentów wykorzystywanych przez Grupę jest usługa zarządzania środkami pieniężnymi w grupie rachunków – Cash Pool lokalny w PLN, USD i EUR oraz międzynarodowy w USD, a w Grupie KGHM INTERNATIONAL LTD. została uruchomiona usługa w CAD. Cash Pool ma na celu optymalizację zarządzania posiadanymi środkami pieniężnymi, ograniczenie kosztów odsetkowych, efektywne finansowanie bieżących potrzeb w zakresie finansowania kapitału obrotowego oraz wspieranie krótkoterminowej płynności finansowej w Grupie Kapitałowej.

7. Wyniki ekonomiczne KGHM Polska Miedź S.A.

7.1. Wyniki produkcyjne

Głównymi celami wyznaczonymi przez Zarząd w zakresie produkcji i bezpieczeństwa pracy w roku 2017 były:

• optymalne wykorzystanie posiadanej bazy zasobowej i zdolności produkcyjnych Spółki,
• optymalizacja zawartości Cu w urobku i koncentracie.

Przyjęte zadania wymagały realizacji następujących przedsięwzięć:

w zakresie górnictwa	- rozszerzenia zakresu eksploatacji w obrębie Obszaru Górniczego "Głogów Głęboki-Przemysłowy",
	- doskonalenia technologii wybierania złoża, poprawy efektywności wydobycia oraz bezpieczeństwa pracy, poprzez:
	- dostosowanie geometrii systemów eksploatacji do lokalnych warunków geologiczno-górniczych,
	- poprawę skuteczności technologicznych i aktywnych metod ograniczania zagrożenia tąpaniami oraz innych skojarzonych zagrożeń naturalnych,
	- właściwą gospodarkę skałą płonną w obrębie pól eksploatacyjnych (eksploatacja selektywna, lokowanie kamienia, mechaniczne urabianie złoża),
	- wykonania zwiększonego zakresu robót związanych z rozpoznaniem zagrożenia gazowego (siarkowodorowego i metanowego) oraz stosowania nowych rozwiązań technicznych i środków profilaktycznych w zakresie zwalczania tego zagrożenia,
	- uruchomienia nowego oddziału wydobywczego G-51 w O/ZG "Polkowice-Sieroszowice", organizowanego na bazie pracowników przeniesionych z O/ZG "Lubin",
	- prowadzenia robót zmierzających do wykonania połączenia wentylacyjnego pomiędzy podszybiem szybu SW 4 a upadowymi E chodnikami T/W-359 oraz połączenia wentylacyjnego szybu SG-2 z chodnikami T/W-145 wyrobiskami w złożu soli w O/ZG "Polkowice-Sieroszowice",
	- głębienie szybu GG-1, na koniec roku 2017 wykonano 1070 metrów szybu,
	- zrealizowania zakresu rzeczowego robót przygotowawczych i udostępniających systemem zleconym na poziomie 58,5 tys. mb, co stanowi wzrost o 23% w porównaniu do 47,5 tys. mb zrealizowanego w 2016 r.
w zakresie wzbogacania rud	- dostosowania zdolności produkcyjnych poszczególnych Rejonów Zakładu Wzbogacania Rud do ilości i jakości dostarczanego urobku,
	- utrzymania produkcji koncentratów w ilości i jakości niezbędnej do optymalnego wykorzystania zdolności produkcyjnych części ogniowych hut,
	- kontynuacji w Rejonie ZWR Rudna rozdziału produkowanego koncentratu na dwa koncentraty o różnej zawartości węgla organicznego.
w zakresie hutnictwa	- w ramach Programu Modernizacji Pirometalurgii zakończono realizację prac montażowych oraz rozruchów, trwają odbiory końcowe zleceń i umów. Kompletowano i dokonywano odbiorów dokumentacji powykonawczej wraz z dokumentami do uzyskiwania pozwoleń na użytkowanie. Trwa proces zgłaszania zakończenia prac do urzędów i uzyskiwania pozwoleń na użytkowanie,
	- realizacji Programu Rozwoju Hutnictwa (PRH), w zakresie:
	- kontynuacji prac budowlano-montażowych w obrębie kluczowych węzłów technologicznych w ramach składowych zadań inwestycyjnych programu tj. budowy Suszarni Parowej HM Głogów II oraz Instalacji do prażenia koncentratu Cu,
	- kontynuacji realizacji projektów związanych z dostosowaniem infrastruktury technicznej do zmiany technologii hutniczej w HM Głogów I polegające na wdrożeniu działań techniczno-technologicznych mających na celu optymalizację wykorzystania modernizowanej infrastruktury hutnictwa w aspekcie obecnie realizowanych projektów inwestycyjnych w HM Głogów, w tym w zakresie: odtworzenia środków trwałych, zapewnienia spełnienia przepisów Unii Europejskiej i innych wymogów prawnych, dostosowania infrastruktury energetycznej, drogowej i pozostałej w HM Głogów I, zasilania w energię elektryczną, sterowanie i oświetlenie istniejących obiektów i urządzeń HM Głogów I
	- wzrostu uzysków miedzi w podstawowym ciągu produkcji pieca zawiesinowego poprzez wdrożenie nowych
	rozwiązań technologicznych, m.in. doskonalenie procesu odmiedziowania żużla konwertorowego,
	- zwiększenia dyspozycyjności ciągu pieców wahadłowo – obrotowych na Wydziale Ołowiu skutkującej wysokim odzyskiem ołowiu przy zmniejszającej się zawartości Pb w materiałach wsadowych,
	- uruchomienia sprzedaży renu z obszaru produkcji HM Legnica,
	- poprawy efektywności energetycznej parku maszynowego (wentylatory na Odpylni Gazów Szybowych w HM Legnica).
w zakresie	- realizacji przyjętego Programu poprawy bezpieczeństwa pracy w KGHM Polska Miedź S.A. do roku 2020,
bezpieczeństwa pracy	- stałego monitoringu zagrożeń występujących w środowisku pracy oraz realizacji zamierzeń organizacyjnych i technicznych ukierunkowanych na ograniczenie ryzyka zawodowego i wypadkowości,
	- ciągłego doskonalenia systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy przez Oddziały KGHM Polska Miedź S.A.,
	- uruchomienie nowych inicjatyw organizacyjnych i badawczych ukierunkowanych na poprawę bezpieczeństwa pracy w szczególności w odniesieniu do kopalń Spółki.

Produkcja górnicza

Wydobycie urobku w wadze suchej w 2017 r. ukształtowało się na poziomie 31,2 mln t i było niższe o 0,8 mln t niż w 2016 r. Spadek wydobycia w 2017 r. wynika z ograniczenia pracy w dniach wolnych z powodu niższego niż planowano przerobu koncentratów w HM Głogów I i optymalizacji zapasów koncentratów w hutach miedzi.

Średnia zawartość miedzi w wydobytym urobku wyniosła 1,50% i była na podobnym poziomie co w roku 2016. W przypadku srebra w urobku, zawartość kształtowała się na wyższym o 3% poziomie i wyniosła 47,8 g/t.

W konsekwencji ilość miedzi w wydobytym urobku była niższa niż w 2016 r. o 13,2 tys. t Cu i wyniosła 466,8 tys. t. Wolumen srebra w urobku zwiększył się o 8 t i wyniósł 1 490 t.

W 2017 r. przerobiono 31,5 mln t urobku w wadze suchej (o 246 tys. t mniej w stosunku do 2016r.). Mniejsze wydobycie urobku w oddziałach górniczych wpłynęło bezpośrednio na ilość miedzi w koncentracie która wyniosła 419,3 tys. t.

Produkcja koncentratu w wadze suchej zmniejszyła się w stosunku do wykonanej w 2016 r. o 33 tys. t (spadek z 1 866 tys. t do 1 833 tys. t). Ilość srebra w koncentracie była wyższa od wykonanej w 2016 r. o 25 t (wzrost z 1 265 t do 1 290 t).

	J.m.	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Wydobycie urobku (waga wilgotna)	mln t	32,8	32,6	+0,6	7,6	8,4	8,4	8,4
Wydobycie urobku (waga sucha)	mln t	31,2	32,0	(2,5)	7,3	8,0	8,0	8,0
Zawartość miedzi w urobku	%	1,50	1,50	-	1,50	1,48	1,49	1,51
Ilość miedzi w urobku	tys. t	466,8	480,0	(2,8)	109,0	118,1	118,8	120,9
Zawartość srebra w urobku	g/t	47,8	46,3	+3,1	47,3	46,9	48,3	48,5
Ilość srebra w urobku	t	1 490	1 482	+0,5	344	374	385	387
Produkcja koncentratu (waga sucha)	tys. t	1 833	1 866	(1,8)	431	473	457	472
Ilość miedzi w koncentracie	tys. t	419,3	424,3	(1,2)	99,5	107,7	104,3	107,7
Ilość srebra w koncentracie	t	1 290	1 265	+2,0	302	328	327	332

Produkcja górnicza KGHM Polska Miedź S.A.

Produkcja hutnicza

Produkcja miedzi elektrolitycznej w stosunku do roku 2016 zmniejszyła o 13,6 tys. t, tj. 2,5%. Mniejsza produkcja miedzi elektrolitycznej wynika z dochodzenia do pełnych mocy produkcyjnych HM Głogów I oraz awarii kotła odzysknicowego w dniu 3 października 2017 r. (30 października 2017 r. uruchomiono ciąg produkcyjny HM Głogów I). Uzupełnienie wsadu własnego obcym w postaci złomów, miedzi blister oraz importowanego koncentratu, pozwoliło na efektywne wykorzystanie istniejących zdolności technologicznych.

Produkcja pozostałych produktów hutniczych (srebro, walcówka, drut OFE oraz wlewki) jest pochodną skali produkcji miedzi elektrolitycznej i zależy od rodzaju stosowanych surowców a przede wszystkim od zapotrzebowania na rynku.

W stosunku do 2016 r. produkcja złota metalicznego uległa zwiększeniu o 3,5 tys. troz, tj. 3% i osiągnęła po raz pierwszy w historii KGHM Polska Miedź S.A. wolumen 117,3 tys. troz. Srebra metalicznego wyprodukowano o 27 t więcej, zamykając roczny wynik na poziomie 1 218 t.

Produkcja hutnicza KGHM Polska Miedź S.A.

	J.m.	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Miedź elektrolityczna, w tym:	tys. t	522,0	535,6	(2,5)	122,2	135,6	133,6	130,6
- produkcja ze wsadów własnych	tys. t	358,9	376,0	(4,5)	86,2	88,9	90,8	93,1
- produkcja ze wsadów obcych	tys. t	148,0	159,6	(7,3)	34,5	42,2	38,3	33,0
- produkcja z przerobu	tys. t	15,1	-	×	1,5	4,5	4,5	4,5
Walcówka, drut OFE i CuAg	tys. t	257,9	267,4	(3,6)	47,3	73,6	67,3	69,7
Wlewki okrągłe	tys. t	13,7	13,0	+5,4	1,6	4,1	3,7	4,3
Srebro metaliczne	t	1 218	1 191	+2,3	302	324	298	294
Złoto metaliczne	tys. troz	117,3	113,8	+3,1	30,6	31,3	21,9	33,5
Ołów rafinowany	tys. t	30,0	30,1	(0,3)	8,2	6,3	7,7	7,8

Główne zamierzenia w zakresie produkcji

Głównymi celami wyznaczonymi przez Zarząd w zakresie produkcji i bezpieczeństwa pracy na rok 2018 jest kontynuacja działań z 2017 r., tj.:

• optymalne wykorzystanie posiadanej bazy zasobowej i zdolności produkcyjnych Spółki,
• optymalizacja zawartości Cu w urobku i koncentracie.

w zakresie górnictwa	- intensyfikacja robót udostępniających i przygotowawczych rozcinających złoże w obszarze górniczym "Głogów Głęboki-Przemysłowy",
	- przystąpienie do prac związanych z rozpoznaniem złoża rud miedzi "Radwanice-Gaworzyce" w obszarze "Dankowice",
	- kontynuacja prac związanych z profilaktyką zagrożenia gazowego (siarkowodorowego i metanowego), stosowania nowych rozwiązań technicznych i środków w zakresie zwalczania tego zagrożenia,
	- kontynuacja zakresu robót związanych z wykorzystaniem zdolności szybów wdechowych i wydechowych w połączonej sieci wentylacyjnej zakładów górniczych,
	- ograniczenie zubożenia wydobywanego urobku,
	- kontynuacja głębienie szybu GG-1,
	- rozpoczęcie budowy centralnej stacji klimatyzacji na szybie GG-1,
	- zrealizowanie planowanego zakresu robót przygotowawczych i udostępniających systemem zleconym w roku 2018 określonego na poziomie 59 tys. mb.
w zakresie	- modernizacja układów klasyfikacji,
wzbogacania rud	- poprawa efektywności energetycznej parku maszynowego zabudowanego w O/ZWR,
	- optymalizacja procesów wzbogacania w kierunku zmniejszenia skutków zmian parametrów ilościowo-jakościowych nadawy poprzez zastosowanie systemu FloVis,
	- testy i zastosowanie nowych mieszanek odczynników flotacyjnych,
	- kontynuacja rozdziału produkowanego koncentratu na dwa produkty o zróżnicowanej kaloryczności w Rejonie ZWR Rudna,
	- optymalizacja sterowania pracą młynów w oparciu o parametry wizyjne produktów i charakterystykę dźwiękową i drganiową młyna w ZWR (systemy MillVis, ConVis),
	- modernizacja instalacji do usuwania węglanów w procesie flotacji w Rejonie ZWR – Polkowice,
	- optymalizacja procesu mielenia, klasyfikacji i flotacji.
w zakresie hutnictwa	- osiągnięcie poziomu 80% produkcji miedzi pierwotnej w oparciu o technologię zawiesinowego przetopu koncentratów miedzi,
	- minimalizacja oddziaływania na środowisko - uruchomienie działań w kierunku poprawy skuteczności odpylania oraz określenie sposobów hermetyzacji procesów celem zmniejszenia emisji niezorganizowanych,
	- poprawa uzysków i dyspozycyjności agregatów hutniczych,
	- realizacja zadań Programu Rozwoju Hutnictwa (PRH) w zakresie budowy suszarni parowej w HM Głogów II, instalacji do prażenia koncentratu oraz modernizacji Hali Wanien i Odmiedziowni Elektrolitu w HM Legnica,
	- kontynuowania prac nad Projektem PMP związanych z weryfikacją i zatwierdzaniem dokumentacji powykonawczej wraz z dokumentami do uzyskiwania pozwoleń na użytkowanie. Trwa proces zgłaszania zakończenia prac do urzędów i uzyskiwania pozwoleń na użytkowanie. W końcowej fazie są procedury rozliczenia, jak i odbiorów końcowych umów i zleceń. Trwa przyjmowanie środków trwałych,
	- budowa pieca wychylno-topielno-rafinacyjnego (WTR) do przerobu złomów miedzi w HM Legnica,
w zakresie bezpieczeństwa pracy	- monitoring zagrożeń występujących w środowisku pracy oraz realizacja zamierzeń organizacyjnych i technicznych, inwestycyjnych ukierunkowanych na ograniczenie ryzyka zawodowego oraz liczby wypadków przy pracy,
	- realizacja przyjętego programu szkoleń celem optymalizacji stanu wiedzy i umiejętności pracowników KGHM Polska Miedź S.A.,
	- kontynuacja realizacji przyjętego Programu poprawy bezpieczeństwa pracy,
	- diagnoza aktualnego stanu kultury bezpieczeństwa pracy w Oddziałach KGHM Polska Miedź S.A. oraz opracowanie rozwiązań dla uzyskania dalszej poprawy w tym zakresie,
	- implementacja nowych rozwiązań organizacyjnych i technicznych umożliwiających uzyskanie wysokiego poziomu bezpieczeństwa pracowników zatrudnionych w Oddziałach Spółki,
	- optymalizacja opieki zdrowotnej pracowników KGHM Polska Miedź S.A., w szczególności po wypadkach przy pracy.

Kluczowymi zadaniami w 2018 r. są:

7.2. Sprzedaż

W 2017 r., w odniesieniu do 2016 r., w KGHM Polska Miedź S.A. odnotowano zmniejszenie wolumenu sprzedaży produktów z miedzi o 53,8 tys. t (10%), co powiązane było z obniżeniem produkcji miedzi elektrolitycznej. Nastąpiło zmniejszenie wolumenu sprzedaży katod o 12,9 tys. t (5%) oraz walcówki miedzianej i drutu OFE o 5,2 tys. t (2%).

Sprzedaż srebra metalicznego w KGHM Polska Miedź S.A. w 2017 r. wyniosła 1 185 t i była zbliżona do poziomu sprzedaży w 2016 r. (1 189 t), przy czym w roku 2016 dodatkowo nastąpiła sprzedaż srebra w koncentracie (91 t). Wolumen sprzedaży złota w 2016 r. wyniósł 117,1 tys. troz, co stanowi wzrost o 4% w odniesieniu do 2016 r. (112,5 tys. troz).

Wolumen sprzedaży podstawowych wyrobów KGHM Polska Miedź S.A.

	J.m.	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Katody i części katod	tys. t	233,5	246,4	(5,2)	73,9	53,2	55,4	51,0
Walcówka miedziana oraz drut OFE	tys. t	259,9	265,1	(2,0)	63,2	64,3	66,8	65,6
Płatna miedź w koncentracie *	tys. t	(0,3)	35,2	×	-	-	-	(0,3)
Pozostałe wyroby z miedzi	tys. t	12,9	13,1	(1,5)	3,4	3,2	3,3	3,0
Ogółem miedź i wyroby z miedzi	tys. t	506,0	559,8	(9,6)	140,5	120,7	125,5	119,3
Srebro metaliczne	t	1 185	1 189	(0,3)	372	258	308	247
Płatne srebro w koncentracie	t	-	91	×	-	-	-	-
Złoto metaliczne	tys. troz	117,1	112,5	+4,1	29,2	29,2	27,8	30,9
Ołów rafinowany	tys. t	29,6	29,7	(0,3)	7,5	7,5	7,0	7,6

* wartości ujemne wynikają z rozliczenia kontraktów z roku poprzedniego

Ogółem przychody ze sprzedaży KGHM Polska Miedź S.A. w 2017 r. osiągnęły poziom 16 024 mln PLN i były wyższe o 6% od przychodów osiągniętych w 2016 r. (15 112 mln PLN), głównie w efekcie wzrostu cen miedzi wyrażonych w polskich złotych.

Przychody ze sprzedaży miedzi w 2017 r. osiągnęły poziom 12 213 mln PLN i były wyższe od poziomu sprzedaży w roku ubiegłym o 10% (11 064 mln PLN w 2016 r). Przychody ze sprzedaży srebra metalicznego w 2017 r. osiągnęły poziom 2 447 mln PLN i były niższe o 6% w porównaniu z poziomem sprzedaży w 2016 r. Przychody ze sprzedaży złota odnotowano na tym samym poziomie co w 2016 r (556 mln PLN). Spadek przychodów ze sprzedaży srebra spowodowany był głównie spadkiem notowań tego metalu wyrażonych w polskich złotych w stosunku do 2016 r.

Przychody ze sprzedaży KGHM Polska Miedź S.A. (mln PLN)

	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Katody i części katod	5 541	4 937	+12,2	1 836	1 259	1 217	1 229
Walcówka miedziana oraz drut OFE	6 276	5 293	+18,6	1 603	1 545	1 514	1 614
Płatna miedź w koncentracie *	86	574	(85,0)	15	18	11	42
Pozostałe wyroby z miedzi	310	260	+19,2	86	78	73	73
Ogółem miedź i wyroby z miedzi	12 213	11 064	+10,4	3 540	2 900	2 815	2 958
Srebro metaliczne	2 447	2 596	(5,7)	720	507	660	560
Płatne srebro w koncentracie **	(6)	202	×	-	(1)	(1)	(4)
Złoto metaliczne	556	556	-	134	134	135	153
Ołów rafinowany	273	230	+18,7	71	66	62	74
Pozostałe wyroby i usługi	356	316	+12,7	89	86	84	97
Towary i materiały	185	148	+25,0	37	40	50	58
Ogółem przychody ze sprzedaży	16 024	15 112	+6,0	4 591	3 732	3 805	3 896

* wartość płatnej miedzi pomniejszona o wartość premii przerobowej (TC), premie rafinacyjnej Cu (RcCu) oraz innych odliczeń wpływających na wartość koncentratu Cu (poza wartością premii rafinacyjnej Ag)

** wartość płatnego srebra pomniejszona o wartość premii rafinacyjnej Ag (RcAg), wartości ujemne wynikają z rozliczenia kontraktów z roku poprzedniego

Struktura geograficzna rynków zbytu

Największa część, tj. 26% przychodów ze sprzedaży osiągniętych przez KGHM Polska Miedź S.A. w 2017 r. pochodziła z rynku polskiego. Największymi pozostałymi odbiorcami produktów, towarów i usług oferowanych przez spółkę były: Chiny, Niemcy, Wielka Brytania oraz Czechy.

Przychody ze sprzedaży spółki do klientów zewnętrznych w podziale na obszary geograficzne zaprezentowano w poniższej tabeli. Wartość przychodów ze sprzedaży uwzględnia wynik z rozliczenia instrumentów zabezpieczających.

7.3. Koszty

Koszty podstawowej działalności operacyjnej Spółki (obejmujące koszty wytworzenia sprzedanych produktów, wartość sprzedanych towarów i materiałów, koszty sprzedaży oraz ogólnego zarządu) w 2017 r. wyniosły 12 899 mln PLN i kształtowały się na poziomie o 3% wyższym do analogicznego okresu roku 2016, głównie z uwagi na wyższy koszt podatku od wydobycia niektórych kopalin oraz większą wartość zużytych wsadów obcych.

W kosztach podstawowej działalności operacyjnej w 2017 r. ujęto -1 097 mln PLN zmiany stanu półfabrykatów, produktów i produkcji w toku (zmniejszenie kosztów) w porównaniu do -286 mln PLN ujętych w 2016 r., co wynika głównie ze wzrostu zapasów koncentratów własnych (-907 mln PLN) w 2017 r. spowodowanego przede wszystkim przez awarie w HM Głogów.

Koszty ogółem według rodzaju za 2017 r. w relacji do 2016 r. były wyższe o 9%.

Koszty według rodzaju KGHM Polska Miedź S.A. (mln PLN)

	2017		2016 Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Amortyzacja środków trw. i wartości niematerialnych	1 072	993	+8,0	280	261	262	269
Koszty świadczeń pracowniczych	3 210	3 023	+6,2	864	782	813	751
Zużycie materiałów i energii, w tym:	5 831	5 482	+6,4	1 447	1 596	1 417	1 371
- wsady obce	3 750	3 469	+8,1	932	1 059	906	853
- energia i czynniki energetyczne	775	745	+4,0	196	222	190	167
Usługi obce	1 531	1 392	+10,0	456	362	360	353
Podatki i opłaty, w tym:	2 154	1 725	+24,9	535	540	506	573
- podatek od wydobycia niektórych kopalin	1 765	1 338	+31,9	456	438	405	466
Pozostałe koszty	126	161	(21,7)	37	29	40	20
Razem koszty rodzajowe	13 924	12 776	+9,0	3 619	3 570	3 398	3 337

Struktura kosztów według rodzaju w 2017 r. przedstawia wykres poniżej. W odniesieniu do roku poprzedniego kształtuje się ona na bardzo zbliżonym poziomie.

Struktura kosztów według rodzaju w 2017 r.

Decydujący wpływ na poziom kosztów operacyjnych Spółki mają koszty produkcji miedzi elektrolitycznej (przed odjęciem wartości produktów ubocznych), których udział wynosi około 94%.

Koszt produkcji miedzi w koncentracie - C1 (jednostkowy gotówkowy koszt produkcji miedzi płatnej w koncentracie uwzględniający koszty wydobycia i przerobu urobku, koszty transportu, podatek od wydobycia niektórych kopalin, koszty administracyjne fazy górniczej oraz premię hutniczo-rafinacyjną (TC/RC) pomniejszony o wartość produktów ubocznych) wyniósł odpowiednio: w 2016 r. 1,30 USD/funt i w 2017 r. 1,52 USD/funt. Na wartość kosztu wpływ miało umocnienie się złotego względem dolara amerykańskiego, wyższy podatek od wydobycia niektórych kopalin oraz niższa produkcja koncentratów własnych.

Sprzężony jednostkowy koszt produkcji miedzi ze wsadów własnych (koszt jednostkowy przed pomniejszeniem o wartość szlamów anodowych zawierających m.in. srebro i złoto) jest wyższy od zrealizowanego w 2016 r. o 2 182 PLN/t (11%), głównie z uwagi na wyższy poziom podatku od wydobycia niektórych kopalin (+1 122 PLN/t) i niższą produkcję ze wsadów własnych o 17 tys. ton Cu (-4,5%).

7.4. Wyniki finansowe

Rachunek wyników

W 2017 r. Spółka zanotowała zysk netto w wysokości 1 323 mln PLN, na który wpłynęły między innymi odpisy z tytułu utraty wartości aktywów w wysokości 966 mln PLN.

	Podstawowe elementy sprawozdania z zysków lub strat KGHM Polska Miedź S.A. (mln PLN)
--	--------------------------------------------------------------------------------------	--	--

	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Przychody ze sprzedaży	16 024	15 112	+6,0	4 591	3 732	3 805	3 896
- korekta przychodów z tyt. transakcji zabezpieczających	16	3	×5,3	5	7	8	(4)
Koszty podstawowej działalności operacyjnej	(12 899)	(12 517)	+3,1	(3 913)	(3 020)	(3 135)	(2 831)
- w tym podatek od wydobycia niektórych kopalin	(1 488)	(1 325)	+12,3	(426)	(342)	(353)	(366)
Zysk netto ze sprzedaży (EBIT)	3 125	2 595	+20,4	678	712	670	1 065
Pozostałe przychody / (koszty) operacyjne	(2 004)	(5 429)	(63,1)	(1 315)	(92)	(327)	(270)
- odpisy z tytułu utraty wartości aktywów	(936)	(6 179)	(84,9)	(936)	-	-	-
- zyski/(straty) z różnic kursowych z wyceny aktywów i zobowiązań innych niż zadłużenie	(1 179)	482	×	(280)	(64)	(410)	(425)
- odsetki od udzielonych pożyczek	300	376	(20,2)	55	64	85	96
- wycena i realizacja instrumentów pochodnych	(213)	(76)	×2,8	(171)	(110)	(2)	70
- pozostałe	24	(32)	×	17	18	-	(11)
Przychody / (koszty) finansowe	1 033	(541)	×	289	53	382	309
- różnice kursowe z wyceny zobowiązań z tyt. zadłużenia	1 247	(398)	×	334	101	443	369
- odsetki od zadłużenia	(113)	(76)	+48,7	(27)	(28)	(29)	(29)
- opłaty i prowizje bankowe od zaciągniętych kredytów i pożyczek	(28)	(45)	(37,8)	(8)	(6)	(7)	(7)
- wycena i realizacja instrumentów pochodnych	(30)	17	×	-	(3)	(14)	(13)
- pozostałe	(43)	(39)	+10,3	(10)	(11)	(11)	(11)
Zysk / (strata) przed opodatkowaniem	2 154	(3 375)	×	(348)	673	725	1 104
Podatek dochodowy	(831)	(710)	+17,0	(179)	(133)	(220)	(299)
Zysk / (strata) netto	1 323	(4 085)	×	(527)	540	505	805
Amortyzacja ujęta w wyniku finansowym	(1 035)	(956)	+8,3	(283)	(256)	(257)	(239)
EBITDA*	4 160	3 551	+17,2	961	968	927	1 304
Skorygowana EBITDA*	4 160	3 551	+17,2	961	968	927	1 304
Marża EBITDA (%)	26	23	+13,0	21	26	24	33

* EBITDA = EBIT + amortyzacja (ujęta w wyniku netto)

** Skorygowana EBITDA = EBIT + amortyzacja (ujęta w wyniku netto) + odpis (-odwrócenie odpisów) z tytułu utraty wartości aktywów trwałych ujęte w kosztach podstawowej działalności operacyjnej)

Główne czynniki wpływające na zmianę wyniku finansowego KGHM Polska Miedź S.A.

	Wpływ na
	zmianę wyniku
Wyszczególnienie	(mln PLN)	Charakterystyka
	+2 395	Wzrost przychodów z tytułu wyższych notowań miedzi (+1 303 USD/t, +27%) i złota (+8 USD/troz, +1%) przy spadku notowań srebra (-9 USc/troz, -1%).
Zwiększenie przychodów ze sprzedaży o 899 mln PLN (z wyłączeniem skutków	(696)	Zmniejszenie przychodów ze sprzedaży koncentratu miedzi z 776 mln PLN do 80 mln PLN. W 2016 r. nastąpiła sprzedaż koncentratu miedzi (169 tys. t wagi suchej) z zapasu powstałego w związku z postojem w HM Głogów I związanym ze zmianą technologii produkcji. W 2017 r. nie prowadzono sprzedaży koncentratu miedzi jednak w przychodach uwzględnione zostało 80 mln PLN związanych z rozliczeniem kontraktów z roku poprzedniego.
transakcji zabezpieczających	(565)	Spadek przychodów ze sprzedaży podstawowych produktów (Cu, Ag, Au) z tytułu mniej korzystnego średniorocznego kursu walutowego USD/PLN (zmiana z 3,94 do 3,78 USD/PLN).
+13 mln PLN)	(354)	Zmniejszenie przychodów z tytułu niższego wolumenu sprzedaży miedzi (-18,4 tys. t, -4%) i srebra (-4 t, -0,3%) przy wyższej wielkości sprzedaży złota (+4,6 tys. troz, +4%).
	+119	Zwiększenie przychodów ze sprzedaży towarów oraz pozostałych wyrobów i usług, w tym wartość usługi przerobu koncentratu na katody (+59 mln PLN) oraz zwiększenie sprzedaży ołowiu rafinowanego (+43 mln PLN).
Zwiększenie kosztów podstawowej działalności	(163)	Zwiększenie podatku od wydobycia niektórych kopalin z 1 325 mln PLN w 2016 r. do 1 488 mln PLN w 2017 r., z uwagi na wyższe, w wyrażeniu złotowym, ceny miedzi.
operacyjnej* o 416 mln PLN (z wyłączeniem odpisów z tytułu utraty wartości +34 mln PLN)	(253)	Zwiększenie pozostałych kosztów z uwagi na wzrost kosztów rodzajowych głównie w pozycjach koszty pracy (+187 mln PLN), usługi obce (+139 mln PLN) oraz amortyzacja (+79 mln PLN), przy równoczesnym wzroście zapasów półfabrykatów i produkcji w toku.
	+4 526	Zmniejszenie odpisów z tytułu utraty wartości udziałów i akcji w jednostkach zależnych z 4 856 mln PLN w 2016 r. do 330 mln PLN w 2017 r.
Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów	+524	Zmniejszenie odpisów z tytułu utraty wartości pożyczek udzielonych jednostkom zależnym z 1 130 mln PLN do 606 mln PLN.
(+5 290 mln PLN) Szczegółowa informacja na	+136	Brak w 2017 r. odpisów z tytułu utraty wartości aktywów służących poszukiwaniu i ocenie zasobów mineralnych – w roku 2016: 136 mln PLN.
temat dokonanych odpisów znajduje się w części 3	+57	Brak w 2017 r. odpisów z tytułu utraty wartości aktywów dostępnych do sprzedaży – w roku poprzednim: 57 mln PLN.
sprawozdania finansowego.	+34	Zmniejszenie odpisów aktualizujących wartość zapasów oraz należności od odbiorców
	+13	Pozostałe odpisy
Skutki transakcji	+13	Zmiana wartości korekty przychodów z tytułu rozliczenia transakcji zabezpieczających z 3 mln PLN do 16 mln PLN.
zabezpieczających (-171 mln PLN)	(192)	Zmiana wyniku z tytułu wyceny instrumentów pochodnych z -41 mln PLN do -233 mln PLN.
	+8	Zmiana wyniku z tytułu realizacji instrumentów pochodnych z -18 mln PLN do -10 mln PLN.
Zmiana salda przychodów i	(76)	Zmniejszenie przychodów z tytułu odsetek od udzielonych pożyczek .
kosztów z tytułu odsetek	(37)	Wyższe koszty odsetek od zadłużenia.
od kredytów i pożyczek wraz z prowizjami i opłatami (-96 mln PLN)	+17	Zmniejszenie kosztów opłat i prowizji od zaciągniętych kredytów.
Skutki różnic kursowych	(1 661)	Zmiana wyniku z tytułu różnic kursowych z wyceny aktywów i zobowiązań innych niż zadłużenie – w pozostałej działalności operacyjnej.
(-16 mln PLN)	+1 645	Zmiana wyniku z tytułu różnic kursowych z wyceny zobowiązań z tytułu zadłużenia (prezentowane w kosztach finansowych).
Zmniejszenie podatku dochodowego	(121)	Wyższa wartość podatku w związku ze zwiększeniem podstawy opodatkowania.

* Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów oraz koszty sprzedaży oraz ogólnego zarządu

Zmiana wyniku netto KGHM Polska Miedź S.A. (mln PLN)

* z wyłączeniem korekty z tytułu transakcji zabezpieczających

** z wyłączeniem odpisów ujętych w kosztach podstawowej działalności operacyjnej

*** wraz z prowizjami i opłatami

Przepływy pieniężne

Rachunek przepływów pieniężnych KGHM Polska Miedź S.A. (mln PLN)

	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Zysk / (strata) przed opodatkowaniem	2 154	(3 375)	×	(348)	673	725	1 104
Amortyzacja ujęta w wyniku finansowym	1 035	956	+8,3	283	256	257	239
Odsetki z tytułu działalności inwestycyjnej	(299)	(374)	(20,1)	(54)	(65)	(180)	-
Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów trwałych	940	6 197	(84,8)	939	-	1	-
Pozostałe korekty	304	309	(1,6)	76	245	(233)	216
Razem wyłączenia przychodów i kosztów	1 980	7 088	(72,1)	1 244	436	(155)	455
Podatek dochodowy zapłacony	(934)	(468)	+99,6	(139)	(111)	(270)	(414)
Zmiany stanu kapitału obrotowego	(1 120)	352	×	116	(591)	(47)	(598)
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej	2 080	3 597	(42,2)	873	407	253	547
Wydatki związane z aktywami górniczymi i hutniczymi	(1 970)	(2 585)	(23,8)	(623)	(373)	(371)	(603)
Wydatki na pozostałe rzeczowe i niematerialne aktywa trwałe	(21)	(19)	+10,5	(8)	(4)	(1)	(8)
Płatności z tytułu udzielonych pożyczek	(490)	(834)	(41,2)	(271)	-	(219)	-
Pozostałe płatności	(83)	(85)	(2,4)	(8)	(25)	(6)	(44)
Wpływy	52	33	+57,6	22	4	22	4
Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	(2 512)	(3 490)	(28,0)	(888)	(398)	(575)	(651)
Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia	2 416	3 198	(24,5)	781	198	676	761
Płatności z tytułu zadłużenia	(2 030)	(2 601)	(22,0)	(523)	-	(774)	(733)
Wpływy z tytułu cash pool	160	-	×	-	(67)	227	-
Dywidendy wypłacone	(200)	(300)	(33,3)	(100)	(100)	-	-
Zapłacone odsetki i pozostałe koszty zadłużenia	(138)	(119)	+16,0	(34)	(34)	(34)	(36)
Pozostałe	-	8	×	-	-	-	-
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej	208	186	+11,8	124	(3)	95	(8)
Przepływy pieniężne netto	(224)	293	×	109	6	(227)	(112)
Różnice kursowe dotyczące środków pieniężnych i ich ekwiwalentów	(24)	31	×	1	-	-	(25)
Stan środków pieniężnych i ich ekwiwalentów na początek okresu	482	158	×3,1	124	118	345	482
Stan środków pieniężnych i ich ekwiwalentów na koniec okresu	234	482	(51,5)	234	124	118	345

Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej w 2017 r. wyniosły +2 080 mln PLN i obejmowały głównie zysk brutto w wysokości 2 154 mln PLN skorygowany o amortyzację w wysokości +1 035 mln PLN, odpisy z tytułu utraty wartości aktywów trwałych +940 mln PLN oraz pomniejszony o zapłacony podatek dochodowy w wysokości -934 mln PLN oraz zmianę stanu kapitału obrotowego w kwocie -1 120 mln PLN.

Przepływy pieniężne netto wykorzystane w działalności inwestycyjnej w 2017 r. wyniosły -2 512 mln PLN i obejmowały głównie wydatki netto na nabycie składników rzeczowych i niematerialnych aktywów górniczych i hutniczych w kwocie -1 970 mln PLN oraz płatności z tytułu udzielonych pożyczek -490 mln PLN.

Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej w tym samym okresie wyniosły +208 mln PLN i obejmowały głównie wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia i cash pool w kwotach odpowiednio: +2 416 mln PLN i +160 mln PLN oraz płatności z tytułu zadłużenia w wysokości -2 030 mln PLN, dywidendy wypłacone akcjonariuszom -200 mln PLN oraz zapłacone odsetki i pozostałe koszty zadłużenia w kwocie -138 mln PLN.

Po uwzględnieniu różnic kursowych dotyczących środków pieniężnych, saldo środków pieniężnych w 2017 r. zmniejszyło się o 248 mln PLN i wyniosło 234 mln PLN.

Rachunek przepływów pieniężnych KGHM Polska Miedź S.A. (mln PLN)

Sytuacja majątkowa oraz źródła finansowania majątku

Aktywa KGHM Polska Miedź S.A. (mln PLN)

	31.12.2017	31.12.2016	Zmiana (%)	30.09.2017	30.06.2017	31.03.2017
Rzeczowe aktywa trwałe górnicze i hutnicze	15 355	14 379	+6,8	14 857	14 676	14 542
Aktywa niematerialne górnicze i hutnicze	507	507	-	547	531	526
Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe	75	77	(2,6)	67	69	72
Pozostałe aktywa niematerialne	34	24	+41,7	22	22	23
Inwestycje w jednostki zależne i wspólne przedsięwzięcia	3 013	2 002	+50,5	3 361	3 370	2 002
Instrumenty finansowe razem, w tym:	6 031	8 443	(28,6)	6 776	6 706	8 180
- Pożyczki udzielone	4 972	7 310	(32,0)	5 505	5 511	6 996
- Pochodne instrumenty finansowe	109	237	(54,0)	182	137	162
- Inne instrumenty finansowe wyceniane w wartości godziwej	613	576	+6,4	741	712	676
- Pozostałe aktywa finansowe	337	320	+5,3	348	346	346
Pozostałe aktywa niefinansowe	25	22	+13,6	24	27	25
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	31	140	(77,9)	30	57	129
Aktywa trwałe	25 071	25 594	(2,0)	25 684	25 458	25 499
Zapasy	3 857	2 726	+41,5	4 154	3 783	3 472
Należności od odbiorców	1 034	676	+53,0	700	665	750
Należności z tytułu podatków	214	188	+13,8	162	166	148
Pochodne instrumenty finansowe	195	72	×2,7	109	99	76
Pozostałe aktywa	342	362	(5,5)	399	439	258
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	234	482	(51,5)	124	118	345
Aktywa obrotowe	5 876	4 506	+30,4	5 648	5 270	5 049
Razem aktywa	30 947	30 100	+2,8	31 332	30 728	30 548

Suma aktywów na dzień 31 grudnia 2017 r. wyniosła 30 947 mln PLN, co oznacza zwiększenie w porównaniu do stanu na koniec 2016 r. o 847 mln PLN, tj. o 3%, na co złożyły się przede wszystkim:

zmniejszenie należności z tytułu udzielonych pożyczek o 2 349 mln PLN, na który złożyły się przede wszystkim:

• opisana poniżej realokacja odpisu aktualizującego wartość aktywów (-1 368 mln PLN),
• różnice kursowe (-1 153 mln PLN),
• utworzenie odpisu aktualizującego (-606 mln PLN),
• udzielenie pożyczek (+499 mln PLN),
• naliczone odsetki (+298 mln PLN),
• wzrost wartości inwestycji w jednostki zależne i wspólne przedsięwzięcia (+1 011 mln PLN), głównie na skutek realokacji odpisu aktualizującego (+1 368 mln PLN) dotyczącego utraty wartości inwestycji w KGHM INTERNATIONAL LTD. rozumianej jako łączna wartość udziałów w spółce Future 1 Sp. z o.o. oraz wartość pożyczek udzielonych spółkom Future 1 Sp. z o.o. oraz KGHM INTERNATIONAL LTD. Szczegółowa informacja na temat realokacji znajduje się w nocie 6.1 sprawozdania finansowego.
• wzrost wartości zapasów (+1 131 mln PLN), głównie półproduktów i produktów w toku (+1 136 mln PLN).

^{30 100 30 947} +984 +1 ⁰¹¹ +1 131 +358 -2 349 -248 -40 Wartość aktywów 31.12.2016 Aktywa rzeczowe i niematerialne Inwestycje w jednostki zależne i wspólne przedsięwzięcia Pożyczki udzielone Zapasy Krótkoterminowe należności od odbiorców Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Pozostałe Wartość aktywów 31.12.2017

Zmiana wartości aktywów KGHM Polska Miedź S.A. w 2017 r. (mln PLN)

W zestawieniu poniżej zaprezentowano wartości bilansowe na dzień 31 grudnia 2017 r. kapitałów oraz zobowiązań.

			31.12.2017 31.12.2016 Zmiana (%) 30.09.2017 30.06.2017 31.03.2017
Kapitał akcyjny	2 000	2 000	-	2 000	2 000	2 000
Kapitał z tytułu wyceny instrumentów finansowych	142	(196)	×	144	87	8
Zakumulowane pozostałe całkowite dochody	(348)	(243)	+43,2	(364)	(386)	(407)
Zyski zatrzymane	15 462	14 339	+7,8	15 989	15 449	15 144
Kapitał własny	17 256	15 900	+8,5	17 769	17 150	16 745
Zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek	6 085	6 423	(5,3)	5 684	5 382	5 480
Pochodne instrumenty finansowe	84	149	(43,6)	76	28	51
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	1 879	1 683	+11,6	1 877	1 884	1 877
Rezerwy na koszty likwidację kopalń i innych obiektów technolog.	797	761	+4,7	792	855	845
Pozostałe zobowiązania	207	229	(9,6)	209	209	219
Zobowiązania długoterminowe	9 052	9 245	(2,1)	8 638	8 358	8 472
Zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek	923	1 509	(38,8)	1 398	1 601	2 041
Zobowiązania z tytułu cash pool	160	-	×	160	227	-
Pochodne instrumenty finansowe	74	189	(60,8)	20	9	46
Zobowiązania wobec dostawców	1 719	1 372	+25,3	1 446	1 506	1 298
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	649	628	+3,3	655	560	736
Zobowiązania z tytułu podatków	416	636	(34,6)	331	473	452
Pozostałe zobowiązania	698	621	+12,4	915	844	758
Zobowiązania krótkoterminowe	4 639	4 955	(6,4)	4 925	5 220	5 331
Zobowiązania długo i krótkoterminowe	13 691	14 200	(3,6)	13 563	13 578	13 803
Razem zobowiązania i kapitał własny	30 947	30 100	+2,8	31 332	30 728	30 548

Kapitały własne i zobowiązania KGHM Polska Miedź S.A. (mln PLN)

Po stronie pasywów na zmniejszenie sumy bilansowej złożyły się przede wszystkim:

zwiększenie kapitałów własnych o 1 356 mln PLN, w tym w związku z wypracowanym w 2017 r. zyskiem netto w wysokości 1 323 mln PLN,

zmniejszenie zobowiązań z tytułu kredytów i pożyczek oraz cash pool o 764 mln PLN, na co złożyły się różnice kursowe (-1 316 mln PLN), wartość przepływów pieniężnych (+352 mln PLN) oraz naliczonych odsetek (+194 mln PLN),

• wzrost zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych o 217 mln PLN oraz wobec dostawców o 340 mln PLN,
• przy zmniejszeniu zobowiązań z tytułu podatków o 220 mln PLN oraz pozycji pochodne instrumenty finansowe o 180 mln PLN.

Zmiana wartości zobowiązań i kapitałów własnych KGHM Polska Miedź S.A. w 2017 r. (mln PLN)

Istotne pozycje pozabilansowe

Aktywa warunkowe na koniec 2017 r. wynosiły 490 mln PLN i dotyczyły przede wszystkim: należności wekslowych (180 mln PLN), otrzymanych przez Spółkę gwarancji i poręczeń należytego wykonania umów (150 mln PLN), podatku od nieruchomości od wyrobisk górniczych (92 mln PLN) oraz prac wdrożeniowych i projektów wynalazczych (68 mln PLN).

Na koniec 2017 r. zobowiązania warunkowe wynosiły 2 704 mln PLN i dotyczyły głównie:

zlecenia udzielenia gwarancji i poręczeń o wartości 2 280 mln PLN, w tym:

• gwarancja korporacyjna zwrotu określonej części płatności do gwarancji wystawionej przez Sumitomo Metal Mining Co., Ltd. i Sumitomo Corporation, zabezpieczającej spłatę kredytu korporacyjnego zaciągniętego przez wspólne przedsięwzięcie Sierra Gorda S.C.M. w wysokości 627 mln PLN,

• akredytywa udzielona jako zabezpieczenie należytego wykonania długoterminowego kontraktu na odbiór energii elektrycznej dla wspólnego przedsięwzięcia Sierra Gorda S.C.M w kwocie 479 mln PLN,

• gwarancje ustanowione jako dodatkowe zabezpieczenie spłaty krótkoterminowego kredytu obrotowego zaciągniętego przez wspólne przedsięwzięcie Sierra Gorda S.C.M. na kwotę 460 mln PLN,

• zabezpieczenie kosztów rekultywacji kopalni Robinson, kopalni Podolsky i projektu Victoria oraz zobowiązań związanych z należytym wykonaniem zawartych umów w kwocie 380 mln PLN (na dzień 31 grudnia 2016 r. w kwocie 387 mln PLN),
• gwarancje ustanowione jako dodatkowe zabezpieczenie należytego wykonania umów leasingu zawartych przez wspólne przedsięwzięcie Sierra Gorda S.C.M. na kwotę 174 mln PLN,
• gwarancja zabezpieczająca należyte wykonanie przyszłych zobowiązań środowiskowych Spółki związanych z obowiązkiem rekultywacji terenu po zakończeniu eksploatacji obiektu "Żelazny Most" – 160 mln PLN,
• zobowiązanie wekslowe zabezpieczające należyte wykonanie przyszłych zobowiązań środowiskowych Spółki związanych
• z obowiązkiem rekultywacji terenu po zakończeniu eksploatacji obiektu "Żelazny Most" 160 mln PLN,
• zobowiązania z tytułu umów wdrożeniowych i racjonalizatorskich w kwocie 94 mln PLN,
• pozostałe tytuły o wartości 170 mln PLN.

Inne zobowiązania nieujęte w sprawozdaniu z sytuacji finansowej o wartości 120 mln PLN stanowią:

• zobowiązania wobec jednostek samorządu terytorialnego w związku z rozbudową przez KGHM Polska Miedź S.A. zbiornika odpadów produkcyjnych w kwocie 117 mln PLN,
• zobowiązania z tytułu leasingu operacyjnego w kwocie 3 mln PLN.

7.5. Realizacja założeń Budżetu w 2017 r.

KGHM Polska Miedź S.A. nie publikowała prognoz wyników finansowych na 2017 r. W raporcie rocznym za 2016 r. Spółka opublikowała założenia Budżetu na rok 2017. Realizację powyższych założeń prezentuje zestawienie poniżej.

Realizacja założeń Budżetu w 2017 r.

	J.m.	2017	Budżet 2017	Realizacja (%)
Produkcja miedzi w koncentracie	tys. t	419,3	425,3	(1,4)
Produkcja srebra w koncentracie	t	1 290	1 221	+5,7
Produkcja miedzi elektrolitycznej, z tego:	tys. t	522,0	549,2	(5,0)
- ze wsadów własnych	tys. t	358,9	400,9	(10,5)
- ze wsadów obcych (w tym przerób)	tys. t	163,1	148,3	+10,0
Produkcja srebra metalicznego	t	1 218	1 203	+1,2
Wolumen sprzedaży wyrobów z miedzi*	tys. t	506,0	535,7	(5,5)
Wolumen sprzedaży wyrobów ze srebra*	t	1 185	1 155	+2,6
Sprzężony jedn. koszt produkcji miedzi elektrolitycznej ze wsadów własnych	PLN/t	22 283	21 269	+4,8
Całkowity jedn. koszt produkcji miedzi elektrolitycznej ze wsadów własnych	PLN/t	15 305	14 590	+4,9
Koszt gotówkowy produkcji miedzi w koncentracie C1	USD/funt	1,52	1,37	+10,9
Nakłady inwestycyjne rzeczowe**	mln PLN	2 053	2 090	(1,8)
Nakłady inwestycyjne kapitałowe***	mln PLN	490	1 022	(52,1)

* Wraz ze sprzedażą miedzi i srebra w koncentracie

** Z wyłączeniem nakładów na prace rozwojowe – niezakończone

*** Nabycie akcji, udziałów i certyfikatów inwestycyjnych jednostek zależnych oraz udzielone pożyczki oraz nabycie aktywów finansowych DDS

W 2017 r. Spółka zrealizowała produkcję miedzi elektrolitycznej o 27 tys. t. Cu (-5%) niższą niż zakładano w Budżecie 2017 r. Zmniejszenie produkcji dotyczyła przede wszystkim produkcji ze wsadów własnych i wynikało z awarii oraz dochodzenia do pełnych mocy produkcyjnych w HM Głogów I. Wyższą o 15 t (+1%) produkcję zrealizowano natomiast w przypadku srebra, głównie ze względu na wyższą o 7% od planowanej zawartość srebra w urobku.

Realizacja planowanego wolumenu sprzedaży w dużej mierze odzwierciedla wyniki produkcyjne – sprzedaż miedzi była niższa o 6% od planowanej, a srebra wyższa o 3%.

Koszty jednostkowe produkcji miedzi elektrolitycznej ze wsadów własnych (zarówno całkowity jak i sprzężony) zrealizowano na poziomie wyższym o 5% od planowanego głównie z uwagi na wzrostu podatku od wydobycia niektórych kopalin. Czynnik ten wraz z umocnieniem złotego względem dolara spowodował wzrost kosztu gotówkowego produkcji miedzi w koncentracie (C1) o 11%.

Realizacja inwestycji kapitałowych Spółki w 2017 r. ukształtowała się znacznie poniżej poziomu założonego w Budżecie (-52%), głównie na skutek niższego poziomu wsparcia działalności operacyjnej kopalni Sierra Gorda S.C.M. natomiast inwestycje rzeczowe zrealizowano na poziomie zbliżonym do planowanego.

7.6. Nakłady inwestycyjne

W roku 2017 nakłady na inwestycje rzeczowe wyniosły 2 053 mln PLN i były niższe niż w roku poprzednim o 22%. Nakłady wraz z poniesionymi nakładami na prace rozwojowe niezakończone wyniosły 2 057 mln PLN.

		Struktura nakładów na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne KGHM Polska Miedź S.A. (w mln PLN)
--	--	----------------------------------------------------------------------------------------------------------	--	--	--	--

	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Górnictwo	1 286	1 164	+10,5	486	353	244	203
Hutnictwo	735	1 435	(48,8)	248	165	167	155
Pozostała działalność	32	25	+28,0	21	3	4	4
Prace rozwojowe – niezakończone	4	6	(33,3)		1	3
Ogółem	2 057	2 630	(21,8)	755	522	418	362
w tym koszty finansowania zewnętrznego	61	90	(32,2)	26	11	14	10

Działalność inwestycyjna obejmowała realizację projektów odtworzeniowych, utrzymaniowych oraz rozwojowych:

Projekty odtworzeniowe – mające na celu utrzymanie majątku produkcyjnego w stanie niepogorszonym, stanowią 29% zrealizowanych nakładów ogółem.

Projekty utrzymaniowe – mające na celu utrzymanie produkcji górniczej na poziomie ustalonym w zatwierdzonym Planie Produkcji (rozbudowa infrastruktury zgodnie z postępem robót górniczych) stanowią 25% zrealizowanych nakładów ogółem.

Projekty rozwojowe – mające na celu zwiększenie wolumenu produkcji ciągu technologicznego, wdrożenie działań techniczno-technologicznych optymalizujących wykorzystanie istniejącej infrastruktury, utrzymanie kosztów produkcji oraz dostosowanie działalności firmy do zmieniających się standardów, norm prawnych i regulacji (projekty dostosowawcze oraz związane z ochroną środowiska) stanowią 46% zrealizowanych nakładów ogółem.

Ważniejsze zadania i obiekty realizowane KGHM Polska Miedź S.A. w 2017 r.

Odtworzenie (594 mln PLN)

Wymiana parku maszynowego w kopalniach	W zakresie modernizacji i wymiany parku maszynowego w kopalniach zakupiono 207 szt. maszyn górniczych. Nakłady poniesione w 2017 r.: 230 mln PLN.
Odtworzenie infrastruktury – pozostałe	Realizowano inwestycje ukierunkowane na odtworzenie infrastruktury Oddziałów w celu utrzymania jej w niepogorszonym stanie. Nakłady poniesione w 2017 r.: 364 mln PLN.
Utrzymanie (509 mln PLN)
Uzbrojenie rejonów górniczych	W oddziałach górniczych prowadzono inwestycje związane z rozbudową infrastruktury oddziałów wydobywczych, urządzeniami wentylacyjnymi i klimatyzacyjnymi oraz inwestycje transportu taśmowego i rurociągów. Nakłady poniesione w 2017 r.: 220 mln PLN.
Zakup maszyn dla Programu VCP	Utworzenie dodatkowego oddziału wydobywczego G-51 (ZG Polkowice-Sieroszowice). Do 31 grudnia 2017 r. zakupiono 36 maszyn. Ogółem na zakup tego typu maszyn poniesiono nakłady w wysokości 41 mln PLN, w tym w 2017 r. 7 mln PLN.
Budowa szybu SW-4	Kontynuowane są prace nad obiektami docelowymi: budynek administracyjno – socjalny (przygotowano do wyposażenia), place i drogi. Kontynuowany jest montaż zbrojenia szybu oraz budowa rozdzielni elektrycznej. Realizowano prace budowlane w piwnicy mrożeniowej dla komór kablowych oraz prace przy nowej docelowej estakadzie kablowej na placu szybowym.
	Do 31 grudnia 2017 r. poniesiono nakłady w wysokości: 855 mln PLN, w tym 10 mln PLN w 2017 r.
Projekt Żelazny Most, rozbudowa OUOW zapewniająca możliwość składowania odpadów poflotacyjnych po roku 2016	Obecnie realizowana jest rozbudowa Obiektu Głównego do rzędnej 195m n.p.m. wraz z przystosowaniem do współpracy z Kwaterą Południową. Uzyskano decyzję: "Środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia dla budowy Kwatery Południowej OUOW Żelazny Most". Trwa procedura uzyskania decyzji Pozwolenia na budowę.
	Do 31 grudnia 2017 r. poniesiono nakłady w wysokości 319 mln PLN, w tym w 2017 r. 246 mln PLN.
Rozwój Górnictwo (395 mln PLN)
Program Udostępnienia Złoża	Kontynuowane są prace głębienia szybu GG-1. Szyb zgłębiony do 1 070 m.
	Do końca 2017r. wykonano 100 kmb wyrobisk górniczych finansowanych ze środków inwestycyjnych wraz z zabudową niezbędnej infrastruktury technicznej (rurociągi wodne, kable zasilające, rozdzielnie elektryczne, przenośniki taśmowe, zbiorniki retencyjne, rurociągi i urządzenie klimatyzacyjne, teletechnika). W 2017 r. wykonano 12 kmb wyrobisk górniczych kapitalnych w Obszarach Górniczych ZG Rudna oraz ZG Polkowice-Sieroszowice.
	Trwają prace projektowe w zakresie Budowy Systemu Centralnej Klimatyzacji (SCK) przy Szybie GG1 (tj. budowy Powierzchniowej Stacji Klimatyzacyjnej w układzie trigeneracji oraz budowy Systemu Przesyłu Wody Lodowej dla SCK).
	Do 31 grudnia 2017 r. poniesiono nakłady w wysokości 2 597 mln PLN, w tym 311 mln PLN w 2017r.

Zmiana funkcji szybu L-VI na materiałowo – zjazdowy	W roku 2017 w ramach projektu wykonano: kanały kablowe, stacje kontenerowe ST-1 i ST-2 oraz linię kablową zasilającą 110 kV. Przeprowadzono prace rozbiórkowe istniejących obiektów w rejonie szybu L-VI oraz zdemontowano obudowę wieży wyciągowej szybu L-VI. Zabudowano fundamenty do wymiany lin. Na podszybiu L-VI wykonano czyszczenie rząpia szybu L-VI oraz zabudowano piwnicę technologiczną. Wykonano dworce i poczekalnie dla załogi górniczej. Obecnie realizowana jest budowa budynku nadszybia L-VI na okres docelowy oraz budowa budynku administracyjno socjalnego. Do 31 grudnia 2017r. poniesiono nakłady w wysokości 115 mln PLN, w tym do grudnia 2017 r.
	w wysokości 71 mln PLN.
Drążenie wyrobisk chodnikowych zespołem kombajnów	W roku 2017 w oparciu o zdobytą wiedzę i doświadczenia, dokonano podsumowania wyników badanej technologii przedstawiając warianty i kierunki dalszych prac w zakresie przemysłowego wdrożenia technologii mechanicznego drążenia wyrobisk chodnikowych zespołem kombajnów w oddziałach górniczych KGHM Polska Miedź S.A. Decyzja o ewentualnej kontynuacji przemysłowego wdrożenia opracowanej technologii zapadnie w 2018.
	Do 31 grudnia 2017 r. poniesiono nakłady inwestycyjne w wysokości 59 mln PLN, w tym 0,8 mln PLN w 2017 r.
Modernizacja układów klasyfikacji w O/ZWR	W roku 2017 zabudowano i uruchomiono 9 baterii hydrocyklonów. Kontynuowane są prace związane z zabudową układów klasyfikacji, zakończono prace projektowe.
	Do 31 grudnia 2017 r. poniesiono nakłady w wysokości 96 mln PLN, w tym 35 mln PLN w 2017 r
Rozwój Hutnictwo (516 mln PLN)
Program Modernizacji Pirometalurgii (PMP)	Trwają prace związane z weryfikacją i zatwierdzaniem dokumentacji powykonawczej wraz z dokumentami do uzyskiwania pozwoleń na użytkowanie. Trwa proces zgłaszania zakończenia prac do urzędów i uzyskiwania pozwoleń na użytkowanie. W końcowej fazie są procedury rozliczenia, jak i odbiorów końcowych umów i zleceń. Trwa przyjmowanie środków trwałych.
	Do 31 grudnia 2017 r. poniesiono nakłady w wysokości 2 274 mln PLN, w tym 73 mln PLN w 2017r.
Program Rozwoju Hutnictwa	Program został uruchomiony w roku 2015 w ramach którego realizowane są następujące projekty składowe:
	- Modernizacja instalacji Elektrorafinacji w HM Głogów I,
	- Suszarnia parowa HM Głogów II,
	- Instalacja prażenia koncentratu Cu,
	- Dostosowanie istniejącej infrastruktury w zakresie odtworzenia środków trwałych,
	- Dostosowanie istniejących obiektów do przepisów Unii Europejskiej i innych wymogów prawnych,
	- Dostosowanie infrastruktury energetycznej drogowej i pozostałej w HMG I,
	- Dostosowanie infrastruktury w zakresie zasilania w energię elektryczną, sterowanie, oświetlenie istniejących obiektów i urządzeń HMGI,
	- Opracowanie wielobranżowej dokumentacji przetopu złomów w technologii pieca zawiesinowego HMG I oraz HMG II,
	- Inwestycje towarzyszące HMG,
	- Modernizacja Hali Wanien i Odmiedziowni Elektrolitu w HM Legnica.
	Kontynuowano realizacje projektów związanych z dostosowaniem infrastruktury technicznej do zmiany technologii hutniczej w HM Głogów I polegające na wdrożeniu działań techniczno technologicznych mających na celu optymalizację wykorzystania modernizowanej infrastruktury hutnictwa w aspekcie obecnie realizowanych projektów inwestycyjnych w HM Głogów.
	Do 31 grudnia 2017r. poniesiono nakłady w wysokości 1 140 mln PLN, w tym 311 mln PLN w 2017r.
Zwiększenie zdolności	Projekt obejmuje realizację dwóch zadań:
produkcyjnych do 160 tys. Mg	- Piec Wychylno-Topielno-Rafinacyjny (WTR),
miedzi katodowej rocznie w Oddziale HM Legnica (HML160)	- Modernizację Wydziału Elektrorafinacji Miedzi.
	W roku 2017 prace związane były głównie z kontraktowaniem dostaw technologii i urządzeń oraz uzyskaniem pozwoleń na budowę pieca.
	Wartość nakładów poniesionych do 31 grudnia 2017 r. wynosi 13 mln PLN.
Rozwój Pozostałe (11 mln PLN)
Rozwój Eksploracja (28 mln PLN)
Projekty eksploracyjne	Gaworzyce-Radwanice – w lutym 2017 r. podpisano umowę użytkowania górniczego na wydobywanie rud miedzi ze złoża "Radwanice-Gaworzyce" w obszarze "Gaworzyce" i uzyskano koncesję na wydobywanie rud miedzi w tym obszarze.

Synklina Grodziecka, Konrad – w sierpniu 2017 r. uzyskano decyzję przedłużająca koncesję "Konrad" do roku 2020. W toku jest procedura wydłużenia koncesji "Synklina Grodziecka". Wykonywane są dalsze badania hydrogeologiczne. Pod koniec IV kwartału 2017 r. wykonano i odebrano dodatki do dokumentacji geologicznych złóż Wartowice i Niecka Grodziecka, które zostaną zaktualizowane o wyniki badań prowadzonych do roku 2020.

Retków-Ścinawa oraz Głogów – w kwietniu 2017 r. ws. koncesji "Retków-Ścinawa" została wydana decyzja Ministerstwa Środowiska zmieniająca koncesję i uprawniająca do rozpoczęcia prac II etapu, tj. wykonanie m.in. powierzchniowych otworów wiertniczych oraz podziemnych wyrobisk górniczych stanowiących istotne uzupełnienie rozpoznania warunków geologiczno-górniczych. W ramach realizacji tego etapu w 2017 r. wykonano 3 otwory poszukiwawcze.

Na obszarze koncesji "Głogów" kontynuowano badania laboratoryjne geologiczno-inżynierskie na rdzeniach wiertniczych. Ponadto w dniu 20 marca 2017 r. Minister Środowiska wydał decyzję zmieniającą warunki koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża rud miedzi na obszarze "Głogów", co pozwoli na rozpoczęcie II etapu prac geologicznych.

Bytom Odrzański, Kulów–Luboszyce – postępowania sądowo-administracyjne zakończyły się oddaleniem przez NSA skargi KGHM na wyrok WSA w sprawie koncesji, co oznacza, że Minister Środowiska ma do ponownego rozpoznania wnioski koncesyjne złożone przez wnioskodawców.

Zatoka Pucka – w obszarze koncesji zakończono wiercenie otworu Parszkowo IG-2 i podjęto działania zmierzające do rozpoczęcia wiercenia kolejnego otworu - Mieroszyno IG-11. Prowadzono szczegółową analizę i interpretacje danych.

W latach 2010-2017 na Projekty eksploracyjne poniesiono nakłady w wysokości 351 mln PLN, w tym 28 mln PLN w 2017 r.

8. Wyniki ekonomiczne KGHM INTERNATIONAL LTD.

8.1. Wyniki produkcyjne

Wyniki produkcyjne KGHM INTERNATIONAL LTD.

	J.m.	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Miedź płatna, w tym:	tys. t	81,0	89,8	(9,8)	20,4	21,9	21,5	17,2
- kopalnia Robinson (USA)	tys. t	48,8	53,7	(9,1)	11,3	13,8	13,7	10,0
- kopalnie Zagłębia Sudbury (KANADA) *	tys. t	9,4	14,4	(34,7)	2,9	2,2	2,4	1,9
Nikiel płatny	tys. t	1,1	2,1	(47,6)	0,2	0,3	0,3	0,3
Metale szlachetne (TPM), w tym:	tys. troz	74,0	92,1	(19,7)	18,8	19,4	21,3	14,5
- kopalnia Robinson (USA)	tys. troz	35,2	46,2	(23,8)	8,8	10,9	9,0	6,5
- kopalnie Zagłębia Sudbury (KANADA) *	tys. troz	38,8	46,0	(15,7)	10,0	8,5	12,3	8,0

* Kopalnie Morrison oraz McCreedy West w Zagłębiu Sudbury

** TPM – metale szlachetne (złoto, platyna, pallad)

Produkcja miedzi w segmencie KGHM INTERNATIONAL LTD. w 2017 r. wyniosła 81 tys. t, a tym samym uległa zmniejszeniu o 8,8 tys. t (-10%) w porównaniu do roku poprzedniego.

W kopalni Robinson spadek produkcji miedzi wyniósł 4,9 tys. t (-9%), co spowodowane zostało gorszą jakością przerabianej rudy, pochodzącej z wyższych partii wyrobiska Ruth West (w 2016 r. wydobywana ruda pochodziła z wyrobiska Ruth East). Obniżeniu uległy zawartości tego metalu w rudzie (-4%) oraz uzyski w procesie przerobu (-8%), co zostało częściowo zrekompensowane przez wzrost wolumenu przerabianej rudy (+4%). Dodatkowo, przerabianą rudę charakteryzowały mniejsze zawartości złota (-30%), co miało swoje odzwierciedlenie w spadku produkcji metali szlachetnych o 11 tys. troz (- 24%).

Pomimo niewielkiego wzrostu wolumenu wydobytej rudy w kopalniach Zagłębia Sudbury (+1%), na skutek spadku zawartości metali w rudzie (w tym miedzi o 36%) obniżeniu uległa produkcja miedzi o 4,9 tys. t (-34%) oraz metali szlachetnych o 7,2 tys. troz (-16%).

8.2. Przychody

Wolumen i przychody ze sprzedaży KGHM INTERNATIONAL LTD. (mln USD)

	J.m.	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Przychody ze sprzedaży*, w tym:	mln USD	695	639	+8,8	224	168	159	144
- miedź	mln USD	454	381	+19,2	160	107	94	93
- nikiel	mln USD	12	21	(42,9)	3	3	3	3
- TPM – metale szlachetne	mln USD	99	103	(3,9)	29	25	29	16
Wolumen sprzedaży miedzi	tys. t	80,0	90,2	(11,3)	25,4	18,2	19,2	17,2
Wolumen sprzedaży niklu	tys. t	1,1	2,1	(47,6)	0,3	0,2	0,3	0,3
Wolumen sprzedaży TPM	tys. troz	72,6	94,3	(23,0)	21,8	17,1	19,9	13,8

* z uwzględnieniem premii przerobowych

Wolumen i przychody ze sprzedaży KGHM INTERNATIONAL LTD. (mln PLN)

	J.m.	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Przychody ze sprzedaży*, w tym:	mln PLN	2 602	2 535	+2,6	809	612	601	580
- miedź	mln PLN	1 702	1 510	+12,7	583	390	355	374
- nikiel	mln PLN	46	83	(44,6)	12	11	11	12
- TPM – metale szlachetne	mln PLN	371	409	(9,3)	105	91	111	64

* z uwzględnieniem premii przerobowych

Przychody segmentu KGHM INTERNATIONAL LTD. w 2017 r. wyniosły 695 mln USD, a tym samym wzrosły o 56 mln USD (+9%) w porównaniu do roku poprzedniego na skutek korzystniejszych warunków makroekonomicznych, których pozytywny wpływ został częściowo ograniczony przez zmniejszenie wolumenów sprzedaży metali.

Wzrost przychodów ze sprzedaży miedzi o 73 mln USD (+19%) osiągnięty został w wyniku uzyskania wyższej zrealizowanej ceny sprzedaży miedzi, która w 2017 r. wyniosła 6 315 USD/t (w porównaniu do 5 004 USD/t w 2016 r.), co zostało częściowo ograniczone obniżeniem wolumenu sprzedaży tego metalu o 10,2 tys. t (-11%).

Na skutek obniżenia wolumenu sprzedaży metali szlachetnych o 21,7 tys. troz (-23%) redukcji uległy przychody z ich sprzedaży o 4 mln USD (-4%).

8.3. Koszty

Koszt jednostkowy C1 KGHM INTERNATIONAL LTD.

	J.m.	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Koszt jednostkowy C1*	USD/funt	1,92	1,63	+17,8	1,81	1,90	1,72	2,35

* Jednostkowy koszt produkcji miedzi C1 – gotówkowy koszt produkcji miedzi płatnej, uwzględniający koszty wydobycia i przerobu urobku, podatek od kopalin, koszty transportu, koszty administracyjne fazy górniczej oraz premię przerobową hutniczo-rafinacyjną koncentratu (TC/RC), pomniejszony o wartość produktów ubocznych

Średni ważony jednostkowy gotówkowy koszt produkcji miedzi dla wszystkich operacji w segmencie KGHM INTERNATIONAL LTD. w 2017 r. wyniósł 1,92 USD/funt, a tym samym był wyższy o 18% w porównaniu do roku poprzedniego. Wzrost kosztu C1 spowodowany został przez obniżenie wolumenu sprzedaży miedzi jak również osiągnięcie niższych przychodów ze sprzedaży produktów ubocznych (które go pomniejszają).

8.4. Wyniki finansowe

Wyniki finansowe KGHM INTERNATIONAL LTD. (mln USD)

	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Przychody ze sprzedaży	695	639	+8,8	224	168	159	144
Koszty podstawowej działalności operacyjnej, w tym:*	(526)	(678)	(22,4)	(112)	(137)	(133)	(144)
- odpisy/odwrócenie odpisów z tytułu utraty wartości	74	(64)	x	74	-	-	-
aktywów trwałych
Wynik netto ze sprzedaży (EBIT)	169	(39)	x	112	31	26	(0)
Wynik przed opodatkowaniem, w tym:	(336)	(1 682)	(80,0)	(221)	(11)	(66)	(38)
- strata z wyceny, odpis z tytułu utraty wartości	(127)	(302)	(57,9)	(72)	-	(55)	-
przedsięwzięć wycenianych metodą praw własności
Podatek dochodowy	179	32	x5,6	200	(5)	(14)	(2)
Wynik netto	(157)	(1 650)	(90,5)	(21)	(16)	(80)	(40)
Amortyzacja ujęta w wyniku netto	(94)	(130)	(27,7)	(31)	(21)	(23)	(19)
EBITDA**	263	91	x2,9	143	52	49	19
Skorygowana EBITDA***	189	155	+21,9	69	52	49	19
Marża EBITDA (%)	27	24	+12,5	31	31	31	13

Wyniki finansowe KGHM INTERNATIONAL LTD. (mln PLN)

	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Przychody ze sprzedaży	2 602	2 535	+2,6	809	612	601	580
Koszty podstawowej działalności operacyjnej, w tym:*	(1 989)	(2 706)	(26,5)	(413)	(496)	(499)	(581)
- odpisy/odwrócenie odpisów z tytułu utraty wartości	257	(268)	x	257	-	-	-
aktywów trwałych
Wynik netto ze sprzedaży (EBIT)	613	(171)	x	396	116	102	(1)
Wynik przed opodatkowaniem, w tym:	(1 231)	(6 965)	(82,3)	(788)	(39)	(252)	(152)
- strata z wyceny, odpis z tytułu utraty wartości	(474)	(1 199)	(60,5)	(260)	-	(214)	-
przedsięwzięć wycenianych metodą praw własności
Podatek dochodowy	670	137	x4,9	748	(15)	(55)	(8)
Wynik netto	(561)	(6 828)	(91,8)	(40)	(54)	(307)	(160)
Amortyzacja ujęta w wyniku netto	(351)	(517)	(32,1)	(113)	(75)	(87)	(76)
EBITDA**	964	346	x2,8	509	191	189	75
Skorygowana EBITDA***	707	614	+15,1	252	191	189	75
Marża EBITDA (%)	27	24	+12,5	31	31	31	13

* Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów, koszty sprzedaży oraz ogólnego zarządu

** EBITDA = EBIT + amortyzacja (ujęta w wyniku netto)

*** Skorygowana EBITDA = EBIT + amortyzacja (ujęta w wyniku netto) + odpis (-odwrócenie odpisów) z tytułu utraty wartości aktywów trwałych ujęte w kosztach podstawowej działalności operacyjnej)

Wyszczególnienie	Wpływ na zmianę wyniku (mln USD)	Charakterystyka
Wyższe przychody ze sprzedaży	+129	Wyższe przychody wskutek wzrostu notowań podstawowych produktów, głównie miedzi (+118 mln USD), TPM (+7 mln USD) oraz niklu (+2 mln USD).
o 56 mln USD, w tym:	+19	Wyższe przychody w wyniku spadku premii przerobowych spowodowanego zmniejszeniem wolumenów sprzedaży.
	(102)	Niższe przychody z tytułu mniejszego wolumenu sprzedaży, w tym miedzi (-64 mln USD), TPM (-11 mln USD) oraz niklu (-10 mln USD).
	+21	Niższy poziom amortyzacji na skutek dokonania odpisów z tytułu utraty wartości aktywów na koniec 2016 r. oraz niższych wolumenów produkcji w kopalni Robinson oraz w kopalniach Zagłębia Sudbury (amortyzacja metodą jednostek produkcji).
Niższe koszty podstawowej		+13 Zmiana stanu zapasów.
działalności operacyjnej o 152 mln USD, w tym:	+138	Odpis/odwrócenie odpisu z tyt. utraty wartości aktywów w 2017 r. (+74 mln USD), Odpis z tytułu utraty wartości w 2016 r. (-64 mln USD).
	(11)	Wzrost kosztów usług obcych, w tym 5 mln USD jest związanych z kopalnią Robinson, a 3 mln USD dotyczy zwiększonego zakresu prac realizowanych przez podwykonawców DMC.
Wpływ pozostałej działalności	+1 045	Odpisy z tytułu utraty wartości pożyczek, w tym głównie brak odpisu dotyczącego pożyczki udzielonej Sierra Gorda S.C.M., który w 2016 r. wyniósł -1 051 mln USD.
operacyjnej oraz działalności	(84)	Wzrost kosztów finansowych – wyższe odsetki związane z pożyczkami.
finansowej (+963 mln USD), w tym:	(75)	Spadek przychodów z tytułu odsetek od pożyczek udzielonych Sierra Gorda S.C.M. w związku z dokonaniem na koniec 2016 r. odpisu z tytułu utraty wartości pożyczki udzielonej tej spółce.
Udział w stracie jednostek wycenianych metodą praw własności (+175 mln USD)	+175	Rozpoznanie w 2017 r. udziału w stracie Sierra Gorda S.C.M. do wysokości udzielonego dofinansowania tj. kwoty 127 mln USD (wartość bilansowa udziałów w Sierra Gorda S.C.M. na dzień 31.12.2017 r. wyniosła 0 mln USD) w porównaniu do straty rozpoznanej w analogicznym okresie roku poprzedniego wynoszącej 302 mln USD.
Podatek dochodowy	147	Zmiany dotyczyły głównie podatku odroczonego, w tym przede wszystkim z tytułu umorzenia odsetek od pożyczek.

Główne czynniki wpływające na zmianę wyniku finansowego KGHM INTERNATIONAL LTD.

Zmiana wyniku netto KGHM INTERNATIONAL LTD. (mln USD)

8.5. Wydatki inwestycyjne

Wydatki inwestycyjne KGHM INTERNATIONAL LTD. (mln USD)

	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Projekt Victoria	5	21	(76,2)	1	1	1	2
Projekt Sierra Gorda Oxide	2	8	(75,0)	0	1	0	1
Usuwanie nadkładu i pozostałe	136	72	+88,9	48	34	37	17
Projekt Ajax	3	8	(62,5)	0	1	1	1
Razem	147	108	+36,1	50	37	39	21
Przepływy do Sierra Gorda S.C.M.	127	165	(23,0)	72	-	55	-

Wydatki inwestycyjne KGHM INTERNATIONAL LTD. (mln PLN)

	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Projekt Victoria	19	84	(77,4)	4	4	3	8
Projekt Sierra Gorda Oxide	8	30	(73,3)	0	4	2	2
Usuwanie nadkładu i pozostałe	511	284	+79,9	177	124	142	68
Projekt Ajax	11	31	(64,5)	0	3	3	5
Razem	549	430	+27,7	181	135	150	83
Przepływy do Sierra Gorda S.C.M.	474	655	(27,6)	260	-	214	-

Wydatki inwestycyjne segmentu KGHM INTERNATIONAL LTD. w 2017 r. wyniosły 147 mln USD, co oznacza wzrost o 39 mln USD (+36%) w porównaniu do 2016 r.

Blisko 80% wydatków poniesionych zostało w kopalni Robinson i związane były głównie z usuwaniem nadkładu. Wzrost wydatków w porównaniu do roku poprzedniego dotyczył prac obejmujących udostępnianie złoża do dalszej eksploatacji jak również odwadniania w kopalni Robinson.

Wydatki segmentu KGHM INTERNATIONAL LTD. związane z projektami w 2017 r. wyniosły 10 mln USD, w tym 5 mln USD dotyczyło projektu Victoria (prace związane z zabezpieczeniem istniejącej infrastruktury), 3 mln USD poniesionych zostało na projekt Ajax oraz 2 mln USD dotyczyło projektu Sierra Gorda Oxide.

W drugim oraz czwartym kwartale KGHM INTERNATIONAL LTD. dofinansował kopalnię Sierra Gorda w łącznej kwocie 127 mln USD w celu pokrycia spłaty kredytu zaciągniętego na budowę kopalni.

9. Wyniki ekonomiczne Sierra Gorda S.C.M.

Segment Sierra Gorda S.C.M. stanowi wspólne przedsięwzięcie (w ramach spółki JV Sierra Gorda S.C.M.), którego właścicielami są KGHM INTERNATIONAL LTD. (55%) i spółki Grupy Sumitomo (45%).

Zamieszczone poniżej dane produkcyjne i finansowe zaprezentowano w oparciu o pełny udział własnościowy we wspólnym przedsięwzięciu (100%) oraz proporcjonalnie do udziałów w spółce Sierra Gorda S.C.M. (55%), zgodnie z metodologią prezentacji danych w nocie 2.2 skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

9.1. Wyniki produkcyjne

W 2017 r. Sierra Gorda S.C.M. poprawiła wyniki produkcyjne zarówno w zakresie miedzi jak i molibdenu. Produkcja w stosunku do wielkości zrealizowanych w 2016 r. wzrosła odpowiednio o 4% (Cu) i 62% (Mo).

Produkcja* miedzi, molibdenu i metali szlachetnych Sierra Gorda S.C.M.

		2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Produkcja miedzi	tys. t	97,1	93,7	+3,6	24,3	23,4	23,9	25,5
Produkcja miedzi – segment (55%)	tys. t	53,4	51,5	+3,6	13,4	12,8	13,2	14,0
Produkcja molibdenu	mln funtów	35,7	22,1	+61,5	5,9	6,2	14,8	8,8
Produkcja molibdenu – segment (55%)	mln funtów	19,7	12,2	+61,5	3,3	3,4	8,2	4,8
Produkcja TPM – złoto	tys. troz	50,9	41,7	+22,1	11,2	15,2	13,1	11,4
Produkcja TPM – złoto – segment (55%)	tys. troz	28,0	22,9	+22,1	6,1	8,4	7,2	6,3

* Metal płatny w koncentracie.

Produkcja miedzi w IV kwartale 2017 r. wyniosła 24,3 tys. t i nie odbiegała od przeciętnego poziomu w roku (średnia z czterech kwartałów na poziomie 24,3 tys. t Cu). Pogorszenie dotyczyło natomiast molibdenu, którego produkcja w IV kwartale 2017 r. była niższa w relacji do pozostałych kwartałów 2017 r. na skutek realizacji planu wydobycia, uwzględniającego niższą zawartość tego metalu w zasobach eksploatowanych pod koniec roku.

W relacji do 2016 r. poprawiono efektywność wykorzystania aktywów produkcyjnych, czego rezultatem była mniejsza ilość awarii i nieplanowanych przestojów, a w konsekwencji zwiększenie możliwości przerobowych rudy. W 2017 r. testowano również dawkowanie nowych odczynniki, które miały pozytywny wpływ na jakość koncentratu oraz uzysku Cu. Produkcja miedzi płatnej w okresie styczeń- grudzień 2017 r. wyniosła 97,1 tys. t, co oznacza poprawę w relacji do wielkości uzyskanej w 2016 r. o 4%. Wzrost wyniku produkcyjnego jest efektem większej ilości przerobionej rudy (+1%) oraz wyższego uzysku miedzi (+7%), przy niższej zawartości Cu w rudzie (-4%).

Ponadto w wyniku zastosowanych rozwiązań technologicznych osiągnięto znaczący postęp w zakresie uzysków flotacyjnych molibdenu – wzrost wskaźnika o 66% w relacji do wielkości osiągniętej w 2016 r. Tym samym produkcja molibdenu płatnego wzrosła w ciągu roku o 62%.

9.2. Sprzedaż

W 2017 r. przychody pomniejszone o premie przerobowe wyniosły 968 mln USD, w tym 59% stanowiły przychody ze sprzedaży miedzi, a 33% ze sprzedaży molibdenu. Przychody segmentu, zgodnie z udziałem KGHM Polska Miedź S.A. (55%), wyniosły 1 993 mln PLN.

				Wolumen i przychody* ze sprzedaży Sierra Gorda S.C.M.
--	--	--	--	-------------------------------------------------------

		2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Przychody ze sprzedaży, w tym:	mln USD	968	639	+51,5	282	281	197	208
- miedź	mln USD	574	410	+40,0	156	156	120	142
- molibden	mln USD	315	159	+98,1	108	101	58	48
Wolumen sprzedaży miedzi	tys. t	98,4	94,6	+4,0	23,7	24,7	23,5	26,5
Wolumen sprzedaży molibdenu	mln funtów	35,3	24,2	+45,9	11,2	11,0	8,5	4,6
Przychody ze sprzedaży - segment (udział 55%)	mln PLN	1 993	1 394	+43,0	557	568	409	459

*przychody ze sprzedaży metali z uwzględnieniem premii przerobowych hutniczo-rafinancyjnych i innych

Sytuacja na rynku pod koniec 2017 r. nadal sprzyjała producentom miedzi i molibdenu, umożliwiając Sierra Gorda S.C.M. realizację przychodów ze sprzedaży miedzi w IV kwartale na poziomie zanotowanym w III kwartale 2017 r. oraz zwiększenie przychodów ze sprzedaży molibdenu o 7%.

Relatywnie wyższe ceny miedzi i molibdenu stanowiły również jeden z głównych czynników wzrostu przychodów w całym 2017 r. – wzrost o 52% w relacji do 2016 r. Dodatkowo pozytywny wpływ miał wzrost ilości sprzedanej Cu (+4%) oraz Mo (+46%). Zwiększenie wolumenu sprzedaży molibdenu jest bezpośrednim efektem wspomnianej wyżej poprawy wydajności w zakresie produkcji tego metalu.

Wpływ głównych czynników na wzrost przychodów w okresie roku, został opisany poniżej w części dotyczącej wyników finansowych segmentu.

9.3. Koszty

Koszty podstawowej działalności operacyjnej wyniosły w 2017 r. 898 mln USD, z czego 61 mln USD stanowiły koszty sprzedaży, a 49 mln USD koszty ogólnego zarządu.

Koszty (przed odpisem z tytułu utraty wartości aktywów trwałych) oraz koszt jednostkowy produkcji miedzi (C1) Sierra Gorda S.C.M.

		2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Koszty podstawowej działalności operacyjnej	mln USD	898	938	(4,3)	226	266	214	192
Koszty podstawowej działalności operacyjnej – segment (udział 55%)	mln PLN	1 849	2 048	(9,7)	443	535	446	425
Koszt jednostkowy C1*	USD/funt	1,67	1,96	(14,8)	1,44	1,62	1,66	1,94

* Jednostkowy koszt produkcji miedzi C1 – gotówkowy koszt produkcji miedzi płatnej, uwzględniający koszty wydobycia i przerobu urobku, podatek od kopalin, koszty transportu, koszty administracyjne fazy górniczej oraz premię przerobową hutniczo-rafinacyjną koncentratu (TC/RC), pomniejszony o wartość produktów ubocznych

W ostatnim kwartale 2017 r. Sierra Gorda S.C.M. zrealizowała koszty podstawowej działalności operacyjnej w wysokości 226 mln USD tj. nieznacznie powyżej przeciętnego poziomu, który wyniósł 225 mln USD (średnia z czterech kwartałów 2017 r.). Natomiast w porównaniu do poprzedzającego, III kwartału 2017 r., zanotowano spadek o 15%, wynikający głównie z realizacji planowanego, zwiększonego zakresu robót udostępniających złoże do przyszłej eksploatacji, a tym samym wyższej kapitalizacji kosztów usuwania nadkładu pod koniec 2017 r. oraz niższych kosztów amortyzacji.

Poprawa wystąpiła również w skali roku – w stosunku do 2016 r., koszty podstawowej działalności operacyjnej były niższe o 4%, głównie w odniesieniu do kosztów amortyzacji (-42%) na skutek odpisu z tytułu utraty wartości aktywów trwałych, dokonanego na koniec 2016 r. Wśród pozostałych pozycji kosztów rodzajowych największe zmiany dotyczyły:

• kosztów amortyzacji spadek o 42% na skutek odpisu z tytułu utraty wartości aktywów trwałych, dokonanego na koniec 2016 r.
• kosztów usług obcych wzrost o 14% z uwagi na wyższy większy zakres pracy transportu kołowego (dłuższe drogi odstawy oraz większa liczba pojazdów w relacji do 2016 r.), planowy postój zakładu przerobu rudy, który miał miejsce w maju oraz awarię taśmociągu. Wymienione czynniki wpłynęły na wzrost kosztów remontów, które realizowane są w ramach kontraktów.
• kosztów energii wzrost o 46% głównie ze względu na wyższą produkcję, wzrost cen węgla, podatek od emisji dwutlenku węgla oraz wyższe koszty stałe związane z transmisją energii,
• kosztów paliwa i olejów wzrost o 43% na skutek wyższych cen paliwa oraz większego zużycia w wyniku wydłużenia dróg odstawy urobku,
• kosztów zewnętrznego przerobu koncentratu molibdenowego ponad dwukrotny wzrost kosztów w efekcie zwiększenia produkcji molibdenu o 62%,

Powyższe czynniki miały istotny wpływ na wzrost kosztów jednostkowych kopalni (na tonę wydobytego urobku) oraz przeróbki (na tonę przerobionej rudy) w relacji do 2016 r. Równocześnie wzrost cen oraz zwiększenie sprzedaży molibdenu przyczyniło się do obniżenia kosztu gotówkowego produkcji miedzi (C1) o 15% ( przychody ze sprzedaży Mo wraz z pozostałymi metalami towarzyszącymi podlegają odliczeniu w kalkulacji C1). Pozytywny wpływ miało również zwiększenie wolumenu sprzedanej miedzi o 4%.

W IV kwartale 2017 r. Sierra Gorda S.C.M. dokonała zmian w sposobie kalkulacji kosztu C1 poprzez uwzględnienie w wyliczeniach zmiany stanu zapasów i produkcji w toku materiałów zużywanych w procesie wzbogacania koncentratu molibdenu przez zewnętrznego kontrahenta. W związku z powyższym zmianie uległ koszt C1 zaprezentowany w skonsolidowanych raportach półrocznym oraz za III kwartał 2017 r. Zakres zmian prezentuje zestawienie poniżej.

Zmiana kosztu C1 prezentowanego w skonsolidowanych raportach półrocznym oraz za III kwartał 2017 r.

		3 kwartały 2017		I półrocze
	J.m.	narastająco	IIIQ'17	2017	IIQ'17	IQ'17
Zaprezentowany w poprzednich raportach	USD/funt	1,68	1,56	1,74	1,53	1,94
Uwzględniający zmianę metodologii	USD/funt	1,74	1,62	1,81	1,66	1,94

Uwzględnienie zmiany stanu zapasów i produkcji w toku nie ma istotnego wpływu na poziom kosztu średniego w dłuższym okresie, natomiast powoduje zmiany poziomu C1 w poszczególnych kwartałach.

9.4. Wyniki finansowe

Rachunek wyników

W 2017 r. skorygowana EBITDA wyniosła 296 mln USD, z czego proporcjonalnie do udziałów (55%) na Grupę KGHM przypada 609 mln PLN.

Wyniki Sierra Gorda S.C.M. w mln USD (udział własnościowy 100%)

	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Przychody ze sprzedaży	968	639	+51,5	282	281	197	208
Koszty podstawowej działalności operacyjnej, w tym:	(898)	(3 836)	(76,6)	(226)	(266)	(214)	(192)
odpis z tyt. utraty wartości aktywów trwałych	-	(2 898)	x	-	-	-	-
Wynik netto ze sprzedaży (EBIT)	70	(3 198)	-	56	15	(17)	16
Wynik netto	(255)	(2 643)	(90,4)	(37)	(69)	(84)	(65)
Amortyzacja ujęta w wyniku netto	(226)	(386)	(41,5)	(60)	(73)	(53)	(40)
EBITDA*	296	(2 811)	-	116	89	36	55
Skorygowana EBITDA **	296	87	× 3,4	116	89	36	55

Wyniki segmentu Sierra Gorda S.C.M. proporcjonalnie do posiadanych udziałów (55%) w mln PLN

	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Przychody ze sprzedaży	1 993	1 394	+43,0	557	568	409	459
Koszty podstawowej działalności operacyjnej, w tym:	(1 849)	(8 710)	(78,8)	(443)	(535)	(446)	(425)
odpis z tyt. utraty wartości aktywów trwałych	-	(6 662)	-	-	-	-	-
Wynik netto ze sprzedaży (EBIT)	144	(7 316)	-	114	33	(37)	34
Wynik netto	(525)	(6 015)	(91,3)	(69)	(136)	(177)	(143)
Amortyzacja ujęta w wyniku netto	(465)	(843)	(44,8)	(117)	(150)	(110)	(88)
EBITDA*	609	(6 473)	-	231	183	73	122
Skorygowana EBITDA **	609	189	× 3,2	231	183	73	122
Marża EBITDA (%)	31	14	× 2,2	41	32	18	27

* EBITDA = EBIT + amortyzacja (ujęta w wyniku netto)

** Skorygowana EBITDA = EBIT + amortyzacja (ujęta w wyniku netto) + odpis (-odwrócenie odpisów) z tytułu utraty wartości aktywów trwałych ujęte w kosztach podstawowej działalności operacyjnej)

W ostatnim kwartale 2017 r. Sierra Gorda S.C.M. poprawiła EBITDA o 30% (IV kwartał wobec III kwartału 2017 r.), co wynikało ze wspomnianego powyżej obniżenia kosztów, przy podobnym poziomie przychodów ze sprzedaży. Natomiast zdecydowana poprawa skorygowanej EBITDA w całym 2017 r. (ponad trzykrotny wzrost w relacji do 2016 r.) jest głównie zasługą wyższych przychodów o 52% z uwagi na wzrost cen oraz wolumenu sprzedaży Mo i Cu. Podsumowanie najważniejszych czynników wpływających na poziom przychodów i kosztów, a tym samym EBITDA, zaprezentowano w poniższym zestawieniu dotyczącym zmiany wyniku netto.

Główne czynniki wpływające na zmianę wyniku finansowego netto:

	Wpływ na
Wyszczególnienie	zmianę wyniku	Charakterystyka
	(mln USD)
	+136	Wyższe przychody wskutek wzrostu notowań miedzi
	+100	Wyższe przychody z tytułu wzrostu wolumenu sprzedaży molibdenu
Wyższe przychody ze sprzedaży o 329 mln USD, w tym:	+55	Wyższe przychody z tytułu wzrostu notowań molibdenu
	+24	Wyższe przychody w wyniku wyższego wolumenu sprzedaży miedzi
	+15	Pozostałe czynniki, głównie wyższe przychody ze sprzedaży złota oraz niższe premie przerobowe
	+2 898	Odpis z tytułu utraty wartości aktywów trwałych na koniec 2016 r. (w 2017 r. nie wystąpiły przesłanki do odpisu)
Niższe koszty podstawowej działalności operacyjnej o 2 939 mln USD, w tym:	+161	Niższa amortyzacja z uwagi na odpis z tyt. utraty wartości aktywów trwałych na dzień 31 grudnia 2016 r.
	(65)	Wzrost kosztów energii, paliwa i olejów
	(26)	Wyższe koszty wzbogacania koncentratu Mo przez zewnętrznego kontrahenta z uwagi na wzrost produkcji molibdenu w Sierra Gorda S.C.M.
	+8	Niższe koszty materiałów i części zamiennych
	(26)	Zmiana stanu zapasów
	(11)	Niższe koszty usuwania nadkładu, podlegające kapitalizacji
Wpływ pozostałej działalności operacyjnej – wzrost wyniku o 52 mln USD	+52	Głównie brak odpisu z tytułu utraty wartości (w 2016 r. odpis w pozostałych kosztach operacyjnych wyniósł 29 mln USD) oraz niższe koszty kar o 17 mln USD ze względu na znaczną poprawę jakości koncentratu molibdenu w 2017 r.
Spadek wyniku z działalności finansowej o 10 mln USD	(10)	Przede wszystkim wyższy poziom odsetek naliczonych od pożyczki udzielonej przez Właścicieli na budowę kopalni
Podatek dochodowy – spadek wyniku o 921 mln USD	(921)	Niższy poziom straty brutto

Zmiana wyniku netto Sierra Gorda S.C.M. (mln USD)

*odpis netto z tytułu utraty wartości rzeczowych aktywów trwałych na koniec 2016 r., obiciążający koszty podstawowej i pozostałej działalności operacyjnej, z uwzględnieniem wpływu podatku dochodowego.

W 2017 r. Sierra Gorda S.C.M. zrealizowała dodatni wynik operacyjny, natomiast strata netto wyniosła 255 mln USD i wynikała przede wszystkim z naliczonych odsetek od pożyczki udzielonej przez Partnerów spółki na budowę kopalni.

Sierra Gorda S.C.M. dokonała oceny przesłanek, które mają istotny wpływ na wartość aktywów trwałych spółki, w tym parametry technologiczne kopalni i zakładu przerobu rudy, poziom produkcji oraz sprzedaży metali, a także prognozowane ceny metali i koszty produkcji w okresie życia kopalni. W wyniku przeprowadzonej analizy stwierdzono, że na dzień 31 grudnia 2017 r. nie ma przesłanek do przeprowadzenia testu na utratę wartości rzeczowych aktywów trwałych. Nie stwierdzono również przesłanek, pozwalających na odwrócenie odpisów dokonanych w poprzednich latach.

Wydatki inwestycyjne

W 2017 r. wydatki na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne wyniosły 274 mln USD z czego 72% stanowiły wydatki związane z udostępnianiem do eksploatacji kolejnych partii złoża. Wzrost wydatków inwestycyjnych o 2% w porównaniu do 2016 r. wynikał przede wszystkim z wyższego kosztu jednostkowego kopalni, stanowiącego podstawę wyceny kapitalizowanych kosztów usuwania nadkładu w celu udostępnienia złoża do przyszłej eksploatacji.

Wydatki inwestycyjne Sierra Gorda S.C.M.

		2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Wydatki na rzeczowe aktywa trwałe	mln USD	274	268	+2,2	91	52	65	66
Wydatki na rzeczowe aktywa trwałe	mln PLN	1 026	1 065	(3,7)	331	183	245	267
Wydatki na rzeczowe aktywa trwałe – segment (udział 55%)	mln PLN	564	586	(3,8)	182	100	135	147

Głównym źródłem finansowania inwestycji były wpływy z działalności operacyjnej. Z uwagi na harmonogram spłaty kredytu zaciągniętego na budowę kopalni (Project Finance) oraz pozostałe wydatki finansowe, Sierra Gorda S.C.M. wymagała dofinansowania w formie podwyższenia kapitału w kwocie 230 mln USD z czego na Grupę KGHM Polska Miedź S.A. przypada 127 mln USD (w 2016 r. odpowiednio 300 mln USD oraz 165 mln USD). Obniżeniu finansowania sprzyjał wzrost cen metali oraz wyższy wolumen sprzedaży Cu i Mo, a tym samym istotna poprawa przepływów operacyjnych w relacji do 2016 r.

W 2017 r., podobnie jak w 2016 r. , nie wystąpiło finansowanie w formie pożyczki właścicielskiej. Na dzień 31 grudnia 2017 r. wartość bilansowa pożyczki wyniosła 4 092 mln USD, a jej wzrost o 312 mln USD w relacji do stanu na koniec 2016 r. wynikał głównie z naliczonych odsetek.

Zmianie uległ charakter kredytu udzielonego przez banki japońskie w ramach finansowania budowy kopalni. Zgodnie z nowymi warunkami z dnia 30 czerwca 2017 r., zmniejszone zostały dotychczasowe obowiązki i ograniczenia Sierra Gorda S.C.M. Na dzień 31 grudnia 2017 r. kapitał pozostały do spłaty w ramach umowy kredytu wynosi 710 mln USD.

10. Wyniki finansowe pozostałych segmentów

Spółki ujęte w pozostałych segmentach to podmioty o bardzo zróżnicowanych przedmiotach działalności. Mają one między innymi charakter inwestycji kapitałowych, bądź pełnią ważną rolę w realizacji polityki społecznej odpowiedzialności biznesu. Segment ten obejmuje również spółki przeznaczone do restrukturyzacji i dezinwestycji. W segmencie zostały ponadto umieszczone fundusze inwestycyjne zamknięte aktywów niepublicznych oraz ich spółki portfelowe (w tym tworzące Polską Grupę Uzdrowisk).

	2017	2016	Zmiana (%)	IVQ'17	IIIQ'17	IIQ'17	IQ'17
Przychody ze sprzedaży	6 476	6 409	+1,0	1 752	1 631	1 485	1 608
- w tym od klientów zewnętrznych	2 012	1 744	+15,4	529	491	459	533
Wynik netto ze sprzedaży (EBIT)	55	77	(28,6)	(16)	17	32	22
Wynik netto	51	(235)	×	(35)	(11)	51	46
Amortyzacja ujęta w wyniku netto	(234)	(236)	(0,8)	(60)	(55)	(61)	(58)
EBITDA*	289	313	(7,7)	44	72	93	80
Skorygowana EBITDA ***	289	312	(7,4)	44	72	93	80

Wyniki finansowe pozostałych segmentów (przed korektami konsolidacyjnymi)

* EBITDA = EBIT + amortyzacja (ujęta w wyniku netto)

** Skorygowana EBITDA = EBIT (wynik na sprzedaży netto) + amortyzacja (ujęta w wyniku netto) + odpisy (- odwrócenie odpisów) z tytułu utraty wartości aktywów trwałych (ujęte w kosztach podstawowej działalności operacyjnej)

W 2017 r. w pozostałych segmentach odnotowano zysk netto na sprzedaży, przed uwzględnieniem korekt konsolidacyjnych, w wysokości 55 mln PLN, co stanowi poprawę w relacji do 2016 r., o 22 mln PLN. Na poziomie wyniku netto zanotowano zysk poziomie 51 mln PLN, wobec straty -235 mln PLN w roku 2016.

11. Struktura właścicielska i notowania akcji Spółki KGHM Polska Miedź S.A. na Giełdzie Papierów Wartościowych

11.1. Spółka na giełdzie papierów wartościowych

KGHM Polska Miedź S.A. zadebiutowała na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW) w lipcu 1997 r. Akcje Spółki notowane są na rynku podstawowym GPW w systemie notowań ciągłych i wchodzą w skład indeksów WIG, WIG20 i WIG30. Nieprzerwanie od 2009 roku Spółka znajduje się w gronie spółek odpowiedzialnych społecznie, notowanych w ramach RESPECT Index. Akcje Spółki wchodzą w skład indeksu sektorowego WIG-GÓRNICTWO oraz indeksu WIGdiv.

Rok 2017 był pomyślny dla notowań akcji KGHM Polska Miedź S.A. na GPW. Kurs akcji Spółki wzrósł w ciągu roku o 20%, z poziomu 92,48 PLN odnotowanego w dniu 30 grudnia 2016 r. do 111,20 PLN na koniec 2017 r. W tym samym okresie cena miedzi - głównego produktu Spółki – zanotowała wzrost o 30%, przy towarzyszącym spadku kursu dolara do złotego o 17%. Jednocześnie główne indeksy GPW wzrosły: WIG o 23%, WIG20 o 26%, a WIG30 o 26%, podczas gdy procentowa zmiana indeksu FTSE 350 Mining - indeks obejmujący spółki z sektora górniczego notowane w Londynie na LSE - wyniosła 26%.

21 lutego 2017 r. akcje Spółki osiągnęły roczne maksimum kursu zamknięcia na poziomie 135,50 PLN. Minimum kursu zamknięcia na poziomie 92,17 PLN odnotowano 2 stycznia 2017 r.

Kurs akcji KGHM Polska Miedź S.A. na tle indeksów WIG i FTSE 350 mining

Kluczowe dane dotyczące notowań akcji KGHM Polska Miedź S.A. na GPW w Warszawie S.A. w latach 2016-2017 zaprezentowano w poniższej tabeli:

								Kluczowe dane dotyczące notowań akcji Spółki na GPW w Warszawie S.A.
--	--	--	--	--	--	--	--	----------------------------------------------------------------------

Symbol: KGH, ISIN: PLKGHM000017	J.m.	2017	2016
Liczba akcji	mln sztuk	200	200
Kapitalizacja Spółki na koniec roku	mld PLN	22,2	18,5
Średni wolumen obrotu na sesję	sztuk	790 249	1 089 209
Wartość obrotów	mln PLN	23 251,15	19 662,30
Zmiana kursu akcji w stosunku do ostatniego kursu roku poprzedzającego	%	+20,24	+45,66
Maksymalny kurs zamknięcia w roku	PLN	135,50	97,95
Minimalny kurs zamknięcia w roku	PLN	92,17	52,29
Kurs zamknięcia z ostatniego dnia notowań w roku	PLN	111,20	92,48

Źródło: Opracowanie własne na podstawie biuletynu statystycznego GPW za 2016 i 2017 r.

11.2. Relacje inwestorskie

Dialog z interesariuszami, wśród których szczególną rolę odgrywają akcjonariusze, traktujemy jako kluczowy element efektywnego funkcjonowania Spółki. Dla KGHM Polska Miedź S.A. jako firmy globalnej, działającej na trzech kontynentach, priorytetem jest umożliwienie równego dostępu do informacji wszystkim uczestnikom międzynarodowych rynków kapitałowych. Działania KGHM Polska Miedź S.A. mają na celu zapewnienie stałej komunikacji i przejrzystego dialogu z inwestorami, analitykami jak również na zapewnieniu wykonywania obowiązków informacyjnych wynikających z obowiązujących aktów prawnych.

Spółka wypełnia obowiązki informacyjne poprzez publikację raportów bieżących i okresowych przekazywanych przez oficjalny system raportowania (ESPI). Komunikację ze środowiskiem inwestorskim przedstawiciele Spółki realizują dzięki regularnemu uczestnictwu w konferencjach inwestorskich, spotkaniach z inwestorami i analitykami w kraju i zagranicą. Dodatkową formą komunikacji Spółki z rynkiem są telekonferencje i wideokonferencje organizowane w odpowiedzi na zapotrzebowanie ze strony interesariuszy.

Publikacja wyników finansowych Spółki powiązana jest z otwartą dla wszystkich interesariuszy konferencją, transmitowaną na żywo w Internecie w języku polskim i angielskim. Zapisy wideo konferencji są dostępne na stronie internetowej Spółki www.kghm.com w zakładce Inwestorzy. Zakładka Inwestorzy jest na bieżąco uzupełniana o informacje i dokumenty. W zakładce tej są m.in. raporty bieżące i okresowe, informacje o strukturze akcjonariatu, dokumenty związane z walnymi zgromadzeniami, ładem korporacyjnym oraz prezentacje i materiały wideo dla inwestorów.

Raporty analityczne na temat KGHM Polska Miedź S.A. opracowywane są przez 12 analityków "sell-side" z Polski oraz 9 z zagranicy.

Polska
Dom Maklerski Banku Handlowego	Dom Maklerski BOŚ	Dom Maklerski BZ WBK
Dom Maklerski mBanku	Erste Group	IPOPEMA Securities
JP Morgan	Pekao Investment Banking	PKO Dom Maklerski
Societe Generale	Trigon Dom Maklerski	Vestor Dom Maklerski S.A.
Zagranica
Bank of America Merrill Lynch	BMO	EVA Dimensions
Global Mining Research	Goldman Sachs	Morgan Stanley
Raiffeisen	UBS	WOOD & Company

Wykaz biur maklerskich sporządzających raporty analityczne o KGHM Polska Miedź S.A.

11.3. Dywidenda

Zgodnie z Uchwałą Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia KGHM Polska Miedź S.A. z dnia 21 czerwca 2017 r. w sprawie wypłaty dywidendy z zysków lat ubiegłych i ustalenia dnia dywidendy oraz terminu wypłaty dywidendy, na dywidendę dla akcjonariuszy przeznaczono kwotę 200 mln PLN, co stanowi 1,00 PLN na jedną akcję. Dzień dywidendy (dzień nabycia praw do dywidendy) ustalono na 14 lipca 2017 r., a wypłatę dywidendy w dwóch ratach: 17 sierpnia 2017 r. – kwota 100 mln PLN (co stanowi 0,50 PLN na akcję) i 16 listopada 2017 r. – kwota 100 mln PLN (co stanowi 0,50 PLN na akcję).

Wypłata dywidendy w latach 2016 – 2017

	J.m.	2017	2016
	mln PLN	200	300
Dywidenda wypłacona w roku obrotowym z zysków lat ubiegłych	PLN/akcję	1,00	1,50
Stopa dywidendy*	%	0,9	1,6

* dywidenda na jedną akcję wypłacona w danym roku obrotowym przez ostatni kurs akcji w danym roku obrotowym

Ostateczną decyzję o wielkości wypłacanych dywidend podejmuje Walne Zgromadzenie KGHM Polska Miedź S.A.

11.4. Informacja o strukturze właścicielskiej i wyemitowanych akcjach Spółki

Na dzień 31 grudnia 2017 r. kapitał zakładowy Spółki, zgodnie z wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego, wynosił 2 mld PLN i dzielił się na 200 mln akcji serii A, w pełni opłaconych, o wartości nominalnej 10 PLN każda. Wszystkie akcje są akcjami na okaziciela. Każda akcja daje prawo do jednego głosu na Walnym Zgromadzeniu. Spółka nie wyemitowała akcji uprzywilejowanych.

W 2017 r. nie miały miejsca zmiany wysokości kapitału zakładowego i liczby akcji. W tym samym czasie, według wiedzy Zarządu Spółki, zmianie nie uległa również struktura własności znacznych pakietów akcji KGHM Polska Miedź S.A.

Struktura akcjonariatu Spółki na dzień 31 grudnia 2017 r. i na dzień podpisania niniejszego sprawozdania przedstawia się następująco

Struktura akcjonariatu na dzień 31 grudnia 2017 r. i na dzień podpisania sprawozdania

akcjonariusz Skarb Państwa*	liczba akcji/głosów 63 589 900	udział w kapitale zakładowym /ogólnej liczbie głosów 31,79%
Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny (zarządzany przez Nationale Nederlanden Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A.)**	10 104 354	5,05%
Pozostali akcjonariusze	126 305 746	63,16%
Razem	200 000 000	100,00%

*na podstawie otrzymanego przez Spółkę zawiadomienia z dnia 12 stycznia 2010 roku

**na podstawie otrzymanego przez Spółkę zawiadomienia z dnia 18 sierpnia 2016 roku

Pozostali akcjonariusze, których łączny udział w kapitale zakładowym i ogólnej liczbie głosów wynosi 63,16% zdominowani są przez akcjonariuszy instytucjonalnych - zagranicznych i krajowych.

Poniżej zaprezentowano geograficzną strukturę akcjonariatu Spółki. Dane opierają się o przeprowadzone w październiku 2017 r. badania struktury akcjonariatu Spółki.

Geograficzna struktura akcjonariatu KGHM Polska Miedź S.A. (%)

Źródło: CMi2i, październik 2017

Spółka nie posiada akcji własnych.

Zarząd Spółki nie posiada informacji o zawartych umowach, w wyniku których mogą w przyszłości nastąpić zmiany w proporcjach posiadanych akcji Spółki przez dotychczasowych akcjonariuszy.

Zgodnie z posiadanymi przez KGHM Polska Miedź S.A. informacjami, na dzień 31 grudnia 2017 r. i na dzień podpisania niniejszego sprawozdania żaden z Członków Zarządu Spółki nie posiadał akcji KGHM Polska Miedź S.A. lub uprawnień do nich.

Stan akcji KGHM Polska Miedź S.A. lub uprawnień do nich, będących w posiadaniu Członków Rady Nadzorczej Spółki na dzień 31 grudnia 2017 r. i na dzień podpisania niniejszego sprawozdania przedstawia się następująco:

Akcje KGHM Polska Miedź S.A. w posiadaniu Członków Rady Nadzorczej KGHM Polska Miedź S.A. na dzień 31 grudnia 2017 r. i na dzień podpisania sprawozdania

stanowisko /funkcja	imię i nazwisko	liczba akcji na dzień 31 grudnia 2017 i na dzień podpisania sprawozdania	wartość nominalna akcji (PLN)
Członek Rady Nadzorczej	Józef Czyczerski	10	100
Członek Rady Nadzorczej	Leszek Hajdacki	1	10

Zgodnie z posiadanymi przez KGHM Polska Miedź S.A. informacjami, pozostali Członkowie Rady Nadzorczej Spółki nie posiadali w tym czasie akcji KGHM Polska Miedź S.A. lub uprawnień do nich.

Członkowie Zarządu i Członkowie Rady Nadzorczej, zgodnie z wiedzą Spółki, nie posiadali na dzień 31 grudnia 2017 r. i na dzień podpisania niniejszego sprawozdania akcji/udziałów jednostek powiązanych KGHM Polska Miedź S.A. W 2017 r. Spółka nie prowadziła programu akcji pracowniczych.

12. Zarządzanie ryzykiem w Grupie Kapitałowej

12.1. Kompleksowy System Zarządzania Ryzykiem w Grupie Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A.

Grupa Kapitałowa KGHM Polska Miedź S.A. definiuje ryzyko jako wpływ niepewności, będący integralną częścią prowadzonej działalności i mogący skutkować zarówno szansami, jak i zagrożeniami dla realizacji celów biznesowych. Oceniany jest aktualny i przyszły, faktyczny oraz potencjalny wpływ ryzyka na działalność Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. W oparciu o przeprowadzoną ocenę, dokonywana jest weryfikacja i dostosowanie praktyk zarządczych w ramach odpowiedzi na poszczególne ryzyka.

W ramach zaktualizowanej w 2017 r. Polityki i Procedury Zarządzania Ryzykiem Korporacyjnym oraz Regulaminu Komitetu Ryzyka Korporacyjnego i Zgodności, konsekwentnie realizowany jest proces zarządzania ryzykiem korporacyjnym w Grupie Kapitałowej. W spółkach Grupy Kapitałowej w 2017 r. zaktualizowano dokumenty regulujące zarządzanie ryzykiem korporacyjnym, spójne z obowiązującymi w Jednostce Dominującej. KGHM Polska Miedź S.A. sprawuje nadzór nad procesem zarządzania ryzykiem korporacyjnym w Grupie Kapitałowej. Proces zarządzania ryzykiem korporacyjnym poddawany jest corocznie audytowi sprawności (zgodnie z wytycznymi – Dobre Praktyki Spółek Notowanych na GPW 2016).

Na bieżąco identyfikowane, oceniane i analizowane, w kontekście możliwości ich ograniczania, są ryzyka w różnych obszarach działalności Grupy Kapitałowej. Ryzyka kluczowe Grupy Kapitałowej są przedmiotem pogłębionej analizy w celu wypracowania Planu Odpowiedzi na Ryzyko i Działań Dostosowawczych. Pozostałe ryzyka są poddane stałemu monitoringowi ze strony Departamentu Zarządzania Ryzykiem Korporacyjnym, Zgodności i Ciągłości Działania, a w zakresie ryzyk finansowych ze strony pionu Dyrektora Naczelnego ds. Finansów i Zarządzania Ryzykiem.

Kompleksowe podejście do analizy ryzyk obejmuje również identyfikację ryzyk związanych z realizacją zakładanych celów strategicznych. W roku 2017r. przeprowadzono rewizję ryzyk związanych z realizacją celów strategicznych zawartych w Strategii Głównej oraz Strategiach Wykonawczych i Wspierających.

Poniżej przedstawiono Strukturę organizacyjną zarządzania ryzykiem w Jednostce Dominującej. Podział uprawnień i odpowiedzialności stosuje zasady dobrych praktyk Ładu Korporacyjnego i powszechnie uznany model trzech linii obrony.

Schemat 6. Struktura organizacyjna zarządzania ryzykiem w KGHM Polska Miedź S.A

	Rada Nadzorcza (Komitet Audytu)
	Dokonuje rocznej oceny efektywności procesu zarządzania ryzykiem oraz monitorowania poziomu ryzyk kluczowych i sposobu postępowania z nimi.
			Zarząd
			nad jego poszczególnymi elementami.	Ostatecznie odpowiedzialny za system zarządzania ryzykiem oraz nadzór
1 linia obrony			2 linia obrony		3 linia obrony
Kierownictwo			Komitety Ryzyka		Audyt
Kadra			Wspierają efektywne zarządzanie ryzykiem oraz bieżący nadzór nad ryzykami kluczowymi.		Plan Audytu
kierownicza Komitet Ryzyka odpowiedzialna Korporacyjnego i jest za Zgodności przeprowadzenie	Komitet Ryzyka Rynkowego	Komitet Ryzyka Kredytowego	Komitet Płynności Finansowej	Wewnętrznego jest oparty o ocenę ryzyka oraz
identyfikacji, oceny i analizy ryzyk oraz wdrożenie, w ramach codziennych obowiązków, odpowiedzi na ryzyko. Zadaniem kadry	Zarządzania ryzykiem korporacyjnym oraz bieżące monitorowanie ryzyk kluczowych	Zarządzanie ryzykiem zmian cen metali (m.in.: miedź, srebro) oraz kursów walutowych i stóp procentowych	Zarządzanie ryzykiem niewywiązania się ze zobowiązań przez dłużników	Zarządzanie ryzykiem utraty płynności, rozumiane jako zdolność do terminowego regulowania zobowiązań oraz pozyskiwania środków na finansowanie działalności	podporządkowany celom biznesowym, dokonywana jest ocena bieżącego poziomu poszczególnych ryzyk oraz skuteczności zarządzania nimi.
kierowniczej jest bieżący nadzór nad stosowaniem odpowiednich	Polityka zarządzania ryzykiem korporacyjnym	Polityka zarządzania ryzykiem rynkowym	Polityka zarządzania ryzykiem kredytowym	Polityka zarządzania płynnością finansową	Regulamin Audytu Wewnętrznego
Departament odpowiedzi na Zarządzania ryzyko w ramach Ryzykiem realizowanych Korporacyjnym, zadań, tak aby Zgodności i ryzyko nie Ciągłości Działania przekraczało			Dyrektor Naczelny ds. Finansów i Zarządzania Ryzykiem
oczekiwanego poziomu.	Raportowanie do Prezesa Zarządu	Raportowanie do Raportowanie do Wiceprezesa Zarządu ds. Finansowych Prezesa Zarządu

12.2. Ryzyko korporacyjne – kluczowe ryzyka i mitygacja

Narzędziem, wykorzystywanym w procesie identyfikacji ryzyk w Grupie Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. jest Model Ryzyk. Jego budowa oparta jest o źródła ryzyka i dzieli się na następujące 5 kategorii: Technologiczne, Łańcucha wartości, Rynkowe, Zewnętrzne oraz Wewnętrzne. Na poziomie podkategorii wyróżnionych i zdefiniowanych jest kilkadziesiąt podkategorii odpowiadających poszczególnym obszarom działalności lubzarządzania.

Poniżej przedstawiono kluczowe ryzyka Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A., w tym wskazano specyficzne ryzyka Jednostki Dominującej oraz Grupy KGHM INTERNATIONAL LTD.

W poniższym zestawieniu użyto następujących skrótów: dla Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. - Grupa KGHM, dla Grupy KGHM INTERNATIONAL LTD. - Grupa KGHM INTERNATIONAL.

Czynniki ryzyka	Ryzyko - opis	Mitygacja
Technologia
Technologia	(Jednostka Dominująca) Ryzyko technologiczne związane z eksploatacją złóż rud miedzi na dużych głębokościach, w warunkach skojarzonych zagrożeń naturalnych.	Realizacja prac naukowo-badawczych oraz prowadzenie prób ruchowych alternatywnych do stosowanych obecnie technologii wybierania złóż rud miedzi. Więcej w Rozdziale 5
	(Jednostka Dominująca) Ryzyko zmiany warunków geologiczno-górniczych kopalń i związana z tym rosnąca kaloryczność produkowanych w Zakładach Wzbogacania Rudy koncentratach miedzi powodująca obniżenie ilości przetapianych koncentratów w procesie pirometalurgii. (Jednostka Dominująca) Ryzyko związane z wdrażaniem nowej technologii przetopu koncentratów oraz dochodzenia do pełnych mocy produkcyjnych.	Budowa instalacji do prażenia koncentratu w HM Głogów oraz odpowiednie zarządzanie wsadem w celu optymalizacji procesu pirometarulgii.
Łańcuch wartości
Planowanie	(Grupa KGHM) Ryzyko związane z przyjęciem niewłaściwych parametrów ekonomicznych: produkcyjnych, inwestycyjnych, makroekonomicznych, finansowych, dla prognozowanych wyników spółki.	Prognozowanie poszczególnych obszarów działalności przez wyspecjalizowane komórki merytoryczne.
	(Grupa KGHM INTERNATIONAL) Ryzyko związane z dokładnością oszacowania kosztów zamknięcia niektórych kopalń.
Zasoby i rezerwy	(Grupa KGHM) Ryzyko związane z niedostatecznym rozpoznaniem parametrów i charakterystyki złoża, zarówno w projektach eksploracyjnych (szacowanie danych wejściowych do modeli wyceny złóż), jak również w ramach bieżącej eksploatacji.	Ponoszenie dodatkowych nakładów na prace rozpoznawcze podnoszące dokładność oszacowania zasobów i rozpoznanie warunków geologiczno-górniczych, optymalizacja siatki wierceń, badań geologicznych, rozpoznanie wyrobiskami udostępniającymi, konsultacje z zewnętrznymi ekspertami. Więcej w Rozdziale 5
Zarządzanie odpadami	(Jednostka Dominująca) Ryzyko braku możliwości składowania odpadów poflotacyjnych.	Eksploatacja, budowa i rozbudowa składowiska zgodnie z Instrukcją eksploatacji. Współpraca z Zespołem Ekspertów Międzynarodowych (ZEM) i Generalnym Projektantem, wprowadzenie Metody Obserwacyjnej w czasie rozbudowy zalecanej przez ZEM, opierającej się na ocenie parametrów geotechnicznych uzyskanych na podstawie oceny wyników prowadzonego monitoringu, które pozwalają wnioskować o zachowaniu budowanego/eksploatowanego obiektu. Więcej w Rozdziałach 5 i 7.6
Dostępność materiałów i mediów	(Grupa KGHM) Ryzyko związane z brakiem dostępności niezbędnych mediów (energia elektryczna, gaz, woda).	Zapewnienie awaryjnych systemów zasilania w kluczowe media oraz bieżąca ocena bezpieczeństwa sieciowego zasilania. Prowadzenie szeregu inwestycji mających wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne. Umowa ramowa z Polskim Górnictwem Naftowym i Gazownictwem S.A. na sprzedaż paliwa gazowego zwiększająca bezpieczeństwo dostaw gazu. Więcej w Rozdziale 14
Produkcja i infrastruktura	(Grupa KGHM) Ryzyko związane z wystąpieniem awarii infrastruktury mającej wpływ na zatrzymanie pracy ciągu technologicznego, związane z czynnikami leżącymi po stronie zarówno zagrożeń naturalnych, jak i czynników wewnętrznych związanych ze stosowaną technologią (także dotyczącą procesu pirometarulgii).	Prewencyjne zarządzanie kluczowymi elementami infrastruktury mającymi wpływ na ciągłość działania. Bieżące analizy ryzyka geotechnicznego oraz weryfikacja planowanych uzysków. Powołanie zespołów zadaniowych i eksperckich w obszarze przeciwdziałania awariom infrastruktury hutniczej.
	(Grupa KGHM INTERNATIONAL) Ryzyko geotechniczne w kopalniach odkrywkowych (stabilność skarp) oraz w kopalniach głębinowych.

Efektywność i koszty	(Grupa KGHM) Ryzyko dotyczące efektywności kosztowej procesu produkcyjnego, projektów górniczych, przerobu materiałów miedzionośnych, z uwzględnieniem ryzyka znaczącego wzrostu cen materiałów, usług, mediów oraz kosztów rekultywacji.	Monitoring trendów na rynku materiałów miedzionośnych oraz utrzymywanie kosztów na zaplanowanym poziomie. Tworzenie planów wieloletnich i budżetów pozwalających osiągnąć rentowność w kontekście panujących na rynku warunków.
Rynkowe
Ryzyko rynkowe	(Grupa KGHM) Ryzyko związane z wahaniami cen towarów (miedzi, srebra i innych metali), kursów walutowych i stóp procentowych.	Ryzyko aktywnie zarządzane (w Jednostce Dominującej, zgodnie z obowiązującą Polityką Zarządzania Ryzykiem Rynkowym). Podstawową techniką zarządzania ryzykiem rynkowym w spółce są strategie zabezpieczające wykorzystujące instrumenty pochodne, stosowany jest również "hedging naturalny". Więcej w Rozdziale 12.4
Ryzyko kredytowe	(Grupa KGHM) Ryzyko związane z brakiem zapłaty należności przez kontrahentów handlowych lub instytucje finansowe.	Ryzyko aktywnie zarządzane (w Jednostce Dominującej, zgodnie z obowiązującą Polityką Zarządzania Ryzykiem Kredytowym). Ograniczanie ekspozycji na ryzyko kredytowe poprzez ocenę i monitoring kondycji finansowej kontrahentów, ustalanie limitów kredytowych oraz stosowanie zabezpieczeń wierzytelności. Więcej w Rozdziale 12.4
Ryzyko płynności	(Grupa KGHM) Zarządzanie ryzykiem utraty płynności, rozumiane jako zdolność do terminowego regulowania zobowiązań oraz pozyskiwania środków na finansowanie działalności.	Ryzyko aktywnie zarządzane (w Jednostce Dominującej, zgodnie z zaktualizowaną Polityką Zarządzania Płynnością Finansową). Więcej w Rozdziale 12.4.
Inwestycje i dezinwestycje kapitałowe	(Grupa KGHM) Ryzyko braku uzyskania oczekiwanego zwrotu lub oczekiwanych efektów z inwestycji kapitałowych. Ryzyko utraty wartości spółki, brak osiągnięcia zakładanych synergii, utracone zyski alternatywne, spadek wartości aktywów kapitałowych notowanych na giełdach papierów wartościowych.	Szczegółowe analizy efektywności i zasadności planu inwestycji kapitałowych; analizy przedinwestycyjne projektu inwestycyjnego oraz stały monitoring wartości posiadanych aktywów.
Zewnętrzne
Postępowania administracyjne	(Grupa KGHM) Ryzyko ograniczenia lub wstrzymania działalności w związku z procedurami administracyjno prawnymi: nieotrzymanie, cofnięcie lub niekorzystne zmiany decyzji administracyjnych.	Prowadzenie z należytą starannością spraw w zakresie uzyskiwania decyzji administracyjnych. Przestrzeganie terminów. Podejmowanie działań wyprzedzających (odnośnie wcześniejszego rozpoczynania procedur i realizacji decyzji z bezpiecznym wyprzedzeniem czasowym). Korzystanie z usług kancelarii prawnych przy obsłudze postępowań administracyjnych. Stosowanie procedur odwoławczych. Zasięganie opinii ekspertów zewnętrznych.
Zagrożenia naturalne	(Grupa KGHM) Ryzyko utraty życia lub zdrowia pracowników, zakłócenia lub ograniczenia produkcji w wyniku wystąpienia wstrząsów sejsmicznych i towarzyszących im tąpnięć lub odprężeń górotworu oraz wystąpienia niekontrolowanych zawałów.	Wprowadzanie szeregu rozwiązań technologiczno organizacyjnych oraz innych metod aktywnej i pasywnej profilaktyki tąpaniowej, pozwalających na ograniczanie skutków występujących zjawisk dynamicznych (tąpnięć lub odprężeń górotworu) w oddziałach eksploatacyjnych. Przygotowanie pól rezerwowych mogących przejąć ograniczoną produkcję. Więcej w Rozdziale 13.4
	(Jednostka Dominująca) Ryzyko związane z zagrożeniami gazowymi (metanowe i siarkowodorowe).	Prowadzone jest rozpoznanie występowania zagrożenia gazowego oraz opracowane są zasady prowadzenia robót w warunkach tego zagrożenia. Stosowane są zabezpieczenia indywidualne pracowników oraz urządzenia i środki do redukcji stężeń siarkowodoru i neutralizacji uciążliwych zapachów.
	(Jednostka Dominująca) Ryzyko związane z zagrożeniem klimatycznym, rosnącym wraz ze wzrostem głębokości eksploatacji.	Budowa kolejnych szybów wentylacyjnych, zastosowanie klimatyzacji centralnej, stanowiskowej i osobistej oraz skrócony czas pracy.

Środowisko naturalne i zmiany klimatu	(Grupa KGHM) Wydobywanie rud miedzi, a następnie jej przerób na wszystkich etapach produkcji są nierozłącznie związane z oddziaływaniem na poszczególne komponenty środowiska naturalnego. Ryzyko związane z cenami oraz przyznanym limitem w zakresie emisji CO2	Dotrzymanie rygorystycznych norm środowiskowych, wynikających z prawa, możliwe jest dzięki systematycznemu modernizowaniu instalacji służących ochronie środowiska, zarówno tych wybudowanych w przeszłości, jak i nowych inwestycji w tej dziedzinie. (W Jednostce Dominującej wdrożono System Zarządzania Emisjami CO2 oraz normy zarządzania środowiskowego ISO 14001). Więcej w Rozdziale 16.
	(Jednostka Dominująca) Ryzyko związane z oceną jakości powietrza na terenie województwa dolnośląskiego (przekroczenia średniorocznego poziomu docelowego arsenu w pyle zawieszonym PM10).	Realizacja działań wynikających z Programów Ochrony Powietrza.
Prawo i regulacje	(Grupa KGHM) Ryzyko zmian regulacji prawnych w obszarze m.in.: prawa geologiczno- górniczego, ochrony środowiska, energetycznego, korporacyjnego.	Monitorowanie zmian w prawie na poziomie poszczególnych jurysdykcji oraz aktywne uczestnictwo w procesach legislacyjnych. Podejmowanie działań wyprzedzających w celu dostosowania do zmian w obszarze organizacyjnym, infrastrukturalnym i technologicznym. W Jednostce Dominującej wdrożono system zarzadzania energią i uzyskano certyfikat zgodności systemu z normą ISO 50001.
Podatki	(Jednostka Dominująca) Ryzyko utrzymania formuły podatkowej (podatek od niektórych kopalin) oraz ryzyka podatkowe wynikające z innych regulacji.
	(Grupa KGHM INTERNATIONAL) Ryzyka podatkowe wynikające z prowadzenia operacji w wielu jurysdykcjach.
Wewnętrzne
Bezpieczeństwo pracy	(Grupa KGHM) Ryzyko poważnego wypadku przy pracy lub chorób zawodowych z powodu niewłaściwej organizacji pracy, nieprzestrzegania procedur lub stosowania niewłaściwych środków ochrony. Ryzyko czasowego zatrzymania odcinka linii produkcyjnej spowodowane ciężkim wypadkiem.	W Jednostce Dominującej wdrożone normy zarządzania BHP 18001/OHSAS; systematyczne szkolenia z zakresu BHP, programy identyfikacji zdarzeń potencjalnie wypadkowych. Więcej w Rozdziale 13.4.
Interesariusze	(Grupa KGHM) Ryzyko negatywnej kampanii wizerunkowej w mediach oraz ryzyko braku akceptacji społeczności, władz lokalnych lub innych interesariuszy dla prowadzonych prac rozwojowych oraz eksploracyjnych.	Realizacja Strategii CSR, ścisła współpraca z organami administracji publicznej; spotkania i negocjacje z interesariuszami, akcje informacyjne, konferencje, wydawnictwa.
Kapitał Ludzki	(Grupa KGHM) Ryzyko pozyskania i utrzymania zasobów ludzkich m.in.: w celu realizacji projektów rozwojowych.	Realizacja programów nakierowanych m.in. na podniesienie efektywności procesów rekrutacyjnych, sukcesji i utrzymania dla kluczowych stanowisk. Program mobilności pracowników. Więcej w Rozdziale 13.
Bezpieczeństwo , IT, ochrona danych	(Grupa KGHM) Ryzyko kradzieży aktywów o istotnej wartości, ataku fizycznego, nieuprawnionego celowego ujawnienia, nieautoryzowanej zmiany lub zniszczenia istotnych danych i informacji.	Ścisłe przestrzeganie i stosowanie zasad wynikających m.in.: z Polityki Bezpieczeństwa Informacyjnego i Planów Ochrony Obiektów. Podejmowanie działań zmierzających do dostosowania Grupy KGHM do wymagań rozporządzenia ogólnego o ochronie danych osobowych.
Zarządzanie projektami	(Grupa KGHM) Ryzyko przekroczenia budżetów i harmonogramów projektów / programów oraz odstępstw od zakresu i zakładanej jakości w wyniku niewłaściwego zarządzania portfelami i projektami.	Zarządzanie Projektami zgodnie z Metodyką oraz bieżący monitoring oraz aktualizacja harmonogramów. Bieżąca ocena efektywności ekonomicznej prowadzonych i przewidywanych do realizacji projektów rozwojowych.
	(Grupa KGHM INTERNATIONAL) Ryzyka związane z operacyjnym zarządzaniem i rozwojem kluczowych projektów górniczych, z uwzględnieniem kwestii ponoszonych kosztów, pozwoleń i wymagań infrastrukturalnych.

12.3. Ryzyko rynkowe, kredytowe i płynności

Celem zarządzania ryzykiem rynkowym, kredytowym i płynności w Grupie Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. jest ograniczenie niepożądanego wpływu czynników finansowych na przepływy pieniężne, wyniki w krótkim i średnim okresie oraz budowanie wartości Grupy Kapitałowej w długim terminie. Zarządzanie tymi ryzykami zawiera zarówno procesy identyfikacji i pomiaru ryzyka, jak i jego ograniczania do akceptowalnych poziomów. Proces zarządzania ryzykiem wspierany jest przez odpowiednią politykę, strukturę organizacyjną i stosowane procedury. W Jednostce Dominującej regulują je następujące dokumenty:

• Polityka Zarządzania Ryzykiem Rynkowym oraz Regulamin Komitetu RyzykaRynkowego,
• Polityka Zarządzania Ryzykiem Kredytowym oraz Regulamin Komitetu RyzykaKredytowego,
• Polityka Zarządzania Płynnością Finansową oraz Regulamin Komitetu Płynności Finansowej.

"Polityka Zarzadzania Ryzykiem Rynkowym w Grupie Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A." dotyczy wybranych spółek wydobywczych Grupy Kapitałowej (KGHM Polska Miedź S.A., KGHM INTERNATIONAL LTD., FNX Mining Company Inc., Robinson Nevada Mining Company, KGHM AJAX MINING Inc., Sociedad Contractual Minera Franke), natomiast członkami Komitetu Ryzyka Rynkowego są przedstawiciele Jednostki Dominującej oraz KGHM INTERNATIONAL LTD.

Zarządzanie płynnością finansową w Jednostce Dominującej odbywa się zgodnie z przyjętą przez Zarząd "Polityką Zarządzania Płynnością Finansową". W KGHM INTERNATIONAL LTD. zasady zarządzania płynnością zostały uregulowane w "Polityce Inwestycyjnej". Jednostka Dominująca sprawuje nadzór nad procesem zarządzania płynnością oraz pozyskiwaniem finansowania zewnętrznego w Grupie Kapitałowej.

Zarządzanie ryzykiem kredytowym w Jednostce Dominującej odbywa się zgodnie z przyjętą przez Zarząd Polityką Zarządzania Ryzykiem Kredytowym. Jednostka Dominująca pełni funkcję doradczą dla spółek Grupy Kapitałowej w zakresie zarządzania ryzykiem kredytowym. W 2015 r. przyjęta została "Polityka Zarządzania Ryzykiem Kredytowym w Grupie Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A.", której celem jest wprowadzenie ogólnego, wspólnego podejścia oraz najważniejszych elementów procesu zarządzania ryzykiem kredytowym w wybranych spółkach Grupy Kapitałowej.

12.4. Zarządzanie ryzykiem rynkowym

Poprzez ryzyko rynkowe rozumie się możliwość wystąpienia negatywnego wpływu na wyniki Grupy Kapitałowej wynikającego ze zmiany cen rynkowych towarów, kursów walutowych i stóp procentowych, a także ze zmiany wartości dłużnych papierów wartościowych oraz cen akcji spółek notowanych w obrocie publicznym.

W zakresie zarządzania ryzykiem rynkowym (w szczególności ryzykiem zmian cen metali i kursów walutowych) największe znaczenie oraz wpływ na wyniki Grupy Kapitałowej ma skala i profil działalności Jednostki Dominującej oraz spółek wydobywczych KGHM INTERNATIONAL LTD.

Jednostka Dominująca aktywnie zarządza ryzykiem rynkowym, podejmując działania i decyzje w tym zakresie w kontekście globalnej ekspozycji w całej Grupie Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A.

Za zarządzanie ryzykiem rynkowym w Jednostce Dominującej i przestrzeganie przyjętej w tym zakresie polityki odpowiada Zarząd. Głównym podmiotem zajmującym się realizacją zarządzania ryzykiem rynkowym jest Komitet Ryzyka Rynkowego, który rekomenduje Zarządowi działania w tym obszarze.

Ryzyko zmian cen metali i kursów walutowych	W 2017 r. Grupa Kapitałowa narażona była głównie na ryzyko zmian cen sprzedawanych na rynku metali: miedzi i srebra. Dla Jednostki Dominującej istotne znaczenie miało ryzyko zmian kursów walutowych, w szczególności kursu USD/PLN. Spółki Grupy Kapitałowej są dodatkowo narażone na ryzyko fluktuacji cen ołowiu, złota, molibdenu, platyny i palladu. Ryzyko rynkowe związane ze zmianami cen metali wynika z formuł ustalania cen w kontraktach fizycznej sprzedaży metali bazujących najczęściej na średnich miesięcznych notowaniach giełdowych z odpowiedniego miesiąca w przyszłości.
	Zgodnie z Polityką Zarządzania Ryzykiem Rynkowym, w 2017 r. Jednostka Dominująca na bieżąco identyfikowała i dokonywała pomiarów ryzyka rynkowego związanego ze zmianami cen metali, kursów walutowych oraz stóp procentowych (badanie wpływu czynników ryzyka rynkowego na działalność Jednostki Dominującej – wynik finansowy, bilans, rachunek przepływów), a także prowadziła analizy rynków metali oraz walut. Analizy wraz z oceną wewnętrznej sytuacji Jednostki Dominującej oraz Grupy Kapitałowej stanowiły podstawę do podejmowania decyzji o stosowaniu strategii zabezpieczających na rynkach metali, walutowym oraz stóp procentowych.
	W ramach zarządzania ryzykiem w 2017 r. Jednostka Dominująca wdrożyła transakcje zabezpieczające na rynku miedzi o łącznym nominale 126 tys. t. i okresie zabezpieczenia przypadającym od kwietnia 2017 r. do grudnia 2019 r. (w tym: 84 tys. t. dotyczyło okresu od stycznia 2018 r. do grudnia 2019 r.). Jednostka Dominująca nie wdrożyła transakcji w instrumentach pochodnych na rynku srebra. W efekcie Jednostka Dominująca posiadała otwarte pozycje w instrumentach pochodnych na rynku miedzi dla 126 tys. t. miedzi na lata 2018-2019.
	Ponadto w 2017 r. Jednostka Dominująca w ramach restrukturyzacji otwartej pozycji zabezpieczającej przed zmianą kursu USD/PLN wdrożyła transakcje na rynku walutowym. Odkupione zostały wystawione opcje kupna na okres od maja do grudnia 2017 r. o łącznym nominale 360 mln USD (zawarte w 2014 r. ramach nabywanych struktur opcyjnych typu korytarz). Odkupienie opcji kupna sfinansowane zostało sprzedażą opcji sprzedaży z kursami wykonania około USD/PLN 3,24 na okres od stycznia 2018 r. do czerwca 2019 r., tj. na okres dla którego Jednostka Dominująca posiadała otwarte strategie korytarz dla łącznego nominału 780 mln USD. Tym samym, strategie opcyjne korytarz zabezpieczające przychody ze sprzedaży w okresie od stycznia 2018 r. do czerwca 2019 r. zostały przekształcone w strategie typu mewa.

	W ramach zarządzania ryzykiem walutowym, którego źródłem mogą być kredyty, Jednostka Dominująca stosuje hedging naturalny polegający na zaciąganiu kredytów w walucie, w której osiąga przychody. Na saldo zobowiązań Jednostki Dominującej z tytułu kredytów i pożyczki na 31 grudnia 2017 r. składały się zobowiązania w walucie USD, których wartość po przeliczeniu na PLN wyniosła 6 935 mln PLN.
	Według stanu na 31 grudnia 2017 r. Jednostka Dominująca posiadała otwartą pozycję zabezpieczającą w instrumentach pochodnych dla 780 mln USD planowanych przychodów ze sprzedaży metali. Ponadto 31 marca 2017 r. Spółka zakończyła powiązanie zabezpieczające pierwszej transzy pożyczki z Europejskiego Banku Inwestycyjnego (300 mln USD) wyznaczonej w 2014 r. jako zabezpieczenie przychodów ze sprzedaży przed ryzykiem zmian kursu walutowego USD/PLN w okresie od października 2017 r. do października 2026 r.
	Na 31 grudnia 2017 r. KGHM INTERNATIONAL LTD. nie posiadała otwartych instrumentów pochodnych na rynku metali oraz na rynku walutowym.
	Niektóre polskie spółki Grupy Kapitałowej zarządzały ryzykiem walutowym, związanym z ich podstawową działalnością, poprzez zawieranie transakcji w instrumentach pochodnych na rynku EUR/PLN oraz USD/PLN.
Ryzyko zmian stóp procentowych	Ryzyko stopy procentowej to możliwość niekorzystnego wpływu zmian stóp procentowych na sytuację i wyniki Grupy Kapitałowej. W 2017 r. Grupa narażona była na ten rodzaj ryzyka w związku z udzielaniem pożyczek, lokowaniem środków pieniężnych oraz korzystaniem z zewnętrznych źródeł finansowania.
	Na 31 grudnia 2017 r. salda pozycji narażonych na ryzyko zmian stóp procentowych, poprzez wpływ na wielkość przychodów oraz kosztów odsetkowych, kształtowały się następująco:
	- środki pieniężne: 923 mln PLN, w tym środki zgromadzone w funduszach celowych: Funduszu Likwidacji Zakładu Górniczego, Funduszu Rekultywacji Składowisk Odpadów,
	- zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych 5 179 mln PLN.
	Na 31 grudnia 2017 r. salda pozycji narażonych na ryzyko zmian stóp procentowych z tytułu zmiany wartości godziwej instrumentu o stałym oprocentowaniu kształtowały się następująco:
	- należności z tytułu udzielonych przez Grupę Kapitałową pożyczek: 3 909 mln PLN,
	- zobowiązania z tytułu zaciągniętych pożyczek, których oprocentowanie oparte jest o stałą stopę procentową: 1 967 mln PLN.
	Posiadanie zobowiązań finansowych denominowanych w USD, EUR i opartych o indeks LIBOR lub EURIBOR naraża Grupę na ryzyko wzrostu stóp procentowych, które skutkowałoby zwiększeniem kosztów odsetkowych. W związku z powyższym, mając na uwadze globalną ekspozycję Grupy na ryzyko stóp procentowych, Jednostka Dominująca skorzystała z prawa zaciągnięcia zobowiązania w Europejskim Banku Inwestycyjnym opartego na stałej stopie procentowej. Ponadto Jednostka Dominująca pozostaje zabezpieczona przed wzrostem stopy procentowej (LIBOR USD) za pomocą opcji kupna (CAP) z poziomem stopy procentowej 2,50% w latach 2018- 2020.
Ryzyko zmian cen akcji w obrocie publicznym	Ryzyko cenowe związane z posiadanymi przez Grupę Kapitałową akcjami spółek notowanych w obrocie publicznym, rozumiane jest jako zmiana ich wartości godziwej spowodowana zmianą notowań tych akcji.
	Na 31 grudnia 2017 r. wartość bilansowa akcji spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie oraz na TSX Venture Exchange wyniosła 617 mln PLN.
Wynik na instrumentach pochodnych i transakcjach	Łącznie wpływ instrumentów pochodnych i zabezpieczających (transakcji na rynku miedzi, srebra, walutowym, stóp procentowych oraz wbudowanych instrumentów pochodnych, pożyczki w USD wyznaczonej jako zabezpieczenie przed zmianą kursu walutowego) na wynik finansowy Grupy Kapitałowej w 2017 r. wyniósł -275 mln PLN, z czego:
zabezpieczających	- na przychody ze sprzedaży odniesiono 16 mln PLN,
	- kwota 261 mln PLN pomniejszyła wynik na pozostałej działalności operacyjnej (gdzie: strata z tytułu realizacji instrumentów pochodnych wyniosła 8 mln PLN, a strata z tytułu wyceny instrumentów pochodnych wyniosła 253 mln PLN),
	- kwota 30 mln PLN pomniejszyła wynik działalności finansowej (netto koszty oraz przychody z tytułu realizacji oraz wyceny instrumentów pochodnych na rynku stopy procentowej).
	Ponadto w 2017 r. pozostałe całkowite dochody zwiększono o 381 mln PLN (wpływ instrumentów zabezpieczających).
	Na 31 grudnia 2017 r. ujemna wartość godziwa otwartych transakcji w instrumentach pochodnych Grupy Kapitałowej (na rynku metali, walutowym, stopy procentowej oraz wbudowanych instrumentów pochodnych) wyniosła 12 mln PLN.

Zarządzanie ryzykiem kredytowym

Ryzyko kredytowe rozumiane jest jako możliwość niewywiązania się dłużników ze zobowiązań.

Za zarządzanie ryzykiem kredytowym w Jednostce Dominującej i przestrzeganie przyjętej w tym zakresie polityki odpowiada Zarząd. Głównym podmiotem realizującym działania w tym obszarze jest Komitet Ryzyka Kredytowego.

W 2017 r. Grupa Kapitałowa KGHM Polska Miedź S.A. narażona była na ryzyko kredytowe głównie w czterech obszarach:

Ryzyko kredytowe związane z	Spółki Grupy Kapitałowej od wielu lat współpracują z dużą liczbą klientów, co wpływa na geograficzną dywersyfikację należności od odbiorców.
należnościami od odbiorców	Jednostka Dominująca ogranicza ekspozycję na ryzyko kredytowe związane z należnościami od odbiorców poprzez ocenę i monitoring kondycji finansowej kontrahentów, ustalanie limitów kredytowych oraz stosowanie zabezpieczeń wierzytelności. Nieodłącznym elementem procesu zarządzania ryzykiem kredytowym realizowanym w Jednostce Dominującej jest bieżący monitoring stanu należności oraz wewnętrzny system raportowania. Kredyt kupiecki otrzymują sprawdzeni, długoletni kontrahenci, a sprzedaż produktów nowym klientom w większości przypadków dokonywana jest na podstawie przedpłat lub instrumentów finansowania handlu przenoszących w całości ryzyko kredytowe na instytucje finansowe. W 2017 r. Jednostka Dominująca posiadała zabezpieczenie większości należności w postaci weksli, zastawów rejestrowych, gwarancji bankowych, gwarancji korporacyjnych, hipotek i inkas dokumentowych. Ponadto większość kontrahentów posiadających kredyt kupiecki, w kontraktach posiada zastrzeżenie prawa własności potwierdzone datą pewną.
	W celu ograniczenia ryzyka niewypłacalności klientów Jednostka Dominująca posiada umowę ubezpieczenia należności, którą objęte są należności od jednostek z kredytem kupieckim, od których nie otrzymano twardych zabezpieczeń lub otrzymano zabezpieczenia niepokrywające całości salda należności. Uwzględniając posiadane zabezpieczenia oraz limity kredytowe przyznane przez firmę ubezpieczeniową, według stanu na 31 grudnia 2017 r. Jednostka Dominująca posiadała zabezpieczenia dla 95% należności handlowych (na 31 grudnia 2016 r. dla 92%).
	Koncentracja ryzyka kredytowego w Grupie Kapitałowej związana jest z terminami płatności przyznawanymi kluczowym odbiorcom. W konsekwencji, na 31 grudnia 2017 r. saldo należności Grupy Kapitałowej od 7 największych odbiorców, pod względem stanu należności na koniec okresu sprawozdawczego, stanowi 63% salda należności od odbiorców (na dzień 31 grudnia 2016 r. odpowiednio 45%). Pomimo koncentracji ryzyka z tego tytułu ocenia się, że ze względu na dostępne dane historyczne oraz wieloletnie doświadczenie we współpracy z klientami, a przede wszystkim ze względu na stosowane zabezpieczenia, występuje niski stopień ryzyka kredytowego.
Ryzyko kredytowe związane ze	Grupa alokuje okresowo wolne środki pieniężne zgodnie z wymogami zachowania płynności finansowej i ograniczonego ryzyka oraz w celu ochrony kapitału i maksymalizacji przychodów odsetkowych.
środkami pieniężnymi i lokatami bankowymi	Ryzyko kredytowe związane z transakcjami depozytowymi jest na bieżąco monitorowane poprzez analizę ratingów kredytowych instytucji finansowych, z którymi Grupa współpracuje oraz ograniczenie poziomu koncentracji środków w poszczególnych instytucjach.
Ryzyko kredytowe związane z transakcjami w instrumentach pochodnych	Wszystkie podmioty, z którymi Grupa Kapitałowa zawiera transakcje w instrumentach pochodnych (z wyjątkiem wbudowanych instrumentów pochodnych), działają w sektorze finansowym. Są to głównie instytucje finansowe posiadające średniowysoki rating. Według wartości godziwej na dzień 31 grudnia 2017 r. maksymalny udział jednego podmiotu w odniesieniu do ryzyka kredytowego wynikającego z otwartych transakcji pochodnych zawartych przez Grupę Kapitałową oraz nierozliczonych instrumentów pochodnych wyniósł 47%. W związku z dywersyfikacją zarówno podmiotową, jak i geograficzną ryzyka, jak również biorąc pod uwagę wartość godziwą aktywów i zobowiązań wynikających z transakcji pochodnych, Grupa nie jest znacząco narażona na ryzyko kredytowe w związku z zawartymi transakcjami pochodnymi.
Ryzyko kredytowe związane z udzielonymi pożyczkami	Na 31 grudnia 2017 r. saldo udzielonych przez Grupę Kapitałową pożyczek wyniosło 3 909 mln PLN. Najistotniejsze pozycje stanowią długoterminowe pożyczki na łączną kwotę 3 869 mln PLN, tj. 1 111 mln USD udzielone przez Grupę KGHM INTERNATIONAL LTD. w związku z finansowaniem wspólnego przedsięwzięcia górniczego w Chile.
	Ryzyko kredytowe związane z udzielonymi pożyczkami uzależnione jest od ryzyka związanego z realizacją projektu górniczego.

Zarządzanie ryzykiem płynności finansowej i kapitałem

Zarządzanie kapitałem w Grupie Kapitałowej ma na celu zabezpieczenie środków na rozwój oraz zapewnienie odpowiedniego poziomu płynności.

Zarządzanie płynnością finansową	Zarządzanie płynnością finansową w Jednostce Dominującej odbywa się zgodnie z przyjętą przez Zarząd "Polityką Zarządzania Płynnością Finansową". W KGHM INTERNATIONAL LTD. zasady zarządzania płynnością zostały uregulowane w Polityce Inwestycyjnej. Dokumenty te opisują proces zarządzania płynnością finansową z uwzględnieniem specyfiki spółek Grupy Kapitałowej, wskazując na zgodne z najlepszymi praktykami procedury i instrumenty.
	Podstawowymi zasadami wynikającymi z dokumentów są:
	- zapewnienie stabilnego i efektywnego finansowania działalności Grupy,
	- lokowanie nadwyżek finansowych w bezpieczne instrumenty,
	- przestrzeganie limitów dla poszczególnych kategorii inwestycji finansowych,

	- przestrzeganie limitów koncentracji środków dla instytucji finansowych,
	- efektywne zarządzanie kapitałem obrotowym.
	Finansowanie zewnętrzne Grupy Kapitałowej oparte jest na 3 filarach:
	- niezabezpieczonym odnawialnym kredycie konsorcjalnym uzyskanym przez Jednostkę Dominującą w kwocie 2 500 mln USD z terminem zapadalności 9 lipca 2021 r.,
	- dwóch pożyczkach inwestycyjnych udzielonych Jednostce Dominującej przez Europejski Bank Inwestycyjny na kwotę 2 000 mln PLN oraz 900 mln PLN z terminami finansowania 12 lat od daty ciągnienia transz,
	- kredytach bilateralnych na kwotę 3 400 mln PLN, wspierających zarówno zarządzanie bieżącą płynnością spółek, służących finansowaniu kapitału obrotowego, jak i finansujących realizowane zadania inwestycyjne.
	Szczegółowa informacja na temat dostępnych źródeł finansowania oraz ich wykorzystaniu w 2017 r. znajduje się w Rozdziale 6.4 niniejszego sprawozdania.
	Powyższe źródła w pełni zaspokajają potrzeby płynnościowe Grupy Kapitałowej. W trakcie 2017 r. Grupa korzystała z finasowania zewnętrznego dostępnego w ramach wszystkich wymienionych powyżej filarów.
	Na dzień 31 grudnia 2017 r. stan zobowiązań Grupy Kapitałowej z tytułu zaciągniętych kredytów i otrzymanych pożyczek wynosił 7 156 mln PLN.
Zarządzanie kapitałem	Mając na uwadze zachowanie zdolności do kontynuowania działalności, z uwzględnieniem realizacji planowanych inwestycji, Grupa Kapitałowa zarządza kapitałem w taki sposób, aby mogła generować zwrot dla akcjonariuszy oraz przynosić korzyści pozostałym interesariuszom.
	Grupa w długim okresie dąży do utrzymania wskaźnika kapitału własnego na poziomie nie niższym niż 0,5, natomiast wskaźnika Dług netto/EBITDA na poziomie do 2,0.

13. Zasoby ludzkie w Spółce i Grupie Kapitałowej

13.1. Zatrudnienie i wynagrodzenia

Grupa Kapitałowa

W 2017 r. w Grupie Kapitałowej zatrudnionych było 33 935 osób, co oznacza zmniejszenie o 0,4% w stosunku do roku ubiegłego.

Strukturę zatrudnienia przedstawia poniższe zestawienie:

Przeciętne zatrudnienie w Grupie Kapitałowej

	2017	2016	Zmiana (%)
KGHM Polska Miedź S.A.	18 198	18 176	+0,1
KGHM International LTD.	1 695	1 795	(5,6)
Sierra Gorda S.C.M.*	748	694	+7,8
Spółki krajowe GK	13 294	13 388	(0,7)
Razem	33 935	34 053	(0,3)

* Sierra Gorda S.C.M. – zatrudnienie proporcjonalnie do udziału w spółce (55%)

Struktura zatrudnienia w Grupie Kapitałowej w 2017 r.

* Sierra Gorda S.C.M. – zatrudnienie proporcjonalnie do udziału w spółce (55%)

Spółki krajowe

W 2017 r. przeciętne zatrudnienie w spółkach krajowych Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. zmniejszyło się w stosunku do roku 2016 o 94 etaty (tj. 0,7%). Istotny wpływ na spadek zatrudnienia miały:

• sprzedaż Spółki WFP HEFRA S.A. a tym samym jej wyjście z Grupy Kapitałowej
• dobrowolne odejścia pracowników z KGHM ZANAM S.A.

Spółki zagraniczne

KGHM INTERNATIONAL LTD. odnotował spadek przeciętnego zatrudnienia w porównaniu do 2016 r. w związku z realizacją działań mających na celu obniżenie kosztów oraz dostosowanie wielkości i struktury zatrudnienia do zakresu i harmonogramu prac nad realizowanymi projektami.

Wzrost zatrudnienia w Sierra Gorda S.C.M. w roku 2017 determinowany był m.in. internalizacją części usług zewnętrznych oraz uzupełnieniem struktury zatrudnienia na wakujące stanowiska.

KGHM Polska Miedź S.A.

Stan zatrudnienia w KGHM Polska Miedź S.A. na koniec 2017 r. wynosił 18 356 osób i był o 0,5% wyższy od stanu na koniec roku poprzedniego. Średnioroczne zatrudnienie w KGHM Polska Miedź S.A. wyniosło 18 198 i było wyższe od zatrudnienia w roku 2016 o 22 osób. Zmiany w poziomie zatrudnienia nastąpiły w wyniku naturalnych ruchów kadrowych.

Przeciętne zatrudnienie w KGHM Polska Miedź S.A.

	2017	2016	Zmiana (%)
Kopalnie	12 413	12 397	+0,1
Huty	3 529	3 530	(0,0)
Pozostałe oddziały	2 256	2 249	+0,3
KGHM Polska Miedź S.A.	18 198	18 176	+0,1

13.2. Projekty w zakresie HR

W 2017 roku trwały prace nad aktualizacją Polityki Międzynarodowej Mobilności pracowników KGHM Polska Miedź S.A. Bazując na dotychczasowych wyzwaniach i doświadczeniach związanych z mobilnością pracowników, interdyscyplinarny zespół opracował aktualizację Polityki Międzynarodowej Mobilności, skupiając się na zwiększeniu efektywności procesu. Wdrożenie nowych zasad nastąpić ma w roku 2018.

W 2017 roku rozpoczęto prace nad systemem informatycznym w celu zarządzania praktykami, stażami oraz udostępniania materiałów do pisania prac dyplomowych w KGHM Polska Miedź S.A.

Opracowano koncepcję biznesową i rozpoczęto pracę nad rozwiązaniami IT docelowego systemu e-Kariera, który dostępny będzie dla użytkowników z poziomu strony korporacyjnej KGHM Polska Miedź S.A. oraz przez stronę KGHM.com dla osób aplikujących z zewnątrz.

System e-Kariera składać się będzie z 4 modułów:

• moduł e-Rekrutacja (już istnieje)
• moduł e-Praktyki
• moduł e-Staże
• moduł e-Pracedyplomowe

Zakończenie prac przewidziane jest w I połowie 2018 r.

Grupa Kapitałowa

W 2017 r. w Spółkach Grupy Kapitałowej kontynuowany był proces implementacji, (udostępnionych w 2016 r. przez Jednostkę Dominującą) zasad rekrutacji.

Ponadto w Spółkach GK realizowane były projekty w zakresie: ocen pracowniczych, podnoszenia kwalifikacji pracowników oraz programów motywacyjnych.

13.3. Relacje ze związkami zawodowymi

KGHM Polska Miedź S.A.

W 2017 r. w KGHM Polska Miedź S.A. miały miejsce następujące główne zdarzenia w ramach relacji ze związkami zawodowymi:

21 lutego 2017 r.	Podpisano Protokół Dodatkowy Nr 20 do Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy (ZUZP) dla Pracowników KGHM Polska Miedź S.A. zmieniający załącznik Nr 2, tj. tabelę miesięcznych stawek płac zasadniczych.
11 kwietnia 2017 r.	Związek Zawodowy Pracowników Przemysłu Miedziowego wszczął spór zbiorowy w zakresie dotyczącym zagadnień płacowo – socjalnych oraz poprawy warunków bhp. W wyniku prowadzonych, w ramach sporu zbiorowego negocjacji i mediacji, w dniu 17 sierpnia 2017 r. podpisano porozumienie kończące spór zbiorowy.
10 sierpnia 2017 r.	Podpisano Protokół Dodatkowy Nr 21 do ZUZP, na mocy którego zaszeregowanie wszystkich stanowisk określonych w taryfikatorze stanowiących załącznik Nr 1 do układu zbiorowego podwyższono o jedną kategorię.
5 lutego 2018 r.	Podpisano Protokół Dodatkowy Nr 22 do ZUZP dla Pracowników KGHM Polska Miedź S.A. Wprowadza on z mocą obowiązywania od 1 stycznia 2018 roku wyższe o 6,1% stawki płac zasadniczych.

Grupa Kapitałowa

W 2017 r. w krajowych spółkach Grupy Kapitałowej prowadzone były rozmowy ze związkami zawodowymi dotyczące kwestii płacowych, warunków zatrudnienia oraz spraw socjalnych. W większości przypadków zakończyły się one zawarciem protokołów dodatkowych do zakładowych układów zbiorowych pracy oraz porozumień. W podmiotach prowadzących działalność leczniczą i uzdrowiskową, zawarte zostały porozumienia dotyczące zapewnienia pracownikom podwyższenia wynagrodzenia zasadniczego, zgodnie z "ustawą z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawody medyczne zatrudnionych w podmiotach leczniczych".

W 2017 r. dwie spółki GK pozostawały w sporach zbiorowych wszczętych i zawieszonych w latach ubiegłych: "MCZ" S.A. i PeBeKa S.A., przy czym w trakcie roku w jednej z nich, tj. PeBeKa S.A., spór został zakończony.

W jednej ze Spółek – PMT Linie Kolejowe 2 Sp. z o.o. – został wszczęty w trakcie 2017 r. spór zbiorowy na podłożu płacowym.

"MCZ" S.A. – spółka pozostaje w niezakończonych czterech sporach zbiorowych ogłoszonych w 2007 r., dotyczących głównie kwestii podwyższenia wynagrodzeń. Obecnie wyżej wymienione spory są zawieszone, a Zarząd spółki oraz organizacje związkowe opierają swoje relacje na corocznie zawieranych protokołach ustaleń lub porozumieniach. W 2017 r., w odróżnieniu od kilku lat ubiegłych, kwestie wzrostów wynagrodzeń w Spółce zostały uregulowane w ramach realizacji powszechnie obowiązujących przepisów dotyczący wynagrodzeń w służbie zdrowia, a nie w ramach wypełniania ustaleń z organizacjami związkowymi.

Od 01 lipca 2017 r. wprowadzono wzrosty wynagrodzeń dla części pracowników, w związku z wejściem w życie "Ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawody medyczne zatrudnionych w podmiotach leczniczych". W wyniku rozmów przeprowadzonych z organizacjami związkowymi działającymi przy "MCZ" S.A. oraz w związku z zapisami Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 października 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, od 01 września 2017 r. wprowadzono podwyżki wynagrodzeń zasadniczych i uregulowano kwestię zasad i wypłat innych dodatków do wynagrodzeń dla poszczególnych grup zawodowych, wypłacanych do końca 2017 r.

PeBeKa S.A. – od marca 2010 r. spółka pozostawała w sporze zbiorowym ze Związkiem Zawodowym Pracowników Dołowych, który od sierpnia 2010 r. był zawieszony na czas nieokreślony. W maju 2017 r., na mocy zawartego Porozumienia dotyczącego wzrostu płacy zasadniczej oraz odpisu na fundusz socjalny zakończono przedmiotowy spór.

PMT Linie Kolejowe 2 Sp. z o.o. – w listopadzie 2017 r. do Spółki wpłynęło pismo Międzyzakładowej Organizacji Związkowej przy HM Głogów, dotyczące zawiadomienia o wszczęciu sporu zbiorowego, które zawierało żądanie podwyżki płac od 1 stycznia 2018 r. Spółka zawiadomiła o sporze zbiorowym Okręgowy inspektorat Pracy i przedłożyła związkom zawodowym żądane dane dotyczące wskaźników techniczno-ekonomicznych Spółki oraz dane o planowanym wynagrodzeniu i zatrudnieniu w Spółce na 2018 r. Spór nie został jeszcze rozstrzygnięty.

W Spółce WPEC S.A. Zakładowe Organizacje Związkowe wystąpiły w 2017 r. do Zarządu Spółki z żądaniami dotyczącymi podwyższenia wynagrodzeń, powołując się na tryb działania przewidziany w ustawie o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. Zarząd Spółki stoi na stanowisku, że brak jest podstaw do wszczęcia sporu zbiorowego i poinformował o tym fakcie Okręgowy Inspektorat Pracy. Powyższa sprawa nie została jeszcze zakończona i trwają rozmowy pomiędzy Zarządem Spółki a organizacjami związkowymi.

13.4. Bezpieczeństwo pracy

W roku 2017 Spółka kontynuowała prace dotyczące implementacji wieloletniego Programu Poprawy Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w KGHM Polska Miedź S.A., wzbogacając go o nowe inicjatywy. Program jest elementem zaktualizowanej strategii KGHM Polska Miedź S.A. na lata 2017-2021 z perspektywą do roku 2040. Spółka zamierza kontynuować podjęty wysiłek realizacji długoterminowej wizji "Zero wypadków z przyczyn osobowych i technicznych, zero chorób zawodowych wśród naszych pracowników i kontrahentów.

Życie i zdrowie pracowników oraz szeroko rozumiane bezpieczeństwo zajmuje pierwszą pozycję w hierarchii wartości Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. W Spółce obowiązują wysokie standardy w obszarze BHP, które dotyczą zarówno pracowników przedsiębiorstwa jak i podmiotów realizujących usługi na terenie KGHM Polska Miedź S.A. Każdy z Oddziałów Spółki ma wdrożony system zarządzania bezpieczeństwem pracy, zgodny z obowiązującymi normami. Wszystkie stanowiska pracy mają zidentyfikowane zagrożenia. Spółka dokonała oceny ryzyka zawodowego i aktualizuje je na bieżąco. Prowadzony jest stały monitoring stanu środowiska pracy oraz przeprowadzane są okresowe przeglądy i oceny możliwych zagrożeń, przeglądy wyposażenia, sprzętu oraz wymagane badania techniczne i homologacje. Pracownicy przechodzą systematyczne szkolenia i stale podnoszą swoje kwalifikacje.

W roku 2017 r., Spółka zanotowała spadek łącznej liczby wypadków przy pracy (w rozumieniu Ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych), liczonych rok do roku z poziomu 370 do 300 poszkodowanych (-70). Znaczne obniżenie wypadkowości dotyczyło w szczególności oddziałów górniczych Spółki. Liczba wypadków przy pracy w kopalniach KGHM Polska Miedź S.A. osiągnęła w roku 2017 poziom 235 poszkodowanych, w stosunku do 318 zdarzeń w roku 2016 (-83). Gros wypadków (ok. 98%) związanych było z lekkimi urazami, a ich głównymi przyczynami były w kolejności utrata równowagi przez pracowników, kontakt (uderzenie) o lub przez ruchome/nieruchome przedmioty, oberwanie się skał z calizny i urazy związane z korzystaniem z narzędzi pracy.

Liczba wypadków przy pracy wynikających z dużego zagrożenia ze strony górotworu w roku 2017 roku zdecydowanie spadła. W stosunku do roku 2016 liczba poszkodowanych z tego tytułu była mniejsza o 60%. Zagrożenia naturalne towarzyszące podziemnej eksploatacji złóż rud miedzi w szczególności wynikające z występowania wstrząsów górniczych oraz ich potencjalnych skutków w postaci tąpnięć i zawałów, są bardzo istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa, gdyż w ich następstwie może dochodzić do poważnych wypadków o ciężkich lub śmiertelnych skutkach oraz uszkodzeń maszyn, urządzeń oraz infrastruktury dołowej, a także przestojów w eksploatacji. W kopalniach KGHM Polska Miedź S.A. prowadzone są szerokie działania dotyczące profilaktyki tąpaniowej i zawałowej, obejmujące systematycznie obserwacje sejsmologiczne, bieżącą ocenę stanu górotworu wraz z wyznaczaniem stref szczególnego zagrożenia tąpaniami. Dobiera się rozmiary, kształt i ilości komór oraz filarów międzykomorowych i rozmiary filarów ochronnych, jak i projektuje najkorzystniejszy kierunek postępu eksploatacji, optymalną kolejność wybierania złoża dla minimalizacji lokalnych koncentracji naprężeń w górotworze. Stosowane są również tzw. aktywne metody profilaktyki tąpaniowej i zawałowej polegające na prowokowaniu zjawisk dynamicznych grupowymi strzelaniami przodków oraz za pomocą strzelań odprężających w złożu lub w jego spągu. Spółka stale doskonali się w zakresie bezpiecznej eksploatacji złóż rud miedzi. Po tragicznym wypadku zbiorowym zaistniałych w dniu 29 listopada 2016 r. w polach XXI/1, XXI/2 oddziału G-23 O/ZG "Rudna" i w KMC C-23, zgodnie z wnioskami Komisji powołanej Zarządzeniem Nr 36 Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 7 grudnia 2016 r. dla zbadania przyczyn i tej katastrofy, Spółka podjęła m. innymi intensywne prace nad opracowaniem jednolitych zasad projektowania i utrzymania komór funkcyjnych w kopalniach, w tym komór maszyn ciężkich.

Wskaźnik wynikowy LTIRFKGHM (Lost Time Injury Frequency Rate KGHM) w roku 2017, tj. całkowita liczba wypadków przy pracy (w rozumieniu Ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych) standaryzowana do 1 mln przepracowanych godzin przez pracowników ciągu technologicznego KGHM Polska Miedź S.A., uległ obniżeniu o ok. 18% w stosunku do roku 2016 uzyskując poziom 10,4 (2016 = 12,7) i jednocześnie był mniejszy o 44% od wartości zanotowanej w roku 2010.

Wskaźnik LTIFR w Jednostce Dominującej

W Grupie Kapitałowej KGHM INTERNATIONAL LTD. zarządzanie bezpieczeństwem pracy opiera się na identyfikacji, ocenie, eliminacji i/lub kontroli zagrożeń oraz ryzyk w ramach realizacji i ciągłego udoskonalania kultury organizacyjnej "Zero Harm", która stanowi jednocześnie jedną z wartości firmy. Swoim zakresem zarządzanie obejmuje wszystkie przedsiębiorstwa, które są w całości własnością KGHM INTERNATIONAL LTD. lub w których KGHM INTERNATIONAL LTD. jest partnerem zarządzającym. Polityka bezpieczeństwa pracy w ramach "Zero Harm" obejmuje zarówno pracowników, kontrahentów jak i społeczności lokalne i jest identyfikowana jako nieustanna profilaktyka przeciwdziałania zagrożeniom w obszarach bezpieczeństwa i higieny pracy, jak i również w aspekcie ochrony środowiska. W roku 2017 KGHM INTERNATIONAL LTD. rozpoczął prace, których celem jest wdrożenie "Korporacyjnego Standardu Zarządzania Ryzykiem w obszarach Zdrowie, Bezpieczeństwo i Środowisko". Przewiduje się, że implementacja tego rozwiązania składającego się z 14 filarów rozpocznie się w roku 2018 i będzie trwała kilka lat.

W roku 2017 w kopalniach należących do KGHM INTERNATIONAL LTD. zarejestrowano łącznie 57 wypadków przy pracy. Ostatecznie wskaźnik TRIR (Total Recordable Incident Rate) osiągnął poziom 0,8, był niższy o 0,1 w stosunku do roku 2016 i jednocześnie o 74% mniejszy od wartości zanotowanej w roku 2010.

Wskaźnik TRIR w KGHM INTERNATIONAL LTD.

*TRIR (Total Recordable Incident Rate) wskaźnik wyliczany wg przyjętej metodologii jako liczba wypadków przy pracy spełniających warunki rejestracji w rozumieniu standardu ICMM (International Council on Mining & Metals), łącznie dla pracowników KGHM INTERNATIONAL LTD. i podwykonawców, standaryzowana do 200 000 przepracowanych godzin.

14. Umowy znaczące dla działalności Spółki i Grupy Kapitałowej

W 2017 r. spółki Grupy Kapitałowej zawarły niżej wymienione znaczące umowy:

Data	Opis umowy
30 czerwca 2017 r.	Zarząd KGHM Polska Miedź S.A. dnia 30 czerwca 2017 r. wyraził zgodę na zmianę zapisów umowy kredytu podpisanego 8 marca 2012 r. przez Sierra Gorda S.C.M., o zawarciu której Spółka informowała raportem bieżącym nr 13/2012.
	Zmianie uległ charakter finansowania z "project finance" na finansowanie w postaci kredytu korporacyjnego, co znacząco zmniejszyło ograniczenia oraz obowiązki Sierra Gorda S.C.M., w tym w szczególności zwiększyło elastyczność w zakresie działalności operacyjnej i finansowej Sierra Gorda S.C.M. Dokonano również modyfikacji dokumentacji związanej z finansowaniem, w tym gwarancji wystawionych przez Sumitomo Metal Mining Co., Ltd. oraz Sumitomo Corporation i utrzymanie ich terminu ważności do końca okresu finansowania, czyli do 15 czerwca 2021 r., w związku z nieosiągnięciem przez kopalnię Sierra Gorda S.C.M. w oznaczonym terminie części parametrów przewidzianych w pierwotnej umowie finansowania. Zmiany weszły w życie w dniu 30 czerwca 2017 r.
	Warunkiem wystawienia wyżej opisanych gwarancji było udzielenie re-gwarancji zwrotu określonej części płatności (zapłaty) przez KGHM na rzecz Sumitomo Metal Mining Co., Ltd. i Sumitomo Corporation. W dniu 30 czerwca 2017 r. Zarząd KGHM wyraził zgodę na wystawienie re-gwarancji zwrotu określonej części płatności, w przypadku jej dokonania przez Sumitomo Metal Mining Co., Ltd. i Sumitomo Corporation na rzecz banków finansujących, równej udziałowi pro rata KGHM, łącznie nie więcej jednak niż do kwoty 180 mln USD.
	Na dzień 31 grudnia 2017 r. wartość finansowania z tytułu umowy kredytu wynosi około 710 mln USD.
27 lipca 2017 r.	W dniu 27 lipca 2017 r. KGHM Polska Miedź S.A. zawarła Umowę Ramową kompleksowej sprzedaży paliwa gazowego oraz podpisała dwustronne Kontrakty Indywidualne z Polskim Górnictwem Naftowym i Gazownictwem S.A. ("PGNiG", "Sprzedawca"). Przedmiotowa umowa oraz kontrakty zostały zawarte w miejsce obowiązujących dotychczas między stronami pięciu odrębnych umów długoterminowych, o których Spółka informowała w raportach bieżących: nr 26/2010 z 30 lipca 2010 r. oraz nr 6/2014 z dnia 30 stycznia 2014 r
	Umowa Ramowa wraz z Kontraktami Indywidualnymi ujednolica, dotąd różne warunki zakupu paliwa gazowego dla wszystkich miejsc odbioru.
	Umowa Ramowa została zawarta na okres od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 1 października 2033 r. Reguluje ona tryb zawierania i wypowiadania Kontraktów Indywidualnych jak też wspólne dla wszystkich kontraktów zasady składania zamówień na dostawy paliwa gazowego, zasady rozliczania dostaw oraz renegocjacji ceny gazu. Ponadto umowa przewiduje w określonych warunkach możliwość zmiany rodzaju paliwa gazowego z gazu zaazotowanego na gaz wysokometanowy oraz zawiera mechanizm służący ochronie bezpieczeństwa energetycznego Spółki, w postaci udzielonych przez Sprzedawcę gwarancji możliwości zapewniania dostaw paliwa gazowego, w ilościach odpowiadających zapotrzebowaniu KGHM.
	Kontrakty Indywidualne stanowią umowy wykonawcze do Umowy Ramowej. Określają wolumeny paliwa gazowego, wspólną dla wszystkich kontraktów formułę cenową – opartą o rynkowe wartości indeksów cen gazu, oraz inne istotne parametry techniczne i handlowe dostawy gazu dla Spółki. Wszystkie Kontrakty Indywidualne zostały zawarte na czas oznaczony do dnia 1 października 2033 r., przy czym w części kontraktów data rozpoczęcia realizacji dostaw została określona na dzień 1 lipca 2017 r., a w części na dzień 1 października 2017r.
	Szacunkowa łączna wartość Umowy Ramowej wraz z Kontraktami Indywidulanymi w całym okresie ich trwania wynosi około 4,8 mld PLN.
11 grudnia 2017 r.	W dniu 11 grudnia 2017 r. KGHM Polska Miedź S.A. zawarła umowę niezabezpieczonej pożyczki na kwotę 900 mln PLN z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym.
	Środki pozyskane w ramach udzielonej pożyczki zostaną przeznaczone na sfinansowanie realizowanych przez Spółkę projektów inwestycyjnych mających na celu modernizację procesu produkcyjnego jak i dostosowanie istniejących procesów do zmieniających się warunków górniczych, w celu poprawy wydajności jak i utrzymania ciągłości produkcji oraz implementację rozwiązań dotyczących aspektów środowiskowych.
	Umowa została zawarta na okres 12 lat. Okres dostępności pożyczki wynosi 22 miesiące od daty jej zawarcia. Pożyczka zostanie wykorzystana w maksymalnie 4 transzach, każda transza w wysokości co najmniej 225 mln PLN. Dla każdej z transz pożyczki Spółka posiada opcję wyboru waluty ciągnienia PLN lub USD lub EUR oraz oprocentowania stałego lub zmiennego.
	Pozostałe warunki Umowy są zgodne ze standardowymi warunkami dla tego typu transakcji.

14.1. Transakcje z podmiotami powiązanymi na warunkach innych niż rynkowe

W 2017 r. Jednostka Dominująca oraz spółki zależne nie zawierały z podmiotami powiązanymi istotnych transakcji na warunkach innych niż rynkowe.

14.2. Informacja o umowach na przeprowadzenie badania lub przeglądu sprawozdań finansowych

Podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań finansowych KGHM Polska Miedź S.A. i skonsolidowanych sprawozdań finansowych Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. jest Deloitte Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. z siedzibą w Warszawie przy al. Jana Pawła II 22.

W dniu 7 kwietnia 2016 r. KGHM Polska Miedź S.A. zawarła z Deloitte Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. umowę, która obejmuje przegląd półrocznych oraz badanie rocznych sprawozdań za lata 2016, 2017, 2018.

Firma Deloitte Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. została wybrana również do badania sprawozdań dwudziestu czterech spółek zależnych Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A.

Szczegółowa informacja na temat wynagrodzenia podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych za przegląd i badanie sprawozdań finansowych oraz wynagrodzenia z innych tytułów znajduje się w nocie 12.11 jednostkowego i skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

14.3. Informacje o odbiorcach i dostawcach

Huty miedzi KGHM Polska Miedź S.A. produkują miedź elektrolityczną w oparciu o koncentraty własne oraz zakupione materiały miedzionośne (koncentraty, złomy miedzi, miedź blister). Produkcja miedzi elektrolitycznej z zakupionych materiałów miedzionośnych w roku 2017 wyniosła 148,0 tys. t, co stanowiło 28,3% produkcji miedzi elektrolitycznej ogółem.

W większości produkcja ta pochodziła ze złomów miedzi (74,3 tys. t Cu; 14,2% produkcji miedzi elektrolitycznej ogółem), których dostawcą do hut KGHM jest spółka KGHM Metraco S.A. – spółka w 100% zależna od KGHM Polska Miedź S.A.

KGHM Metraco S.A. ze względu na swoją specjalizację oraz znajomość rynku złomów, jak również powiązanie kapitałowe z KGHM Polska Miedź S.A., dostarcza złomy do hut KGHM na zasadzie wyłączności i w związku z tym przychody ze sprzedaży tej spółki do KGHM Polska Miedź S.A. są znaczące i stanowią 11% przychodów ze sprzedaży KGHM Polska Miedź S.A.

Oprócz KGHM Metraco S.A. jedynym kontrahentem, którego obroty ze Spółką przekraczają 10% przychodów ze sprzedaży KGHM Polska Miedź S.A. (KGHM) jest China Minmetals Corporation (Minmetals). Sprzedaż katod miedzianych do Minmetals realizowana jest w oparciu zarówno o kontrakt ramowy jak i kontrakty jednorazowe (typu "spot"). Łącznie sprzedaż do Minmetals w roku 2017 stanowiła 13% przychodów Spółki i 10% przychodów Grupy Kapitałowej.

Podobnie jak w latach poprzednich, w roku 2017 nie wystąpiły istotne zmiany w źródłach zaopatrzenia KGHM Polska Miedź S.A. w materiały do produkcji, towary i usługi. Nie odnotowano faktu uzależnienia od jednego lub więcej dostawców.

15. Sprawy sporne

Na koniec 2017 r. łączna wartość toczących się postępowań spornych z powództwa i przeciwko KGHM Polska Miedź S.A. oraz spółkom zależnym wyniosła 332 mln PLN, w tym dotyczących wierzytelności 137 mln PLN, a zobowiązań 195 mln PLN. Łączna wartość powyższych postępowań spornych nie przekroczyła 10% kapitałów własnych Jednostki Dominującej.

Wartość toczących się postępowań spornych na koniec 2017 r. dotyczących wierzytelności:

• z powództwa KGHM Polska Miedź S.A. wyniosła 50 mln PLN,
• z powództwa spółek zależnych wyniosła 87 mln PLN.

Wartość toczących się postępowań spornych na koniec 2017 r. dotyczących zobowiązań:

• przeciwko KGHM Polska Miedź S.A. wyniosła 80 mln PLN,
• przeciwko spółkom zależnym wyniosła 115 mln PLN.

16. Ochrona środowiska

16.1. KGHM Polska Miedź S.A.

Działalność Spółki na rzecz ochrony środowiska

KGHM Polska Miedź S.A. jako jedno z największych przedsiębiorstw na Dolnym Śląsku odpowiedzialne społecznie, nie może i nie chce uchylać się od odpowiedzialności za stan środowiska, w którym żyjemy. Idee zrównoważonego rozwoju, a w szczególności poszanowania środowiska naturalnego są jedną z najważniejszych wartości Spółki. Wydobywanie rud miedzi, a następnie jej przerób na wszystkich etapach produkcji jest nierozłącznie związane z oddziaływaniem na poszczególne komponenty środowiska naturalnego. Dotrzymanie rygorystycznych norm środowiskowych, wynikających z prawa, możliwe jest dzięki systematycznemu modernizowaniu instalacji służących ochronie środowiska, zarówno tych wybudowanych w przeszłości, jak i nowych inwestycji w tej dziedzinie. W roku 2017 Spółka wydała na realizację inwestycji proekologicznych blisko 369 mln PLN, w tym największe wydatki w wysokości ponad 72 mln PLN poniesiono na Program Modernizacji Pirometalurgii w HM Głogów I.

Zgodnie z porozumieniem na rzecz zrównoważonego rozwoju, zawartym w 2013 r. pomiędzy zarządem Powiatu Głogowskiego a zarządem KGHM Polska Miedź S.A., przeprowadzono w 2017 r. akcję wapnowania gleb na terenie gminy Pęcław. Uchwałą zarządu KGHM Polska Miedź S.A. przekazano gminie Pęcław środki finansowe, które pozwoliły na zwapnowanie gleb użytkowanych rolniczo na powierzchni 1370 ha, tam gdzie, zgodnie z ekspertyzą gleboznawczą, było to potrzebne i konieczne.

Opłaty za korzystanie ze środowiska

Opłaty za korzystanie ze środowiska, poniesione przez Oddziały KGHM Polska Miedź S.A. w 2017 r., wyniosły 14 mln PLN. Wysokość uiszczonych opłat była o ponad 10 mln PLN niższa niż w roku 2016. Tak znaczne zmniejszenie opłat w 2017 roku, osiągnięto dzięki funkcjonującemu w kopalniach rud miedzi systemowi monitoringu ładunku chlorków i siarczanów, który pozwala wyliczyć opłatę za zrzut wód nadosadowych z obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych (OUOW) Żelazny Most pomniejszoną o zmierzone ładunki chlorków i siarczanów w pobranej wodzie. W roku ubiegłym, w strukturze opłat, największym wydatkiem była opłata za składowanie odpadów: 7 mln PLN. Kolejną pozycją kosztową, ponad 4 mln PLN, jest opłata za emisję pyłowo – gazową do powietrza.

Stan formalno-prawny i zamierzenia

W KGHM Polska Miedź S.A. eksploatowanych jest dziesięć instalacji, na których prowadzenie zgodnie z ustawą Prawo Ochrony Środowiska, wymagane jest posiadanie pozwolenia zintegrowanego. W związku z wejściem w życie Decyzji Wykonawczej Komisji Europejskiej 2016/1032 w sprawie ustanowienia konkluzji BAT w odniesieniu do przemysłu metali nieżelaznych, wykonaliśmy przeglądy posiadanych pozwoleń zintegrowanych pod kątem zgodności z obowiązującym prawem i złożyliśmy wnioski o zmianę tych decyzji.

Ponadto Zakład Hydrotechniczny posiada zezwolenie na prowadzenie OUOW Żelazny Most i wymagane prawem zezwolenia sektorowe. W grudniu 2017 r. Wójt Gminy Rudna wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach na budowę kwatery południowej OUOW. Pozostałe Oddziały Spółki posiadają sektorowe decyzje administracyjne zezwalające na korzystanie ze środowiska.

Instalacje HM Głogów i HM Legnica oraz bloki gazowo-parowe w Polkowicach i Głogowie posiadają także zezwolenia na uczestnictwo w systemie handlu emisjami CO2, ponieważ od roku 2013 KGHM Polska Miedź S.A. uczestniczy w obligatoryjnym Systemie Handlu Emisjami Unii Europejskiej (EU ETS).

W 2017 r. emisja poprzedniego roku w ilości 767 tys. Mg CO² r. rozliczona została bezpłatnymi uprawnieniami (597 tys. Mg CO2) uzupełnionymi zakupami uprawnień (EUA – uprawnienia do emisji Unii Europejskiej i CER – jednostki poświadczonej redukcji emisji).

Przewiduje się, że emisje 2017 r. na poziomie około 1,1 mln Mg CO² rozliczone zostaną dzięki bezpłatnym uprawnieniom dla HM Głogów, HM Legnica oraz uzyskanym dodatkowo uprawnieniom dla BGP Głogów za 2016 i 2017 r. (sumarycznie 580 tys. Mg CO2) oraz dokonanym zakupom uprawnień (EUA i CER) na kwotę ponad 15 mln PLN.

Do najistotniejszych, planowanych w najbliższym czasie przedsięwzięć, związanych z ochroną środowiska, należą:

• budowa instalacji prażenia koncentratów w HM Głogów,
• aktualizacja pozwolenia zintegrowanego dla planowanej budowy pieca WTR w HM Legnica.
• nadzorowanie systemu handlu emisjami CO2,
• prace związane z bezpieczeństwem OUOW Żelazny Most m.in. dociążenia zapór składowiska,
• kontynuacja programu promocji zdrowia i przeciwdziałania zagrożeniom środowiskowym skierowanego do ludności zamieszkującej najbliższej naszych instalacji hutniczych,
• budowa kwatery południowej OUOW Żelazny Most.

Działalność na rzecz spełnienia wymogów Rozporządzenia REACH

KGHM jest członkiem sześciu międzynarodowych konsorcjów utworzonych dla spełnienia wymogów Rozporządzenia WE Nr 1907/2006 tzw. Rozporządzenia REACH. W 2017 r. współpraca z konsorcjami wiązała się z dostosowywaniem się firm do zmieniających się wymogów REACH odnośnie dokumentacji rejestracyjnych, klasyfikacji substancji, oceny i autoryzacji. Te zmiany mają być prowadzone płynnie i dlatego konsorcja REACH będą nadal funkcjonowały.

W 2017 r. koszty KGHM na rzecz współpracy z konsorcjami wyniosły 129,1 tys. € i 5,7 tys. £. Główną pozycję stanowiła opłata na rzecz Konsorcjum Miedzi i Konsorcjum Metali Szlachetnych i Renu związana z wykonaniem dodatkowych badań i aktualizacją dokumentacji rejestracyjnych. Przewiduje się, że koszty uczestnictwa w konsorcjach REACH będzie na poziomie 100 tys. € rocznie.

Aktualizacja dokumentacji BREF

Dokumenty BREF są wymogiem UE i obejmują opisy technik różnych gałęzi przemysłowych ze wskazaniem technik ekologicznie najlepszych, aby służyć Państwom Członkowskim jako odniesienie przy wydawaniu pozwoleń środowiskowych.

Prace są prowadzone przez Joint Research Centre – Institute of Prospective Technological Studies (JRC-IPTS) w Sewilli przy współpracy z Technicznymi Grupami Roboczymi (TGR), składającymi się z przedstawicieli Państw Członkowskich, organizacji i przemysłu (w tym KGHM).

Od 2013 r. trwają prace nad uaktualnieniem dokumentu BREF dla gospodarowania odpadami z przemysłu wydobywczego MWEI BREF. W 2017 r. odbyło się spotkanie końcowe TGR, podczas którego uzgodniono zapisy dokumentu. Ostateczne zatwierdzenie i publikacja dokumentu MWEI BREF nastąpi w pierwszej połowie roku 2018.

16.2. Grupa Kapitałowa KGHM INTERNATIONAL LTD.

W 2017 r. podmioty Grupy Kapitałowej KGHM INTERNATIONAL LTD. również prowadziły działania związane z ochroną środowiska.

W przypadku kopalni Robinson (USA) działania te skupiały się na monitoringu jakości powietrza i wód, zagospodarowaniu odpadów oraz rekultywacji obszarów górniczych – spożytkowano na te cele ok. 32 mln PLN, w tym 3 mln PLN z tytułu posiadanych pozwoleń na korzystanie ze środowiska, a w tym 0,01 mln PLN w formie opłat za emisję.

W kopalni Carlota (USA) prowadzono działania związane z zamykaniem kopalni oraz monitorowaniem środowiska – suma wydatków na ten cel wynosi około 6 mln PLN, w tym 0,2 mln PLN w formie opłat za emisję do środowiska.

Ponadto w kopalni Franke (Chile) prowadzono działania dotyczące kontroli zapylenia, zagospodarowania odpadów oraz monitorowania wpływu na środowisko – łączne wydatki wyniosły około 3 mln PLN. W Chile nie ma systemu opłat za emisję do środowiska.

Wydatki w pozostałych operacjach wyniosły około 1 mln PLN.

Środki finansowe na likwidację kopalń i rekultywację obszarów górniczych

Zgodnie z przepisami obowiązującymi w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej i Kanadzie, Grupa Kapitałowa KGHM INTERNATIONAL LTD. jest zobowiązana do wykupu rządowych obligacji środowiskowych na kwotę szacowanej rezerwy z tytułu likwidacji kopalń i obiektów technologicznych.

Na dzień 31 grudnia 2017 r. wartość aktywów przeznaczonych na likwidację kopalń KGHM INTERNATIONAL LTD. (środki pieniężne) wyniosła 117 mln PLN (na dzień 31 grudnia 2016 r.: 150 mln PLN – środki pieniężne; 189 mln PLN – środki pieniężne oraz dłużne papiery wartościowe). Ponadto na dzień 31 grudnia 2017 r., na zabezpieczenie zobowiązań z tytułu likwidacji i rekultywacji obszarów górniczych zostały wystawione przez KGHM Polska Miedź S.A. akredytywy na kwotę 345 mln PLN (na dzień 31 grudnia 2016 r. – 348 mln PLN).

16.3. Pozostałe krajowe spółki Grupy Kapitałowej

Krajowe spółki Grupy Kapitałowej funkcjonują w zgodzie z przepisami z zakresu ochrony środowiska. Spółki, które są do tego zobowiązane, posiadają aktualne zezwolenia na korzystanie ze środowiska. Wśród krajowych spółek Grupy, największy wpływ na środowisko ma działalność prowadzona przez spółkę "Energetyka" sp. z o.o. W 2017 r. spółka poniosła najwyższe opłaty środowiskowe. Wyniosły one ponad 3 mln PLN i dotyczyły głównie opłat za pobór wody i odprowadzanie ścieków (ponad 2 mln PLN) oraz emisji zanieczyszczeń do powietrza (1 mln PLN). W 2017 r. w spółce były realizowane i w najbliższych latach będą kontynuowane inwestycje modernizacyjne czterech Elektrociepłowni: E-1 Lubin, E-2 Polkowice, E-3 Głogów, E-4 Legnica, w zakresie dostosowania instalacji do standardów wynikających z Decyzji Wykonawczej Komisji UE 2017/1442 z dnia 31 lipca 2017 r. w sprawie najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do dużych obiektów energetycznego spalania zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE.

17. Zarząd i Rada Nadzorcza Jednostki Dominującej

17.1. Biogramy oraz zakres obowiązków członków Zarządu

Radosław Domagalski-Łabędzki – Prezes Zarządu

Absolwent Uniwersytetu Łódzkiego (magister prawa). Ukończył studia Executive MBA na Rutgers University w New Jersey. Był stypendystą Uniwersytetów w Műnster i Mannheim w Niemczech.

Menadżer z bogatym doświadczeniem w zarządzaniu złożonymi projektami biznesowymi o zasięgu międzynarodowym. Przygotował i skutecznie wdrożył strategię rozwoju w Azji jednej z największych polskich grup kapitałowych.

W latach 2006-2013 prezes zarządu w Magellan Trading Shanghai Co. Ltd w Chinach. Wcześniej pracował jako prawnik w GSP Group Sp. z o.o. w Łodzi, a także w American Enterprise Institute w Waszyngtonie – jednym z największych amerykańskich think-thank'ów.

Od grudnia 2015 r. do października 2016 r. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju, odpowiedzialny m.in. za promocję polskiej gospodarki, członek Komisji Nadzoru Finansowego.

Współzałożyciel Polsko-Chińskiej Izby Handlowej w Szanghaju. Autor wielu publikacji o tematyce biznesowej.

Prezes Zarządu jest odpowiedzialny za:

• działania w zakresie kompleksowego zarządzania ryzykiem na poziomie korporacyjnym oraz audyt i kontrolę wewnętrzną Grupy Kapitałowej;

• standardy nadzoru korporacyjnego oraz stosowanie w Spółce przyjętych zasad ładu korporacyjnego;

• wykonywanie funkcji całościowego nadzoru korporacyjnego nad krajowymi podmiotami zależnymi Grupy Kapitałowej;

• opracowywanie, aktualizowanie i monitorowanie realizacji planu inwestycji kapitałowych Grupy Kapitałowej;
• wypełnianie formalnych obowiązków informacyjnych i publikacyjnych w zakresie wymaganym przepisami prawa;
• działania w zakresie tworzenia, aktualizowania i utrzymania spójności wewnętrznych aktów regulujących stałe zasady funkcjonowania organizacji;
• obsługę organizacyjno-prawną organów Spółki;
• działania komunikacyjno-wizerunkowe w Grupie Kapitałowej;
• sposób kształtowania relacji z zewnętrznym otoczeniem biznesowym;
• pracę Centralnego Biura Zakupów;
• nadzorowanie funkcjonowania Fundacji KGHM Polska Miedź w imieniu Fundatora oraz innych organizacji pożytku publicznego wspierających realizację celów biznesowych Grupy Kapitałowej;
• działania w zakresie zarządzania kapitałem ludzkim.

Ryszard Jaśkowski - Wiceprezes Zarządu ds. Produkcji

Absolwent Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Zielonej Górze (inżynier organizator przemysłu) oraz Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu (magister ekonomii). Ukończył także studia podyplomowe w dziedzinie organizacji i zarządzania.

Posiada wieloletnie doświadczenie w zarządzaniu. Z Grupą Kapitałową KGHM związany, z przerwami, od połowy lat 80-tych. Doświadczenie zawodowe zdobywał w HM Legnica (1985- 1991). Pełnił funkcję wiceprezesa zarządu KGHM (w latach 1999-2002), a także zarządzał m.in. spółkami: POL-MIEDŹ TRANS sp. z o.o., Energetyka sp. z o.o., Centrum Badań Jakości sp. z o.o. we Lubinie. Był też prezesem zarządu Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego sp. z o.o. we Wrocławiu oraz wiceprezydentem Legnicy w latach 1991-1994.

Wiceprezes Zarządu ds. Produkcji jest odpowiedzialny za:

• zintegrowane planowanie i optymalizację bieżącej produkcji Spółki;
• planowanie długoterminowego rozwoju ciągu produkcyjnego optymalnego pod kątem technicznym i ekonomicznym;
• bezpieczeństwo i higienę pracy oraz kontrolę ryzyka środowiskowego;
• działanie w zakresie pozyskiwania, budowy i utrzymania w gotowości aktywów produkcyjnych i nieprodukcyjnych oraz osiągania głównych celów Strategii Energetycznej;
• działalność w zakresie wytwarzania produktów i usług oraz rozwoju produkcji głównej górniczej i hutniczej.

Michał Jezioro – Wiceprezes Zarządu ds. Aktywów Zagranicznych

Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego (Wydział Prawa i Administracji – kierunek zarządzanie oraz Wydział Filologii – kierunek Germanistyka). Ukończył Krajową Szkołę Administracji Publicznej w Warszawie na kierunku Administracja Publiczna.

Menadżer z praktycznym doświadczeniem w zarządzaniu na międzynarodowych rynkach, od lat związany z Grupą Kapitałową KGHM Polska Miedź S.A.

W latach 2010-2016 Prezes Zarządu KGHM Shanghai Copper Trading Co.,Ltd. Wcześniej Prezes Zarządu KGHM Kupferhandelsges. m.b.H. w latach 2000-2006 Wicekonsul Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w Kolonii.

Wiceprezes Zarządu ds. Aktywów Zagranicznych jest odpowiedzialny za:

• przygotowywanie i wykonywanie strategii dla aktywów zagranicznych;
• działania w zakresie pozyskiwania i rozwoju bazy zasobowej za granicą;
• analizę, ocenę i przygotowywanie nowych zagranicznych projektów eksploracyjnych;
• przygotowywanie opracowań i ekspertyz z zakresu zagranicznych projektów zasobowych;
• nadzór korporacyjny spółek zagranicznych i koordynację zadań w ramach planu inwestycji kapitałowych Spółki w zależne spółki zagraniczne;
• nadzór merytoryczny nad zagranicznymi podmiotami zależnymi typu produkcyjnego, należącymi do Grupy Kapitałowej, w tym tworzenie i wykonanie ich planów produkcyjnych.

Rafał Pawełczak – Wiceprezes Zarządu ds. Rozwoju

Absolwent Wydziału Chemii Uniwersytetu Opolskiego, oraz studiów podyplomowych Audyt Wewnętrzny, Nadzór i Kontrola Zarządcza Wydziału Informatyki i Zarządzania Politechniki Wrocławskiej. Certyfikowany Project Manager (CSM , PRINCE).

Posiada wieloletnie doświadczenie w zarządzaniu. Od 2007 do 2008 Dyrektor Departamentu Badań i Rozwoju KGHM Polska Miedź S.A. W latach 2008-2016 kierował działem zarządzania kluczowymi projektami Politechniki Wrocławskiej (pozyskiwanie i rozliczanie projektów inwestycyjnych, infrastrukturalnych, badawczo – rozwojowych).

Od 2009 r. pełni funkcje eksperckie w organach wspierających ministerstwa w procesie koordynacji wykorzystania środków z Unii Europejskiej.

Od maja 2016 r. pełnił funkcję Dyrektora Naczelnego ds. Badań i Innowacji w KGHM Polska Miedź S.A. Od 2017 r. członek EIP on RawMaterials.

Wiceprezes Zarządu ds. Rozwoju jest odpowiedzialny za:

• realizację polityki badawczo–rozwojowej Spółki;
• realizację polityki innowacji oraz ochrony prawa własności intelektualnej Spółki;
• wdrażanie i realizację Strategii Spółki oraz polityki Zrównoważonego Zarządzania w Spółce;
• zarządzanie nieruchomościami;
• koordynację procesów inwestycyjnych oraz projektów rozwojowych Spółki;
• kształtowanie polityki handlowej i logistycznej Spółki;
• kształtowanie portfeli produktów Spółki;
• inicjowanie, opracowywanie i wdrażanie standardów zarządczych w procesie zarządzania projektami i programami.

Stefan Świątkowski – Wiceprezes Zarządu ds. Finansowych

Absolwent Politechniki Łódzkiej (magister matematyk), The University of Leeds w Wielkiej Brytanii (Master of Science – matematyka) oraz INSEAD we Francji (MBA).

Posiada wieloletnie doświadczenie w zarządzaniu finansami, zarządzaniu ryzykiem oraz zarządzaniu strategicznym. Ostatnio był współzałożycielem Bizon Capital sp. z o.o. Wcześniej pełnił funkcję Wiceprezesa Zarządu FM Banku/Polskiego Banku Przedsiębiorczości i Powszechnej Kasy Oszczędności Bank Polski S.A. odpowiedzialnego za zarządzanie ryzykiem. Był również Dyrektorem Finansowym w Europejskim Funduszu Leasingowym S.A. i Dyrektorem ALCO w Lukas Bank S.A. Pracował też w Banku Handlowym S.A. i w McKinsey & Company Poland sp. z o.o. jako konsultant.

Autor artykułów na tematy gospodarcze i powieści o polskiej prywatyzacji.

Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi w marcu 2010 r.

Wiceprezes Zarządu ds. Finansowych jest odpowiedzialny za:

• kształtowanie polityki finansowej w Grupie Kapitałowej;
• weryfikację projektów Strategii Głównej z punktu widzenia ich wykonalności w aspekcie finansowym;
• finanse we wszystkich obszarach i dziedzinach działalności Grupy Kapitałowej;
• kreowanie polityki podatkowej Grupy Kapitałowej;
• obsługę księgową Spółki.

W dniu 10 marca 2018 r. Rada Nadzorcza Spółki odwołała z Zarządu KGHM Polska Miedź S.A. Prezesa Zarządu Radosława Domagalskiego-Łabędzkiego oraz Wiceprezesa Zarządu Michała Jezioro. Jednocześnie Rada Nadzorcza określiła liczbę członków Zarządu IX kadencji na 3 Członków Zarządu oraz powierzyła:

• obowiązki objęte stanowiskiem Prezesa Zarządu Rafałowi Pawełczakowi, Wiceprezesowi Zarządu ds. Rozwoju, na czas do dnia powołania Prezesa Zarządu Spółki po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego;
• obowiązki objęte stanowiskiem Wiceprezesa Zarządu ds. Aktywów Zagranicznych Stefanowi Świątkowskiemu, Wiceprezesowi Zarządu ds. Finansowych, na czas do dnia powołania Wiceprezesa Zarządu ds. Aktywów Zagranicznych po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego.

Członkowie Zarządu Rafał Pawełczak oraz Stefan Świątkowski będą nadal pełnić obowiązki przypisane do ich dotychczasowych stanowisk w Zarządzie KGHM Polska Miedź S.A.

17.2. Biogramy członków Rady Nadzorczej

Dominik Hunek – Przewodniczący Rady Nadzorczej

Wykształcenie, kwalifikacje:

1996-2002	Uniwersytet Wrocławski, Wydział prawa, administracji i ekonomii; kierunek: prawo, Magisterium pod kierunkiem Sędziego SN prof. dr hab. Herberta Szurgacza,
2003-2007	aplikacja adwokacka w wałbrzysko-jeleniogórskiej Izbie Adwokackiej, od 2005 roku w Izbie Adwokackiej we Wrocławiu,
2007	złożył egzamin adwokacki.
	Zajmowane wcześniej stanowiska wraz z opisem przebiegu pracy zawodowej:
1998	Biuro Badań Biznesowych SYNERGIA – asystent,
1999-2000	S.S.A - "Górnik Wałbrzych" – pełnomocnik zarządu,
2002	Ernst & Young Wrocław/Warszawa (D. Janczak i Wspólnicy) – asystent,
2002-2005	Kancelaria Prawna PRETOR – prawnik, aplikant adwokacki,
2005-2007	Kancelaria Lis i Partnerzy – aplikant adwokacki,
2007-2008	Kancelaria Budnik Posnow i Partnerzy – wspólnik, adwokat,
2008	wspólnik w kancelarii Lis i Partnerzy, zajmuje się – obok obron w sprawach związanych z przestępczością

gospodarczą i kryminalną – głównie doradztwem strategicznym dla dużych spółek przemysłowych i energetycznych.

W ramach wykonywania zawodu adwokata, pracował bądź pracuje – jako pełnomocnik, doradca banku komercyjnego, spółek przemysłowych, przewoźnika kolejowego, producenta systemów automatyki dużej energetyki, spółek jednej z największych grup energetycznych, w tym doradca zarządu spółki zarządzającej grup. W ramach tego zaangażowania oraz poza nim – pełnomocnik lub obrońca w setkach procesów przed sądami powszechnymi.

Ponadto:

od 2016	Członek Rady Nadzorczej Polskich Linii Lotniczych LOT SA,
od 2017	Arbiter Sądu Polubownego przy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej,
2010-2014	Przewodniczący Rady Centralnej Szkoły Szybowcowej Aeroklubu Polskiego w Lesznie,
od 2005	Przewodniczący Rady Nadzorczej Fundacji Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej "Krzyś" z siedzibą we Wrocławiu,
od 2016	Przewodniczący Rady Nadzorczej KGHM Polska Miedź S.A.

Michał Czarnik – Zastępca Przewodniczącego Rady Nadzorczej, Przewodniczący Komitetu Audytu

Wykształcenie, kwalifikacje:
2003-2007	Aplikacja radcowska przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie,
2000-2001	Center of American Law, University of Florida,
1996-2001	Uniwersytet Warszawski, Wydział Prawa i Administracji, kierunek: prawo,
2007	radca prawny,
2004	doradca podatkowy,
	Zajmowane wcześniej stanowiska wraz z opisem przebiegu pracy zawodowej:
od 2016	Zastępca Przewodniczącego Rady Nadzorczej,
od 2014	Czarnik i Wspólnicy Spółka Partnerska Radców Prawnych (Warszawa),
2007-2014	Czarnik Porębski i Wspólnicy Spółka Partnerska Radców Prawnych (Warszawa) – Wspólnik, Członek Zarządu,
od 08.2005	MMO Services - własna działalność gospodarcza (Warszawa),
2004-2005	Agora S.A. (Warszawa) – Zastępca Szefa Nadzoru Podatkowego,
2003-2004	Deloitte Sp. z o.o. (Warszawa) – Starszy konsultant,
2002-2003	Ernst & Young Doradztwo Podatkowe Sp. z o.o. (Warszawa) – Konsultant,
2001-2002	Arthur Andersen Sp. z o.o. (Warszawa) – Konsultant.

Józef Czyczerski – członek Rady Nadzorczej

Wykształcenie, kwalifikacje: - Średnie techniczne Zajmowane wcześniej stanowiska wraz z opisem przebiegu pracy zawodowej: Przewodniczący Sekcji Krajowej Górnictwa Rud Miedzi NSZZ Solidarność od 2016 członek Rady Nadzorczej KGHM Polska Miedź S.A. z wyboru pracowników 1999-2011 członek Rady Nadzorczej KGHM Polska Miedź S.A. z wyboru pracowników

od 1979 zatrudniony w KGHM Polska Miedź S.A. O/ZG "Rudna", elektromechanik maszyn i urządzeń górniczych

Leszek Hajdacki – członek Rady Nadzorczej

Wykształcenie, kwalifikacje:

• Wyższe techniczne Uniwersytet Zielonogórski, Zarzadzanie strategiczne i finanse
• Absolwent Wyższej Szkoły Zarządzania The Polish Open University w Warszawie o kierunku Zarzadzanie Biznesem
• Studia Podyplomowe na Wydziale Geoinżynierii Górnictwa i Geologii Politechniki Wrocławskiej w zakresie Bezpieczeństwa i Higieny Pracy

• Studia Podyplomowe na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego w zakresie prawa gospodarczego i handlowego

• Złożył egzamin dla kandydatów na członków rad nadzorczych Spółek Skarbu Państwa

Zajmowane wcześniej stanowiska wraz z opisem przebiegu pracy zawodowej:

od stycznia 2001	Przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Przemysłu Miedziowego O/ZG "Rudna".
od 2016	Członek Rady Nadzorczej KGHM Polska Miedź S.A. z wyboru pracowników
2002-2011	Członek Rady Nadzorczej KGHM Polska Miedź S.A. z wyboru pracowników
2004-2006	Prezes Fundacji Polska Miedź
od 1978	zatrudniony w KGHM Polska Miedź S.A. O/ZG "Rudna", począwszy od stanowiska elektromontera, starszego specjalisty ds. rozliczeń kosztów energii elektrycznej, obecnie starszy inspektor ds. normowania - zastępca głównego inżyniera

Janusz Marcin Kowalski – członek Rady Nadzorczej

Wykształcenie, kwalifikacje:

• Magister prawa, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego
• Magister administracji, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego
• Studia podyplomowe z Prawa Spółek, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego

Zajmowane wcześniej stanowiska wraz z opisem przebiegu pracy zawodowej:

od 2017	Członek Rady Nadzorczej Poczta Polska S.A,,
od 2017	Członek Rady Nadzorczej KGHM Polska Miedź S.A.
2015-2016	Wiceprezes Zarządu PGNiG S.A., prokurent,
2015-2016	Członek Rady Dyrektorów PGNiG Upstream International AS z siedzibą w Stavanger (Norwegia),
2015	Przewodniczący Rady Nadzorczej Gas-Trading S.A. i członek Rad Nadzorczych: EuRoPol Gaz S.A., Polski Gaz TUW, PGNiG Supply & Trading GmbH oraz ZWUG Intergaz Sp. z o.o.,
2015	Członek Rady Nadzorczej Energetyki Cieplnej Opolszczyzny S.A.,
2014-2015	Wiceprezydent miasta Opola,
2014	Członek Rady Nadzorczej Ostrołęckiego TBS sp. z o.o.,
2008-2010	Członek Zespołu ds. Bezpieczeństwa Energetycznego w Kancelarii Prezydenta RP śp. prof. Lecha Kaczyńskiego,
2008	analityk ds. bezpieczeństwa energetycznego w Biurze Bezpieczeństwa Narodowego,
2007-2008	Członek Rad Nadzorczych: Operator Logistyczny Paliw Płynnych sp. z o.o. oraz Investgas S.A. (grupa kapitałowa PGNiG S.A.),
2007-2008	Analityk w Departamencie Dywersyfikacji Dostaw Nośników Energii w Ministerstwie Gospodarki RP
2006	Dyrektor w Stowarzyszeniu Stop Korupcji,
2004-2005	kierownik w kancelarii ubezpieczeniowej Eurostrada,
	Publicysta, współautor książki pt. "Lech Kaczyński. Biografia polityczna 1949-2005"

Wojciech Andrzej Myślecki – członek Rady Nadzorczej

Wykształcenie, kwalifikacje:
1991-1993	Amerykańskie Studium "Management in Free Market Economy"
1978	tytuł dr inż. nauk technicznych
1965-1970	Studia na Politechnice Wrocławskiej – mgr inż. telekomunikacji
	Zajmowane wcześniej stanowiska wraz z opisem przebiegu pracy zawodowej:
od 2002	Global Investment Corporation Sp. z o.o. – Prezes Zarządu,
od 2016	Członek Rady Nadzorczej KGHM Polska Miedź S.A.
od 2009	Bank Zachodni WBK S.A. – Doradca,
2009	Ministerstwo Skarbu Państwa – Radca Ministra,
2006	Wałbrzyskie Zakłady Koksownicze "Victoria" S.A. – Prezes Zarządu (w trybie oddelegowania z RN),
2004-2006	Winuel S.A. – Szef Zespołu Doradców Zarządu,
2000-2002	Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. – Doradca Zarządu,
1999-2003	Polsko-Francuskie Centrum Inżynierii Systemów Przemysłowych przy Politechnice Wrocławskiej – Dyrektor,
1998	Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. – Prezes Zarządu (w trybie oddelegowania z RN),

1997	Winuel S.A. - Prezes Zarządu,
1991-1999	Francuskie Podyplomowe Studium "Ecole Francaise de Genie des Systemes Industrieles" – Kierownik,
1991-1993	Politechnika Wrocławska – Pełnomocnik Rektora ds. Przekształceń Organizacyjnych,
1991	Zakład Studyjno-Projektowy Politechniki Wrocławskiej – Dyrektor komisaryczny,
1981-1982	Politechnika Wrocławska – Dyrektor Gabinetu Rektora,
1978-2008	Politechnika Wrocławska – mianowany pracownik naukowo-dydaktyczny na Wydziale Elektroniki,
1971-1978	Politechnika Wrocławska – asystent/starszy asystent na Wydziale Elektroniki.

Członek Rad Nadzorczych następujących spółek: KGHM Polska Miedź S.A. w Lubinie (2016-obecnie), Generali PTE w Warszawie (2014– obecnie); Procom System S.A. we Wrocławiu (2011-obecnie); Tauron Polska Energia SA (XII.2015–XI.2016); Energa Wytwarzanie S.A. w Gdańsku (Sekretarz RN - 2013-2015); Brzeskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. (Przewodniczący RN – 2011-2015); Polskie Sieci Elektroenergetyczne – Operator SA (2009-2010); Park Przemysłowy w Piekarach Śląskich Sp. z o.o. (2007-2012); WZK "Victoria" SA (Przewodniczący RN - 2006-2008); Zakład Usług Wielobranżowych Sp. z o.o. w Lubinie (2000-2002); Wrocławski Park Technologiczny S.A. (1999-2003); Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. (1998-2000); Telefonia Lokalna DIALOG S.A. (1997-2000); WINUEL S.A. (Przewodniczący - 1996-1999); Centrum OPHTA LAB Sp. z o.o. (Sekretarz RN - 1994-1998).

Ponadto pełnił następujące funkcje doradcze: Członek Konwentu Honorowego Politechniki Wrocławskiej oraz Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu ( 2017 – obecnie) , Członek Rady Naukowej Instytutu Chemii Przemysłowej oraz Instytutu Badania Koniunktur i Cen

(2017-obecnie), Członek Rady Programowej Konsorcjum SmartPowerGrid Polska (2010–obecnie), Doradca Zarządu KGHM Polska Miedź S.A. ds. polityki energetycznej (2012); Członek Komisji Budżetu i Finansów Rady Miejskiej Wrocławia (1999-2001); Członek Rady Naukowej Wrocławskiego Centrum Transferu Technologii (1997-2003); Członek Rady Fundacji Rozwoju Politechniki Wrocławskiej (1996- 2003); Doradca dyrektora przedsiębiorstwa DOLPASZ we Wrocławiu (1992-1993); Szef Zespołu Doradców Wojewody Wrocławskiego (1992); Współpracownik międzynarodowej firmy konsultingowej AT Kearney (1991-1997); Doradca Zarządu KGHM Polska Miedź S.A. (1991-1993); Doradca ds. polityki gospodarczej Premiera Rządu RP (1991-1992); Członek Zespołu Doradców Ministra Łączności (1976-1990).

Marek Pietrzak – członek Rady Nadzorczej, Przewodniczący Komitetu Wynagrodzeń

Wykształcenie, kwalifikacje:
2015-2016	Apsley Business School of London i Wyższa Szkoła Menedżerska w Warszawie – executive master of business administration
2009-2013	aplikacja radcowska Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie – radca prawny,
2001-2006	studia w Wyższej Szkole Handlu i Prawa w Warszawie na Wydziale Prawa – magister prawa,
2000-2004	studia w Prywatnej Wyższej Szkole Businessu i Administracji w Warszawie na Wydziale Ekonomii – magister ekonomii
Zajmowane wcześniej stanowiska wraz z opisem przebiegu pracy zawodowej:
od 2016	członek Rady Nadzorczej KGHM Polska Miedź S.A.
od 2014	Kancelaria Radcy Prawnego – Marek Pietrzak – Właściciel,
od 2016	Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia w Warszawie Radio dla Ciebie S.A. – Przewodniczący Rady Nadzorczej,
2015-2016	Bialskie Wodociągi i Kanalizacja "Wod-Kan" Sp. z o.o. – Członek Rady Nadzorczej,
2011-2014	Wodociąg Marecki Sp. z o.o. - Doradca zespołu projektowego ds. prawnych,
2010	Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej - Specjalista w Biurze Prawa i Ustroju,
2007-2008	Mazowiecki Urząd Wojewódzki - Referent prawny w Wydziale Prawnym.

W swojej praktyce zawodowej koncentruje się na obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych. Jego wiodącą specjalizacją jest prawo cywilne oraz gospodarcze, w szczególności prawo spółek, a także prawo pracy. Specjalizuje się także w dochodzeniu odszkodowań i zadośćuczynień w przypadku błędów w sztuce medycznej oraz wypadków komunikacyjnych i w pracy.

Bogusław Szarek – Sekretarz Rady Nadzorczej

-	Wykształcenie, kwalifikacje: Średnie techniczne
		Zajmowane wcześniej stanowiska wraz z opisem przebiegu pracy zawodowej:
		Przewodniczący Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność" O/ZG "Polkowice -Sieroszowice",
	od 2012	Członek Rady Nadzorczej KGHM Polska Miedź S.A. z wyboru pracowników
	od 1982	zatrudniony w KGHM Polska Miedź S.A. O/ZG "Sieroszowice" na stanowisku ślusarz mechanik maszyn i urządzeń górniczych,

Agnieszka Winnik-Kalemba – członek Rady Nadzorczej

Wykształcenie, kwalifikacje:
od 2016	Członek Rady Nadzorczej KGHM Polska Miedź S.A.
1999-2003	Aplikacja adwokacka w Okręgowej Radzie Adwokackiej we Wrocławiu; egzamin adwokacki w 2003r.,
1995-1997	Stypendium Rządu Amerykańskiego w Georgetown University in Washington D.C. oraz University of Kentucky The James W. Martin School of Policy and Administration na kierunku Business Law and Public Administration,
1990-1995	Studia na Uniwersytecie Wrocławskim, Wydział Prawa i Administracji – magister prawa.
	Zajmowane wcześniej stanowiska wraz z opisem przebiegu pracy zawodowej:
od 2003	Właściciel Kancelarii Adwokackiej adw. Agnieszka Winnik-Kalemba,
2016 (marzec czerwiec)	PKO BP S.A. – Wiceprzewodnicząca Rady Nadzorczej,
2006-2010	Doradca i stały współpracownik śp. Posłanki Aleksandry Natalii-Świat,
2006-2008	PKO BP S.A. – Członek Rady Nadzorczej,
1998-2000	Dolnośląski Urząd Marszałkowski we Wrocławiu – Szef Biura Obsługi Prawnej,
1997-1998	Asystent Prawny Przewodniczącego Izby Regionów Rady Europy w Strasburgu, Sejmik Samorządowy Województwa Wrocławskiego,
1997	Asystent Prawny Law Offices of Bowles, Keating, Matuszewich & Fiordalisi Chicago-Milan-Rome A Partnership of Professional Corporation, Chicago, USA,
1989-1991	Biuro Zarządu Regionu NSZZ Solidarność Regionu Dolny Śląsk
1987-1989	Współpracownik Komisji Interwencji i Praworządności NSZZ Solidarność prowadzonej przez Zofię i Zbigniewa Romaszewskich,
1986-1989	Współpracownik Regionalnego Komitetu Wykonawczego NSZZ Solidarność Region Dolny Śląsk.

Jarosław Witkowski – członek Rady Nadzorczej, Przewodniczący Komitetu Strategii

Wykształcenie, kwalifikacje:
2004	Tytuł profesora nauk ekonomicznych,
1996	Doktor habilitowany nauk ekonomicznych (AE we Wrocławiu),
1991	Doktor nauk ekonomicznych (AE w Katowicach),
1986	Magister ekonomii (AE w Katowicach).
	Zajmowane wcześniej stanowiska wraz z opisem przebiegu pracy zawodowej:
od 2016	Członek Rady Nadzorczej KGHM Polska Miedź S.A.,
od 2018	Członek Rady Nadzorczej Trans.eu Group S.A.,
od 2016	Przewodniczący Senackiej Komisji ds. Współpracy z Biznesem UE we Wrocławiu,
od 1998	Kierownik Katedry Zarządzania Strategicznego i Logistyki na Wydziale Ekonomii, Zarządzania i Turystyki w Jeleniej Górze Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu,
2012-2016	Przewodniczący Senackiej Komisji ds. Współpracy z Zagranicą UE we Wrocławiu,
2012-2016	Profesor w Katedrze Logistyki Uniwersytetu Zielonogórskiego,
2005-2012	Prorektor ds. współpracy z zagranicą UE we Wrocławiu,
1988-1998	Asystent, a następnie adiunkt w Instytucie Ekonomiki Produkcji (później Katedrze Strategii Rozwojowych w Przemyśle) AE we Wrocławiu,
1986-1987	Stażysta w Przedsiębiorstwie Spedycji Międzynarodowej C. Hartwig w Katowicach,
1986-1988	Asystent w Instytucie Ekonomiki Transportu AE w Katowicach.

Stypendia i staże zagraniczne: w 1993 r. absolwent European Doctoral Programme In Entrepreneurship and Small Business Management, realizowanego przez Copenhagen Business School i Rosklide University w Danii oraz Lund University i Vaxjo University w Szwecji.W latach 1995 - 1997 stypendysta rządu japońskiego Monbusho na Uniwersytecie Studiów Zagranicznych w Tokio oraz na Uniwersytecie Hitotsubashi w Tokio.

17.3. Zmiany w składzie władz Jednostki Dominującej

Zarząd Spółki

Zgodnie ze Statutem KGHM Polska Miedź S.A. członków Zarządu powołuje i odwołuje Rada Nadzorcza.

Skład Zarządu KGHM Polska Miedź S.A. IX kadencji w dniu 1 stycznia 2017 r. przedstawiał się następująco:

• Radosław Domagalski-Łabędzki Prezes Zarządu,
• Jacek Rawecki I Wiceprezes Zarządu ds. Zarządzania Łańcuchami Dostaw
• Michał Jezioro Wiceprezes Zarządu ds. Rozwoju
• Stefan Świątkowski Wiceprezes Zarządu ds. Finansowych
• Piotr Walczak Wiceprezes Zarządu ds. Produkcji,

Zmiany w składzie i podziale kompetencji Zarządu w 2017 r.:

Data	Opis zmian
3 lutego 2017 r.	- Jacek Rawecki złożył rezygnację z funkcji I Wiceprezesa Zarządu KGHM Polska Miedź S.A.,
	- Rada Nadzorcza podjęła uchwałę o powołaniu Pana Rafała Pawełczaka na funkcję Wiceprezesa Zarządu KGHM Polska Miedź S.A.
31 maja 2017 r.	- Piotr Walczak złożył rezygnację z funkcji Wiceprezesa Zarządu ds. Produkcji ze skutkiem na dzień 13 czerwca 2017 r.
24 lipca 2017 r	- Rada Nadzorcza w dniu 24 lipca 2017 r. podjęła uchwałę o powołaniu Pana Ryszarda Jaśkowskiego na Członka Zarządu KGHM Polska Miedź S.A.
8 listopada 2017 r.	- Rada Nadzorcza KGHM Polska Miedź S.A. powierzyła stanowisko Wiceprezesa Zarządu ds. Produkcji Panu Ryszardowi Jaśkowskiemu

Skład Zarządu na dzień 31 grudnia 2017 r. przedstawiał się następująco:

 Radosław Domagalski-Łabędzki Prezes Zarządu,
 Stefan Świątkowski	Wiceprezes Zarządu ds. Finansowych,
 Michał Jezioro	Wiceprezes ds. Aktywów Zagranicznych,
 Rafał Pawełczak	Wiceprezes Zarządu ds. Rozwoju,
 Ryszard Jaśkowski	Wiceprezes Zarządu ds. Produkcji.

Ponadto 10 marca 2018 r. Rada Nadzorcza Spółki odwołała z Zarządu KGHM Polska Miedź S.A. Prezesa Zarządu Radosława Domagalskiego-Łabędzkiego oraz Wiceprezesa Zarządu Michała Jezioro.

Rada Nadzorcza Spółki

Zgodnie ze Statutem Spółki członków Rady Nadzorczej powołuje i odwołuje Walne Zgromadzenie. Skład Rady Nadzorczej KGHM Polska Miedź S.A. IX kadencji na dzień 1 stycznia 2017 r. przedstawiał się następująco:

Dominik Hunek Przewodniczący Rady

Michał Czarnik Zastępca Przewodniczącego

• Wojciech Andrzej Myślecki
• Marek Pietrzak
• Agnieszka Winnik-Kalemba
• Jarosław Witkowski
• oraz wybrani przez pracowników

• Bogusław Szarek Sekretarz

• Józef Czyczerski

• Leszek Hajdacki

W dniu 21 czerwca 2017 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie KGHM Polska Miedź S.A. powołało Pana Janusza Marcina Kowalskiego w skład Rady Nadzorczej Spółki.

Skład Rady Nadzorczej od 21 czerwca 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. przedstawiał się następująco:

• Dominik Hunek Przewodniczący Rady
• Michał Czarnik Zastępca Przewodniczącego
• Janusz Marcin Kowalski
• Wojciech Andrzej Myślecki
• Marek Pietrzak
• Agnieszka Winnik-Kalemba
• Jarosław Witkowski
• oraz wybrani przez pracowników
• Bogusław Szarek Sekretarz

Józef Czyczerski

Leszek Hajdacki

Sprawozdanie Zarządu z działalności KGHM Polska Miedź S.A. oraz Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. w 2017 r. 88/107

17.4. Wynagrodzenia członków organów Jednostki Dominującej i pozostałego kluczowego personelu kierowniczego Grupy Kapitałowej

Informacja dotycząca umów o świadczenie usług zarządzania, wynagrodzenia i zakazu konkurencji po ustaniu pełnienia funkcji członków Zarządu KGHM Polska Miedź S.A.

W związku z wejściem w życie Ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami Rada Nadzorcza - działając na podstawie upoważnień Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki KGHM Polska Miedź S.A., ustalając szczegółowe zasady zatrudnienia i wynagrodzenia członków zarządu, określiła wzory umów o świadczenie usług zarządzania na czas pełnienia funkcji Prezesa i Wiceprezesa Zarządu Spółki.

Na podstawie wyżej wymienionych wzorów umów z dniem 1 czerwca 2017 r. z poszczególnymi członkami Zarządu zawarte zostały umowy o świadczenie usług zarządzania, zastępując tym samym dotychczasowe umowy o pracę.

Otrzymywane na ich podstawie wynagrodzenie całkowite, składa się z części stałej stanowiącej miesięczne wynagrodzenie podstawowe oraz części zmiennej, stanowiącej wynagrodzenie uzupełniające za rok obrotowy Spółki.

Zgodnie z decyzją NWZ miesięczne wynagrodzenie stałe dla poszczególnych członków Zarządu Spółki zawiera się w przedziale od siedmiokrotności do piętnastokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Wynagrodzenie zmienne uzależnione jest od poziomu realizacji ustalonych przez Radę Nadzorczą celów zarządczych i nie może przekroczyć 90% lub 100% (w zależności od pełnionej funkcji w Zarządzie) stałego wynagrodzenia za czas wykonywania przedmiotu umowy (z zastrzeżeniem, że jest on dłuższy niż 3 miesiące).

Na podstawie Statutu KGHM Polska Miedź S.A., regulaminu Rady Nadzorczej, umów o świadczenie usług zarządzania oraz uchwał NW i ZWZ, Rada Nadzorcza zatwierdziła Cele Zarządcze (kluczowe wskaźniki efektywności – KPI) dla Zarządu KGHM Polska Miedź S.A. na rok 2017.

Cele Zarządcze do wykonania warunkujące możliwość otrzymania części zmiennej wynagrodzenia za rok obrotowy Spółki:

• wdrożenie zasad wynagradzania członków organów zarządzających i nadzorczych zgodnych z przepisami ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami we wszystkich spółkach Grupy Kapitałowej w terminie do dnia 31 grudnia 2017 r.,
• ukształtowanie składów rad nadzorczych we wszystkich spółkach Grupy Kapitałowej, tak by ich członkowie posiadali uprawnienia do zasiadania w radach nadzorczych, potwierdzone pozytywnym wynikiem egzaminu dla kandydatów na członków rad nadzorczych, lub posiadali uprawnienia ustawowo zwalniające z obowiązku jego zdania, w szczególności posiadali stopnień naukowy doktora nauk ekonomicznych lub nauk prawnych, albo posiadali wpis na listę radców prawnych, adwokatów, biegłych rewidentów lub doradców inwestycyjnych w terminie do dnia 31 grudnia 2017 r.,
• realizacja obowiązków, o których mowa w art. 17-20, art. 22 i art. 23 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym w terminie do dnia 31 grudnia 2017 r.

Rada Nadzorcza ustaliła również dodatkowe cele zarządcze: KPI solidarnościowe (obowiązujące wszystkich członków Zarządu) i KPI/cele indywidualne.

W skład KPI solidarnościowych wchodzą:

• EBITDA skorygowana Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A.,
• Marża EBITDA Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A.

KPI/cele indywidualne przypisane są poszczególnym członkom Zarządu, wynikają z przyjętej przez Spółkę strategii i są kluczowe z punktu widzenia organizacji.

Wypłata wynagrodzenia zmiennego następuje pod warunkiem realizacji przez zarządzającego celów zarządczych, zatwierdzeniu sprawozdania Zarządu z działalności Spółki, sprawozdania finansowego Spółki za ubiegły rok obrotowy oraz udzieleniu zarządzającemu absolutorium z wykonania przez niego obowiązków członka zarządu przez Walne Zgromadzenie i przedstawienia przez Zarząd Radzie Nadzorczej sprawozdania z realizacji celów zarządczych. Rada Nadzorcza dokonuje oceny wykonania wyżej wymienionych celów i ustala wysokość należnej wypłaty wynagrodzenia zmiennego.

Łączne roczne wynagrodzenie całkowite zarządzającego, o którym mowa w ustępach poprzedzających nie może przekroczyć iloczynu kwoty 100 000 PLN i liczby miesięcy kalendarzowych przez które pełnił on swoje obowiązki.

		Potencjalnie należne wynagrodzenie ruchome	Potencjalnie należne wynagrodzenie zmienne
		za 2017 r. na podstawie	za 2017 r. na podstawie
		umowy o pracę	umowy o świadczenie
Imię i nazwisko	Stanowisko	(z dodatkowym*)	usług zarządzania
Radosław Domagalski-Łabędzki	Członek Zarządu - Prezes Zarządu	286 245,70	237 603,10
Stefan Świątkowski	Członek Zarządu - Wiceprezes Zarządu	253 217,35	237 603,10
Rafał Pawełczak	Członek Zarządu - Wiceprezes Zarządu	197 509,56	237 603,10
Michał Jezioro	Członek Zarządu - Wiceprezes Zarządu	253 217,35	237 603,10
Ryszard Jaśkowski	Członek Zarządu - Wiceprezes Zarządu	0,00	178 101,38
Jacek Rawecki	Członek Zarządu - I Wiceprezes Zarządu	274 921,70	0,00
Piotr Walczak	Członek Zarządu - Wiceprezes Zarządu	60 772,17	0,00
RAZEM		1 325 883,83	1 128 513,78

Potencjalnie należne wynagrodzenie Członków Zarządu KGHM Polska Miedź S.A. za 2017 r.

*Potencjalnie należne wynagrodzenie dotyczy wynagrodzenia ruchomego za 2017 r. wypłacone na podstawie umowy o pracę (z dodatkowymi 20%), o wypłacie którego decyduje Rada Nadzorcza.

W/w umowa reguluje również sprawy dotyczące:

• korzystania w czasie wykonywania obowiązków umownych z powierzchni biurowej wraz z wyposażeniem i urządzeń technicznych, w tym komputera osobistego z bezprzewodowym dostępem do sieci Internet, środków łączności, w tym telefonu komórkowego,
• uczestnictwa w konferencjach, seminariach lub spotkaniach o charakterze biznesowym związanych z przedmiotem działalności Spółki, i o ile jest to konieczne dla realizacji tychże zobowiązań, odbywania podróży w kraju i za granicą,
• ponoszenia przez Spółkę kosztów związanych ze świadczeniem usług poza jej siedzibą, niezbędnych do należytego wykonania usług, w szczególności takich jak koszty podróży i zakwaterowania w standardzie stosownym do wykonywanej funkcji,
• korzystania z samochodu służbowego do celów służbowych,
• dodatku na mieszkanie w kwocie 2 500 PLN o ile siedziba biura zarządu Spółki znajduje się w odległości ponad 100 km od miejsca zamieszkania zarządzającego,
• ochrony ubezpieczeniowej w zakresie odpowiedzialności cywilnej związanej z wykonywaniem funkcji;
• ponoszenia lub refinansowania kosztów indywidualnego szkolenia Zarządzającego związanego z przedmiotem Umowy i obowiązkami umownymi do wysokości 15 000 PLN netto w roku kalendarzowym (o ile Rada Nadzorcza wyrazi zgodę).

Umowy stanowią również, że w przypadku pełnienia przez Zarządzającego funkcji członka organu w podmiotach zależnych od Spółki w ramach grupy kapitałowej, Zarządzający nie będzie pobierał dodatkowego wynagrodzenia z tytułu pełnienia tych funkcji, poza wynagrodzeniem , o którym mowa w umowie o świadczenie usług zarządzania.

Zawarte z członkami zarządu umowy regulują kwestię wypłaty odprawy w razie rozwiązania albo wypowiedzenia umowy o świadczenie usług zarządzania z innych przyczyn niż naruszenie podstawowych obowiązków wynikających z jej postanowień. Przewiduje ona, że Spółka wypłaci odprawę w wysokości trzykrotności części stałej wynagrodzenia (jeżeli zatrudnienie na stanowisku trwało co najmniej 12 miesięcy).

Umowy z członkami Zarządu zawierają regulacje - zarówno w trakcie trwania umowy, a także po ustaniu pełnienia funkcji – dotyczące zakazu konkurencji. W szczególności stanowią, że w okresie 6 miesięcy od dnia ustania pełnienia funkcji nie będą oni prowadzili działalności konkurencyjnej. Z tytułu przestrzegania zakazu konkurencji KGHM wypłaci zarządcy odszkodowanie w łącznej wysokości obliczonej jako iloczyn 0,5 krotność miesięcznego wynagrodzenia stałego i 6-miesięcznego okresu trwającego zakazu. Warunkiem wypłaty przedmiotowego odszkodowania jest sprawowanie funkcji zarządcy przez co najmniej 6 miesięcy. Członek Zarządu, który naruszy postanowienia wyżej wymienionej umowy, zobowiązany będzie do zapłaty kary umownej w wysokości całości otrzymanego odszkodowania. Zapłata kary umownej nie wyłącza prawa Spółki do dochodzenia odszkodowania przewyższającego jej wysokość na zasadach ogólnych.

Informacja dotycząca wynagrodzeń Członków Rady Nadzorczej

Wynagrodzenia członków organów nadzorczych zostało ustalone dnia 21 czerwca 2017 r. przez Walne Zgromadzenie Wspólników w oparciu o zapisy Ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami. Wysokość miesięcznego wynagrodzenia poszczególnych członków Rady Nadzorczej uzależniona jest od pełnionej w niej funkcji i ustalana jako krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez prezesa GUS.

Spółka również pokrywa lub zwraca koszty związane z udziałem w pracach Rady Nadzorczej, a w szczególności koszty przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca odbycia posiedzenia Rady Nadzorczej i z powrotem oraz koszty zakwaterowania i wyżywienia.

Szczegółowa informacja na temat wartości wynagrodzeń, nagród lub korzyści osób nadzorujących, jak i zarządzających znajduje się w nocie 12.10 jednostkowego i skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Ogólna informacja o przyjętym i stosowanym systemie wynagrodzeń kluczowych menedżerów

Kluczowa kadra menedżerska wynagradzana jest na podstawie umów o pracę. W czasie jej trwania pracownikowi przysługują:

• podstawowe wynagrodzenie miesięczne, które wynosi w zależności od pełnionej funkcji od 4,5-krotności do 12-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, w czwartym kwartale roku ubiegłego, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
• roczna premia, wypłacana zgodnie z zasadami premiowania ustalonymi przez Zarząd, opartymi na systemie mierników biznesowych (KPI) i indywidualnych celów (MBO).
• Zasady ustalania i przyznawania premii rocznej (STIP Short-Term Incentive Plan) w KGHM Polska Miedź S.A. funkcjonują od 2013 r. System oparty jest na KPI solidarnościowych, indywidualnych oraz zadaniach, których bazę stanowią kluczowe wskaźniki efektywności Zarządu oraz cele wynikające ze strategii Spółki. Obecnie systemem STIP objęto 109 osobową grupę kadry zarządzającej w Spółce.
• świadczenia dodatkowe tj. ubezpieczenie na życie, Pracowniczy Program Emerytalny, Abonamentowa Opieka Medyczna, samochód służbowy.

18. Etyka i Ład Korporacyjny

Kodeks Etyki Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. jest głównym narzędziem, w kulturze korporacyjnej Grupy Kapitałowej, które pomaga określić priorytety i ustalić zbiór zasad obowiązujących dla wszystkich pracowników w ich codziennej pracy.

Zadaniem Kodeksu Etyki jest zapewnienie zgodności zachowania pracowników z najwyższymi standardami opartymi na wartościach, jakimi kierują się pracownicy Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A.: bezpieczeństwie, współdziałaniu, zorientowaniu na wyniki, odpowiedzialności i odwadze.

Ponadto w celu efektywnego wdrożenia zawartych w Kodeksie Etyki zasad i wartości na poziomie globalnej Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. obowiązują inne, odpowiednie polityki i procedury. Ich wdrożenie wypełnia światowe standardy ładu korporacyjnego oraz coraz większe oczekiwania interesariuszy, w tym przede wszystkim klientów oraz instytucji finansowych.

Opierając się na najlepszych praktykach ładu korporacyjnego obowiązują niżej wymienione polityki, wprowadzające globalne, ujednolicone standardy dostosowane do regulacji prawnych wszystkich jurysdykcji, w których działa Grupa KGHM Polska Miedź S.A.:

Polityka Prawa Konkurencji	Celem Polityki Prawa Konkurencji jest stworzenie ram funkcjonalnych systemu, który pozwoli Grupie
w Grupie Kapitałowej	KGHM Polska Miedź S.A. na utrzymanie zgodności z prawem konkurencji, które ma zastosowanie we
KGHM Polska Miedź S.A.	wszystkich krajach, w których działa Grupa KGHM Polska Miedź S.A.
Polityka Antykorupcyjna	Polityka Antykorupcyjna ustala podstawowe zasady i standardy, których celem jest zapobieganie
w Grupie Kapitałowej	łamaniu obowiązujących regulacji antykorupcyjnych w jurysdykcjach, w których działa Grupa KGHM
KGHM Polska Miedź S.A.	Polska Miedź S.A. Grupa stosuje politykę zera tolerancji dla korupcji i przekupstwa.
Polityka Odpowiedzialnego Łańcucha Dostaw w Grupie Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A.	Polityka Odpowiedzialnego Łańcucha Dostaw ma na celu zagwarantowanie wyboru tylko odpowiedzialnych dostawców, zwłaszcza w przypadku pozyskiwania tzw. minerałów konfliktowych (złota, cyny, wolframu i tantalu) oraz zapewnienie, że nabywane przez Grupę KGHM Polska Miedź S.A. towary i usługi nie przyczyniają się do finansowania terroryzmu oraz wytwarzane lub świadczone są z poszanowaniem podstawowych praw człowieka, standardów pracy, ochrony środowiska oraz przeciwdziałania korupcji.

W 2017 r. w Spółce funkcjonował wewnętrzny system zarządzania odpowiedzialnym łańcuchem dostaw złota, na który składają się Polityka Odpowiedzialnego Łańcucha Dostaw w Grupie Kapitałowej KGHM oraz Procedura Badania Odpowiedzialnego Łańcucha Dostaw dla Złota w KGHM Polska Miedź S.A. System ten podlega corocznemu niezależnemu, zewnętrznemu audytowi w celu zapewnienia zgodności z wytycznymi LBMA Responsible Gold Guidnace oraz uzyskaniu certyfikacji LBMA (The London Bullion Market Association). W roku 2018 planowane jest rozszerzenie systemu o dodatkowe mechanizmy zapewniające zgodność z wytycznymi LBMA Responsible Silver Guidnace opublikowane w 2017r.

W roku 2017 w celu przestrzegania najważniejszych zasad związanych z zapobieganiem korupcji w KGHM Polska Miedź S.A. oraz w spółkach krajowych Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. wdrożono "Instrukcję przeciwdziałania zagrożeniom korupcyjnym". W roku 2018 planowana jest aktualizacja Kodeksu Etyki Grupy KGHM. Dodatkowo, prace wspierające i podnoszące standardy etyczne i ładu korporacyjnego będą kontynuowane w roku 2018r.

Ponadto, nieprzerwanie od 2009 r. KGHM Polska Miedź S.A. znajduje się w gronie spółek notowanych na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych w ramach prestiżowego RESPECT Index - pierwszego w Europie Środkowo-Wschodniej indeksu spółek odpowiedzialnych społecznie.

Data raportu		Rozdział
19 stycznia 2018 r.	Informacja o wystąpieniu przesłanek do weryfikacji wartości odzyskiwalnej zagranicznych aktywów górniczych.	6,7
	W wyniku przeglądu założeń techniczno-ekonomicznych kluczowych zagranicznych aktywów górniczych Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. dla części tych aktywów nastąpiła istotna zmiana parametrów w zakresie długości życia kopalni, wolumenu produkcji metali, zakładanych kosztów operacyjnych i poziomu nakładów kapitałowych w okresie życia kopalni.
	Zgodnie z MSR 36, istotna zmiana wskazanych powyżej założeń stanowi przesłankę świadczącą o możliwości zmiany wartości odzyskiwalnej tych aktywów i zobowiązuje Spółkę do przeprowadzenia na dzień kończący ostatni okres sprawozdawczy, tj. 31 grudnia 2017 r., testów na utratę wartości w celu weryfikacji wartości odzyskiwalnej w odniesieniu do kopalni Robinson, aktywów kopalni Zagłębia Sudbury (tj. kopalni Morrison i projektu Victoria), kopalni Franke oraz projektu KGHM Ajax.
	Dla aktywów z tytułu zaangażowania we wspólne przedsięwzięcie Sierra Gorda S.C.M., w tym wartości inwestycji w Sierra Gorda S.C.M. oraz pożyczek udzielonych Sierra Gorda S.C.M., nie stwierdzono przesłanek do przeprowadzenia testów.
21 lutego 2018 r.	Informacja o wynikach przeprowadzonych testów na utratę wartości.	6,7
	Szczegółowa informacja na temat wyników przeprowadzonych testów znajduje się w Części 3 Jednostkowego oraz Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego.
10 marca 2018 r.	Informacja o zmianach w składzie Zarządu	17
	Rada Nadzorcza odwołała z Zarządu KGHM Polska Miedź S.A. Prezesa Zarządu Radosława Domagalskiego Łabędzkiego oraz Wiceprezesa Zarządu Michała Jezioro. Szczegółowa informacja o zmianach w podziale obowiązków członków Zarządu znajduje się w rozdziale 17.1 niniejszego sprawozdania.

19. Informacja o raportach bieżących opublikowanych po dniu bilansowym

Ponadto w 2018 r. opublikowane zostały raporty bieżące dotyczące:

• dat przekazywania raportów okresowych w roku 2018 (19 stycznia 2018 r.),
• zwołania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia KGHM Polska Miedź S.A. (14 lutego 2018 r.),
• projektów uchwał na Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie (14 lutego 2018 r.),
• zmiany porządku obrad Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia KGHM Polska Miedź S.A., zwołanego na dzień 15 marca 2018 r. (15 lutego 2018 r.),
• zmiany daty przekazania raportów okresowych za rok 2017 (7 marca 2018 r.).

Załącznik 1 Oświadczenie o stosowaniu Ładu Korporacyjnego

Zarząd KGHM Polska Miedź S.A., zgodnie z § 91 ust. 5 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim, a także Regulaminu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., przedstawia Oświadczenie o stosowaniu zasad ładu korporacyjnego w 2017 r.

KGHM Polska Miedź S.A., spółka notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., podlegała w 2017 r. zasadom ładu korporacyjnego określonym w dokumencie "Dobre Praktyki Spółek Notowanych na GPW 2016", który został przyjętym uchwałą Nr 26/1413/2015 przez Radę Giełdy w dniu 13 października 2015 r. Treść zasad dostępna jest na oficjalnej stronie internetowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie poświęconej tej tematyce (www.gpw.pl/dobre-praktyki), a także na stronie KGHM Polska Miedź S.A. w sekcji dotyczącej ładu korporacyjnego www.kghm.com/pl/inwestorzy/ladkorporacyjny/stosowanie-ladu-korporacyjnego.

KGHM Polska Miedź S.A. starała się na każdym etapie funkcjonowania realizować rekomendacje i zasady dotyczące "Dobrych Praktyk" spółek giełdowych.

KGHM Polska Miedź S.A. w 2017 r. nie stosowała rekomendacji IV.R.2 ze zbioru "Dobrych Praktyk…", mówiącej, że jeśli to uzasadnione, spółka powinna umożliwić akcjonariuszom udział w walnym zgromadzeniu przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poprzez transmisję obrad walnego zgromadzenia w czasie rzeczywistym, dwustronną komunikację w czasie rzeczywistym, w ramach której akcjonariusze mogą wypowiadać się w toku obrad walnego zgromadzenia, przebywając w miejscu innym niż miejsce obrad walnego zgromadzenia, a także wykonywanie, osobiście lub przez pełnomocnika, prawa głosu w toku walnego zgromadzenia.

W ocenie Spółki, wprowadzenie możliwości udziału w walnych zgromadzeniach przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej może nieść ryzyko natury prawno-technicznej prowadzące do zaburzenia sprawnego przebiegu walnego zgromadzenia, a w konsekwencji do ewentualnego podważenia podjętych uchwał. W ocenie Spółki, zasady udziału w walnych zgromadzeniach KGHM Polska Miedź S.A. umożliwiają realizację praw wynikających z akcji oraz zabezpieczają interesy wszystkich akcjonariuszy. Spółka rozważa przeprowadzenie procesu wdrożenia powyższej rekomendacji w sytuacji, gdy ich prawno-techniczny aspekt przestanie budzić wątpliwości i będzie to uzasadnione realną potrzebą tej formy komunikacji ze strony akcjonariuszy. Począwszy od 2016 r. KGHM Polska Miedź S.A. przeprowadza transmisję obrad walnego zgromadzenia w czasie rzeczywistym.

Schemat 7. Struktura ładu korporacyjnego w KGHM Polska Miedź S.A.

Walne Zgromadzenie

Walne Zgromadzenie (WZ) KGHM Polska Miedź S.A. jest najwyższym organem Spółki. Obraduje jako zwyczajne lub nadzwyczajne, w oparciu o przepisy powszechnie obowiązujące, Statut Spółki oraz "Regulamin obrad Walnego Zgromadzenia KGHM Polska Miedź S.A. z siedzibą w Lubinie". WZ zwołuje Zarząd Spółki. W przypadkach określonych przepisami Kodeksu spółek handlowych (Ksh) Walne Zgromadzenie może zostać zwołane przez Radę Nadzorczą lub akcjonariuszy. Statut KGHMPolskaMiedź S.A.upoważnia również Skarb Państwado zwołania WZ. WZ Spółki zwołuje się przez ogłoszenie dokonywane na stronie internetowej Spółki oraz w sposób określony ustawą z dnia 29 lipca 2005r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych. WZ może podejmować uchwały, jeżeli reprezentowana jest przynajmniej jedna czwarta kapitału zakładowego. Uchwały zapadają zwykłą większością głosów oddanych, o ile przepisy prawa lub Statut spółki nie stanowią inaczej. Zasady działania WZ określone są w przepisach Ksh oraz Statucie Spółki. Dodatkowe kwestie związane z funkcjonowaniem WZ reguluje uchwalony przez WZ w dniu 17 maja 2010 r. "Regulamin obrad Walnego Zgromadzenia KGHM Polska Miedź S.A. z siedzibą w Lubinie", który jest dostępny na stronie internetowej www.kghm.com.

Do kompetencji Walnego Zgromadzenia należy w szczególności:

• 1. rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania Zarządu Spółki z działalności Spółki oraz sprawozdań finansowych, w tym sprawozdania finansowego grupy kapitałowej Spółki, za ubiegły rok obrotowy,
• 1. powzięcie uchwały o podziale zysków lub o pokryciu strat,
• 1. udzielenie absolutorium członkom organów Spółki z wykonania przez nich obowiązków,
• 1. zmiany przedmiotu działalności Spółki,
• 1. zmiany Statutu Spółki,
• 1. podwyższenie lub obniżenie kapitału zakładowego,
• 1. sposób i warunki umorzenia akcji,
• 1. połączenie, podział i przekształcenie Spółki,
• 1. rozwiązanie i likwidacja Spółki,
• 1. emisja obligacji zamiennych lub z prawem pierwszeństwa,
• 1. wyrażanie zgody na zbycie i wydzierżawienie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz ustanowienie na nich ograniczonego prawa rzeczowego,
• 1. wszelkie postanowienia dotyczące roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przy zawiązaniu Spółki lub sprawowaniu zarządu lub nadzoru,
• 1. nabycie akcji własnych Spółki, które mają być zaoferowane do nabycia pracownikom lub osobom, które były zatrudnione w Spółce lub spółce z nią powiązanej przez okres co najmniej trzech lat,
• 1. ustalanie zasad wynagradzania dla członków Rady Nadzorczej,
• 1. ustalanie zasad kształtowania wynagrodzeń Członków Zarządu.

Harmonogram prac przy organizacji walnych zgromadzeń spółki planowany jest w taki sposób, aby należycie wywiązywać się z obowiązków wobec akcjonariuszy i umożliwić im realizację ich praw.

Wprowadzanie zmian do Statutu Spółki wymaga uchwały Walnego Zgromadzenia i wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Zmiany w Statucie Spółki dokonywane są przez Walne Zgromadzenie z zachowaniem obowiązujących przepisów prawa, w sposób i w trybie wynikającym z Ksh, tj. większością trzech czwartych głosów oddanych w obecności osób reprezentujących co najmniej połowę kapitału zakładowego.

Spośród rozwiązań uregulowanych w Ksh w zakresie procesu organizacji walnych zgromadzeń i uprawnień akcjonariuszy, spółka stosuje tylko przepisy obligatoryjne, tj. dotyczące obowiązku publikacji ogłoszeń i materiałów na walne zgromadzenia na stronie internetowej, zastosowania elektronicznych form kontaktu z akcjonariuszami. Nie mają natomiast zastosowania przepisy umożliwiające udział akcjonariuszy w walnych zgromadzeniach przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej

Akcjonariusze i ichuprawnienia

Szczegółowa informacja o strukturze właścicielskiej znajduje się w Rozdziale 11.4 niniejszego sprawozdania.

Akcjonariusze spółki swoje uprawnienia wykonują w sposób i w granicach wyznaczonych przez przepisy powszechnie obowiązujące, Statut spółki oraz Regulamin obrad Walnego Zgromadzenia KGHM Polska Miedź S.A.

Akcjonariusz ma prawo do wykonywania głosu osobiście lub poprzez upoważnionego przez siebie pełnomocnika. Pełnomocnictwo do uczestniczenia w Walnym Zgromadzeniu i wykonywania prawa głosu powinno być udzielone na piśmie lub w postaci elektronicznej. Wszystkie akcje są akcjami na okaziciela. Każda akcja daje prawo do jednego głosu.

Nie istnieją ograniczenia w przenoszeniu praw własności akcji oraz w wykonywaniu prawa głosu z akcji Spółki, inne niż wynikające z powszechnie obowiązujących przepisów prawa.

Spółka nie emitowała papierów wartościowych, które dawałyby specjalne uprawnienia kontrolne w stosunku do Spółki.

Akcjonariusz jest uprawniony w szczególności do:

• 1. zwołania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia jeśli reprezentuje co najmniej połowę kapitału zakładowego lub został upoważniony przez sąd rejestrowy i reprezentuje co najmniej jedną dwudziestą kapitału zakładowego,
• 1. zgłaszania projektów uchwał podczas obrad Walnego Zgromadzenia, dotyczących spraw wprowadzonych do porządku obrad Walnego Zgromadzenia,
• 1. zgodnie z postanowieniami Statutu akcjonariusz Skarb Państwa może zwołać Zwyczajne Walne Zgromadzenie jeżeli Zarząd nie zwoła go w ustawowym terminie oraz Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie jeżeli zwołanie uzna za wskazane,
• 1. wnioskowania o zdjęcie z porządku obrad bądź zaniechanie rozpatrywania sprawy umieszczonej w porządku obrad,
• 1. żądania zwołania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia i umieszczenia określonych spraw w porządku obrad tego zgromadzenia, jeżeli akcjonariusz bądź akcjonariusze reprezentują co najmniej jedną dwudziestą kapitału zakładowego,
• 1. żądania umieszczenia określonych spraw w porządku obrad najbliższego Walnego Zgromadzenia, jeżeli akcjonariusz bądź akcjonariusze reprezentują co najmniej jedną dwudziestą kapitału zakładowego.

Rada Nadzorcza

Rada Nadzorcza KGHM Polska Miedź S.A. jest stałym organem nadzoru KGHM Polska Miedź S.A., we wszystkich dziedzinach działalności spółki. Zgodnie ze Statutem Spółki Rada Nadzorcza składa się z 7 do 10 członków powołanych przez Walne Zgromadzenie, w tym 3 członków pochodzi z wyboru pracowników Spółki. Członkowie Rady Nadzorczej są powoływani na wspólną kadencję, która trwa trzy lata. Rada Nadzorcza wybiera ze swojego grona Przewodniczącego Rady Nadzorczej, jego Zastępcę oraz w miarę potrzeby także Sekretarza. Rada Nadzorcza powinna być zwoływana nie rzadziej niż raz na kwartał. Dla ważności uchwał Rady Nadzorczej wymagane jest zaproszenie na posiedzenie wszystkich członków Rady i podjęcie uchwały bezwzględną większością głosów, przy obecności co najmniej połowy członków.

Do kompetencji Rady Nadzorczej należy w szczególności:

• 1. ocena jednostkowego i skonsolidowanego sprawozdania finansowego oraz sprawozdania Zarządu z działalności Spółki i Grupy Kapitałowej za dany rok obrotowy,
• 1. ocena wniosków Zarządu co do podziału zysku lub pokrycia straty,
• 1. składanie Walnemu Zgromadzeniu dorocznego, pisemnego sprawozdania z wyników ocen, o których mowa w pkt. 1 i 2,
• 1. przedkładanie Walnemu Zgromadzeniu dorocznych wniosków w sprawie udzielenia absolutorium dla członków Zarządu z wykonania przez nich obowiązków,
• 1. badanie i kontrola działalności oraz stanu finansowego Spółki i coroczne przedkładanie Zwyczajnemu Walnemu Zgromadzeniu zwięzłej oceny sytuacji Spółki,
• 1. dokonywanie wyboru biegłego rewidenta do przeprowadzenia badania sprawozdań o których mowa w pkt. 1,
• 1. zawieszanie z ważnych powodów w czynnościach poszczególnych lub wszystkich członków Zarządu,
• 1. delegowanie członka lub członków Rady Nadzorczej do czasowego wykonywania czynności członków Zarządu, nie mogących sprawować swoich czynności,
• 1. ustalanie członkom Zarządu wynagrodzenia oraz innych warunków umów o świadczenie usług zarządzania, na podstawie zasad kształtowania wynagrodzeń Członków Zarządu uchwalonych przez Walne Zgromadzenie, z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierującymi niektórymi spółkami,
• 1. zatwierdzanie Regulaminu Zarządu Spółki,
• 1. zatwierdzanie rocznych i wieloletnich planów działalności Spółki,
• 1. opiniowanie wniosków Zarządu kierowanych do Walnego Zgromadzenia,
• 1. na wniosek Zarządu wyrażanie zgody na:
• a. nabywanie i zbywanie nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości (w tym zakresie nie jest wymagana uchwała Walnego Zgromadzenia);
• b. udzielanie poręczeń i pożyczek podmiotom gospodarczym, w których Spółka posiada poniżej 1/3 głosów z akcji lub udziałów na Walnych Zgromadzeniach/Zgromadzeniach Wspólników tych podmiotów;
• c. tworzenie i przystępowanie do spółek handlowych;
• d. zbywanie akcji i udziałów w podmiotach zależnych Spółki;
• e. tworzenie za granicą oddziałów, spółek, przedstawicielstw i innych jednostek organizacyjnych lub podmiotów gospodarczych;
• f. objęcie lub nabycie akcji lub udziałów innej Spółki;
• g. ustanawianie i likwidację fundacji;
• 1. powoływanie i odwoływanie członków Zarządu, z zastrzeżeniem § 12 Statutu Spółki,
• 1. wyrażanie opinii w sprawach inwestycji Spółki w środki trwałe, które spełniają jeden z warunków: a) inwestycja o wartości powyżej 10% budżetu na wydatki inwestycyjne w środki trwałe Spółki na dany rok obrotowy; b) inwestycja powyżej 5% budżetu na wydatki inwestycyjne w środki trwałe Spółki na dany rok obrotowy, jeżeli inwestycja nie spełnia kryterium planowanej efektywności w porównaniu do przyjętej stopy zwrotu z kapitału w Spółce.
• 1. określenie sposobu wykonywania prawa głosu przez reprezentanta KGHM Polska Miedź S.A. na Walnym Zgromadzeniu spółek, wobec których Spółka jest przedsiębiorcą dominującym w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, w sprawach: a) zawiązania przez spółkę innej spółki; b) zmiany statutu lub umowy oraz przedmiotu działalności spółki; c) połączenia, przekształcenia, podziału, rozwiązania i likwidacji spółki; d) podwyższenia lub obniżenia kapitału zakładowego spółki; e) zbycia i wydzierżawienia przedsiębiorstwa spółki lub jego zorganizowanej części oraz ustanowienia na nich ograniczonego prawa rzeczowego; f) umorzenia udziałów lub akcji; g) kształtowanie wynagrodzeń członków Zarządów oraz rad nadzorczych; h) postanowienia dotyczącego roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przy zawiązaniu spółki lub sprawowaniu zarządu albo nadzoru; i) w sprawach, o których mowa w art. 17 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym, z zastrzeżeniem § 34 ust. 4 Statutu.
• 1. opiniowanie sporządzonych przez Zarząd sprawozdań o wydatkach reprezentacyjnych, wydatkach na usługi prawne, usługi marketingowe, usługi w zakresie stosunków międzyludzkich (public relations) i komunikacji społecznej oraz usługi doradztwa związanego z zarządzaniem,
• 1. opiniowanie zasad działalności sponsoringowej oraz ocena efektywności prowadzonej przez Spółkę działalności sponsoringowej,
• 1. opiniowanie zmiany zasad zbywania aktywów trwałych, określonych w § 33¹ Statutu,
• 1. zatwierdzanie polityki wynagrodzeń dla grupy kapitałowej.

Do kompetencji Rady Nadzorczej należy również udzielanie zgody Zarządowi na:

• 1. umowy o usługi prawne, usługi marketingowe, usługi w zakresie stosunków międzyludzkich (public relations) i komunikacji społecznej oraz usługi doradztwa związanego z zarządzaniem, jeżeli wysokość wynagrodzenia przewidzianego łącznie za świadczone usługi przekracza 500 000 PLN netto, w stosunku rocznym,
• 1. zmiany umowy o usługi prawne, usługi marketingowe, usługi w zakresie stosunków międzyludzkich (public relations) i komunikacji społecznej oraz usługi doradztwa związanego z zarządzaniem podwyższającej wynagrodzenie powyżej kwoty, o której mowa w pkt 1,
• 1. umowy o usługi prawne, usługi marketingowe, usługi w zakresie stosunków międzyludzkich (public relations) i komunikacji społecznej oraz usługi doradztwa związanego z zarządzaniem, w których maksymalna wysokość wynagrodzenia nie jest przewidziana,
• 1. darowizny lub innej umowy o podobnym skutku o wartości przekraczającej 20 000 złotych lub 0,1% sumy aktywów w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, ustalonych na podstawie ostatniego zatwierdzonego sprawozdania finansowego,
• 1. zwolnienia z długu lub innej umowy o podobnym skutku o wartości przekraczającej 50 000 złotych lub 0,1% sumy aktywów w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, ustalonych na podstawie ostatniego zatwierdzonego sprawozdania finansowego.

Rada Nadzorcza działa na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, Statutu Spółki i Regulaminu Rady Nadzorczej. Regulamin i Statut Spółki jest dostępny na stronie internetowej www.kghm.com.

Skład Rady Nadzorczej i jego zmiany w 2017 r. zaprezentowane są w Rozdziale 17 niniejszego sprawozdania.

Członkowie Rady Nadzorczej KGHM Polska Miedź S.A.: Dominik Hunek, Jarosław Witkowski, Michał Czarnik, Wojciech Andrzej Myślecki, Marek Pietrzak, Agnieszka Winnik – Kalemba oraz Janusz Kowalski złożyli oświadczenia o spełnianiu kryteriów niezależności określonych w zasadzie szczegółowej II.Z.4. "Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na GPW 2016".

Komitety Rady Nadzorczej

W ramach Rady Nadzorczej działają trzy komitety, pełniące rolę pomocniczą dla Rady Nadzorczej w zakresie przygotowywania ocen, opinii i innych działań, służących wypracowaniu decyzji, które podejmuje Rada Nadzorcza.

Komitet Audytu Komitet Audytu sprawuje nadzór w zakresie sprawozdawczości finansowej, systemu kontroli wewnętrznej, zarządzania ryzykiem oraz wewnętrznych i zewnętrznych audytów. Zgodnie z Regulaminem Rady Nadzorczej do zadań Komitetu Audytu należy: - monitorowanie: - procesu sprawozdawczości finansowej, - skuteczności systemów kontroli wewnętrznej i systemów zarządzania ryzykiem oraz audytu wewnętrznego, w tym w zakresie sprawozdawczości finansowej, - wykonywania czynności rewizji finansowej, w szczególności przeprowadzania przez firmę audytorską badania, z uwzględnieniem wszelkich wniosków i ustaleń Komisji Nadzoru Audytowego wynikających z kontroli przeprowadzonej w firmie audytorskiej, - dokonywanie przeglądu transakcji dokonywanych przez Spółkę, które Komitet Audytu uznaje za ważne dla Spółki, - opiniowanie planu audytu wewnętrznego Spółki i regulaminu audytu wewnętrznego, oraz zmian na stanowisku dyrektora audytu wewnętrznego, - analiza wniosków i zaleceń audytu wewnętrznego Spółki z monitorowaniem stopnia wdrożenia zaleceń przez Zarząd Spółki, - kontrolowanie i monitorowanie niezależności biegłego rewidenta i firmy audytorskiej, w szczególności w przypadku, gdy na rzecz Spółki świadczone są przez firmę audytorską inne usługi niż badanie, - informowanie Rady Nadzorczej o wynikach badania oraz wyjaśnianie, w jaki sposób badanie to przyczyniło się do rzetelności sprawozdawczości finansowej w Spółce, a także jaka była rola Komitetu Audytu w tym procesie, - dokonywanie oceny niezależności biegłego rewidenta oraz wyrażanie zgody na świadczenie przez niego dozwolonych usług niebędących badaniem w Spółce,

• opracowywanie polityki wyboru firmy audytorskiej do przeprowadzania badania,
• opracowywanie polityki świadczenia przez firmę audytorską przeprowadzającą badanie, przez podmioty powiązane z tą firmą audytorską oraz przez członka sieci firmy audytorskiej dozwolonych usług niebędących badaniem,
• określanie procedury wyboru firmy audytorskiej przez Spółkę,
• przedstawianie Radzie Nadzorczej rekomendacji, o której mowa w art. 16 ust. 2 Rozporządzenia nr 537/2014 (tj. rekomendację dotyczącą powołania biegłych rewidentów lub firm audytorskich), zgodnie z politykami, o których mowa w pkt 5 i 6 powyżej,
• przedkładanie zaleceń mających na celu zapewnienie rzetelności procesu sprawozdawczości finansowej w Spółce.

	1 styczeń – 21 wrzesień	22 wrzesień- 31 grudzień
Michał Czarnik	x (Przewodniczący)	x (Przewodniczący)
Leszek Hajdacki	x	x
Dominik Hunek	x	x
Wojciech Myślecki	x	x
Marek Pietrzak	x	x
Bogusław Szarek	x	x
Agnieszka Winnik-Kalemba	x	x
Jarosław Witkowski	x	x
Janusz Kowalski		x

Komitet

Komitet

Wynagrodzeń Komitet Wynagrodzeń sprawuje nadzór w zakresie realizacji postanowień umów zawartych z Zarządem, systemu wynagrodzeń i świadczeń w KGHM Polska Miedź S.A. i Grupie Kapitałowej, szkoleń i innych świadczeń realizowanych przez spółkę oraz audytów realizowanych przez Radę w tym zakresie.

Zgodnie z Regulaminem Rady Nadzorczej, do zadań Komitetu Wynagrodzeń należy:

• prowadzenie spraw rekrutacji i zatrudniania członków Zarządu poprzez opracowywanie i organizowanie projektów dokumentów i procesów do przedłożenia Radzie Nadzorczej do akceptacji,
• opracowywanie projektów umów i wzorów innych dokumentów w związku z nawiązywaniem stosunkiem pracy członków Zarządu oraz nadzorowanie realizacji podjętych zobowiązań umownych przez strony,
• nadzór nad realizacją systemu wynagrodzeń Zarządu, w szczególności przygotowywanie dokumentów rozliczeniowych w zakresie elementów ruchomych i premiowych wynagrodzeń w celu przedłożenia rekomendacji Radzie Nadzorczej,
• monitorowanie i dokonywanie okresowych analiz sytemu wynagrodzeń kadry kierowniczej Spółki i jeśli to konieczne formułowanie rekomendacji dla Rady Nadzorczej,
• nadzór nad poprawną realizacją świadczeń dodatkowych dla Zarządu, wynikających z umów o pracę, takich jak: ubezpieczenia, samochody, mieszkania, i innych,
• oraz inne zadania zlecone przez Radę Nadzorczą.

Skład Komitetu Wynagrodzeń w 2017 r.:

	1 styczeń – 21 wrzesień	22 wrzesień- 31 grudzień
Leszek Hajdacki	x	x
Dominik Hunek	x	x
Józef Czyczerski	x	x
Marek Pietrzak		x (Przewodniczący)
Bogusław Szarek	x	x

ds.Strategii Komitet ds. Strategii sprawuje nadzór nad realizacją strategii Spółki, rocznych i wieloletnich planów działalności Spółki, dokonuje oceny spójności tych dokumentów, a także opiniuje Radzie Nadzorczej przedstawiane przez Zarząd Spółki projekty strategii i jej zmian oraz roczne i wieloletnie plany działalności Spółki.

Zgodnie z Regulaminem Rady Nadzorczej do zadań Komitetu ds. Strategii należy:

• wykonywanie w imieniu Rady Nadzorczej Spółki zadań w zakresie nadzoru nad sprawami związanymi ze strategią Spółki oraz rocznymi i wieloletnimi planami działalności Spółki,
• monitorowanie realizacji przez Zarząd strategii Spółki i opiniowanie, na ile obowiązująca strategia odpowiada potrzebom zmieniającej się rzeczywistości,
• monitorowanie realizacji przez Zarząd rocznych i wieloletnich planów działalności Spółki oraz ocena, czy wymagają one modyfikacji,
• ocena spójności rocznych i wieloletnich planów działalności Spółki z realizowaną przez Zarząd strategią Spółki oraz przedstawianie propozycji ewentualnych zmian we wszystkich tych dokumentach Spółki,
• przedkładanie Radzie Nadzorczej Spółki swoich opinii odnośnie przedstawianych przez Zarząd Spółki projektów strategii Spółki i jej zmian oraz rocznych i wieloletnich planów działalności Spółki,
• oraz inne zadania zlecone przez Radę Nadzorczą.

Skład Komitetu ds. Strategii w 2017 r.:

	1 styczeń – 21 wrzesień	22 wrzesień- 31 grudzień
Michał Czarnik	x	x
Józef Czyczerski	x	x
Leszek Hajdacki	x	x
Wojciech Myślecki	x	x
Marek Pietrzak		x
Bogusław Szarek	x	x
Agnieszka Winnik-Kalemba	x	x
Jarosław Witkowski	x (Przewodniczący)	x (Przewodniczący)

Szczegółowe uprawnienia, zakres działania i tryb pracy ww. Komitetów określają zatwierdzone przez Radę Nadzorczą regulaminy. Komitety Audytu, Wynagrodzeń i ds. Strategii po zakończeniu roku składają Radzie Nadzorczej sprawozdania ze swojej działalności.

Zarząd

Zakres odpowiedzialności Zarządu dotyczy wszystkich aspektów działalności Spółki, za wyjątkiem zastrzeżonych w przepisach Kodeksu spółek handlowych (Ksh) i Statucie Spółki do kompetencji Walnego Zgromadzenia i Rady Nadzorczej. Szczegółowo zakres odpowiedzialności i obowiązków oraz tryb postępowania Zarządu Spółki określa Regulamin Zarządu.

Zgodnie ze Statutem KGHM Polska Miedź S.A. w skład Zarządu spółki może wchodzić od 1 do 7 osób powoływanych na wspólną kadencję. Kadencja Zarządu trwa trzy kolejne lata. Liczbę członków Zarządu określa Rada Nadzorcza, która powołuje i odwołuje Prezesa Zarządu i Wiceprezesów. Rada Nadzorcza powołuje członków Zarządu po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego, którego celem jest sprawdzenie i ocena kwalifikacji kandydatów oraz wyłonienie najlepszego kandydata na Członka Zarządu, z zastrzeżeniem postanowień ust. 5 oraz ust. 7 do 12 dotyczących wyboru lub odwołania członka Zarządu wybieranego przez pracowników. Członkowie Zarządu, w tym członek Zarządu wybrany przez pracowników, mogą być odwołani przez Radę Nadzorczą przed upływem kadencji, co nie narusza ich uprawnień wynikających z umowy o pracę lub innego stosunku prawnego dotyczącego pełnienia funkcji członka Zarządu. Wynik wyborów członka Zarządu wybieranego przez pracowników lub wynik głosowania w sprawie jego odwołania jest wiążący dla Rady Nadzorczej, o ile w głosowaniu nad wyborem lub odwołaniem wzięło udział co najmniej 50% pracowników Spółki. Wybór i odwołanie członka Zarządu wybieranego przez pracowników wymaga bezwzględnej większości głosów oddanych.

Zarząd działa na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa, Statutu Spółki i Regulaminu Zarządu KGHM Polska Miedź S.A. Do ważności uchwały Zarządu wymagana jest obecność na posiedzeniu co najmniej dwóch trzecich jego składu. Uchwały Zarządu zapadają zwykłą większością głosów obecnych. W przypadku równej liczby głosów oddanych za uchwałą lub przeciwko uchwale, rozstrzyga głos Prezesa Zarządu.

Szczegółowy wykaz spraw wymagających uchwał Zarządu zawarty jest w Regulaminie Zarządu KGHM Polska Miedź S.A. zatwierdzonym przez Radę Nadzorczą.

Kompetencja Zarządu w zakresie decyzji o emisji lub wykupie akcji ograniczona jest statutowo. Akcje Spółki mogą być umorzone za zgodą akcjonariusza w drodze ich nabycia przez Spółkę. Uchwała Walnego Zgromadzenia o umorzeniu akcji może być poprzedzona porozumieniem zawartym z akcjonariuszem. Zgodnie z treścią § 29 ust.1 pkt 6 Statutu Spółki na podwyższenie kapitału zakładowego i emisję akcji wymagane jest uzyskanie zgody Walnego Zgromadzenia. To samo dotyczy możliwości emisji obligacji (§ 29 ust.1 pkt 10 Statutu spółki). Zarząd Spółki nie posiada uprawnień do podwyższenia kapitału i emisji akcji Spółki na warunkach określonych w przepisach art. 444 - 446 Ksh.

Podział kompetencji, skład Zarządu oraz jego zmiany w 2017 r. oraz do dnia sporządzenia sprawozdania przedstawione są w Rozdziale 17 niniejszego sprawozdania.

Opis głównych cech stosowanych w spółce systemów kontroli wewnętrznej i zarządzania ryzykiem w odniesieniu do procesu sporządzania sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych

System kontroli wewnętrznej KGHM Polska Miedź S.A. oraz zarządzanie ryzykiem w procesie sporządzania sprawozdań finansowych realizuje się poprzez:

Nadzór nad stosowaniem jednolitych zasad rachunkowości przez Jednostkę Dominującą oraz spółki Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. w procesie przygotowania pakietów sprawozdawczych dla celów sporządzenia skonsolidowanych sprawozdań finansowych Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A.	W celu zapewnienia prawidłowości i rzetelności prowadzenia ksiąg rachunkowych Jednostki Dominującej oraz jednolitości stosowanych zasad rachunkowości przy sporządzaniu sprawozdań finansowych w spółkach zależnych Grupy Kapitałowej, Zarząd Jednostki Dominującej wprowadził do stosowania w sposób ciągły Politykę Rachunkowości Grupy Kapitałowej, zgodną z zasadami Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską, bieżąco aktualizowaną na podstawie nowych regulacji. Kontrola stosowanych zasad rachunkowości w procesie sporządzania sprawozdań finansowych w KGHM Polska Miedź S.A. jak i w spółkach zależnych Grupy Kapitałowej opiera się na wbudowanych w funkcjonalność systemów sprawozdawczych mechanizmach kontrolnych. Pakiety sprawozdawcze spółek zależnych podlegają również weryfikacji przez służby merytoryczne Jednostki Dominującej oraz przez niezależnego biegłego rewidenta podczas przeprowadzania przeglądów i badań skonsolidowanych sprawozdań finansowych Grupy Kapitałowej.
Scentralizowana organizacja służb finansowo-księgowych	KGHM Polska Miedź S.A. prowadzi księgi rachunkowe w ramach centralnej organizacji służb finansowo księgowych. Ewidencja księgowa Jednostki Dominującej prowadzona jest w Centrum Usług Księgowych wyodrębnionym wstrukturach Centrali KGHM Polska Miedź S.A. Scentralizowane prowadzenie ksiąg rachunkowych wg modelu procesowego poprzez przejrzysty podział kompetencji i odpowiedzialności zapewnia minimalizowanie ryzyka błędów w ewidencji księgowej oraz wysoką jakość sprawozdań finansowych. Systematycznie podejmowane są dalsze działania optymalizujące funkcjonowanie struktur obsługi księgowej i zwiększające bezpieczeństwo prowadzonej ewidencji.
Systemy finansowo księgowe	KGHM Polska Miedź S.A. prowadzi księgi rachunkowe w zintegrowanym systemie informatycznym. Modułowa struktura systemu zapewnia przejrzysty podział procesów i kompetencji, spójność zapisów operacji w księgach rachunkowych oraz kontrolę nad księgami: sprawozdawczą, główną i pomocniczą. Dostęp do danych w różnych przekrojach i układach jest możliwy dzięki rozbudowanemu systemowi raportowania. Jednostka Dominująca bieżąco dostosowuje system informatyczny do zmieniających się zasad rachunkowości lub innych norm prawnych. Rozwiązania Jednostki Dominującej są implementowane w systemach jednostek GrupyKapitałowej. W zakresie zapewnienia właściwego użytkowania i ochrony systemów, danych, zabezpieczenia dostępu do danych oraz sprzętu komputerowego wdrożone są odpowiednie rozwiązania organizacyjno-

	systemowe. Dostęp do zasobów systemu ewidencji finansowo-księgowej oraz sprawozdawczości finansowej ograniczony jest przez system uprawnień, które nadawane są upoważnionym pracownikom wyłącznie w zakresie wykonywanych przez nich obowiązków. Uprawnienia te podlegają regularnej weryfikacji oraz audytom. Kontrola dostępu prowadzona jest na każdym etapie sporządzania sprawozdania finansowego, począwszy od wprowadzenia danych źródłowych, poprzez przetwarzanie danych, aż do generowania informacji wyjściowych.
	Istotnym elementem wspierającym ograniczanie ryzyka błędów i nieprawidłowości w ewidencji operacji gospodarczych są podejmowane działania zmierzające do zwiększenia wykorzystania narzędzi IT do automatyzacji kontroli i rozliczeń procesów zakupowych w Spółce. Działania te obejmują m.in.:
	- stałe rozszerzanie zakresu systemu elektronicznego obiegu rozliczania i zatwierdzania dokumentów Workflow,
	- wdrażanie elektronicznego systemu przesyłania danych pomiędzy systemem Jednostki Dominującej, a systemami informatycznymi Spółek Grupy Kapitałowej,
	- rozliczenia z kontrahentami w oparciu o e-faktury zakupu i e-faktury sprzedaży.
Zarządzanie ryzykiem korporacyjnym	W ramach zaktualizowanej w 2017 r. Polityki i Procedury Zarządzania Ryzykiem Korporacyjnym oraz Regulaminu Komitetu Ryzyka Korporacyjnego i Zgodności, konsekwentnie realizowany jest proces zarządzania ryzykiem korporacyjnym w Grupie Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. W sposób ciągły identyfikowane, oceniane i analizowane w kontekście możliwości ich ograniczania są ryzyka w różnych obszarach działalności Grupy.
	Za koordynację przebiegu całego procesu zarządzania ryzykiem korporacyjnym oraz rozwijanie metod i narzędzi wykorzystywanych przez menedżerów w Jednostce Dominującej, we wszystkich spółkach zależnych i projektach odpowiedzialny jest Departament Zarządzania Ryzykiem Korporacyjnym , Zgodności i Ciągłości Działania, który monitoruje i eskaluje ryzyka oraz raportuje incydenty.
	Działania obejmują również zarządzanie ryzykiem w odniesieniu do procesu sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych Grupy Kapitałowej.
	Kompleksowe podejście do analizy ryzyk obejmuje także identyfikację ryzyk związanych z realizacją zakładanych celów strategicznych. W roku 2017 r. przeprowadzono rewizję ryzyk związanych z realizacją celów strategicznych zawartych w Strategii Głównej oraz Strategiach Wykonawczych i Wspierających. Proces zarządzania ryzykiem korporacyjnym poddawany jest corocznie audytowi sprawności (zgodnie z wytycznymi – Dobre Praktyki Spółek Notowanych na GPW 2016).
Audytwewnętrzny	Zasadniczym elementem zarządzania ryzykiem w odniesieniu do funkcjonowania mechanizmów kontrolnych oraz występowania ryzyk w działalności KGHM Polska Miedź S.A. są prace prowadzone przez Departament Audytu Wewnętrznego. Prace te wzmacniają pośrednio także proces sporządzania sprawozdań finansowych oraz ich rzetelność.
	Departament Audytu Wewnętrznego realizuje swoje zadania w oparciu o zatwierdzony przez Zarząd KGHM Polska Miedź S.A. "Zintegrowany Plan Audytu" na dany rok kalendarzowy. Dokument ten został opracowany zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Profesjonalnej Praktyki Audytu Wewnętrznego opublikowanymi przez Instytut Audytorów Wewnętrznych i pozytywnie zaopiniowany przez Komitet Audytu KGHM Polska Miedź S.A.
	Celem audytu jest dostarczenie Zarządowi i Komitetowi Audytu Rady Nadzorczej KGHM Polska Miedź S.A. niezależnych i obiektywnych informacji o kontroli wewnętrznej i systemach zarządzania ryzykiem oraz analizy procesów biznesowych w KGHM Polska Miedź S.A. oraz w spółkach Grupy Kapitałowej. Niezależnie od audytu wewnętrznego i kontroli instytucjonalnej, w KGHM Polska Miedź S.A. utrzymany jest w pełnym zakresie obowiązek samokontroli pracowników i kontroli wszystkie szczeble kierownicze w ramach obowiązków koordynacyjno-nadzorczych funkcjonalnej sprawowanej przez wszystkie szczeble kierownicze w ramach obowiązków koordynacyjno-nadzorczych.
Audyt zewnętrzny	Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa KGHM Polska Miedź S.A. poddaje skonsolidowane sprawozdania finansowe przeglądom półrocznym oraz badaniom rocznym przeprowadzanym przez biegłego rewidenta. Wyboru biegłego rewidenta dokonuje Rada Nadzorcza drogą postępowania ofertowego, na podstawie rekomendacji Komitetu Audytu oraz sprawozdania z przeprowadzonego przez Komitet postępowania ofertowego.
	Właściwym do badania sprawozdań finansowych KGHM Polska Miedź S.A. za lata 2016-2018 jest Deloitte Polska Sp. z o.o. W ramach prac audytowych biegły rewident dokonuje niezależnej oceny zasad rachunkowości zastosowanych przez Jednostkę Dominującą przy sporządzaniu sprawozdań finansowych oraz rzetelności i prawidłowości skonsolidowanych sprawozdań finansowych.
	Potwierdzeniem skuteczności systemu kontroli wewnętrznych i zarządzania ryzykiem w procesie sporządzania sprawozdań finansowych są wydawane przez biegłego rewidenta opinie z badania skonsolidowanych sprawozdań finansowych KGHM Polska Miedź S.A. bez zastrzeżeń.
Nadzór nad procesem raportowania finansowego	Organem sprawującym nadzór nad procesem raportowania finansowego w KGHM Polska Miedź S.A. oraz współpracującym z niezależnym biegłym rewidentem jest Komitet Audytu powołany w ramach uprawnień Rady Nadzorczej Jednostki Dominującej. Komitet Audytu zgodnie z kompetencjami określonymi w Ustawie z dnia Ustawa z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2017 poz. 1089) zajmuje się w szczególności:
	- monitorowaniem procesu sprawozdawczości finansowej pod kątem zgodności z Polityką Rachunkowości przyjętą w Grupie Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. oraz wymogami prawa,
	- monitorowaniem skuteczności systemów kontroli wewnętrznej, audytu wewnętrznego oraz zarządzania ryzykiem,

• monitorowaniem niezależności biegłego rewidenta i podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych,
• prowadzaniem procesu wyboru podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych Jednostki Dominującej celem rekomendowania Radzie Nadzorczej.

Monitorowanie procesu sprawozdawczości finansowej i ocena sprawozdań finansowych przez Radę Nadzorczą stanowi finalny etap weryfikacji i kontroli sprawowanej przez niezależny organ, zapewniający prawidłowość i rzetelność prezentowanych informacji w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych KGHM Polska Miedź S.A.

Właściwe zarządzanie procesem ewidencji oraz sporządzania sprawozdań finansowych zapewnia osiąganie bezpieczeństwa i wysokiego poziomu informacji.

Załącznik 2 Struktura Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A.

KGHM Polska Miedź S.A.

KGHM V FIZAN	100%	KGHM TFI S.A.	100%	KGHM (SHANGHAI) COPPER TRADING CO., LTD.	100%
KGHM I FIZAN	100%	CBJ sp. z o.o.	100%	KGHM CUPRUM sp. z o.o. – CBR	100%
Polska Grupa Uzdrowisk Sp. z o.o.	100%	INOVA Spółka z o.o.	100%	Zagłębie Lubin S.A.	100%
Fundusz Hotele 01 Sp. z o.o.	100%	BIPROMET S.A.	100%	"MCZ" S.A.	100%
Uzdrowiska Kłodzkie S.A. - Grupa PGU	100%	POL-MIEDŹ TRANS Sp. z o.o.	100%	TUW-CUPRUM /2	100%
Uzdrowisko Połczyn Grupa PGU S.A.	100%	PMT Linie Kolejowe 2 Sp. z o.o.	100%	Future 2 Sp. z o.o.	100%
Staropolanka Spółka z o.o.	100%	PMT Linie Kolejowe Sp. z o.o.	100%	Future 3 Sp. z o.o.	100%
Uzdrowisko Świeradów-Czerniawa Sp. z o.o. - Grupa PGU	99%	KGHM ZANAM S.A.	100%	Future 4 Sp. z o.o.	100%
Uzdrowisko Cieplice Sp. z o.o. - Grupa PGU	99%	OOO ZANAM VOSTOK	100%	Future 5 Sp. z o.o.	100%
Interferie Medical SPA Sp. z o.o.	90%	"Energetyka" sp. z o.o.	100%	Future 6 Sp. z o.o.	100%
Fundusz Hotele 01 Sp. z o.o. S.K.A.	100%	WPEC w Legnicy S.A.	100%	Future 7 Sp. z o.o.	100%
INTERFERIE S.A.	70%	KGHM Metraco S.A.	100%	PeBeKa S.A.	100%
NANO CARBON Sp. z o.o. / 1	49%	CENTROZŁOM WROCŁAW S.A.	100%	PeBeKa Canada Inc.	100%
Cuprum Nieruchomości sp. z o.o.	100%	Walcownia Metali Nieżelaznych "ŁABĘDY" S.A.	85%	MERCUS Logistyka sp. z o.o.	100%
KGHM IV FIZAN	100%	Future 1 Sp. z o.o.	100%	PHU "Lubinpex" Sp. z o.o.	100%
Cuprum Development sp. z o.o.	100%	KGHM Kupfer AG	100%	NITROERG S.A.	87%
		Grupa Kapitałowa KGHM INTERNATIONAL LTD.	100%	NITROERG SERWIS Sp. z o.o.	87%
1/ wspólne przedsięwzięcie wyceniane metodą praw własności				"Elektrownia Blachownia Nowa" Sp. z o.o. w likwidacji /1	50%

2/ jednostka zależna niepodlegająca konsolidacji

Struktura Grupy przedstawiona w Załączniku 3

KGHM INTERNATIONAL LTD. FNX Mining Company Inc. 100% 0899196 B.C. Ltd. 100% KGHM AJAX MINING INC. 80% 100% Quadra FNX Holdings Partnership 100% Malmbjerg Molybdenum A/S in liquidation 100% Robinson Holdings (USA) Ltd. 100% DMC Mining Services Ltd. 100% KGHMI HOLDINGS LTD. 100% 100% Sugarloaf Ranches Ltd. / 2 Raise Boring Mining Services S.A. de C.V. 100% Quadra FNX FFI S.à r.l 100% Wendover Bulk Transhipment Company 100% Minera Carrizalillo Limitada Robinson Nevada Mining Company 100% DMC Mining Services Corporation 100% Quadra FNX Holdings Chile Limitada 100% Carlota Holdings Company 100% FNX Mining Company USA Inc. 100% Aguas de la Sierra Limitada 100% Centenario Holdings Ltd. 100% Sierra Gorda S.C.M. / 1 55% Carlota Copper Company 100% KGHM Chile SpA/ 3 100% Sociedad Contractual Minera Franke 100% FRANKE HOLDINGS LTD. 100% DMC Mining Services Colombia SAS 100% DMC Mining Services (UK) Ltd. 100%

Załącznik 3 Struktura Grupy Kapitałowej KGHM INTERNATIONAL LTD.

1/ wspólne przedsięwzięcie wyceniane metodą praw własności

2/ rzeczywisty udział Grupy 80%

3/ zmiana nazwy spółki - poprzednia nazwa Mineria y Exploraciones KGHM International SpA

Załącznik 4 Przedmiot działalności podmiotów zależnych i wspólnych przedsięwzięć KGHM Polska Miedź S.A.

Spółki krajowe

	Kraj
Nazwa jednostki	siedziby	Przedmiot działalności
KGHM Polska Miedź S.A.	Polska	kopalnictwo rud miedzi, wydobycie soli, produkcja miedzi i metali szlachetnych
"Energetyka" sp. z o.o.	Polska	produkcja, przesył i dystrybucja energii elektrycznej i ciepła; gospodarka wodno ściekowa; handel produktami naftowymi
PeBeKa S.A.	Polska	budownictwo górnicze (budowa szybów, roboty chodnikowe), budowa tuneli drogowych i kolejowych, budownictwo specjalistyczne, usługi wiertnicze (odwierty geologiczno-rozpoznawcze)
KGHM ZANAM S.A.	Polska	produkcja maszyn i urządzeń dla górnictwa, maszyn budowlanych; remonty maszyn; usługi utrzymania ruchu; wykonywanie konstrukcji stalowych; towarowy transport drogowy
KGHM CUPRUM sp. z o.o. - CBR	Polska	działalność projektowa i naukowo-badawcza
CBJ sp. z o.o.	Polska	badania i analizy fizyko-chemiczne; pomiary imisji i emisji; badania przemysłowe;
INOVA Spółka z o.o.	Polska	projektowanie i produkcja - innowacyjne rozwiązania z dziedziny elektrotechniki, automatyki i systemów łączności; certyfikacja i atestacja maszyn i urządzeń
KGHM Metraco S.A.	Polska	handel i przerób złomu metali kolorowych; odzysk renu ze ścieków przemysłowych kwaśnych; przetwarzanie żużla szybowego na kruszywa drogowe i ich sprzedaż; handel solą; odzysk miedzi i srebra z wymurówki hutniczej; handel odczynnikami chemicznymi
POL-MIEDŹ TRANS Sp. z o.o.	Polska	towarowy transport kolejowy
NITROERG S.A.	Polska	produkcja materiałów wybuchowych i Nitrocetu 50 oraz środków inicjujących
MERCUS Logistyka sp. z o.o.	Polska	logistyka materiałowa; handel towarami konsumpcyjnymi; produkcja wiązek elektrycznych oraz przewodów hydraulicznych; osobowy transport drogowy
NITROERG SERWIS Sp. z o.o.	Polska	kompleksowe prace wiertnicze i strzałowe na potrzeby zakładów górniczych, sprzedaż materiałów wybuchowych i zapalników
CENTROZŁOM WROCŁAW S.A.	Polska	odzysk surowców z materiałów segregowanych - skup i sprzedaż złomu metali, recykling odpadów, sprzedaż stali i aluminium oraz produkcja zbrojeń budowlanych
Walcownia Metali Nieżelaznych "ŁABĘDY" S.A.	Polska	produkcja wyrobów płaskich z miedzi i jej stopów, świadczenie usług walcowania
PHU "Lubinpex" Sp. z o.o.	Polska	usługi gastronomiczne, handlowe, cateringowe
PMT Linie Kolejowe Sp. z o.o.	Polska	utrzymanie infrastruktury kolejowej, świadczenie usług remontowych, zarządzanie liniami kolejowymi
PMT Linie Kolejowe 2 Sp. z o.o.	Polska	zarządzanie bocznicami kolejowymi
KGHM TFI S.A.	Polska	tworzenie funduszy inwestycyjnych i zarządzanie nimi;
INTERFERIE S.A.	Polska	świadczenie usług z zakresu hotelarstwa łączących aktywny wypoczynek z lecznictwem, rehabilitacją, SPA i wellness
Interferie Medical SPA Sp. z o.o.	Polska	świadczenie usług z zakresu hotelarstwa, wypoczynku, rehabilitacji, turystyki zdrowotnej i wellness
WPEC w Legnicy S.A.	Polska	produkcja ciepła we własnych źródłach, przesył i dystrybucja ciepła, usługi serwisowe
Uzdrowiska Kłodzkie S.A.
- Grupa PGU
Uzdrowisko Połczyn Grupa PGU S.A.	Polska	świadczenie usług lecznictwa uzdrowiskowego, sanatoryjnych, usług w zakresie profilaktyki, rehabilitacji, odnowy biologicznej i rekreacji w oparciu o naturalne
Uzdrowisko Cieplice sp. z o.o. – Grupa PGU Uzdrowisko Świeradów		surowce lecznicze oraz warunki bioklimatyczne
-Czerniawa Sp. z o.o. - Grupa PGU
Staropolanka Spółka z o.o.	Polska	produkcja i sprzedaż wody mineralnej (spółka nie uruchomiła działalności operacyjnej)
Fundusz Hotele 01 Sp. z o.o.
Fundusz Hotele 01 Sp. z o.o. S.K.A.	Polska	spółki celowe funkcjonujące w strukturach KGHM I FIZAN
Polska Grupa Uzdrowisk Sp. z o.o.
KGHM I FIZAN		fundusze inwestycyjne zamknięte aktywów niepublicznych
KGHM IV FIZAN	Polska	- lokowanie środków pieniężnych
KGHM V FIZAN		szpitalnictwo, praktyka lekarska, działalność związana z ochroną zdrowia ludzkiego,
"MCZ" S.A.	Polska	medycyna pracy
Zagłębie Lubin S.A.	Polska	prowadzenie sekcji piłki nożnej; organizacja profesjonalnych zawodów sportowych
BIPROMET S.A.	Polska	usługi projektowe, konsulting, koncepcje techniczne; generalna realizacja inwestycji
Cuprum Nieruchomości sp. z o.o.	Polska	działalność związana z obsługą rynku nieruchomości, usługami budowlanymi,
Cuprum Development sp. z o.o.	Polska	projektowymi, finansowymi
"Elektrownia Blachownia Nowa"	Polska	spółka celowa powołana w celu realizacji projektu budowy i eksploatacji bloku
sp. z o.o. w likwidacji		gazowo–parowego
Future 2 Sp. z o.o.	Polska

	Kraj
Nazwa jednostki	siedziby	Przedmiot działalności
Future 3 Sp. z o.o.
Future 4 Sp. z o.o.
Future 5 Sp. z o.o.		spółki celowe zawiązane w związku z utworzeniem Grupy Podatkowej KGHM Polska
Future 6 Sp. z o.o.		Miedź S.A. (w 2017 r. nie prowadziły działalności operacyjnej)
Future 7 Sp. z o.o.
NANO CARBON Sp. z o.o.	Polska	produkcja grafenu epitaksjalnego

Spółki zagraniczne (oraz Future 1 Sp. z o.o.)

	Kraj
Nazwa jednostki	siedziby	Przedmiot działalności
SPÓŁKI BEZPOŚREDNIO ZALEŻNE
Future 1 Sp. z o.o.	Polska	zarządzanie i sprawowanie kontroli nad innymi spółkami, w tym nad Grupą Kapitałową KGHM INTERNATIONAL LTD.
KGHM (SHANGHAI) COPPER TRADING CO. LTD.	Chiny	działalność handlowa w zakresie wyrobów miedzianych/krzemowych,
SPÓŁKI POŚREDNIO ZALEŻNE
SPÓŁKA Future 1 Sp. z o.o.
KGHM INTERNATIONAL LTD.	Kanada	zakładanie, rozwój, zarządzanie lub sprawowanie kontroli nad spółkami Grupy Kapitałowej KGHM INTERNATIONAL LTD.
KGHM Kupfer AG	Niemcy	poszukiwanie i eksploracja złóż miedzi i innych kopalin
SPÓŁKI KGHM INTERNATIONAL LTD.
KGHM Ajax Mining Inc.	Kanada	prowadzenie prac poszukiwawczych i rozpoznawczych złóż surowców mineralnych
Sugarloaf Ranches Ltd.	Kanada	działalność rolnicza (spółka posiada aktywa w postaci gruntów pod przyszłą działalność górniczą związaną z projektem Ajax)
Robinson Nevada Mining Company	USA	kopalnictwo rud miedzi, produkcja i sprzedaż miedzi
Carlota Copper Company	USA	ługowanie rud miedzi, produkcja i sprzedaż miedzi
FNX Mining Company Inc.	Kanada	kopalnictwo rud miedzi i niklu, produkcja i sprzedaż miedzi i niklu
Sociedad Contractual Minera Franke	Chile	ługowanie rud miedzi, produkcja i sprzedaż miedzi
Aguas de la Sierra Limitada	Chile	posiadanie i operowanie prawami do wody w Chile
Robinson Holdings (USA) Ltd.	USA	usługi techniczne i zarządcze
DMC Mining Services Corporation	USA	kontraktacja usług górniczych
KGHM Chile SpA (wcześniej Mineria y	Chile	świadczenie usług zarządczych i eksploracyjnych
Exploraciones KGHM International SpA)
Minera Carrizalillo Limitada	Chile	posiadanie praw do wody i złóż
Wendover Bulk Transhipment Company	USA	usługi przeładunku
Malmbjerg Molybdenum A/S in liquidation	Grenlandia	prowadzenie eksploracji i eksploatacji kopalin na terenie Grenlandii; spółka w likwidacji
Raise Boring Mining Services, S.A. de C.V.	Meksyk	usługi wiertnictwa górniczego
KGHMI Holdings Ltd.	Kanada	zarządzanie i sprawowanie kontroli nad innymi spółkami
Carlota Holdings Company	USA	zarządzanie i sprawowanie kontroli nad innymi spółkami
Quadra FNX FFI S.à r.l.	Luksemburg	działalność finansowa
Centenario Holdings Ltd.	Kanada	zarządzanie i sprawowanie kontroli nad innymi spółkami
Franke Holdings Ltd.	Kanada	zarządzanie i sprawowanie kontroli nad innymi spółkami
Quadra FNX Holdings Chile Limitada	Chile	zarządzanie i sprawowanie kontroli nad innymi spółkami
FNX Mining Company USA Inc.	USA	zarządzanie i sprawowanie kontroli nad innymi spółkami
Quadra FNX Holdings Partnership	Kanada	zarządzanie i sprawowanie kontroli nad innymi spółkami
0899196 B.C. Ltd.	Kanada	zarządzanie i sprawowanie kontroli nad innymi spółkami
DMC Mining Services Ltd.	Kanada	kontraktacja usług górniczych
Sierra Gorda S.C.M.	Chile	budowa i eksploatacja kopalni odkrywkowej rudy miedzi i molibdenu
DMC Mining Services Colombia SAS	Kolumbia	kontraktacja usług górniczych
DMC Mining Services (UK) Ltd.	Wielka Brytania	kontraktacja usług górniczych
SPÓŁKA Przedsiębiorstwa Budowy Kopalń PeBeKa Spółka Akcyjna
PEBEKA CANADA INC.	Kanada	realizacja projektów górniczych na terenie Kanady, w tym wsparcie projektu Victoria prowadzonego przez KGHM INTERNATIONAL LTD.
SPÓŁKA KGHM ZANAM S.A. (99%) i Przedsiębiorstwa Budowy Kopalń PeBeKa S.A. (1%)
Obszczestwo s ograniczennoj	Federacja	sprzedaż i obsługa posprzedażna maszyn górniczych produkowanych
otwietstwiennostju ZANAM VOSTOK	Rosyjska	przez KGHM ZANAM S.A.

Spis tabel, wykresów i schematów

Tabele

Zmiany w strukturze i organizacji Grupy Kapitałowej w 2017 r18
Warunki rynkowe istotne dla działalności Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. – średnie notowania 26
Wyniki produkcyjne w Grupie Kapitałowej 33
Koszt produkcji miedzi w koncentracie C1 w Grupie Kapitałowej34
Wyniki finansowe Grupy Kapitałowej34
Przepływy pieniężne Grupy Kapitałowej 36
Skonsolidowane aktywa 37
Skonsolidowany kapitał i zobowiązania 38
Struktura długu netto Grupy Kapitałowej39
Struktura długu netto Spółki 39
Kwota dostępnego i wykorzystanego finasowania zewnętrznego Grupy Kapitałowej 40
Wartość wskaźnika Dług netto/EBITDA Grupy Kapitałowej 41
Pożyczki udzielone przez spółki Grupy Kapitałowej na dzień 31 grudnia 2017 r42
Produkcja górnicza KGHM Polska Miedź S.A. 44
Produkcja hutnicza KGHM Polska Miedź S.A. 44
Wolumen sprzedaży podstawowych wyrobów KGHM Polska Miedź S.A. 46
Przychody ze sprzedaży KGHM Polska Miedź S.A. 46
Koszty według rodzaju KGHM Polska Miedź S.A. 47
Podstawowe elementy sprawozdania z zysków lub strat KGHM Polska Miedź S.A. 48
Główne czynniki wpływające na zmianę wyniku finansowego KGHM Polska Miedź S.A. 49
Rachunek przepływów pieniężnych KGHM Polska Miedź S.A. 50
Aktywa KGHM Polska Miedź S.A51
Kapitały własne i zobowiązania KGHM Polska Miedź S.A. 52
Realizacja założeń Budżetu w 2017 r53
Struktura nakładów na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne KGHM Polska Miedź S.A54
Ważniejsze zadania i obiekty realizowane KGHM Polska Miedź S.A. w 2017 r54
Wyniki produkcyjne KGHM INTERNATIONAL LTD56
Wolumen i przychody ze sprzedaży KGHM INTERNATIONAL LTD. 56
Wolumen i przychody ze sprzedaży KGHM INTERNATIONAL LTD. 56
Koszt jednostkowy C1 KGHM INTERNATIONAL LTD. 57
Wyniki finansowe KGHM INTERNATIONAL LTD. 57
Wyniki finansowe KGHM INTERNATIONAL LTD. 57
Główne czynniki wpływające na zmianę wyniku finansowego KGHM INTERNATIONAL LTD. 58
Wydatki inwestycyjne KGHM INTERNATIONAL LTD. 58
Wydatki inwestycyjne KGHM INTERNATIONAL LTD. 59
Produkcja miedzi, molibdenu i metali szlachetnych Sierra Gorda S.C.M. 59
Wolumen i przychody ze sprzedaży Sierra Gorda S.C.M60
Koszty (przed odpisem z tytułu utraty wartości aktywów trwałych) oraz koszt jednostkowy produkcji
miedzi (C1) Sierra Gorda S.C.M. 60
Zmiana kosztu C1 prezentowanego w skonsolidowanych raportach półrocznym oraz za III kwartał 2017 r. .61
Wyniki Sierra Gorda S.C.M. w mln USD (udział własnościowy 100%)61
Wyniki segmentu Sierra Gorda S.C.M. proporcjonalnie do posiadanych udziałów (55%) 61
Wydatki inwestycyjne Sierra Gorda S.C.M. 63
Wyniki finansowe pozostałych segmentów (przed korektami konsolidacyjnymi)63
Kluczowe dane dotyczące notowań akcji Spółki na GPW w Warszawie S.A. 64
Wykaz biur maklerskich sporządzających raporty analityczne o KGHM Polska Miedź S.A65
Wypłata dywidendy w latach 2016 – 2017 65
Struktura akcjonariatu na dzień 31 grudnia 2017 r. i na dzień podpisania sprawozdania65
Akcje KGHM Polska Miedź S.A. w posiadaniu Członków Rady Nadzorczej KGHM Polska Miedź S.A. na dzień
31 grudnia 2017 r. i na dzień podpisania sprawozdania66
Przeciętne zatrudnienie w Grupie Kapitałowej 74
Przeciętne zatrudnienie w KGHM Polska Miedź S.A. 75
Potencjalnie należne wynagrodzenie Członków Zarządu KGHM Polska Miedź S.A. za 2017 r. 90

Wykresy

Struktura geograficzna produkcji miedzi blister z koncentratów Cu w 2017 r. 21 Struktura geograficzna produkcji miedzi rafinowanej w 2017 r21 Struktura geograficzna konsumpcji miedzi rafinowanej w 2017 r. 21 Struktura geograficzna produkcji walcówki miedzianej w 2017 r. 22 Struktura geograficzna światowej konsumpcji walcówki w 2017 r. 22 Struktura geograficzna światowej produkcji górniczej srebra w 2017 r. 22 Struktura geograficzna światowej konsumpcji srebra w 2017 r. 22 Prognozy wzrostu PKB krajów G10 w poszczególnych latach 23 Zmiany cen na rynku towarowym w 2017 r24 Notowania miedzi według LME24 Notowania srebra wg LBMA 24 Notowania niklu wg LME 25 Notowania molibdenu wg CRU 25 Kurs walutowy USD/PLN wg NBP25 Kurs walutowy USD/CAD wg Banku Kanady26 Kurs walutowy USD/CLP wg Banku Chile26 Struktura geograficzna sprzedaży Grupy Kapitałowej33 Struktura sprzedaży Grupy Kapitałowej według produktów 33 Zmiana wyniku finansowego Grupy Kapitałowej w 2017 r. 35 Przepływy pieniężne Grupy Kapitałowej w 2017 r. 37 Zmiana wartości aktywów Grupy Kapitałowej w 2017 r. 37 Zmiana wartości zobowiązań i kapitałów Grupy Kapitałowej w 2017 r. 38 Przychody ze sprzedaży KGHM Polska Miedź S.A. według rynków zbytu46 Struktura kosztów według rodzaju w 2017 r. 47 Koszt produkcji miedzi w koncentracie – C1 47 Sprzężony jednostkowy koszt produkcji miedzi elektrolitycznej – ze wsadów własnych 48 Zmiana wyniku netto KGHM Polska Miedź S.A49 Rachunek przepływów pieniężnych KGHM Polska Miedź S.A50 Zmiana wartości aktywów KGHM Polska Miedź S.A. w 2017 r51 Zmiana wartości zobowiązań i kapitałów własnych KGHM Polska Miedź S.A. w 2017 r. 52 Zmiana wyniku netto KGHM INTERNATIONAL LTD58 Zmiana wyniku netto Sierra Gorda S.C.M62 Kurs akcji KGHM Polska Miedź S.A. na tle indeksów WIG i FTSE 350 mining 64 Geograficzna struktura akcjonariatu KGHM Polska Miedź S.A. 66 Struktura zatrudnienia w Grupie Kapitałowej w 2017 r74 Wskaźnik LTIFR w Jednostce Dominującej 77 Wskaźnik TRIR w KGHM INTERNATIONAL LTD. 77	Struktura geograficzna produkcji koncentratów Cu w 2017 r. 21

Schematy

Schemat 1. Główne segmenty sprawozdawcze Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A.
Schemat 2. Struktura organizacyjna Spółki według stanu na dzień 31 grudnia 2017 r.
Schemat 3. Lokalizacja aktywów górniczych Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A.
Schemat 4. Zintegrowana działalność geologiczno-górnicza i hutnicza w KGHM Polska Miedź S.A 15
Schemat 5. Uproszczony schemat podstawowej działalności w Grupie Kapitałowej KGHM INTERNATIONAL LTD17
Schemat 6. Struktura organizacyjna zarządzania ryzykiem w KGHM Polska Miedź S.A
Schemat 7. Struktura ładu korporacyjnego w KGHM Polska Miedź S.A.

PODPISY WSZYSTKICH CZŁONKÓW ZARZĄDU JEDNOSTKI DOMINUJĄCEJ
Data	Imię i Nazwisko	Stanowisko /Funkcja	Podpis
13.03.2018 r.	Rafał Pawełczak	Prezes Zarządu
13.03.2018 r.	Ryszard Jaśkowski	Wiceprezes Zarządu
13.03.2018 r.	Stefan Świątkowski	Wiceprezes Zarządu