Keo PLC — Annual Report 2015

Apr 19, 2016

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

Περιεχόμενα

	Σελίδα
Διοικητικό Συμβούλιο και άλλοι Σύμβουλοι	1
Δήλωση των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και άλλων υπευθύνων	2
Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου	3 – 5
Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου περί Εταιρικής Διακυβέρνησης	6 – 13
Έκθεση Ανεξάρτητου Ελεγκτή	14 – 15
Κατάσταση Λογαριασμού Αποτελεσμάτων και Λοιπών Συνολικών Εσόδων	16 – 17
Κατάσταση Οικονομικής Θέσης	18
Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων	19 – 21
Κατάσταση Ταμειακών Ροών	22
Σημειώσεις στις Οικονομικές Καταστάσεις	23 – 78

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ

Κώστας Κουτσός

ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ

Χαράλαμπος Παναγιώτου

ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ (Μη εκτελεστικοί)

Ιωάννης Χαριλάου Mάριος N. Mιχαηλίδης Χριστάκης Παπαχριστοδούλου Χρίστος Μαυρέλλης Αρτέμης Ιακώβου

ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Γιώργος Χειλέτης

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ

Γιώργος Χειλέτης

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΕΛΕΓΚΤΕΣ

Deloitte Limited

NΟΜΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ

Χρύσης Δημητριάδης & Σία Δ.Ε.Π.Ε.

ΤΡΑΠΕΖΙΤΕΣ

Ελληνική Τράπεζα Δημόσια Εταιρεία Λτδ Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ Alpha Bank Cyprus Ltd Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ Eurobank Cyprus Ltd Cyprus Development Bank Public Company Ltd USB Bank Plc The Royal Bank of Scotland Plc Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ

ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ

Λεωφ. Φραγκλίνου Ρούσβελτ 1 3012 Λεμεσός Κύπρος

Κώστας Κουτσός	Εκτελεστικός Πρόεδρος
Χαράλαμπος Παναγιώτου	Διευθύνων Σύμβουλος
Ιωάννης Χαριλάου	Μη-εκτελεστικός Σύμβουλος
Χριστάκης Παπαχριστοδούλου	Μη-εκτελεστικός Σύμβουλος
Χρίστος Μαυρέλλης	Μη-εκτελεστικός Σύμβουλος
Αρτέμης Ιακώβου	Μη-εκτελεστικός Σύμβουλος

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου υποβάλλουν την έκθεση τους μαζί με τις ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2015.

Οικονομικές Καταστάσεις

Οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της ΚΕΟ PLC και των εξηρτημένων της ("Το Συγκρότημα"), τα ονόματα των οποίων παρουσιάζονται στη σημείωση 21 των οικονομικών καταστάσεων, και τις ατομικές οικονομικές καταστάσεις της KEO PLC ("Η Εταιρεία").

Κυριότερες Δραστηριότητες

Οι κυριότερες δραστηριότητες της Εταιρείας που δεν έχουν διαφοροποιηθεί από το προηγούμενο έτος, περιλαμβάνουν την οινοποίηση αμπελουργικών προϊόντων, την παραγωγή ζύθου και την εμφιάλωση φυσικού μεταλλικού νερού, τα οποία διαθέτει στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Το Συγκρότημα επιπρόσθετα δραστηριοποιείται στην παραγωγή χυμών τους οποίους διαθέτει στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.

Επιπλέον, δραστηριότητες του Συγκροτήματος και της Εταιρείας περιλαμβάνουν την εισαγωγή και διάθεση διαφόρων προϊόντων όπως ζύθου, οίνων και οινοπνευματωδών ποτών, χυμών και άλλων ποτών, νερού και άλλων εγκυτιωμένων τροφίμων.

Κώδικας Εταιρικής Διακυβέρνησης

Η Εταιρεία είναι καταταγμένη στην Εναλλακτική Αγορά του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου. Σύμφωνα με τους κανονισμούς του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου, η εφαρμογή των διατάξεων του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης δεν καθίσταται υποχρεωτική για τις εταιρείες που κατατάσσονται στην Εναλλακτική Αγορά. Η Εταιρεία όμως εφαρμόζει μερικώς τις πρόνοιες του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης. Περαιτέρω πληροφορίες παρατίθενται στην Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου περί Εταιρικής Διακυβέρνησης στις σελίδες 6 μέχρι 13.

Η Εταιρεία δεν έχει εκχωρήσει τίτλους οι οποίοι παρέχουν ειδικά δικαιώματα ελέγχου στους κατόχους τους.

Η Εταιρεία δεν έχει θέσει οποιουσδήποτε περιορισμούς στα δικαιώματα ψήφου ή προθεσμίες για την άσκηση των δικαιωμάτων ψήφου.

Αποτελέσματα

Τα αποτελέσματα του Συγκροτήματος και της Εταιρείας παρουσιάζονται στη σελίδα 16. Η καθαρή (ζημιά)/κέρδος για το έτος μεταφέρθηκε στο αποθεματικό λογαριασμού αποτελεσμάτων.

Σημαντικά γεγονότα που συνέβηκαν μετά τη λήξη του έτους

Οποιαδήποτε σημαντικά γεγονότα συνέβηκαν μετά τη λήξη του έτους περιγράφονται στη σημείωση 36 των οικονομικών καταστάσεων.

Προβλεπόμενη εξέλιξη του Συγκροτήματος

Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν έχει προγραμματίσει στο παρόν στάδιο οποιεσδήποτε σημαντικές αλλαγές στις δραστηριότητες του Συγκροτήματος χωρίς όμως να παραγνωρίζει το αβέβαιο οικονομικό περιβάλλον όπως αυτό περιγράφεται στη σημείωση 31 των οικονομικών καταστάσεων.

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015 (συνέχεια)

Ύπαρξη υποκαταστημάτων του Συγκροτήματος

Το Συγκρότημα δεν διατηρεί οποιαδήποτε σημαντικά υποκαταστήματα στην Κύπρο και στο εξωτερικό που να χρήζουν αναφοράς.

Επισκόπηση της εξέλιξης και των επιδόσεων των δραστηριοτήτων του Συγκροτήματος και της θέσης του, καθώς και περιγραφή των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζει

Λαμβάνοντας υπόψη τον ιδιαίτερα αυξημένο ανταγωνισμό στους τομείς τους οποίους δραστηριοποιείται το Συγκρότημα της ΚΕΟ PLC και το γενικότερο οικονομικό κλίμα που επικρατεί στις χώρες που δραστηριοποιείται, η εξέλιξη του Συγκροτήματος μέχρι σήμερα, τα οικονομικά του αποτελέσματα και η οικονομική του θέση όπως παρουσιάζονται στις οικονομικές καταστάσεις, θεωρούνται ικανοποιητικά.

Παρά τις δυσμενείς οικονομικές συνθήκες που παρουσίαζε η κυπριακή αγορά το Συγκρότημα κατάφερε εντός του 2015 να αυξήσει το κύκλο εργασιών κατά 4.9% σε σύγκριση με το 2014, παρουσιάζοντας έτσι λειτουργικά κέρδη της τάξεως των €2 εκ. (αύξηση 84.2% σε σύγκριση με το 2014). Τα αποτελέσματα του Συγκροτήματος για το 2015, όπως και για το 2014, είναι ενδεικτικά των προσπαθειών για μείωση του κόστους λειτουργίας και αύξηση του όγκου εργασιών.

Οι κυριότεροι κίνδυνοι και αβεβαιότητες που αντιμετωπίζει το Συγκρότημα και οι ενέργειες που λαμβάνει για αντιμετώπιση τους, αναφέρονται στις σημειώσεις 31 και 33 των οικονομικών καταστάσεων.

Φορολογικό καθεστώς

Η φορολογία έτους υπολογίζεται πάνω στο φορολογητέο κέρδος του έτους σύμφωνα με τα ποσοστά που ισχύουν. Γίνεται επίσης πρόβλεψη για αναβαλλόμενη φορολογία με τα ποσοστά που αναμένεται ότι θα είναι πληρωτέοι οι φόροι που αναλογούν στις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας στοιχείων ενεργητικού και παθητικού και της φορολογικής τους βάσης. Τυχόν χρεωστικά υπόλοιπα από αφαιρετέες προσωρινές διαφορές αναγνωρίζονται μόνο στο βαθμό που αναμένεται να πραγματοποιηθούν στο μέλλον φορολογητέα κέρδη.

Μέρισμα

Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν εισηγείται την πληρωμή μερίσματος και η καθαρή ζημιά του έτους μεταφέρεται στα αποθεματικά.

Μετοχικό Κεφάλαιο

Δεν υπήρξαν αλλαγές στο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας. Όλοι οι τίτλοι της Εταιρείας φέρουν τα ίδια δικαιώματα ελέγχου και δεν υπάρχουν οποιοιδήποτε περιορισμοί στην μεταβίβαση τους.

Διοικητικό Συμβούλιο

Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου στις 31 Δεκεμβρίου 2015 και κατά την ημερομηνία της έκθεσης αυτής παρουσιάζονται στη σελίδα 1.

Οι αμοιβές των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου παρουσιάζονται στη σημείωση 32.

Σύμφωνα με τις πρόνοιες του καταστατικού της Εταιρείας οι σύμβουλοι κ.κ. Χρίστος Μαυρέλλης και Αρτέμης Ιακώβου αποχωρούν, είναι όμως επανεκλέξιμοι και προσφέρονται για επανεκλογή.

	14 Απριλίου 2016		31 Δεκεμβρίου 2015
	Αριθμός μετοχών	Ποσοστό μετοχικού κεφαλαίου $\frac{0}{0}$	Αριθμός μετοχών	Ποσοστό μετοχικού κεφαλαίου $\%$
Κώστας Κουτσός	20.000	0.0646	20,000	0.0646
Χαράλαμπος Παναγιώτου Ιωάννης Χαριλάου	20.000	0.0646	20,000	0.0646
Μάριος Ν. Μιχαηλίδης	16.246	0.0524	16.246	0,0524
Χριστάκης Παπαχριστοδούλου	799	0,0026	799	0,0026
Χρίστος Μαυρέλλης Αρτέμης Ιακώβου	501	0,0016	501	0,0016
	۰
	57.546	0.1858	57.546	0.1858

	14 Απριλίου 2016 $\frac{0}{2}$	31 Δεκεμβρίου 2015
Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου	27,09	27,09
Κεντρικό Εκκλησιαστικό Ταμείο	26,96	26,96
Συγκρότημα Ελληνικής Μεταλλευτικής Εταιρείας	13.36	13.36
	67.41	67.41

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΕΡΙ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ 2015

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΟ PLC παρουσιάζει την Έκθεση περί Εταιρικής Διακυβέρνησης για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2015.

ΔΗΛΩΣΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΜΕΡΟΣ Α

Το Διοικητικό Συμβούλιο δηλώνει ότι, παρόλο που η Εταιρεία είναι καταταγμένη στην Εναλλακτική Αγορά του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου και σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς η εφαρμογή των διατάξεων του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης δεν καθίσταται υποχρεωτική, η Εταιρεία έχει υιοθετήσει την 4^η Αναθεωρημένη Έκδοση του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης που εκδόθηκε από το Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου. Κατά την ημερομηνία αυτής της έκθεσης οι αρχές του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης εφαρμόζονται μερικώς δεδομένου ότι δεν τηρείται η διάταξη Α.5 του Κώδικα με την εξαίρεση των Εκτελεστικών Συμβούλων από τη εκ περιτροπής αποχώρηση και επανεκλογή. Οι πρόνοιες του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης που εφαρμόζει η Εταιρεία, εφαρμόζονται σε όλο το Συγκρότημα Εταιρειών στο οποίο ανήκει, δηλαδή και στις Εξηρτημένες Εταιρείες.

ΜΕΡΟΣ Β

Το Διοικητικό Συμβούλιο παραθέτει τις πιο κάτω γνωστοποιήσεις σε σχέση με τις διατάξεις του κώδικα τις οποίες τηρεί:

1. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

1.1 ΜΕΛΗ

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας κατά την ημερομηνία αυτής της έκθεσης αποτελείται από τα ακόλουθα μέλη:

Όνομα	Θέση	Αρμοδιότητα
Κώστας Κουτσός	Πρόεδρος	Εκτελεστικός
Χαράλαμπος Παναγιώτου	Διευθύνων Σύμβουλος	Εκτελεστικός
Μάριος Μ. Μιχαηλίδης	Σύμβουλος	Μη Εκτελεστικός
Ιωάννης Χαριλάου	Σύμβουλος	Μη Εκτελεστικός
Χρίστος Μαυρέλλης	Σύμβουλος	Ανεξάρτητος μη Εκτελεστικός
Χριστάκης Παπαχριστοδούλου	Σύμβουλος	Ανεξάρτητος μη Εκτελεστικός
Αρτέμης Ιακώβου	Σύμβουλος	Ανεξάρτητος μη Εκτελεστικός

Ο κ. Κώστας Κουτσός κατέχει την θέση του Εκτελεστικού Προέδρου της Εταιρείας και ο κ. Χαράλαμπος Παναγιώτου τη θέση του Διευθύνοντα Συμβούλου. Η Εταιρεία έχει προχωρήσει με σαφή διαχωρισμό των ευθυνών του Εκτελεστικού Προέδρου και του Διευθύνοντα Σύμβουλου.

Συγκεκριμένα η ενασχόληση του Εκτελεστικού Πρόεδρου αφορά τη στρατηγική και πολιτική της Εταιρείας και την παρουσίαση θεμάτων προς το Διοικητικό Συμβούλιο για λήψη αποφάσεων. Τα καθήκοντα και οι ευθύνες του περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων:

• Καθορίζει την Ημερήσια Διάταξη των συνεδριών του Διοικητικού Συμβουλίου.
• Προεδρεύει των συνεδριών του Διοικητικού Συμβουλίου και των Συνελεύσεων των μετόχων της Εταιρείας.
• Ανασκοπεί τη στρατηγική του Συγκροτήματος σε συνεργασία με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο και καθορίζει του στρατηγικούς στόχους σύμφωνα με τις εξελίξεις στους τομείς των δραστηριοτήτων του Συγκροτήματος. Διασφαλίζει την ενδελεχή αξιολόγηση στρατηγικών ή άλλων προτάσεων ανάπτυξης της Εταιρείας και της παρουσίασης τους στο Διοικητικό Συμβούλιο για τελική έγκριση.
• Αντιπροσωπεύει την Εταιρεία σε όλες τις κύριες συναλλαγές της.
• Αναγνωρίζει του κύριους εταίρους της Εταιρείας και διαμορφώνει σαφή πολιτική επικοινωνίας προς ανάπτυξη και διατήρηση σχέσεων διασφαλίζοντας τη συνέχιση και ανάπτυξη της επιχείρησης.

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΕΡΙ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ 2015 (συνέχεια)

ΜΕΡΟΣ Β (συνέχεια)

1. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ (συνέχεια)

1.1 ΜΕΛΗ (συνέχεια)

Ο Διευθύνων Σύμβουλος ασχολείται με την διεύθυνση της Εταιρείας όσον αφορά κυρίως την καθημερινή εργασία και δραστηριότητα της επιχείρησης, και έχει μεταξύ άλλων τις ακόλουθες ευθύνες και καθήκοντα:

• Διευθύνει την Εταιρεία σύμφωνα με τη στρατηγική και του εμπορικούς στόχους που έχει καθορίσει το Διοικητικό Συμβούλιο και σε συμμόρφωση με όλους τους σχετικούς νόμους και κανονισμούς.
• Διασφαλίζει την καθημερινή εύρυθμη λειτουργία της Εταιρείας στα πλαίσια της πολιτικής, των στόχων και προϋπολογισμών που εγκρίνει το Διοικητικό Συμβούλιο.
• Διασφαλίζει την έγκαιρη και αποτελεσματική εφαρμογή των στρατηγικών αποφάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου σε συνεννόηση με τον Εκτελεστικό Πρόεδρο.
• Σε συνεργασία με τον Εκτελεστικό Πρόεδρο διευθύνει την επιχειρηματική ανάπτυξη των δραστηριοτήτων του Συγκροτήματος.
• Αναγνωρίζει του κύριους επιχειρηματικούς κινδύνους και ορίζει κατάλληλους κανόνες, μέτρα και διαδικασίες για τη διαχείριση τους.

Όλοι οι Διοικητικοί Σύμβουλοι ασκούν ανεξάρτητη και αμερόληπτη κρίση και αφιερώνουν τον κατάλληλο χρόνο κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, και λαμβάνουν, εάν κρίνουν ότι υπάρχει ανάγκη για την καλύτερη άσκηση των καθηκόντων τους, ανεξάρτητες επαγγελματικές συμβουλές με έξοδα της Εταιρείας.

Οι Διοικητικοί Σύμβουλοι, κ.κ. Κώστας Κουτσός, Ιωάννης Χαριλάου, Χαράλαμπος Παναγιώτου, Αρτέμης Ιακώβου και Χρίστος Μαυρέλλης, κατέχουν θέσεις σε Διοικητικά Συμβούλια άλλων εταιρειών. Η συμμετοχή τους σε Διοικητικά Συμβούλια άλλων εταιρειών δεν εμποδίζει την άσκηση των καθηκόντων τους με την ανάλογη επίδοση.

1.2 ΕΞΟΥΣΙΕΣ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Οι εξουσίες των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, καθορίζονται στο Καταστατικό της Εταιρείας, στα σχετικά ψηφίσματα που κατά καιρούς μπορεί να εγκρίνονται από τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εταιρείας, και στην περί Εταιρειών νομοθεσία. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου δεν έχουν οποιεσδήποτε εξουσίες όσον αφορά τη δυνατότητα έκδοσης ή επαναγοράς μετοχών της Εταιρείας εκτός εάν ειδικό ψήφισμα εγκριθεί προς τούτο από τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εταιρείας.

1.3 ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΙΣ

Το Διοικητικό Συμβούλιο συνέρχεται σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Κατά το οικονομικό έτος 2015 έχει συνεδριάσει 9 φορές.

1.4 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΩΝ

Το πρόγραμμα θεμάτων που λαμβάνονται αποφάσεις από το Διοικητικό Συμβούλιο είναι μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

• 1) Η εξέταση και υλοποίηση των στόχων και στρατηγικής της Εταιρείας
• 2) Ο ετήσιος προϋπολογισμός και το επιχειρησιακό σχέδιό της

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΕΡΙ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ 2015 (συνέχεια)

ΜΕΡΟΣ Β (συνέχεια)

1. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ (συνέχεια)

1.4 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΩΝ (συνέχεια)

• 3) Οι σημαντικές κεφαλαιουχικές δαπάνες των οποίων τα πλαίσια καθορίζονται από το Διοικητικό Συμβούλιο
• 4) Οι ασυνήθεις συναλλαγές των οποίων τα πλαίσια καθορίζονται από το Διοικητικό Συμβούλιο
• 5) Οι συγχωνεύσεις, οι εξαγορές και οι διαθέσεις σημαντικού μέρους του ενεργητικού της Εταιρείας
• 6) Η υιοθέτηση και τυχόν αλλαγές στην εφαρμογή λογιστικών προτύπων
• 7) Οι ουσιαστικές συναλλαγές της Εταιρείας ή/και των θυγατρικών και συνδεδεμένων εταιρειών της, οποιασδήποτε μορφής, στις οποίες Διοικητικός Σύμβουλος, Ανώτερο Εκτελεστικό Στέλεχος, Γραμματέας, Ελεγκτής ή μεγαλομέτοχος της Εταιρείας που κατέχει άμεσα ή έμμεσα πέραν του 5% του εκδοθέντος μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας ή των δικαιωμάτων ψήφου, έχει άμεσα ή έμμεσα οποιοδήποτε ουσιαστικό συμφέρον

Οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου γνωστοποιούνται στην Εκτελεστική Διεύθυνση της Εταιρείας από τον Εκτελεστικό Πρόεδρο της Εταιρείας.

Το Διοικητικό Συμβούλιο λειτουργεί με την βάση της συλλογικής ευθύνης και καμία κατηγορία μελών του δεν διαφοροποιείται ως προς την ευθύνη από κάποια άλλη.

1.5 ΠΑΡΟΧΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ

Ο Γραμματέας της Εταιρείας έχει την ευθύνη να διασφαλίζει ότι οι διαδικασίες του Διοικητικού Συμβουλίου ακολουθούνται και ότι υπάρχει συμμόρφωση με ισχύοντες κανονισμούς, όπως επίσης να παρέχει έγκαιρη, έγκυρη και ολοκληρωμένη πληροφόρηση στο Διοικητικό Συμβούλιο. Ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου έχει την ευθύνη να διασφαλίζει ότι όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου είναι κατάλληλα ενημερωμένα για τα θέματα που εγείρονται στις εκάστοτε συνεδριάσεις. Εάν υπάρξει ανάγκη για αλλαγή του Γραμματέα της Εταιρείας, αυτό θα αποφασίζεται σε επίπεδο Διοικητικού Συμβουλίου. Ο κάθε Σύμβουλος που διορίζεται για πρώτη φορά στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας ενημερώνεται και επιμορφώνεται κατάλληλα σχετικά με τους νόμους της περί Αξιών και Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου Νομοθεσίας ως επίσης και της περί Εταιρειών Νομοθεσίας και ειδικότερα τα σημεία που αφορούν την θέση που κατέχει.

Όλοι οι Διοικητικοί Σύμβουλοι έχουν πρόσβαση στις συμβουλές και στις υπηρεσίες της Εκτελεστικής Διεύθυνσης, του Γραμματέα της Εταιρείας, καθώς επίσης και στους Εξωτερικούς και Εσωτερικούς ελεγκτές της Εταιρείας.

Με το πέρας κάθε συνεδρίας καταγράφονται τα πρακτικά από το Γραμματέα της Εταιρείας τα οποία είναι άμεσα διαθέσιμα στους Διοικητικούς Συμβούλους.

1.6 ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Οι μετοχές της Εταιρείας εμπορεύονται στην Εναλλακτική Αγορά του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου. Οι διατάζεις του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης σχετικά με την ισορροπία του Διοικητικού Συμβουλίου για εταιρείες εισηγμένες στην Εναλλακτική Αγορά προνοούν ότι οι μη Εκτελεστικοί Διοικητικοί Σύμβουλοι δεν πρέπει να είναι λιγότεροι από το ένα τρίτο του Διοικητικού Συμβουλίου και η πλειοψηφία των μη Εκτελεστικών Συμβούλων ή κατ' ελάχιστο 2 πρέπει να είναι ανεξάρτητοι. To Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας αποτελείται από 7 μέλη, 5 των οποίων είναι μη Εκτελεστικοί Σύμβουλοι. Από του 5 μη Εκτελεστικούς Σύμβουλους η πλειοψηφία, 3 σε αριθμό, είναι ανεξάρτητοι. Τα ανεξάρτητα μη Εκτελεστικά μέλη του Συμβουλίου είναι ο κ. Αρτέμης Ιακώβου, ο κ. Χριστάκης Παπαχριστοδούλου και ο κ. Χρίστος Μαυρέλλης.

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΕΡΙ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ 2015 (συνέχεια)

ΜΕΡΟΣ Β (συνέχεια)

1. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ (συνέχεια)

1.6 ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ (συνέχεια)

Η Εταιρεία συμμορφώνεται με τις ανωτέρω διατάξεις του Κώδικα και κατά συνέπεια το Διοικητικό της Συμβούλιο περιλαμβάνει την απαιτούμενη ισορροπία μεταξύ των Ανεξάρτητων μη Εκτελεστικών Διοικητικών Συμβούλων και όλων των υπολοίπων Διοικητικών Συμβούλων, ώστε κανένας Σύμβουλος ή μικρή ομάδα Συμβούλων δεν μπορεί να κυριαρχήσει στην λήψη αποφάσεων από το Διοικητικό Συμβούλιο.

Οι μη Εκτελεστικοί Σύμβουλοι έχουν επαρκείς ικανότητες, γνώση και εμπειρία και οι απόψεις τους έχουν σημαντική επιρροή στις αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου. Ο κ. Χρίστος Μαυρέλλης διορίστηκε ως Ανώτερος Ανεξάρτητος Διοικητικός Σύμβουλος ο οποίος είναι διαθέσιμος να ακούει τις ανησυχίες των μετόχων των οποίων το πρόβλημα τους δεν έχει επιλυθεί δια μέσου των καναλιών επικοινωνίας.

O Διοικητικός Σύμβουλος της Εταιρείας, κ. Χρίστος Μαυρέλλης ως εργοδοτούμενος από το δικηγορικό γραφείο Χρύσης Δημητριάδης & Σία Δ.Ε.Π.Ε. έχει επιχειρηματική σχέση με τους νομικούς συμβούλους της Εταιρείας. Λόγω του μεγάλου αριθμού εργοδοτουμένων από το δικηγορικό γραφείο και της μικρής αξίας εισοδημάτων του Δικηγορικού γραφείου από την Εταιρεία ως ποσοστό των συνολικών εισοδημάτων του δικηγορικού γραφείου, το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας θεωρεί ότι η επιχειρηματική σχέση του κ. Χρίστου Μαυρέλλη με τους νομικούς συμβούλους της Εταιρείας δεν επηρεάζει την ανεξάρτητη και αμερόληπτη κρίση του. Ως εκ τούτου ο κ. Χρίστος Μαυρέλλης θεωρείται ως ανεξάρτητος Διοικητικός Σύμβουλος.

Οι Διοικητικοί Σύμβουλοι κ. Χρίστος Μαυρέλλης και κ. Χριστάκης Παπαχριστοδούλου υπηρετούν στο Διοικητικό Συμβούλιο για περισσότερα από 9 χρόνια. Κατά την διάρκεια της υπηρεσίας τους, οι πιο πάνω Διοικητικοί Σύμβουλοι τηρούσαν όλα τα κριτήρια ανεξαρτησίας και το Διοικητικό Συμβούλιο θεωρεί ότι η μακροχρόνια υπηρεσία τους στο Διοικητικό Συμβούλιο δεν επηρεάζει την ανεξάρτητη και αμερόληπτη κρίση τους. Ως εκ τούτου ο κ. Χρίστος Μαυρέλλης και κ. Χριστάκης Παπαχριστοδούλου θεωρούνται ως ανεξάρτητοι Διοικητικοί Σύμβουλοι.

2. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΟΡΙΣΜΩΝ

Τον Μάρτιο του 2016, το Διοικητικό Συμβούλιο προχώρησε με τη σύσταση Επιτροπής Διορισμών της οποίας προεδρεύει ο κ. Αρτέμης Ιακώβου (Ανεξάρτητος μη Εκτελεστικός Σύμβουλος) και η οποία συναποτελείται από τρεις άλλους Διοικητικούς Συμβούλους, τους κ. Χρίστο Μαυρέλλη (Ανεξάρτητο μη Εκτελεστικό Σύμβουλο), κ. Ιωάννη Χαριλάου (μη Εκτελεστικό Σύμβουλο) και κ. Χριστάκη Παπαχριστοδούλου (Ανεξάρτητο μη Εκτελεστικό Σύμβουλο). Η Επιτροπή διορισμών αποτελείται μόνο από μη Εκτελεστικούς Συμβούλους και είναι υπεύθυνη για την επιλογή και εισήγηση για εξέταση από το Διοικητικό Συμβούλιο διορισμού νέων Συμβούλων. Η Επιτροπή είναι υπεύθυνη για τη διεκπεραίωση της διαδικασίας επιλογής Συμβούλων. Σε κάθε νέο Σύμβουλο που διορίζεται, παρέχεται αναγκαία ενημέρωση και εκπαίδευση. Σύμφωνα με το καταστατικό της Εταιρείας νέοι Διοικητικοί Σύμβουλοι υπόκεινται σε εκλογή από τους μετόχους κατά την αμέσως επόμενη ετήσια γενική συνέλευση μετά τον διορισμό τους.

Η Εταιρεία είναι καταταγμένη στην Εναλλακτική Αγορά του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου και σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς η σύσταση Επιτροπής Διορισμών δεν είναι υποχρεωτική. Μέχρι το Μάρτιο 2016, τα καθήκοντα της Επιτροπής Διορισμών εξασκούσε απευθείας το Διοικητικό Συμβούλιο το οποίο τηρούσε μια καθορισμένη και διάφανη διαδικασία όσον αφορά τον διορισμό νέων Διοικητικών Συμβούλων.

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΕΡΙ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ 2015 (συνέχεια)

ΜΕΡΟΣ Β (συνέχεια)

2. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΟΡΙΣΜΩΝ (συνέχεια)

Σύμφωνα με το καταστατικό της Εταιρείας όλοι οι Διοικητικοί Σύμβουλοι, εκτός των Εκτελεστικών Συμβούλων, παραιτούνται σε τακτά διαστήματα που δεν υπερβαίνουν τα τρία χρόνια και σε περίπτωση που οι ίδιοι το επιθυμούν, υπόκεινται σε επανεκλογή από τους μετόχους κατά την αμέσως επόμενη ετήσια γενική συνέλευση.

Οι Εκτελεστικοί Σύμβουλοι δεν υπόκεινται σε αποχώρηση εκ περιτροπής και επανεκλογή σύμφωνα με τις πρόνοιες του Περί Εταιρειών Νόμο, Κεφ. 114. Το Διοικητικό Συμβούλιο πιστεύει ότι η εξαίρεση του Διευθύνοντα Σύμβουλου και του Εκτελεστικού Πρόεδρου από την αποχώρηση εκ περιτροπής ενισχύει την ικανότητα τους να σχεδιάζουν και να υλοποιούν την μακροχρόνια στρατηγική πολιτική της Εταιρείας.

Σύμφωνα με τη πιο πάνω πρόνοια οι σύμβουλοι κ.κ. Χρίστος Μαυρέλλης και Αρτέμης Ιακώβου στην επόμενη Ετήσια Γενική θα αποχωρήσουν από τη θέση τους εκ περιτροπής, είναι όμως επανεκλέξιμοι και προσφέρονται για επανεκλογή.

Βιογραφικά Σημειώματα Διοικητικών Συμβούλων που προσφέρονται για επανεκλογή.

Χρίστος Μαυρέλλης – Ανεξάρτητος μη Εκτελεστικός Σύμβουλος

Ο κύριος Χρίστος Μαυρέλλης φοίτησε στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών απ' όπου πήρε το πτυχίο της Νομικής το 1969. Ακολούθως φοίτησε στο University College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, απ' όπου πήρε μεταπτυχιακό δίπλωμα στο Ναυτικό Δίκαιο.

Από το 1972 μέχρι το 1982 ασκούσε το επάγγελμα του δικηγόρου στην Λεμεσό, αρχικά στο δικηγορικό γραφείο Μ.Μ. Χούρη & Σία και στην συνέχεια ως συνέταιρος στο Γραφείο Χρύση Δημητριάδη & Σία. Το 1982 διορίστηκε ως Υπουργός Συγκοινωνιών και Έργων και στη συνέχεια το 1985 διορίστηκε ως Υπουργός Οικονομικών, θέση που κατείχε μέχρι το Φεβρουάριο του 1988. Από το 1988 μέχρι το 2014 ασκούσε το επάγγελμα του δικηγόρου στη Λεμεσό ως συνέταιρος στο Δικηγορικό Γραφείο Χρύση Δημητριάδη και Σία.

Ο κύριος Χρίστος Μαυρέλλης διατέλεσε Γραμματέας του International Tax Planning Association (I.T.P.A), μέλος της Συγκλήτου του Offshore Institute, ιδρυτικό μέλος του Mediterranean Maritime Arbitrators Association και συνδεδεμένο μέλος του Chartered Institute of Arbitrators. Έχει δημοσιεύσει πολλά άρθρα σε διεθνή περιοδικά και έχει παρουσιάσει διάφορα νομικά θέματα σε διεθνή συνέδρια και σεμινάρια. Είναι μέλος διοικητικών συμβουλίων Κυπριακών και ξένων εταιρειών ως επίσης και πολλών ιδιωτικών και Δημοσιών εταιρειών.

Αρτέμης Ιακώβου – Ανεξάρτητος μη Εκτελεστικός Σύμβουλος

Ο κύριος Αρτέμης Ιακώβου φοίτησε στο University of Greenwich απ' όπου πήρε πτυχίο Beng Automotive Engineering with Management το 2002.

Από το 2002 μέχρι το 2006 εργάστηκε στην εταιρεία Iacovou Brothers (Constructions) Ltd ως workshop manager. Από το 2006 μέχρι σήμερα κατέχει τη θέση του Διευθύνοντα Σύμβουλου στην εταιρεία Zemco Construction Ltd.

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΕΡΙ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ 2015 (συνέχεια)

ΜΕΡΟΣ Β (συνέχεια)

3. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΛΕΓΧΟΥ

Η Επιτροπή Ελέγχου διορίστηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο και αποτελείται από τους κ. Ιωάννη Χαριλάου (μη Εκτελεστικός Σύμβουλος), κ. Αρτέμη Ιακώβου (Ανεξάρτητος μη Εκτελεστικός Σύμβουλός και κ. Χριστάκη Παπαχριστοδούλου (Ανεξάρτητος μη Εκτελεστικός Σύμβουλος).

Της Επιτροπής προεδρεύει ο κ. Ιωάννης Χαριλάου ο οποίος είναι μέλος του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου και έχει εμπειρία στα Λογιστικά και Ελεγκτικά.

Κατά το οικονομικό έτος 2015 η Επιτροπή Ελέγχου συνεδρίασε 6 φορές.

Η Επιτροπή έχει την ευθύνη να βοηθήσει το Διοικητικό Συμβούλιο στην εξάσκηση αποτελεσματικής εποπτείας στις δραστηριότητες και λειτουργίες της Εταιρείας σε θέματα ελέγχου, προκειμένου να υπάρχουν διαφανείς και συγκεκριμένες διαδικασίες όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονται οι αρχές περί οικονομικών εκθέσεων εταιρικής διακυβέρνησης και εσωτερικού ελέγχου και παράλληλα να διατηρούνται οι κατάλληλες ανέσεις με τους ελεγκτές της Εταιρείας. Μεταξύ άλλων, οι αρμοδιότητες της Επιτροπής περιλαμβάνουν θέματα που άπτονται των υπηρεσιών των εξωτερικών ελεγκτών (διορισμός, τερματισμός, αμοιβή, παρεμφερείς υπηρεσίες), θέματα επιλογής λογιστικών χειρισμών και θέματα επιθεώρησης ουσιαστικών συναλλαγών της Εταιρείας.

Το Σύστημα εσωτερικού ελέγχου επιθεωρείται από την Επιτροπή Ελέγχου η οποία αναφέρεται στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας. Η Εταιρεία δεν διαθέτει τμήμα Εσωτερικού Ελέγχου και έχει αναθέσει την παρακολούθηση του Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας στην PriceWaterhouseCoopers Limited, τα μέλη της οποίας είναι μέλη του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου

Οι Διοικητικοί Σύμβουλοι προχώρησαν στην έγκριση του προγράμματος ελέγχου που ετοιμάστηκε από τους Εσωτερικούς Ελεγκτές καθώς επίσης και στην παρακολούθηση της εφαρμογής του εν λόγω προγράμματος. Το εν λόγω πρόγραμμα περιλαμβάνει την επιθεώρηση όλων των συστημάτων έλεγχου, περιλαμβανομένων των χρηματοοικονομικών και λειτουργικών συστημάτων, καθώς και των συστημάτων συμμόρφωσης και διαχείρισης των κινδύνων που απειλούν την επίτευξη των στόχων της Εταιρείας.

Με την παρούσα βεβαιώνεται η αποτελεσματικότητα των συστημάτων ελέγχου της Εταιρείας και διαδικασιών επαλήθευσης της ορθότητας, πληρότητας και εγκυρότητας των πληροφοριών που παρέχονται στους επενδυτές. Επιβεβαιώνεται επίσης η αποτελεσματικότητα όλων των συστημάτων ελέγχου περιλαμβανομένου και χρηματοοικονομικών και λειτουργικών συστημάτων καθώς και των συστημάτων συμμόρφωσης και διαχείρισης κινδύνων που απειλούν την επίτευξη των στόχων της Εταιρείας. Επίσης βεβαιώνεται ότι:

• Η Εταιρεία δεν έχει αναθέσει ουσιώδη συμβουλευτικά καθήκοντα στους ελεγκτές κατά το 2015.
• Δεν έχει περιέλθει σε γνώση των Διοικητικών Συμβούλων οποιαδήποτε παράβαση των περί Αξιών και Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου Νόμων και Κανονισμών.
• Σύμφωνα με την Διάταξη Γ.1.2 το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας δηλώνει ότι προτίθεται να συνεχίσει να λειτουργεί ως δρώσα οικονομική μονάδα (going concern) για τους επόμενους 12 μήνες.
• Οι Συναλλαγές με συγγενικά μέρη παρουσιάζονται στην σημείωση 32 των οικονομικών καταστάσεων.

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΕΡΙ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ 2015 (συνέχεια)

ΜΕΡΟΣ Β (συνέχεια)

4. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΜΟΙΒΩΝ

Τον Μάρτιο του 2016, το Διοικητικό Συμβούλιο προχώρησε με τη σύσταση Επιτροπής Αμοιβών η οποία αποτελείται από τρεις μη Εκτελεστικούς Συμβούλους. Τα μέλη της Επιτροπής Αμοιβών είναι ο κ. Χρίστος Μαυρέλλης (Ανεξάρτητος μη Εκτελεστικός Σύμβουλος), ο κ. Ιωάννης Χαριλάου (μη Εκτελεστικός Σύμβουλος) και ο κ. Χριστάκης Παπαχριστοδούλου (Ανεξάρτητος μη Εκτελεστικός Σύμβουλος). Της Επιτροπής προεδρεύει ο κ. Χρίστος Μαυρέλλης, ο οποίος έχει γνώσεις και εμπειρία στο τομέα της πολιτικής αμοιβών. Σύμφωνα με τις πρόνοιες του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης, η Επιτροπή αμοιβών αποτελείται αποκλειστικά από μη Εκτελεστικούς Διοικητικούς Συμβούλους και η πλειοψηφία των μελών της είναι Ανεξάρτητοι Διοικητικοί Σύμβουλοι χωρίς οποιαδήποτε επιχειρηματική ή άλλη σχέση με τη διεύθυνση που θα μπορούσε να επηρεάσει ουσιαστικά την άσκηση ανεξάρτητης και αμερόληπτης κρίσης.

Η Επιτροπή Αμοιβών είναι υπεύθυνη για να υποβάλλει συστάσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο, εντός συμφωνημένων όρων αναφοράς επί του πλαισίου και του ύψους των αμοιβών των Εκτελεστικών Διοικητικών Συμβούλων, καθορίζοντας εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου συγκεκριμένα πακέτα αμοιβής για κάθε Εκτελεστικό Σύμβουλο, περιλαμβανομένων των δικαιωμάτων σύνταξης και οποιωνδήποτε πληρωμών αποζημίωσης. Παράλληλα η Επιτροπή Αμοιβών είναι υπεύθυνη για την περιοδική αναθεώρηση της πολιτικής αμοιβών των Εκτελεστικών Διοικητικών Συμβούλων και μπορεί να εξασφαλίσει ανεξάρτητες νομικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες όταν θεωρείται αναγκαίο. Όπου η Επιτροπή χρησιμοποιεί υπηρεσίες συμβούλου διασφαλίζει ότι ο εν λόγω σύμβουλος δεν παρέχει παράλληλα συμβουλές στο τμήμα ανθρωπίνου δυναμικού ή στους Εκτελεστικούς Συμβούλους της Εταιρείας.

Η Εταιρεία είναι καταταγμένη στην Εναλλακτική Αγορά του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου και σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς η σύσταση Επιτροπής Αμοιβών δεν είναι υποχρεωτική. Μέχρι το Μάρτιο 2016, τα καθήκοντα της Επιτροπής Αμοιβών εξασκούσε απευθείας το Διοικητικό Συμβούλιο. Η αμοιβή των Συμβούλων καθοριζόταν από το Διοικητικό Συμβούλιο και εγκρινόταν από του μετόχους της Εταιρείας σε γενική συνέλευση.

Έκθεση Αμοιβών

Η Έκθεση Αμοιβών της Εταιρείας για το έτος 2015 ετοιμάστηκε βάσει των Παραρτημάτων 1 και 2 του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης.

Πολιτική Αμοιβών

Η πολιτική του Διοικητικού Συμβουλίου είναι να προσελκύει και να διατηρεί στην υπηρεσία της Εταιρίας διακεκριμένους Διοικητικούς Συμβούλους που έχουν τις απαιτούμενες γνώσεις και εμπειρίες, αποφεύγοντας ταυτόχρονα να πληρώνει περισσότερα από ότι απαιτείται για το σκοπό αυτό.

Οι αμοιβές των Διοικητικών Συμβούλων για τις υπηρεσίες που προσφέρουν στην Εταιρεία ως μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και/ή ως μέλη επιτροπών του Διοικητικού Συμβουλίου καθορίζονται από την Ετήσια Γενική Συνέλευση της Εταιρείας με βάση πρόταση του Διοικητικού Συμβουλίου.

Οι αμοιβές των Εκτελεστικών Συμβούλων υπό την εκτελεστική τους ιδιότητα καθορίζονται από την Επιτροπή Αμοιβών λαμβάνοντας υπόψη τις συνολικές αμοιβές που πληρώνονται σε παρόμοιες θέσεις εργασίας, καθώς και την προσωπική απόδοση και συνεισφορά κάθε Εκτελεστικού Συμβούλου.

Η αμοιβή των Εκτελεστικών Συμβούλων δεν περιλαμβάνει οποιοδήποτε μεταβλητό μέρος.

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

		Ενοποιημένα		Εταιρεία
	Σημ.	2015	2014	2015	2014
		€000	€000	€000	€000
Κύκλος εργασιών		45.730	43.574	45.861	44.035
Κόστος πωλήσεων		(29.882)	(29.392)	(29.623)	(29.475)
Μεικτό κέρδος		15.848	14.182	16.238	14.560
Άλλα λειτουργικά έσοδα		293	500	227	460
Έξοδα πωλήσεων και διανομής		(11.034)	(10.523)	(10.938)	(10.404)
Έξοδα διαχείρισης		(2.936)	(2.909)	(2.728)	(2.676)
Άλλα λειτουργικά έξοδα		(134)	(144)	(126)	(124)
Κέρδος από εργασίες		2.037	1.106	2.673	1.816
Έσοδα από επενδύσεις	6	841	235	1.032	310
Ζημιά από απομείωση της αξίας των επενδύσεων
διαθέσιμων προς πώληση	18	(138)	(365)	(138)	(365)
Ζημιά από μείωση της αξίας των επενδύσεων που
κατέχονται στη δίκαιη αξία μέσω των
αποτελεσμάτων	20	(600)	(1.500)	(600)	(1.500)
Ζημιά από απομείωση της αξίας των επενδύσεων
σε εξηρτημένες εταιρείες	21	-	-	(34)	(40)
Ζημιά από επανεκτίμηση ακινήτων για επένδυση	16	(2.340)	(1.300)	(1.000)	(610)
Κέρδος από πώληση εξηρτημένης εταιρείας	13	-	829	-	4.856
Χρηματοδοτικά έξοδα, καθαρά	7	(1.363)	(1.650)	(1.246)	(1.512)
Τόκοι και χρεώσεις φόρου εισοδήματος	7	(342)	-	(342)	-
(Ζημιά)/κέρδος πριν τη φορολογία	8	(1.905)	(2.645)	345	2.955
Φορολογία	9	160	63	(114)	(72)
Καθαρή (ζημιά)/κέρδος έτους		(1.745)	(2.582)	231	2.883
Λοιπά συνολικά (έξοδα)/έσοδα έτους
Στοιχεία που δεν θα αναταξινομηθούν στην
κατάσταση λογαριασμού αποτελεσμάτων σε
μεταγενέστερες περιόδους Αναβαλλόμενη φορολογία	9, 26	(56)	(2)	(46)	(2)
Στοιχεία που μπορεί να αναταξινομηθούν στην
κατάσταση λογαριασμού αποτελεσμάτων σε
μεταγενέστερες περιόδους
Κέρδος από επανεκτίμηση επενδύσεων
διαθέσιμων προς πώληση	18	1.696	1.893	1.696	1.893
Συναλλαγματική διαφορά από μετατροπή
υπολοίπων εξηρτημένων εταιρειών εξωτερικού		2	432	-	-
Λοιπά συνολικά έσοδα για το έτος μετά τη
φορολογία		1.642	2.323	1.650	1.891
Συνολικά (έξοδα)/έσοδα για το έτος		(103)	(259)	1.881	4.774

Οι σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των οικονομικών καταστάσεων.

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015 (συνέχεια)

		Ενοποιημένα		Εταιρεία
	Σημ.	2015 €000	2014 €000	2015 €000	2014 €000
Καθαρή (ζημιά)/κέρδος έτους που αναλογεί σε:
Μετόχους Εταιρείας Δικαιώματα Μειοψηφίας		(1.744) (1)	(2.581) (1)	231 -	2.883 -
		(1.745)	(2.582)	231	2.883
Συνολικά (έξοδα)/έσοδα για έτος που αναλογούν σε:
Μετόχους Εταιρείας Δικαιώματα Μειοψηφίας		(103) -	(259) -	1.881 -	4.774 -
		(103)	(259)	1.881	4.774
Βασική ζημιά ανά μετοχή (σεντ)	10	(5,6)	(8,3)	-	-

		Ενοποιημένα		Εταιρεία
	Σημ.	2015	2014	2015	2014
		$\epsilon$ 000	€000	€000	€000
ENEPTHTIKO
Μη κυκλοφορούν ενεργητικό
Εμπράγματα πάγια περιουσιακά στοιχεία	15	50.923	53.030	43.514	45.364
Ακίνητα για επένδυση	16	26.140	28.480	13.000	14.000
Αυλα περιουσιακά στοιχεία	17	26	33	$\overline{4}$	11
Επενδύσεις διαθέσιμες προς πώληση	18	6.388	4.766	6.388	4.766
Επενδύσεις που κατέχονται μέχρι τη λήξη	19	20.000	20.000	20.000	20.000
Επενδύσεις που κατέχονται στη δίκαιη αξία μέσω
των αποτελεσμάτων	20	4.400	5.000	4.400	5.000
Επενδύσεις σε εξηρτημένες εταιρείες	21			4.002	4.043
Ποσά οφειλόμενα από εξηρτημένες εταιρείες	$32(iii)(\gamma)$			1.515	1.405
Ολικό μη κυκλοφορούντος ενεργητικού		107.877	111.309	92.823	94.589
Κυκλοφορούν ενεργητικό
Αποθέματα	22	13.488	13.409	12.135	11.853
Εμπορικοί και άλλοι χρεώστες	23	13.281	13.124	13.105	12.840
Ποσά οφειλόμενα από εξηρτημένες εταιρείες	$32(iii)(\gamma)$		$\blacksquare$	2.066	1.887
Φορολογία	9		38
Μετρητά στα ταμεία και στις τράπεζες	24	1.237	2.076	1.176	2.015
Ολικό κυκλοφορούντος ενεργητικού		28.006	28.647	28.482	28.595
Ολικό ενεργητικού		135.883	139.956	121.305	123.184
ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ
Ίδια κεφάλαια
Μετοχικό κεφάλαιο	25	13.321	13.321	13.321	13.321
Αποθεματικά	26	71.541	72.873	59.553	58.902
Ίδια κεφάλαια μετόχων εταιρείας		84.862	86.194	72.874	72.223
Δικαιώματα μειοψηφίας		30	31
Ολικό ιδίων κεφαλαίων		84.892	86.225	72.874	72.223
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις
Μακροπρόθεσμα δάνεια	27	7.957	12.018	7.957	12.018
Αναβαλλόμενη φορολογία	9	8.461	8.742	5.408	5.417
Ολικό μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων		16.418	20.760	13.365	17.435
Τρέχουσες υποχρεώσεις
Εμπορικοί και άλλοι πιστωτές	28	5.654	5.349	5.275	5.034
Άμυνα σε λογιζόμενη διανομή μερίσματος	26, 28(i)	1.572		1.572
Τραπεζικές υπεραναλήψεις	24, 27	23.266	23.694	23.266	23.694
Ποσά οφειλόμενα σε εξηρτημένες εταιρείες	$32(iii)(\gamma)$			887	870
Τρέχον μέρος μακροπρόθεσμων δανείων	27	4.059	3.920	4.059	3.920
Φορολογία	9	22	8		8
Ολικό τρεχουσών υποχρεώσεων		34.573	32.971	35.066	33.526
Ολικό υποχρεώσεων και ιδίων κεφαλαίων		135.883	139.956	121 305	123 184

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

	Μετοχικό κεφάλαιο €000	Αποθεματικό από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο €000	Αποθεματικό επανεκτίμησης ακίνητης ιδιοκτησίας €000	Αποθεματικό επανεκτίμησης επενδύσεων διαθέσιμων προς πώληση €000	Αποθεματικό συναλλαγμα τικών διαφορών €000	Λογαριασμός αποτελεσμάτων και Αποθεματικό προσόδου €000	Ολικό ιδίων κεφαλαίων Μετόχων Εταιρείας €000	Δικαιώματα μειοψηφίας €000	Σύνολο €000
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2014	13.321	18.045	38.781	973	(532)	17.413	88.001	32	88.033
Καθαρή ζημιά για το έτος	-	-	-	-	-	(2.581)	(2.581)	(1)	(2.582)
Πληρωμή μερισμάτων	-	-	-	-	-	(1.549)	(1.549)	-	(1.549)
Λοιπά συνολικά (έξοδα)/έσοδα
για το έτος	-	-	(2)	1.893	432	-	2.323	-	2.323
Μεταφορά επιπρόσθετων
αποσβέσεων, καθαρά (σημ. 26)	-	-	(483)	-	-	483	-	-	-
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2015	13.321	18.045	38.296	2.866	(100)	13.766	86.194	31	86.225
Καθαρή ζημιά για το έτος	-	-	-	-	-	(1.744)	(1.744)	(1)	(1.745)
Αμυντική εισφορά σε λογιζόμενο
μέρισμα (σημ. 26)	-	-	-	-	-	(1.230)	(1.230)	-	(1.230)
Λοιπά συνολικά (έξοδα)/έσοδα για
το έτος	-	-	(56)	1.696	2	-	1.642	-	1.642
Μεταφορά επιπρόσθετων
αποσβέσεων, καθαρά (σημ. 26)	-	-	(483)	-	-	483	-	-	-
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2015	13.321	18.045	37.757	4.562	(98)	11.275	84.862	30	84.892

Οι σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των οικονομικών καταστάσεων.

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

	Μετοχικό κεφάλαιο €000	Αποθεματικό από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο €000	Αποθεματικό επανεκτίμησης ακίνητης ιδιοκτησίας €000	Αποθεματικό επανεκτίμησης επενδύσεων διαθέσιμων προς πώληση €000	Λογαριασμός αποτελεσμάτων και αποθεματικό προσόδου €000	Σύνολο €000
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2014	13.321	18.045	25.781	973	10.878	68.998
Καθαρό κέρδος για το έτος	-	-	-	-	2.883	2.883
Πληρωμή μερισμάτων	-	-	-	-	(1.549)	(1.549)
Λοιπά συνολικά (έξοδα)/έσοδα για το έτος	-	-	(2)	1.893	-	1.891
Μεταφορά επιπρόσθετων αποσβέσεων, καθαρά (σημ. 26)	-	-	(375)	-	375	-
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2015	13.321	18.045	25.404	2.866	12.587	72.223
Καθαρό κέρδος για το έτος	-	-	-	-	231	231
Αμυντική εισφορά σε λογιζόμενο μέρισμα (σημ. 26)	-	-	-	-	(1.230)	(1.230)
Λοιπά συνολικά (έξοδα)/έσοδα για το έτος	-	-	(46)	1.696	-	1.650
Μεταφορά επιπρόσθετων αποσβέσεων, καθαρά (σημ. 26)	-	-	(375)	-	375	-
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2015	13.321	18.045	24.983	4.562	11.963	72.874

Οι σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των οικονομικών καταστάσεων.

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015 (συνέχεια)

Το αποθεματικό προσόδου και ο λογαριασμός αποτελεσμάτων είναι αποθεματικά διαθέσιμα για διανομή. Με βάση τον περί Εταιρειών Νόμο, Κεφ. 113, δεν επιτρέπεται στην Εταιρεία να προβεί σε διανομή μερίσματος, εάν κατά την ημερομηνία λήξεως του τελευταίου οικονομικού έτους, το καθαρό ενεργητικό της, όπως αυτό εμφανίζεται στις οικονομικές καταστάσεις ή θα μπορούσε να προκύψει ως αποτέλεσμα της διανομής αυτής, είναι κατώτερο από το άθροισμα του εκδοθέντος κεφαλαίου και των μη διανεμητέων αποθεματικών.

Εταιρείες που δεν διανέμουν 70% των κερδών τους μετά τη φορολογία, όπως προσδιορίζονται από τον περί Εκτάκτου Εισφοράς για την Άμυνα της Δημοκρατίας Νόμο, κατά τη διάρκεια των δύο ετών από το τέλος του φορολογικού έτους στο οποίο τα κέρδη αναφέρονται, θα θεωρείται πως έχουν διανέμει αυτό το ποσό ως μέρισμα. Έκτακτη αμυντική εισφορά προς 17% για το έτος 2014 είναι πληρωτέα πάνω σε αυτή τη λογιζόμενη διανομή μερίσματος στην έκταση που οι μέτοχοι (άτομα και εταιρείες), κατά το τέλος της περιόδου των δύο ετών από το τέλος του φορολογικού έτους στο οποίο τα κέρδη αναφέρονται, είναι φορολογικοί κάτοικοι Κύπρου. Το ποσό αυτό της λογιζόμενης διανομής μερίσματος μειώνεται με οποιοδήποτε πραγματικό μέρισμα που ήδη διανεμήθηκε για το έτος στο οποίο τα κέρδη αναφέρονται. Αυτή η έκτακτη αμυντική εισφορά καταβάλλεται από την Εταιρεία για λογαριασμό των μετόχων.

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

			Ενοποιημένα		Εταιρεία
	Σημ.	2015	2014	2015	2014
		€000	€000	€000	€000
Ροή μετρητών από εργασίες
Καθαρή (ζημιά)/κέρδος έτους πριν τη φορολογία		(1.905)	(2.645)	345	2.955
Αναπροσαρμογές για:
Αποσβέσεις παγίου ενεργητικού		2.594	2.847	2.334	2.587
Χρεολύσεις άυλων περιουσιακών στοιχείων		7	5	7	5
Zημιά από επανεκτίμηση ακινήτων για επένδυση		2.340	1.300	1.000	610
Ζημιά από απομείωση της αξίας των επενδύσεων διαθέσιμων
προς πώληση		138	365	138	365
Ζημιά από μείωση της αξίας των επενδύσεων που κατέχονται
στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων		600	1.500	600	1.500
Ζημιά από πώληση στοιχείων παγίου ενεργητικού		4	23	4	23
Κέρδος από πώληση στοιχείων παγίου ενεργητικού		(1)	(210)	(1)	(210)
Κέρδος από πώληση επενδύσεων		(224)	-	(224)	-
Κέρδος από πώληση εξηρτημένης εταιρείας		-	(829)	-	(4.856)
Ζημιά από απομείωση της αξίας των επενδύσεων σε
εξηρτημένες εταιρείες		-	-	34	40
Ζημιά από διαγραφή εξηρτημένων εταιρειών		-	-	7	-
Πρόνoια για επισφαλείς χρεώστες		108	135	123	135
Ποσό που διαγράφηκε ως μη εισπρακτέο		(66)	-	(66)	-
Πρόβλεψη/(αντιστροφή πρόβλεψης) για πεπαλαιωμένα και
βραδυκίνητα αποθέματα		81	(262)	81	(245)
Μερίσματα εισπρακτέα		(617)	(162)	(808)	(310)
Τόκοι εισπρακτέοι		(595)	(614)	(757)	(788)
Τόκοι πληρωτέοι		2.084	2.065	2.129	2.112
Καθαρή ροή μετρητών πριν τις αλλαγές στο κεφάλαιο κίνησης		4.548	3.518	4.946	3.923
(Αύξηση)/μείωση στα αποθέματα		(160)	655	(363)	280
(Αύξηση)/μείωση στους εμπορικούς και άλλους χρεώστες		(175)	230	(298)	270
Αύξηση/(μείωση) στους εμπορικούς και άλλους πιστωτές		305	(520)	241	(265)
Ροή μετρητών από εργασίες		4.518	3.883	4.526	4.208
Φορολογία		(125)	(223)	(170)	(184)
Καθαρή ροή μετρητών από εργασίες		4.393	3.660	4.356	4.024
Ροή μετρητών από επενδυτικές δραστηριότητες
Αγορά εμπράγματων παγίων περιουσιακών στοιχείων Αγορά άυλων περιουσιακών στοιχείων		(492) -	(260) (6)	(489) -	(260) (6)
Αγορά επενδύσεων διαθέσιμων προς πώληση		(954)	(12)	(954)	(12)
Μείωση τρεχούμενων λογαριασμών εξηρτημένων εταιρειών		-	-	63	(283)
Καθαρές εισπράξεις από πώληση εξηρτημένης εταιρείας		-	4.856	-	4.856
Εισπράξεις από μείωση μετοχικού κεφαλαίου
εξηρτημένης εταιρείας		-	-	-	565
Εισπράξεις από πώληση στοιχείων πάγιου ενεργητικού		2	211	2	211
Εισπράξεις από πώληση επενδύσεων διαθέσιμων προς πώληση		1.114	-	1.114	-
Τόκοι που εισπράχθηκαν		573	591	541	585
Μερίσματα που εισπραχθήκαν		617	162	617	162
Καθαρή ροή μετρητών από επενδυτικές δραστηριότητες		860	5.542	894	5.818
Ροή μετρητών από χρηματοδοτικές δραστηριότητες
Αποπληρωμή δανείων		(3.922)	(4.398)	(3.922)	(4.398)
Μερίσματα που πληρώθηκαν		-	(1.549)	-	(1.549)
Τόκοι που πληρώθηκαν		(1.742)	(2.065)	(1.739)	(2.065)
Καθαρή ροή μετρητών για χρηματοδοτικές δραστηριότητες		(5.664)	(8.012)	(5.661)	(8.012)
Καθαρή (μείωση)/αύξηση στα μετρητά και αντίστοιχα
μετρητών		(441)	1.190	(411)	1.830
Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών στην αρχή του έτους		(21.618)	(22.808)	(21.679)	(23.509)
Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών στο τέλος του έτους	24	(22.029)	(21.618)	(22.090)	(21.679)

Οι σημειώσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των οικονομικών καταστάσεων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

1. Γενικά

Σύσταση

Η ΚΕΟ PLC (η "Εταιρεία") συστάθηκε στην Κύπρο το 1927 ως εταιρεία περιορισμένης ευθύνης με μετοχές. Η Εταιρεία είναι η μητρική εταιρεία του Συγκροτήματος ΚΕΟ PLC (το "Συγκρότημα"). Η Εταιρεία δημοσιοποιήθηκε το Μάρτιο του 1996. Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου ημερομηνίας 26 Ιουλίου 2004, η Εταιρεία κατατάχθηκε στην Εναλλακτική Αγορά του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου.

Εγγεγραμμένο Γραφείο

Το εγγεγραμμένο γραφείο της Εταιρείας βρίσκεται στη Λεωφ. Φραγκλίνου Ρούσβελτ 1, 3012 Λεμεσός, Κύπρος.

Δραστηριότητες

Οι κυριότερες δραστηριότητες της Εταιρείας που δεν έχουν διαφοροποιηθεί από το προηγούμενο έτος, περιλαμβάνουν την οινοποίηση αμπελουργικών προϊόντων, την παραγωγή ζύθου και την εμφιάλωση φυσικού μεταλλικού νερού, τα οποία διαθέτει στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Το Συγκρότημα επιπρόσθετα δραστηριοποιείται στην παραγωγή χυμών τους οποίους επίσης διαθέτει στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.

Οι άλλες δραστηριότητες του Συγκροτήματος και της Εταιρείας περιλαμβάνουν την εισαγωγή και διάθεση διαφόρων προϊόντων όπως ζύθου, οίνων και οινοπνευματωδών ποτών, χυμών και άλλων ποτών, νερού, καφέ και άλλων εγκυτιωμένων τροφίμων.

2. Υιοθέτηση νέων και αναθεωρημένων Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς

Κατά το τρέχον έτος, το Συγκρότημα υιοθέτησε όλα τα νέα και αναθεωρημένα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) τα οποία σχετίζονται με τις εργασίες του και είναι εφαρμόσιμα για λογιστικές περιόδους που αρχίζουν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2015. Εκτός όπως αναφέρεται πιο κάτω, η υιοθέτηση των νέων και αναθεωρημένων προτύπων δεν έχει επιφέρει σημαντικές αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές του Συγκροτήματος.

Κατά την ημερομηνία έγκρισης των οικονομικών καταστάσεων, τα πιο κάτω λογιστικά πρότυπα είχαν εκδοθεί από το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων αλλά δεν είχαν τεθεί ακόμη σε εφαρμογή:

i) Υιοθετήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Πρότυπο/ Διερμηνεία	Εφαρμόζεται για Ετήσιες περιόδους που αρχίζουν την ή μετά την:
Τροποποίηση στο ΔΛΠ 1: Γνωστοποιήσεις στις Οικονομικές	1 Ιανουαρίου 2016
Καταστάσεις
Βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ 2012-2014	1 Ιανουαρίου 2016
Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ16 και ΔΛΠ38: Διευκρινίσεις σε σχέση με τις Αποδεκτές Μεθόδους Απόσβεσης και Χρεώλυσης	1 Ιανουαρίου 2016

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

2. Υιοθέτηση νέων και αναθεωρημένων Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (συνέχεια)

i) Υιοθετήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Πρότυπο/ Διερμηνεία	Εφαρμόζεται για Ετήσιες περιόδους που αρχίζουν την ή μετά την:
Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ 11: Λογιστικός Χειρισμός Απόκτησης συμμετοχής σε από Κοινού Ελεγχόμενες Δραστηριότητες	1 Ιανουαρίου 2016
Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ16 και ΔΛΠ41: Λογιστικός Χειρισμός Συγκεκριμένων Γεωργικών Φυτειών	1 Ιανουαρίου 2016
Τροποποίηση στο ΔΛΠ 19 «Παροχές σε εργαζομένους»	1 Φεβρουαρίου 2015
Βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ 2010-2012	1 Φεβρουαρίου 2015
Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ 27: Μέθοδος της Καθαρή θέσης στις Ιδιαίτερες Οικονομικές Καταστάσεις	1 Ιανουαρίου 2016
ii) Δεν υιοθετήθηκαν ακόμη από την Ευρωπαϊκή Ένωση
ΔΠΧΑ 9 «Χρηματοοικονομικά Μέσα»	1 Ιανουαρίου 2018
ΔΠΧΑ 14 «Αναβαλλόμενοι Κανονιστικοί Λογαριασμοί»	1 Ιανουαρίου 2016
ΔΠΧΑ 15 «Έσοδα από Συμβάσεις με Πελάτες»	1 Ιανουαρίου 2018
ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις»	1 Ιανουαρίου 2019
Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ10, ΔΠΧΑ12 και ΔΛΠ28 – Επενδυτικές Οντότητες: Εφαρμογή της Εξαίρεσης για Ενοποίηση	1 Ιανουαρίου 2016
Τροποποιήσεις στο ΔΠΧΑ10 και ΔΛΠ28: Πώληση ή Συνεισφορά	Aναβάλλεται
Περιουσιακών στοιχείων μεταξύ ενός Επενδυτή και την	επ 'αόριστον
Συνδεδεμένη εταιρεία ή Κοινοπραξία του
Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ12: Αναγνώριση Αναβαλλόμενης Φορολογικής Απαίτησης για Ζημιές που δεν έχουν πραγματοποιηθεί.	1 Ιανουαρίου 2017
Τροποποιήσεις στο ΔΛΠ7: Γνωστοποιήσεις στις Οικονομικές Καταστάσεις	1 Ιανουαρίου 2017

Το Συγκρότημα βρίσκεται στη διαδικασία αξιολόγησης της επίδρασης από την εφαρμογή των πιο πάνω προτύπων στις οικονομικές καταστάσεις του Συγκροτήματος, ενώ δεν προτίθεται να προχωρήσει σε πρόωρη εφαρμογή οποιονδήποτε λογιστικών προτύπων πριν την υποχρεωτική ημερομηνία εφαρμογής τους. Το Συγκρότημα αναμένει ότι η πιο σημαντική επίπτωση θα προκύψει από τα παρακάτω νέα πρότυπα που έχουν εκδοθεί αλλά δεν έχουν τεθεί ακόμη σε εφαρμογή:

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

2. Υιοθέτηση νέων και αναθεωρημένων Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (συνέχεια)

ΔΠΧΑ 9 «Χρηματοοικονομικά Μέσα»:

Το ΔΠΧΑ 9 (αναθεωρημένο 2014), θα αντικαταστήσει το ΔΛΠ 39 'Χρηματοοικονομικά μέσα: αναγνώριση και αποτίμηση'. Το ολοκληρωμένο ΔΠΧΑ 9 περιλαμβάνει τα ακόλουθα: α) ταξινόμηση και επιμέτρηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, β) μεθοδολογία απομείωσης, και γ) γενική λογιστική αντιστάθμισης.

ΔΠΧΑ 15 «Έσοδα από Συμβάσεις με Πελάτες»:

Το ΔΠΧΑ 15 εγκαθιστά ένα ενιαίο ολοκληρωμένο μοντέλο για την λογιστικοποίηση εσόδων που προκύπτουν από συμβάσεις με πελάτες. Βασική αρχή του προτύπου είναι ότι μια εταιρεία θα πρέπει να αναγνωρίζει ως έσοδα για τη μεταφορά αγαθών ή υπηρεσιών σε πελάτες, την αξία που η Εταιρεία θεωρεί ότι δικαιούται για τα εν λόγω προϊόντα ή υπηρεσίες. Το ΔΠΧΑ 15 περιλαμβάνει λεπτομερή καθοδήγηση για το χειρισμό συγκεκριμένων σεναρίων, ενώ απαιτεί εκτενείς γνωστοποιήσεις στις οικονομικές καταστάσεις.

Τροποποίηση στο ΔΛΠ 27: Μέθοδος της Καθαρή θέσης στις Ιδιαίτερες Οικονομικές Καταστάσεις: Οι τροποποιήσεις επικεντρώνονται στις ιδιαίτερες οικονομικές καταστάσεις και επιτρέπουν την εφαρμογή της καθαρής θέσης. Πιο συγκεκριμένα, με την παρούσα τροποποίηση, μία εταιρεία θα έχει την επιλογή να λογιστικοποιήσει τις επενδύσεις της σε θυγατρικές, κοινοπραξίες και συνδεδεμένες επιχειρήσεις με:

• βάσει το κόστος της επένδυσης,
• βάσει τις πρόνοιες του ΔΛΠ 39 (ή ΔΠΧΑ 9), ή
• βάσει της μεθόδου της καθαρής θέσης όπως αυτή περιγράφεται στο ΔΛΠ 28 «Επενδύσεις σε Συνδεδεμένες επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες».

Ο ίδιος λογιστικός χειρισμός θα πρέπει να υιοθετηθεί για κάθε κατηγορία επενδύσεων.

Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν επίσης πως όταν μια μητρική εταιρεία σταματά να είναι, ή όταν γίνει επενδυτική οντότητα, θα πρέπει να λογιστοποιήσει την επίδραση αυτή, από την ημερομηνία της αλλαγής στο καθεστώς της εταιρείας.

Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται με αναδρομική ισχύ, ενώ η πρόωρη εφαρμογή τους επιτρέπεται.

ΔΠΧΑ 16 «Μισθώσεις»:

Το ΔΠΧΑ 16 καθορίζει πως μια οντότητα θα αναγνωρίσει, θα επιμετρήσει, θα παρουσιάσει και θα γνωστοποιήσει τις μισθώσεις στις οικονομικές καταστάσεις. Το πρότυπο προνοεί ένα ενιαίο λογιστικό μοντέλο, που απαιτεί από τους μισθωτές να αναγνωρίζουν περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις για όλες τις μισθώσεις, εκτός αν η διάρκεια της μίσθωσης είναι 12 μήνες ή λιγότερο ή το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο έχει χαμηλή αξία. Οι εκμισθωτές συνεχίζουν να ταξινομούν τις μισθώσεις ως λειτουργικές ή χρηματοδοτικές ενώ ο λογιστικός χειρισμός με βάση το ΔΠΧΠ 16 για τον εκμισθωτή παραμένει ουσιαστικά ο ίδιος με αυτόν που προνοείται από το ΔΛΠ 17.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

3. Κύριες λογιστικές πολιτικές

Οι κυριότερες λογιστικές πολιτικές που ακολουθήθηκαν με συνέπεια σχετικά με στοιχεία που θεωρούνται σημαντικά ή ουσιώδη στον καθορισμό ενεργητικού, παθητικού, κερδών ή ζημιών του έτους και για την παρουσίαση της οικονομικής κατάστασης του Συγκροτήματος αναφέρονται πιο κάτω:

Βάση Ετοιμασίας

Οι οικονομικές καταστάσεις έχουν ετοιμαστεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) όπως αυτά υιοθετήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), τις απαιτήσεις του περί Εταιρειών Νόμου της Κύπρου, Κεφ. 113, καθώς επίσης με τις πρόνοιες των περί Αξιών και Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου Νόμων και Κανονισμών.

Τα αποτελέσματα της μητρικής Εταιρείας παρουσιάζονται στις οικονομικές καταστάσεις για συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμου της Κύπρου, καθώς επίσης και για συμμόρφωση με τον νόμο Ν190(Ι)/2007 και 2009 που προνοεί για τις προϋποθέσεις διαφάνειας αναφορικά με πληροφορίες που αφορούν εκδότη του οποίου οι κινητές αξίες έχουν εισηχθεί προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενη αγορά.

Οι οικονομικές καταστάσεις ετοιμάστηκαν με βάση την αρχή του ιστορικού κόστους, προσαρμοσμένη έτσι που να περιλαμβάνει την επανεκτίμηση ορισμένων εμπράγματων πάγιων περιουσιακών στοιχείων, των ακινήτων για επένδυση και των επενδύσεων διαθέσιμων προς πώληση στη δίκαιη αξία τους.

Βάση Ενοποίησης

Οι οικονομικές καταστάσεις του Συγκροτήματος περιλαμβάνουν τις οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας (συμπεριλαμβανομένων οντοτήτων ειδικού σκοπού) και οντοτήτων που ελέγχονται από την Εταιρεία (εξηρτημένες).

Τα αποτελέσματα εξηρτημένων που εξαγοράσθηκαν ή πωλήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους συμπεριλαμβάνονται στην κατάσταση λογαριασμού αποτελεσμάτων και λοιπών συνολικών εσόδων του Συγκροτήματος από την ημερομηνία της ουσιαστικής απόκτησης και μέχρι την ημερομηνία της ουσιαστικής πώλησης, ως αρμόζει. Το συνολικό εισόδημα των εξηρτημένων αποδίδεται στους ιδιοκτήτες της Εταιρείας και στις μη-ελέγχουσες συμμετοχές ακόμα και όταν αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι μηελέγχουσες συμμετοχές να παρουσιάζουν ελλειμματικό υπόλοιπο.

Όπου κρίνεται αναγκαίο, γίνονται αναπροσαρμογές στις οικονομικές καταστάσεις εξηρτημένων ούτως ώστε οι λογιστικές πολιτικές τους να συμβαδίζουν με αυτές των υπολοίπων μελών του Συγκροτήματος.

Κατά την ενοποίηση όλες οι συναλλαγές μεταξύ των εταιρειών του Συγκροτήματος, υπόλοιπα, έσοδα και έξοδα απαλείφονται πλήρως.

Μεταβολές στα ιδιοκτησιακά δικαιώματα του Συγκροτήματος σε υφιστάμενες εξηρτημένες, τα οποία δεν έχουν ως αποτέλεσμα την απώλεια ελέγχου, λογίζονται ως συναλλαγές ιδίων κεφαλαίων. Οι λογιστικές αξίες των ελεγχουσών και μη ελεγχουσών συμμετοχών προσαρμόζονται έτσι ώστε να αντικατοπτρίζουν τις μεταβολές στις αντίστοιχες τους συμμετοχές στις εξηρτημένες. Οποιαδήποτε διαφορά μεταξύ του ποσού κατά το οποίο οι μη ελέγχουσες συμμετοχές προσαρμόζονται και της δίκαιης αξίας του ανταλλάγματος που καταβλήθηκε ή εισπράχτηκε αναγνωρίζεται απευθείας στα ίδια κεφάλαια και αποδίδεται στους Μετόχους της Εταιρείας.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

3. Κύριες λογιστικές πολιτικές (συνέχεια)

Βάση Ενοποίησης (συνέχεια)

Όταν το Συγκρότημα απολέσει τον έλεγχο εξηρτημένης, το κέρδος ή ζημιά από την πώληση υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ:

• (i) του συνόλου της δίκαιης αξίας του ανταλλάγματος που εισπράχτηκε και της δίκαιης αξίας τυχόν διακρατηθήσας συμμετοχής και
• (ii) της προηγούμενης λογιστικής αξίας των περιουσιακών στοιχείων (συμπεριλαμβανομένης της υπεραξίας) και των υποχρεώσεων της εξηρτημένης και τυχόν μη ελέγχουσας συμμετοχής.

Όταν περιουσιακά στοιχεία της εξηρτημένης παρουσιάζονται σε επανεκτιμημένα ποσά ή δίκαιες αξίες και το σχετικό συνολικό κέρδος ή ζημιά έχει αναγνωριστεί στα λοιπά συνολικά έσοδα και έχει συσσωρευτεί στα ίδια κεφάλαια, τα ποσά τα οποία προηγουμένως αναγνωρίστηκαν στα λοιπά συνολικά έσοδα και συσσωρεύτηκαν στα ίδια κεφάλαια λογίζονται ως εάν το Συγκρότημα είχε απευθείας πωλήσει τα σχετικά περιουσιακά στοιχεία (δηλ. επαναταξινομούνται στα αποτελέσματα ή μεταφέρονται απευθείας στα συσσωρευμένα κέρδη όπως προνοούν τα σχετικά ΔΠΧΑ). Η δίκαιη αξία τυχόν επένδυσης που διακρατείται στην πρώην εξηρτημένη κατά την ημερομηνία απώλειας του ελέγχου, θεωρείται ως δίκαιη αξία κατά την αρχική αναγνώριση και λογίζεται μεταγενέστερα με βάση το ΔΛΠ 39 Χρηματοοικονομικά Μέσα 'Αναγνώριση και Επιμέτρηση', ή όπου εφαρμόζεται, το κόστος κατά την αρχική αναγνώριση μιας επένδυσης σε συνδεδεμένη ή από κοινού ελεγχόμενη οντότητα.

Συνενώσεις επιχειρήσεων

Η απόκτηση επιχειρήσεων λογιστικοποιείται με τη χρήση της μεθόδου της αγοράς. Το μεταβιβασθέν αντάλλαγμα σε μια συνένωση επιχειρήσεων επιμετρείται σε δίκαιη αξία, η οποία υπολογίζεται ως το άθροισμα της δίκαιης αξίας κατά την ημερομηνία απόκτησης των μεταφερθέντων περιουσιακών στοιχείων από το Συγκρότημα, των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν από το Συγκρότημα προς τους προηγούμενους ιδιοκτήτες και τα συμμετοχικά δικαιώματα που έχει εκδώσει το Συγκρότημα ως αντάλλαγμα για τον έλεγχο της εξηρτημένης. Τα σχετιζόμενα με την απόκτηση κόστη αναγνωρίζονται γενικά στα αποτελέσματα εντός των περιόδων κατά τη διάρκεια των οποίων το Συγκρότημα ανέλαβε τα κόστη και παρασχέθηκαν οι υπηρεσίες.

Κατά την ημερομηνία της απόκτησης, τα αναγνωρίσιμα αποκτηθέντα περιουσιακά στοιχεία και οι αναλαμβανόμενες υποχρεώσεις αναγνωρίζονται στη δίκαιη αξία τους κατά την ημερομηνία της απόκτησης, εκτός από:

• Αναβαλλόμενα φορολογικά περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις και περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις σχετικά με παροχές σε εργαζόμενους που αναγνωρίζονται και επιμετρούνται σύμφωνα με το ΔΛΠ 12 'Φόροι Εισοδήματος' και ΔΛΠ 19 'Παροχές σε Εργαζομένους' αντίστοιχα,
• υποχρεώσεις ή συμμετοχικοί τίτλοι σχετικοί με παροχές που εξαρτώνται από την αξία των μετοχών του αποκτώμενου ή με την αντικατάσταση των παροχών που εξαρτώνται από την αξία των μετοχών του αποκτώμενου με τις παροχές που εξαρτώνται από την αξία των μετοχών του Συγκροτήματος, που επιμετρούνται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 2 'Παροχές που Εξαρτώνται από την Αξία των Μετοχών' κατά την ημερομηνία απόκτησης, και
• περιουσιακά στοιχεία (ή ομάδες εκποίησης) τα οποία κατατάσσονται ως κατεχόμενα προς πώληση κατά την ημερομηνία απόκτησης σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 5 'Μη Κυκλοφορούντα Περιουσιακά Στοιχεία που Κατέχονται προς Πώληση και Διακοπείσες Δραστηριότητες', τα οποία αναγνωρίζονται και επιμετρούνται σύμφωνα με το εν λόγω πρότυπο.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

3. Κύριες λογιστικές πολιτικές (συνέχεια)

Συνενώσεις επιχειρήσεων (συνέχεια)

Η υπεραξία επιμετρείται ως η υπερβάλλουσα διαφορά του αθροίσματος του ανταλλάγματος που μεταβιβάστηκε, του ποσού τυχόν μη ελεγχουσών συμμετοχών στον αποκτώμενο, και της δίκαιης αξίας κατά την ημερομηνία απόκτησης των συμμετοχικών δικαιωμάτων που τυχόν κατείχε το Συγκρότημα προηγουμένως στον αποκτώμενο, από το καθαρό των ποσών κατά την ημερομηνία απόκτησης από τα αποκτηθέντα αναγνωρίσιμα περιουσιακά στοιχεία και τις αναληφθείσες υποχρεώσεις. Εάν μετά από επανεκτίμηση, το καθαρό των ποσών κατά την ημερομηνία απόκτησης από τα αποκτηθέντα αναγνωρίσιμα περιουσιακά στοιχεία και τις αναληφθείσες υποχρεώσεις υπερβαίνει το άθροισμα του ανταλλάγματος που μεταβιβάστηκε, του ποσού τυχόν μη ελεγχουσών συμμετοχών στον αποκτώμενο, και της δίκαιης αξίας κατά την ημερομηνία απόκτησης των συμμετοχικών δικαιωμάτων που τυχόν κατείχε το Συγκρότημα προηγουμένως στον αποκτώμενο, η διαφορά αναγνωρίζεται αμέσως στα αποτελέσματα ως κέρδος επί αγοράς ευκαιρίας.

Μη ελέγχουσες συμμετοχές που αποτελούν παρόντα ιδιοκτησιακά δικαιώματα και προσδίδουν στους κατόχους τους δικαιώματα αναλογικών μεριδίων επί των καθαρών περιουσιακών στοιχείων της οικονομικής οντότητας σε περίπτωση ρευστοποίησης, μπορούν αρχικά να επιμετρηθούν είτε στη δίκαιη αξία, είτε στο αναλογικό ποσοστό της μη ελέγχουσας συμμετοχής επί των καθαρών αναγνωρίσιμων περιουσιακών στοιχείων του αποκτώμενου. Η επιλογή της βάσης επιμέτρησης γίνεται ανά συναλλαγή. Άλλα είδη μη ελεγχουσών συμμετοχών επιμετρούνται στη δίκαιη τους αξία, ή κατά περίπτωση, με βάση τις απαιτήσεις άλλων ΔΠΧΑ.

Όταν η αντιπαροχή που μεταφέρει το Συγκρότημα σε μια συνένωση επιχειρήσεων περιλαμβάνει περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις που προκύπτουν από ρύθμιση ενδεχόμενου ανταλλάγματος, το ενδεχόμενο αντάλλαγμα αναγνωρίζεται στη δίκαιη του αξία κατά την ημερομηνία απόκτησης και περιλαμβάνεται ως μέρος της αντιπαροχής που μεταβιβάστηκε στη συνένωση. Αλλαγές στη δίκαιη αξία του ενδεχόμενου ανταλλάγματος που πληρούν τις προϋποθέσεις των προσαρμογών κατά την περίοδο επιμέτρησης, προσαρμόζονται αναδρομικά, προκαλώντας την αντίστοιχη προσαρμογή στην υπεραξία. Οι προσαρμογές κατά την περίοδο επιμέτρησης είναι προσαρμογές που προκύπτουν από την απόκτηση πρόσθετων πληροφοριών κατά τη διάρκεια της 'περιόδου επιμέτρησης' (η οποία δεν μπορεί να υπερβεί το ένα έτος από την ημερομηνία απόκτησης) σχετικά με γεγονότα και συνθήκες που υφίσταντο κατά την ημερομηνία απόκτησης.

Η μεταγενέστερη λογιστικοποίηση των αλλαγών στη δίκαιη αξία του ενδεχόμενου ανταλλάγματος που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις των προσαρμογών κατά την περίοδο επιμέτρησης εξαρτάται από το πώς κατατάσσεται το ενδεχόμενο ανταλλάγματος. Ενδεχόμενο αντάλλαγμα που κατατάσσεται ως καθαρή θέση δεν επιμετρείται εκ νέου και ο μεταγενέστερος διακανονισμός λογιστικοποιείται στην καθαρή θέση. Ενδεχόμενο αντάλλαγμα που κατατάσσεται ως περιουσιακό στοιχείο ή υποχρέωση επιμετρείται εκ νέου σύμφωνα με το ΔΛΠ 39 ή με το ΔΛΠ 37 'Προβλέψεις, Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις και Ενδεχόμενα Περιουσιακά Στοιχεία', όπως αρμόζει, και τυχόν κέρδος ή ζημιά αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα.

Όταν μια συνένωση επιχειρήσεων επιτυγχάνεται σταδιακά, το Συγκρότημα επιμετρά εκ νέου τα συμμετοχικά δικαιώματα που κατείχε προηγουμένως στον αποκτώμενο στη δίκαιη αξία κατά την ημερομηνία της απόκτησης (δηλ. την ημερομηνία κατά την οποία το Συγκρότημα αναλαμβάνει τον έλεγχο) και αναγνωρίζει τυχόν κέρδος ή ζημιά στα αποτελέσματα. Ποσά που προέκυψαν από συμμετοχικά δικαιώματα στον αποκτώμενο προγενέστερα της ημερομηνίας απόκτησης, τα οποία είχαν αναγνωριστεί στα λοιπά συνολικά έσοδα, ανακατατάσσονται στα αποτελέσματα εφόσον τέτοιος χειρισμός θα απαιτείται εάν τα συμμετοχικά δικαιώματα είχαν διατεθεί απευθείας.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

3. Κύριες λογιστικές πολιτικές (συνέχεια)

Συνενώσεις επιχειρήσεων (συνέχεια)

Αν η αρχική λογιστικοποίηση μιας συνένωσης επιχειρήσεων δεν έχει ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος της περιόδου αναφοράς κατά τη διάρκεια της οποίας πραγματοποιείται η συνένωση, το Συγκρότημα αναγνωρίζει στις οικονομικές του καταστάσεις, με προσωρινά ποσά τα στοιχεία για τα οποία η λογιστικοποίηση δεν είναι πλήρης. Τα προσωρινά αυτά ποσά προσαρμόζονται αναδρομικά κατά τη διάρκεια της περιόδου επιμέτρησης, ή πρόσθετα περιουσιακά στοιχεία ή υποχρεώσεις αναγνωρίζονται, ώστε να αντικατοπτρίζουν νέες πληροφορίες που ελήφθησαν για γεγονότα και συνθήκες που υπήρχαν κατά την ημερομηνία απόκτησης και, εάν ήταν γνωστά, θα είχαν επηρεάσει την επιμέτρηση των ποσών που αναγνωρίστηκαν από εκείνη την ημερομηνία.

Μερίσματα

Η διανομή μερισμάτων στους μετόχους της Εταιρείας αναγνωρίζεται ως υποχρέωση στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας στο έτος που τα μερίσματα εγκρίνονται από τους μετόχους της Εταιρείας.

Κύκλος εργασιών

Ο κύκλος εργασιών αποτελείται από την αξία τιμολόγησης των εμπορευμάτων μετά τις επιστροφές και εμπορικές εκπτώσεις και εξαιρουμένου του φόρου προστιθέμενης αξίας.

Πωλήσεις εμπορευμάτων

Τα έσοδα από πωλήσεις εμπορευμάτων αναγνωρίζονται όταν σημαντικοί κίνδυνοι και οφέλη ιδιοκτησίας των εμπορευμάτων έχουν μεταφερθεί στον πελάτη. Αυτό γίνεται συνήθως όταν το Συγκρότημα έχει πωλήσει ή παραδώσει τα εμπορεύματα στον πελάτη, ο πελάτης έχει αποδεχθεί τα εμπορεύματα και η αποπληρωμή των σχετικών εισπρακτέων ποσών είναι εύλογα εξασφαλισμένη.

Έσοδα από επενδύσεις

Τα έσοδα από επενδύσεις περιλαμβάνουν έσοδα από μερίσματα και ενοίκια εισπρακτέα από ακίνητα για επένδυση. Τα έσοδα από μερίσματα αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα όταν τα δικαιώματα των μετόχων έχουν οριστικοποιηθεί. Τα ενοίκια εισπρακτέα αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα σύμφωνα με την λογιστική πολιτική του Συγκροτήματος για τις μισθώσεις (βλέπε κατωτέρω).

Ωφελήματα υπαλλήλων

Κυβερνητικό Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων

Το Συγκρότημα και οι υπάλληλοι του συνεισφέρουν στο Κυβερνητικό Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων με βάση τους μισθούς των υπαλλήλων. Οι συνεισφορές του Συγκροτήματος διαγράφονται στο έτος που σχετίζονται και περιλαμβάνονται στις εργοδοτικές εισφορές. Το Συγκρότημα δεν έχει οποιαδήποτε νομική ή τεκμαιρόμενη υποχρέωση για να πληρώσει επιπλέον συνεισφορές εάν το σχέδιο δεν κατέχει αρκετά περιουσιακά στοιχεία για να πληρώσει σε όλους τους υπαλλήλους τα ωφελήματα που αναλογούν στις υπηρεσίες τους κατά τη διάρκεια του τρέχον και προηγούμενων ετών.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

3. Κύριες λογιστικές πολιτικές (συνέχεια)

Ωφελήματα υπαλλήλων

Ταμείο Προνοίας προσωπικού

Το προσωπικό του Συγκροτήματος υπάγεται στο Ταμείο Προνοίας υπαλλήλων Συγκροτήματος ΚΕΟ PLC το οποίο είναι σχέδιο καθορισμένης συνεισφοράς και οι συνεισφορές του Συγκροτήματος σε αυτό χρεώνονται στα αποτελέσματα για το έτος στο οποίο αναφέρονται και καλύπτουν ολόκληρο το υφιστάμενο προσωπικό. Το Συγκρότημα δεν έχει οποιαδήποτε νομική ή τεκμαιρόμενη υποχρέωση για να πληρώσει επιπλέον συνεισφορές εάν το ταμείο δεν κατέχει αρκετά περιουσιακά στοιχεία για να πληρώσει σε όλους τους υπαλλήλους τα ωφελήματα που αναλογούν στις υπηρεσίες τους κατά τη διάρκεια του τρέχον και προηγούμενων ετών.

Ταμείο Ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης προσωπικού

Το Ταμείο Ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης του προσωπικού του Συγκροτήματος είναι σχέδιο καθορισμένης συνεισφοράς και οι συνεισφορές του Συγκροτήματος σε αυτό χρεώνονται στα αποτελέσματα για το έτος στο οποίο αναφέρονται και καλύπτουν ολόκληρο το υφιστάμενο προσωπικό. Το Συγκρότημα σε καμία περίπτωση δεν έχει υποχρέωση να καλύψει οποιεσδήποτε οικονομικές υποχρεώσεις του Ταμείου.

Ταμείο Συντάξεων

Το Συγκρότημα λειτουργεί Ταμείο Συντάξεων και Φιλοδωρημάτων. Δικαιούχοι είναι προσωπικό που αφυπηρέτησε και τυχόν εξαρτώμενα μέλη τους σε περίπτωση που το δικαιούχο άτομο απεβίωσε. Τα εξαρτώμενα μέλη του δικαιούνται τη σύνταξή του στο ακέραιο. Η καταβολή συντάξεως από το Συγκρότημα χρεώνεται στα αποτελέσματα του έτους. Το Συγκρότημα δεν αναγνωρίζει πρόβλεψη λόγω της προχωρημένης ηλικίας των μελών του Ταμείου και των εξαρτώμενων τους.

Έσοδα χρηματοδότησης

Τόκοι εισπρακτέοι περιλαμβάνονται στα αποτελέσματα με βάση το ποσό τόκων που αντιστοιχεί στο υπό εξέταση έτος.

Έξοδα χρηματοδότησης

Τόκοι πληρωτέοι περιλαμβάνονται στα αποτελέσματα με βάση το ποσό τόκων που αντιστοιχεί στο υπό εξέταση έτος. Οι τόκοι που αφορούν τη χρηματοδότηση αποθεμάτων οίνων και οινοπνευματωδών ποτών υπό παλαίωση, κατά την περίοδο της παλαίωσης και μέχρι να γίνουν εμπορεύσιμα, περιλαμβάνονται στο κόστος των αποθεμάτων. Οι χρεωστικοί τόκοι και άλλα έξοδα επί δανείων για χρηματοδότηση της κατασκευής ή παραγωγής ειδικών περιουσιακών στοιχείων κεφαλαιοποιούνται κατά τη διάρκεια της περιόδου που χρειάζεται να συμπληρωθεί και να ετοιμαστεί το στοιχείο για τη σκοπευόμενη χρήση του. Όλα τα άλλα έξοδα δανεισμού διαγράφονται στα αποτελέσματα του έτους.

Ξένο συνάλλαγμα

Οι οικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται στο νόμισμα του κύριου οικονομικού περιβάλλοντος στο οποίο οι εταιρείες του Συγκροτήματος λειτουργούν (το λειτουργικό νόμισμα).

Συναλλαγές σε ξένο συνάλλαγμα καταχωρούνται με βάση τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που ισχύουν την ημερομηνία της συναλλαγής. Τα χρηματικά στοιχεία ενεργητικού και παθητικού που είναι σε ξένα νομίσματα, μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα με βάση τις τιμές συναλλάγματος που ισχύουν στο τέλος του λογιστικού έτους. Τα μη-χρηματικά στοιχεία που παρουσιάζονται στη δίκαιη αξία τους και τηρούνται σε ξένο νόμισμα, μετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα με βάση τις τιμές συναλλάγματος που ισχύουν την ημερομηνία που καθορίστηκε η δίκαιη αξία τους. Τα μη-χρηματικά στοιχεία που παρουσιάζονται στη τιμή κόστους και τηρούνται σε ξένο νόμισμα, δεν επαναμετατρέπονται στο λειτουργικό νόμισμα.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

3. Κύριες λογιστικές πολιτικές (συνέχεια)

Ξένο συνάλλαγμα (συνέχεια)

Συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν κατά την επαναμετατροπή των χρηματικών στοιχείων περιλαμβάνονται στα αποτελέσματα του έτους. Συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν κατά την επαναμετατροπή των μη-χρηματικών στοιχείων που αποτιμώνται στην δίκαιη αξία περιλαμβάνονται στα αποτελέσματα του έτους, εκτός από διαφορές που προκύπτουν κατά την επαναμετατροπή των μη νομισματικών στοιχείων των οποίων τα κέρδη ή οι ζημιές αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα και στη συνέχεια στα ίδια κεφάλαια. Για αυτά τα μη νομισματικά στοιχεία οποιοδήποτε στοιχείο αυτού του κέρδους ή της ζημιάς αναγνωρίζεται επίσης στα λοιπά συνολικά έσοδα και στη συνέχεια στα ίδια κεφάλαια.

Για σκοπούς ετοιμασίας των οικονομικών καταστάσεων του Συγκροτήματος, οι οικονομικές καταστάσεις των εξηρτημένων εταιρειών που τηρούν λογιστικά βιβλία σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται σε Ευρώ, το λειτουργικό νόμισμα της Εταιρείας και το νόμισμα παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων, με τη χρήση της ισχύουσας συναλλαγματικής ισοτιμίας κατά την ημερομηνία αναφοράς.

Έσοδα και έξοδα (περιλαμβανομένων και των συγκριτικών ποσών) μετατρέπονται με βάση τον μέσο όρο των συναλλαγματικών ισοτιμιών που ίσχυαν κατά τη διάρκεια του λογιστικού έτους, εκτός και αν οι ισοτιμίες έχουν μεταβληθεί σημαντικά κατά τη διάρκεια αυτού του έτους, στην οποία περίπτωση χρησιμοποιούνται οι συναλλαγματικές ισοτιμίες κατά τις ημερομηνίες των συναλλαγών.

Οι συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν, αν υπάρξουν, ταξινομούνται ως στοιχεία της Καθαρής Θέσης και μεταφέρονται στα αποθεματικά από συναλλαγματικές διαφορές του Συγκροτήματος. Αυτές οι συναλλαγματικές διαφορές αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα του έτους κατά την οποία διατίθεται η δραστηριότητα στο εξωτερικό. Κατά τη διάθεση μιας επιχείρησης στο εξωτερικό (δηλαδή διάθεση του συνόλου της συμμετοχής του Συγκροτήματος σε επιχείρηση στο εξωτερικό, ή διάθεσης που συνεπάγεται απώλεια ελέγχου μιας εξηρτημένης που περιλαμβάνει επιχείρηση στο εξωτερικό, διάθεσης που συνεπάγεται απώλεια του από κοινού ελέγχου μιας από κοινού ελεγχόμενης οικονομικής οντότητας που περιλαμβάνει εκμετάλλευση εξωτερικού, ή διάθεσης που συνεπάγονται απώλεια σημαντικής επιρροής επί συνδεδεμένης εταιρείας που περιλαμβάνει επιχείρηση στο εξωτερικό), το σύνολο των συναλλαγματικών διαφορών που συσσωρεύονται στα ίδια κεφάλαια σε σχέση με την επιχείρηση που αναλογούν στους μετόχους της Εταιρείας ανακατατάσσονται στα αποτελέσματα.

Σε περίπτωση μερικής διάθεσης που δεν έχει ως αποτέλεσμα το Συγκρότημα να χάσει τον έλεγχο μιας εξηρτημένης που περιλαμβάνει επιχείρηση στο εξωτερικό, το μερίδιο των συσσωρευμένων συναλλαγματικών διαφορών που αναλογεί αποδίδεται σε μη ελέγχουσες συμμετοχές και δεν αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα. Για όλες τις άλλες μερικές διαθέσεις (δηλαδή μειώσεις των ποσοστών συμμετοχής του Συγκροτήματος σε συνδεδεμένες οντότητες ή από κοινού ελεγχόμενες οικονομικές οντότητες που δεν έχουν ως αποτέλεσμα το Συγκρότημα να χάσει σημαντική επιρροή ή από κοινού έλεγχο) το αναλογικό μερίδιο των συσσωρευμένων συναλλαγματικών διαφορών ανακατατάσσεται στα αποτελέσματα.

H υπεραξία και οι προσαρμογές των δίκαιων αξιών που προκύπτουν κατά την απόκτηση εξηρτημένης στο εξωτερικό αντιμετωπίζονται ως περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις της εξηρτημένης και μετατρέπονται με την ισχύουσα ισοτιμία κατά την ημερομηνία αναφοράς. Συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα και στη συνέχεια στα ίδια κεφάλαια.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

3. Κύριες λογιστικές πολιτικές (συνέχεια)

Φορολογία

Το έξοδο της φορολογίας αντιπροσωπεύει το άθροισμα του τρέχοντος πληρωτέου φόρου και της αναβαλλόμενης φορολογίας.

Ο τρέχων καταβλητέος φόρος βασίζεται στο φορολογητέο κέρδος του έτους. Το φορολογητέο κέρδος διαφέρει από το κέρδος που εμφανίζεται στα αποτελέσματα διότι το φορολογητέο κέρδος δεν συμπεριλαμβάνει έσοδα ή έξοδα που φορολογούνται ή εκπίπτονται σε άλλα έτη και επιπλέον δεν συμπεριλαμβάνει έξοδα τα οποία ουδέποτε φορολογούνται ή εκπίπτονται. Η υποχρέωση του Συγκροτήματος για τον τρέχοντα φόρο υπολογίζεται σύμφωνα με τους ισχύοντες φορολογικούς συντελεστές ή αυτούς που ουσιαστικά έχουν θεσπιστεί κατά την ημερομηνία αναφοράς.

Αναβαλλόμενη φορολογία αναγνωρίζεται σε διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων στις οικονομικές καταστάσεις και των αντίστοιχων φορολογικών τους βάσεων που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των φορολογητέων κερδών και λογιστικοποιείται με τη χρήση της μεθόδου της υποχρέωσης στην κατάσταση οικονομικής θέσης. Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις γενικά αναγνωρίζονται για όλες τις φορολογικές προσωρινές διαφορές και αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται στην έκταση που είναι πιθανό ότι φορολογητέα κέρδη θα είναι διαθέσιμα έναντι των οποίων θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι προσωρινές διαφορές. Τέτοιες απαιτήσεις και υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται αν οι προσωρινές διαφορές προκύπτουν από υπεραξία ή από την αρχική αναγνώριση (εκτός από μία συνένωση επιχειρήσεων) περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, από συναλλαγές που δεν επηρεάζουν ούτε τα φορολογητέα ούτε τα λογιστικά κέρδη.

Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται για όλες τις φορολογικές προσωρινές διαφορές που προκύπτουν από επενδύσεις σε εξηρτημένες με εξαίρεση τις περιπτώσεις όπου το Συγκρότημα μπορεί να ελέγξει την αναστροφή των προσωρινών διαφορών και είναι πιθανό ότι οι διαφορές αυτές δεν θα αναστραφούν στο εγγύς μέλλον. Η λογιστική αξία της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης εξετάζεται σε κάθε ημερομηνία αναφοράς και μειώνεται στην έκταση που δεν είναι πλέον πιθανό ότι επαρκή φορολογητέα κέρδη θα είναι διαθέσιμα έτσι ώστε να επιτρέψουν την ανάκτηση αυτού του περιουσιακού στοιχείου εξ' ολοκλήρου ή εν μέρει.

Η αναβαλλόμενη φορολογία υπολογίζεται σύμφωνα με τους φορολογικούς συντελεστές που αναμένεται να βρίσκονται σε ισχύ το έτος που θα ρευστοποιηθεί το περιουσιακό στοιχείο ή θα διακανονιστεί η υποχρέωση. Η αναβαλλόμενη φορολογία επιβαρύνει ή επωφελεί τα αποτελέσματα του έτους με εξαίρεση τις περιπτώσεις εκείνες που αφορούν έξοδα που επιβαρύνουν ή επωφελούν απευθείας τα λοιπά συνολικά έσοδα ή την καθαρή θέση, περίπτωση κατά την οποία οι αναβαλλόμενες φορολογίες επίσης καταχωρούνται στα λοιπά συνολικά έσοδα ή στα ίδια κεφάλαια.

Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις συμψηφίζονται όταν υπάρχει ένα νομικά εκτελεστό δικαίωμα να συμψηφισθούν τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις με τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις και όταν αυτές σχετίζονται με φόρους εισοδήματος επιβαλλόμενους από την ίδια φορολογική αρχή και επιπλέον το Συγκρότημα προτίθεται να διακανονίσει το καθαρό ποσό που προκύπτει από τις τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις του.

3. Κύριες λογιστικές πολιτικές (συνέχεια)

Εμπράγματα πάγια περιουσιακά στοιχεία

Τα εμπράγματα πάγια περιουσιακά στοιχεία παρουσιάζονται στην τιμή κτήσης ή επανεκτίμησης μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις.

Οι αποσβέσεις υπολογίζονται σύμφωνα με τη σταθερή μέθοδο ώστε να διαγραφεί το κόστος ή η εκτιμημένη αξία μείον η υπολογιζόμενη υπολειμματική αξία των στοιχείων παγίου ενεργητικού με ισόποσες ετήσιες επιβαρύνσεις στο διάστημα της αναμενόμενης ωφέλιμης οικονομικής ζωής τους.

Τα ετήσια ποσοστά απόσβεσης που χρησιμοποιούνται είναι τα ακόλουθα:

Κτίρια	3 1 /10%	-	7 1 % /10
Μηχανήματα, εγκαταστάσεις και εξοπλισμός	6 7 /10%	-	33 1 /3%

Δεν λογίζεται απόσβεση πάνω σε γήπεδα και έργα υπό εκτέλεση.

Απόσβεση λογίζεται από την πρώτη ημέρα του μήνα που τα περιουσιακά στοιχεία αποκτούνται ενώ για περιουσιακά στοιχεία που η λειτουργία τους δεν είναι άμεση, η απόσβεση λογίζεται από την πρώτη ημέρα του μήνα που τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία τίθενται σε λειτουργία.

Τα έξοδα επιδιορθώσεων διαγράφονται στα αποτελέσματα του έτους που πραγματοποιήθηκαν. Τα έξοδα σημαντικών ανακαινίσεων και βελτιώσεων κεφαλαιοποιούνται και αποσβένονται κατά τη διάρκεια της υπόλοιπης ωφέλιμης ζωής του σχετικού περιουσιακού στοιχείου.

Τα έργα υπό εκτέλεση που προορίζονται για την παραγωγή ή για διοικητικούς σκοπούς, παρουσιάζονται στο κόστος τους μειωμένα με κάθε αναγνωρισθείσα ζημιά απομείωσης. Το κόστος περιλαμβάνει αμοιβές επαγγελματιών και για περιουσιακά στοιχεία που ικανοποιούν τα απαραίτητα κριτήρια σύμφωνα με τις λογιστικές πολιτικές του Συγκροτήματος, περιλαμβάνει επίσης το κεφαλαιοποιημένο κόστος δανεισμού. Η απόσβεση των στοιχείων αυτών γίνεται στην ίδια βάση όπως και των άλλων ακινήτων και αρχίζει όταν τα περιουσιακά στοιχεία είναι έτοιμα για την προοριζόμενη χρήση τους.

Το Συγκρότημα έχει εφαρμόσει από το 1990 πολιτική επανεκτίμησης της ακίνητης ιδιοκτησίας ανά τακτά χρονικά διαστήματα, έτσι ώστε η λογιστική αξία να μη διαφέρει σημαντικά από το ποσό της ενδεικνυόμενης δίκαιης αξίας κατά την ημερομηνία της κατάστασης οικονομικής θέσης. Η τελευταία επανεκτίμηση έγινε στις 31 Δεκεμβρίου 2011.

Λόγω των θεμάτων που αναφέρονται στη σημείωση 4 των οικονομικών καταστάσεων, το Διοικητικό Συμβούλιο αφού έλαβε υπόψη τις θέσεις των ανεξάρτητων επαγγελματιών εκτιμητών κατέληξε ότι η επανεκτίμηση των εμπράγματων πάγιων περιουσιακών στοιχείων της Εταιρείας και κατ' επέκταση του Συγκροτήματος στις 31 Δεκεμβρίου 2015 δεν θα ήταν αντικειμενική και αντιπροσωπευτική της πραγματικότητας.

Οποιαδήποτε αύξηση που προκύπτει από την επανεκτίμηση εμπράγματων παγίων στοιχείων ενεργητικού πιστώνεται στο αποθεματικό επανεκτίμησης, εκτός στην περίπτωση και στο βαθμό που αυτή αναστρέφει μείωση επανεκτίμησης για το ίδιο περιουσιακό στοιχείο που είχε προηγουμένως αναγνωρισθεί στα αποτελέσματα. Στην περίπτωση αυτή η αύξηση πιστώνεται στα αποτελέσματα στο βαθμό κατά τον οποίο είχε επιβαρυνθεί με προηγούμενη μείωση. Μείωση στη λογιστική αξία που προκύπτει από επανεκτίμηση της αξίας εμπράγματων παγίων στοιχείων ενεργητικού χρεώνεται στα αποτελέσματα του έτους στο βαθμό που αυτή υπερβαίνει το υπόλοιπο, εάν υπάρχει, του αποθεματικού επανεκτίμησης, που σχετίζεται με μία προηγούμενη αναπροσαρμογή αυτών των περιουσιακών στοιχείων. Κατά τη μεταγενέστερη πώληση ή απόσυρση του επανεκτιμημένου ακινήτου, το εναπομένον υπόλοιπο του αποθεματικού επανεκτίμησης μεταφέρεται άμεσα στο αποθεματικό προσόδου.

Η απόσβεση σε επανεκτιμημένα πάγια περιουσιακά στοιχεία επιβαρύνει τα αποτελέσματα του έτους.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

3. Κύριες λογιστικές πολιτικές (συνέχεια)

Ακίνητα για επένδυση

Τα ακίνητα για επένδυση περιλαμβάνουν επενδύσεις σε γη και κτίρια προς ενοικίαση ή με σκοπό την αύξηση της κεφαλαιουχικής τους αξίας ή για μεταπώληση. Τα ακίνητα για επένδυση αναγνωρίζονται στην κατάσταση οικονομικής θέσης αρχικά σε τιμή κτήσης, η οποία περιλαμβάνει και τα έξοδα που προκύπτουν από τη συναλλαγή και μετά αποτιμούνται στην δίκαιη αξία τους στο τέλος του έτους.

Η δίκαιη αξία των ακινήτων υπολογίζεται βάσει επανεκτιμήσεων που έγιναν από το Διοικητικό Συμβούλιο ή από ανεξάρτητους εκτιμητές πριν την αφαίρεση εξόδων που θα υποστεί το Συγκρότημα κατά την πώληση των ακινήτων.

Κέρδος ή ζημιά από επανεκτίμηση ακινήτων για επένδυση που συμπεριλαμβάνεται στα αποτελέσματα του έτους, αντιπροσωπεύει τη διαφορά μεταξύ της δίκαιης αξίας στο τέλος του έτους με τη δίκαιη αξία κατά την αρχή του έτους ή του κόστους των ακινήτων για επένδυση που αγοράστηκαν κατά τη διάρκεια του έτους.

Πραγματοποιηθέν κέρδος ή ζημιά από πώληση ακινήτων για επένδυση που συμπεριλαμβάνεται στα αποτελέσματα του έτους αντιπροσωπεύει τα καθαρά έσοδα από την πώληση αφού αφαιρεθεί η δίκαιη αξία των ακινήτων στην αρχή του έτους.

Άυλα περιουσιακά στοιχεία

Τα στοιχεία άυλου ενεργητικού παρουσιάζονται στην τιμή κτήσης μείον συσσωρευμένες χρεολύσεις και προβλέψεις για μείωση της τρέχουσας αξίας τους. Οι χρεολύσεις υπολογίζονται με βάση τη μέθοδο της σταθερής χρεόλυσης, ώστε να μειωθεί η τιμή κτήσης στην υπολογιζόμενη υπολειμματική τους αξία, στο διάστημα της αναμενόμενης ωφέλιμης οικονομικής ζωή τους.

Τα ετήσια ποσοστά χρεόλυσης είναι ως εξής:

Λογισμικά προγράμματα 33 ⅓%

Η χρεόλυση λογίζεται από την ημέρα που τα στοιχεία αυτού του ενεργητικού χρησιμοποιούνται από το Συγκρότημα. Το υπόλοιπο του άυλου ενεργητικού εξετάζεται στο τέλος του έτους για να προσδιοριστεί η πιθανότητα συνεχούς ύπαρξης μελλοντικών οικονομικών ωφελημάτων. Ζημιά απομείωσης αναγνωρίζεται όταν η αναπόσβεστη αξία του άυλου ενεργητικού υπερβαίνει την αξία αντικατάστασης του. Η ζημιά απομείωσης αναγνωρίζεται ως έξοδο στα αποτελέσματα.

Απομείωση πάγιων στοιχείων (εκτός Υπεραξίας)

Το υπόλοιπο της αξίας των περιουσιακών στοιχείων εξετάζεται στο τέλος του έτους για να προσδιοριστεί τυχόν ένδειξη ότι ένα πάγιο περιουσιακό στοιχείο τελεί υπό καθεστώς μόνιμης απομείωσης. Αν υπάρχει μια τέτοια ένδειξη τότε η ανακτήσιμη αξία ενός παγίου εκτιμάται για να προσδιοριστεί τυχόν ζημιά απομείωσης. Όπου δεν δημιουργούνται ταμειακές ροές από το πάγιο στοιχείο, ανεξάρτητες από άλλα στοιχεία ενεργητικού, το Συγκρότημα υπολογίζει την ανακτήσιμη αξία της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών που περιλαμβάνει το πάγιο στοιχείο.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

3. Κύριες λογιστικές πολιτικές (συνέχεια)

Απομείωση πάγιων στοιχείων (εκτός Υπεραξίας) (συνέχεια)

Ως αξία ανάκτησης αναγνωρίζεται η μεγαλύτερη μεταξύ της καθαρής αξίας πώλησης και της αξίας εν χρήσει. Καθαρή αξία πώλησης θεωρείται η εφικτή πρόσοδος από την πώληση ενός παγίου στα πλαίσια μίας αμφοτεροβαρούς συναλλαγής στην οποία τα μέρη έχουν πλήρη γνώση και προσχωρούν οικειοθελώς, μετά από την αφαίρεση κάθε πρόσθετου άμεσου κόστους διάθεσης του παγίου, ενώ αξία εν χρήσει είναι η παρούσα αξία των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών που αναμένεται να πραγματοποιηθούν από τη συνεχή χρήση ενός παγίου και από τη διάθεση του στο τέλος της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής του. Για τον υπολογισμό της αξίας εν χρήσει, οι εκτιμώμενες μελλοντικές ταμειακές ροές προεξοφλούνται στην παρούσα αξία τους με συντελεστή πριν τη φορολογία. Ο συντελεστής αυτός λαμβάνει υπόψη συγκεκριμένους κινδύνους σχετικά με το πάγιο στοιχείο σε περιπτώσεις όπου δεν έχουν γίνει οι σχετικές αναπροσαρμογές στις υπολογιζόμενες μελλοντικές ταμειακές ροές όπως και την αγορά επιτοκίων γενικότερα.

Όταν η ανακτήσιμη αξία του στοιχείου (ή της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών) είναι χαμηλότερη από την αναπόσβεστη αξία, τότε η αναπόσβεστη αξία του στοιχείου (ή της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών) μειώνεται στην ανακτήσιμη αξία. Η ζημιά απομείωσης αναγνωρίζεται ως έξοδο στα αποτελέσματα του έτους εκτός σε περίπτωση επανεκτιμημένων στοιχείων όπου η ζημιά απομείωσης θεωρείται σαν μείωση του ποσού επανεκτίμησης.

Μισθώσεις

Οι μισθώσεις ταξινομούνται ως χρηματοδοτικές μισθώσεις όταν σύμφωνα με τους όρους μίσθωσης μεταφέρονται ουσιαστικά όλοι οι κίνδυνοι και τα οφέλη της ιδιοκτησίας του εκμισθωτή στο μισθωτή. Όλες οι υπόλοιπες μισθώσεις ταξινομούνται ως λειτουργικές μισθώσεις.

Το Συγκρότημα ως εκμισθωτής

Το εισόδημα από μισθώματα λειτουργικής μίσθωσης αναγνωρίζεται με βάση τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της σχετικής μίσθωσης. Τα αρχικά άμεσα κόστη που πραγματοποιούνται κατά την διαπραγμάτευση και συμφωνία μιας λειτουργικής μίσθωσης προστίθενται στην λογιστική αξία του περιουσιακού στοιχείου της μίσθωσης και αναγνωρίζονται με βάση τη σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της μίσθωσης.

Το Συγκρότημα ως μισθωτής

Οι μισθώσεις ακινήτων για τις οποίες ο μισθωτής διατηρεί ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και οφέλη που απορρέουν από την ιδιοκτησία, λογίζονται ως λειτουργικές μισθώσεις. Οι πληρωμές για λειτουργικές μισθώσεις χρεώνονται στα αποτελέσματα κατά τη διάρκεια της σχετικής μίσθωσης.

Αποθέματα

Τα αποθέματα παρουσιάζονται στη χαμηλότερη τιμή μεταξύ της μέσης τιμής κτήσης ή του πρότυπου κόστους παραγωγής και ρευστοποιήσιμης αξίας. Το κόστος παραγωγής αντιπροσωπεύει υλικά, άμεσα εργατικά και έμμεσες δαπάνες παραγωγής προϊόντων. Το κόστος των οίνων και των οινοπνευματωδών ποτών υπό παλαίωση, κατά την περίοδο της παλαίωσης τους μέχρι να γίνουν εμπορεύσιμα, περιλαμβάνει και τόκους. Το ποσό των τόκων υπολογίζεται με βάση το μέσο σταθμικό επιτόκιο που ισχύει για το δανεισμό του Συγκροτήματος. Η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία αντιπροσωπεύει την υπολογιζόμενη τιμή πώλησης μείον όλα τα εκτιμημένα έξοδα πωλήσεων και διανομής.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

3. Κύριες λογιστικές πολιτικές (συνέχεια)

Αποθέματα (συνέχεια)

Τα εμπορεύματα περιλαμβάνουν όλες τις άμεσες και έμμεσες δαπάνες. Επομένως το κόστος πωλήσεων αντιπροσωπεύει το κόστος των εμπορευμάτων. Τα επιπλέον έξοδα κατηγοριοποιούνται στα έξοδα διαχείρισης και έξοδα πωλήσεων και διανομής.

Το κόστος των αποθεμάτων περιλαμβάνει εμπορεύματα υπό την κατοχή αντιπροσώπων του Συγκροτήματος. Οι κίνδυνοι και τα ωφελήματα που σχετίζονται με τα εν λόγω εμπορεύματα παραμένουν στο Συγκρότημα μέχρι την πώλησή τους.

Χρηματοοικονομικά μέσα

Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις καταχωρούνται στην κατάσταση οικονομικής θέσης του Συγκροτήματος, από τη στιγμή που το Συγκρότημα καθίσταται ένα μέρος εκ των συμβαλλομένων του χρηματοοικονομικού μέσου.

Εμπορικοί και άλλοι χρεώστες

Οι εμπορικοί και άλλοι χρεώστες αρχικά επιμετρούνται στην δίκαιη αξία και μεταγενέστερα επιμετρούνται στο αποσβεσμένο κόστος με τη χρήση της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου.

Το υπόλοιπο των εμπορικών και άλλων χρεωστών παρουσιάζεται αφού αφαιρεθούν οι προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις που τυχόν να προκύψουν από τη συνήθη διεξαγωγή των εργασιών. Πρόβλεψη για επισφαλείς απαιτήσεις γίνεται μόνο για χρεώστες που τα χρέη τους θεωρούνται αμφίβολης είσπραξης.

Λογαριασμός εκχώρησης εμπορικών απαιτήσεων

Το Συγκρότημα έχει συνάψει συμφωνία εκχώρησης τιμολογίων με οργανισμό πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων. Ο οργανισμός πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων αναλαμβάνει την είσπραξη προκαθορισμένων εμπορικών χρεωστών του Συγκροτήματος με αντάλλαγμα την αύξηση του ορίου τραπεζικών υπεραναλήψεων που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από το Συγκρότημα. Το Συγκρότημα διατηρεί το ρίσκο είσπραξης των τιμολογίων και ως εκ τούτου συνεχίζει να τα παρουσιάζει ως μέρος του υπολοίπου των εμπορικών χρεωστών. Τα έξοδα από τη λειτουργία της υπηρεσίας πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων χρεώνονται στα αποτελέσματα.

Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών

Τα μετρητά και αντίστοιχα μετρητών αντιπροσωπεύουν μετρητά στο ταμείο και υπόλοιπα τραπεζών. Η Εταιρεία θεωρεί ως αντίστοιχα μετρητών όλα τα βραχυπρόθεσμα άμεσα ρευστοποιήσιμα στοιχεία με λήξη μέχρι και τρεις μήνες.

Για τους σκοπούς της κατάστασης ταμειακών ροών, τα μετρητά και αντίστοιχα μετρητών περιλαμβάνουν τα μετρητά στο ταμείο και στις τράπεζες μείον τραπεζικές υπεραναλήψεις.

Τραπεζικές καταθέσεις

Οι τραπεζικές καταθέσεις αποτελούνται από προθεσμιακές καταθέσεις πέραν των τριών μηνών, οι οποίες φέρουν σταθερό τόκο και η λήξη τους δεν ξεπερνά τους δώδεκα μήνες.

Επενδύσεις

Το Συγκρότημα ταξινομεί τις επενδύσεις του σε μετοχές και ομόλογα στις ακόλουθες κατηγορίες: χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμούνται σε δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων, επενδύσεις που κατέχονται μέχρι τη λήξη και χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση. Η ταξινόμηση των επενδύσεων εξαρτάται από το σκοπό για τον οποίο αποκτήθηκαν οι επενδύσεις. Η διεύθυνση αποφασίζει την κατάλληλη ταξινόμηση των επενδύσεων κατά την αρχική αναγνώριση και επαναξιολογεί αυτό τον καθορισμό σε κάθε ημερομηνία κατάστασης οικονομικής θέσης.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

3. Κύριες λογιστικές πολιτικές (συνέχεια)

Χρηματοοικονομικά μέσα (συνέχεια)

Επενδύσεις (συνέχεια)

Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμούνται σε δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων Αυτή η κατηγορία έχει δύο υποκατηγορίες: χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία προς εμπορία και αυτά που ορίστηκαν σε δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων κατά την αρχική αναγνώριση. Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο περιλαμβάνεται σε αυτή την κατηγορία αν αποκτήθηκε με κύριο σκοπό τη δημιουργία κέρδους από βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις των τιμών. Τα περιουσιακά στοιχεία στην κατηγορία αυτή ταξινομούνται ως κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία αν είναι προς εμπορία ή αναμένεται να πωληθούν μέσα σε δώδεκα μήνες από την ημερομηνία της κατάστασης οικονομικής θέσης.

Επενδύσεις που κατέχονται μέχρι τη λήξη

Επενδύσεις με σταθερές ή προσδιορίσιμες πληρωμές και με σταθερή λήξη τις οποίες η διεύθυνση έχει τη θετική πρόθεση και δυνατότητα να κρατήσει μέχρι τη λήξη τους, εκτός από δημιουργούμενα δάνεια και εισπρακτέα, ταξινομούνται ως επενδύσεις που κατέχονται μέχρι τη λήξη. Αυτές οι επενδύσεις περιλαμβάνονται στα μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία, έκτος από αυτές που έχουν λήξη εντός δώδεκα μηνών από την ημερομηνία της κατάστασης οικονομικής θέσης που περιλαμβάνονται στα κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία.

Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση

Επενδύσεις που αποκτούνται για απεριόριστο χρονικό διάστημα, οι οποίες μπορεί να πωληθούν λόγω ανάγκης ρευστότητας ή αλλαγών στα επιτόκια ταξινομούνται ως χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση και περιλαμβάνονται στα μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία, εκτός αν η διεύθυνση έχει τη δεδηλωμένη πρόθεση να κρατήσει τις επενδύσεις αυτές για διάστημα λιγότερο από δώδεκα μήνες από την ημερομηνία της κατάστασης οικονομικής θέσης, και εκτός αν θα χρειαστεί να πωληθούν για αύξηση του λειτουργικού κεφαλαίου που σε τέτοια περίπτωση περιλαμβάνονται στα κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία.

Αγορές και πωλήσεις επενδύσεων με βάση συμβόλαιο κανονικής παράδοσης αναγνωρίζονται κατά την ημερομηνία που διεξάγεται η συναλλαγή, που είναι η ημερομηνία κατά την οποία το Συγκρότημα δεσμεύεται να αγοράσει ή να πωλήσει το περιουσιακό στοιχείο. Οι επενδύσεις αναγνωρίζονται αρχικά σε κόστος, πλέον το κόστος συναλλαγής για όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που δεν παρουσιάζονται σε δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων. Οι επενδύσεις διαγράφονται όταν το δικαίωμα να εισπραχθούν χρηματικές ροές από τις επενδύσεις έχει λήξει ή έχει μεταφερθεί και το Συγκρότημα έχει ουσιαστικά μεταφέρει όλα τα ρίσκα και οφέλη ιδιοκτησίας. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση και χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτιμούνται σε δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων παρουσιάζονται μετέπειτα σε δίκαιη αξία. Τα δάνεια και εισπρακτέα και οι επενδύσεις που κατέχονται μέχρι τη λήξη παρουσιάζονται σε αποσβεσμένο κόστος χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου.

Πραγματοποιηθέντα και μη πραγματοποιηθέντα κέρδη και ζημιές που προέρχονται από αλλαγές στη δίκαιη αξία των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων που αποτιμούνται σε δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων περιλαμβάνονται στα αποτελέσματα του έτους που προκύπτουν. Μη πραγματοποιηθέντα κέρδη ή ζημιές που προκύπτουν από αλλαγές στη δίκαιη αξία των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων διαθέσιμων προς πώληση αναγνωρίζονται στα ίδια κεφάλαια. Όταν χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση πωληθούν ή υποστούν απομείωση στην αξία, οι συσσωρευμένες αναπροσαρμογές στη δίκαιη αξία συμπεριλαμβάνονται στα αποτελέσματα του έτους.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

3. Κύριες λογιστικές πολιτικές (συνέχεια)

Χρηματοοικονομικά μέσα (συνέχεια)

Επενδύσεις (συνέχεια)

Η δίκαιη αξία των επενδύσεων που διαπραγματεύονται σε μια ενεργή αγορά βασίζεται στη χρηματιστηριακή τιμή προσφοράς. Εάν η αγορά για ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο δεν είναι ενεργή, όπως επίσης και για μη εισηγμένες μετοχές, το Συγκρότημα προσδιορίζει τη δίκαιη αξία χρησιμοποιώντας μεθόδους αποτίμησης. Οι μέθοδοι αποτίμησης περιλαμβάνουν τη χρήση πρόσφατων συναλλαγών που έγιναν σε καθαρά εμπορική βάση, αναφορά σε παρόμοιους τίτλους και μεθόδους προεξοφλημένων ταμειακών ροών κάνοντας μέγιστη χρήση δεδομένων της αγοράς και ελάχιστη χρήση εσωτερικών δεδομένων του Συγκροτήματος. Για μετοχές όπου η δίκαιη αξία δεν μπορεί να υπολογιστεί με αξιοπιστία, αναγνωρίζονται σε κόστος μείον οποιαδήποτε απομείωση στην αξία.

Το Συγκρότημα αξιολογεί σε κάθε ημερομηνία της κατάστασης οικονομικής θέσης κατά πόσον υπάρχει αντικειμενική απόδειξη ότι ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο ή μια ομάδα χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων έχει υποστεί απομείωση στην αξία. Στην περίπτωση μετοχικών τίτλων που ταξινομήθηκαν ως διαθέσιμοι προς πώληση, μια σημαντική ή παρατεταμένη μείωση στη δίκαιη αξία της μετοχής κάτω από το κόστος της λαμβάνεται υπόψη ως ένδειξη πιθανής απομείωσης στην αξία. Αν υπάρχουν τέτοιες ενδείξεις για χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση, η συσσωρευμένη ζημιά η οποία προσδιορίζεται ως η διαφορά μεταξύ του κόστους απόκτησης και της παρούσας δίκαιης αξίας, μείον ζημιές απομείωσης του περιουσιακού στοιχείου που προηγουμένως αναγνωρίστηκαν στα αποτελέσματα, μεταφέρεται από την καθαρή θέση και αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα του έτους. Οι ζημιές απομείωσης που αναγνωρίστηκαν στα αποτελέσματα για μετοχικούς τίτλους δεν αντιστρέφονται μέσω των αποτελεσμάτων του έτους.

Για επενδύσεις που κατέχονται μέχρι τη λήξη η ζημιά απομείωσης επιμετρείται ως η διαφορά μεταξύ της λογιστικής αξίας της επένδυσης και της παρούσας αξίας των εκτιμημένων μελλοντικών ταμειακών ροών προεξοφλημένων με το πραγματικό επιτόκιο που ίσχυε κατά την αρχική αναγνώριση. Οι ζημιές απομείωσης αντιστρέφονται σε επόμενες περιόδους όταν μια αύξηση στο ανακτήσιμο ποσό της επένδυσης αντικειμενικά μπορεί να σχετίζεται με ένα γεγονός που συνέβη μετά την αναγνωρισθείσα απομείωση, υποκείμενη στον περιορισμό ότι η λογιστική αξία της επένδυσης την ημερομηνία που ανεστράφη η απομείωση δε θα υπερβαίνει το αποσβεσμένο κόστος αν η απομείωση δεν είχε αναγνωριστεί.

Δάνεια τραπεζών

Τα τοκοφόρα τραπεζικά δάνεια και τραπεζικές υπεραναλήψεις αναγνωρίζονται αρχικά στη δίκαιη αξία τους και μεταγενέστερα λογίζονται βάσει του αποσβεσμένου κόστους τους χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου.

Υποχρεώσεις από εμπορικές δραστηριότητες

Οι υποχρεώσεις από εμπορικές δραστηριότητες παρουσιάζονται αρχικά στη δίκαιη αξία τους και μετέπειτα εκτιμούνται στο αποσβεσμένο κόστος με τη χρήση της μεθόδου του πραγματικού επιτοκίου.

Επενδύσεις σε εξηρτημένες εταιρείες

Η Εταιρεία λογίζει τις επενδύσεις σε εξηρτημένες εταιρείες σε κόστος μείον τυχόν απομείωση. Η αξία των επενδύσεων στις εξηρτημένες εταιρείες εξετάζεται τουλάχιστο μια φορά το χρόνο για να ελέγχεται η πιθανότητα ύπαρξης πιθανής ζημιάς απομείωσης με βάση τις πρόνοιες του ΔΛΠ36 "Aπομείωση Αξίας Περιουσιακών Στοιχείων". Eπιπρόσθετα, σε περίπτωση που υπάρχει ένδειξη αύξησης της αξίας της επένδυσης σε εξηρτημένες εταιρείες για τις οποίες έχει αναγνωριστεί ζημιά απομείωσης τα προηγούμενα έτη, η Εταιρεία έχει το δικαίωμα αύξησης της αξίας της επένδυσης μέχρι το ποσό του αρχικού κόστους της επένδυσης σε εξηρτημένες εταιρείες αν δεν είχε αναγνωριστεί καμία ζημιά απομείωσης.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

3. Κύριες λογιστικές πολιτικές (συνέχεια)

Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις

Οι μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις περιλαμβάνουν όλες τις υποχρεώσεις των οποίων η προθεσμία πληρωμής ή η περίοδος εξόφλησης υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες από την ημερομηνία της κατάστασης οικονομικής θέσης.

Προβλέψεις

Το Συγκρότημα αναγνωρίζει προβλέψεις για δικαστικές, ενδεχόμενες ή άλλες υποχρεώσεις για γεγονότα που έχουν συμβεί όταν υπάρχει παρούσα υποχρέωση και είναι πιθανό να υπάρξει εκροή πόρων ή απώλεια οικονομικών ωφελημάτων του Συγκροτήματος για την ικανοποίηση των υποχρεώσεων και είναι δυνατή η βάσιμη εκτίμηση των υποχρεώσεων αυτών.

Επιστρεφόμενα στοιχεία συσκευασίας

Η διαφορά μεταξύ του κόστους και της τιμής κυκλοφορίας των επιστρεφόμενων αναλώσιμων στοιχείων συσκευασίας αποσβένεται στα αποτελέσματα σε περίοδο τριών με δέκα ετών ανάλογα με το είδος των επιστρεφόμενων στοιχείων συσκευασίας. Η αναπόσβεστη διαφορά περιλαμβάνεται στα αποθέματα στο κόστος των υλικών.

Κυβερνητικές χορηγίες

Ποσά από κυβερνητικές χορηγίες παρουσιάζονται στις οικονομικές καταστάσεις μόνο όταν είναι σχεδόν βέβαιο ότι το Συγκρότημα πληροί τους όρους που τις διέπουν και ότι οι χορηγίες αυτές θα εισπραχθούν.

Κυβερνητικές χορηγίες που αφορούν εμπορικές δραστηριότητες, δηλαδή χορηγίες που αφορούν εξαγωγές ή τόκους δανείων, πιστώνονται στα αποτελέσματα του έτους για το οποίο αναφέρονται.

Κυβερνητικές χορηγίες σε σχέση με επενδύσεις σε νέα μηχανήματα μειώνουν την τιμή κτήσης των μηχανημάτων τα οποία αφορούν. Οι αποσβέσεις των μηχανημάτων αυτών υπολογίζονται πάνω στο αναπροσαρμοσμένο κόστος μετά την αφαίρεση της σχετικής χορηγίας.

Για κυβερνητικές χορηγίες σε σχέση με τα αποθέματα του Συγκροτήματος, εάν αφορούν αποθέματα που έχουν πωληθεί μέχρι το τέλος του οικονομικού έτους το ποσό της επιδότησης πιστώνεται στα αποτελέσματα του έτους για το οποίο αναφέρονται, ενώ εάν αφορούν αποθέματα στο τέλους του οικονομικού έτους το ποσό της επιδότησης αφαιρείται από το κόστος των αποθεμάτων.

Ανάλυση κατά τομέα

Για σκοπούς διεύθυνσης, το Συγκρότημα χωρίζεται σε τρεις κύριους λειτουργικούς τομείς: οινοπνευματώδη ποτά, μη οινοπνευματώδη ποτά και άλλα προϊόντα, και άλλες δραστηριότητες. Οι τομείς αυτοί χωρίζονται με βάση την εσωτερική πληροφόρηση προς τον εκτελεστικό πρόεδρο, (στην ιδιότητα του ως ανώτερο όργανο λήψης λειτουργικών αποφάσεων), ο οποίος λαμβάνει αποφάσεις ως προς την διάθεση πόρων και αξιολογεί την απόδοση των αναφερόμενων τομέων.

Εισοδήματα και έξοδα κατά τομέα δραστηριότητας

Τα εισοδήματα χωρίζονται στους τομείς δραστηριότητας όπως περιγράφεται πιο πάνω. Τα έξοδα που σχετίζονται άμεσα με κάποιο τομέα δραστηριότητας λογίζονται στον τομέα αυτό. Σε περίπτωση που τα έξοδα δεν σχετίζονται άμεσα με κάποιο τομέα, τότε κατανέμονται στους τομείς δραστηριότητας με λογική βάση.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

3. Κύριες λογιστικές πολιτικές (συνέχεια)

Ανάλυση κατά τομέα (συνέχεια)

Ενεργητικό και υποχρεώσεις κατά τομέα δραστηριότητας

Τα υπόλοιπα ενεργητικού κατά τομέα περιλαμβάνουν όλα τα στοιχεία ενεργητικού που χρησιμοποιούνται σε ένα τομέα και συγκεκριμένα τα μετρητά, τις επενδύσεις, τους χρεώστες, τα αποθέματα και το μη κυκλοφορούν ενεργητικό. Όταν τα στοιχεία ενεργητικού χρησιμοποιούνται άμεσα σε κάποιο τομέα, τότε κατανέμονται στον τομέα αυτό. Σε περίπτωση που κάποιο στοιχείο ενεργητικού χρησιμοποιείται σε περισσότερο από ένα τομέα τότε κατανέμεται στους τομείς αυτούς με λογική βάση. Τα υπόλοιπα υποχρεώσεων κατά τομέα περιλαμβάνουν όλες τις υποχρεώσεις από εργασίες.

Εισοδήματα και χρεώσεις μεταξύ τομέων γίνονται με βάση τη συνήθη εμπορική πρακτική.

Το Συγκρότημα ετοιμάζει επίσης ανάλυση κατά γεωγραφικό τομέα ως ακολούθως:

• (α) Ανάλυση των εισοδημάτων του Συγκροτήματος κατά γεωγραφικό τομέα με βάση τη γεωγραφική τοποθεσία των πελατών:
• (i) εισοδήματα που προέρχονται από πελάτες εσωτερικού και καταλογίζονται στη χώρα στην οποία εδρεύει το Συγκρότημα,
• (ii) εισοδήματα που προέρχονται από πελάτες εξωτερικού και καταλογίζονται σε όλες τις ξένες χώρες συνολικά.
• (β) Ανάλυση του μη κυκλοφορούντος ενεργητικού του Συγκροτήματος κατά γεωγραφικό τομέα με βάση τη γεωγραφική τοποθεσία του ενεργητικού:
• (i) στην χώρα που εδρεύει το Συγκρότημα,
• (ii) σε όλες τις ξένες χώρες συνολικά.

Συγκριτικές πληροφορίες

Όπου κρίνεται κατάλληλο, τα συγκριτικά ποσά προσαρμόζονται για να συνάδουν με τις αλλαγές στην παρουσίαση που ακολουθείται κατά το τρέχον έτος.

Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται προς πώληση

Τα μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία και οι ομάδες περιουσιακών στοιχείων προς πώληση ταξινομούνται ως κατεχόμενα προς πώληση εάν η λογιστική τους αξία θα ανακτηθεί μέσω μιας συναλλαγής πώλησης παρά μέσω της συνεχιζόμενης χρήσης τους. Αυτή η προϋπόθεση θεωρείται ότι αντιμετωπίζεται μόνο όταν η πώληση είναι πολύ πιθανή και το περιουσιακό στοιχείο (ή η ομάδα προς πώληση) είναι διαθέσιμο για άμεση πώληση στην παρούσα κατάστασή του. Η διοίκηση πρέπει να έχει δεσμευτεί για την πώληση, η οποία θα πρέπει να πληροί τις προϋποθέσεις αναγνώρισης ως ολοκληρωμένη πώληση, ένα έτος από την ημερομηνία της ταξινόμησης.

Όταν η Εταιρεία έχει δεσμευτεί στο πλαίσιο σχεδίου πώλησης που συνεπάγεται απώλεια ελέγχου μιας εξηρτημένης, το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων της εξηρτημένης αυτής που κατατάσσονται ως κατεχόμενα προς πώληση όταν τα κριτήρια που αναφέρονται πιο πάνω πληρούνται, ανεξάρτητα από το αν η ομάδα θα διατηρήσει μη ελέγχουσα συμμετοχή στην πρώην θυγατρική μετά την πώληση.

Τα μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία και οι ομάδες περιουσιακών στοιχείων προς πώληση που ταξινομούνται ως κατεχόμενα προς πώληση, επιμετρούνται στη χαμηλότερη μεταξύ της προηγούμενης λογιστικής αξίας του περιουσιακού στοιχείου και της εύλογης αξίας τους μειωμένης κατά το κόστος διάθεσης.

4. Σημαντικές κρίσεις και εκτιμήσεις

Κατά τη διαδικασία της εφαρμογής των λογιστικών πολιτικών του Συγκροτήματος, οι οποίες περιγράφονται στη σημείωση 3, το Διοικητικό Συμβούλιο έκανε τις ακόλουθες κρίσεις και εκτιμήσεις οι οποίες έχουν σημαντική επίδραση στα ποσά που αναγνωρίσθηκαν στις οικονομικές καταστάσεις.

Κρίσεις

Ταξινόμηση επενδύσεων

Το Συγκρότημα εφαρμόζει τις πρόνοιες του ΔΛΠ 39 για την ταξινόμηση χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού.

Το Συγκρότημα προβαίνει σε κρίσεις κατά την ταξινόμηση των επενδύσεων του με βάση τη στρατηγική διαχείρισης των σχετικών κινδύνων. Σε αυτά τα πλαίσια, το Συγκρότημα έχει ταξινομήσει το χαρτοφυλάκιο επενδύσεών του σε μετοχές στην κατηγορία διαθέσιμες προς πώληση με στόχο το κέρδος από τη συνολική τους απόδοση με τη μορφή μερισμάτων και κέρδους από πώληση.

Επίσης το Διοικητικό Συμβούλιο έχει αξιολογήσει τις επενδύσεις που κατέχονται μέχρι τη λήξη όσον αφορά τη διατήρηση κεφαλαίου και τις απαιτήσεις ρευστότητας και έχει επιβεβαιώσει την πρόθεση και δυνατότητα του Συγκροτήματος να κρατήσει αυτά τα αξιόγραφα μέχρι τη λήξη τους, συνεπώς έχει διατηρήσει την ταξινόμηση για επενδύσεις που κατέχονται μέχρι τη λήξη.

Επανεκτίμηση εμπράγματων πάγιων περιουσιακών στοιχείων

Με βάση το ΔΠΧΑ 13 ο υπολογισμός της εύλογης αξίας πρέπει να γίνεται με βάση τη υψηλότερη και βέλτιστη χρήση του ακίνητου, δηλαδή την χρήση η οποία προσδίδει στο ακίνητο την ψηλότερη δυνατή αξία, νοουμένου ότι είναι νομικά επιτρεπόμενη, φυσικά δυνατή και οικονομικά βιώσιμη.

Ο υπολογισμός της εύλογης αξίας του ακινήτου που περιλαμβάνει το εργοστάσιο παραγωγής μπύρας παρουσιάζει περιορισμούς λόγω των αλλαγών που θα προκύψουν από την επικείμενη δημοσίευση του Σχεδίου Περιοχής (Master Plan). Η δημοσίευση του εν λόγω Σχεδίου Περιοχής αναμένεται να διαφοροποιήσει σημαντικά τις επιτρεπόμενες χρήσεις, τους συντελεστές δόμησης και το ύψος των οικοδομών στην περιοχή, με παράλληλη παραχώρηση αντισταθμιστικών μέτρων στους ιδιοκτήτες για αποκατάσταση διατηρητέων οικοδομών, κτλ. Το Διοικητικό Συμβούλιο έλαβε γραπτή γνωμάτευση από ανεξάρτητους επαγγελματίες εκτιμητές, ότι οποιαδήποτε προσπάθεια για καθορισμό της εύλογης αξίας του ακινήτου με βάση τις πρόνοιες του ΔΠΧΑ 13, θα ήταν παραπλανητική και όχι αντικειμενική, εφόσον αγνοεί όλες αυτές τις νέες ρυθμίσεις που προγραμματίζονται στην περιοχή και οι οποίες προσμετρώνται από τους πιθανούς αγοραστές καθώς και τους πωλητές κατά τον προσδιορισμό της εύλογης αξίας. Επιπλέον, η οποιαδήποτε αποτίμηση θα πρέπει να κάνει υποθέσεις όσον αφορά στην έκταση των αναμενομένων αλλαγών που αναφέρονται ανωτέρω. Αυτές οι αλλαγές, μεμονωμένα ή/και συνολικά θα έχουν μεγάλη επίδραση στο εύρος των τιμών των ακινήτων της περιοχής και κατ΄ επέκταση στο εύρος των πιθανών αποτιμήσεων με βάση τα σημερινά δεδομένα. Για τα υπόλοιπα εμπράγματα πάγια περιουσιακά στοιχεία, τα οποία βρίσκονται στο σύνολό τους σε αγροτικές περιοχές, υφίστανται περιορισμό λόγω ανυπαρξίας συγκριτικών στοιχείων πωλήσεων.

Λόγω των θεμάτων που αναφέρονται πιο πάνω το Διοικητικό Συμβούλιο αφού έλαβε υπόψη τις θέσεις των ανεξάρτητων επαγγελματιών εκτιμητών κατέληξε ότι η επανεκτίμηση των εμπράγματων πάγιων περιουσιακών στοιχείων της Εταιρείας και κατ' επέκταση του Συγκροτήματος στις 31 Δεκεμβρίου 2015 δεν θα ήταν αντικειμενική και αντιπροσωπευτική της πραγματικότητας.

Εκτιμήσεις

Προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις

Το Συγκρότημα εξετάζει αν υπάρχουν ενδείξεις αναφορικά με την πιθανότητα μη είσπραξης των οφειλόμενων ποσών από τους εμπορικούς χρεώστες. Οι ενδείξεις στις οποίες βασίζεται η πρόβλεψη για επισφαλείς χρεώστες είναι το ιστορικό αποπληρωμής και η οικονομική κατάσταση του οφειλέτη. Εάν υπάρχουν τέτοιες ενδείξεις, υπολογίζεται το ανακτήσιμο ποσό και διενεργείται ανάλογη πρόβλεψη για επισφαλείς χρεώστες. Το ποσό της πρόβλεψης καταχωρείται στα αποτελέσματα του έτους.

Η παρακολούθηση του πιστωτικού κινδύνου είναι συνεχής, η μεθοδολογία και οι υποθέσεις για υπολογισμό της πρόβλεψης επισφαλών χρεωστών εξετάζονται σε τακτά χρονικά διαστήματα και αναπροσαρμόζονται ανάλογα.

4. Σημαντικές κρίσεις και εκτιμήσεις (συνέχεια)

Εκτιμήσεις (συνέχεια)

Προβλέψεις για πεπαλαιωμένα και βραδυκίνητα αποθέματα

Το Συγκρότημα εξετάζει επίσης κατά πόσο υπάρχουν αρνητικές ενδείξεις αναφορικά με την ικανότητα πώλησης των προϊόντων. Οι ενδείξεις στις οποίες βασίζεται η πρόβλεψη για τα πεπαλαιωμένα και βραδυκίνητα αποθέματα είναι η προβλεπόμενη ποσότητα πώλησης και χρησιμοποίησης των αποθεμάτων στο εγγύς μέλλον και η ημερομηνία λήξης.

Το ποσό της πρόβλεψης καταχωρείται στα αποτελέσματα του έτους. Η αναθεώρηση της αξίας των αποθεμάτων είναι συνεχής, και η μεθοδολογία και οι υποθέσεις για υπολογισμό της πρόβλεψης απομείωσης της αξίας αποθεμάτων εξετάζονται σε τακτά χρονικά διαστήματα και αναπροσαρμόζονται ανάλογα.

Εκτίμηση φορολογικής επιβάρυνσης

Η φορολογία για το τρέχον έτος έχει υπολογιστεί σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία και διάφορες εκτιμήσεις κατά την ετοιμασία των οικονομικών καταστάσεων και έχει καταχωρηθεί στα αποτελέσματα του έτους. Ο τελικός προσδιορισμός της φορολογίας του Συγκροτήματος συμφωνείται με τις φορολογικές αρχές σε μεταγενέστερο στάδιο. Πιθανή διαφορά μεταξύ της τελικής φορολογίας και της πρόνοιας στις οικονομικές καταστάσεις, θα επηρεάσει το έξοδο φορολογίας μελλοντικών περιόδων.

Εκτίμηση δίκαιης αξίας ακινήτων

Η δίκαιη αξία των επενδύσεων σε ακίνητα προσδιορίζεται χρησιμοποιώντας μεθόδους αποτίμησης. Το Συγκρότημα ασκεί κρίση για την επιλογή διαφόρων μεθόδων αποτίμησης και κάνει υποθέσεις οι οποίες βασίζονται κυρίως στην κατάσταση αγοράς λαμβανομένων υπόψη των φυσικών και νομικών χαρακτηριστικών, των προοπτικών και των δυνατοτήτων των ακινήτων σε κάθε ημερομηνία της κατάστασης οικονομικής θέσης. Η δίκαιη αξία των ακινήτων έχει υπολογιστεί με βάση τη δίκαιη αξία ή την αξία αντικατάστασης των συγκεκριμένων περιουσιακών στοιχείων που κατέχονται και όπου είναι δυνατόν χρησιμοποιήθηκαν ανεξάρτητοι επαγγελματίες εκτιμητές.

Εκτίμηση δίκαιης αξίας χρηματοοικονομικών μέσων

Η δίκαιη αξία των χρηματοοικονομικών μέσων που δεν διαπραγματεύονται σε ενεργή αγορά, προσδιορίζεται χρησιμοποιώντας μεθόδους αποτίμησης. Το Συγκρότημα ασκεί κρίση για την επιλογή διαφόρων μεθόδων αποτίμησης και κάνει υποθέσεις οι οποίες βασίζονται κυρίως στην κατάσταση της αγοράς σε κάθε ημερομηνία αναφοράς. Η δίκαιη αξία των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων διαθέσιμων προς πώληση έχει υπολογιστεί με βάση τη δίκαιη αξία των συγκεκριμένων περιουσιακών στοιχείων που κατέχονται.

Απομείωση αξίας των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων διαθέσιμων προς πώληση

Το Συγκρότημα ακολουθεί τις οδηγίες του ΔΛΠ 39 για να αποφασίσει πότε μια επένδυση έχει υποστεί απομείωση στην αξία. Αυτή η απόφαση απαιτεί άσκηση σημαντικής κρίσης. Στην άσκηση της κρίσης αυτής, το Συγκρότημα εκτιμά μαζί με άλλους παράγοντες, τη διάρκεια και την έκταση που η δίκαιη αξία μιας επένδυσης είναι χαμηλότερη του κόστους, και την χρηματοοικονομική βιωσιμότητα και βραχυπρόθεσμο επιχειρηματικό μέλλον της επένδυσης συμπεριλαμβανομένων παραγόντων όπως η επίδοση της βιομηχανίας και του επιχειρηματικού κλάδου, οι αλλαγές στην τεχνολογία και στις λειτουργικές και χρηματοδοτικές ταμειακές ροές. Επίσης, ανάλογα με την περίπτωση, εκτιμώνται παράγοντες όπως η σημαντική οικονομική δυσκολία του εκδότη, σημαντική υποβάθμιση της πιστοληπτικής του ικανότητας, διακανονισμοί μεταξύ πιστωτών και εκδότη, σημαντική μείωση της διαπραγματευτικής αξίας των επενδύσεων, καθώς και άλλους παράγοντες που μπορούν να αποτελέσουν αντικειμενική απόδειξη απομείωσης.

4. Σημαντικές κρίσεις και εκτιμήσεις (συνέχεια)

Εκτιμήσεις (συνέχεια)

Απομείωση αξίας των επενδύσεων που κατέχονται μέχρι τη λήξη

Το Συγκρότημα αναγνωρίζει ζημιά απομείωσης για επενδύσεις που κατέχονται μέχρι τη λήξη όταν υπάρχει αντικειμενική απόδειξη ότι η επένδυση έχει απομειωθεί ακολουθώντας τις οδηγίες του ΔΛΠ 39. Το Συγκρότημα εκτιμά παράγοντες όπως η σημαντική οικονομική δυσκολία του εκδότη, σημαντική υποβάθμιση της πιστοληπτικής του ικανότητας, διακανονισμοί μεταξύ πιστωτών και εκδότη, σημαντική μείωση της διαπραγματευτικής αξίας των επενδύσεων, καθώς και άλλους παράγοντες που μπορούν να αποτελέσουν αντικειμενική απόδειξη απομείωσης.

5. Ανάλυση κατά τομέα

Το Συγκρότημα έχει τρεις βασικούς τομείς δραστηριότητας: Οινοπνευματώδη ποτά, μη οινοπνευματώδη ποτά και άλλα προϊόντα, και άλλες δραστηριότητες. Τα κύρια προϊόντα και επενδύσεις του Συγκροτήματος είναι τα εξής: ζύθος, οίνοι, άλλα οινοπνευματώδη ποτά, νερό, χυμοί, κονσερβοποιημένα προϊόντα και άλλα προϊόντα και επενδύσεις. Οι δραστηριότητες αυτές διεξάγονται κυρίως στην Κύπρο και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες αλλά υπάρχουν δραστηριότητες και σε άλλους γεωγραφικούς χώρους.

Η ανάλυση κατά τομέα δραστηριότητας είναι:

			Μη οινοπνευματώδη
	Οινοπνευματώδη			ποτά και άλλα προϊόντα		Άλλες δραστηριότητες	Σύνολο
	2015	ποτά 2014	2015	2014	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000	€000	€000	€000	€000
Πωλήσεις	30.756	30.575	14.974	12.999	-	-	45.730	43.574
Άλλα λειτουργικά έσοδα	133	232	156	250	4	18	293	500
	30.889	30.807	15.130	13.249	4	18	46.023	44.074
Κέρδος από εργασίες	154	(70)	1.943	1.246	(60)	(70)	2.037	1.106
Έσοδα από επενδύσεις Ζημιά από επανεκτίμηση	-	-	-	-	841	235	841	235
ακινήτων για επένδυση	-	-	-	-	(2.340)	(1.300)	(2.340)	(1.300)
	154	(70)	1.943	1.246	(1.559)	(1.135)	538	41
Έσοδα/(έξοδα)	που δεν ανήκουν σε συγκεκριμένο τομέα:

Κέρδος από πώληση εξηρτημένης εταιρείας	-	829
Ζημιά από απομείωση της αξίας των επενδύσεων διαθέσιμων προς πώληση	(138)	(365)
Ζημιά από μείωση της αξίας των επενδύσεων που κατέχονται στη δίκαιη
αξία μέσω των αποτελεσμάτων	(600)	(1.500)
Χρηματοδοτικά έξοδα, καθαρά	(1.705)	(1.650)
Ζημιά πριν τη φορολογία	(1.905)	(2.645)
Φορολογία έτους	160	63
Ζημιά μετά τη φορολογία	(1.745)	(2.582)

Οι πωλήσεις που αναφέρονται πιο πάνω αφορούν αποκλειστικά πωλήσεις σε εξωτερικούς πελάτες και δεν περιλαμβάνουν οποιεσδήποτε ενδoτμηματικές πωλήσεις.

5. Ανάλυση κατά τομέα (συνέχεια)

Άλλες πληροφορίες

	Οινοπνευματώδη ποτά			Μη οινοπνευματώδη ποτά και άλλα προϊόντα		Άλλες δραστηριότητες		Σύνολο
	2015	2014	2015	2014	2015 2014		2015	2014
	€000	€000	€000	€000	€000	€000	€000	€000
Σύνολο ενεργητικού	54.137	56.224	24.309	25.035	57.437	58.697	135.883	139.956
Συνολικές υποχρεώσεις	33.929	35.519	14.335	15.240	2.727	2.972	50.991	53.731
Προσθήκες παγίων και άυλων περιουσιακών στοιχείων	492	239	-	21	-	-	492	260
Αποσβέσεις και χρεολύσεις	1.696	1.944	868	872	37	36	2.601	2.852

Το σύνολο ενεργητικού περιλαμβάνει το κυκλοφορούν καθώς και το μη-κυκλοφορούν ενεργητικό του Συγκροτήματος.

Το σύνολο υποχρεώσεων περιλαμβάνει το ολικό μακροπρόθεσμων και τρεχουσών υποχρεώσεων.

Προϊόντα και υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στους βασικούς τομείς δραστηριότητας:

Οινοπνευματώδη ποτά Ζύθος, οίνοι και άλλα οινοπνευματώδη ποτά Μη οινοπνευματώδη ποτά και άλλα προϊόντα Νερό, χυμοί και κονσερβοποιημένα προϊόντα Άλλες δραστηριότητες Εσπεριδοειδή και επενδύσεις σε μετοχές και

Τομείς Προϊόντα και επενδύσεις

ακίνητα

Η ανάλυση κατά γεωγραφικό τομέα είναι:

	Άλλοι γεωγραφικοί
	Κύπρος		χώροι		Σύνολο
	2015	2014	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000	€000	€000
Πωλήσεις	43.877	41.968	1.853	1.606	45.730	43.574
Σύνολο μη κυκλοφορούντος
ενεργητικού	107.877	111.309	-	-	107.877	111.309

Τα στοιχεία πωλήσεων κατά γεωγραφικό τομέα αναλύονται με βάση τη γεωγραφική τοποθεσία των πελατών.

Η ανάλυση κατά γεωγραφικό τομέα του μη κυκλοφορούντα ενεργητικού αναλύεται με βάση τη γεωγραφική τοποθεσία του ενεργητικού.

6. Έσοδα από επενδύσεις

	Ενοποιημένα		Eταιρεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Μερίσματα εισπρακτέα	617	162	808	310
Ενοίκια εισπρακτέα από ακίνητα για επένδυση	-	73	-	-
Κέρδος από πώληση επενδύσεων	224	-	224	-
	841	235	1.032	310

7. Χρηματοδοτικά έξοδα, καθαρά

		Ενοποιημένα		Εταιρεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Έσοδα χρηματοδότησης
Τόκοι εισπρακτέοι:
Τόκοι από τραπεζικά υπόλοιπα και καταθέσεις	5	7	5	7
Τόκοι από επενδύσεις που κατέχονται μέχρι τη λήξη	560	605	560	605
Τόκοι εισπρακτέοι από εταιρείες του Συγκροτήματος
(σημ. 32(iii)(β))	-	-	192	176
Άλλοι τόκοι	30	2	-	-
	595	614	757	788
Έξοδα χρηματοδότησης
Τόκοι πληρωτέοι:
Τόκοι σε δάνεια	569	700	569	700
Τόκοι σε τραπεζικές υπεραναλήψεις	1.156	1.332	1.156	1.332
Τόκοι πληρωτέοι σε εταιρείες του Συγκροτήματος
(σημ. 32(iii)(β))	-	-	48	47
Άλλοι τόκοι (i)	359	33	356	33
	2.084	2.065	2.129	2.112
Μείον: Τόκοι που κεφαλαιοποιήθηκαν	(51)	(48)	(51)	(48)
	2.033	2.017	2.078	2.064
Δικαιώματα τραπεζών	299	330	299	330
Συναλλαγματικές διαφορές, καθαρές	(32)	(83)	(32)	(94)
	2.300	2.264	2.345	2.300
Καθαρά χρηματοδοτικά έξοδα	1.705	1.650	1.588	1.512

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο κεφαλαιοποίησης για τα κεφάλαια που αντλήθηκαν είναι 3,81% ετησίως (2014: 4,60%).

(i) Συμπεριλαμβάνεται ποσό ύψους €342 χιλ. και αφορά τόκους και κηρώσεις για μη έγκαιρη πληρωμή αμυντικής εισφοράς (σημ. 26).

8. (Ζημιά)/κέρδος πριν τη φορολογία

Σημ. 2015 2014 2015 2014 €000 €000 €000 €000 Η ζημιά πριν τη φορολογία προέκυψε: Μετά την αφαίρεση: Αμοιβής μελών διοικητικού συμβουλίου - Ως σύμβουλοι 32(i) 40 40 40 40 - Υπό την εκτελεστική τους ιδιότητα 11, 32(i) 397 350 397 350 Κόστους ανθρώπινου δυναμικού 11 10.749 10.643 10.150 10.022 Αμοιβής ελεγκτών για τον έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων 75 75 56 56 Αμοιβής ελεγκτών για φορολογικές υπηρεσίες 6 6 6 6 Αμοιβής ελεγκτών για λοιπές μη ελεγκτικές υπηρεσίες 3 1 3 - Ενοικίων εκμίσθωσης μηχανημάτων 35 173 165 105 105 Ζημιάς από πώληση στοιχείων παγίου ενεργητικού 4 23 4 23 Ζημιάς από απομείωση της αξίας των επενδύσεων σε εξηρτημένες εταιρείες 21 - - 34 40 Ζημιάς από διαγραφή εξηρτημένων εταιρειών 21 - - 7 - Αποσβέσεων και χρεολύσεων 14 2.601 2.852 2.341 2.592 Τόκων πληρωτέων 7 2.084 2.065 2.129 2.112 Πρόνοιας για επισφαλείς χρεώστες 23 108 135 123 135 Ζημιάς από επανεκτίμηση ακινήτων για επένδυση 16 2.340 1.300 1.000 610 Ζημιάς από απομείωση της αξίας των επενδύσεων διαθέσιμων προς πώληση 18 138 365 138 365 Ζημιάς από μείωση της αξίας των επενδύσεων που κατέχονται στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων 20 600 1.500 600 1.500 Πρόβλεψης για πεπαλαιωμένα και βραδυκίνητα αποθέματα 22 81 - 81 - Μετά την πρόσθεση: Μερισμάτων εισπρακτέων 6 617 162 808 310 Κέρδος από πώληση επενδύσεων 6 224 - 224 - Τόκων εισπρακτέων 7 595 614 757 788 Τόκων που κεφαλαιοποιήθηκαν 7 51 48 51 48 Ενοικίων εισπρακτέων από ακίνητα για επένδυση 6 - 73 - - Κέρδους από πώληση στοιχείων παγίου ενεργητικού 1 210 1 210 Κέρδους από πώληση εξηρτημένης εταιρείας 13 - 829 - 4.856 Αντιστροφής πρόβλεψης για πεπαλαιωμένα και βραδυκίνητα αποθέματα 22 - 262 - 245 Συναλλαγματικών διαφορών 7 32 83 32 94				Ενοποιημένα		Εταιρεία
	Ποσό που διαγράφηκε ως μη εισπρακτέο	23	66	-	66	-

9. Φορολογία

Το υπόλοιπο φορολογίας στις 31 Δεκεμβρίου αποτελείται από τα πιο κάτω:

	Ενοποιημένα		Εταιρεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Φόρος επιστρεπτέος	-	(38)	-	-
Φόρος πληρωτέος	22	8	7	8
	22	(30)	7	8

Η φορολογία έτους αποτελείται από τα πιο κάτω:

	Ενοποιημένα		Εταιρεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Αλλοδαπός εταιρικός φόρος	8	11	-	-
Αμυντική εισφορά	169	184	169	184
Αναβαλλόμενη φορολογία	(337)	(258)	(55)	(112)
	(160)	(63)	114	72

Η σχέση μεταξύ της φορολογικής επιβάρυνσης και της λογιστικής ζημιάς εξηγείται πιο κάτω:

	Ενοποιημένα		Εταιρεία
	2015 €000	2014 €000	2015 €000	2014 €000
Λογιστική (ζημιά)/κέρδος πριν τη φορολογία	(1.905)	(2.645)	345	2.955
Φορολογία έτους με βάση τους κανονικούς
συντελεστές στην Κύπρο	(238)	(331)	43	369
Φορολογικές επιδράσεις για:
Έξοδα που δεν εκπίπτουν	829	1.075	624	689
Εισοδήματα που δεν φορολογούνται	(448)	(787)	(453)	(1.033)
Ζημιές προς/(από) μεταφορά	(135)	58	(214)	(25)
Κέρδη εξηρτημένων εταιρειών του
Συγκροτήματος που συμψηφίζονται	-	(4)	-	-
Αμυντική εισφορά	169	184	169	184
Αναβαλλόμενη φορολογία	(337)	(258)	(55)	(112)
	(160)	(63)	114	72

9. Φορολογία (συνέχεια)

Η αναβαλλόμενη φορολογία όπως παρουσιάζεται στην κατάσταση οικονομικής θέσης αποτελείται από:

Ενοποιημένα	Επιταχυνόμενες φορολογικές αποσβέσεις €000	Επανεκτίμηση κτιρίων €000	Επανεκτίμηση γηπέδων €000	Επανεκτίμηση ακινήτων για επένδυση €000	Σύνολο €000
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2014	522	629	4.728	3.119	8.998
Πίστωση στα αποτελέσματα
του έτους	(76)	-	-	(182)	(258)
Χρέωση/(πίστωση) στο
αποθεματικό επανεκτίμησης
ακίνητης ιδιοκτησίας	70	(70)	2	-	2
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2015	516	559	4.730	2.937	8.742
Πίστωση στα αποτελέσματα
του έτους	(57)	-	-	(280)	(337)
Χρέωση/(πίστωση) στο
αποθεματικό επανεκτίμησης
ακίνητης ιδιοκτησίας	70	(70)	56	-	56
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2015	529	489	4.786	2.657	8.461

	Επιταχυνόμενες φορολογικές αποσβέσεις	Επανεκτίμηση κτιρίων	Επανεκτίμηση γηπέδων	Επανεκτίμηση ακινήτων για επένδυση	Σύνολο
Εταιρεία	€000	€000	€000	€000	€000
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2014	424	537	3.879	687	5.527
Πίστωση στα αποτελέσματα
του έτους	(53)	-	-	(59)	(112)
Χρέωση/(πίστωση) στο
αποθεματικό επανεκτίμησης
ακίνητης ιδιοκτησίας	54	(54)	2	-	2
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2015	425	483	3.881	628	5.417
Πίστωση στα αποτελέσματα
του έτους	(36)	-	-	(19)	(55)
Χρέωση/(πίστωση) στο
αποθεματικό επανεκτίμησης
ακίνητης ιδιοκτησίας	54	(54)	46	-	46
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2015	443	429	3.927	609	5.408

Χρεωστικά υπόλοιπα αναβαλλόμενης φορολογίας που δεν λογίστηκαν, αναφορικά με τη δημιουργία και αντιλογισμό προσωρινών διαφορών:

	Ενοποιημένα		Εταιρεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Ζημιές για φορολογικούς σκοπούς που μεταφέρονται	16.025	20.401	13.232	18.208

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

9. Φορολογία (συνέχεια)

Σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 13 του Περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμου 118 (i)/02, φορολογικές ζημιές των εταιρειών του Συγκροτήματος στην Κύπρο που δεν συμψηφίζονται με φορολογητέα εισοδήματα άλλων εταιρειών του Συγκροτήματος στην Κύπρο, μεταφέρονται και συμψηφίζονται με φορολογητέα εισοδήματα επόμενων ετών. Με βάση τροποποίηση στον Περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμο που δημοσιεύτηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2012, φορολογικές ζημιές που αφορούν τα έτη 2006 και μετά, μπορούν να μεταφέρονται και να συμψηφίζονται με φορολογητέα κέρδη μόνο των πέντε επόμενων ετών.

Με βάση τις πρόνοιες των Περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμων, η Εταιρεία είναι δημόσια για σκοπούς φόρου εισοδήματος.

Με βάση τον Περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμο του 118(i)/2002-2014, όπως εφαρμόζεται από την 1 Ιανουαρίου 2013, οι εταιρείες του Συγκροτήματος υπόκεινται σε εταιρικό φόρο με συντελεστή 12,5% στο σύνολο των φορολογητέων κερδών τους.

Επιπρόσθετα, με βάση τον Περί Έκτακτης Εισφοράς για την Άμυνα της Δημοκρατίας Νόμο του 2002 ο οποίος έχει τεθεί σε ισχύ από 1 Ιανουαρίου 2003, οι εταιρείες του Συγκροτήματος υπόκεινται σε έκτακτη αμυντική εισφορά σε κάποια από τα εισοδήματά τους.

Κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις τόκοι εισπρακτέοι μπορεί να υπόκεινται σε αμυντική εισφορά με ποσοστό 30%. Σε τέτοιες περιπτώσεις οι τόκοι αυτοί εξαιρούνται από εταιρικό φόρο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μερίσματα από το εξωτερικό μπορεί να υπόκεινται σε αμυντική εισφορά με συντελεστή 17%.

Τέλος, 75% των ενοικίων εισπρακτέων υπόκεινται σε αμυντική εισφορά με συντελεστή 3%.

10. Ζημιά ανά μετοχή

Η ζημιά ανά μετοχή για το έτος υπολογίστηκε με βάση την καθαρή ζημιά των μετόχων της Εταιρείας που ανήλθε σε €1.744 χιλ. (2014: €2.581 χιλ.) και το μεσοσταθμικό αριθμό των εκδομένων μετοχών της Εταιρείας στις 31 Δεκεμβρίου 2015 που ήταν 30.978.622 (2014: 30.978.622 μετοχές) (σημ. 25).

11. Κόστος ανθρώπινου δυναμικού

Το κόστος του ανθρώπινου δυναμικού που απασχολείται από το Συγκρότημα και την Εταιρεία συμπεριλαμβανομένης της αμοιβής μελών διοικητικού συμβουλίου υπό την εκτελεστική τους ιδιότητα, αναλύεται πιο κάτω:

		Ενοποιημένα		Εταιρεία
		2015 2014		2014
	€000	€000	2015 €000	€000
Μισθοί	9.726	9.679	9.204	9.133
Εργοδοτικές εισφορές	1.420	1.314	1.343	1.239
	11.146	10.993	10.547	10.372

Οι εργοδοτικές εισφορές συμπεριλαμβάνουν τις εισφορές στο ταμείο προνοίας (σημ. 12).

	Ενοποιημένα		Εταιρεία
	2015	2014	2015	2014
Μέσος όρος μόνιμου προσωπικού	377	380	353	352

Το Συγκρότημα λόγω εποχικότητας απασχολεί έκτακτο προσωπικό ανάλογα με τις ανάγκες του.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

12. Ταμείο προνοίας και συντάξεων

Το Ταμείο Προνοίας του προσωπικού του Συγκροτήματος είναι εγκεκριμένο σχέδιο καθορισμένης συνεισφοράς, λειτουργεί ανεξάρτητα και υποβάλλει τις δικές του οικονομικές καταστάσεις. Τα μέλη του προσωπικού δικαιούνται πληρωμή ορισμένων ωφελημάτων όταν αφυπηρετήσουν ή τερματίσουν πρόωρα τις υπηρεσίες τους. Οι συνεισφορές του Συγκροτήματος για το έτος 2015 ανέρχονται στις €234 χιλ. (2014: €115 χιλ.) και για την Εταιρεία ανέρχονται €222 χιλ. (2014: €109 χιλ.).

Το Συγκρότημα λειτουργεί επίσης ταμείο συντάξεων για 8 μέλη κατά το 2015 (2014: 8 μέλη) του προσωπικού που αφυπηρέτησαν. Οι πληρωμές των συντάξεων που χρεώθηκαν στα άλλα λειτουργικά έξοδα στα αποτελέσματα κατά το 2015 ήταν για το Συγκρότημα €129 χιλ. (2014: €129 χιλ.) και για την Εταιρεία €122 χιλ. (2014: €121 χιλ.).

13. Κέρδος από πώληση εξηρτημένης εταιρείας

Στις 19 Μαΐου 2014, το Συγκρότημα προχώρησε στην πώληση του 100% του ποσοστού συμμετοχής του στην εξηρτημένη εταιρεία Fifty Frith Street Ltd.

2015	2014	2015	2014
€000	€000	€000	€000
-	4.856	-	4.856
-	(4.027)	-	-
-	829	-	4.856
		Ενοποιημένα	Εταιρεία

14. Αποσβέσεις και χρεολύσεις

Οι αποσβέσεις και χρεολύσεις εμπραγμάτων και άυλων περιουσιακών στοιχείων που περιλαμβάνονται στις διάφορες κατηγορίες λειτουργικών εξόδων αναλύονται πιο κάτω:

	Ενοποιημένα		Εταιρεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Κατηγορία λειτουργικών εξόδων:
Κόστος πωλήσεων	2.157	2.245	1.906	1.985
Έξοδα πωλήσεων και διανομής	316	473	315	473
Έξοδα διαχείρισης	128	134	120	134
	2.601	2.852	2.341	2.592

15. Εμπράγματα πάγια περιουσιακά στοιχεία

Ενοποιημένα

	Γήπεδα & κτίρια €000	Μηχανήματα, εγκαταστάσεις & εξοπλισμός €000	Έργα υπό εκτέλεση €000	Σύνολο €000
Κόστος ή εκτίμηση
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2014	44.258	62.048	21	106.327
Προσθήκες	17	243	-	260
Πωλήσεις και αχρηστεύσεις	-	(339)	(21)	(360)
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2015	44.275	61.952	-	106.227
Προσθήκες	100	392	-	492
Πωλήσεις και αχρηστεύσεις	-	(1.471)	-	(1.471)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2015	44.375	60.873	-	105.248
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2014	-	50.686	-	50.686
Πωλήσεις και αχρηστεύσεις	-	(336)	-	(336)
Αποσβέσεις έτους	1.039	1.808	-	2.847
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2015	1.039	52.158	-	53.197
Πωλήσεις και αχρηστεύσεις	-	(1.466)	-	(1.466)
Αποσβέσεις έτους	987	1.607	-	2.594
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2015	2.026	52.299	-	54.325
Καθαρή λογιστική αξία
31 Δεκεμβρίου 2015	42.349	8.574	-	50.923
31 Δεκεμβρίου 2014	43.236	9.794	-	53.030

Η καθαρή λογιστική αξία των γηπέδων και κτιρίων του Συγκροτήματος αποτελείται από:

	2015		2014
	Γήπεδα €000	Κτίρια €000	Σύνολο €000	Γήπεδα €000	Κτίρια €000	Σύνολο €000
Καθαρή λογιστική αξία χωρίς
επανεκτίμηση	2.489	6.399	8.888	2.389	6.399	8.788
Επίδραση επανεκτίμησης	31.338	2.123	33.461	31.338	3.110	34.448
Καθαρή λογιστική αξία μετά
από επανεκτίμηση	33.827	8.522	42.349	33.727	9.509	43.236

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

15. Εμπράγματα πάγια περιουσιακά στοιχεία (συνέχεια)

Εταιρεία

	Γήπεδα & κτίρια €000	Μηχανήματα, εγκαταστάσεις & εξοπλισμός €000	Έργα υπό εκτέλεση €000	Σύνολο €000
Κόστος ή εκτίμηση
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2014	36.544	54.398	21	90.963
Προσθήκες	17	243	-	260
Πωλήσεις και αχρηστεύσεις	-	(339)	(21)	(360)
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2015	36.561	54.302	-	90.863
Προσθήκες	100	389	-	489
Πωλήσεις και αχρηστεύσεις	-	(1.163)	-	(1.163)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2015	36.661	53.528	-	90.189
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2014	-	43.248	-	43.248
Πωλήσεις και αχρηστεύσεις	-	(336)	-	(336)
Αποσβέσεις έτους	827	1.760	-	2.587
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2015	827	44.672	-	45.499
Πωλήσεις και αχρηστεύσεις	-	(1.158)	-	(1.158)
Αποσβέσεις έτους	827	1.507	-	2.334
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2015	1.654	45.021	-	46.675
Καθαρή λογιστική αξία
31 Δεκεμβρίου 2015	35.007	8.507	-	43.514
31 Δεκεμβρίου 2014	35.734	9.630	-	45.364

Η καθαρή λογιστική αξία των γηπέδων και κτιρίων της Εταιρείας αποτελείται από:

	2015		2014
	Γήπεδα €000	Κτίρια €000	Σύνολο €000	Γήπεδα €000	Κτίρια €000	Σύνολο €000
Καθαρή λογιστική αξία
χωρίς επανεκτίμηση	2.444	5.543	7.987	2.344	5.543	7.887
Επίδραση επανεκτίμησης	25.479	1.541	27.020	25.479	2.368	27.847
Καθαρή λογιστική αξία
μετά από επανεκτίμηση	27.923	7.084	35.007	27.823	7.911	35.734

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

15. Εμπράγματα πάγια περιουσιακά στοιχεία (συνέχεια)

Η ακίνητη περιουσία του Συγκροτήματος είναι υποθηκευμένη για ποσό ύψους €16.256 χιλ. (2014: €16.256 χιλ.), εκ των οποίων €8.000 χιλ. (2014: €8.000 χιλ.) αφορούν ακίνητη περιουσία της Εταιρείας για την εξασφάλιση τραπεζικών διευκολύνσεων προς όφελος του Συγκροτήματος. Η Εταιρεία και κατ' επέκταση το Συγκρότημα, έχει θέσει σταθερή επιβάρυνση πάνω σε μηχανήματα και εξοπλισμό ύψους €2.135 χιλ. (2014: €2.135 χιλ.) προς εξασφάλιση γενικών τραπεζικών διευκολύνσεων.

Η κατηγορία γήπεδα και κτίρια περιλαμβάνει γήπεδα αξίας €33.827 χιλ. (2014: €33.727 χιλ.) για το Συγκρότημα και €27.923 χιλ. (2014: €27.823 χιλ.) για την Εταιρεία τα οποία δεν αποσβένονται. Η κατηγορία μηχανήματα, εγκαταστάσεις και εξοπλισμός περιλαμβάνει στοιχεία ενεργητικού κόστους €37.950 χιλ. (2014: €36.329 χιλ.) για το Συγκρότημα και €31.733 χιλ. (2014: €29.804 χιλ.) για την Εταιρεία που έχουν αποσβεσθεί πλήρως.

16. Ακίνητα για επένδυση

	Ενοποιημένα
	€000	Εταιρεία €000
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2014	29.780	14.610
Ζημιά από επανεκτίμηση έτους	(1.300)	(610)
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2015	28.480	14.000
Ζημιά από επανεκτίμηση έτους	(2.340)	(1.000)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2015	26.140	13.000

Τα ακίνητα που περιλαμβάνονται στα ακίνητα για επένδυση επανεκτιμήθηκαν από ανεξάρτητους επαγγελματίες εκτιμητές στις 31 Δεκεμβρίου 2015 με τη Συγκριτική Μέθοδο Εκτίμησης, με βάση τα υφιστάμενα συγκριτικά δεδομένα και λαμβανομένων υπόψη των φυσικών και νομικών χαρακτηριστικών, των προοπτικών και των δυνατοτήτων των υπό εξέταση ακινήτων, καθώς και των τάσεων της κτηματαγοράς και της οικονομίας. Η ζημιά ύψους €2.340 χιλ. για το Συγκρότημα (2014: €1.300 χιλ.) και €1.000 χιλ. για την Εταιρεία (2014: €610 χιλ.) από την επανεκτίμηση ακινήτων για επένδυση περιλαμβάνεται στα αποτελέσματα του έτους.

Ακίνητα για επένδυση του Συγκροτήματος είναι υποθηκευμένα για ποσό ύψους €14.100 χιλ. (2014: €14.100 χιλ.), εκ των οποίων €4.421 χιλ. (2014: €4.421 χιλ.) αφορούν ακίνητα για επένδυση της Εταιρείας, για εξασφάλιση τραπεζικών διευκολύνσεων προς όφελος του Συγκροτήματος.

Λεπτομέρειες των ακινήτων για επένδυση του Συγκροτήματος και πληροφορίες σχετικά με την ιεραρχία της δίκαιης αξίας έχουν ως εξής:

Ακίνητα για επένδυση	Επίπεδο 1 €000 -	Επίπεδο 2 €000 -	Επίπεδο 3 €000 26.140	Σύνολο 2015 €000 26.140
Ακίνητα για επένδυση	Επίπεδο 1 €000 -	Επίπεδο 2 €000 -	Επίπεδο 3 €000 28.480	Σύνολο 2014 €000 28.480

17. Άυλα περιουσιακά στοιχεία

Ενοποιημένα
	Λογισμικά
	προγράμματα
	€000
Κόστος
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2014	1.905
Προσθήκες έτους	6
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2015	1.911
Πωλήσεις και αχρηστεύσεις	(60)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2015	1.851
Χρεολύσεις
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2014	1.873
Χρεολύσεις έτους	5
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2015	1.878
Χρεολύσεις έτους	7
Πωλήσεις και αχρηστεύσεις	(60)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2015	1.825
Καθαρή λογιστική αξία
31 Δεκεμβρίου 2015	26
31 Δεκεμβρίου 2014	33
Εταιρεία
	Λογισμικά
	προγράμματα
	€000
Κόστος
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2014	1.870
Προσθήκες έτους	6
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2015	1.876
Πωλήσεις και αχρηστεύσεις	(60)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2015	1.816
Χρεολύσεις Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2014	1.860
Χρεολύσεις έτους	5
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2015	1.865
Χρεολύσεις έτους	7
Πωλήσεις και αχρηστεύσεις	(60)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2015	1.812
Καθαρή λογιστική αξία 31 Δεκεμβρίου 2015	4
31 Δεκεμβρίου 2014	11

Η κατηγορία λογισμικά προγράμματα του Συγκροτήματος και της Εταιρείας, περιλαμβάνει στοιχεία ενεργητικού κόστους €1.823 χιλ. (2014: €1.868 χιλ.) και €1.810 χιλ. (2014: €1.855 χιλ.) αντίστοιχα που έχουν χρεολυθεί πλήρως.

18. Επενδύσεις διαθέσιμες προς πώληση

	Ενοποιημένα
	€000	€000
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2014	3.226	3.226
Αγορά επενδύσεων	12	12
Κέρδος από επανεκτίμηση	1.528	1.528
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2015	4.766	4.766
Αγορά επενδύσεων	954	954
Πώληση επενδύσεων	(890)	(890)
Κέρδος από επανεκτίμηση	1.558	1.558
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2015	6.388	6.388

Επενδύσεις με δίκαιη αξία €6.385 χιλ. στις 31 Δεκεμβρίου 2015 (2014: €4.763 χιλ.) είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου. Επενδύσεις με δίκαιη αξία €6.269 χιλ. στις 31 Δεκεμβρίου 2015 (2014: €4.642 χιλ.) έχουν εκχωρηθεί για την εξασφάλιση τραπεζικών διευκολύνσεων της Εταιρείας και κατ' επέκταση του Συγκροτήματος.

Οι επενδύσεις διαθέσιμες προς πώληση αναγνωρίζονται αρχικά στο κόστος τους και ακολούθως επανεκτιμούνται στη δίκαιη αξία τους.

Στις 31 Δεκεμβρίου 2015, το καθαρό κέρδος επανεκτίμησης των επενδύσεων διαθέσιμων προς πώληση ανέρχεται σε €1.558 χιλ. (2014: €1.528 χιλ.). Ζημιά ύψους €138 χιλ. (2014: €365 χιλ.) αφορά μετοχές της Ελληνικής Τράπεζας Δημόσιας Εταιρείας Λτδ, η οποία αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα του έτους. Κέρδος ύψους €1.696 χιλ. (2014: €1.893 χιλ.) αφορά μετοχές της Τσιμεντοποιίας Βασιλικού Δημόσιας Εταιρείας Λτδ, το οποίο καταχωρήθηκε στο αποθεματικό επανεκτίμησης επενδύσεων διαθέσιμων προς πώληση (σημ.32 (ii)).

Κατά τη διάρκεια του έτους, η Εταιρεία αγόρασε 953.511 μετοχές (2014: 14.595 μετοχές) αξίας €954 χιλ. (2014: €12 χιλ.) και πώλησε 930.000 μετοχές (2014: μηδέν μετοχές) αξίας €890 χιλ. (2014: €μηδέν χιλ.) της Τσιμεντοποιίας Βασιλικού Δημόσιας Εταιρείας Λτδ.

Οι πιο πάνω επενδύσεις δίνουν τη δυνατότητα στο Συγκρότημα να αποκομίσει έσοδα από μερίσματα και κεφαλαιουχικά κέρδη. Δεν υπάρχει προκαθορισμένη ημερομηνία λήξης στις επενδύσεις ούτε δικαίωμα είσπραξης τόκου. Για εμπορεύσιμες μετοχές η δίκαιη αξία καθορίζεται σύμφωνα με τις επίσημες τιμές προσφοράς του Χρηματιστηρίου. Για άλλες επενδύσεις, η δίκαιη αξία υπολογίζεται σύμφωνα με τις τρέχουσες τιμές αγοράς παρόμοιων τίτλων ή σύμφωνα με την προεξόφληση των ταμειακών ροών των πραγματικών ενεργητικών στοιχείων. Για μετοχές όπου η δίκαιη αξία δεν μπορεί να υπολογιστεί με αξιοπιστία, αναγνωρίζεται σε κόστος μείον οποιαδήποτε απομείωση στην αξία.

19. Επενδύσεις που κατέχονται μέχρι τη λήξη

	Ενοποιημένα			Εταιρεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου	20.000	20.000	20.000	20.000

Οι αγορές των επενδύσεων που κατέχονται μέχρι τη λήξη αναγνωρίζονται κατά την ημερομηνία που διεξάγεται η συναλλαγή, που είναι η ημερομηνία κατά την οποία το Συγκρότημα δεσμεύεται να αγοράσει το περιουσιακό στοιχείο. Το κόστος της αγοράς περιλαμβάνει και το κόστος συναλλαγής. Οι επενδύσεις παρουσιάζονται μετέπειτα στην αποσβεσθήσα τιμή κτίσης χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της πραγματικής απόδοσης.

19. Επενδύσεις που κατέχονται μέχρι τη λήξη (συνέχεια)

Οι επενδύσεις που κατέχονται μέχρι τη λήξη αποτελούνται από χρεόγραφα που φέρουν κυμαινόμενο επιτόκιο. Ο μέσος όρος των ετήσιων επιτοκίων των συγκεκριμένων ομόλογων για το τρέχον έτος είναι 2,92% (2014: 3,15%). Η ημερομηνία λήξης των τραπεζικών ομολόγων που κατέχονται μέχρι τη λήξη είναι 3 έτη από το τέλος της ημερομηνίας αναφοράς.

Ομόλογα αξίας €15.465 χιλ. (2014: €15.465 χιλ.) είναι ενεχυριασμένα για την εξασφάλιση τραπεζικών διευκολύνσεων της Εταιρείας και κατ' επέκταση του Συγκροτήματος.

Τα δικαιώματα της Εταιρείας και κατ' επέκταση του Συγκροτήματοςa για είσπραξη τόκων αναφορικά με 45.350 μη ενεχυριασμένα χρεόγραφα (2014: 45.350) έχουν εκχωρηθεί προς εξασφάλιση τραπεζικών διευκολύνσεων.

Η ανάλυση των επενδύσεων σε τραπεζικά ομόλογα που εισήχθηκαν σε χρηματιστήρια για το Συγκρότημα και την Εταιρεία παρουσιάζεται πιο κάτω:

	2015	2014
	€000	€000
Εισηγμένες επενδύσεις	10.000	10.000
Μη εισηγμένες επενδύσεις	10.000	10.000
	20.000	20.000

20. Επενδύσεις που κατέχονται στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων

		Ενοποιημένα		Εταιρεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου	4.400	5.000	4.400	5.000

Οι επενδύσεις που αποτιμούνται στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων είναι εμπορεύσιμες αξίες που εκτιμούνται σε αγοραία αξία σύμφωνα με τις επίσημες τιμές πλειοδότησης του Χρηματιστηρίου.

Κατά τη διάρκεια του έτους 2015 δεν έγινε καμία πληρωμή τόκου στα ΜΑΚ2 (2014: €μηδέν χιλ.). Σύμφωνα με τους όρους έκδοσής τους, τα ΜΑΚ2 φέρουν σταθερό ετήσιο επιτόκιο ίσο με 10%. Στις 9 Δεκεμβρίου 2013, η Τράπεζα ανακοίνωσε την ακύρωση πληρωμής τόκου ως αποτέλεσμα μη ύπαρξης των απαιτούμενων Διαθέσιμων προς Διανομή Στοιχείων για τέτοια πληρωμή τόκου κατά την απόλυτη κρίση της. Η υποχρεωτική ακύρωση πληρωμής τόκου θα ισχύει μέχρις ότου η Τράπεζα ειδοποιήσει τους κατόχους των ΜΑΚ2 διαφορετικά. Η ακύρωση πληρωμής του τόκου δεν αποτελεί γεγονός αθέτησης υποχρέωσης και δεν επιβάλλει οποιουσδήποτε περιορισμούς στην Τράπεζα.

Τα ΜΑΚ2 είναι ενεχυριασμένα για την εξόφληση τραπεζικών διευκολύνσεων της Εταιρείας και κατ' επέκταση του Συγκροτήματος.

21. Επενδύσεις σε εξηρτημένες εταιρείες

Οι επενδύσεις της Εταιρείας σε άλλες εταιρείες του Συγκροτήματος έχουν ως εξής:

	2015	2014
	€000	€000
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου	4.043	4.648
Απομείωση της αξίας	(34)	(40)
Μείωση μετοχικού κεφαλαίου εξηρτημένης Εταιρείας	-	(565)
Διαγραφή επενδύσεων	(7)	-
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου	4.002	4.043

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

21. Επενδύσεις σε εξηρτημένες εταιρείες (συνέχεια)

Μετά από απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, η αξία επένδυσης στην εξηρτημένη εταιρεία Laona (Arsos Winery) Ltd απομείωθηκε με το ποσό ύψους €34 χιλ. (2014: €40 χιλ.). Η απομείωση αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα του έτους.

Επενδύσεις σε εξηρτημένες εταιρείες αξίας €7 χιλ. έχουν διαγραφεί καθώς οι συγκεκριμένες εταιρείες έχουν εκκαθαριστεί.

Στις 23 Σεπτεμβρίου 2014, με ειδική απόφαση που επικυρώθηκε με διάταγμα Δικαστηρίου, η Etien Wines Spirits & Tobacco Ltd πρoέβει στη μείωση του εκδοθέν μετοχικού κεφαλαίου της από €1.710.171 διαιρεμένο σε 1.000.100 συνήθεις μετοχές ονομαστικής αξίας €1,71 σε €1.145.187 διαιρεμένο σε 669.700 συνήθεις μετοχές ονομαστικής αξίας €1,71, με την ακύρωση 330.400 συνήθων μετοχών ονομαστικής αξίας €1,71 η κάθε μια. Η ΚΕΟ Plc παρέμεινε ο μόνος μέτοχος της Etien Wines Spirits & Tobacco Ltd.

Οι εξηρτημένες εταιρείες είναι:

					Ονομαστική
	Κύριες δραστηριότητες	Xώρα εγγραφής		Ποσοστό συμμετοχής	αξία κεφαλαίου
			΄Αμεσο	΄Εμμεσο	€000
Κυπριακή Εταιρεία Κονσερβοποιίας Λτδ	Παραγωγή χυμών και εγκυτίωση φρούτων και λαχανικών	Κύπρος	100%	-	535
Εταιρεία Φυτειών Εσπεριδοειδών Λεμεσού Λτδ	Κατοχή ακινήτων για επένδυση	Κύπρος	100%	-	8
KEO (UK) Ltd	Διανομή προϊόντων της Εταιρείας	Ην. Βασίλειο	100%	-	1
Laona (Arsos Winery) Ltd	Κατοχή ακινήτων	Κύπρος	96,8%	-	342
Sun Island Canning Ltd	Κατοχή ακινήτων	Κύπρος	100%	-	770
Etien Wines Spirits & Tobacco Ltd	Επενδυτικές δραστηριότητες	Κύπρος	100%	-	1.145
Thomas Bottomley & Sons Ltd	Αδρανής	Κύπρος	-	100%	154
Uniliquor Distributors Ltd	Αδρανής	Κύπρος	-	100%	22
FS Agencies Ltd	Αδρανής	Κύπρος	-	100%	1
Etien Distributors Ltd*	Αδρανής	Κύπρος	-	100%	9
ΚΕΟ Ελλάς Α.Ε.	Αδρανής	Ελλάδα	100%	-	733
ΚΕΟ Ζύθος Α.Ε.	Αδρανής	Ελλάδα	72%	26%	303
A-B Distributions Ltd	Εισαγωγή και διανομή οινοπνευματωδών ποτών	Κύπρος	100%	-	1
ΚΕΟ (Distribution) Ltd	Υπηρεσίες διανομής σε εταιρείες του Συγκροτήματος	Κύπρος	100%	-	2
ΚΕΟ Distilling Ltd*	Απόσταξη οίνου	Κύπρος	100%	-	2
KEO (Mallia Winery) Ltd	Αδρανής	Κύπρος	100%	-	2

* Οι πιο πάνω εταιρείες είναι σε διαδικασία εκκαθάρισης

22. Αποθέματα

	Ενοποιημένα		Εταιρεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Προϊόντα για πώληση	2.559	2.395	2.559	2.395
Ημιτελή προϊόντα	4.045	4.365	3.909	3.785
Υλικά	6.884	6.649	5.667	5.673
	13.488	13.409	12.135	11.853

Το κόστος πωλήσεων ύψους €29.882 χιλ. (2014: €29.392 χιλ.) για το Συγκρότημα και €29.623 χιλ. (2014: €29.475 χιλ.) για την Εταιρεία αντιπροσωπεύει το κόστος των αποθεμάτων.

Η Εταιρεία και κατ' επέκταση το Συγκρότημα, κατά τη διάρκεια του έτους που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2015, αναγνώρισαν ζημιά ύψους €3 χιλ. (2014: €14 χιλ.) για την απομείωση των αποθεμάτων στην καθαρή ρευστοποιήσιμη τους αξία. Επιπρόσθετα κατά τη διάρκεια του έτους, πρόβλεψη ύψους €78 χιλ. για το Συγκρότημα (2014: €276 χιλ. αντιστροφή προβλέψεως) και πρόβλεψη ύψους €78 χιλ. για την Εταιρεία (2014: €259 χιλ. αντιστροφή προβλέψεως) αναγνωρίστηκε στα αποτελέσματα. Συνολική πρόβλεψη ύψους €81 χιλ. (2014: αντιστροφή προβλέψεως €262 χιλ.) περιλαμβάνεται στο κόστος πωλήσεων στα αποτελέσματα του έτους του Συγκροτήματος και συνολική πρόβλεψη €81 χιλ. (2014: αντιστροφή προβλέψεως €245 χιλ.) περιλαμβάνεται στο κόστος πωλήσεων στα αποτελέσματα του έτους της Εταιρείας.

Επιχορηγήσεις από την Κυπριακή Δημοκρατία ύψους €4 χιλ. (2014: €33 χιλ.) για το Συγκρότημα και €μηδέν χιλ. (2014: €26 χιλ.) για την Εταιρεία έχουν αφαιρεθεί από το κόστος αποθεμάτων ημιτελών προϊόντων προς κάλυψη μέρους του αρχικού κόστους αγοράς ή εξόδων επεξεργασίας για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2015.

Τόκοι ύψους €51 χιλ. (2014: €48 χιλ.) κεφαλαιοποιήθηκαν στο κόστος των οίνων και οινοπνευματωδών ποτών υπό παλαίωση για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2015.

	Ενοποιημένα			Εταιρεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Χρεώστες εμπορίου	17.529	17.047	17.047	16.450
Πρόνοια για επισφαλείς χρεώστες	(5.465)	(5.423)	(4.890)	(4.833)
	12.064	11.624	12.157	11.617
Προπληρωμές	220	146	144	91
Άλλοι χρεώστες	997	1.354	804	1.132
	13.281	13.124	13.105	12.840

23. Εμπορικοί και άλλοι χρεώστες

Το Διοικητικό Συμβούλιο εκτιμά ότι η λογιστική αξία των εμπορικών και άλλων χρεωστών, που παρουσιάζεται μετά την αφαίρεση των προβλεπόμενων και επισφαλών χρεωστών, προσεγγίζει τη δίκαιη στις αξία.

Οι συγκεντρώσεις πιστωτικού κινδύνου σε σχέση με ποσά που οφείλονται από πελάτες είναι περιορισμένες, εκτός από τα υπόλοιπα συγκεκριμένων πελατών που ανέρχονται σε συνολικό ποσό ύψους €4.237 χιλ. (2014: €4.671 χιλ.) και τα οποία το καθένα υπερβαίνει το 5% του συνόλου των εμπορικών χρεωστών (σημ. 33(1)(iii)). Η ιστορική εμπειρία του Συγκροτήματος στην είσπραξη εισπρακτέων ποσών είναι εντός των πλαισίων των προβλέψεων που καταχωρήθηκαν στα βιβλία. Ως αποτέλεσμα, η διεύθυνση πιστεύει ότι δεν υπάρχει πρόσθετος πιστωτικός κίνδυνος πέραν των ποσών που προβλέφθηκαν για ζημιές από είσπραξη των εμπορικών εισπρακτέων του Συγκροτήματος.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

23. Εμπορικοί και άλλοι χρεώστες (συνέχεια)

Ο μέσος όρος πίστωσης για πωλήσεις κυμαίνεται μεταξύ 30 και 120 ημερών ανάλογα με την κατηγοριοποίηση των χρεωστών.

	Ενοποιημένα		Εταιρεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Ληξιπρόθεσμοι απομειωμένοι σε συλλογική βάση
Μέχρι 30 ημέρες	2.285	2.127	2.285	2.127
30 – 120 ημέρες	1.686	1.854	1.686	1.854
Πέραν των 120 ημερών	200	1.328	200	1.328
	4.171	5.309	4.171	5.309
Μη ληξιπρόθεσμοι απομειωμένοι σε συλλογική βάση
Μέχρι 30 ημέρες	3.488	3.128	3.488	3.099
30 – 120 ημέρες	4.025	3.557	4.025	3.557
Πέραν των 120 ημερών	-	-	-	-
	7.513	6.685	7.513	6.656
Απομείωση σε συλλογική βάση	(623)	(629)	(623)	(608)
Υπόλοιπα μετά την απομείωση σε συλλογική βάση	11.061	11.365	11.061	11.357
Απομειωμένοι σε μεμονωμένη βάση
Μέχρι 30 ημέρες	8	20	8	20
30 – 120 ημέρες	31	40	31	40
Πέραν των 120 ημερών	5.806	4.993	5.324	4.425
	5.845	5.053	5.363	4.485
Μείον: Ειδική πρόνοια	(4.842)	(4.794)	(4.267)	(4.225)
Υπόλοιπα μετά την ειδική πρόνοια	1.003	259	1.096	260
Συνολική καθαρή λογιστική αξία	12.064	11.624	12.157	11.617

Το Συγκρότημα αναγνώρισε ζημιά που ανέρχεται στις €108 χιλ. (2014: €135 χιλ.) για την απομείωση των εμπορικών εισπρακτέων. Η αντίστοιχη ζημιά που αναγνωρίστηκε από την Εταιρεία ανέρχεται στις €123 χιλ. (2014: €135 χιλ.). Η ζημιά περιλαμβάνεται στα έξοδα πωλήσεων και διανομής στα αποτελέσματα του έτους. Επίσης, το Συγκρότημα κατέχει εξασφάλιση για τους χρεώστες από τους αντιπροσώπους του για το ποσό ύψους €752 χιλ. (2014: €704 χιλ.) (σημ. 28). Το Συγκρότημα δεν κατέχει οποιεσδήποτε άλλες εξασφαλίσεις σε σχέση με αυτά τα ποσά.

23. Εμπορικοί και άλλοι χρεώστες (συνέχεια)

Η πρόνοια για επισφαλείς χρεώστες έχει ως ακολούθως:

	Ενοποιημένα		Εταιρεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Την 1 Ιανουαρίου	5.423	5.288	4.833	4.698
Πρόνοια που αναγνωρίστηκε για επισφαλείς
χρεώστες	108	135	123	135
Ποσό που διαγράφηκε ως μη εισπρακτέο	(66)	-	(66)	-
Στις 31 Δεκεμβρίου	5.465	5.423	4.890	4.833

Στις 31 Δεκεμβρίου 2015, η καθαρή λογιστική αξία των εμπορικών απαιτήσεων που εκχώρησε το Συγκρότημα σε οργανισμό πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων ανέρχεται στις €6.175 χιλ. (2014: €7.625 χιλ.). Το Συγκρότημα διατηρεί το ρίσκο είσπραξης των τιμολογίων και ως εκ τούτου συνεχίζει να αναγνωρίζει το πιο πάνω ποσό στις εμπορικούς χρεώστες κατά την ημερομηνία αναφοράς. Το ποσό στις αντίστοιχης υποχρέωσης που περιλαμβάνεται στις τραπεζικές υπεραναλήψεις είναι €3.037 χιλ. (2014: €3.294 χιλ.).

Στους άλλους χρεώστες του Συγκροτήματος και της Εταιρείας, περιλαμβάνεται ποσό ύψους €769 χιλ. (2014: €1.191 χιλ.) και €701 χιλ. (2014: €970 χιλ.) αντίστοιχα, το οποίο αφορά διεκδίκηση εισπρακτέου φόρου προστιθέμενης αξίας.

24. Μετρητά και αντίστοιχα μετρητών

Τα μετρητά και αντίστοιχα μετρητών που παρουσιάζονται στην κατάσταση ταμειακών ροών αποτελούνται από τα ακόλουθα υπόλοιπα:

	Ενοποιημένα		Εταιρεία
	2015	2014		2014
	€000	€000	2015 €000	€000
Μετρητά στα ταμεία και στις τράπεζες	1.237	2.076	1.176	2.015
Τραπεζικές υπεραναλήψεις	(23.266)	(23.694)	(23.266)	(23.694)
	(22.029)	(21.618)	(22.090)	(21.679)

Η επίδραση της αβέβαιης οικονομικής κατάστασης στην Κύπρο στα μετρητά και αντίστοιχα μετρητών αναφέρεται στη σημείωση 31.

25. Μετοχικό κεφάλαιο

	2015	2014
Εγκεκριμένο	€000	€000
200.000.000 (2014: 200.000.000)
συνήθεις μετοχές των €0,43 η κάθε μία	86.000	86.000
Εκδοθέν
30.978.622 (2014: 30.978.622)
συνήθεις μετοχές των €0,43 η κάθε μία	13.321	13.321

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

26. Αποθεματικά

Ποσό ύψους €483 χιλ. (2014: €483 χιλ.) για το Συγκρότημα και €375 χιλ. (2014: €375 χιλ.) για την Εταιρεία που έχει μεταφερθεί από το αποθεματικό επανεκτίμησης ακίνητης ιδιοκτησίας στο αποθεματικό προσόδου αντιπροσωπεύει επιπρόσθετες ετήσιες αποσβέσεις ύψους €553 χιλ. (2014: €553 χιλ.) για το Συγκρότημα και €429 χιλ. (2014: €429 χιλ.) για την Εταιρεία που προκύπτουν πάνω στα στοιχεία πάγιου ενεργητικού που έχουν επανεκτιμηθεί και αναβαλλόμενη φορολογία ύψους €70 χιλ. (2014: €70 χιλ.) για το Συγκρότημα και €54 χιλ. (2014: €54 χιλ.) για την Εταιρεία που μεταφέρεται από το αποθεματικό προσόδου στο αποθεματικό επανεκτίμησης ακίνητης ιδιοκτησίας αναφορικά με τις επιπρόσθετες ετήσιες αποσβέσεις που προκύπτουν πάνω στα στοιχεία παγίου ενεργητικού που έχουν επανεκτιμηθεί.

Ποσό ύψους €56 χιλ. χρεώθηκε στο αποθεματικό επανεκτίμησης ακίνητης ιδιοκτησίας του Συγκροτήματος (2014: €2 χιλ.) και ποσό ύψους €46 χιλ. χρεώθηκε στο αποθεματικό επανεκτίμησης ακίνητης ιδιοκτησίας της Εταιρείας (2014: €2 χιλ.) αναφορικά με αναβαλλόμενη φορολογία (σημ. 9).

Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν εισηγείται την πληρωμή μερίσματος για το 2015 (2014: €1.549 χιλ.).

Κατά τη διάρκεια του έτους η διεύθυνση του Συγκροτήματος αναγνώρισε πρόβλεψη ύψους €1.572 χιλ. αναφορικά με οφειλόμενη αμυντική εισφορά σε λογιζόμενο μέρισμα μετά από μη επιτυχή ένσταση προς το Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων του Υπουργείου Οικονομικών. Συγκεκριμένα, η πρόβλεψη αποτελείται από €1.230 χιλ. αμυντική εισφορά σε λογιζόμενο μέρισμα και €342 χιλ. τόκους και κυρώσεις για μη έγκαιρη πληρωμή (σημ. 7). Η διεύθυνση του Συγκροτήματος έχει καταχωρήσει προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο σχετικά με την υπόθεση αυτή.

Το αποθεματικό από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο δεν θεωρείται διαθέσιμο για διανομή με βάση τον περί Εταιρειών Νόμο, Κεφ.113. Επίσης τα αποθεματικά επανεκτίμησης ακίνητης ιδιοκτησίας και επενδύσεων διαθέσιμων προς πώληση δεν θεωρούνται ως διαθέσιμα για διανομή βάσει απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου.

Το αποθεματικό προσόδου και ο λογαριασμός αποτελεσμάτων είναι αποθεματικά διαθέσιμα για διανομή. Με βάση τον περί Εταιρειών Νόμο, Κεφ. 113, δεν επιτρέπεται στην Εταιρεία να προβεί σε διανομή μερίσματος, εάν κατά την ημερομηνία λήξεως του τελευταίου οικονομικού έτους το καθαρό ενεργητικό της, όπως αυτό εμφανίζεται στις οικονομικές καταστάσεις ή θα μπορούσε να προκύψει ως αποτέλεσμα της διανομής αυτής, είναι κατώτερο από το άθροισμα του εκδοθέντος κεφαλαίου και των μη διανεμητέων αποθεματικών.

27. Δανεισμός

	Ενοποιημένα			Εταιρεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Τραπεζικές υπεραναλήψεις	23.266	23.694	23.266	23.694
Τραπεζικά δάνεια	12.016	15.938	12.016	15.938
	35.282	39.632	35.282	39.632

27. Δανεισμός (συνέχεια)

Τα τραπεζικά δάνεια είναι πληρωτέα ως ακολούθως:

	Ενοποιημένα		Εταιρεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Εντός ενός έτους	4.059	3.920	4.059	3.920
Μεταξύ δύο – πέντε ετών	6.964	10.089	6.964	10.089
Πέραν των πέντε ετών	993	1.929	993	1.929
Σύνολο	12.016	15.938	12.016	15.938
Μείον: Ποσά πληρωτέα εντός ενός έτους	(4.059)	(3.920)	(4.059)	(3.920)
Πόσα πληρωτέα πέραν του ενός έτους	7.957	12.018	7.957	12.018

	Ενοποιημένα		Εταιρεία
	2015 €000	2014 €000	2015 €000	2014 €000
Ποσά πληρωτέα εντός ενός έτους:
Τραπεζικές υπεραναλήψεις	23.266	23.694	23.266	23.694
Τραπεζικά δάνεια	4.059	3.920	4.059	3.920
	27.325	27.614	27.325	27.614

Οι τραπεζικές υπεραναλήψεις αποτελούν διευκολύνσεις σε πρώτη ζήτηση και διευκολύνσεις που ανανεώνονται σε ετήσια βάση και φέρουν τόκο το τρέχον τραπεζικό επιτόκιο πλέον συμφωνηθέν ποσοστό. Ως αποτέλεσμα, το Συγκρότημα εκτίθεται σε πιστωτικό κίνδυνο και κίνδυνο επιτοκίου των ταμειακών ροών.

Τα τραπεζικά δάνεια φέρουν ετήσιο τόκο το τρέχον τραπεζικό επιτόκιο πλέον συμφωνηθέν ποσοστό και αποπληρώνονται με μηνιαίες και τριμηνιαίες δόσεις.

Τα τραπεζικά δάνεια και οι τραπεζικές υπεραναλήψεις είναι εξασφαλισμένα με:

Ενοποιημένα

• 1) υποθήκες ύψους €30.356 χιλ. (2014: €30.356 χιλ.) επί της ακίνητης περιουσίας του Συγκροτήματος,
• 2) σταθερή επιβάρυνση πάνω σε μηχανήματα και εξοπλισμό ύψους €2.135 χιλ. (2014: €2.135 χιλ.),
• 3) εκχώρηση επενδύσεων δίκαιης αξίας €10.669 χιλ. (2014: €9.642 χιλ.),
• 4) εκχώρηση τραπεζικών ομολόγων αξίας €15.465 χιλ. (2014: €15.465 χιλ.),
• 5) εκχώρηση συμβολαίου ασφάλειας πυρός ύψους €6.882 χιλ. (2014: €6.882 χιλ.),
• 6) εκχώρηση εμπορικών χρεωστών ύψους €6.175 χιλ. (2014: €7.625 χιλ.),
• 7) εκχώρηση δικαιωμάτων για είσπραξη τόκων αναφορικά με 45.350 μη ενεχυριασμένα χρεόγραφα προς εξασφάλιση τραπεζικών διευκολύνσεων.

Εταιρεία

• 1) υποθήκες ύψους €12.421 χιλ. (2014: €12.421 χιλ.) επί της ακίνητης περιουσίας της Εταιρείας,
• 2) υποθήκες ύψους €17.935 χιλ. (2014: €17.935 χιλ.) επί της ακίνητης περιουσίας του Συγκροτήματος προς όφελος της Εταιρείας,
• 3) σταθερή επιβάρυνση πάνω σε μηχανήματα και εξοπλισμό ύψους €2.135 χιλ. (2014: €2.135 χιλ.),
• 4) εκχώρηση επενδύσεων δίκαιης αξίας €10.669 χιλ. (2014: €9.642 χιλ.),
• 5) εκχώρηση τραπεζικών ομολόγων αξίας €15.465 χιλ. (2014: €15.465 χιλ.),
• 6) εταιρική εγγύηση από εξηρτημένη εταιρεία ύψους €15.100 χιλ. (2014: €15.100 χιλ.) (σημ. 32(iii)(ε)),

27. Δανεισμός (συνέχεια)

Εταιρεία (συνέχεια)

• 7) εκχώρηση συμβολαίου ασφάλειας πυρός ύψους €6.882 χιλ. (2014: €6.882 χιλ.),
• 8) εκχώρηση εμπορικών χρεωστών ύψους €6.175 χιλ. (2014: €7.625 χιλ.),
• 9) εκχώρηση δικαιωμάτων για είσπραξη τόκων αναφορικά με 45.350 μη ενεχυριασμένα χρεόγραφα προς εξασφάλιση τραπεζικών διευκολύνσεων.

28. Εμπορικοί και άλλοι πιστωτές

	Ενοποιημένα			Εταιρεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Πιστωτές εμπορίου	1.879	1.723	1.830	1.722
Οφειλόμενα έξοδα	1.390	1.323	1.347	1.273
Άλλοι πιστωτές	2.385	2.303	2.098	2.039
	5.654	5.349	5.275	5.034

Η διεύθυνση του Συγκροτήματος εφαρμόζει πολιτικές διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου για να διασφαλίσει ότι τα οφειλόμενα ποσά σε εμπορικούς πιστωτές καταβάλλονται σύμφωνα με τους προσυμφωνημένους όρους πίστωσης.

Οι άλλοι πιστωτές συμπεριλαμβάνουν ποσό ύψους €1.418 χιλ. (2014: €1.369 χιλ.) οφειλόμενο προς αντιπροσώπους του Συγκροτήματος. Μέρος του ποσού αυτού αφορά παρακράτηση για κάλυψη πιθανών επισφαλών χρεωστών (σημ.23).

Το Διοικητικό Συμβούλιο εκτιμά ότι η λογιστική αξία των εμπορικών και άλλων πιστωτών προσεγγίζει τη δίκαιη τους αξία.

(i) Κατά τη διάρκεια του έτους η διεύθυνση του Συγκροτήματος αναγνώρισε πρόβλεψη ύψους €1.572 χιλ. αναφορικά με οφειλόμενη αμυντική εισφορά σε λογιζόμενο μέρισμα μετά από μη επιτυχή ένσταση προ το Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων του Υπουργείου Οικονομικών. Συγκεκριμένα, η πρόβλεψη αποτελείται από €1.230 χιλ. αμυντική εισφορά σε λογιζόμενο μέρισμα και €342 χιλ. τόκοι και κυρώσεις για μη έγκαιρη πληρωμή (σημ. 26). Η διεύθυνση του Συγκροτήματος έχει καταχωρήσει προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο σχετικά με την υπόθεση αυτή.

29. Κυβερνητικές χορηγίες

Κατά τη διάρκεια του έτους το Συγκρότημα και η Εταιρεία έλαβαν επιχορηγήσεις ύψους €15 χιλ. (2014: €52 χιλ.) και €11 χιλ. (2014: €44 χιλ.) αντίστοιχα, οι οποίες σχετίζονται κυρίως με το σχέδιο εκταρικής επιδότησης, μεταποίησης εσπεριδοειδών και αγοράς πάγιων στοιχείων ενεργητικού.

30. Μισθώσεις

Το Συγκρότημα ως μισθωτής

Το σύνολο των ελάχιστων μελλοντικών πληρωτέων μισθωμάτων σύμφωνα με τις μη ακυρώσιμες λειτουργικές μισθώσεις είναι ως εξής:

	Ενοποιημένα		Εταιρεία
	2015		2015 2014		2014
	€000	€000	€000	€000
Εντός ενός έτους	307	305	307	305
Μεταξύ δύο - πέντε ετών	145	986	145	986
Πέραν των 5 ετών	15	13	15	13
	467	1.304	467	1.304

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

30. Μισθώσεις (συνέχεια)

Οι λειτουργικές μισθώσεις αφορούν μισθώσεις αποθηκών με λοιπούς όρους μίσθωσης μεταξύ 1 και 7 ετών. Στις 31 Δεκεμβρίου 2015 το Συγκρότημα αναγνώρισε λειτουργικές μισθώσεις ύψους €333 χιλ. (2014: €339 χιλ.) και η Εταιρεία €333 χιλ. (2014: €330 χιλ.) στα αποτελέσματα του έτους.

31. Λειτουργικό περιβάλλον του Συγκροτήματος και της Εταιρείας

Το 2015, μετά από τέσσερα χρόνια ύφεσης, η κυπριακή οικονομία επανήλθε σε θετικούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης. Μετά τη διόρθωση του ΑΕΠ ως προς τις εποχικές διακυμάνσεις και τις εργάσιμες μέρες, ο ρυθμός ανάπτυξης υπολογίζεται στο +2,7%. Αυτή η ανάπτυξη της οικονομίας προέκυψε κυρίως από τον τουρισμό, την θετική αύξηση στην ιδιωτική κατανάλωση και την μείωση του πληθωρισμού σε αρνητικά επίπεδα. Παράλληλα, υποστηριζόμενη από τις χαμηλές τιμές πετρελαίων, την υποτίμηση του ευρώ, η ανάπτυξη έχει ενθαρρυνθεί επίσης από τον φθίνοντα ρυθμό περικοπών των κρατικών δαπανών και την αύξηση επενδύσεων. Μακροπρόθεσμα, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, αναμένεται να παραμείνει θετικός ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας.

Καθοριστικό παράγοντα στην επιστροφή της οικονομικής ανάπτυξης, αποτελεί κυρίως η έμφαση που δόθηκε για την υλοποίηση του Προγράμματος Οικονομικής Προσαρμογής, θεμέλιο στο οποίο στηρίζεται η οικονομία. Οι ρυθμοί ανάπτυξης της οικονομίας, οι οποίοι είναι καλύτεροι από το αναμενόμενο, παράλληλα με την δημοσιονομική εξυγίανση και σταθεροποίηση του χρηματοπιστωτικού συστήματος και η επαναφορά της εμπιστοσύνης, ενθάρρυναν την ολοκλήρωση του Προγράμματος νωρίτερα από το αρχικά προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα, χωρίς να ζητηθεί περεταίρω υποστήριξη. Οι προοπτικές του σύγχρονου οικονομικού περιβάλλοντος της χώρας, αντικατοπτρίζονται από την ευελιξία που χαρακτηρίζει την κυπριακή οικονομία. Αυτό όμως, δεν αποτελεί εφησυχασμό και ούτε υποδηλοί την χαλάρωση στις προσπάθειες που γίνονται για την μεταρρύθμιση της οικονομίας. Αντιθέτως, αυτές οι προσπάθειες πρέπει να πολλαπλασιαστούν μακροπρόθεσμα ώστε η κυπριακή οικονομία να επανέλθει σε βιώσιμη πορεία ανάπτυξης. Ωστόσο, υπάρχουν ήδη σημαντικές εκκρεμούσες μεταρρυθμίσεις που σχετίζονται με τις ιδιωτικοποιήσεις ημικρατικών οργανισμών, τη δημόσια διοίκηση, την τοπική αυτοδιοίκηση και τον τομέα της υγείας.

Λαμβάνοντας υπόψη την πρόοδο της κυπριακής οικονομίας και στα δημοσιονομικά της χώρας, καθώς επίσης και τη θεσμοθέτηση των μεταρρυθμίσεων που σχετίζονται με τις εκποιήσεις και την αφερεγγυότητα, οι διεθνείς οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης αναβάθμισαν την πιστοληπτική ικανότητα της Κυπριακής. Αυτή η εξέλιξη καθιστά την Κυπριακή Δημοκρατία ικανή να αντλήσει χρηματοδότηση από τις διεθνείς αγορές. Κατά το 2015, η Κυπριακή Κυβέρνηση προέβη στην έκδοση ομόλογου ύψους €1 δις λήξης το 2022, με απόδοση 4,00% ετησίως και έκδοση ομολόγου λήξης το 2025 ύψους €1 δις με απόδοση 4,25% ετησίως. Επιπρόσθετα, οι περιορισμοί στις καταθέσεις και τη διακίνηση κεφαλαίων που επιβλήθηκαν το 2013 έχουν αρθεί πλήρως.

Η απόφαση της Κυπριακής κυβέρνησης να εξέλθει από το Οικονομικό Πρόγραμμα Προσαρμογής νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα της λήξης του, υποστηρίχθηκε από το Eurogroup και αποδέχθηκε από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο από τον Μάρτιο 2016. Η επιτυχής εφαρμογή του προγράμματος από τις Κυπριακές αρχές εξυμνήθηκε από το Eurogroup κατά τη συνεδρίασή του στις 7 Μαρτίου 2016. Παράλληλα όμως, το Eurogroup τόνισε την ανάγκη για περαιτέρω μεταρρυθμίσεις ώστε να ενισχυθεί η κυπριακή οικονομία. Επιπρόσθετα, αυτή η θετική εξέλιξη, συνέβαλε στην απόφαση της Κυπριακής Δημοκρατίας στο να τερματίσει το πρόγραμμα του Διεθνές Νομισματικού Ταμείου, ακυρώνοντας την επίσημη ημερομηνία λήξης 14 Μαΐου 2016. Μέχρι να καταβληθεί τουλάχιστον το 75% του ποσού που έλαβε η κυπριακή οικονομία, η Κύπρος θα παραμείνει υπό εποπτεία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πραγματοποιώντας τακτικούς ελέγχους σχετικά με την ανάλυση των δημοσιονομικών και χρηματοπιστωτικών εξελίξεων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μαζί με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα ετοιμάζουν εξαμηνιαία έκθεση αξιολόγησης, όπου θα περιλαμβάνει, όπου κρίνεται αναγκαίο, συστάσεις για λήψη περεταίρω μέτρων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

31. Λειτουργικό περιβάλλον του Συγκροτήματος και της Εταιρείας (συνέχεια)

Παρά τις προσπάθειες που γίνονται για την αποκατάσταση του οικονομικού κλίματος, υφίσταται ένας βαθμός αβεβαιότητας λόγω εκκρεμούντων θεμάτων, όπως ο ψηλός δείκτης των Μη Παραγωγικών Χορηγήσεων, τα ψηλά επίπεδα ανεργίας, οι ιδιωτικοποιήσεις και οι μεταρρυθμίσεις στην δημόσια υπηρεσία. Οι μεγαλύτερες προκλήσεις, καθίστανται η επαναφορά της πλήρους αξιοπιστίας και σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος, οι οποίες μπορούν να επανέλθουν με την επίλυση του υψηλού επιπέδου των Μη Παραγωγικών Χορηγήσεων.

Οι εξωτερικές προκλήσεις όπως η αβεβαιότητα που επικρατεί στην Ελλάδα, οι αρνητικές προοπτικές της Ρωσικής οικονομίας και οι γεωπολιτικές εντάσεις στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και ανατολικής Μεσογείου, είναι πιθανό να επηρεάσουν αρνητικά τον τουρισμό και γενικά την κυπριακή οικονομική δραστηριότητα. Επιπρόσθετα, για να γίνεται η καλύτερη δυνατή αξιολόγηση των προοπτικών που δημιουργούνται, απαιτείται στενή παρακολούθηση των εξελίξεων που αφορούν το Κυπριακό πρόβλημα καθώς επίσης και τα θέματα φυσικού αερίου.

Οι μακροπρόθεσμες προοπτικές της Κύπρου είναι υποσχόμενες. Κατά το 2016, αναμένεται θετική οικονομική ανάπτυξη της τάξεως του 2%. Η ανάκαμψη της οικονομίας αναμένεται να οδηγήσει σε βελτίωση των συνθηκών της αγοράς εργασίας και στη σταδιακή μείωση των ποσοστών ανεργίας. Παρ' όλα αυτά, ο πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει σε χαμηλά επίπεδα, λόγω των χαμηλών τιμών του πετρελαίου.

Η διεύθυνση της Εταιρείας και κατ' επέκταση του Συγκροτήματος δεν είναι σε θέση να προβλέψει όλες τις εξελίξεις που θα μπορούσαν να έχουν αντίκτυπο στην οικονομία της Κύπρου και κατά συνέπεια, ποια συνέπεια, αν υπάρχει, θα μπορούσαν να έχουν στη μελλοντική χρηματοοικονομική επίδοση, τις ταμειακές ροές και τη χρηματοοικονομική θέση.

Με βάση την αξιολόγηση που έγινε, η διεύθυνση της Εταιρείας και κατ' επέκταση του Συγκροτήματος έχει καταλήξει στο ότι δεν χρειάζονται άλλες προβλέψεις πέραν αυτών που έχουν ήδη αναγνωριστεί στις οικονομικές καταστάσεις και δεν χρειάζεται οποιαδήποτε χρέωση απομείωσης σε άλλα χρηματοοικονομικά στοιχεία της Εταιρείας. Η διεύθυνση της Εταιρείας εκτιμά ότι λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα για τη διατήρηση της βιωσιμότητας της Εταιρείας και του Συγκροτήματος και την ομαλή διεξαγωγή των εργασιών της στο παρών επιχειρηματικό και οικονομικό περιβάλλον.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

32. Συναλλαγές με συνδεδεμένα πρόσωπα

(i) Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου

Η ανάλυση των αμοιβών του Διοικητικού Συμβουλίου έχει ως ακολούθως:

Η αμοιβή των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας και του Συγκροτήματος για τη συμμετοχή τους στο Διοικητικό Συμβούλιο και τις επιτροπές του Διοικητικού Συμβουλίου για το 2015 ανήλθε συνολικά σε €40 χιλ. (2014: €40 χιλ.).

Κατά το 2015 και 2014 ο αριθμός των εκτελεστικών συμβούλων ήταν δύο.

Η μισθοδοσία των συμβούλων υπό την εκτελεστική τους ιδιότητα ανήλθε σε €370 χιλ. (2014: €330 χιλ.) και αφορούν €185 χιλ. (2014: €165 χιλ.) για τον κ. Κώστα Κουτσό και €185 χιλ. (2014: €165 χιλ.) για τον κ. Χαράλαμπο Παναγιώτου. Οι συνεισφορές της Εταιρείας και του Συγκροτήματος για σχέδια συνταξιοδότησης προκαθορισμένης συνεισφοράς ('Ταμείο Προνοίας') προς όφελος των εκτελεστικών συμβούλων ανήλθαν σε €5 χιλ. (2014: €2 χιλ.) και αφορούν €2 χιλ. (2014: €1 χιλ.) για τον κ. Κώστα Κουτσό και €3 χιλ. (2014: €1 χιλ.) για τον κ. Χαράλαμπο Παναγιώτου. Οι άλλες εργοδοτικές εισφορές της Εταιρείας σχετικά με τους δύο αυτούς συμβούλους ανέρχονται σε €22 χιλ. (2014: €17 χιλ.).

Δικαιώματα Συμβούλων	2015	2014
(Για συμμετοχή στο Διοικητικό Συμβούλιο και στις επιτροπές)	€000	€000
Κώστας Κουτσός	7	7
Χαράλαμπος Παναγιώτου	5	5
Ιωάννης Χαριλάου	9	9
Χριστάκης Παπαχριστοδούλου	7	7
Χρίστος Μαυρέλλης	5	5
Αρτέμης Ιακώβου	7	7
Μάριος Ν. Μιχαηλίδης	-	-
	40	40

Τα δικαιώματα Συμβούλων περιλαμβάνουν δικαιώματα συμμετοχής ως μέλη στο Διοικητικό Συμβούλιο του Συγκροτήματος και Επιτροπών του Διοικητικού Συμβουλίου.

Δεν υπήρξαν οποιεσδήποτε άλλες συναλλαγές ή συμβάσεις μεταξύ του Συγκροτήματος και μελών του Διοικητικού Συμβουλίου καθώς και του βασικού διευθυντικού προσωπικού ή συνδεδεμένα με αυτά πρόσωπα κατά την διάρκεια του έτους.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

32. Συναλλαγές με συνδεδεμένα πρόσωπα (συνέχεια)

(ii) Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη

Κατά τη διάρκεια του έτους το Συγκρότημα είχε τις πιο κάτω εμπορικές συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη, τα οποία δεν είναι μέλη του Συγκροτήματος:

31 Δεκεμβρίου 2015			Άλλες
		Πωλήσεις Μερίσματα	συναλλαγές	Σύνολο
	€000	€000	€000	€000
Συγκρότημα Ελληνικής Μεταλλευτικής Εταιρείας	8	-	(100)	(92)
Τσιμεντοποιία Βασιλικού Δημόσια Εταιρεία Λτδ	9	617	-	626
Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου	37	-	-	37
	54	617	(100)	571

Τα καθαρά μερίσματα εισπρακτέα από την Τσιμεντοποιία Βασιλικού Δημόσια Εταιρεία Λτδ €617 χιλ. (2014: €157 χιλ.) αφορούν €μηδέν χιλ. (2014: €5 χιλ.) μερίσματα πληρωτέα και €617 χιλ. (2014: €162 χιλ.) μερίσματα εισπρακτέα.

Ποσό ύψους €100 χιλ. πληρώθηκε στο Συγκρότημα Ελληνικής Μεταλλευτικής Εταιρείας σχετικά με μελέτη που διεκπερέωσε για γη που έχει στην κατοχή του το Συγκρότημα.

31 Δεκεμβρίου 2014			Άλλες
	Πωλήσεις Μερίσματα		συναλλαγές	Σύνολο
	€000	€000	€000	€000
Συγκρότημα Ελληνικής Μεταλλευτικής Εταιρείας	6	(207)	-	(201)
Τσιμεντοποιία Βασιλικού Δημόσια Εταιρεία Λτδ	10	157	-	167
Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου	37	(420)	-	(383)
Κεντρικό Εκκλησιαστικό Ταμείο	-	(418)	-	(418)
	53	(888)	-	(835)

Τα μερίσματα εισπρακτέα από συνδεδεμένα μέρη συμπεριλαμβάνονται στα Έσοδα από επενδύσεις (σημ. 6).

Τα χρεωστικά/(πιστωτικά) υπόλοιπα των πιο πάνω εταιρειών με την Εταιρεία και το Συγκρότημα είναι ως ακολούθως:

	2015	2014
	€000	€000
Συγκρότημα Ελληνικής Μεταλλευτικής Εταιρείας	(2)	2
Τσιμεντοποιία Βασιλικού Δημόσια Εταιρεία Λτδ	-	10
	(2)	12

Τα χρεωστικά υπόλοιπα με τα συνδεδεμένα μέρη συμπεριλαμβάνονται στο υπόλοιπο των Εμπορικών και άλλων χρεωστών (σημ. 23) και τα πιστωτικά υπόλοιπα συμπεριλαμβάνονται στο υπόλοιπο των Εμπορικών και άλλων πιστωτών (σημ. 28).

32. Συναλλαγές με συνδεδεμένα πρόσωπα (συνέχεια)

(ii) Συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη (συνέχεια)

Οι πιο πάνω συναλλαγές και υπόλοιπα δεν περιλαμβάνουν τις εξής επενδυτικές και χρηματοοικονομικές συναλλαγές:

Επενδύσεις διαθέσιμες προς πώληση

Κατά τη διάρκεια του έτους, η Εταιρεία αγόρασε 953.511 μετοχές (2014: 14.595 μετοχές), αξίας €954 χιλ. (2014: €12 χιλ.) και πώλησε 930.000 μετοχές (2014: μηδέν μετοχές) αξίας €890 χιλ. (2014: €μηδέν χιλ.) της Τσιμεντοποιίας Βασιλικού Δημόσιας Εταιρείας Λτδ.

Στις 31 Δεκεμβρίου 2015, το Συγκρότημα κατείχε 4.671.106 μετοχές (2014: 4.647.595 μετοχές) της Τσιμεντοποιίας Βασιλικού Δημόσιας Εταιρείας Λτδ, συνολικής αξίας €6.168 χιλ. (2014: €4.408 χιλ.). Κατά το τρέχον έτος το Συγκρότημα και η Εταιρεία αναγνώρισαν σε σχέση με την ανωτέρω επένδυση κέρδος ύψους €1.696 χιλ. (2014: €1.893 χιλ.) στα αποθεματικά.

(iii) Οι συναλλαγές της Εταιρείας με εξηρτημένες εταιρείες κατά τη διάρκεια του έτους ήταν ως εξής:

(α) Εμπορικές συναλλαγές

	2015 €000	2014 €000
Πωλήσεις :
Κυπριακή Εταιρεία Κονσερβοποιίας Λτδ	242	582
	242	582
Αγορές :
Κυπριακή Εταιρεία Κονσερβοποιίας Λτδ	3.429	3.608
	3.429	3.608
(β) Τόκοι που χρεώθηκαν
	2015	2014
	€000	€000
Τόκοι πληρωτέοι:
Sun Island Canning Ltd	32	31
Laona (Arsos Winery) Ltd	16	16
	48	47
Τόκοι εισπρακτέοι:
Κυπριακή Εταιρεία Κονσερβοποιίας Λτδ	67	60
Εταιρεία Φυτειών Εσπεριδοειδών Λεμεσού Λτδ	86	79
A-B Distributions Ltd	38	36
KEO (Distribution) Ltd	1	1
	192	176

32. Συναλλαγές με συνδεδεμένα πρόσωπα (συνέχεια)

(iii) (γ) Ποσά οφειλόμενα από/(σε) εξηρτημένες εταιρείες

	2015	2014
	€000	€000
Εταιρεία Φυτειών Εσπεριδοειδών Λεμεσού Λτδ	1.515	1.405
ΚΕΟ Ελλάς Α.Ε.	113	112
ΚΕΟ Ζύθος Α.Ε.	64	64
A-B Distributions Ltd	676	635
Κυπριακή Εταιρεία Κονσερβοποιίας Λτδ	24	13
ΚΕΟ (Distribution) Ltd	1.189	1.063
	3.581	3.292
ΚΕΟ Distilling Ltd	(4)	(1)
KEO (UK) Ltd	(24)	(30)
Laona (Arsos Winery) Ltd	(292)	(281)
Sun Island Canning Ltd	(565)	(556)
KEO (Mallia Winery) Ltd	(1)	(1)
ΚΕΟ (Agencies) Ltd	(1)	(1)
	(887)	(870)

Στις 31 Δεκεμβρίου 2015, η Εταιρεία είσπραξε μερίσματα ύψους €191 χιλ. (2014: €148 χιλ.) από εξηρτημένες εταιρείες προς εξόφληση των οφειλών τους προς την Εταιρεία. Τα μερίσματα εισπρακτέα από εξηρτημένες εταιρείες συμπεριλαμβάνονται στα Έσοδα από επενδύσεις (σημ.6).

Στις 31 Δεκεμβρίου 2015 η Εταιρεία έχει αποφασίσει να μην απαιτήσει την αποπληρωμή του εισπρακτέου ποσού από την εξηρτημένη εταιρεία, Εταιρεία Φυτειών Εσπεριδοειδών Λεμεσού Λτδ, εντός δώδεκα μηνών από την ημερομηνία αναφοράς.

Ποσά οφειλόμενα από εξηρτημένες εταιρείες ύψους €3.404 χιλ. (2014: €3.116 χιλ.) φέρουν τόκο €192 χιλ. (2014: €176 χιλ.) με επιτόκιο 6% (σημ. 33(1)(ii)).

Ποσά οφειλόμενα σε εξηρτημένες εταιρείες ύψους €857 χιλ. (2014: €837 χιλ.) φέρουν τόκο €48 χιλ. (2014: €47 χιλ.) με επιτόκιο 6% (σημ. 33(1)(ii)).

32. Συναλλαγές με συνδεδεμένα πρόσωπα (συνέχεια)

(iii) (δ) Διακανονισμοί των υποχρεώσεων εξηρτημένων εταιρειών από τη μητρική Εταιρεία

	2015	2014
	€000	€000
Εταιρεία Φυτειών Εσπεριδοειδών Λεμεσού Λτδ	24	12
A-B Distributions Ltd	3	3
ΚΕΟ (Distribution) Ltd	7	13
Κυπριακή Εταιρεία Κονσερβοποιίας Λτδ	2.439	2.442
Laona (Arsos Winery) Ltd	5	8
Sun Island Canning Ltd	23	27
Etien Wines Spirits & Tobacco Ltd	106	6
	2.607	2.511

(ε) Εξασφαλίσεις από εξηρτημένες εταιρείες

Τα τραπεζικά δάνεια και οι τραπεζικές υπεραναλήψεις της Εταιρείας είναι εξασφαλισμένα με εταιρική εγγύηση από εξηρτημένη εταιρεία ύψους €15.100 χιλ. (2014: €15.100 χιλ.) (σημ.27).

33. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου

(1) Παράγοντες οικονομικού κινδύνου

Το Συγκρότημα εκτίθεται σε κίνδυνο τιμής αγοράς, κίνδυνο επιτοκίου, πιστωτικό κίνδυνο, κίνδυνο ρευστότητας, συναλλαγματικό κίνδυνο, κίνδυνο διαχείρισης κεφαλαίου, λειτουργικό κίνδυνο, νομικό κίνδυνο, κίνδυνο απώλειας φήμης, κίνδυνο από την κυριότητα μετοχικών τίτλων και άλλους κινδύνους που προκύπτουν από τα χρηματοοικονομικά μέσα που κατέχει. Η πολιτική που εφαρμόζει το Συγκρότημα στη διαχείριση των κινδύνων ώστε να τους ελέγχει, εξηγείται πιο κάτω:

(i) Κίνδυνος τιμής αγοράς

Ο κίνδυνος τιμής αγοράς είναι ο κίνδυνος η αξία των χρηματοοικονομικών μέσων να διακυμαίνεται εξαιτίας αλλαγών στις τιμές της αγοράς. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα προς πώληση υπόκεινται σε κίνδυνο τιμής αγοράς λόγω αβεβαιότητας ως προς τις μελλοντικές τιμές των επενδύσεων.

Ανάλυση ευαισθησίας

Η αύξηση της τιμής των μετοχών κατά 15% στις 31 Δεκεμβρίου 2015 θα είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση στα ίδια κεφάλαια κατά €1.618 χιλ.. Σε περίπτωση μείωσης 15% θα προέκυπτε η ίδια αλλά αντίθετη επίδραση στα ίδια κεφάλαια.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

33. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου (συνέχεια)

(1) Παράγοντες οικονομικού κινδύνου (συνέχεια)

(ii) Κίνδυνος επιτοκίου

Ο κίνδυνος επιτοκίου είναι ο κίνδυνος όπου η αξία των χρηματοοικονομικών μέσων διακυμαίνεται εξαιτίας αλλαγών στα επιτόκια της αγοράς. Το Συγκρότημα εκτίθεται σε κίνδυνο επιτοκίου αναφορικά με το δανεισμό, τις επενδύσεις και τις τραπεζικές καταθέσεις του. Ο δανεισμός σε κυμαινόμενα επιτόκια εκθέτει το Συγκρότημα σε κίνδυνο επιτοκίου που αφορά τις ταμειακές ροές. Ο δανεισμός σε σταθερά επιτόκια εκθέτει το Συγκρότημα σε κίνδυνο επιτοκίου που αφορά τη δίκαιη αξία. Η διεύθυνση του Συγκροτήματος παρακολουθεί τις διακυμάνσεις στα επιτόκια σε συνεχή βάση και ενεργεί ανάλογα.

Κατά την ημερομηνία παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων η ανάλυση των τοκοφόρων χρηματοοικονομικών μέσων σε σχέση με τα επιτόκια ήταν:

		Ενοποιημένα		Εταιρεία
	2015 €000	2014 €000	2015 €000	2014 €000
Χρηματοοικονομικά μέσα κυμαινόμενου
επιτοκίου
Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
Ποσά οφειλόμενα από εξηρτημένες εταιρείες	-	-	3.404	3.116
Επενδύσεις που κατέχονται μέχρι την λήξη	20.000	20.000	20.000	20.000
Μετρητά στην τράπεζα	1.175	2.025	1.130	1.964
	21.175	22.025	24.534	25.080
Χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις
Τραπεζικές υπεραναλήψεις	(23.266)	(23.694)	(23.266)	(23.694)
Ποσά οφειλόμενα σε εξηρτημένες εταιρείες	-	-	(857)	(833)
Τραπεζικά δάνεια	(12.016)	(15.938)	(12.016)	(15.938)
	(35.282)	(39.632)	(36.139)	(40.465)
	(14.107)	(17.607)	(11.605)	(15.385)

Ανάλυση ευαισθησίας

Η αύξηση των επιτοκίων κατά 100 βασικές μονάδες στις 31 Δεκεμβρίου 2015 θα είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση στα αποτελέσματα όπως παρουσιάζεται πιο κάτω. Ο υπολογισμός αυτός προϋποθέτει ότι άλλοι παράγοντες, και συγκεκριμένα οι τιμές συναλλάγματος παραμένουν σταθεροί. Σε περίπτωση μείωσης των επιτοκίων κατά 100 βασικές μονάδες θα προκύψει η ίδια αλλά αντίθετη επίδραση στα αποτελέσματα.

	Αποτελέσματα		Αποτελέσματα
	Ενοποιημένα		Εταιρείας
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Χρηματοοικονομικά μέσα κυμαινόμενου
επιτοκίου	(141)	(176)	(116)	(154)

33. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου (συνέχεια)

(1) Παράγοντες οικονομικού κινδύνου (συνέχεια)

(iii) Πιστωτικός κίνδυνος

Ο πιστωτικός κίνδυνος προκύπτει όταν η αδυναμία των συμβαλλομένων μερών να εξοφλήσουν τις υποχρεώσεις τους θα μπορούσε να μειώσει το ποσό των μελλοντικών ταμειακών εισροών από χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατά την ημερομηνία της κατάστασης οικονομικής θέσης.

Το Συγκρότημα διαχειρίζεται τον πιστωτικό κίνδυνο συναλλασσόμενο μόνο με αξιόπιστα, στο χώρο στον οποίο δραστηριοποιείται, μέρη. Το Συγκρότημα εφαρμόζει διαδικασίες που να βεβαιώνουν ότι οι πωλήσεις προϊόντων γίνονται σε πελάτες με κατάλληλη ιστορία αξιοπιστίας και παρακολουθεί σε συνεχή βάση τη χρονολογική κατάσταση των εισπρακτέων.

Η λογιστική αξία των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων αντιπροσωπεύει τη μέγιστη έκθεση στο πιστωτικό κίνδυνο. Η μέγιστη έκθεση σε πιστωτικό κίνδυνο κατά την ημερομηνία παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων ήταν:

	Ενοποιημένα			Εταιρεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Εμπορικοί χρεώστες	12.064	11.624	12.157	11.617
Άλλοι χρεώστες	997	1.354	804	1.132
Ποσά οφειλόμενα από εξηρτημένες εταιρείες	-	-	3.581	3.292
Μετρητά στην τράπεζα	1.175	2.025	1.130	1.964
Επενδύσεις που κατέχονται μέχρι τη λήξη	20.000	20.000	20.000	20.000
Τραπεζικές εγγυήσεις (σημ. 34)	1.696	1.890	1.696	1.890
	35.932	36.893	39.368	39.895

Οι συγκεντρώσεις πιστωτικού κινδύνου σε σχέση με τους εμπορικούς χρεώστες είναι περιορισμένες εκτός από τα υπόλοιπα συγκεκριμένων πελατών που ανέρχονται σε συνολικό ποσό ύψους €4.237 χιλ. (2014: €4.671 χιλ.) και τα οποία το καθένα υπερβαίνει το 5% του συνόλου των εμπορικών χρεωστών (σημ. 23).

Το Συγκρότημα κατέχει 100.000 ομόλογα ονομαστικής αξίας €100 έκαστο, συνολικής αξίας €10.000 χιλ. της Ελληνικής Τράπεζας Δημόσιας Εταιρείας Λτδ και 100.000 ομόλογα ονομαστικής αξίας €100 έκαστο, συνολικής αξίας €10.000 χιλ. της Alpha Bank Cyprus Ltd.

(iv) Κίνδυνος ρευστότητας

Ο κίνδυνος ρευστότητας είναι ο κίνδυνος που προκύπτει όταν η λήξη των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων δεν συμπίπτουν. Όταν οι λήξεις δεν συμπίπτουν, η αποδοτικότητα μπορεί να αυξηθεί αλλά ταυτόχρονα μπορεί να αυξηθεί ο κίνδυνος ζημιών. Το Συγκρότημα εφαρμόζει διαδικασίες με σκοπό την ελαχιστοποίηση τέτοιων ζημιών, όπως η διατήρηση ικανοποιητικών ποσών μετρητών και άλλων περιουσιακών στοιχείων με υψηλή ρευστότητα και με το να διατηρεί ένα ικανοποιητικό ποσό σε δεσμευμένες πιστωτικές διευκολύνσεις.

Οι ακόλουθοι πίνακες παρουσιάζουν την αναμενόμενη χρονολογική λήξη των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Συγκροτήματος και της Εταιρείας. Οι πίνακες έχουν ετοιμαστεί με βάση τις συμβατικές μη-προεξοφλημένες ταμειακές ροές των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων και βάσει της ενωρίτερης ημερομηνίας κατά την οποία το Συγκρότημα και η Εταιρεία μπορεί να υποχρεωθεί να πληρώσει.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

33. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου (συνέχεια)

(1) Παράγοντες οικονομικού κινδύνου (συνέχεια)

(iv) Κίνδυνος ρευστότητας (συνέχεια)

Ενοποιημένα

	Μεταξύ 3		Συμβατικές
Εντός 3 και 12 1-2 Πέραν των		Σε πρώτη	ταμειακές	Λογιστική	31 Δεκεμβρίου
ζήτηση μηνών μηνών έτη 2-5 έτη			ροές	αξία	2015
23.266 5.388 3.373 4.116 3.373			40.532	39.546
€000 €000 €000 €000 €000 - 1.124 3.373 4.116 3.373 23.266 - - - - - 4.264 - - -			€000 13.002 23.266 4.264	€000 12.016 23.266 4.264	Δάνεια τραπεζών Τραπεζικές υπεραναλήψεις Εμπορικοί και άλλοι πιστωτές

		Συμβατικές			Μεταξύ 3
31 Δεκεμβρίου	Λογιστική	ταμειακές	Σε πρώτη	Εντός 3	και 12	1-2		Πέραν των
2014	αξία	ροές	ζήτηση	μηνών	μηνών	έτη	2-5 έτη	5 ετών
	€000	€000	€000	€000	€000	€000	€000	€000
Δάνεια τραπεζών	15.938	17.645	-	1.186	3.404	4.498	6.547	2.010
Τραπεζικές
υπεραναλήψεις	23.694	23.694	23.694	-	-	-	-	-
Εμπορικοί και
άλλοι πιστωτές	4.026	4.026	-	4.026	-	-	-	-
	43.658	45.365	23.694	5.212	3.404	4.498	6.547	2.010

Στις 31 Δεκεμβρίου 2015, η Εταιρεία και κατ' επέκταση το Συγκρότημα είχε τη δυνατότητα χρήσης επιπλέον τραπεζικών υπεραναλήψεων ύψους €16.822 χιλ. (2014: €16.633 χιλ.).

Εταιρεία

		Συμβατικές			Mεταξύ 3			Πέραν
31 Δεκεμβρίου 2015	Λογιστική αξία €000	ταμειακές ροές €000	Σε πρώτη ζήτηση €000	Eντός 3 μηνών €000	και 12 μηνών €000	1-2 έτη €000	2-5 έτη €000	των 5 ετών €000
Δάνεια τραπεζών	12.016	13.002	-	1.124	3.373	4.116	3.373	1.015
Τραπεζικές υπεραναλήψεις Εμπορικοί και	23.266	23.266	23.266	-	-	-	-	-
άλλοι πιστωτές Ποσά οφειλόμενα σε εξηρτημένες	3.928	3.928	-	3.928	-	-	-	-
εταιρείες	887	887	-	-	887	-	-	-
	40.097	41.083	23.266	5.052	4.260	4.116	3.373	1.015

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

33. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου (συνέχεια)

(1) Παράγοντες οικονομικού κινδύνου (συνέχεια)

(iv) Κίνδυνος ρευστότητας (συνέχεια)

		Συμβατικές			Mεταξύ 3			Πέραν
31 Δεκεμβρίου 2014	Λογιστική αξία €000	ταμειακές ροές €000	Σε πρώτη ζήτηση €000	Eντός 3 μηνών €000	και 12 μηνών €000	1-2 έτη €000	2-5 έτη €000	των 5 ετών €000
Δάνεια τραπεζών	15.938	17.645	-	1.186	3.404	4.498	6.547	2.010
Τραπεζικές υπεραναλήψεις Εμπορικοί και	23.694	23.694	23.694	-	-	-	-	-
άλλοι πιστωτές Ποσά οφειλόμενα σε εξηρτημένες	3.761	3.761	-	3.761	-	-	-	-
εταιρείες	870	870	-	-	870	-	-	-
	44.263	45.970	23.694	4.947	4.274	4.498	6.547	2.010

(v) Συναλλαγματικός κίνδυνος

Ο συναλλαγματικός κίνδυνος είναι ο κίνδυνος η αξία των χρηματοοικονομικών μέσων να κυμαίνεται λόγω αλλαγών στις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ο συναλλαγματικός κίνδυνος προκύπτει όταν μελλοντικές εμπορικές συναλλαγές και τα αναγνωρισμένα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις είναι σε νόμισμα διαφορετικό από το νόμισμα λειτουργίας του Συγκροτήματος. Το Συγκρότημα δεν εκτίθεται σε σημαντικό συναλλαγματικό κίνδυνο από συναλλαγές σε ξένα νομίσματα. Η διεύθυνση του Συγκροτήματος παρακολουθεί τις διακυμάνσεις στις συναλλαγματικές ισοτιμίες σε συνεχή βάση και ενεργεί ανάλογα.

Η λογιστική αξία των χρηματικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων του Συγκροτήματος τα οποία εκφράζονται σε ξένο νόμισμα κατά την ημερομηνία παρουσίασης των οικονομικών καταστάσεων είναι ως ακολούθως:

Ενοποιημένα

	Υποχρεώσεις		Περιουσιακά στοιχεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Δολάρια Ηνωμένων Πολιτειών	30	21	63	5
Αγγλικές Στερλίνες	1	2	101	450
	31	23	164	455

Εταιρεία

	Υποχρεώσεις		Περιουσιακά στοιχεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Δολάρια Ηνωμένων Πολιτειών	-	21	63	8
Αγγλικές Στερλίνες	1	2	101	450
	1	23	164	458

33. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου (συνέχεια)

(1) Παράγοντες οικονομικού κινδύνου (συνέχεια)

(vi) Κίνδυνος διαχείρισης κεφαλαίου

Οι επιδιώξεις του Συγκροτήματος όταν διαχειρίζεται κεφάλαια είναι η διασφάλιση της ικανότητας του Συγκροτήματος να συνεχίσει βάση της αρχής της δρώσας λειτουργικής μονάδας με σκοπό την παροχή αποδόσεων για τους μετόχους και ωφελήματα για άλλα πρόσωπα που έχουν συμφέροντα στο Συγκρότημα και να διατηρήσει μια βέλτιστη κεφαλαιουχική δομή για να μειώσει το κόστος κεφαλαίου.

Με σκοπό να διατηρήσει ή να μεταβάλει την κεφαλαιουχική δομή, το Συγκρότημα μπορεί να μεταβάλει το ποσό των μερισμάτων που πληρώνονται στους μετόχους, να επιστρέψει κεφάλαιο στους μετόχους ή να εκδώσει νέες μετοχές.

Το Συγκρότημα παρακολουθεί το κεφάλαιο στη βάση της σχέσης του δανεισμού ως προς το σύνολο των απασχολουμένων κεφαλαίων. Αυτός ο συντελεστής υπολογίζεται ως καθαρό χρέος διαιρούμενο με το συνολικό κεφάλαιο. Για το Συγκρότημα το καθαρό χρέος υπολογίζεται ως το σύνολο δανεισμού (δάνεια και τραπεζικές υπεραναλήψεις) μείον μετρητά στα ταμεία και στις τράπεζες περιλαμβανομένου των τραπεζικών καταθέσεων. Για την Εταιρεία το καθαρό χρέος υπολογίζεται ως το σύνολο δανεισμού (δάνεια, τραπεζικές υπεραναλήψεις και ποσά οφειλόμενα σε εξηρτημένες εταιρείες) μείον μετρητά στα ταμεία και στις τράπεζες περιλαμβανομένου των τραπεζικών καταθέσεων. Το συνολικό κεφάλαιο αντιστοιχεί με τα 'ίδια κεφάλαια' όπως αυτά παρουσιάζονται στην κατάσταση οικονομικής θέσης.

Η σχέση καθαρού χρέους προς ολικό ιδίων κεφαλαίων υπολογίζεται ως εξής:

	Ενοποιημένα		Εταιρεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Σύνολο δανεισμού (σημ. 27, 32(iii)(γ))	35.282	39.632	36.169	40.502
Μείον: Μετρητά στα ταμεία και στις τράπεζες
(σημ. 24)	(1.237)	(2.076)	(1.176)	(2.015)
Καθαρό χρέος	34.045	37.558	34.993	38.487
Ολικό ιδίων κεφαλαίων	84.892	86.194	72.873	72.223

Σχέση καθαρού χρέους προς ολικό ιδίων κεφαλαίων 40,1% 43,6% 48,0% 53,3%

Ενοποιημένα και Εταιρεία

Η μείωση στη σχέση καθαρού χρέους προς το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων κατά την διάρκεια του έτους που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2015, οφείλεται στην μείωση του δανεισμού του Συγκροτήματος και της Εταιρείας λόγω αποπληρωμής του.

33. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου (συνέχεια)

(1) Παράγοντες οικονομικού κινδύνου (συνέχεια)

(vii) Λειτουργικός κίνδυνος

Ο λειτουργικός κίνδυνος είναι ο κίνδυνος που απορρέει από αδυναμία των συστημάτων τεχνολογίας και ελέγχων του Συγκροτήματος καθώς και ο κίνδυνος που προέρχεται από ανθρώπινο λάθος και φυσικές καταστροφές. Τα συστήματα του Συγκροτήματος ελέγχονται, συντηρούνται και αναβαθμίζονται επί συνεχούς βάσεως.

(viii) Νομικός κίνδυνος

Ο νομικός κίνδυνος είναι ο κίνδυνος χρηματικής απώλειας, διακοπής των λειτουργιών του Συγκροτήματος ή οποιασδήποτε άλλης αρνητικής κατάστασης που πηγάζει από την πιθανότητα μη εφαρμογής ή παράβασης νομικών συμβάσεων και κατά συνέπεια νομικών αγωγών. Ο κίνδυνος αυτός περιορίζεται μέσω των συμβολαίων που συνάπτει το Συγκρότημα για να εκτελεί τις εργασίες του.

(ix) Κίνδυνος απώλειας φήμης

Ο κίνδυνος αυτός απορρέει από αρνητική δημοσιότητα όσον αφορά τις εργασίες του Συγκροτήματος, που είτε αληθινή είτε ψευδής, μπορεί να προκαλέσει μείωση της πελατειακής βάσης του, μείωση των εισοδημάτων και νομικές αγωγές εναντίον του Συγκροτήματος. Το Συγκρότημα εφαρμόζει διαδικασίες με σκοπό την ελαχιστοποίηση του κινδύνου αυτού.

(x) Κίνδυνος από την κυριότητα μετοχικών τίτλων

Ο κίνδυνος αυτός απορρέει από τις μετοχικές επενδύσεις/συμμετοχές του Συγκροτήματος και είναι συνδυασμός πιστωτικού, αγοραίου και λειτουργικού κινδύνου, καθώς και κινδύνου ρευστότητας, συμμόρφωσης και απώλειας φήμης. Το Συγκρότημα εφαρμόζει διαδικασίες ανάλυσης, επιμέτρησης και ελέγχου του κινδύνου αυτού έτσι ώστε να ελαχιστοποιείται.

(xi) Άλλοι κίνδυνοι

Το γενικότερο οικονομικό περιβάλλον που επικρατεί στην Κύπρο και διεθνώς ενδέχεται να επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό τις δραστηριότητες του Συγκροτήματος όπως αναφέρεται στη σημείωση 31. Έννοιες όπως ο πληθωρισμός, η ανεργία και εξέλιξη του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος είναι άμεσα συνυφασμένες με την οικονομική πορεία της κάθε χώρας και οποιαδήποτε μεταβολή αυτών καθώς και του εν γένει οικονομικού περιβάλλοντος δύναται να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις σε όλους τους τομείς επηρεάζοντας ανάλογα το Συγκρότημα.

(2) Εκτίμηση δίκαιων αξιών

Οι δίκαιες αξίες των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων του Συγκροτήματος είναι περίπου οι ίδιες με τα ποσά που εμφανίζονται στην κατάσταση οικονομικής θέσης εκτός από τις δίκαιες αξίες των επενδύσεων που κατέχονται μέχρι τη λήξη για τις οποίες δεν υπάρχει ενεργή αγορά.

Μετρήσεις δίκαιης αξίας που αναγνωρίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης

Το Συγκρότημα χρησιμοποιεί την ακόλουθη ιεραρχία για τον καθορισμό και την γνωστοποίηση της δίκαιης αξίας:

• Επίπεδο 1: επενδύσεις που επιμετρούνται στη δίκαιη αξία με βάση χρηματιστηριακές τιμές (χωρίς διόρθωση) σε ενεργείς αγορές για όμοιες επενδύσεις.
• Επίπεδο 2: επενδύσεις που επιμετρούνται στη δίκαιη αξία με βάση μοντέλα αποτίμησης στα οποία όλα τα στοιχεία που επηρεάζουν σημαντικά τη δίκαιη αξία είναι βασισμένα σε δημοσιευμένα δεδομένα της αγοράς.
• Επίπεδο 3: επενδύσεις που επιμετρούνται στη δίκαιη αξία με βάση μοντέλα αποτίμησης στα οποία τα στοιχεία που επηρεάζουν σημαντικά τη δίκαιη αξία δεν είναι βασισμένα σε δημοσιευμένα δεδομένα της αγοράς.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

33. Διαχείριση χρηματοοικονομικού κινδύνου (συνέχεια)

(2) Εκτίμηση δίκαιων αξιών (συνέχεια)

Η μέθοδος που χρησιμοποιείται για τον καθορισμό της δίκαιης αξίας χρηματοοικονομικών μέσων, που αποτιμώνται στη δίκαιη αξία με την χρήση μοντέλων αποτίμησης, περιγράφεται πιο κάτω. Τα μοντέλα αυτά περιλαμβάνουν τις εκτιμήσεις του Συγκροτήματος σχετικά με τις παραδοχές που θα χρησιμοποιούσε ένας επενδυτής στην επιμέτρηση της δίκαιης αξίας.

Το Συγκρότημα δεν έχει στην κατοχή του σημαντικά χρηματοοικονομικά μέσα που να αποτιμούνται με τη χρήση μοντέλων αποτίμησης που να μην είναι βασισμένα σε δημοσιευμένα στοιχεία αγοράς.

Η ανάλυση των χρηματοοικονομικών μέσων που επιμετρούνται στη δίκαιη αξία κατά επίπεδο παρουσιάζεται πιο κάτω:

31 Δεκεμβρίου 2015	Επίπεδο 1 €000	Επίπεδο 2 €000	Επίπεδο 3 €000	Σύνολο €000
Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
Επενδύσεις εισηγμένες σε χρηματιστήρια	10.785	-	-	10.785
Επενδύσεις μη εισηγμένες σε χρηματιστήρια	-	-	3	3
Σύνολο	10.785	-	3	10.788
31 Δεκεμβρίου 2014	Επίπεδο 1 €000	Επίπεδο 2 €000	Επίπεδο 3 €000	Σύνολο €000
Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
Επενδύσεις εισηγμένες σε χρηματιστήρια	9.763	-	-	9.763
Επενδύσεις μη εισηγμένες σε χρηματιστήρια	-	-	3	3
Σύνολο

Κατά το 2015 δεν υπήρχε οποιαδήποτε μεταφορά χρηματοοικονομικών μέσων μεταξύ του Επίπεδου 1 και Επίπεδου 2 και οι επενδύσεις που κατατάχθηκαν στο Επίπεδο 3 δεν παρουσίασαν καμιά κίνηση.

Δίκαιη αξία αντιπροσωπεύει το ποσό στο οποίο ένα στοιχείο ενεργητικού μπορεί να ανταλλαχθεί ή μια υποχρέωση να αποπληρωθεί στα πλαίσια μιας συνήθους εμπορικής συναλλαγής. Η δίκαιη αξία όλων των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού του Συγκροτήματος και της Εταιρείας προσεγγίζει τη λογιστική τους αξία.

Η δίκαιη αξία των χρηματοοικονομικών μέσων που εμπορεύονται σε ενεργείς αγορές βασίζεται στις χρηματιστηριακές τιμές την ημερομηνία της κατάστασης οικονομικής θέσης. Η χρηματιστηριακή τιμή που χρησιμοποιείται για τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που κατέχει το Συγκρότημα είναι η τιμή προσφοράς. Η κατάλληλη χρηματιστηριακή τιμή για τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις είναι η τρέχουσα τιμή ζήτησης.

Η δίκαιη αξία των χρηματοοικονομικών μέσων τα οποία δεν εμπορεύονται σε ενεργείς αγορές καθορίζεται χρησιμοποιώντας διάφορες μεθόδους αποτίμησης αξιών. Το Συγκρότημα χρησιμοποιεί διάφορες μεθόδους αποτίμησης αξιών όπως μεθόδους προεξοφλημένων ταμειακών ροών και κάνει υποθέσεις με βάση τις συνθήκες της αγοράς κατά την ημερομηνία της κατάστασης οικονομικής θέσης.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2015

34. Ενδεχόμενες υποχρεώσεις

(i) Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις του Συγκροτήματος, που σχετίζονται με τις δραστηριότητές του, και για τις οποίες δεν έχει γίνει καμία πρόβλεψη στις οικονομικές καταστάσεις έχουν ως ακολούθως:

		Ενοποιημένα		Εταιρεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Τραπεζικές εγγυήσεις	1.696	1.890	1.696	1.890

(ii) Οι συνολικές εκκρεμούσες νομικές αγωγές στις 31 Δεκεμβρίου 2015, εναντίον του Συγκροτήματος ανέρχονται σε €170 χιλ. (2014: €183 χιλ.) και εναντίον της Εταιρείας ανέρχονται σε €120 χιλ. (2014: €133 χιλ.) για τις οποίες δεν έγινε πρόβλεψη στις οικονομικές καταστάσεις.

35. Ανειλημμένες υποχρεώσεις

Οι ανειλημμένες υποχρεώσεις του Συγκροτήματος για τις οποίες δεν έχει γίνει καμία πρόβλεψη στις οικονομικές καταστάσεις έχουν ως ακολούθως:

Κεφαλαιουχικές και άλλες υποχρεώσεις

	Ενοποιημένα		Εταιρεία
	2015	2014	2015	2014
	€000	€000	€000	€000
Προσθήκες σε στοιχεία παγίου ενεργητικού	24	27	24	27
Εκμίσθωση μηχανημάτων εντός ενός έτους	173	165	105	105
	197	192	129	132

36. Γεγονότα μεταγενέστερα της κατάστασης οικονομικής θέσης

Αλλαγή στη δίκαιη αξία επενδύσεων στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων

Κατά την περίοδο μεταξύ της ημερομηνίας αναφοράς μέχρι τις 14 Απριλίου 2016 η δίκαιη αξία των επενδύσεων που κατέχονται στη δίκαιη αξία μέσω των αποτελεσμάτων μειώθηκε κατά €500 χιλ..

Αλλαγή στη δίκαιη αξία επενδύσεων διαθέσιμων προς πώληση

Κατά την περίοδο μεταξύ της ημερομηνίας αναφοράς μέχρι τις 14 Απριλίου 2016 η δίκαιη αξία των επενδύσεων διαθέσιμων προς πώληση αυξήθηκε κατά €1.755 χιλ..