Audit Report / Information • Apr 18, 2024
Audit Report / Information
Open in ViewerOpens in native device viewer
31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA HAZIRLANAN KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR VE BAĞIMSIZ DENETÇİ RAPORU
| İÇİNDEKİLER | SAYFA |
|---|---|
| KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU | 1-2 |
| KONSOLİDE KAR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU | 3 |
| KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU | 4 |
| KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU |
5 |
| KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR |
6-88 |


| Kilit Denetim Konusu | Kilit denetim konusu için uygulanan |
|---|---|
| denetim prosedürleri | |
| Maddi duran varlıkların yeniden değerlemesi | |
| 31 Aralık 2023 tarihi itibariyle, Not 11'de görülebileceği üzere, Grup'un konsolide finansal tablolarında gerçeğe uygun değeri üzerinden muhasebeleştirilmiş ve 31 Aralık 2023 tarihinde değerlemesi yapılmış, net defter değeri 2.243.353 TL (31 Aralık 2022: 2.195.310 TL) tutarında bina ve arsadan oluşan maddi duran varlıkları mevcuttur. Söz konusu bina ve arsaların gerçeğe uygun değeri bağımsız bir değerleme şirketi tarafından 2023 yılında belirlenmiştir. Maddi duran varlıkların, Grup'un toplam varlıklarının önemli bir bölümünü oluşturması ve uygulanan değerleme metotlarının piyasada kolaylıkla gözlenemeyen önemli tahmin ve varsayımlar içermesi sebebi ile arsa ve binaların yeniden değerleme hesaplaması tarafımızca bir kilit denetim konusu olarak değerlendirilmektedir. |
Denetimimiz sırasında, maddi duran varlıkların gerçeğe uygun değeri ile ilgili aşağıdaki denetim prosedürleri uygulanmıştır: · Yönetim tarafından seçilen bağımsız değerleme şirketi uzmanlarının yetkinlikleri, lisansları ve tarafsızlıkları değerlendirilmıştır, · Bir başka kuruluşun değerleme uzmanının desteği alınmış, ilgili değerleme raporunun ölçümlenmesi değerleme uzmanlarının incelemesine ve değerlendirmesine sunulmuştur. · Maddi duran varlıklar içerisinde yer alan arsa ve binalara ait değerleme raporunda değerleme uzmanlarınca kullanılan değerleme metotlarının uygunluğu değerlendirilmıştır, · Arsa ve binaların piyasa fiyatları ile karşılaştırarak takdir edilen değerlerin kabul edilebilir bir aralıkta olup olmadığı değerlendirilmiştir, Maddi duran varlıkların yeniden değerlemesine yönelik gerçekleştirdiğimiz bu çalışmalar neticesinde önemli bir bulgumuz olmamıştır. |
| Kilit Denetim Konusu | Kilit denetim konusu için uygulanan denetim prosedürleri |
|
|---|---|---|
| Hasılatın muhasebeleştirilmesi | ||
| Hasılat, TFRS 15 "Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat" hükümleri uyarınca, işlem bedeli üzerinden finansal tablolara yansıtılmaktadır. İşlem bedeli, işletmenin, üçüncü şahıslar adına tahsil edilen tutarlar hariç, taahhüt ettiği malı müşteriye devretmesi karşılığında hak etmeyi beklediği bedeldir. Grup, mal ve hizmetlerin kontrolünü müşterilere devrettiği zaman ilgili tutarı hasılat olarak finansal tablolara yansıtmaktadır. Grup'un performansının değerlendirilmesinde, hasılat en önemli göstergedir. Hasılat, performans takibi açısından ciddi öneme sahip olup, 31 Aralık 2023 tarihinde sona eren hesap dönemine ait kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu açısından en önemli fınansal tablo kalemi olması nedeniyle denetimimiz açısından kilit denetim konusu olarak belirlenmiştir. Grup'un hasılatla ilgili uyguladığı muhasebe politikalarına ilişkin bilgiler Dipnot 2.5 ve Dipnot 20'de açıklanmıştır. |
Hasılatın denetimi ile ilgili aşağıdaki prosedürler uygulanmıştır: · Satış süreçlerinin anlaşılması ve süreçlere ilişkin kontrollerin tasarımının uygulanışının değerlendirilmesi, · Hasilat için maddi analitik prosedürlerin uygulanması, · Satış faturalarının doğruluğuna ilişkin örnekleme yöntemiyle testlerin yapılması ve bu faturaların sevk irsaliyeleri ile eşleştirilmesi, · Ozellikle dönem sonunda yapılan satışlara ilişkin örnekleme yöntemiyle seçilmiş olan faturalardaki ürünlere ilişkin kontrolün müşteriye devir olduğunun test edilmesi, · Ornekleme yöntemiyle seçilen ticari alacak bakiyeleri için müşterilerden doğrulama mektupları alınması ve alınan cevapların muhasebe kayıtları ile uyumunun kontrolü sağlanmıştır. Hasilatın muhasebeleştirilmesine yönelik gerçekleştirdiğimiz bu çalışmalar neticesinde önemli bir bulgumuz olmamıştır. |

| Kilit Denetim Konuları | Kilit denetim konusu için uygulanan denetin prosedürleri |
|---|---|
| TMS 29 "Yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama" uygulaması | |
| Grup'un geçerli para birimi olan Türk Lirası'nın 31 Aralık 2023 tarihi itibariyla yüksek enflasyonlu ekonomi para birimi olarak değerlendirilmesinden dolayı Grup, konsolide finansal tablolarını hazırlarken TMS 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" Standardı'nı ("TMS 29") uygulamaya başlamıştır. TMS 29'a uygun olarak Grup, enflasyona duyarlı konsolide finansal tablolarını hazırlamak için Türkiye Tüketici Fiyat Endeksini kullanmıştır. Enflasyon muhasebesi düzeltmesinde kullanılan prensipler Dipnot 2.1'de açıklanmıştır. TMS 29 uygulaması konsolide finansal tablolarda yaygın ve tutarsal olarak önemli etkiye sahip olup, çeşitli yönetim tahminlerini de içermektedir. Konsolide finansal tabloların güncel satın alım gücü kullanılarak hazırlanması, doğru sonuçların elde edilmesi için karmaşık prosedür ve işlemleri gerektirir. Yeniden düzenlemede kullanılan tahminlerin varlığı, hesaplamadaki yüksek karmaşıklık ve yeniden düzenlemede kullanılan verilerin eksik veya hatalı olma riski nedeniyle, TMS 29'un uygulanması kilit denetim konusu olarak belirlenmiştir. |
TMS 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" Standardı'nın uygulamasına ilişkin aşağıdaki denetim prosedürleri uygulanmıştır: · Grup'un güncel süreçleri ve muhasebe politikaları yönetimle görüşülmüş, TMS 29'un uygulanması sırasında yönetim tarafından dikkate alınan prensipler, tasarlanan ve uygulanan kontroller anlaşılmış ve değerlendirilmiştir. · Parasal ve parasal olmayan kalemlerin doğru belirlenip belirlenmediği kontrol edilmiştir. · Hesaplamalarda kullanılan genel fiyat endeksi oranlarının, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Türkiye'deki Tüketici Fiyat yanınlanan Endeksi'nden elde edilen katsayılar ile kontrol edilerek parasal olmayan kalemlerin, gelir tablosunun ve nakit akış tablosunun yeniden düzenlenerek hazırlanmasının, enflasyon etkileri ve matematiksel doğruluğu test edilmiştir. · Konsolide Finansal durum tablosu, konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunun ve konsolide nakit akış tablosunun yeniden düzenlenmesinde enflasyon etkilerine yönelik hesaplamaların matematiksel doğruluğu test edilmiştir. · TMS 29'un uygulanmasının konsolide finansal iliskin tablolara dipnotlarda yer alan açıklamalarının TFRS'lere göre yeterliliği değerlendirilmiştir. TMS 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" uygulamasına ilişkin gerçekleştirdiğimiz bu çalışmalar neticesinde önemli bir bulgumuz olmamıştır. |



(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| VARLIKLAR Dönen Varlıklar 5.765.902 5.429.951 Nakit ve Nakit Benzerleri 36 1.027.082 73.705 Finansal Yatırımlar 30 118.423 177.689 Ticari Alacaklar 2.315.801 2.681.605 İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklar 5 498 1.157 İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklar 6 2.315.303 2.680.448 Finans Sektörü Faaliyetlerinden Alacaklar 124.423 116.083 Finans Sektörü Faaliyetlerinden İlişkili Olmayan Taraflardan Alacaklar 7 124.423 116.083 Diğer Alacaklar 291.919 237.002 İlişkili Olmayan Taraflardan Diğer Alacaklar 8 291.919 237.002 Türev Araçlar 29 134.981 179.691 Stoklar 9 1.255.500 1.480.397 Peşin Ödenmiş Giderler 10 320.264 224.431 Cari Dönem Vergisiyle İlgili Varlıklar 27 4.204 4.458 Diğer Dönen Varlıklar 18 173.305 254.890 Duran Varlıklar 6.963.608 6.907.059 Finansal Yatırımlar 30 244.343 275.324 Ticari Alacaklar 221.061 325.201 İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklar 6 221.061 325.201 Finans Sektörü Faaliyetlerinden Alacaklar 331.796 464.732 Finans Sektörü Faaliyetlerinden İlişkili Olmayan Taraflardan Alacaklar 7 331.796 464.732 Türev Araçlar 29 111.297 58.824 Maddi Duran Varlıklar 11 4.113.904 4.092.624 Kullanım Hakkı Varlıkları 13 39.667 56.820 Maddi Olmayan Duran Varlıklar 12 1.226.678 1.531.115 Şerefiye 47.212 47.212 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar 1.179.466 1.483.903 Peşin Ödenmiş Giderler 10 2.179 14.517 Ertelenmiş Vergi Varlığı 27 672.575 - Diğer Duran Varlıklar 18 108 87.902 TOPLAM VARLIKLAR 12.729.510 12.337.010 |
Dipnot Referansları |
Bağımsız Denetimden Geçmiş Cari Dönem 31 Aralık 2023 |
Bağımsız Denetimden Geçmiş Önceki Dönem 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|---|
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Dipnot Referansları |
Bağımsız Denetimden Geçmiş Cari Dönem 31 Aralık 2023 |
Bağımsız Denetimden Geçmiş Önceki Dönem 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|---|
| KAYNAKLAR | |||
| Kısa Vadeli Yükümlülükler | 5.972.254 | 5.952.719 | |
| Kısa Vadeli Borçlanmalar | 30 | 2.312.324 | 3.269.678 |
| Uzun Vadeli Borçlanmaların Kısa Vadeli Kısımları | 30 | 709.024 | 774.131 |
| Kiralama İşlemlerinden Kısa Vadeli Borçlar | 13 | 24.289 | 16.018 |
| Ticari Borçlar | 1.877.052 | 1.582.387. | |
| İlişkili Taraflara Ticari Borçlar | 5 | 109.469 | 79.394 |
| İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlar | 6 | 1.767.583 | 1.502.993 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlar | 17 | 78.159 | 59.496 |
| Diğer Borçlar | 184.767 | - | |
| İlişkili Taraflara Diğer Borçlar | 5 | 184.767 | - |
| Ertelenmiş Gelirler | 10 | 391.887 | 63.300 |
| Dönem Karı Vergi Yükümlülüğü | 27 | - | 3.624 |
| Kısa Vadeli Karşılıklar | 365.928 | 135.190 | |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin | |||
| Kısa Vadeli Karşılıklar | 17 | 30.343 | 21.963 |
| Diğer Kısa Vadeli Karşılıklar | 15 | 335.585 | 113.227 |
| Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler | 18 | 28.824 | 48.895 |
| Uzun Vadeli Yükümlülükler | 1.479.580 | 1.669.098 | |
| Uzun Vadeli Borçlanmalar | 30 | 743.332 | 1.060.310 |
| Diğer Borçlar | 260.000 | - | |
| İlişkili Taraflara Diğer Borçlar | 5 | 260.000 | - |
| Kiralama İşlemlerinden Uzun Vadeli Borçlar | 13 | 17.384 | 26.776 |
| Uzun Vadeli Karşılıklar | 397.895 | 355.366 | |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin | |||
| Uzun Vadeli Karşılıklar | 17 | 201.586 | 216.947 |
| Diğer Uzun Vadeli Karşılıklar | 15 | 196.309 | 138.419 |
| Ertelenmiş Gelirler | 10 | 60.969 | 29.244 |
| Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü | 27 | - | 197.402 |
| ÖZKAYNAKLAR | 19 | 5.277.676 | 4.715.193 |
| Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar | 19 | 5.244.514 | 4.665.296 |
| Ödenmiş Sermaye | 900.000 | 900.000 | |
| Sermaye Düzeltme Farkları | 6.926.453 | 6.926.453 | |
| Birleşmeye İlişkin İlave Özsermaye katkısı | 33.719 | 33.719 | |
| Paylara İlişkin Primler/İskontolar | 107.038 | 107.038 | |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak | |||
| Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler | 610.149 | 660.942 | |
| Yeniden Değerleme ve Ölçüm Kazançları | 673.436 | 724.477 | |
| Tanımlanmış Fayda Planlarının Birikmiş Yeniden Ölçüm Kayıpları |
(63.287) | (63.535) | |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak | |||
| Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler | (237.179) | (230.615) | |
| Yabancı Para Çevrim Farkları Kaynaklanan Değişim | 66.459 | 18.547 | |
| Finansal Yatırımların Gerçeğe Uygun Değer | |||
| Ölçümünden Kaynaklanan Kazançlar | 26 | (107.045) | (107.045) |
| Riskten Korunma Kazanç / Kayıpları | (196.593) | (142.117) | |
| Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler | 19 | 17.549 | 17.549 |
| Geçmiş Yıllar Zararları | (3.749.790) | (3.544.030) | |
| Net Dönem Karı /(Zararı) Kontrol Gücü Olmayan Paylar |
636.575 33.162 |
(205.760) 49.897 |
|
| TOPLAM KAYNAKLAR | 12.729.510 | 12.337.010 | |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Dipnot Referansları |
Bağımsız Denetimden Geçmiş Cari Dönem 1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
Bağımsız Denetimden Geçmiş Önceki Dönem 1 Ocak - 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|---|
| Hasılat | 20 | 7.547.685 | 5.264.421 |
| Satışların Maliyeti (-) | 20 | (6.255.622) | (4.634.091) |
| Ticari Faaliyetlerden Brüt Kar | 1.292.063 | 630.330 | |
| Finans Sektörü Faaliyetlerinden Brüt Kar | 20 | 275.977 | 96.930 |
| BRÜT KAR / (ZARARI) | 1.568.040 | 727.260 | |
| Genel Yönetim Giderleri (-) | 21 | (362.383) | (324.078) |
| Pazarlama Giderleri (-) | 21 | (789.244) | (518.657) |
| Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) | 21 | (14.081) | (15.854) |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler | 22 | 1.122.433 | 735.693 |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler (-) | 22 | (73.341) | (23.376) |
| ESAS FAALİYET KARI (ZARARI) | 1.451.424 | 580.988 | |
| Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler | 23 | 33.965 | 86.217 |
| Yatırım Faaliyetlerinden Giderler (-) | 23 | (81.350) | - |
| FİNANSMAN GİDERLERİ ÖNCESİ FAALİYET KARI (ZARARI) |
1.404.039 | 667.205 | |
| Finansman Giderleri (-) | 25 | (2.376.533) | (1.489.245) |
| Parasal Kazanç / (Kayıp) | 761.465 | 582.987 | |
| VERGİ ÖNCESİ KAR / (ZARAR) | (211.029) | (239.053) | |
| Vergi Geliri / (Gideri) | 830.869 | 71.943 | |
| Dönem Vergi (Gideri) | 27 | - | (3.683) |
| Ertelenmiş Vergi Geliri / (Gideri) | 27 | 830.869 | 75.626 |
| DÖNEM KARI / (ZARARI) | 619.840 | (167.110) | |
| Kontrol Gücü Olmayan Paylar | (16.735) | 38.650 | |
| Ana Ortaklık Payları | 636.575 | (205.760) | |
| Pay Başına Kazanç / (Kayıp) (kr) (hisse başına) | 28 | 0,707 | (0,229) |
| DİĞER KAPSAMLI GELİRLER / (GİDERLER): | |||
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacaklar | (50.793) | 660.942 | |
| Maddi Duran Varlıklar Yeniden Değerleme Artışları Maddi Duran Varlıklar Yeniden Değerleme Artışları Vergi |
11 | (68.053) | 905.595 |
| Etkisi | 27 | 17.012 | (181.118) |
| Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kayıpları | 17 | 330 | (79.419) |
| Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kayıpları Vergi | |||
| Etkisi | 27 | (82) | 15.884 |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacaklar | (6.564) | (114.340) | |
| Yabancı Para Çevrim Farkları | 47.912 | 27.777 | |
| Riskten Korunma Kayıpları | 26 | (76.654) | (177.646) |
| Riskten Korunma Kayıpları Vergi Etkisi | 27 | 22.178 | 35.529 |
| Diğer Kapsamlı Gelirler / (Giderler) | (57.357) | 546.602 | |
| TOPLAM KAPSAMLI GELİR | 562.483 | 379.492 | |
| Toplam Kapsamlı Gelirin Dağılımı: | 562.483 | 379.492 | |
| Kontrol Gücü Olmayan Paylar | (16.735) | 38.650 | |
| Ana Ortaklık Payları | 579.218 | 340.842 |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler ve Giderler |
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler ve Giderler |
Birikmiş Karlar | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ödenmiş Sermaye |
Sermaye Düzeltme Farkları |
Birleşmeye İlişkin İlave Özsermaye Katkısı |
Paylara İlişkin Primler/ İskontolar |
Yeniden Değerleme ve Ölçüm Kazanç / Kayıpları |
Tanımlan mış Fayda Planlarını n Birikmiş Yeniden Ölçüm Kazançlar ı/ Kayıpları |
Yabancı Para Çevrim Farkları |
Finansal Yatırımların Gerçeğe Uygun Değer Ölçümünden Kaynaklanan Kazançlar |
Riskten Korunma Kazanç / Kayıpları |
Kardan Ayrılan Kısıtlanmı ş Yedekler |
Geçmiş Yıllar Zararları |
Net Dönem Karı / (Zararı) |
Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar |
Kontrol Gücü Olmayan Paylar |
Özkaynaklar | |
| 1 Ocak 2022 itibarıyla | |||||||||||||||
| bakiyeler (Dönem Başı) | 900.000 | 6.926.453 | 33.719 | 107.038 | - | - | (9.230) | (107.045) | - | 17.007 | (3.811.163) | 267.675 | 4.324.454 | 11.247 | 4.335.701 |
| Transferler Toplam Kapsamlı Gelir / (Gider |
- - |
- - |
- - |
- - |
- 724.477 |
- (63.535) |
- 27.777 |
- - |
- (142.117) |
542 - |
267.133 - |
(267.675) (205.760) |
340.842 | - 38.650 |
- 379.492 |
| Diğer Kapsamlı Gelir / (Gider | - | - | - | - | 724.477 | (63.535) | 27.777 | - | (142.117) | - | - | - | 546.602 | - | 546.602 |
| Dönem Karı | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | (205.760) | (205.760) | 38.650 | (167.110) |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla | |||||||||||||||
| bakiyeler (Dönem Sonu) | 900.000 | 6.926.453 | 33.719 | 107.038 | 724.477 | (63.535) | 18.547 | (107.045) | (142.117) | 17.549 | (3.544.030) | (205.760) | 4.665.296 | 49.897 | 4.715.193 |
| 1 Ocak 2023 itibarıyla | |||||||||||||||
| bakiyeler (Dönem Başı) | 900.000 | 6.926.453 | 33.719 | 107.038 | 724.477 | (63.535) | 18.547 | (107.045) | (142.117) | 17.549 | (3.544.030) | (205.760) | 4.665.296 | 49.897 | 4.715.193 |
| Transferler | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | (205.760) | 205.760 | - | - | - |
| Toplam Kapsamlı Gelir / (Gider | - | - | - | - | (51.041) | 248 | 47.912 | - | (54.476) | - | - | 636.575 | 579.218 | (16.735) | 562.483 |
| Diğer Kapsamlı Gelir / (Gider) | - | - | - | - | (51.041) | 248 | 47.912 | - | (54.476) | - | - | - | (57.357) | - | (57.357) |
| Dönem Karı | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 636.575 | 636.575 | (16.735) | 619.840 |
| 31 Aralık 2023 itibarıyla | |||||||||||||||
| bakiyeler (Dönem Sonu) | 900.000 | 6.926.453 | 33.719 | 107.038 | 673.436 | (63.287) | 66.459 | (107.045) | (196.593) | 17.549 | (3.749.790) | 636.575 | 5.244.514 | 33.162 | 5.277.676 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Dipnot Referansı |
Bağımsız Denetimden Geçmiş Cari Dönem 1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
Bağımsız Denetimden Geçmiş Önceki Dönem 1 Ocak - 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|---|
| İŞLETME FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI | 1.345.282 | (930.570) | |
| Dönem Karı /(Zararı) | 619.840 | (167.110) | |
| Dönem Net Zararı Mutabakatı İle İlgili Düzeltmeler | (737.619) | (91.811) | |
| - Amortisman ve İtfa Gideri İle İlgili Düzeltmeler | 11-12-13 | 316.424 | 412.962 |
| - Değer Düşüklüğü / İptali İle İlgili Düzeltmeler | 41.571 | 60.542 | |
| - Alacaklarda Değer Düşüklüğü ile İlgili Düzeltmeler - Stok Değer Düşüklüğü / İptali ile İlgili Düzeltmeler |
6-21-22 9 |
28.884 12.687 |
59.725 817 |
| - Karşılıklar İle İlgili Düzeltmeler | 506.958 | 184.089 | |
| - Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar ile İlgili Düzeltmeler | 17 | 4.987 | (31.601) |
| - Diğer Karşılıklar ile İlgili Düzeltmeler | 15 | 501.971 | 215.690 |
| - Faiz (Gelirleri) ve Giderleri İle İlgili Düzeltmeler | 8.225 | 528.539 | |
| - Faiz Gelirleri ile İlgili Düzeltmeler | 22-23 | - | (90.745) |
| - Faiz Giderleri ile İlgili Düzeltmeler - Gerçekleşmemiş Kur Farkları İle İlgili Düzeltmeler |
22-25 | 8.225 577.200 |
619.284 549.149 |
| - Gerçeğe Uygun Değer (Kazanç), Kayıpları ile İlgili Düzeltmeler | 23 | 30.981 | 97.622 |
| - Vergi Gideri İle İlgili Düzeltmeler | 27 | (655.561) | (71.943) |
| - Duran Varlıkların Elden Çıkarılmasından Kaynaklanan Kazançlar | |||
| İle İlgili Düzeltmeler | 23 | - | (1.227) |
| - Parasal Kayıp / Kazanç | (1.563.417) | (1.851.544) | |
| İşletme Sermayesinde Gerçekleşen Değişimler | 1.521.870 | (590.275) | |
| - Ticari Alacaklardaki Artış ile İlgili Düzeltmeler | 441.060 | 250.290 | |
| - İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklardaki Azalış | 659 | 1.001 | |
| - İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklardaki Artış | 440.401 | 249.289 | |
| - Stoklardaki (Artış)/Azalış İle İlgili Düzeltmeler | 223.847 | (529.144) | |
| - Faaliyetlerle İlgili Diğer Varlıklardaki Azalış | 218.273 | (595.015) | |
| - Ticari Borçlardaki Artış/(Azalış) ile İlgili Düzeltmeler - İlişkili Taraflara Ticari Borçlardaki Azalış |
294.665 30.075 |
285.263 54.054 |
|
| - İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlardaki Artış/(Azalış) | 264.590 | 231.209 | |
| - Faaliyetlerle İlgili Diğer Yükümlülüklerdeki Azalış | 344.025 | (1.669) | |
| Faaliyetlerden Elde Edilen Nakit Akışları | 1.404.091 | (849.196) | |
| - Alınan Faiz | 22 | - | 51.955 |
| - Ödenen Faiz | 22 | - | (6.186) |
| - Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar Kapsamında Yapılan Ödemeler |
17 | (55.620) | (13.073) |
| - Vergi Ödemeleri | 27 | (3.189) | (4.517) |
| - Diğer Nakit Çıkışları | 15 | - | (109.553) |
| YATIRIM FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI | (429.338) | (285.742) | |
| - Maddi ve Maddi Olmayan Duran Varlıkların Satışından Kaynaklanan Nakit | |||
| Girişleri | 7.900 | 2.057 | |
| - Maddi Duran Varlık Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları - Maddi Olmayan Duran Varlık Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları |
11 12 |
(458.609) - |
(431.671) (20.559) |
| - Diğer Nakit Girişleri/ Çıkışları, (net) | 30 | (21.392) | 125.641 |
| - Alınan Faiz | 23 | 42.763 | 38.790 |
| FİNANSMAN FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI | (104.568) | 979.990 | |
| - Borçlanmadan Kaynaklanan Nakit Girişleri | 6.519.565 | 8.800.807 | |
| - Borçlanmadan Kaynaklanan Nakit Çıkışları | (6.328.738) | (7.235.961) | |
| - Kira Sözleşmelerinden Kaynaklanan Borç Ödemelerine İlişkin Nakit Çıkışları - Ödenen Faiz |
(26.178) (268.252) |
(39.726) (565.063) |
|
| - Diğer Nakit Girişleri (Çıkışları) | (965) | 19.933 | |
| NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ ÜZERİNDEKİ ENFLASYON ETKİSİ YABANCI PARA ÇEVRİM FARKLARININ ETKİSİNDEN ÖNCE NAKİT |
81.573 | 11.095 | |
| VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ / (AZALIŞ) | 892.949 | (225.227) | |
| Yabancı Para Çevrim Farklarının Nakit ve Nakit Benzerleri Üzerindeki Etkisi | 60.428 | 19.975 | |
| NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ / (AZALIŞ) | 953.377 | (205.252) | |
| DÖNEM BAŞI NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ | 36 | 73.705 | 278.957 |
| DÖNEM SONU NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ | 36 | 1.027.082 | 73.705 |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş. ("Şirket") Bursa'da, Türkiye'de kurulmuştur. Şirket'in adresi Hasanağa Organize Sanayi Bölgesi (HOSAB), Sanayi Caddesi, 16225, Nilüfer-Bursa'dır.
Bağlı bulunduğu grup: Kıraça Holding A.Ş.
İşlem gördüğü borsa: Borsa İstanbul Yıldız Pazar
Şirket, Türkiye'de her nevi oto montaj ve karoseri tesisleri kurmak, kurulmuş olanları satın almak, bunlara iştirak etmek, karoseri imali için oto ithal etmek, her nevi oto karoseri yapmak ve satmak amacıyla kurulmuştur. Şirket'in faaliyet alanları; çeşitli otomotiv markalarına motorlu araçlar üretmek, ithal ve ihraç etmektir. Aynı kapsamda, otomotiv ana ve yan sanayilerine endüstriyel hizmet vermektir.
Grup'un devam eden faaliyetleri ile ilgili faaliyet alanları ve coğrafi bölümlere göre raporlamanın ayrıntılarına 4. notta yer verilmektedir.
Grup'un 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla yıl içinde çalışan personelin ortalama sayısı 2.496'dır (31 Aralık 2022: 1.354).
Grup'un ana ortağı ile esas kontrolü elinde tutan taraf; Kıraça Holding A.Ş.'dir.
Grup'un bağlı ortaklıklarının, iştirak ve iş ortaklıklarının detayı aşağıda verilmektedir:
| İşlem gördükleri | ||
|---|---|---|
| Bağlı ortaklıklar | borsalar | Faaliyet türleri |
| Karsan İç ve Dış Ticaret A.Ş. | - | Satış pazarlama |
| Karsan Europe S.R.L. | - | Satış pazarlama |
| Karsan USA LLC (*) | - | Satış pazarlama |
| Hervouet Corporate Industry (HCI) (**) | - | Satış pazarlama |
| Hervouet Corporate Lease (HCL) (**) | - | Satış pazarlama |
(*) Şirket, bir taksi modeli projesi ile ilgili olarak ABD'deki yerel otoritelerin düzenleyecekleri ihalelere katılmak amacıyla 26 Nisan 2010 tarihinde merkezi New York, ABD'de tamamı Karsan Otomotiv'e ait kuruluş aşamasında bir sermaye aktarımı gerektirmeyen Karsan USA LLC unvanı ile bir şirket kurmuştur. Şirkete herhangi bir sermaye aktarımı olmamış olup, gayri faal olduğu için konsolide finansal tablolara dahil edilmemiştir.
(**) Şirket, yurtdışı pazarlardaki rekabet gücünü ve verimliliği artırma hedefi çerçevesinde, Fransa'daki pazar payını artırmak ve kamu ihalelerine katılım sağlamak amacıyla, Fransa'daki yerleşik distribütörü Hervouet Corporate Industry'nin sermayesinde %50 oranında pay sahibi olacak şekilde 4.515 TL (700.000 Avro) nominal değerli 2.400 adet payı satın almıştır. 2.653 TL (400.000 Avro) tutarındaki ilk sermaye ödemesi 17 Haziran 2019 tarihinde ve 1.863 TL (300.000 Avro) tutarındaki ikinci sermaye ödemesi ise 31 Temmuz 2019 tarihinde gerçekleşmiştir.
| İştirakler | İşlem gördükleri borsalar | Faaliyet türleri |
|---|---|---|
| Karsan Otomotiv Sanayi Mamulleri | Satış ve | |
| Pazarlama A.Ş. ("Karsan Pazarlama") | - | Distribütörlük |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Halka açık şirketler, kar payı dağıtımlarını SPK'nın 1 Şubat 2014 tarihinden itibaren yürürlüğe giren II-19.1 no'lu Kar Payı Tebliği'ne göre yaparlar.
Ortaklıklar, karlarını genel kurulları tarafından belirlenecek kar dağıtım politikaları çerçevesinde ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak genel kurul kararıyla dağıtır. Söz konusu tebliğ kapsamında, asgari bir dağıtım oranı tespit edilmemiştir. Şirketler esas sözleşmelerinde veya kar dağıtım politikalarında belirlenen şekilde kar payı öderler.
Finansal tablolar, yönetim kurulu tarafından onaylanmış ve 18 Nisan 2024 tarihinde yayınlanması için yetki verilmiştir. Genel Kurul'un finansal tabloları değiştirme yetkisi bulunmaktadır.
İlişikteki finansal tablolar Sermaye Piyasası Kurulu'nun ("SPK") 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Seri II, 14.1 No'lu "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği" ("Tebliğ") hükümlerine uygun olarak hazırlanmış olup Tebliğin 5. Maddesine istinaden Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yürürlüğe konulmuş olan Türkiye Finansal Raporlama Standartları ("TFRS") ile bunlara ilişkin ek ve yorumları esas alınmıştır.
Ayrıca finansal tablolar, KGK tarafından 4 Ekim 2022 tarihinde yayımlanan "TFRS Taksonomisi Hakkında Duyuru" ile SPK tarafından yayımlanan Finansal Tablo Örnekleri ve Kullanım Rehberi'nde belirlenmiş olan formatlara uygun olarak sunulmuştur.
Finansal tablolar, türev olmayan finansal araçların gerçeğe uygun değerinden gösterilmesi ve maddi duran varlıkların yeniden değerlenmesi haricinde, tarihi maliyet esasına göre hazırlanmaktadır. Tarihi maliyetin belirlenmesinde, genellikle varlıklar için ödenen tutarın gerçeğe uygun değeri esas alınmaktadır.
Grup'un her işletmesinin kendi finansal tabloları faaliyette bulundukları temel ekonomik çevrede geçerli olan para birimi (fonksiyonel para birimi) ile sunulmuştur. Her işletmenin finansal durumu ve faaliyet sonuçları, Grup'un geçerli para birimi olan ve konsolide finansal tablolar için sunum para birimi olan TL cinsinden ifade edilmiştir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Yüksek enflasyon dönemlerinde finansal tabloların düzeltilmesi
Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) 23 Kasım 2023 tarihinde yaptığı duyuru ile ve Sermaye Piyasası Kurumu (SPK)'nun 28 Aralık 2023 tarih ve 81/1820 sayılı kararı uyarınca, konsolide finansal tablolarını Türkiye Muhasebe Standartları /Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına göre hazırlayan ihraççılar ile sermaye piyasası kurumlarının, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla konsolide finansal tablolarını TMS 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" standardı hükümlerini uygulayarak hazırlamasına karar verilmiştir.
Grup'un 31 Aralık 2023 tarihli konsolide finansal tabloları, TMS 29-Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama'ya ("TMS 29") göre geçerli para biriminin genel satın alma gücündeki değişikliklere göre yeniden düzenlenmiştir. TMS 29, yüksek enflasyonlu bir ekonominin para biriminde hazırlanan konsolide finansal tabloların konsolide finansal durum tablosu tarihindeki cari ölçüm birimi cinsinden hazırlanmasını ve önceki dönem konsolide finansal tablolarının aynı şekilde yeniden düzenlenmesini gerektirir.
Bu nedenle, Grup'un 31 Aralık 2022 tarihli konsolide finansal tabloları, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre yeniden düzenlenerek sunulmuştur.
TMS 29'un uygulanmasını zorunlu kılan özelliklerden biri, kümülatif üç yıllık enflasyon oranının %100'e yaklaşması veya aşmasıdır. Türkiye İstatistik Kurumu ("TÜİK") tarafından açıklanan Türkiye Geneli Tüketici Fiyatları Endeksi ("TÜFE") baz alındığında, Türkiye'de kümülatif üç yıllık enflasyon oranı 31 Aralık 2023 itibarıyla %268,3'e ulaşmıştır. Bununla birlikte, TMS 29, %100 oranını yüksek enflasyonun ortaya çıktığı mutlak oran olarak belirlemez ve konsolide finansal tabloların TMS 29'a göre yeniden düzenlenmesinin gerekli olup olmadığı muhakeme konusudur. Ayrıca, yüksek enflasyon, bir ülkenin ekonomik ortamının özellikleri ile de belirlenir.
Aşağıdaki tablo, son üç yıldaki ve 31 Aralık 2023 itibarıyla TÜFE'nin gelişimini göstermektedir:
| 2023 | 2022 | 2021 | |
|---|---|---|---|
| Yıllık Endeks | 1.859,38 | 1.128,45 | 686,95 |
| Yıllık Enflasyon | %64,77 | %64,27 | %36,07 |
| Kümülatif Enflasyon (2021'den itibaren) | %268,24 | %156,18 | %55,83 |
| Düzeltme katsayısı | 1,0000 | 1,64773 | 2,70672 |
Enflasyon döneminde, parasal varlıkları parasal yükümlülüklerinden fazla olan bir işletme satın alma gücünü kaybederken, parasal yükümlülükleri parasal varlıklarından fazla olan bir işletme, varlık ve yükümlülükleri bir fiyat düzeyine bağlı olmadığı ölçüde satın alma gücü kazanır. Net parasal pozisyon üzerinden oluşan kazanç veya kayıp, kar veya zarar tablosunda parasal kazanç (kayıp) kalemi olarak muhasebeleştirilmektedir.
Grup, enflasyon düzeltmesi raporlamasının etkisini 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla cari ölçüm birimi cinsinden yansıtacak şekilde parasal olmayan tüm kalemleri yeniden düzenlemiştir. Parasal kalemler 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla cari ölçüm birimi cinsinden ifade edildiğinden yeniden düzenlenmemiştir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Mali durum ve performans trendlerinin tespitine imkan vermek üzere, Grup'un konsolide finansal tabloları önceki dönemle karşılaştırmalı olarak hazırlanmaktadır. Cari dönem konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlanması açısından karşılaştırmalı bilgiler gerekli görüldüğünde yeniden sınıflandırılır ve önemli farklılıklar açıklanır. Cari dönemde Grup, önceki dönem finansal tablolarında herhangi bir sınıflama yapmamıştır.
Konsolide finansal tablolar, Grup'un önümüzdeki bir yılda ve faaliyetlerinin doğal akışı içerisinde varlıklarından fayda elde edeceği ve yükümlülüklerini yerine getireceği varsayımı altında işletmenin sürekliliği esasına göre hazırlanmıştır.
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Grup'un cari dönem net karını içerecek şekilde 3.113.215 TL (31 Aralık 2022: 3.749.790 TL zarar) tutarında geçmiş yıllar zararı bulunmakta ve aynı tarih itibarıyla kısa vadeli yükümlülükleri, dönen varlıklarını 206.352 TL (31 Aralık 2022: 522.768 TL açık) tutarında geçmiştir. Grup'un 2023 yılsonu itibarıyla bir kısım ticari alacaklarının uzun vadelerde tahsilinin beklenmesi ve borçlanmaların bir kısmının kısa vadeye düşmesi sebebiyle işletme sermayesi açığı oluşmaktadır. 31 Aralık 2023 tarihinde sona eren yılda Grup'un 1.451.424 TL Esas Faaliyet Karı ve 619.840 TL tutarında net dönem karı vardır. Grup Yönetimi, 2024 yılı için bütçe ve tahmin çalışmalarında hasılattaki büyümeden oluşacak ölçekle esas faaliyet karlılığında artış beklemekte ve bu seviyenin mevcut işletme sermaye açığını kapatacak derecede nakit girişi oluşturacağını öngörmektedir. Bu nedenlerden ötürü, Grup yönetimi işletmenin sürekliliğine ilişkin net işletme sermayesine yönelik bir risk öngörmemektedir.
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla Grup'un bağlı ortaklıklarının detayı aşağıdaki gibidir:
| Grup'un sermayedeki pay oranı ve oy kullanma hakkı oranı (%) |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
| Şirket ismi | Kuruluş ve faaliyet konusu |
Geçerli para birimi |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
|
| Karsan İç ve Dış Ticaret A.Ş. | Satış pazarlama | Türk Lirası | %100 | %100 | |
| Karsan USA LLC (*) | Satış pazarlama | ABD Doları | %100 | %100 | |
| Karsan Europe S.R.L. | Satış pazarlama | Avro | %100 | %100 | |
| Hervouet Corporate Industry (HCI) | Satış pazarlama | Avro | %50 | %50 | |
| Hervouet Corporate Lease (HCL) | Satış pazarlama | Avro | %50 | %50 |
(*) Not 1'de detaylı olarak açıklandığı üzere 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihli finansal tablolara tam konsolidasyon yöntemi ile dahil edilmemiştir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Konsolide finansal tablolar, Şirket ve Şirket'in bağlı ortaklıkları tarafından kontrol edilen işletmelerin finansal tablolarını kapsar. Kontrol, Şirket'in aşağıdaki şartları sağlaması ile sağlanır:
Yukarıda listelenen kriterlerin en az birinde herhangi bir değişiklik oluşmasına neden olabilecek bir durumun ya da olayın ortaya çıkması halinde Şirket yatırımının üzerinde kontrol gücünün olup olmadığını yeniden değerlendirir.
Şirket'in yatırım yapılan şirket/varlık üzerinde çoğunluk oy hakkına sahip olmadığı durumlarda, ilgili yatırımın faaliyetlerini tek başına yönlendirebilecek/yönetebilecek şekilde yeterli oy hakkının olması halinde, yatırım yapılan şirket/varlık üzerinde kontrol gücü vardır. Şirket, aşağıdaki unsurlar da dahil olmak üzere, ilgili yatırımdaki oy çoğunluğunun kontrol gücü sağlamak için yeterli olup olmadığının değerlendirmesinde konuyla ilgili tüm olayları ve şartları göz önünde bulundurur:
Bir bağlı ortaklığın konsolidasyon kapsamına alınması Şirket'in bağlı ortaklık üzerinde kontrole sahip olmasıyla başlar ve kontrolünü kaybetmesiyle sona erer. Yıl içinde satın alınan veya elden çıkarılan bağlı ortaklıkların gelir ve giderleri, satın alım tarihinden elden çıkarma tarihine kadar konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosuna dahil edilir.
Kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelirin her bir kalemi ana ortaklık hissedarlarına ve kontrol gücü olmayan paylara aittir. Kontrol gücü olmayan paylar ters bakiye ile sonuçlansa dahi, bağlı ortaklıkların toplam kapsamlı geliri ana ortaklık hissedarlarına ve kontrol gücü olmayan paylara aktarılır.
Gerekli olması halinde, Grup'un izlediği muhasebe politikalarıyla aynı olması amacıyla bağlı ortaklıkların finansal tablolarında muhasebe politikalarıyla ilgili düzeltmeler yapılmıştır.
Tüm grup içi varlıklar ve yükümlülükler, özkaynaklar, gelir ve giderler ve Grup şirketleri arasındaki işlemlere ilişkin nakit akışları konsolidasyonda elimine edilir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Grup'un bağlı ortaklıklarındaki sermaye payında kontrol kaybına neden olmayan değişiklikler özkaynak işlemleri olarak muhasebeleştirilir. Grup'un payı ile kontrol gücü olmayan payların defter değerleri, bağlı ortaklık paylarındaki değişiklikleri yansıtmak amacıyla düzeltilir. Kontrol gücü olmayan payların düzeltildiği tutar ile alınan veya ödenen bedelin gerçeğe uygun değeri arasındaki fark, doğrudan özkaynaklarda Grup'un payı olarak muhasebeleştirilir.
Grup'un bir bağlı ortaklığındaki kontrolü kaybetmesi durumunda, satış sonrasındaki kar/zarar, i) alınan satış bedeli ile kalan payın gerçeğe uygun değerlerinin toplamı ile ii) bağlı ortaklığın varlık (şerefiye dahil) ve yükümlülüklerinin ve kontrol gücü olmayan payların önceki defter değerleri arasındaki fark olarak hesaplanır. Diğer kapsamlı gelir içinde bağlı ortaklık ile ilgili önceden muhasebeleştirilen ve özkaynakta toplanan tutarlar, Şirket'in ilgili varlıkları satmış olduğu varsayımı üzerine kullanılacak muhasebe yöntemine göre kayda alınır (örneğin; konuyla ilgili TFRS'ler uyarınca, kar/zarara aktarılması ya da doğrudan geçmiş yıl karlarına transfer). Bağlı ortaklığın satışı sonrası kalan yatırımın kontrolünün kaybedildiği tarihteki gerçeğe uygun değeri, TFRS 9 Finansal Araçlar standardı kapsamında belirlenen başlangıç muhasebeleştirmesinde gerçeğe uygun değer olarak ya da, uygulanabilir olduğu durumlarda, bir iştirak ya da müşterek olarak kontrol edilen bir işletmedeki yatırımın başlangıç muhasebeleştirmesindeki maliyet bedeli olarak kabul edilir.
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla Grup'un iştiraklerinin ve iş ortaklıklarının detayları aşağıdaki gibidir:
| Grup'un sermayedeki pay oranı ve oy kullanma hakkı oranı (%) |
||||
|---|---|---|---|---|
| Kuruluş ve faaliyet | Geçerli | 31 Aralık | 31 Aralık | |
| Şirket ismi | konusu | para birimi |
2023 | 2022 |
| Karsan Otomotiv Sanayi Mamulleri | ||||
| Pazarlama A.Ş. ("Karsan Pazarlama") (*) | Distribütör | Türk Lirası | %6,43 | %6,43 |
(*) Karsan Pazarlama Sanayi Mamulleri Pazarlama A.Ş. şirketinde 2021 Ocak ayında yapılan sermaye artırımı sonrası, Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş.'nin sermayedeki pay oranı ve oy kullanma hakkı oranı %25'ten %6,43'e azalmıştır. Bunun sonucunda, Grup'un şirket üzerinde önemli derece etkinliği kalmadığından dolayı, "Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlık" olarak sınıflanmıştır.
İştirak Grup'un önemli derecede etkide bulunduğu işletmedir. Önemli derecede etkinlik, bir işletmenin finansal ve operasyonel politikalarına ilişkin kararlarına münferiden veya müştereken kontrol yetkisi olmaksızın katılma gücünün olmasıdır.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
İş ortaklığı, bir düzenlemede müşterek kontrolü olan tarafların, ortak düzenlemedeki net varlıklara ilişkin haklarının olduğu ortak bir girişimdir. Müşterek kontrol, bir ekonomik faaliyet üzerindeki kontrolün sözleşmeye dayalı olarak paylaşılmasıdır. Bu kontrolün, ilgili faaliyetlere ilişkin kararların, kontrolü paylaşan tarafların oy birliği ile mutabakatını gerektirdiği durumlarda var olduğu kabul edilir.
Ekteki finansal tablolarda iştiraklerin veya iş ortaklıklarının faaliyet sonuçları ile varlık ve yükümlülükleri, TFRS 5 standardı uyarınca satılmak üzere elde tutulan varlık olarak muhasebeleştirilenler dışında, özkaynak yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilmiştir. Özkaynak yöntemine göre konsolide bilançoda iştirakler veya iş ortaklıkları, maliyet bedelinin iştirakin veya iş ortaklığının net varlıklarındaki alım sonrası dönemde oluşan değişimdeki Grup'un payı kadar düzeltilmesi sonucu bulunan tutardan, iştirakte veya iş ortaklığında oluşan herhangi bir değer düşüklüğünün düşülmesi neticesinde elde edilen tutar üzerinden gösterilir. İştirakin veya iş ortaklığının, Grup'un iştirakteki veya iş ortaklığındaki payını (özünde Grup'un iştirakteki veya iş ortaklığındaki net yatırımının bir parçasını oluşturan herhangi bir uzun vadeli yatırımı da içeren) aşan zararları kayıtlara alınmaz. İlave zarar ayrılması ancak Grup'un yasal veya zımni kabulden doğan yükümlülüğe maruz kalmış olması ya da iştirak veya iş ortaklığı adına ödemeler yapmış olması halinde söz konusudur.
Grup şirketlerinden biri ile Grup'un bir iştiraki arasında gerçekleşen işlemler neticesinde oluşan kar ve zararlar, Grup'un ilgili iştirakteki veya iş ortaklığındaki payı oranında elimine edilir.
Muhasebe politikalarında yapılan önemli değişiklikler geriye dönük olarak uygulanmakta ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenmektedir. Grup, cari yıl içerisinde standartlardaki değişikliklerin etkileri nedeniyle muhasebe politikalarında herhangi bir değişiklik yapmamıştır.
Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığı cari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise, hem değişikliğin yapıldığı dönemde hem de gelecek dönemlerde, ileriye yönelik olarak uygulanır. Grup'un cari yıl içerisinde muhasebe tahminlerinde önemli bir değişikliği olmamıştır.
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal tabloların hazırlanmasında esas alınan muhasebe politikaları aşağıda özetlenen 1 Ocak 2023 tarihi itibarıyla geçerli yeni ve değiştirilmiş Türkiye Muhasebe Standartları ("TMS")/ Türkiye Finansal Raporlama Standartları ("TFRS") ve TMS/TFRS yorumları dışında önceki yılda kullanılanlar ile tutarlı olarak uygulanmıştır. Bu standartların ve yorumların Grup'un mali durumu ve performansı üzerindeki etkileri ilgili paragraflarda açıklanmıştır.
1 Ocak 2023 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler muhasebe politikası açıklamalarını iyileştirmeyi ve finansal tablo kullanıcılarının muhasebe tahminlerindeki değişiklikler ile muhasebe politikalarındaki değişiklikleri ayırt etmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
a) 1 Ocak 2023 Tarihinden İtibaren Geçerli Olan Yeni Standart, Değişiklik ve Yorumlar (devamı):
1 Ocak 2023 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler, şirketler tarafından ilk defa finansal tablolara alındığında vergilendirilebilir ve indirilebilir geçici farkların eşit tutarlarda oluşmasına neden olan işlemler üzerinden ertelenmiş vergi muhasebeleştirmelerini gerektirmektedir.
Geçici istisna, Aralık 2023 yıl sonu için geçerli olup açıklama gereksinimleri 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren başlayan muhasebe dönemleri için geçerlidir ve erken uygulamaya izin verilir. Bu değişiklikler, şirketlere Asgari Vergi Uygulama Kılavuzu uluslararası vergi reformundan kaynaklanan ertelenmiş vergilerin muhasebeleştirilmesi konusunda geçici bir kolaylık sağlar. Ayrıca değişiklikler, etkilenen şirketler için açıklama gereksinimlerini de içerir.
1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler, işletmenin raporlama döneminden sonraki on iki ay içinde uyması gereken koşulların bir yükümlülüğün sınıflandırmasını nasıl etkilediğine açıklık getirmektedir. Değişiklikler aynı zamanda işletmenin bu koşullara tabi yükümlülüklerle ilgili sağladığı bilgilerin iyileştirilmesini de amaçlamaktadır.
1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler, işletmenin TFRS 16'daki bir satış ve geri kiralama işlemini işlem tarihinden sonra nasıl muhasebeleştirdiğini açıklayan satış ve geri kiralama hükümlerini içerir. Kira ödemelerinin bir kısmı veya tamamı bir endekse veya orana bağlı olmayan değişken kira ödemelerinden oluşan satış ve geri kiralama işlemlerinin etkilenmesi muhtemeldir.
1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler tedarikçi finansman anlaşmalarının ve işletmelerin yükümlülükleri, nakit akışları ve likidite risklerinin üzerindeki etkilerine dair şeffaflığı arttırmak için açıklama yapılmasını gerektirir. Açıklama gereklilikleri, UMSK (Uluslararası Muhasebe Standartları Kurumu)'nun, yatırımcıların, bazı şirketlerin tedarikçi finansmanı anlaşmalarının yeterince açık olmadığı ve yatırımcıların analizini engellediği yönündeki endişelerine verdiği yanıttır.
1 Ocak 2025 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemleri için geçerlidir. Bir işletme, belirli bir amaç için belirli bir ölçüm tarihinde başka bir para birimine çevrilemeyen yabancı para biriminde yapılan bir işlem veya faaliyete sahip olduğunda bu değişikliklerden etkilenir. Bir para birimi, başka bir para birimini elde etme olanağı mevcut olduğunda (normal bir idari gecikmeyle) değiştirilebilir ve işlem; uygulanabilir haklar ve yükümlülükler yaratan bir piyasa veya takas mekanizması yoluyla gerçekleşir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
İlişkili taraflar, finansal tablolarını hazırlayan işletmeyle (raporlayan işletme) ilişkili olan kişi veya işletmedir.
İlişkili tarafla yapılan işlem raporlayan işletme ile ilişkili bir taraf arasında kaynakların, hizmetlerin ya da yükümlülüklerin, bir bedel karşılığı olup olmadığına bakılmaksızın transferidir.
Hasılat, aşağıda yer alan beş aşamalı model kapsamında konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirmektedir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Grup, müşterilerle yapılan her bir sözleşmede taahhüt ettiği mal veya hizmetleri değerlendirerek, söz konusu mal veya hizmetleri devretmeye yönelik verdiği her bir taahhüdü ayrı bir edim yükümlülüğü olarak belirlemektedir.
Her bir edim yükümlülüğü için, edim yükümlülüğünün zamana yayılı olarak mı yoksa belirli bir anda mı yerine getirileceği sözleşme başlangıcında belirlenir. Grup, bir mal veya hizmetin kontrolünü zamanla devreder ve dolayısıyla ilgili satışlara ilişkin edim yükümlülüklerini zamana yayılı olarak yerine getirirse, söz konusu edim yükümlülüklerinin tamamen yerine getirilmesine yönelik ilerlemeyi ölçerek hasılatı zamana yayılı olarak konsolide finansal tablolara alır.
Grup, taahhüt edilmiş bir mal veya hizmeti müşterisine devrederek edim yükümlülüğünü yerine getirdiğinde veya getirdikçe, bu edim yükümlülüğüne tekabül eden işlem bedelini hasılat olarak konsolide finansal tablolarına kaydeder. Mal veya hizmetlerin kontrolü müşterilerin eline geçtiğinde (veya geçtikçe) mal veya hizmet devredilmiş olur.
Grup, satışı yapılan mal veya hizmetin kontrolünün müşteriye devrini değerlendirirken,
Grup, sözleşmenin başlangıcında, müşteriye taahhüt ettiği mal veya hizmetin devir tarihi ile müşterinin bu mal veya hizmetin bedelini ödediği tarih arasında geçen sürenin bir yıl veya daha az olacağını öngörmesi durumunda, taahhüt edilen bedelde önemli bir finansman bileşeninin etkisi için düzeltme yapmamaktadır. Diğer taraftan, hasılatın içerisinde önemli bir finansman unsuru bulunması durumunda, hasılat değeri gelecekte oluşacak tahsilatların, finansman unsuru içerisinde yer alan faiz oranı ile indirgenmesi ile tespit edilir. Fark, tahakkuk esasına göre esas faaliyetlerden diğer gelirler olarak ilgili dönemlere kaydedilir.
Grup, kendi markası olan araçlara ilişkin hasılatı, yukarıda belirtilen politikaya uygun olarak satış anında konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirmektedir.
Grup, ürettiği ürünler için kanunlar tarafından zorunlu kılınan yasal sürelerin bitişinden başlayan dönemler için garanti taahhüdü ve bakım hizmeti satışı yapmaktadır. Verilen ek taahhütlerin fiyatı, satılan ürünlerden ayrı olarak, sözleşme içerisinde taahhüt edilen farklı bir hizmet olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle Grup, uzatılmış garanti satışları ve bakım hizmetleri nedeniyle verilecek hizmeti ayrı bir edim yükümlülüğü olarak muhasebeleştirmektedir.
Grup, kamu (belediye) ihaleleri kapsamındaki ihale hasılatını, otobüslerin teslimatları gerçekleştiği zaman konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirir. Grup, ihaleler kapsamında 5 yıllık satış sonrası bakım ve onarım hizmeti sağlamakta olup, söz konusu hizmetlerin maliyeti ile ilgili olarak konsolide finansal tablolarda bakım ve onarım karşılığını hasılatı ile eş zamanlı muhasebeleştirir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Finans sektörü faaliyetleri, Grup'un TFRS 16 - "Kiralamalar" standardı kapsamında kiralayan durumunda olduğu finansal kiralama işlemlerini içermektedir.
Renault ile imzalanan sözleşme koşullarını, TFRS 16-Kiralamalar standardı kapsamında değerlendirmiştir. Bu kapsamda;
Sonuç olarak, Grup yukarıda belirtilen koşulları dikkate alarak, söz konusu yatırımları, tüm risklerin Oyak Renault Otomobil Fabrikaları A.Ş.'ye devredildiği finansal kiralama işlemi şeklinde sınıflandırmıştır.
Finansal kiralamada, kiralama konusu varlık, net kira yatırımına eşit bir alacak olarak finansal tablolarda izlenir. Finansal kiralama ile ilgili finansman geliri, finansal kiralama kapsamındaki net yatırıma sabit bir dönemsel getiri getirecek şekilde belirlenir. Alınan kira ödemeleri anapara ve kazanılmamış finansman gelirlerini azaltacak şekilde brüt kira yatırımının tutarından düşülür (Dipnot:7). Kazanılmamış finansman geliri, brüt kira yatırımı ile kiralamadaki zımni faiz oranı üzerinden brüt yatırımın bugünkü değeri arasındaki farktır. Zımni faiz oranı, kiralamanın başlangıcı itibarıyla, asgari kira ödemeleri ile garanti edilmemiş hurda değer toplamını, kiralanan varlığın gerçeğe uygun değeri ile başlangıç maliyetlerinin toplamına eşitleyen iskonto oranıdır.
Kiralama süresinin başında finansal tablolara yansıtılan satış gelirleri, söz konusu varlığın gerçeğe uygun değeri, ya da, bu değerin altında olması koşuluyla piyasa faiz oranının kullanılması durumunda hesaplanan ve kiraya veren tarafından elde edilecek asgari kira ödemelerinin bugünkü değeridir. Kiralama süresinin başlangıcı itibarıyla muhasebeleştirilen satış maliyeti, kiralanan varlığın maliyetidir. Grup'un muhasebeleştirdiği satış geliri ile satış maliyeti arasındaki fark satış kârıdır.
Hisse senedi yatırımlarından elde edilen temettü geliri, hissedarların temettü alma hakkı doğduğu zaman (Grup'un ekonomik faydaları elde edeceği ve gelirin güvenilir bir biçimde ölçülmesi mümkün olduğu sürece) kayda alınır.
Finansal varlıklardan elde edilen faiz geliri, Grup'un ekonomik faydaları elde edeceği ve gelirin güvenilir bir biçimde ölçülmesi mümkün olduğu sürece kayıtlara alınır. Faiz geliri, kalan anapara bakiyesi ile beklenen ömrü boyunca ilgili finansal varlıktan elde edilecek tahmini nakit girişlerini söz konusu varlığın kayıtlı değerine indirgeyen efektif faiz oranı nispetinde ilgili dönemde tahakkuk ettirilir.
Stoklar, maliyetin ya da net gerçekleşebilir değerin düşük olanı ile değerlenmektedir. Sabit ve değişken genel üretim giderlerinin bir kısmını da içeren maliyetler stokların bağlı bulunduğu sınıfa uygun olan yönteme göre ve çoğunlukla ağırlıklı ortalama yöntemine göre değerlenir. Net gerçekleşebilir değer, olağan ticari faaliyet içerisinde oluşan tahmini satış fiyatından tahmini tamamlanma maliyeti ile satışı gerçekleştirmek için yüklenilmesi gereken tahmini maliyetlerin toplamının indirilmesiyle elde edilir. Stokların net gerçekleşebilir değeri maliyetinin altına düştüğünde, stoklar net gerçekleşebilir değerine indirgenir ve değer düşüklüğünün oluştuğu yılda kar veya zarar tablosuna gider olarak yansıtılır. Daha önce stokların net gerçekleşebilir değere indirgenmesine neden olan koşulların geçerliliğini kaybetmesi veya değişen ekonomik koşullar nedeniyle net gerçekleşebilir değerde artış olduğu kanıtlandığı durumlarda, ayrılan değer düşüklüğü karşılığı iptal edilir. İptal edilen tutar önceden ayrılan değer düşüklüğü tutarı ile sınırlıdır.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Üretim ya da mal veya hizmetin verilmesinde veya idari amaçlar için kullanımda tutulan arazi ve binalar, yeniden değerlenmiş tutarlarıyla ifade edilir. Yeniden değerlenmiş tutar, yeniden değerleme tarihinde tespit edilen gerçeğe uygun değerden sonraki dönemlerde oluşan birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklüğü düşülerek tespit edilir. Yeniden değerlemeler bilanço tarihinde belirlenecek gerçeğe uygun değerin defter değerinden önemli farklılık göstermeyecek şekilde düzenli aralıklarla yapılır. Grup, Mart 2009 döneminden başlayarak arsalar ile binalar Mayıs 2015 döneminden başlayarak binalar için "yeniden değerleme modelini" benimsemiştir. Grup, arsa ve binaları için en son değerlemeyi 12 Ekim 2023 tarihinde yaptırmıştır ve 30 Eylül 2023 tarihli konsolide finansal tablolarına yansıltılmıştır.
Söz konusu arazi ve binaların yeniden değerlemesinden kaynaklanan artış, özkaynaktaki yeniden değerleme fonuna kaydedilir. Yeniden değerleme sonucu oluşan değer artışı, maddi duran varlıkla ilgili daha önceden kar veya zarar tablosunda gösterilen bir değer düşüklüğünün olması durumunda öncelikle söz konusu değer düşüklüğü nispetinde kar veya zarar tablosuna kaydedilir. Bahse konu arazi ve binaların yeniden değerlemesinden oluşan defter değerindeki azalış, söz konusu varlığın daha önceki yeniden değerlemesine ilişkin yeniden değerleme fonunda bulunan bakiyesini aşması durumunda kar veya zarar tablosuna kaydedilir.
İdari amaçlı ya da halihazırda belirlenmemiş olan diğer amaçlar doğrultusunda inşa edilme aşamasındaki varlıklar, maliyet değerlerinden varsa değer düşüklüğü kaybı düşülerek gösterilirler. Maliyete yasal harçlar da dahil edilir. Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda, borçlanma maliyetleri aktifleştirilir. Bu varlıkların inşası bittiğinde ve kullanıma hazır hale geldiklerinde ilgili maddi duran varlık kalemine sınıflandırılırlar. Bu tür varlıklar, diğer sabit varlıklar için kullanılan amortisman yönteminde olduğu gibi, kullanıma hazır olduklarında amortismana tabi tutulurlar.
Yeniden değerlenen binaların amortismanı kar veya zarar tablosunda yer alır. Yeniden değerlenen gayrimenkul satıldığında veya hizmetten çekildiğinde yeniden değerleme fonunda kalan bakiye doğrudan dağıtılmamış karlara transfer edilir. Varlık bilanço dışı bırakılmadıkça, yeniden değerleme fonundan dağıtılmamış karlara transfer yapılmaz.
Arazi ve yapılmakta olan yatırımlar dışında, maddi duran varlıkların, maliyet veya değerlenmiş tutarları, beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak amortismana tabi tutulur. Beklenen faydalı ömür, kalıntı değer ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkileri için her yıl gözden geçirilir ve tahminlerde bir değişiklik varsa ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.
Finansal kiralama ile alınan varlıklar, sahip olunan maddi duran varlıklarda olduğu gibi beklenen faydalı ömrüne göre amortismana tabi tutulur. Eğer finansal kiralama döneminin sonunda sahipliğin kazanılıp kazanılmayacağı kesin değil ise beklenen faydalı ömrü ile söz konusu kiralama süresinden kısa olanına göre amortismana tabi tutulur.
Bir maddi duran varlık elden çıkarıldığında veya kullanımı ya da satışından, gelecekte ekonomik yarar elde edilmesinin beklenmemesi durumunda finansal durum tablosu dışı bırakılır. Maddi duran varlıkların elden çıkarılması ya da bir maddi duran varlığın hizmetten alınması sonucu oluşan kazanç veya kayıp satış hasılatı ile varlığın defter değeri arasındaki fark olarak belirlenir ve kar veya zarar tablosuna dahil edilir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Grup, sözleşmenin başlangıcında bir sözleşmenin kiralama sözleşmesi olması ya da kiralama şartlarını içermesi durumunu değerlendirir. Grup, kısa vadeli kiralamalar (12 ay veya daha az süreli kira dönemi bulunan kiralamalar) ve düşük değerli varlıkların kiralaması haricinde kiracısı olduğu tüm kira sözleşmelerine ilişkin kullanım hakkı varlığı ve ilgili kiralama yükümlülüğünü muhasebeleştirmektedir. Kiralanan varlıklardan elde edilen ekonomik faydalarının kullanıldığı zamanlama yapısını daha iyi yansıtan başka bir sistematik temelin bulunmaması durumunda bu kiralamalar için Grup, kira ödemelerini kira dönemi boyunca doğrusal yöntem ile faaliyet gideri olarak muhasebeleştirir.
İlk muhasebeleştirmede kiralama yükümlülükleri, sözleşme başlangıç tarihinde ödenmemiş olan kira ödemelerinin kiralama oranında iskonto edilip bugünkü değeri üzerinden muhasebeleştirilir. Bu oranın önceden belirtilmemiş olması halinde Grup, kendi tespit edeceği alternatif borçlanma oranını kullanır.
Kiralama yükümlülüğünün ölçümüne dâhil edilen kira ödemeleri aşağıdakilerden oluşur:
Kiralama yükümlülüğü, konsolide finansal durum tablolarında ayrı bir kalem olarak sunulmaktadır. Kiralama yükümlülükleri sonradan kiralama yükümlülüğü üzerindeki faizin yansıtılması için net defter değeri arttırılarak (etkin faiz yöntemini kullanarak) ve yapılan kira ödemesini yansıtmak için net defter değeri azaltılarak ölçülür. Grup, aşağıdaki durumlarda kira yükümlülüğünü yeniden ölçer (ve ilgili kullanım hakkı varlığı üzerinde uygun değişiklikleri yapar):
Grup, finansal tablolarda sunulan dönemler boyunca bu tür bir değişiklik yapmamıştır.
Kullanım hakkı varlıkları, karşılık gelen kiralama yükümlülüğünün, kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya öncesinde yapılan kira ödemelerinin ve diğer doğrudan başlangıç maliyetlerinin ilk ölçümünü kapsar. Bu varlıklar sonradan birikmiş amortisman ve değer düşüklüğü zararları düşülerek maliyet değerinden ölçülmektedir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Grup bir kiralama varlığını demonte etmek ve ortadan kaldırmak, varlığın üzerinde bulunduğu alanı restore etmek ya da kiralama koşul ve şartlarına uygun olarak ana varlığı restore etmek için gerekli maliyetlere maruz kaldığı durumlarda TMS 37 uyarınca bir karşılık muhasebeleştirilir. Bu maliyetler, stok üretimi için katlanılmadıkları sürece ilgili kullanım hakkı varlığına dâhil edilir.
Kullanım hakkı varlıkları, ana varlığın kiralama süresi ve faydalı ömründen kısa olanına göre amortismana tabi tutulur. Kiralamada ana varlığın sahipliği devredildiğinde ya da kullanım hakkı varlığının maliyetine göre Grup, bir satın alma seçeneğini uygulamayı planladığında ilişkili kullanım hakkı varlığı, ana varlığın faydalı ömrü üzerinden amortismana tabi tutulur. Amortisman, kiralamanın fiilen başladığı tarihte başlar.
Kullanım hakkı varlıkları, konsolide finansal durum tablosunda ayrı bir kalemde sunulur.
Grup, kullanım hakkı varlıklarının değer düşüklüğüne uğrayıp uğramadığını belirlemek için TMS 36 standardını uygular ve tüm belirlenen değer düşüklüğü zararlarını, 'Maddi Duran Varlıklar' politikasında belirtildiği üzere muhasebeleştirir.
Bir endeks ya da orana bağlı olmayan değişken kiralar, kiralama yükümlülüğü ve kullanım hakkı varlığının ölçümüne dâhil edilmez. İlişkili ödemeler, bu ödemelere zemin hazırlayan durum veya olayların meydana geldiği dönemde gider olarak muhasebeleştirilir ve kar veya zarar tablosunda 'Diğer giderler' kalemine dâhil edilir.
Kolaylaştırıcı uygulama olarak, TFRS 16 bir kiracıya, kirayla ilişkili olmayan kalemleri ayrı sunmaması ve tüm kiralamaları ve kirayla ilişkili olmayan kalemleri tek bir kiralama sözleşmesi olarak muhasebeleştirmesi konusunda izin vermektedir. Grup, bu kolaylaştırıcı uygulamayı kullanmamıştır.
Satın alınan maddi olmayan duran varlıklardan sınırlı ömre sahip olanlar, maliyet değerlerinden birikmiş itfa payları ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler. Bu varlıklar beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak itfa edilir. Beklenen faydalı ömür ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkilerini tespit etmek amacıyla her yıl gözden geçirilir ve tahminlerdeki değişiklikler ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir. Satın alınan maddi olmayan duran varlıklardan sınırsız ömre sahip olanlar maliyet değerlerinden birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler (1 -20 yıl).
Satın alınan bilgisayar yazılımları, satın alımı sırasında ve satın almadan kullanıma hazır olana kadar geçen sürede oluşan maliyetler üzerinden aktifleştirilir. Söz konusu maliyetler, faydalı ömürlerine göre (1-5 yıl) itfa edilir.
Bilgisayar yazılımlarını geliştirmek ve sürdürmekle ilişkili maliyetler, oluştukları dönemde kar veya zarar tablosuna kaydedilmektedir. Kontrolü Grup'un elinde olan, saptanabilir ve kendine özgü yazılım ürünleri ile direk ilişkilendirilebilen ve bir yıldan fazla süre ile maliyetinin üzerinde ekonomik fayda sağlayacak harcamalar maddi olmayan duran varlık olarak değerlendirilir. Maliyetler, yazılımı geliştiren çalışanların maliyetlerini ve genel üretim giderlerinin bir kısmını da içermektedir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Aktifleştirilen geliştirme maliyetleri, üretilen araçların geliştirilmesine yönelik olarak işletme bünyesinde yapılan harcamalardan oluşmaktadır. İşletme bünyesinde oluşturulan maddi olmayan duran varlıklar, Grup'a gelecekte ekonomik fayda sağlamasının mümkün olduğu durumlarda maliyet değerinden aktifleştirilmektedir.
Araştırma masrafları, oluştuğu dönem içerisinde kar veya zarar tablosuna kaydedilir.
Geliştirme faaliyetleri (ya da Grup/şirket içi bir projenin gelişim aşaması) sonucu ortaya çıkan işletme içi yaratılan maddi olmayan duran varlıklar yalnızca aşağıda belirtilen şartların tamamı karşılandığında kayda alınırlar:
İşletme içi yaratılan maddi olmayan varlık tutarı, maddi olmayan duran varlığın yukarıda belirtilen muhasebeleştirme şartlarını karşıladığı andan itibaren oluşan harcamaların toplam tutarıdır. İşletme içi yaratılan maddi olmayan varlıklar kayda alınamadıklarında, geliştirme harcamaları oluştukları dönemde gider olarak kaydedilir.
Başlangıç muhasebeleştirmesi sonrasında, işletme içi yaratılan maddi olmayan varlıklar da ayrı olarak satın alınan maddi olmayan duran varlıklar gibi maliyet değerlerinden birikmiş itfa payları ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutar üzerinden gösterilirler.
Bir maddi olmayan duran varlık elden çıkarıldığında veya kullanımı ya da satışından, gelecekte ekonomik yarar elde edilmesinin beklenmemesi durumunda finansal durum tablosu dışı bırakılır. Bir maddi olmayan duran varlığın finansal durum tablosu dışı bırakılmasından kaynaklanan kâr ya da zarar, varsa, varlıkların elden çıkarılmasından sağlanan net tahsilatlar ile defter değerleri arasındaki fark olarak hesaplanır. Bu fark, ilgili varlık finansal durum tablosu dışına alındığı zaman kâr veya zararda muhasebeleştirilir.
Grup, her raporlama tarihinde varlıklarında değer düşüklüğü olup olmadığını belirlemek için maddi olan ve olmayan duran varlıklarının defter değerini inceler. Varlıklarda değer düşüklüğü olması durumunda, değer düşüklüğü tutarının belirlenebilmesi için varlıkların, varsa, geri kazanılabilir tutarı ölçülür. Bir varlığın geri kazanılabilir tutarının ölçülemediği durumlarda Grup, varlıkla ilişkili nakit yaratan birimin geri kazanılabilir tutarını ölçer. Makul ve tutarlı bir tahsis esası belirlenmesi halinde şirket varlıkları nakit yaratan birimlere dağıtılır. Bunun mümkün olmadığı durumlarda, Grup varlıkları makul ve tutarlı bir tahsis esasının belirlenmesi için en küçük nakit yaratan birimlere dağıtılır.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Süresiz ekonomik ömrü olan ve kullanıma hazır olmayan maddi olmayan duran varlıklar, yılda en az bir kez ya da değer düşüklüğü göstergesi olması durumunda değer düşüklüğü testine tabi tutulur. Geri kazanılabilir tutar, bir varlığın veya nakit yaratan birimin, satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinden yüksek olanıdır. Kullanım değeri, bir varlık veya nakit yaratan birimden elde edilmesi beklenen gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değeridir. Kullanım değerinin hesaplanmasında mevcut dönemdeki piyasa değerlendirmesine göre paranın kullanım değerini ve gelecekteki nakit akımları tahminlerinde dikkate alınmayan varlığa özgü riskleri yansıtan vergi öncesi iskonto oranı kullanılır.
Bir varlığın (ya da nakit yaratan birimin) geri kazanılabilir tutarının defter değerinden düşük olduğu durumlarda, varlığın (ya da nakit yaratan birimin) defter değeri, geri kazanılabilir tutarına indirilir. İlgili varlığın yeniden değerlenen tutarla ölçülmediği hallerde değer düşüklüğü zararı doğrudan kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Bu durumda değer düşüklüğü zararı yeniden değerleme değer azalışı olarak dikkate alınır.
Değer düşüklüğü zararının sonraki dönemlerde iptali söz konusu olduğunda, varlığın (ya da ilgili nakit yaratan birimin) defter değeri geri kazanılabilir tutar için yeniden güncellenen tahmini tutara denk gelecek şekilde artırılır.
Arttırılan defter değer, ilgili varlık (ya da ilgili nakit yaratan birimi) için önceki dönemlerde varlık için değer düşüklüğü zararının ayrılmamış olması durumunda ulaşacağı defter değeri aşmamalıdır. Varlık yeniden değerlenmiş bir tutar üzerinden gösterilmedikçe, değer düşüklüğü zararına ilişkin iptal işlemi doğrudan kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Yeniden değerlenmiş bir varlığın değer düşüklüğü zararının iptali, yeniden değerleme artışı olarak dikkate alınır.
Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar (özellikli varlıklar) söz konusu olduğunda, satın alınması, yapımı veya üretimi ile doğrudan ilişkilendirilen borçlanma maliyetleri, ilgili varlık kullanıma veya satışa hazır hale getirilene kadar varlığın maliyetine dahil edilmektedir.
Grup genel amaçlı olarak borçlandığında ve bu fonların bir kısmı bir özellikli varlığın finansmanı için kullanıldığı durumlarda, aktifleştirilebilecek borçlanma maliyetlerinin tutarı, ilgili varlığa ilişkin yapılan harcamalara uygulanacak bir aktifleştirme oranı yardımı ile belirlenir. Bu aktifleştirme oranı, özellikli varlık alımına yönelik yapılmış borçlanmalar hariç olmak üzere, Grup'un ilgili dönem süresince mevcut tüm borçlarına ilişkin borçlanma maliyetlerinin ağırlıklı ortalamasıdır.
Finansal varlıklar ve yükümlülükler, Grup finansal aracın sözleşmeden doğan karşılıklarına taraf olduğunda Grup'un finansal durum tablosunda muhasebeleştirilir. Finansal varlıklar ve yükümlülükler ilk olarak gerçeğe uygun değerleri üzerinden ölçülür. Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin (gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılan finansal varlık ve yükümlülükler hariç) edinimi veya ihracıyla doğrudan ilişkili olan işlem maliyetleri, uygun bir şekilde ilk muhasebeleştirmede o finansal varlıkların ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerine eklenir veya bu değerden çıkarılır. Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin edinimi veya ihracıyla doğrudan ilişkili olan işlem maliyetleri direk olarak kar veya zarara yansıtılır.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Normal yoldan alınıp satılan finansal varlıklar işlem tarihinde kayıtlara alınır veya çıkartılır.
Grup, finansal varlıklarını (a) Finansal varlıkların yönetimi için işletmenin kullandığı iş modeli, (b) Finansal varlığın sözleşmeye bağlı nakit akışlarının özelliklerini esas alarak sonraki muhasebeleştirmede itfa edilmiş maliyeti üzerinden, gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak veya gerçeğe uygun değer değişimi kâr veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak sınıflandırır. İşletme sadece finansal varlıkların yönetimi için kullandığı iş modelini değiştirdiğinde, bu değişiklikten etkilenen tüm finansal varlıkları yeniden sınıflandırır. Finansal varlıkların yeniden sınıflandırılması, yeniden sınıflandırma tarihinden itibaren ileriye yönelik olarak uygulanır. Bu tür durumlarda, daha önce finansal tablolara alınmış olan kazanç, kayıp (değer düşüklüğü kazanç ya da kayıpları dâhil) veya faizler için herhangi düzeltme yapılmaz.
Aşağıdaki koşulları sağlayan finansal varlıklar sonradan itfa edilmiş maliyetleri üzerinden ölçülür:
Aşağıdaki koşulları sağlayan finansal varlıklar ise gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülür:
Bir finansal varlık, itfa edilmiş maliyeti üzerinden ya da gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülmüyorsa, gerçeğe uygun değer değişimi kâr veya zarara yansıtılarak ölçülür.
İlk defa finansal tablolara almada Grup, ticari amaçla elde tutulmayan özkaynak aracına yapılan yatırımını gerçeğe uygun değerindeki sonraki değişikliklerin diğer kapsamlı gelirde sunulması konusunda, geri dönülemeyecek bir tercihte bulunulabilir.
İtfa edilmiş maliyeti üzerinden gösterilen finansal varlıklara ilişkin faiz geliri etkin faiz yöntemi kullanılarak hesaplanır. Etkin faiz yöntemi bir borçlanma aracının itfa edilmiş maliyetini hesaplama ve faiz gelirini ilgili döneme dağıtma yöntemidir. Bu gelir, aşağıdakiler dışında, finansal varlığın brüt defter değerine etkin faiz oranı uygulanarak hesaplanır:
Faiz geliri, sonraki muhasebeleştirmede itfa edilmiş maliyetleri ve gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılmış borçlanma araçları için etkin faiz yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Finansal Araçlar (devamı)
Finansal varlıkların sınıflandırılması (devamı)
İtfa edilmiş maliyetleri üzerinden veya gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülme kriterini karşılamayan finansal varlıklar gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılarak ölçülürler.
Gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar her dönem sonunda gerçeğe uygun değerlerinden ölçülür ve tüm gerçeğe uygun değer değişimleri, ilgili finansal varlıklar finansal riskten korunma işlemlerinin (bakınız korunma muhasebesi politikası) bir parçası olmadıkları sürece, kar veya zararda muhasebeleştirilir.
İlk defa finansal tablolara almada Grup, ticari amaçla elde tutulmayan her bir özkaynak aracına yapılan yatırımını gerçeğe uygun değerindeki sonraki değişikliklerin diğer kapsamlı gelirde sunulması konusunda, geri dönülemeyecek bir tercihte bulunabilir.
Bir finansal varlık aşağıdaki durumlarda ticari amaçla elde tutulduğu varsayılır:
Gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılan özkaynak araçlarına yapılan yatırımlar başlangıçta gerçeğe uygun değeri üzerine işlem maliyetleri eklenerek ölçülür. Daha sonra, gerçeğe uygun değerdeki değişikliklerden kaynaklanan kazanç ve kayıplar diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilip yeniden değerleme fonunda birikirler. Özkaynak yatırımlarının elden çıkarılması durumunda, birikmiş olan toplam kazanç veya kayıp birikmiş karlara aktarılır.
Özkaynak araçlarından elde edilen temettüler, yatırım maliyetinin bir kısmının geri kazanılması niteliğinde olmadığı sürece TFRS 9 uyarınca kar veya zararda muhasebeleştirilir. Temettüler kar veya zararda "yatırım faaliyetlerinden gelirler" kaleminde gösterilir.
Grup ticari amaçla elde tutulanlar dışında kalan özkaynak araçlarının gerçeğe uygun değer değişimini diğer kapsamlı gelire yansıtılan olarak sınıflanmış ve Dipnot 30'da göstermiştir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Finansal varlıkların yabancı para cinsinden gösterilen defter değeri, ilgili yabancı para birimiyle belirlenir ve her raporlama döneminin sonunda geçerli kurdan çevrilir. Özellikle,
Grup, itfa edilmiş maliyetleri üzerinden gösterilen veya gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen borçlanma araçları, kira alacakları, ticari alacaklar, müşterilerle yapılan sözleşmelerden doğan varlıklar ve ayrıca finansal teminat sözleşmelerine yapılan yatırımlarına dair beklenen kredi zararları için finansal tablolarında değer düşüklüğü karşılığı ayırır. Beklenen kredi zararı tutarı her raporlama döneminde ilgili finansal varlığın ilk kez finansal tablolara alınmasından bu yana kredi riskinde oluşan değişiklikleri yansıtacak şekilde güncellenir.
Grup önemli finansman unsuru olmayan ticari alacaklar, müşterilerle yapılan sözleşmelerden doğan varlıklar için basitleştirilmiş yaklaşımdan faydalanarak değer düşüklüğü karşılıklarını, ilgili finansal varlıkların ömürleri boyunca beklenen kredi zararına eşit tutarda hesaplar.
Grup diğer tüm finansal araçları için, ilk muhasebeleştirmeden bu yana eğer kredi riskinde önemli bir artış olduysa ömür boyu beklenen kredi zararlarını muhasebeleştirir. Ancak finansal aracın kredi riski ilk muhasebeleştirmeden bu yana önemli bir artış göstermemişse Grup o finansal araç için 12 aylık beklenen kredi zararı tutarında zarar karşılığını muhasebeleştirir.
Beklenen kredi zararlarının ölçümü, temerrüt ihtimali, temerrüt halinde kayıp (örneğin temerrüt varsa kaybın büyüklüğü) ve temerrüt halinde riske esas tutarın bir fonksiyonudur. Temerrüt olasılığı ve temerrüt halinde kaybın değerlendirilmesi, ileriye dönük bilgilerle düzeltilmiş geçmişe ait verilere dayanır. Finansal varlıkların temerrüt halinde riske esas tutarı, ilgili varlıkların raporlama tarihindeki brüt defter değeri üzerinden yansıtılır.
Finansal varlıkların beklenen kredi zararı, Grup'un sözleşmeye dayalı olarak vadesi geldikçe gerçekleşecek nakit akışlarının tamamı ile Grup'un tahsil etmeyi beklediği nakit akışlarının tamamı arasındaki farkın (tüm nakit açıklarının) başlangıçtaki etkin faiz oranı (ya da satın alındığında veya oluşturulduğunda kredi-değer düşüklüğü bulunan finansal varlıklar için krediye göre düzeltilmiş etkin faiz oranı) üzerinden hesaplanan bugünkü değeridir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Finansal Araçlar (devamı)
Grup yalnızca finansal varlıktan kaynaklanan nakit akışlarına ilişkin sözleşmeden doğan hakların süresi dolduğunda veya finansal varlığı ve finansal varlığın sahipliğinden kaynaklanan her türlü risk ve getirileri önemli ölçüde başka bir işletmeye devrettiğinde o finansal varlığı finansal tablo dışı bırakır.
İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen bir finansal varlık finansal tablo dışı bırakılırken varlığın defter değeri ve tahsil edilen ve edilecek bedel arasındaki fark kar veya zararda muhasebeleştirilir. Ayrıca, gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılan bir borçlanma aracının finansal tablo dışı bırakılmasında, daha önce ilgili araca ilişkin yeniden değerleme fonunda biriken toplam kazanç veya kayıp, kar veya zararda yeniden sınıflandırılır. Grup'un ilk muhasebeleştirmede gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtarak ölçmeyi tercih ettiği bir özkaynak aracının finansal tablo dışı bırakılması durumundaysa, yeniden değerleme fonunda biriken toplam kazanç veya kayıp kar veya zararda muhasebeleştirilmez, doğrudan birikmiş karlara transfer edilir.
İşletme, finansal yükümlülüğü ilk defa finansal tablolara alırken gerçeğe uygun değerinden ölçer. Gerçeğe uygun değer değişimleri kâr veya zarara yansıtılanlar dışındaki yükümlülüklerin ilk ölçümünde, bunların edinimiyle veya ihracıyla doğrudan ilişkilendirilebilen işlem maliyetleri de gerçeğe uygun değere ilave edilir.
İşletme, aşağıdakiler dışında kalan tüm finansal yükümlülüklerini sonraki muhasebeleştirmede itfa edilmiş maliyetinden ölçülen olarak sınıflandırır:
İşletme, herhangi bir finansal yükümlülüğü yeniden sınıflandırmaz.
Finansal yükümlülüklerin finansal tablo dışı bırakılması
Grup finansal yükümlülükleri yalnızca Grup'un yükümlülükleri ortadan kalktığında, iptal edildiğinde veya zaman aşımına uğradığında finansal tablo dışı bırakır. Finansal tablo dışı bırakılan finansal yükümlülüğün defter değeri ve devredilen nakit dışı varlıklar veya üstlenilen yükümlülükler dahil olmak üzere ödenen veya ödenecek tutar arasındaki fark, kar veya zararda muhasebeleştirilir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Türev finansal araçlara ilişkin ayrıntılı bilgiler Dipnot 29'da verilmiştir.
Türev araçlar, ilgili türev sözleşmesinin yapıldığı tarih itibariyle gerçeğe uygun değerinden muhasebeleştirilir ve takip eden tarihlerde de her raporlama döneminde gerçeğe uygun değerlerinden yeniden ölçülür. Sonuçta ortaya çıkan kazanç veya kayıp, eğer ilgili türev finansal riskten korunma aracı olarak belirlenmemiş ve etkinliği kanıtlanmamışsa kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Pozitif gerçeğe uygun değeri olan bir türev araç, finansal varlık olarak muhasebeleştirilirken negatif gerçeğe uygun değeri olan bir türev araç, finansal yükümlülük olarak muhasebeleştirilir. Türev araçlar, Grup'un bu araçları netlemeye ilişkin yasal hakkı ve niyeti olması dışında net olarak gösterilmezler. Türev aracın vadesine kalan sürenin 12 aydan uzun olması ve 12 ay içerisinde gerçekleşmesinin veya sonuçlandırılmasının beklenmediği durumlarda duran varlık ya da uzun vadeli yükümlülük olarak finansal tablolarda gösterilir. Kalan türev araçlar, dönen varlık ya da kısa vadeli yükümlülük olarak sunulur.
Grup bazı türev araçları, gerçeğe uygun değer değişiminden korunma, nakit akış riskinden korunma ya da uygun olması durumunda yurtdışı işletmelerdeki net yatırım riskinden korunma işlemlerinden kaynaklanan döviz kuru riski ve faiz oranı riskine ilişkin olarak finansal riskten korunma aracı olarak tanımlamaktadır. Kesin taahhütlerdeki döviz kuru riskinden korunma işlemleri, nakit akış riskinden korunma riski olarak muhasebeleştirilir.
Korunma ilişkisinin başlangıcında, Grup, korunma aracı ve korunan kalem arasındaki ilişkiyi, risk yönetimi amaçları ve çeşitli korunma işlemlerini yönetme stratejileriyle birlikte belgelendirir. Buna ek olarak, Grup korunma işleminin başlangıcında ve devamında, ilgili aracın etkinliğine ilişkin aşağıda belirtilen değerlendirmeleri yapar:
Korunma ilişkisinin, korunma oranı için korunma işleminin etkinliğine ilişkin oranları karşılamadığı ancak bu tanımlanmış korunma ilişkisi için risk yönetimi amaçlarının aynı kalması durumunda Grup, gerekli kriterleri yeniden karşılamak için korunma ilişkisinin korunma oranını değiştirir (korunmayı yeniden dengelenmesi gibi). Grup, ileriye dönük sözleşmelerin gerçeğe uygun değerinde (yani ileriye dönük unsurlar da dahil olmak üzere) tüm değerleme riskini, ileriye dönük sözleşmeleri içeren tüm riskten korunma ilişkileri için riskten korunma aracı olarak belirler.
Finansal riskten korunma amaçlı kullanılan türev finansal araçların gerçeğe uygun değerlerinin ayrıntıları Dipnot 29 ve 31'de açıklanmıştır.
İşletme satın alımları, satın alım yöntemi kullanılarak, muhasebeleştirilir. Bir işletme birleşmesinde transfer edilen bedel, gerçeğe uygun değeri üzerinden ölçülür; transfer edilen bedel, edinen işletme tarafından transfer edilen varlıkların birleşme tarihindeki gerçeğe uygun değerlerinin, edinen işletme tarafından edinilen işletmenin önceki sahiplerine karşı üstlenilen borçların ve edinen işletme tarafından çıkarılan özkaynak paylarının toplamı olarak hesaplanır. Satın alıma ilişkin maliyetler genellikle oluştukları anda gider olarak muhasebeleştirilir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Satın alınan tanımlanabilir varlıklar ile üstlenilen yükümlülükler, satın alım tarihinde gerçeğe uygun değerleri üzerinden muhasebeleştirilir. Aşağıda belirtilenler bu şekilde muhasebeleştirilmez:
Şerefiye, satın alım için transfer edilen bedelin, satın alınan işletmedeki varsa kontrol gücü olmayan payların ve varsa, aşamalı olarak gerçekleşen bir işletme birleşmesinde edinen işletmenin daha önceden elinde bulundurduğu edinilen işletmedeki özkaynak paylarının gerçeğe uygun değeri toplamının, satın alınan işletmenin satın alma tarihinde tanımlanabilen varlıklarının ve üstlenilen tanımlanabilir yükümlülüklerinin net tutarını aşan tutar olarak hesaplanır. Yeniden değerlendirme sonrasında satın alınan işletmenin satın alma tarihinde tanımlanabilen varlıklarının ve üstlenilen tanımlanabilir yükümlülüklerinin net tutarının, devredilen satın alma bedelinin, satın alınan işletmedeki kontrol gücü olmayan payların ve varsa, satın alma öncesinde satın alınan işletmedeki payların gerçeğe uygun değeri toplamını aşması durumunda, bu tutar pazarlıklı satın almadan kaynaklanan kazanç olarak doğrudan kar/zarar içinde muhasebeleştirilir.
Hissedar paylarını temsil eden ve sahiplerine tasfiye durumunda işletmenin net varlıklarının belli bir oranda pay hakkını veren kontrol gücü olmayan paylar, ilk olarak ya gerçeğe uygun değerleri üzerinden ya da satın alınan işletmenin tanımlanabilir net varlıklarının kontrol gücü olmayan paylar oranında muhasebeleştirilen tutarları üzerinden ölçülür. Ölçüm esası, her bir işleme göre belirlenir. Diğer kontrol gücü olmayan pay türleri gerçeğe uygun değere göre ya da, uygulanabilir olduğu durumlarda, bir başka TFRS'lerde belirtilen yöntemler uyarınca ölçülür.
Bir işletme birleşmesinde Grup tarafından transfer edilen bedelin, koşullu bedeli de içerdiği durumlarda, koşullu bedel satın alım tarihindeki gerçeğe uygun değer üzerinden ölçülür ve işletme birleşmesinde transfer edilen bedele dahil edilir.
Ölçme dönemi içerisinde ortaya çıkan ek bilgilerin sonucunda koşullu bedelin gerçeğe uygun değerinde düzeltme yapılması gerekiyorsa, bu düzeltme şerefiyeden geçmişe dönük olarak düzeltilir. Ölçme dönemi, birleşme tarihinden sonraki, edinen işletmenin işletme birleşmesinde muhasebeleştirdiği geçici tutarları düzeltebildiği dönemdir. Bu dönem satın alım tarihinden itibaren 1 yıldan fazla olamaz.
Ölçme dönemi düzeltmeleri olarak nitelendirilmeyen koşullu bedelin gerçeğe uygun değerindeki değişiklikler için uygulanan sonraki muhasebeleştirme işlemleri, koşullu bedel için yapılan sınıflandırma şekline göre değişir. Özkaynak olarak sınıflandırılmış koşullu bedel yeniden ölçülmez ve buna ilişkin sonradan yapılan ödeme, özkaynak içerisinde muhasebeleştirilir. Diğer koşullu bedellerin gerçeğe uygun değeri yeniden ölçülür ve değişiklikler kar veya zarar içerisinde muhasebeleştirilir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Aşamalı olarak gerçekleşen bir işletme birleşmesinde Grup'un satın alınan işletmede önceden sahip olduğu özkaynak payı gerçeğe uygun değere getirmek için satın alım tarihinde (yani Grup'un kontrolü ele aldığı tarihte) yeniden ölçülür ve varsa, ortaya çıkan kazanç/zarar kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Satın alım tarihi öncesinde diğer kapsamlı gelir içinde muhasebeleştirilen satın alınan işletmenin payından kaynaklanan tutarlar, söz konusu payların elden çıkarıldığı varsayımı altında kar/zarara aktarılır.
İşletme birleşmesi ile ilgili satın alma muhasebesinin birleşmenin gerçekleştiği raporlama tarihinin sonunda tamamlanamadığı durumlarda, Grup muhasebeleştirme işleminin tamamlanamadığı kalemler için geçici tutarlar raporlar. Bu geçici raporlanan tutarlar, ölçüm döneminde düzeltilir ya da satın alım tarihinde muhasebeleştirilen tutarlar üzerinde etkisi olabilecek ve bu tarihte ortaya çıkan olaylar ve durumlar ile ilgili olarak elde edilen yeni bilgileri yansıtmak amacıyla fazladan varlık veya yükümlülük muhasebeleştirilir.
Satın alım işleminde oluşan şerefiye tutarı, varsa, değer düşüklüğü karşılıkları düşüldükten sonra satın alım tarihindeki maliyet değeriyle değerlenir. Değer düşüklüğü testi için, şerefiye Grup'un birleşmenin getirdiği sinerjiden fayda sağlamayı bekleyen nakit üreten birimlerine (ya da nakit üreten birim gruplarına) dağıtılır.
Şerefiyenin tahsis edildiği nakit üreten birimi, her yıl değer düşüklüğü testine tabi tutulur. Birimin değer düşüklüğüne uğradığını gösteren belirtilerin olması durumunda ise değer düşüklüğü testi daha sık yapılır. Nakit üreten birimin geri kazanılabilir tutarı defter değerinden düşük ise, değer düşüklüğü karşılığı ilk olarak birime tahsis edilen şerefiyeden ayrılır, ardından birim içindeki varlıkların defter değeri düşürülür. Şerefiye için ayrılan değer düşüklüğü karşılığı, doğrudan konsolide kar veya zarar içinde muhasebeleştirilir. Şerefiye değer düşüklüğü karşılığı sonraki dönemlerde iptal edilmez.
İlgili nakit üreten birimin satışı sırasında, şerefiye için belirlenen tutar, satış işleminde kar/zararın hesaplamasına dahil edilir.
Grup'un iştirak satın alımı sonucu ortaya çıkan şerefiye için uyguladığı politika, İştirakler başlığı altında açıklanmıştır.
Grup'un her işletmesinin kendi finansal tabloları faaliyette bulundukları temel ekonomik çevrede geçerli olan para birimi (fonksiyonel para birimi) ile sunulmuştur. Her işletmenin mali durumu ve faaliyet sonuçları, Şirket'in geçerli para birimi olan ve konsolide finansal tablolar için sunum birimi olan TL cinsinden ifade edilmiştir.
Her bir işletmenin finansal tablolarının hazırlanması sırasında, yabancı para cinsinden (TL dışındaki para birimleri) gerçekleşen işlemler, işlem tarihindeki kurlar esas alınmak suretiyle kaydedilmektedir. Bilançoda yer alan dövize endeksli parasal varlık ve yükümlülükler bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak Türk Lirası'na çevrilmektedir. Gerçeğe uygun değeri ile izlenmekte olan parasal olmayan kalemlerden yabancı para cinsinden kaydedilmiş olanlar, gerçeğe uygun değerin belirlendiği tarihteki kurlar esas alınmak suretiyle TL'ye çevrilmektedir. Tarihi maliyet cinsinden ölçülen yabancı para birimindeki parasal olmayan kalemler yeniden çevrilmeye tabi tutulmazlar.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Kur farkları, aşağıda belirtilen durumlar haricinde, oluştukları dönemdeki kar ya da zararda muhasebeleştirilirler:
Grup'un yabancı faaliyetlerindeki varlık ve yükümlülükler, konsolide finansal tablolarda bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak TL cinsinden ifade edilir. Gelir ve gider kalemleri, işlemlerin gerçekleştiği tarihteki kurların kullanılması gereken dönem içerisindeki döviz kurlarında önemli bir dalgalanma olmadığı takdirde (önemli dalgalanma olması halinde, işlem tarihindeki kurlar kullanılır), dönem içerisindeki ortalama kurlar kullanılarak çevrilir. Oluşan kur farkı diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilir ve özkaynağın ayrı bir bileşeninde biriktirilir.
Konsolide kar veya zarar tablosunda belirtilen pay başına kazanç, net karın, yıl boyunca piyasada bulunan hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama sayısına bölünmesi ile bulunmuştur.
Türkiye'de şirketler, sermayelerini, hissedarlarına geçmiş yıl karlarından dağıttıkları "bedelsiz hisse" yolu ile arttırabilmektedirler. Bu tip "bedelsiz hisse" dağıtımları, pay başına kazanç hesaplamalarında, ihraç edilmiş hisse gibi değerlendirilir. Buna göre, bu hesaplamalarda kullanılan ağırlıklı ortalama hisse sayısı, söz konusu hisse senedi dağıtımlarının geçmişe dönük etkileri de dikkate alınarak bulunmuştur.
Raporlama döneminden sonraki olaylar; kara ilişkin herhangi bir duyuru veya diğer seçilmiş finansal bilgilerin kamuya açıklanmasından sonra ortaya çıkmış olsalar bile, bilanço tarihi ile bilançonun yayımı için yetkilendirilme tarihi arasındaki tüm olayları kapsar.
Grup, bilanço tarihinden sonraki düzeltme gerektiren olayların ortaya çıkması durumunda, finansal tablolara alınan tutarları bu yeni duruma uygun şekilde düzeltir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Geçmiş olaylardan kaynaklanan mevcut bir yükümlülüğün bulunması, yükümlülüğün yerine getirilmesinin muhtemel olması ve söz konusu yükümlülük tutarının güvenilir bir şekilde tahmin edilebilir olması durumunda finansal tablolarda karşılık ayrılır.
Karşılık olarak ayrılan tutar, yükümlülüğe ilişkin risk ve belirsizlikler göz önünde bulundurularak, bilanço tarihi itibarıyla yükümlülüğün yerine getirilmesi için yapılacak harcamanın en güvenilir şekilde tahmin edilmesi yoluyla hesaplanır. Karşılığın, mevcut yükümlülüğün karşılanması için gerekli tahmini nakit akımlarını kullanarak ölçülmesi durumunda söz konusu karşılığın defter değeri, ilgili nakit akımlarının bugünkü değerine eşittir.
Karşılığın ödenmesi için gerekli olan ekonomik faydanın bir kısmı ya da tamamının üçüncü taraflarca karşılanmasının beklendiği durumlarda, tahsil edilecek tutar, ilgili tutarın tahsil edilmesinin hemen hemen kesin olması ve güvenilir bir şekilde ölçülmesi halinde varlık olarak muhasebeleştirilir.
Grup, ürettiği ürünler için kanunlar tarafından zorunlu kılınan yasal sürelerin bitişinden başlayan dönemler için garanti taahhüdü satışı yapmaktadır. Garanti hizmetlerinin haricinde verilen ek tamir ve bakım taahhütlerinin fiyatı, satılan ürünlerden ayrı olarak belirlenmekte ve sözleşme içerisinde taahhüt edilen farklı bir hizmet olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle Grup, tamir ve bakım hizmet satışları nedeniyle verilecek hizmeti ayrı bir edim yükümlülüğü olarak muhasebeleştirmektedir (Dipnot 15).
Garanti maliyetleriyle ilgili karşılıklar, Grup'a ait yükümlülüklerin karşılanması için yönetim tarafından tahmin edilen en uygun harcamalara göre, ilgili ürünlerin satış tarihinde muhasebeleştirilir.
Bölümlere göre raporlama, Grup'un faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili merciine yapılan raporlamayla yeknesaklığını sağlayacak biçimde düzenlenmiştir. Grup'un faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili mercii, bölümlere tahsis edilecek kaynaklara ilişkin kararların alınmasından ve bölümlerin performansının değerlendirilmesinden sorumludur. "Diğer" altında birleştirilen bölümler raporlanabilir bölüm olmak için yeterli sayısal alt sınırları karşılayamamaları nedeniyle bölümlere göre raporlamanın sunumu için birleştirilmiştir.
Raporlanabilir bölüm, bölüm bilgileri açıklanması zorunlu olan bir endüstriyel bölüm veya coğrafi bölümdür. Endüstriyel bölümler, belirli bir mal veya hizmeti ya da birbirleriyle ilişkili mal veya hizmet grubunu sağlama veya risk ve fayda açısından Grup'un diğer bölümlerinden farklı özelliklere sahip bölümlerdir. Coğrafi bölümler, Grup'un belirli bir ekonomik çevrede mal veya hizmet temin eden ve risk ve fayda açısından başka bir ekonomik çevre içerisinde faaliyet gösteren diğer bölümlerden farklı özelliklere sahip bölümlerdir.
Bir endüstriyel veya coğrafi bölümün, raporlanabilir bölüm olarak belirlenebilmesi için, işletme dışı müşterilere yapılan satışlar ve bölümler arası satışlar veya transferler de dahil olmak üzere, raporlanan hasılatının, işletme içi ve dışı tüm faaliyet bölümlerinin toplam hasılatının yüzde 10'unu veya daha fazlasını oluşturması, raporlanan kâr veya zararın yüzde 10'u veya daha fazlasını oluşturması veya varlıklarının, tüm endüstriyel veya coğrafi bölümlerinin toplam varlıklarının yüzde 10'u veya daha fazlası olması gerekmektedir. Yönetimin bölüme ilişkin bilgilerin finansal tablo kullanıcıları için faydalı olacağına inanması durumunda, yukarıdaki sayısal alt sınırlardan herhangi birini karşılamayan endüstriyel veya coğrafi bölümleri de raporlanabilir bölümler olarak değerlendirilebilir ve bunlara ilişkin bilgiler ayrı olarak açıklanabilir (Dipnot:4).
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Devlet teşviki, işletmenin teşvikin elde edilmesi için gerekli koşulları yerine getireceğine ve teşvikin elde edileceğine dair makul bir güvence olmadan finansal tablolara yansıtılmaz.
Devlet teşvikleri, bu teşviklerle karşılanması amaçlanan maliyetlerin gider olarak muhasebeleştirildiği dönemler boyunca sistematik şekilde kâr veya zarara yansıtılır. Bir finansman aracı olan devlet teşvikleri, finanse ettikleri harcama kalemini netleştirmek amacıyla kar veya zararda muhasebeleştirilmek yerine, kazanılmamış gelir olarak finansal durum tablosu ile ilişkilendirilmeli ve ilgili varlıkların ekonomik ömrü boyunca sistematik şekilde kar veya zarara yansıtılmalıdır.
Önceden gerçekleşmiş gider veya zararları karşılamak ya da işletmeye gelecekte herhangi bir maliyet gerektirmeksizin acil finansman desteği sağlamak amacıyla verilen devlet teşvikleri, tahsil edilebilir hale geldiği dönemde kar ya da zararda muhasebeleştirilir.
Devletten piyasa faiz oranından düşük bir oranla alınan kredinin faydası, devlet teşviki olarak kabul edilir. Düşük faiz oranının yarattığı fayda, kredinin başlangıçtaki defter değeri ile elde edilen kazanımlar arasındaki fark olarak ölçülür.
Türk Vergi Mevzuatı, ana şirket ve onun bağlı ortaklığına konsolide vergi beyannamesi hazırlamasına izin vermediğinden, ekli konsolide finansal tablolarda da yansıtıldığı üzere, vergi karşılıkları her bir işletme bazında ayrı olarak hesaplanmıştır.
Gelir vergisi gideri, cari vergi ve ertelenmiş vergi giderinin toplamından oluşur.
Cari yıl vergi yükümlülüğü, dönem karının vergiye tabi olan kısmı üzerinden hesaplanır. Vergiye tabi kâr, diğer yıllarda vergilendirilebilir ya da vergiden indirilebilir kalemler ile vergilendirilmesi ya da vergiden indirilmesi mümkün olmayan kalemleri hariç tutması nedeniyle, kar veya zarar tablosunda yer verilen kârdan farklılık gösterir. Grup'un cari vergi yükümlülüğü bilanço tarihi itibarıyla yasallaşmış ya da önemli ölçüde yasallaşmış vergi oranı kullanılarak hesaplanmıştır.
Ertelenmiş vergi yükümlülüğü veya varlığı, varlıkların ve yükümlülüklerin finansal tablolarda gösterilen tutarları ile yasal vergi matrahı hesabında dikkate alınan tutarları arasındaki geçici farklılıkların bilanço yöntemine göre vergi etkilerinin yasalaşmış vergi oranları dikkate alınarak hesaplanmasıyla belirlenmektedir. Ertelenmiş vergi yükümlülükleri vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır. Bahse konu varlık ve yükümlülükler, ticari ya da mali kar/zararı etkilemeyen işleme ilişkin geçici fark, şerefiye veya diğer varlık ve yükümlülüklerin ilk defa finansal tablolara alınmasından (işletme birleşmeleri dışında) kaynaklanıyorsa muhasebeleştirilmez.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Ertelenmiş vergi yükümlülükleri, Grup'un geçici farklılıkların ortadan kalkmasını kontrol edebildiği ve yakın gelecekte bu farkın ortadan kalkma olasılığının düşük olduğu durumlar haricinde, bağlı ortaklık ve iştiraklerdeki yatırımlar ve iş ortaklıklarındaki paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanır. Bu tür yatırım ve paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farklardan kaynaklanan ertelenmiş vergi varlıkları, yakın gelecekte vergiye tabi yeterli kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması ve gelecekte ilgili farkların ortadan kalkmasının muhtemel olması şartlarıyla hesaplanmaktadır.
Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri varlıkların gerçekleşeceği veya yükümlülüklerin yerine getirileceği dönemde geçerli olması beklenen ve bilanço tarihi itibarıyla yasallaşmış veya önemli ölçüde yasallaşmış vergi oranları (vergi düzenlemeleri) üzerinden hesaplanır. Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülüklerinin hesaplanması sırasında, Grup'un bilanço tarihi itibarıyla varlıklarının defter değerini geri kazanması ya da yükümlülüklerini yerine getirmesi için tahmin ettiği yöntemlerin vergi sonuçları dikkate alınır.
Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri, cari vergi varlıklarıyla cari vergi yükümlülüklerini mahsup etme ile ilgili yasal bir hakkın olması veya söz konusu varlık ve yükümlülüklerin aynı vergi mercii tarafından toplanan gelir vergisiyle ilişkilendirilmesi ya da Grup'un cari vergi varlık ve yükümlülüklerini netleştirmek suretiyle ödeme niyetinin olması durumunda mahsup edilir.
Vergi, doğrudan özkaynaklar altında muhasebeleştirilen bir işlemle ilgili olmaması koşuluyla, kar veya zarar tablosuna dahil edilir. Aksi takdirde vergi de ilgili işlemle birlikte özkaynaklar altında muhasebeleştirilir.
Türkiye'de mevcut kanunlar ve toplu iş sözleşmeleri hükümlerine göre kıdem tazminatı, emeklilik veya işten çıkarılma durumunda ödenmektedir. Güncellenmiş olan TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar Standardı ("TMS 19") uyarınca söz konusu türdeki ödemeler tanımlanmış emeklilik fayda planları olarak nitelendirilir.
Bilançoda muhasebeleştirilen kıdem tazminatı yükümlülüğü, tüm çalışanların emeklilikleri dolayısıyla ileride doğması beklenen yükümlülük tutarlarının net bugünkü değerine göre hesaplanmış ve finansal tablolara yansıtılmıştır. Hesaplanan tüm aktüeryal kazançlar ve kayıplar diğer kapsamlı gelir altında muhasebeleştirilmiştir.
Nakit akış tablosunda, döneme ilişkin nakit akışları esas, yatırım ve finansman faaliyetlerine dayalı bir biçimde sınıflandırılarak raporlanır.
Adi hisseler, özsermaye olarak sınıflandırılır. Adi hisseler üzerinden dağıtılan temettüler, temettü kararının alındığı dönemde birikmiş kardan indirilerek kaydedilir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Dipnot 2.5'te belirtilen muhasebe politikalarının uygulanması sürecinde yönetim, finansal tablolarda muhasebeleştirilen tutarlar üzerinde önemli etkisi olan aşağıdaki yorumları yapmıştır:
Yönetim değerlendirmelerini yaparken, edim yükümlülüklerinin yerine getirilmesi ve bunlara ilişkin tahsis edilen işlem bedellerinin hasılat olarak kayıtlara alınmasına ilişkin olarak TFRS 15'te belirtilen detaylı koşulları, özellikle mal ve hizmetlere ilişkin kontrolün müşteriye geçip geçmediğini, göz önünde bulundurmaktadır. (Dipnot 20)
Maddi ve maddi olmayan varlıklar (arsalar ile binalar) elde etme maliyetinden birikmiş amortisman ve varsa değer düşüklüğü düşüldükten sonraki net değeri ile gösterilmektedir. Amortisman, maddi varlıkların faydalı ömürleri baz alınarak doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak ayrılmaktadır. Faydalı ömürler yönetimin en iyi tahminlerine dayanır, her bilanço tarihinde gözden geçirilir ve gerekirse düzeltme yapılır. (Dipnot 11, 12 ve 13)
Karşılıklar, Grup'un geçmiş olaylar sonucunda, elinde bulundurduğu yasal ya da yaptırıcı bir yükümlülüğün mevcut bulunması ve bu yükümlülüğü yerine getirmek amacıyla geleceğe yönelik bir kaynak çıkışının muhtemel olduğu, ayrıca ödenecek miktarın güvenilir bir şekilde tahmin edilebildiği durumlarda ayrılmaktadır. Grup karşılık tahminlerini belirlerken geçmişteki ve dönem içerisindeki gerçekleşme oranlarını dikkate almaktadır (Dipnot 15).
Grup vergiye esas finansal tabloları ile TFRS'ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları için ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü muhasebeleştirmektedir. Grup'un gelecekte oluşacak karlardan indirilebilecek kullanılmamış mali zararlar ve diğer indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları bulunmaktadır. Grup, söz konusu ertelenmiş vergi varlıklarını muhasebeleştirirken, gelecekteki kar projeksiyonlarını ve cari dönemlerde oluşan zararların son kullanılabileceği tarihleri göz önünde bulundurmuştur. Bu konu ile ilgili oluşan nihai vergisel sonuçların başlangıçta kaydedilen tutarlardan farklı olduğu durumlarda, bu farklar belirlendiği dönemlerdeki gelir vergisi ve ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülüklerini etkileyebilecektir (Dipnot:27).
Şüpheli hale gelen ticari alacaklar için Şirket vadesi geçmiş ve tahsilat imkânı azaldığı öngörülen alacaklar için geçmiş tahsil edilmeme tecrübesine de dayanarak karşılık ayırmaktadır (Dipnot:6).
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla 1.504.176 TL (31 Aralık 2022: 1.298.220 TL) tutarındaki yapılmakta olan yatırımlar halen yatırımı devam eden projelere ilişkin maddi ve maddi olmayan varlık yatırımlarından oluşmaktadır. Söz konusu projeler tamamlanmalarını takiben, aktifleştirilip amortisman ayırma yoluyla giderleştirilecektir. Ayrıca Grup'un 1.006.621 TL (31 Aralık 2021: 1.222.097 TL) tutarında maddi olmayan duran varlıklar altında aktifleştirdiği projelere ilişkin geliştirme giderleri bulunmaktadır. Ekonomik fayda sağlamayacak duruma gelen yapılmakta olan yatırımlar ve geliştirme maliyetleri dönem içinde gider yazılarak aktiften çıkartılır. Grup yönetimi en iyi tahminleri doğrultusunda yatırımlardan elde edeceği ekonomik faydanın defter değerlerinden yüksek olduğunu öngörmektedir. (Dipnot 11 ve 12)
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Grup'un muhasebe politikalarını uygularken aldığı kritik kararlar (devamı)
Grup, özellikli varlıkların üretimi ile doğrudan ilişkilendirilebilen borçlanma maliyetlerini aktifleştirmektedir. Dönem içinde aktifleştirilen borçlanma maliyetlerine ilişkin detay Dipnot 11'de açıklanmıştır.
Stok değer düşüklüğü Grup'un muhasebe politikası çerçevesinde belirlenmekte olup stokların hareketsiz bekleme süreleri ve olası değer kayıpları değerlendirilerek hesaplanmaktadır (Dipnot:9).
Grup, yapılan değerlendirme neticesinde, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu çerçevesinde müteakip dönemlerde indirimli kurumlar vergisinden yararlanılabileceğini öngörerek, ilk tespitlerine istinaden teşvik kapsamındaki toplam 1.781.702 TL (31 Aralık 2022: 1.432.330 TL) tutarındaki yatırıma istinaden 415.320 TL tutarındaki ertelenmiş vergi varlığı muhasebeleştirilmiştir (31 Aralık 2022: 286.466 TL) (Dipnot:27). Teşvik kapsamındaki yatırım tutarının kesinleşmesini takiben Grup'un teşvik kapsamındaki yatırım tutarının cari dönemdeki tespitlerinden farklı olduğu durumlarda, bu farklar ertelenmiş vergi varlığını etkileyebilecektir.
Beklenen zarar karşılıklarını ölçerken Grup, gelecekteki farklı ekonomik koşullar ve bu koşulların birbirlerini nasıl etkileyeceği konusundaki varsayımlara dayanan makul ve desteklenebilir ileriye dönük bilgiler kullanır. Temerrüt halinde kayıp, temerrüde düşen zararın tahminidir. Teminat ve kredi geliştirmelerinden kaynaklanan nakit akımlarını dikkate alarak borç verenin tahsil etmeyi beklediği alacaklarıyla sözleşmelerdeki nakit akışları arasındaki farka dayanmaktadır. Temerrüt olasılığı beklenen kredi zararlarının ölçülmesinde önemli bir girdidir. Temerrüt olasılığı, belirli bir zaman diliminde temerrüt olasılığının tahminidir; hesaplanması geçmiş verileri, varsayımları ve gelecekteki koşulların beklentilerini içerir.
Grup'un HCI Şirketi'nin sadece %50'ine sahip olması nedeniyle, HCI Şirketi Not 3'te Grup'un bağlı ortaklığı olarak tanımlanmıştır. Grup ile diğer yatırımcılar arasında imzalanan sözleşmelere istinaden, Grup'un HCI Şirketi'nin ilgili faaliyetlerini yönetebilecek gücü olan yönetim kurulu üyelerini değiştirme ve atama gücü bulunmaktadır. Dolayısıyla, Grup yönetimi Grup'un şirketin ilgili faaliyetlerini tek başına yönetebilecek gücü olduğuna ve bu nedenle Grup'un HCI Şirketi üzerinde kontrol gücünün olduğuna kanaat getirmiştir.
Grup, Dipnot 2.5'te belirtilen muhasebe politikası uyarınca, her yıl şerefiye tutarını değer düşüklüğü testine tabi tutar. Nakit üreten birimlerin geri kazanılabilir tutarları, kullanımdaki değer hesaplamalarına göre belirlenir. Bu hesaplamalar tahmin kullanımını gerektirir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla Grup'un önemli iş ortaklıklarının detayı aşağıdaki gibidir:
| Grup'un sermayedeki pay oranı ve oy kullanma hakkı oranı (%) |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
| Şirket ismi | Kuruluş ve faaliyet konusu |
Geçerli para birimi |
31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Karsan Otomotiv Sanayi Mamulleri Pazarlama A.Ş. ("Karsan Pazarlama") (*) |
Distribütör | Türk Lirası |
%6,43 | %6,43 |
(*) Karsan Otomotiv Sanayi Mamulleri Pazarlama A.Ş. şirketinde 2021 Ocak ayında yapılan sermaye artırımı sonrası, Şirket'in sermayedeki pay oranı ve oy kullanma hakkı oranı %25'ten %6,43'e azalmıştır. Bunun sonucunda, Grup'un şirket üzerinde önemli derece etkinliği kalmadığından dolayı, 31 Aralık 2023 tarihli konsolide finansal tablolarda "Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlık" olarak sıfır bedel ile muhasebeleştirilmiştir.
Grup'un konsolide mali tablolarında yer alan önemli iştirak ve finansal yatırımlar ile ilgili özet finansal bilgileri aşağıda açıklanmıştır. Bu özet finansal bilgiler iştiraklerin TFRS'ye uygun olarak hazırlanan ve özkaynak yöntemi için Grup tarafından düzeltilen finansal tablolarındaki tutarları göstermektedir.
Şirket, konsolide mali tablolarında yer alan finansal yatırımı Karsan Otomotiv Sanayi Mamulleri Pazarlama A.Ş.'nin net varlıklarının negatif yönde olması nedeniyle, Karsan Otomotiv Sanayi Mamulleri Pazarlama A.Ş.'yi konsolide finansal tablolarda sıfır bedelle göstermektedir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Raporlanabilir bölüm, bölüm bilgileri açıklanması zorunlu olan bir endüstriyel bölüm veya coğrafi bölümdür. Endüstriyel bölümler, belirli bir mal veya hizmeti ya da birbirleriyle ilişkili mal veya hizmet grubunu sağlama veya risk ve fayda açısından Grup'un diğer bölümlerinden farklı özelliklere sahip bölümlerdir. Coğrafi bölümler, Grup'un belirli bir ekonomik çevrede mal veya hizmet temin eden ve risk ve fayda açısından başka bir ekonomik çevre içerisinde faaliyet gösteren diğer bölümlerden farklı özelliklere sahip bölümlerdir. Grup'un iç raporlamasına dayanan faaliyet bölümlerine ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| 31 Aralık | 31 Aralık | |
| 2023 | 2022 | |
| Türkiye | 3.317.650 | 2.590.639 |
| İtalya | 1.419.514 | 242.694 |
| Romanya | 1.323.301 | 830.440 |
| Amerika Birleşik Devletleri | 623.383 | - |
| Fransa | 585.097 | 478.743 |
| Portekiz | 167.565 | 93.370 |
| Yunanistan | 105.215 | 30.468 |
| İspanya | 87.977 | 130.258 |
| İsrail | 79.170 | - |
| Bulgaristan | 55.425 | 191.222 |
| Hırvatistan | 21.144 | - |
| Japonya | 21.854 | - |
| Belçika | 8.759 | - |
| Polonya | 1.644 | 21.040 |
| Almanya | 1.663 | 17.327 |
| İsviçre | 1.263 | - |
| Litvanya | 1.187 | - |
| Macaristan | 893 | - |
| Ukrayna | 754 | - |
| Irak | 164 | - |
| Slovakya | 29 | - |
| Avusturya | 11 | - |
| Lüksemburg | - | 591.637 |
| Kanada | - | 119.023 |
| Diğer | - | 24.490 |
| 7.823.662 | 5.361.351 |
Grup'un ana faaliyet konusu otomotiv ve benzeri araçlar ile yedek parça üretimi olup, Grup Yönetimi'nin performansı değerlendirdiği ve kaynak dağılımına karar vermek için kullandığı bilgileri içeren dört faaliyet bölümü bulunmaktadır. Grup'un bu faaliyet bölümleri kendi markası ile ürettiği ticari araçlara ilişkin raporlamanın yapıldığı Karsan markalı ürünler, yedek parça, traktör kabin ve katofarez işlemlerine ilişkin raporlamanın yapıldığı endüstriyel ve yedek parça satışları ve diğer markalar için ürettiği ticari araçlara ilişkin raporlamanın yapıldığı diğer markalı satışlardır. Bölümlerin performansının düzenli olarak değerlendirilmesinde, esas faaliyet karı veya zararı dikkate alınmakla beraber, esas faaliyetlerden diğer gider ve gelirler kalemlerinin dağıtımı yapılmamaktadır. Grup'un varlık ve yükümlülüklerinin büyük bölümü Türkiye'de yer almaktadır. Bunun yanı sıra, karar almaya yetkili merciine varlık ve yükümlülüklerle ilgili bir periyodik bir bilgilendirme yapılmadığı için varlık ve yükümlülüklerin bölümlere göre raporlaması yapılmamıştır. Grup yönetimi, finansal verilerini TFRS'ye göre hazırlanmış konsolide finansal tabloları üzerinden incelemektedir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Karsan Markalı | Endüstriyel ve | Diğer Markalı | |||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
Toplam | Ürünler | Yedek parça | Satışlar | Diğer |
| Hasılat | 7.547.685 | 4.251.781 | 374.142 | 2.544.258 | 377.504 |
| Satışların maliyeti (-) | (6.255.622) | (3.206.771) | (235.766) | (2.407.011) | (406.074) |
| Ticari faaliyetlerden brüt kar/(zarar) | 1.292.063 | 1.045.010 | 138.376 | 137.247 | (28.570) |
| Finans sektörü faaliyetlerinden brüt kâr | 275.977 | 155.464 | 13.680 | 93.029 | 13.803 |
| Brüt kar/(zarar) | 1.568.040 | 1.200.474 | 152.056 | 230.276 | (14.767) |
| Pazarlama giderleri (-) | (789.243) | (735.892) | (53.352) | - | - |
| Genel yönetim giderleri (-) | (362.384) | (266.316) | (10.955) | (85.112) | - |
| Araştırma ve geliştirme giderleri (-) | (14.081) | (14.080) | - | - | - |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler | 1.122.433 | 1.041.060 | - | 81.373 | - |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) | (73.341) | (68.025) | - | (5.317) | - |
| Esas faaliyet karı/(zararı) | 1.451.424 | 1.157.221 | 87.749 | 221.220 | (14.767) |
| Karsan Markalı | Endüstriyel ve | Diğer Markalı | |||
| 1 Ocak - 31 Aralık 2022 |
Toplam | Ürünler | Yedek parça | Satışlar | Diğer |
| Hasılat | 5.264.421 | 3.077.126 | 358.240 | 1.610.274 | 218.781 |
| Satışların maliyeti (-) | (4.634.091) | (2.186.470) | (254.134) | (1.958.386) | (235.101) |
| Ticari faaliyetlerden brüt kar/(zarar) | 630.330 | 890.656 | 104.106 | (348.112) | (16.320) |
| Finans sektörü faaliyetlerinden brüt kâr | 96.930 | - | - | 96.930 | - |
| Brüt kar/(zarar) | 727.260 | 890.656 | 104.106 | (251.182) | (16.320) |
|---|---|---|---|---|---|
| Pazarlama giderleri (-) | (518.658) | (423.383) | (66.236) | - | (29.039) |
| Genel yönetim giderleri (-) | (324.077) | (223.560) | (18.874) | (81.643) | - |
| Araştırma ve geliştirme giderleri (-) | (15.854) | (14.560) | - | (1.294) | - |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler | 735.693 | 247.073 | 86.237 | 371.718 | 30.665 |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) | (23.376) | 192.319 | (38.067) | (164.089) | (13.539) |
| Esas faaliyet karı/(zararı) | 580.988 | 668.545 | 67.166 | (126.490) | (28.233) |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Şirket ile Şirket'in ilişkili tarafları olan bağlı ortaklıkları arasında gerçekleşen işlemler konsolidasyon sırasında elimine edildiklerinden, bu notta açıklanmamıştır.
İlişkili taraflardan olan ticari alacaklar genellikle satış işlemlerinden kaynaklanmaktadır ve yaklaşık vadeleri 75 gündür.
İlişkili taraflara olan ticari borçlar genellikle alım işlemlerinden doğmaktadır ve yaklaşık vadeleri 75 gündür.
Grup ile diğer ilişkili taraflar arasındaki işlemlerin detayları aşağıda açıklanmıştır.
| 31 Aralık 2023 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Alacaklar | Borçlar | ||||
| Kısa vadeli | Kısa vadeli | Kısa vadeli | Uzun vadeli | ||
| İlişkili taraflarla olan bakiyeler | Ticari | Ticari | Diğer | Diğer | |
| Kıraça Holding A.Ş. | - | (68.902) | (184.767) | (260.000) | |
| Karsan Otomotiv Sanayi Mamülleri Pazarlama | |||||
| A.Ş. | - | (336) | - | - | |
| Karland Otomotiv A.Ş. | 498 | - | - | - | |
| Karsan North America LLC | - | (3.147) | - | - | |
| Sirena Marine Denizcilik ve Ticaret A.Ş. | - | (21.771) | - | - | |
| Kök Ziraat Turizm San. ve Tic. A.Ş. | - | (8.553) | - | - | |
| Kırsan Turizm ve Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. | - | (4.981) | - | - | |
| Karsan USA | - | (1.680) | - | - | |
| Kar İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. | - | (99) | - | - | |
| 498 | (109.469) | (184.767) | (260.000) |
| 31 Aralık 2022 | |||
|---|---|---|---|
| Alacaklar | Borçlar | ||
| Kısa vadeli | Kısa vadeli | ||
| İlişkili taraflarla olan bakiyeler | Ticari | Ticari | |
| Kıraça Holding A.Ş. | - | (14.044) | |
| Karsan Otomotiv Sanayi Mamülleri Pazarlama A.Ş. | - | (1.427) | |
| Karland Otomotiv A.Ş. | 1.157 | - | |
| Sirena Marine Denizcilik ve Ticaret A.Ş. | - | (53.881) | |
| Kök Ziraat Turizm San. ve Tic. A.Ş. | - | (6.169) | |
| Kırsan Turizm ve Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. | - | (3.805) | |
| Kar İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. | - | (68) | |
| 1.157 | (79.394) |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
|||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İlişkili Taraflarla Olan İşlemler | Hizmet Alımı |
Alımlar | Satışlar | Alınan Faizler |
Verilen Faizler |
Kira Gideri |
Diğer Gelirler/ (Giderler) |
| Kıraça Holding A.Ş. | (28.443) | - | - | - | (126.156) | (1.331) | (1.168) |
| Kırsan Turizm ve Otomotiv San.ve Tic. A.Ş. | (32.941) | - | - | - | - | - | - |
| Karland Otomotiv A.Ş. | (1.566) | (120) | 677 | - | - | - | (6) |
| Kök Ziraat Turizm San. ve Tic. A.Ş. | (5.356) | - | - | - | - | (8.786) | (3.082) |
| Kar İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. | (64) | - | - | - | - | - | - |
| Sirena Marine Denizcilik ve Ticaret A.Ş. | - | (55.663) | 2 | - | - | - | (4) |
| Karsan Otomotiv Sanayi Mamülleri Pazarlama A.Ş. |
(17) | (1.089) | - | - | - | - | 256 |
| (68.387) | (56.872) | 679 | - | (126.156) | (10.117) | (4.004) |
| 1 Ocak - 31 Aralık 2022 |
|||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İlişkili Taraflarla Olan İşlemler | Hizmet Alımı |
Alımlar | Satışlar | Alınan Faizler |
Verilen Faizler |
Kira Gideri |
Diğer Gelirler/ (Giderler) |
| Kıraça Holding A.Ş. | (33.157) | - | - | - | (199) | - | (1.453) |
| Kırsan Turizm ve Otomotiv San.ve Tic. A.Ş. | (28.830) | - | - | - | - | - | - |
| Karland Otomotiv A.Ş. | (1.030) | (113) | 6.101 | - | - | - | - |
| Kök Ziraat Turizm San. ve Tic. A.Ş. | - | - | - | - | (269) | (8.056) | (3.836) |
| Kar İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. | (58) | - | - | - | - | - | - |
| Sirena Marine Denizcilik ve Ticaret A.Ş. | - | (48.112) | 17 | - | (4.179) | - | - |
| Karsan Otomotiv Sanayi Mamülleri Pazarlama A.Ş. | - | (1.356) | - | - | - | - | 259 |
| (63.075) | (49.581) | 6.118 | - | (4.647) | (8.056) | (5.030) |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Grup, Kıraça Holding'ten bilgi sistemleri, insan kaynakları, finansman ve diğer danışmanlık hizmetleri almaktadır.
Grup, Sirena Marine firmasından; minibüs, midibüs ve otobüs üretimlerinde ihtiyacı olan, bazı iç giydirme vb. parçalar ile bu parçalar için kalıp ve ekipman tedarik etmektedir.
Grup, Kırsan Turizm firmasından; tanıtım, sosyal amaçlı faaliyet giderleri ve seyahat giderleri kapsamında hizmetler almaktadır.
Grup, İstanbul'daki ofis için Kök Ziraat A.Ş.'ye aylık olarak kira ödemektedir. Söz konusu ofisin güvenlik, doğalgaz, bakım onarım, temizlik ve diğer ortak giderleri Kök Ziraat A.Ş. tarafından aylık olarak faturalanmaktadır. Ayrıca Bursa Organize Sanayi Bölgesi'ndeki fabrika binası da Kök Ziraat A.Ş.'den kiralanmıştır.
Şirket'in, üst düzey yönetim kadrosu Yönetim Kurulu üyeleri, İcra Kurulu ve Şirket genel müdür ve yardımcılarından oluşmaktadır. Üst düzey yöneticilere sağlanan faydalar ise ücret, prim, sağlık sigortası ve ulaşım gibi faydaları içermektedir. Dönem içerisinde üst düzey yöneticilere sağlanan faydalar aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Ücretler ve diğer kısa vadeli faydalar | 19.704 | 22.586 |
| 19.704 | 22.586 |
Bilanço tarihi itibarıyla Grup'un ticari alacaklarının detayı aşağıdaki gibidir:
| Kısa vadeli ticari alacaklar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Ticari alacaklar | 2.265.640 | 2.793.562 |
| Alacak senetleri | - | 280 |
| İlişkili taraflardan ticari alacaklar (Dipnot:5) | 498 | 1.157 |
| Gelir tahakkukları (*) | 168.839 | 34.807 |
| Şüpheli ticari alacaklar karşılığı (-) | (78.043) | (93.856) |
| Beklenen zarar karşılığı (-) | (41.133) | (54.345) |
| 2.315.801 | 2.681.605 |
(*) Gelir tahakkukları Grup'un projelerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilen fiyat farkı gelirlerinden oluşmaktadır.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Uzun vadeli ticari alacaklar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Ticari alacaklar (*) | 221.061 | 325.201 |
| 221.061 | 325.201 |
(*) Grup'un kazanmış olduğu bir belediye ihalesinden kaynaklı uzun vadeli ticari alacaklarıdır.
Ticari alacaklar, normal iş akışında satılan ürünler veya verilen hizmetler için müşteriden olan alacaklardan oluşmaktadır. Ticari alacaklar, vadesi genel olarak 30 - 60 gün olan kısa vadeli ticari alacaklar ve belediyelerden olan 1 yıldan uzun vadeli alacaklardan oluşmaktadır. Grup, ticari alacaklarını sözleşmeden doğan nakit akışlarını tahsil etmek amacı ile elinde bulundurmakta ve dolayısıyla etkin faiz yöntemini kullanarak itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçmektedir.
| Beklenen zarar karşılığı hareketleri | 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla yeniden düzenlenmiş açılış bakiyesi | (54.345) | (36.933) |
| Dönem gideri (Dipnot:21) Enflasyon Etkisi |
(900) 14.112 |
(31.862) 14.450 |
| Kapanış bakiyesi | (41.133) | (54.345) |
Grup, ticari alacakları için değer düşüklüğünü ömür boyu beklenen kredi zararına göre ölçmektedir. Ticari alacaklarda beklenen kredi zararları, müşterilerin geçmişteki temerrüde düşme durumuna bakılarak, mevcut finansal durumu analiz edilerek ve ilgili müşterinin faaliyet gösterdiği endüstrinin genel ekonomik koşulları ve raporlama tarihindeki koşullar dikkate alınarak oluşturulan bir karşılık matrisi kullanılarak tahmin edilir.
Cari dönemde, yönetimin tahminlerinde ve varsayımlarında önemli bir değişiklik olmamıştır.
Grup'un, ticari alacaklarına uyguladığı standart vade 30 ile 60 gün arasındadır (31 Aralık 2022: 30 ile 60 gün).
Ticari alacaklar için ayrılan şüpheli alacak karşılığı, geçmiş tahsil edilememe tecrübesine dayanılarak belirlenmiştir. Dövizli şüpheli alacaklar için tahakkuk etmiş kur farkları karşılıklara dahil edilmiş, aynı tutar kur farkı gelir ve giderlerine de yansıtılmıştır.
Grup'un şüpheli ticari alacaklar karşılığına ilişkin hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- 31 Aralık |
1 Ocak 31 Aralık |
|
|---|---|---|
| Şüpheli ticari alacak karşılığı hareketleri | 2023 | 2022 |
| Açılış bakiyesi | (93.856) | (72.235) |
| Dönem gideri (Dipnot:21) | (27.984) | (27.863) |
| İptal edilen karşılıklar | 74 | - |
| Yabancı para çevrim farkları | - | 893 |
| Enflasyon etkisi | 43.723 | 5.349 |
| Kapanış bakiyesi | (78.043) | (93.856) |
Ticari ve diğer alacaklardaki risklerin niteliği ve düzeyine ilişkin açıklamalar Dipnot 31'de verilmiştir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Bilanço tarihi itibarıyla Grup'un ticari borçlarının detayı aşağıdaki gibidir:
| Kısa vadeli ticari borçlar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|---|
| Ticari borçlar İlişkili taraflara ticari borçlar (Dipnot:5) |
(1.767.583) (1.502.993) (109.469) (79.394) |
||
| (1.877.052) | (1.582.387) |
Grup'un ticari borçlarına ilişkin ortalama ödeme vadesi 90-120 gündür (31 Aralık 2022: 90-120 gündür).
Grup'un, tüm borçlarının kredilendirme süresi içerisinde ödenmesini temin etmek üzere uygulamaya koyduğu finansal risk yönetimi politikaları bulunmaktadır.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kısa vadeli finansal kiralama alacakları (*) | 124.423 | 116.083 |
| 124.423 | 116.083 | |
| Uzun vadeli finansal kiralama alacakları (*) | 331.796 | 464.732 |
| 331.796 | 464.732 | |
| Toplam finansal kiralama alacakları | 456.219 | 580.815 |
(*) Oyak Renault ile imzalanan sözleşme ile ilgili yapılan yatırımların, söz konusu sözleşme koşullarının TFRS 16 Kiralamalar standardı kapsamında finansal kiralama işlemi içerdiği kanaatiyle finansal kiralama alacağı olarak değerlendirilmesi sonucu sınıflanan alacaklardan oluşmaktadır. 31 Aralık 2023 itibarıyla toplam 16.272 Avro değerinde finansal kiralama alacağı bulunmaktadır. (31 Aralık 2022: 17.500 Avro)
Finansal kiralama işlemlerinden alacakların ödeme planı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Minimum | Minimum | |||||
| finansal | finansal | |||||
| kiralama | Toplam | kiralama | Toplam | |||
| alacakları | Faiz | varlık | alacakları | Faiz | varlık | |
| 2023 | - | - | - | 138.344 | (22.261) | 116.083 |
| 2024 | 125.330 | (907) | 124.423 | 138.463 | (22.280) | 116.183 |
| 2025 | 125.330 | (907) | 124.423 | 138.463 | (22.280) | 116.183 |
| 2026 | 125.330 | (907) | 124.423 | 138.463 | (22.280) | 116.183 |
| 2027 | 83.555 | (605) | 82.950 | 138.463 | (22.280) | 116.183 |
| 459.545 | (3.326) | 456.219 | 692.196 | (111.381) | 580.815 |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Kısa Vadeli Diğer Alacaklar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Verilen depozito ve teminatlar | 51.504 | 20.815 |
| İlişkili olmayan taraflardan diğer çeşitli alacaklar | 240.415 | 216.187 |
| 291.919 | 237.002 |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| İlk madde ve malzeme | 746.870 | 777.766 |
| Yarı mamüller | 202.653 | 302.605 |
| Mamüller | 96.376 | 115.696 |
| Ticari mallar | 158.225 | 231.123 |
| Yoldaki mallar | 77.960 | 67.104 |
| Stok değer düşüklüğü karşılığı (-) | (26.584) | (13.897) |
| 1.255.500 | 1.480.397 |
1 Ocak - 31 Aralık 2023 hesap döneminde Grup'un satılan malın maliyeti hesabının 2.938.682 TL' lik (1 Ocak – 31 Aralık 2022: 3.421.005 TL) kısmı ilk madde malzeme sarfı ile ilgilidir.
Grup, cari yıl içerisinde çeşitli sürelerde hareket görmemiş stoklar belirlemiştir. Dolayısıyla, 26.584 TL (31 Aralık 2021: 13.897 TL) tutarında stok değer düşüklüğü karşılığı ayrılmıştır.
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| Stok değer düşüklüğü karşılığı hareketleri | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
| Açılış bakiyesi | (13.897) | (19.647) |
| Dönem gideri (*) | (20.719) | (817) |
| Enflasyon Düzeltmesi | 8.032 | 6.567 |
| Kapanış bakiyesi | (26.584) | (13.897) |
(*) Stok değer düşüklüğü gideri satışların maliyeti hesabında muhasebeleştirilmiştir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Kısa Vadeli Peşin Ödenmiş Giderler | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Stok alımı için verilen sipariş avansları | 314.607 | 207.857 |
| Gelecek aylara ait giderler | 5.657 | 16.574 |
| 320.264 | 224.431 | |
| Uzun Vadeli Peşin Ödenmiş Giderler | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
| Sabit kıymet alımı için verilen sipariş avansları | 2.179 | 14.517 |
| 2.179 | 14.517 | |
| Kısa Vadeli Ertelenmiş Gelirler | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
| Alınan sipariş avansları | 337.272 | 42.274 |
| Gelecek yıllara ait gelirler (*) | 54.615 | 21.026 |
| 391.887 | 63.300 | |
| Uzun Vadeli Ertelenmiş Gelirler | 31 Aralık 2023 | 31 Aralıl 2022 |
| Gelecek yıllara ait gelirler (*) | 60.969 | 29.244 |
| 60.969 | 29.244 |
(*) Gelecek yıllara ait gelirler, müşterilerden peşin olarak alınan satış sonrası hizmet bedellerinin gelecek yıllara ait kısmını oluşturmaktadır.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Yer altı | Tesis | Yapılmakta | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Arazi ve arsalar |
ve yerüstü düzenleri |
Binalar | makine ve cihazlar |
Taşıtlar | Demirbaşlar | Özel maliyetler |
olan yatırımlar |
Toplam | |
| Maliyet Değeri | |||||||||
| 1 Ocak 2023 itibarıyla açılış bakiyesi | 1.616.217 | 230.230 | 698.428 | 1.443.877 | 32.734 | 372.862 | 11.891 | 1.298.220 | 5.704.459 |
| Alımlar | - | - | 173.936 | 2.395 | 17.628 | 3.423 | - | 364.096 | 561.478 |
| Transfer | - | - | 4.977 | 2.497 | - | - | - | (158.140) | (150.666) |
| Çıkışlar | - | (2.444) | - | (682.225) | - | (322.077) | (4.239) | - | (1.010.985) |
| Yeniden Değerleme Fonu | (68.053) | - | - | - | - | - | - | - | (68.053) |
| Yabancı para çevrim farkları | - | - | - | 18.366 | - | 6.693 | - | - | 25.059 |
| 31 Aralık 2023 itibarıyla kapanış bakiyesi | 1.548.164 | 227.786 | 877.341 | 784.910 | 50.362 | 60.901 | 7.652 | 1.504.176 | 5.061.292 |
| Birikmiş Amortismanlar | |||||||||
| 1 Ocak 2023 itibarıyla açılış bakiyesi | - | (176.249) | (119.334) | (954.103) | (18.249) | (337.804) | (6.096) | - | (1.611.835) |
| Dönem gideri | - | (8.623) | (62.817) | (41.838) | (8.767) | (1.806) | (1.457) | - | (125.308) |
| Çıkışlar | - | - | - | 489.787 | - | 301.116 | - | - | 790.903 |
| Yabancı para çevrim farkları | - | - | - | (1.137) | (4) | (7) | - | - | (1.148) |
| 31 Aralık 2023 itibarıyla kapanış bakiyesi | - | (184.872) | (182.151) | (507.291) | (27.020) | (38.501) | (7.553) | - | (947.388) |
| 31 Aralık 2023 itibarıyla net defter değeri | 1.548.164 | 42.914 | 695.190 | 277.619 | 23.342 | 22.400 | 99 | 1.504.176 | 4.113.904 |
Dönem amortisman giderlerinin dağılımı Dipnot 24'de açıklanmıştır.
2023 yılı içinde maddi duran varlık alımlarına ilişkin borçlanma maliyeti aktifleştirilmemiştir, 2023 ve 2022 yılı için ilgili tutar nakit akış tablosunda "Maddi Duran Varlık Alımlarından Kaynaklanan Nakit Çıkışları"nda netlenerek gösterilmiştir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Yer altı ve | Tesis | Yapılmakta | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Arazi ve | yerüstü | makine ve | Özel | olan | |||||
| arsalar | düzenleri | Binalar | cihazlar | Taşıtlar | Demirbaşlar | maliyetler | yatırımlar | Toplam | |
| Maliyet Değeri | |||||||||
| 1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi | 710.622 | 230.189 | 439.444 | 1.360.976 | 27.485 | 372.534 | 11.891 | 739.874 | 3.893.015 |
| Alımlar | - | 41 | 225.330 | 1.233 | 5.205 | 228 | - | 661.784 | 893.821 |
| Yeniden değerleme fonu | 905.595 | - | - | - | - | - | - | - | 905.595 |
| Yapılmakta olan yatırımlardan transferler | - | - | 26.286 | 76.606 | - | 30 | - | (103.438) | (516) |
| Yabancı para çevrim farkları | - | - | 7.368 | 5.062 | 44 | 70 | - | - | 12.544 |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi | 1.616.217 | 230.230 | 698.428 | 1.443.877 | 32.734 | 372.862 | 11.891 | 1.298.220 | 5.704.459 |
| Birikmiş Amortismanlar | |||||||||
| 1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi | - | (167.109) | (87.936) | (893.057) | (16.649) | (333.896) | (4.624) | - | (1.503.271) |
| Dönem gideri | - | (9.140) | (30.775) | (60.978) | (1.593) | (3.895) | (1.472) | - | (107.853) |
| Yabancı para çevrim farkları | - | - | (623) | (68) | (7) | (13) | - | - | (711) |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi | - | (176.249) | (119.334) | (954.103) | (18.249) | (337.804) | (6.096) | - | (1.611.835) |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla net defter değeri | 1.616.217 | 53.981 | 579.094 | 489.774 | 14.485 | 35.058 | 5.795 | 1.298.220 | 4.092.624 |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Maddi duran varlıklara ait amortisman süreleri aşağıdaki gibidir:
| Ekonomik Ömrü | |
|---|---|
| Yer altı ve yer üstü düzenleri | 5-25 yıl |
| Binalar | 7-50 yıl |
| Tesis, makina ve cihaz | 1-25 yıl |
| Taşıtlar | 4-5 yıl |
| Demirbaşlar | 3-20 yıl |
| Özel Maliyetler | 5 yıl |
Grup'un sahip olduğu arsa ve binalar, yeniden değerleme tarihindeki gerçeğe uygun değerinden birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklüğü karşılığı düşülmüş tutar olan yeniden değerlenme tutarlarıyla gösterilmiştir. 30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla Grup'un mülkiyetinde bulunan arsa ve binaların gerçeğe uygun değeri, Grup'tan bağımsız bir değerleme şirketi olan Vakıf Gayrimenkul Değerleme A.Ş. tarafından gerçekleştirilmiştir. Vakıf Gayrimenkul Değerleme A.Ş., SPK tarafından yetkilendirilmiş olup sermaye piyasası mevzuatı uyarınca gayrimenkul değerleme hizmeti vermektedir ve ilgili bölgelerdeki emlakların gerçeğe uygun değer ölçümlemesinde yeterli tecrübeye ve niteliğe sahiptir.
Sahip olunan arsaların gerçeğe uygun değeri emsal karşılaştırma yaklaşımına göre belirlenmiştir.
Binaların gerçeğe uygun değerinin belirlenmesinde maliyet analizi yöntemi ve direkt kapitalizasyon analizi yöntemi kullanılmıştır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla Grup'un sahip olduğu arsa ve binalara ilişkin bilgiler ile söz konusu varlıklara ilişkin gerçeğe uygun değer hiyerarşisi aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:
| Raporlama tarihi itibarıyla gerçeğe uygun değer seviyesi |
||||
|---|---|---|---|---|
| Akçalar ve Nilüfer | 31 Aralık | 1. Seviye | 2. Seviye | 3. Seviye |
| 2023 | TL | TL | TL | |
| Arsa | 1.548.164 | - | 1.548.164 | - |
| Bina | 695.190 | - | 695.190 | - |
| Raporlama tarihi itibarıyla gerçeğe uygun değer seviyesi |
||||
|---|---|---|---|---|
| Akçalar ve Nilüfer | 31 Aralık | 1. Seviye | 2. Seviye | 3. Seviye |
| 2022 | TL | TL | TL | |
| Arsa | 1.616.217 | - | 1.616.217 | - |
| Bina | 579.093 | - | 579.093 | - |
Grup'un arsa ve binaları, bağımsız ekspertizler tarafından en son 12 Ekim 2023 tarihinde yeniden değerlenmiştir. Değerlemeler güncel piyasa koşulları dikkate alınarak yapılmıştır. Ertelenmiş vergi ile netleştirilmiş yeniden değerleme fonu, diğer kapsamlı gelir tablosunda gösterilmektedir
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Aktifleştirilen | |||
|---|---|---|---|
| Haklar | geliştirme giderleri | Toplam | |
| Maliyet Değeri | |||
| 1 Ocak 2023 itibarıyla açılış bakiyesi | 583.113 | 3.151.776 | 3.734.889 |
| Çıkışlar | (328.829) | (858.537) | (1.187.366) |
| Yapılmakta olan yatırımlardan transferler | - | 150.667 | 150.667 |
| Yabancı para çevrim farkları | 8.418 | - | 8.418 |
| 31 Aralık 2023 itibarıyla kapanış bakiyesi | 262.702 | 2.443.906 | 2.706.608 |
| Birikmiş İtfa Payları | |||
| 1 Ocak 2023 itibarıyla açılış bakiyesi | (321.307) | (1.929.679) | (2.250.986) |
| Dönem gideri | (15.144) | (155.114) | (170.258) |
| Çıkışlar | 246.594 | 647.508 | 894.102 |
| 31 Aralık 2023 itibarıyla kapanış bakiyesi | (89.857) | (1.437.285) | (1.527.142) |
| 31 Aralık 2023 itibarıyla net defter değeri | 172.845 | 1.006.621 | 1.179.466 |
| Haklar | Aktifleştirilen geliştirme giderleri |
Toplam | |
|---|---|---|---|
| Maliyet Değeri | |||
| 1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi | 565.346 | 3.143.376 | 3.708.722 |
| Alımlar | 11.967 | 8.273 | 20.240 |
| Yapılmakta olan yatırımlardan transferler | 516 | - | 516 |
| Yabancı para çevrim farkları | 5.284 | 127 | 5.411 |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi | 583.113 | 3.151.776 | 3.734.889 |
| Birikmiş İtfa Payları | |||
| 1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi | (288.496) | (1.674.349) | (1.962.845) |
| Dönem gideri | (32.811) | (255.330) | (288.141) |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi | (321.307) | (1.929.679) | (2.250.986) |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla net defter değeri | 261.806 | 1.222.097 | 1.483.903 |
Diğer maddi olmayan duran varlıklar, kullanılan yazılım maliyetlerini ve diğer maddi olmayan duran varlıkların şirket içi geliştirme maliyetlerini kapsamaktadır.
Dönem itfa payı giderlerinin dağılımı Dipnot 21'de açıklanmıştır.
Fransa'daki pazar payını artırmak ve kamu ihalelerine katılım sağlamak amacıyla, Fransa'daki yerleşik distribütörü Hervouet Corporate Industry'nin sermayesinde %50 oranında pay sahibi olacak şekilde 4.515 TL (700.000 Avro) nominal değerli 2.400 adet payı satın almıştır. 2.653 TL (400.000 Avro) tutarındaki ilk sermaye ödemesi 17 Haziran 2019 tarihinde ve 1.863 TL (300.000 Avro) tutarındaki ikinci sermaye ödemesi ise 31 Temmuz 2019 tarihinde gerçekleşmiştir. Satın alımdan kaynaklı oluşan 47.212 TL tutarındaki şerefiye, konsolide finansal tablolarda 31 Aralık 2023 itibarıyla gösterilmeye devam edilmiştir.
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| Maliyet değeri | ||
| Dönem başı maliyet değeri | 47.212 | 47.212 |
| Kapanış değeri | 47.212 | 47.212 |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Maddi olmayan duran varlıklar için kullanılan itfa süreleri aşağıdaki gibidir:
| Ekonomik Ömrü | |
|---|---|
| Aktifleştirilen geliştirme giderleri | 5-15 yıl |
| Haklar | 3-15 yıl |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kiralama İşlemleri | ||
| Kısa Vadeli Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar | 10.269 | 4.582 |
| Kullanım Hakkı Varlıklarından Kaynaklanan Kısa Vadeli Kiralama Borçları | 14.020 | 11.436 |
| 24.289 | 16.018 | |
| Kullanım Hakkı Varlıklarından Kaynaklanan Uzun Vadeli Kiralama Borçları | 17.384 | 26.776 |
| 17.384 | 26.776 |
Kiralamalar, üretim hattı ile ilgili binalardan oluşmaktadır. Grup'un finansal kiralamaya ilişkin yükümlülükleri, kiralayanın, kiralanan varlık üzerindeki mülkiyet hakkı vasıtasıyla güvence altına alınmıştır. Sözleşme tarihinde finansal kiralama işlemlerine ilişkin faiz oranları tüm kiralama dönemi için sabitlenmiştir. Sözleşme ortalama efektif faiz oranı yıllık yaklaşık %0,25'tir (2022: %0,25).
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|
| - | 16.018 |
| 24.289 | 10.521 |
| 12.626 | 12.434 |
| 4.758 | 3.820 |
| 41.673 | 42.793 |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
b) Kiralamalar (Kullanım hakkı varlıkları, kiralayan olarak):
Grup, bina, tesis ve taşıtlar kiralamaktadır. Ortalama kiralama süresi 5 yıldır (2022: 3 ile 5 yıl).
| Kullanım hakkı varlıkları | Binalar | Taşıtlar | Toplam |
|---|---|---|---|
| Maliyet | |||
| 1 Ocak 2023 | 96.379 | 3.770 | 100.149 |
| Kiralama sözleşmelerindeki değişiklikler | 3.705 | - | 3.705 |
| Çıkışlar | - | (3.770) | (3.770) |
| 31 Aralık 2023 | 100.084 | - | 100.084 |
| Birikmiş Amortisman | |||
| 1 Ocak 2023 | (39.559) | (3.770) | (43.329) |
| Cari dönem amortismanı | (20.858) | - | (20.858) |
| Çıkışlar | - | 3.770 | 3.770 |
| 31 Aralık 2023 | (60.417) | - | (60.417) |
| Net Defter Değeri | 39.667 | 39.667 | |
| Kullanım hakkı varlıkları | Binalar | Taşıtlar | Toplam |
| Maliyet | |||
| 1 Ocak 2022 | 84.886 | 3.770 | 88.656 |
| Kiralama sözleşmelerindeki değişiklikler | 11.493 | - | 11.493 |
| 31 Aralık 2022 | 96.379 | 3.770 | 100.149 |
| Birikmiş Amortisman | |||
| 1 Ocak 2022 | (22.591) | (3.770) | (26.361) |
| Cari dönem amortismanı | (16.968) | - | (16.968) |
| 31 Aralık 2022 | (39.559) | (3.770) | (43.329) |
| Net Defter Değeri | 56.820 | 56.820 |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Şirket'in 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında "Ar-Ge Merkezi" belgesi almak için yapmış olduğu başvuru T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından değerlendirilmiş ve Şirket'e 22 Temmuz 2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere AR-GE merkezi belgesi verilmiştir.
Şirket'in ürün çeşitlendirme kapsamında planladığı yatırımın Yatırım Teşvik Belgesi'ne bağlanması amacıyla T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'ne yapılan "Yatırım Teşvik Belgesi" başvurusu 6 Ekim 2021 tarihinde onaylanmıştır. 528260 nolu Teşvik belgesi kapama vizesi 26.03.2024 tarihinde tamamlanmış olup gerçekleşen yatırım tutarı 207.369 TL'dir.
"Bölgesel Teşvik Uygulamaları" kapsamında değerlendirilmiş olan yatırım için sağlanan 4. Bölge'ye ilişkin destek unsurları şunlardır:
| Kısa vadeli karşılıklar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Garanti giderleri karşılığı (i) | 116.742 | 90.385 |
| Satış iskontoları karşılığı (ii) | 3.183 | 2.005 |
| Dava karşılığı (iii) | 7.568 | 4.093 |
| Toplu iş sözleşmesi karşılıkları (iv) | 193.634 | - |
| Diğer | 14.458 | 16.744 |
| 335.585 | 113.227 | |
| Uzun vadeli karşılıklar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
| Garanti giderleri karşılığı (i) | 196.309 | 138.419 |
| 196.309 | 138.419 |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Garanti giderleri karşılığının dönem içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla | 228.804 | 232.250 |
| İlave karşılık | 306.843 | 261.483 |
| Ödemeler | (77.952) | (73.360) |
| İptal edilen karşılık | (37.400) | (100.703) |
| Enflasyon etkisi | (89.944) | (90.866) |
| 31 Aralık itibarıyla | 330.351 | 228.804 |
Satış iskontoları karşılığının dönem içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla | 2.005 | 5.576 |
| İlave karşılık (Dipnot 20) | 24.549 | 27.949 |
| Ödemeler | (23.063) | (28.075) |
| İptal edilen karşılık | - | (1.593) |
| Enflasyon etkisi | (308) | (1.852) |
| 31 Aralık itibarıyla | 3.183 | 2.005 |
Dava karşılığının dönem içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla | 4.093 | 4.601 |
| İlave karşılık | 6.731 | 1.599 |
| Enflasyon etkisi | (3.256) | (2.107) |
| 31 Aralık itibarıyla | 7.568 | 4.093 |
Toplu iş sözleşmesi karşılığının dönem içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla | - | - |
| İlave karşılık | 233.442 | - |
| Enflasyon etkisi | (39.808) | - |
| 31 Aralık itibarıyla | 193.634 | - |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla Grup'un teminat/rehin/ipotek pozisyonuna ilişkin tabloları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | TL karşılığı |
Türk Lirası |
ABD Doları |
Avro | Rumen Leyi |
Bulgar Levası |
|---|---|---|---|---|---|---|
| A. Kendi Tüzel Kişiliği Adına Vermiş | ||||||
| Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı | ||||||
| -Teminat | 2.626.100 | 91.720 | 4.400 | 71.082 | 13.887 | - |
| -İpotek | 836.626 | 120.000 | - | 22.000 | - | - |
| -Akreditif | 31.440 | - | - | 965 | - | - |
| B. Tam Konsolidasyon Kapsamına Dahil | ||||||
| Edilen Ortaklıklar Lehine Vermiş Olduğu | ||||||
| TRİ'lerin Toplam Tutarı | ||||||
| -Teminat | - | - | - | - | - | - |
| -Rehin | - | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - | - |
| C. Olağan Ticari Faaliyetlerinin | ||||||
| Yürütülmesi Amacıyla Diğer 3. Kişilerin | ||||||
| Borcunu Temin Amacıyla Vermiş Olduğu | ||||||
| TRİ'lerin Toplam Tutarı | ||||||
| -Teminat | 1.135 | - | - | - | - | 79 |
| -Rehin | - | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - | - |
| D. Diğer Verilen TRİ'lerin Toplam Tutarı | ||||||
| i. Ana Ortak Lehine Vermiş Olduğu | ||||||
| TRİ'lerin Toplam Tutarı | ||||||
| -Teminat | - | - | - | - | - | - |
| -Rehin | - | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - | - |
| ii. B ve C maddeleri Kapsamına | ||||||
| Girmeyen Diğer Grup Şirketleri Lehine | ||||||
| Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı | ||||||
| -Teminat | - | - | - | - | - | - |
| -Rehin | - | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - | - |
| iii. C Maddesi Kapsamına Girmeyen 3. | ||||||
| Kişiler Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin | ||||||
| Toplam Tutarı | ||||||
| -Teminat | - | - | - | - | - | - |
| -Rehin | - | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - | - |
| Toplam | 3.495.301 | 211.720 | 4.400 | 94.047 | 13.887 | 79 |
Grup'un vermiş olduğu diğer TRİ'lerin Grup'un özkaynaklarına oranı 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla % 0'dır (31 Aralık 2022: % 0).
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Gümrük müdürlükleri, vergi dairesi ve diğer kamu kuruluşlarına verilen 90.720 TL (31 Aralık 2022: 177.986 TL) , 4.400 ABD Doları (31 Aralık 2022: 5.020 ABD Doları), 79 Bulgar Levası, 0 Macar Fronti (31 Aralık 2022: 4.000 Macar Fronti) ile 71.082 Avro (31 Aralık 2022: 92.809 Avro) tutarındaki teminat mektuplarından 1.184 Avro (31 Aralık 2022: 1.184 Avro) tutarındaki hammadde ve malzeme alımı için açılmış bulunan fakat fiili ithalatı gerçekleşmemiş akreditif tutarından ve uzun vadeli kredi çerçevesinde verilen 197.728 TL ve 22.000 Avro tutarındaki arsalar ve binalar üzerindeki ipoteklerden oluşmaktadır (31 Aralık 2022: 197.728 TL ve 22.000 Avro).
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| TL | Türk | ABD | Avro | Rumen | Macar | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2022 | karşılığı | Lirası | Doları | Leyi | Fronti | |
| A. Kendi Tüzel Kişiliği Adına Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı |
||||||
| -Teminat | 3.446.945 | 177.986 | 5.020 | 92.809 | 9.911 | 4.000 |
| -İpotek | 920.368 | 197.728 | - | 22.000 | - | - |
| -Akreditif | 38.899 | - | - | 1.184 | - | - |
| B. Tam Konsolidasyon Kapsamına Dahil Edilen Ortaklıklar Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı |
||||||
| -Teminat | 164.204 | - | - | 4.999 | - | - |
| -Rehin | - | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - | - |
| C. Olağan Ticari Faaliyetlerinin Yürütülmesi Amacıyla Diğer 3. Kişilerin Borcunu Temin Amacıyla Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı |
||||||
| -Teminat | 1.319 | - | - | - | - | - |
| -Rehin | - | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - | - |
| D. Diğer Verilen TRİ'lerin Toplam Tutarı i. Ana Ortak Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı |
||||||
| -Teminat | - | - | - | - | - | - |
| -Rehin | - | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - | - |
| ii. B ve C maddeleri Kapsamına Girmeyen Diğer Grup Şirketleri Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı |
||||||
| -Teminat | - | - | - | - | - | - |
| -Rehin | - | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - | - |
| iii. C Maddesi Kapsamına Girmeyen 3. Kişiler Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı |
||||||
| -Teminat | - | - | - | - | - | - |
| -Rehin | - | - | - | - | - | - |
| -İpotek | - | - | - | - | - | - |
| Toplam | 4.571.735 | 375.714 | 5.020 | 120.992 | 9.911 | 4.000 |
| 31 Aralık2023 | 31 Aralık 2022 | |||||
| Alınan teminat mektupları ve çekleri | 746.161 | 116.553 | ||||
| Doğrudan borçlanma sistemi | 44.384 | 24.533 | ||||
| 790.545 | 141.086 |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Ödenecek sosyal güvenlik primleri | 50.047 | 37.901 |
| Personele ödenecek ücretler | 28.112 | 21.595 |
| 78.159 | 59.496 |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kullanılmayan izin karşılığı | 30.343 | 21.963 |
| 30.343 | 21.963 |
Grup, Türk İş Kanunu'na göre, en az bir yıllık hizmeti tamamlayarak 25 yıllık çalışma hayatı ardından emekliye ayrılan (kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş), iş ilişkisi kesilen, askerlik hizmetleri için çağrılan veya vefat eden her çalışanına kıdem tazminatı ödemek mecburiyetindedir.
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla ödenecek kıdem tazminatı, aylık 23.489,83 TL (31 Aralık 2022: 15.371,40 TL) tavanına tabidir.
Kıdem tazminatı yükümlülüğü yasal olarak herhangi bir fonlamaya tabi değildir. Kıdem tazminatı karşılığı, Şirket'in, çalışanların emekli olmasından kaynaklanan gelecekteki muhtemel yükümlülük tutarının bugünkü değerinin tahmin edilmesi yoluyla hesaplanmaktadır. TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar, şirketin yükümlülüklerinin, tanımlanmış fayda planları kapsamında aktüeryal değerleme yöntemleri kullanılarak geliştirilmesini öngörür. Bu doğrultuda, toplam yükümlülüklerin hesaplanmasında kullanılan aktüeryal varsayımlar aşağıda belirtilmiştir:
Ana varsayım, her hizmet yılı için olan azami yükümlülük tutarının enflasyona paralel olarak artacak olmasıdır. Dolayısıyla, uygulanan iskonto oranı, gelecek enflasyon etkilerinin düzeltilmesinden sonraki beklenen reel oranı ifade eder. Bu nedenle, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, ekli finansal tablolarda karşılıklar, geleceğe ilişkin, çalışanların emekliliğinden kaynaklanacak muhtemel yükümlülüğünün bugünkü değeri tahmin edilerek hesaplanır. İlgili bilanço tarihlerindeki karşılıklar, yıllık % 23,62 enflasyon ve % 28,34 faiz oranı varsayımlarına göre yaklaşık % 3,82 olarak elde edilen reel iskonto oranı kullanılmak suretiyle hesaplanmıştır (31 Aralık 2022: % 3,48). Grup'un kıdem tazminatı karşılığının hesaplanmasında 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren geçerli olan 35.058,58 TL tavan tutarı dikkate alınmıştır (1 Ocak 2023: 19.982,83 TL).
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Kıdem tazminatı karşılığı (devamı):
Kıdem tazminatı yükümlülüğü hesaplamasında kullanılan önemli tahminler iskonto oranı ve isteğe bağlı işten ayrılma olasılığıdır.
| 1 Ocak 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla karşılık | 216.947 | 166.666 |
| Hizmet maliyeti | 31.541 | 24.836 |
| Faiz maliyeti | 75.631 | 35.807 |
| Ödenen kıdem tazminatları (-) | (55.620) | (13.073) |
| Aktüeryal kayıp/(kazanç) | (330) | 79.419 |
| Enflasyon etkisi | (66.583) | (76.708) |
| 31 Aralık itibarıyla karşılık | 201.586 | 216.947 |
| Diğer Dönen Varlıklar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Devreden KDV Diğer çeşitli dönen varlıklar |
154.633 18.672 |
232.160 22.730 |
| 173.305 | 254.890 | |
| Diğer Duran Varlıklar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
| Verilen depozito ve teminatlar Gelecek Yıllarda İndirilecek KDV |
108 - |
- 87.902 |
| 108 | 87.902 | |
| Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
| Ödenecek vergi ve fonlar Diğer çeşitli borç ve yükümlülükler |
28.054 770 |
46.764 2.131 |
28.824 48.895
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Şirket'in 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerindeki ödenmiş sermaye yapısı aşağıdaki gibidir:
| Ortaklar | % | 31 Aralık 2023 | % | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|---|---|
| Kıraça Holding A.Ş. | 58,51 | 526.590 | 58,51 | 526.590 |
| Halka açık kısım | 39,44 | 354.960 | 39,44 | 354.960 |
| Diğer | 2,05 | 18.450 | 2,05 | 18.450 |
| Nominal sermaye | 100 | 900.000 | 100 | 900.000 |
| Enflasyon düzeltmesi | 6.926.453 | 6.926.453 | ||
| Düzeltilmiş sermaye | 7.826.453 | 7.826.453 |
Grup'un 31 Aralık 2023 itibarıyla sermayesi 6.558.338.851 adet A grubu ve 83.441.661.149 adet B grubu hisseden oluşmaktadır. Hisselerin itibari değeri hisse başına 0,01 tam TL'dir. Çıkarılan bütün hisseler nakden ödenmiştir.
Şirket Ana Mukavelesi'nin 8. Maddesi ile (A) Grubu hisse senedi sahiplerine, Yönetim Kurulu'nun yedi azadan oluşması durumunda, seçilecek yedi azadan beşinin; dokuz azadan oluşması durumunda ise seçilecek dokuz azadan altısının A Grubu hisse senedi sahiplerinin göstereceği adaylar arasından seçilmesi imtiyazı tanınmıştır.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Yasal Yedekler | 17.549 | 17.549 |
| 17.549 | 17.549 |
Türk Ticaret Kanunu'na göre genel kanuni yedek akçe, Grup'un (Şirket'in) ödenmiş sermayesinin %20'sine ulaşıncaya kadar, yıllık karın %5'i olarak ayrılır. Diğer kanuni yedek akçe, pay sahiplerine yüzde beş oranında kar payı ödendikten sonra, kardan pay alacak kişilere dağıtılacak toplam tutarın %10'u oranında ayrılır. Türk Ticaret Kanunu'na göre, genel kanuni yedek akçe sermayenin veya çıkarılmış sermayenin yarısını aşmadığı takdirde, sadece zararların kapatılmasına, işlerin iyi gitmediği zamanlarda işletmeyi devam ettirmeye veya işsizliğin önüne geçmeye ve sonuçlarını hafifletmeye elverişli önlemler alınması için kullanılabilir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Kar Dağıtımı:
Halka açık şirketler, kar payı dağıtımlarını SPK'nın 1 Şubat 2014 tarihinden itibaren yürürlüğe giren II-19.1 no'lu Kar Payı Tebliği'ne göre yaparlar.
Ortaklıklar, karlarını genel kurulları tarafından belirlenecek kar dağıtım politikaları çerçevesinde ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak genel kurul kararıyla dağıtır. Söz konusu tebliğ kapsamında, asgari bir dağıtım oranı tespit edilmemiştir. Şirketler esas sözleşmelerinde veya kar dağıtım politikalarında belirlenen şekilde kar payı öderler.
Şirket'in 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla geçmiş yıllar karlarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Geçmiş yıl zararları | (3.749.790) | (3.544.030) |
| (3.749.790) | (3.544.030) |
TMS 29 ilk geçiş kapsamında TMS/TFRS uyarınca hazırlanan finansal durum tablosunda geçmiş yıllar zararlarına etki, 1 Ocak 2022 tarihi itibariyle (1.014.320) TL'dir ve anılan bu tutarın 31 Aralık 2023 tarihi itibariyle endekslenmiş tutarı (2.745.479) TL'dir.
Şirket'in 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla finansal tablolarında enflasyona göre düzeltilmiş olarak sunduğu ilgili özkaynak kalemlerinin, 6762 Sayılı Kanun'a ve diğer mevzuata göre hazırlanmış finansal tablolarındaki enflasyona göre düzeltilmiş tutarlarla karşılaştırması aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 6762 Sayılı Kanun'a ve diğer mevzuata göre hazırlanmış finansal tablolarda yer alan enflasyona göre düzeltilmiş tutarlar |
TMS/TFRS uyarınca hazırlanan konsolide finansal tablolarda yer alan enflasyona göre düzeltilmiş tutarlar |
Geçmiş yıl karlarında izlenen fark |
|---|---|---|---|
| Sermaye Düzeltme Farkları | 10.132.330 | 6.926.453 | 3.205.877 |
| Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler | 200.461 | 17.549 | 182.912 |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| a) Satışlar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2023 |
| Yurt içi satışlar | 3.527.313 | 3.811.098 |
| Yurt dışı satışlar | 4.171.149 | 1.651.018 |
| Diğer gelirler | 232.811 | 76.463 |
| Satış iadeleri (-) | (337.863) | (234.278) |
| Satış iskontoları (-) (*) | (45.725) | (39.880) |
| 7.547.685 | 5.264.421 |
(*) Satış iskontolarının 24.549 TL (2022: 27.949 TL) tutarındaki kısmı satış iskontoları karşılığından oluşmaktadır (Dipnot:15).
Grup, mal ve hizmet devrederek edim yükümlülüklerini zamana yayılı olarak ve belirli bir anda yerine getirir. Bu durum, TFRS 8 kapsamında raporlanabilir her bir bölüm için açıklanan hasılat bilgileriyle tutarlıdır (Dipnot 4).
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Karsan markalı ürünler | 4.251.781 | 3.077.126 |
| Endüstriyel ve yedek parça | 374.142 | 358.240 |
| Diğer markalı satışlar | 2.544.258 | 1.610.274 |
| Diğer markalı araç satışları | 2.520.890 | 1.600.696 |
| Satış sonrası hizmetler | 23.368 | 9.578 |
| Diğer | 377.504 | 218.781 |
| Toplam | 7.547.685 | 5.264.421 |
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
| b) Satışların maliyeti | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
| İlk madde ve malzeme giderleri | (2.938.682) | (3.421.005) |
| Direkt işçilik giderleri | (815.091) | (250.193) |
| Genel üretim giderleri | (718.525) | (439.339) |
| Amortisman ve itfa payı giderleri | (272.274) | (376.091) |
| Yarı mamul stoklarındaki değişim | (99.951) | 173.993 |
| Bitmiş mamul stoklarındaki değişim | (19.321) | 22.845 |
| Satılan ticari mallar maliyeti | (394.057) | (192.032) |
| Verilen hizmet maliyeti | (977.796) | (150.923) |
| Stok değer düşüklüğü değişimi | (19.925) | (1.346) |
| (6.255.622) | (4.634.091) | |
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
| c) Finans sektöründen gelirler | 31 Aralık 2022 | 31 Aralık 2022 |
| Finans sektörü faaliyetlerinden brüt kar (*) | 275.977 | 96.930 |
| 275.977 | 96.930 |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Pazarlama giderleri (-) Genel yönetim giderleri (-) Araştırma ve geliştirme giderleri (-) |
(789.244) (362.383) (14.081) |
(518.657) (324.078) (15.854) |
| (1.165.708) | (858.589) |
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Garanti giderleri | (282.882) | (160.780) |
| Satış, araştırma ve geliştirme giderleri | (159.695) | (12.428) |
| Personel giderleri | (150.386) | (106.195) |
| Reklam giderleri | (45.945) | (77.062) |
| Ulaşım ve Seyahat Giderleri | (38.821) | (38.245) |
| Nakliye ve sigorta giderleri | (18.836) | (15.708) |
| Kira giderleri | (10.818) | (13.836) |
| Amortisman giderleri | (7.321) | (9.325) |
| Taşeronluk Giderleri | (8.316) | (9.559) |
| Enerji giderleri | (2.145) | (4.212) |
| Müşteri ve kanal yönetim giderleri | (1.178) | (7.460) |
| İletişim Giderleri | (758) | (800) |
| Bayi ve yetkili servis toplantı giderleri | (441) | (7.464) |
| Lisans Giderleri | - | (26) |
| Diğer | (61.702) | (55.557) |
| (789.244) | (518.657) |
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Personel giderleri | (154.936) | (85.168) |
| Holding hizmet giderleri | (93.837) | (46.793) |
| Şüpheli alacak karşılığı | (27.984) | (31.862) |
| Taşeronluk giderleri | (21.820) | (12.231) |
| Amortisman giderleri | (18.761) | (21.725) |
| Denetim ve danışmanlık giderleri | (16.744) | (37.238) |
| Kullanım hakkı varlıkları amortisman giderleri | (7.124) | (18.872) |
| Dava karşılık giderleri | (5.330) | - |
| İşletme lisansları ve patentler | (2.895) | (4.880) |
| Beklenen zarar kaşılığı | (900) | (27.863) |
| Diğer | (12.052) | (37.446) |
| (362.383) | (324.078) |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Amortisman ve itfa payı giderleri (Dipnot:10) | (5.096) | (5.821) |
| Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler | (6.295) | (6.548) |
| Personel giderleri | (1.883) | (2.438) |
| Diğer | (807) | (1.047) |
| (14.081) | (15.854) |
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait esasfaaliyetlerden diğer gelirlerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Faaliyetlerden kaynaklanan kur farkı geliri | 916.552 | 571.515 |
| Ticari faaliyetlerden vade farkı geliri | 15.263 | 51.955 |
| Konusu kalmayan şüpheli alacak karşılığı | 56 | - |
| Diğer | 190.562 | 112.223 |
| 1.122.433 | 735.693 |
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait esas faaliyetlerden diğer giderlerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Karşılık Giderleri (-) Ticari faaliyetlerden vade farkı gideri |
(16.186) (14.062) |
(2.065) (6.186) |
| Diğer | (43.093) | (15.125) |
| (73.341) | (23.376) |
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait yatırım faaliyetlerinden gelirlerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Vadeli mevduat faiz geliri | 42.763 | 38.790 |
| Sabit kıymet satış karı | - | 2.678 |
| Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan | ||
| finansal varlıklardan kaynaklanan net kazanç (*) | (8.798) | 44.749 |
| 33.965 | 86.217 |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait yatırım faaliyetlerinden giderlerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklardan kaynaklanan net kayıp (*) |
(81.350) | - |
| (81.350) |
(*) Grup'un "Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlığı" niteliğindeki Maas Global OY şirketi 2023 yılı sonu itibarıyla faaliyetlerini durdurmuştur ve tasfiye sürecine girmiştir. Buradan gelecekte herhangi bir beklenti olmayacaktır. Burada bulunan yatırım tutarı yatırım faaliyetlerinden giderler altında muhasebeleştirilerek finansal tablolardan çıkartılmıştır. (31 Aralık 2022 : 44.749)
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Hammadde kullanımı | (2.938.682) | (3.470.336) |
| Genel üretim gideri | (718.525) | (439.339) |
| Direkt işçilik giderleri | (815.091) | (250.193) |
| Garanti giderleri | (282.882) | (160.780) |
| Personel giderleri | (307.205) | (193.800) |
| Satılan ticari mal maliyeti | (394.057) | (192.032) |
| Satılan hizmet maliyeti | (977.797) | (150.924) |
| Amortisman giderleri (Dipnot:11-12) | (316.424) | (363.632) |
| Reklam giderleri | (45.945) | (77.062) |
| Holding hizmet giderleri | (93.837) | (46.793) |
| Danışmanlık giderleri | (16.744) | (37.238) |
| Şüpheli alacak karşılığı (Dipnot:6) | (27.984) | (27.864) |
| Taşeronluk giderleri | (30.136) | (28.338) |
| Nakliye ve sigorta giderleri | (18.836) | (15.708) |
| Kira giderleri | (10.818) | (13.836) |
| Kullanım hakkı varlıkları amortisman giderleri (Dipnot 13) | (7.124) | (18.872) |
| Bayi ve yetkili servis toplantı gideri | (441) | (7.464) |
| Stok değer düşüklüğü değişim | (19.926) | (1.347) |
| Beklenen zarar karşılığı (Dipnot:6) | (900) | (31.862) |
| Mamul stoklarındaki değişim | (19.321) | 22.845 |
| Yarı mamul stoklarındaki değişim | (99.951) | 173.995 |
| Diğer | (278.705) | (162.100) |
| (7.421.331) | (5.492.680) |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Finansman kaynaklı net kur farkı gideri | (1.417.115) | (790.022) |
| Faiz giderleri | (660.742) | (473.597) |
| Faktoring giderleri | (193.644) | (99.688) |
| Tahvil giderleri | (51.519) | - |
| Diğer | (53.513) | (125.938) |
| (2.376.533) | (1.489.245) |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Maddi duran varlıklar yeniden değerleme fonu | 673.436 | 724.477 |
| Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kayıpları | (63.287) | (63.535) |
| Riskten Korunma Kazanç / Kayıpları | (196.593) | (142.117) |
| Yabancı para çevrim fonu | 66.459 | 18.547 |
| Finansal Yatırımların Gerçeğe Uygun Değer Ölçümünden | ||
| Kaynaklanan Değişim | (107.045) | (107.045) |
| 372.970 | 430.327 |
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| Maddi duran varlıklar yeniden değerleme fonu: | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
| Dönem başındaki bakiye | 724.477 | - |
| Maddi duran varlıkların yeniden değerlemesinden | ||
| kaynaklanan artış | (51.041) | 724.477 |
| Dönem sonu bakiyesi | 673.436 | 724.477 |
7061 Sayılı "Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 5 Aralık 2017 tarihli ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Bu Kanunun 89 uncu maddesiyle, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun "İstisnalar" başlıklı 5 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Maddenin birinci fıkrasının; (a) bendiyle kurumların iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazların satışından doğan kazançlarına uygulanan %75'lik istisna %50'ye indirilmiştir. Bu düzenleme 5 Aralık 2017 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir.
Maddi duran varlık yeniden değerleme fonu, bina ve arazilerin yeniden değerlemesi sonucu ortaya çıkar. Yeniden değerlenen bir bina ya da arazinin elden çıkarılması durumunda, yeniden değerleme fonunun satılan varlıkla ilişkili kısmı doğrudan geçmiş yıl karına devredilir.
| 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Dönem başı bakiyesi | (63.535) | - |
| Dönem içi kayıp | 248 | (63.535) |
| Dönem sonu bakiyesi | (63.287) | (63.535) |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Dönem başı bakiyesi | 18.547 | (9.230) |
| Dönem çevrim farkı | 47.912 | 27.777 |
| Dönem sonu bakiyesi | 66.459 | 18.547 |
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Dönem başı bakiyesi | (107.045) | (107.045) |
| Finansal Yatırımların Gerçeğe Uygun Değer Ölçümünden | ||
| Kaynaklanan Değişim | - | - |
| Dönem sonu bakiyesi | (107.045) | (107.045) |
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Dönem başı bakiyesi | - | |
| Nakit akımlarının finansal riske karşı korunması işleminin muhasebeleştirilmesinden elde edilen |
(142.117) | |
| zarar/(kazanç) | (54.476) | (142.117) |
| Dönem sonu bakiyesi | (196.593) | (142.117) |
Yatırım maliyetleri ile ilgili yabancı para cinsinden kısa vadeli krediler (türev olmayan korunma aracı) ile ihracata konu ticari araçların gerçekleşen ve gelecekte beklenen satışlarından elde edilecek kuvvetle muhtemel yabancı para kazanımlar (korunmaya konu kalem) arasında kur riski açısından etkin bir nakit akış korunması ilişkisi bulunmaktadır. Grup, almış olduğu ihaleler kapsamında yapmış olduğu üretim anlaşmaları çerçevesinde Ocak 2023'den itibaren 2023 yılı Kasım ayına kadar yapılacak tahmini satış hasılatlarının bir bölümünü kısa vadeli kredi borçları ile ilişkilendirilmektedir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Cari Dönem Vergisiyle İlgili Tutarlar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Cari dönem vergisiyle varlıklar | 4.204 | 4.458 |
| Dönem karı vergi yükümlülükleri | - | (3.624) |
| 4.204 | 834 | |
| Cari vergi varlık/(yükümlülüğü): | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
| Cari kurumlar vergisi karşılığı | - | 3.624 |
| Eksi: Peşin ödenen vergi ve fonlar | (4.204) | (4.458) |
| (4.204) | (834) |
Vergi gideri aşağıdakilerden oluşmaktadır:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | ||
|---|---|---|---|
| Cari dönem vergi gideri | - | (3.683) | |
| Ertelenmiş vergi gideri | 830.869 | 75.626 | |
| Toplam vergi gideri | 830.869 | 71.943 |
Diğer kapsamlı gelire ait vergi etkileri aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - 31 Aralık 2023 | |||
|---|---|---|---|
| Vergi öncesi tutar |
Vergi gideri/ geliri |
Vergi sonrası tutar |
|
| Emeklilik Planlarından Aktüeryal Kazanç ve Kayıplar | 330 | ( 82) | 245 |
| Riskten Korunma Kayıpları Vergi Etkisi | ( 76.654) | 22.178 | ( 54.476) |
| Duran Varlıklar Değer Artış Fonundaki Değişim | ( 68.053) | 17.012 | ( 51.041) |
| Yabancı Para Çevrim Fonu | 47.912 | - | 47.912 |
| Dönem içerisindeki diğer kapsamlı gelir /(gider) | (96.465) | 39.108 | (57.360) |
| 1 Ocak - 31 Aralık 2022 | |||
|---|---|---|---|
| Vergi öncesi | Vergi gideri/ | Vergi sonrası | |
| Tutar | Geliri | tutar | |
| Emeklilik Planlarından Aktüeryal Kazanç ve Kayıplar | (79.419) | 15.884 | (63.533) |
| Riskten Korunma Kayıpları Vergi Etkisi | (177.646) | 35.529 | (142.117) |
| Duran Varlıklar Değer Artış Fonundaki Değişim | 905.595 | (181.118) | 724.477 |
| Yabancı Para Çevrim Fonu | 27.777 | - | 27.777 |
| Dönem içerisindeki diğer kapsamlı gelir /(gider) | 676.307 | (129.705) | 546.604 |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Grup, Türkiye'de geçerli olan kurumlar vergisine tabidir. Grup'un cari dönem faaliyet sonuçlarına ilişkin tahmini vergi yükümlülükleri için ekli finansal tablolarda gerekli karşılıklar ayrılmıştır. Türk vergi mevzuatı, ana ortaklık olan şirketin bağlı ortaklıkları konsolide ettiği finansal tabloları üzerinden vergi beyannamesi vermesine olanak tanımamaktadır. Bu sebeple bu konsolide finansal tablolara yansıtılan vergi yükümlülükleri, konsolidasyon kapsamına alınan tüm şirketler için ayrı ayrı hesaplanmıştır.
Vergiye tabi kurum kazancı üzerinden tahakkuk ettirilecek kurumlar vergisi oranı ticari kazancın tespitinde gider yazılan vergi matrahından indirilemeyen giderlerin eklenmesi ve vergiden istisna kazançlar, vergiye tabi olmayan gelirler ve diğer indirimler (varsa geçmiş yıl zararları ve tercih edildiği takdirde kullanılan yatırım indirimleri) düşüldükten sonra kalan matrah üzerinden hesaplanmaktadır.
2023 yılında Türkiye'de uygulanan kurumlar vergisi oranı %25'tür, sonraki dönemlerde %20 olacaktır (2022: %23).
7061 Sayılı "Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 5 Aralık 2017 tarihli ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Bu Kanunun 89 uncu maddesiyle, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun "İstisnalar" başlıklı 5 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Maddenin birinci fıkrasının; (a) bendiyle kurumların iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazların satışından doğan kazançlarına uygulanan %75'lik istisna %50'ye indirilmiştir. Bu düzenleme 5 Aralık 2017 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir.
22 Şubat 2017 tarihli ve 29987 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2017/9917 sayılı "Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar" uyarınca; 2012/3305 sayılı Karar ve daha önceki kararlara istinaden imalat sanayiine yönelik ("US-97 Kodu: 15-37") düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 1 Ocak 2017 ile 31 Aralık 2017 tarihleri arasında gerçekleştirilen yatırım harcamaları için; bölgesel, büyük ölçekli ve stratejik teşvik uygulamaları kapsamında vergi indirimi desteğinde uygulanacak yatırıma katkı oranları her bir bölgede geçerli olan yatırıma katkı oranına 15 puan ilave edilmek suretiyle, kurumlar vergisi veya gelir vergisi indirimi tüm bölgelerde %100 oranında ve yatırıma katkı tutarının yatırım döneminde yatırımcının diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlarına uygulanacak oranı %100 olmak üzere teşvik belgesi üzerinde herhangi bir işlem yapılmaksızın uygulanır.
Grup, vergiye esas yasal finansal tabloları ile TFRS'ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları için ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü muhasebeleştirmektedir. Söz konusu farklılıklar genellikle bazı gelir ve gider kalemlerinin vergiye esas finansal tablolar ile TFRS'ye göre hazırlanan finansal tablolarda farklı dönemlerde yer almasından kaynaklanmakta olup, söz konusu farklar aşağıda belirtilmektedir.
Ertelenmiş vergi aktifleri ve pasiflerinin hesaplanmasında kullanılan vergi oranı beklenen geçici zamanlama farkları üzerinden %25 kullanılmıştır (2022 : %20).
Türkiye'de işletmelerin konsolide vergi iadesi beyan edememeleri sebebiyle, ertelenmiş vergi varlıkları olan bağlı ortaklıklar, ertelenmiş vergi yükümlülükleri olan bağlı ortaklıklar ile netleştirilmez ve ayrı olarak gösterilir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Ertelenmiş vergi varlıkları / (yükümlülükleri): | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| İndirilebilir mali zararlar | 50.092 | 22.895 |
| Yeniden değerleme ve maddi varlıkların amortisman / diğer maddi olmayan varlıkların itfa farkları |
145.837 | (693.941) |
| Yatırım teşviki (Dipnot:14) | 345.971 | 286.466 |
| Gelir tahakkukları | (35.729) | (3.248) |
| Türev araçlar | (60.752) | (51.205) |
| Garanti gideri karşılığı | 19.797 | 45.761 |
| Kıdem tazminatı karşılıkları | 50.397 | 43.390 |
| Nakdi sermaye artışından kaynaklı ertelenmiş vergi varlıkları | 69.349 | 64.914 |
| Stok düzeltmelerinin etkisi | (24.312) | (3.008) |
| Tahvillere ilişkin düzeltmeler | 10.479 | 433 |
| Dava karşılığı | 1.271 | 819 |
| İzin ve ücret karşılığı | 4.254 | 4.393 |
| Satış iskontoları karşılığı | 491 | 400 |
| Ticari alacaklara ilişkin düzeltmeler | (2.309) | 35.167 |
| Toplu iş sözleşmesi karşılıkları | 44.084 | |
| Riskten korunma muhasebesi düzeltmeler | 22.178 | 35.530 |
| Diğer | 31.477 | 13.832 |
| 672.575 | (197.402) |
Grup'un 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla 200.370 TL (31 Aralık 2022: 114.476 TL) tutarında birikmiş vergi zararı mevcuttur. Grup yönetimi, birikmiş vergi zararlarının zaman aşımına uğramasından önce vergilendirilebilir kar elde edilmesinin mümkün olup olmayacağı ile ilgili yaptığı beş yıllık projeksiyonlar çerçevesinde, geri kullanabileceğini muhtemel gördüğü 200.370 TL (31 Aralık 2021: 114.476 TL) tutarındaki devreden vergi zararları için 50.092 TL (31 Aralık 2021: 22.895 TL) ertelenmiş vergi varlığı finansal tablolara yansıtılmıştır.
Devreden geçmiş yıl zararlarının kullanım hakkının sona erecekleri yıllar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| 2023 yılında sona erecek | - | 54.548 |
| 2024 yılında sona erecek | 33.105 | 1.892 |
| 2025 yılında sona erecek | 1.148 | 10.865 |
| 2026 yılında sona erecek | 6.594 | - |
| 2027 yılında sona erecek | 68.538 | 47.171 |
| 2028 yılında sona erecek | 90.985 | - |
| 200.370 | 114.476 |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla sona eren yıl içindeki ertelenmiş vergi aktifleri / (pasiflerinin) hareketi aşağıda verilmiştir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|
| (197.402) | (143.323) |
| 830.869 | 75.626 |
| 39.108 | (129.705) |
| 672.575 | (197.402) |
| Vergi karşılığının mutabakatı: | 1 Ocak- 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Vergi öncesi kar / (zarar) | (211.029) | (239.053) |
| Gelir vergisi oranı %25 (2022: %23) | ||
| Vergi etkisi - vergi istisna ve KKEG etkisi - geçmiş yıl zararlarından muhasebeleştirilen ertelenmiş vergi etkisi - yatırım indiriminden hesaplanmış ertelenmiş vergi etkisi - nakdi sermaye artışı vergi indirim etkisi - vergi oranı değişimi - vergiye tabi olmayan enflasyon düzeltmeleri - diğer |
(54.733) 27.921 241.465 29.953 - 543.312 51.951 |
(83.886) 6.879 211.580 10.511 54.448 (146.925) 26.215 |
| Kar veya zarar tablosundaki vergi karşılığı geliri / (gideri) | 830.869 | 71.943 |
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren dönemler Grup hisselerinin ağırlıklı ortalaması ve 1 tam TL karşılığı hisse başına kar hesaplamaları aşağıdaki gibidir (nakit artışlarının bedelsiz hisse içermediği varsayılmıştır):
| 1 Ocak- | 1 Ocak | ||
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | ||
| Tedavüldeki hisse senedinin ağırlıklı ortalama adedi | 90.000.000.000 | 90.000.000.000 | |
| Ana ortaklık net dönem karı (bin TL) | 636.575 | (205.760) | |
| Pay başına kazanç (kr) (hisse başına) | 0,707 | (0,229) |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |||
|---|---|---|---|---|
| Varlıklar | Yükümlülükler | Varlıklar | Yükümlülükler | |
| Kısa vadeli | 134.981 | 179.691 | - | |
| Forward sözleşmeleri | - | - | - | - |
| Para alım satım opsiyonları | - | - | - | - |
| Gerçeğe uygun değer riskinden | ||||
| korunma amaçlı sözleşmeler | 134.981 | 179.691 | - | |
| Uzun vadeli | 111.297 | 58.824 | - | |
| Forward sözleşmeleri | - | - | - | - |
| Para alım satım opsiyonları | - | - | - | - |
| Gerçeğe uygun değer riskinden | ||||
| korunma amaçlı sözleşmeler | 111.297 | - | 58.824 | - |
| 246.278 | - | 238.515 | - |
Grup, yapmış olduğu anlaşmalar ve kurumsal bütçe kapsamında ilerki tarihlerde gerçekleştirmesi yüksek olasılıklı yabancı para biriminden satışların tutarlarından kaynaklanan kur risklerine karşı aynı para biriminde borçlanarak bilanço üzerinde kur riskinden korunma sağlamaktadır. Bu bağlamda, riskten korunma muhasebesine konu olan ve riskten korunma aracı olarak belirlenen yabancı para borçlanmaların geri ödemeleri, birbirine yakın tarihlerde gerçekleştirilecek ve riskten korunma muhasebesi kapsamında riskten korunan kalem olarak belirlenen yabancı para biriminden satışların nakit akışlarıyla yapılmaktadır. Grup, belirlemiş olduğu kur riski yönetim stratejisi kapsamında, gerçekleşme olasılığı yüksek tahmini işlem nakit akış riskinin kur riski bileşeninden korunma amacıyla riskten korunma muhasebesi uygulamakta ve riskten korunma aracı üzerinde oluşmuş ve henüz gerçekleşmemiş döviz kuru dalgalanmalarını türev araçlar altında muhasebeleştirmiştir.
Bilanço tarihi itibarıyla, Grup'un gerçekleştirmekle yükümlü olduğu ve vadesi gelmemiş yabancı para biriminden beklenen satış tutarının toplam nominal değeri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Gerçeğe uygun değer riskinden korunma | ||
| muhasebesi işlemleri sözleşmesi | 336.088 | 476.185 |
| 336.088 | 476.185 |
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, Grup'un döviz türevleri bulunmamaktadır (2022: Bulunmamaktadır ).
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kullanımı kısıtlı banka bakiyeleri (*) | - | 31.068 |
| Kur korumalı mevduat (**) | 118.423 | 146.621 |
| 118.423 | 177.689 |
(*) Söz konusu kısa vadeli finansal yatırımlar, kredilere ilişkin ve nakit karşılıklı teminat mektubundan kaynaklanan kullanımı kısıtlı banka bakiyelerinden oluşmaktadır.
(**) Şirket'in 31 Aralık.2023 tarihi itibariyla dövizden dönüşen (Avro) kur korumalı TL hesabı bulunmaktadır. Dövizden dönüşümlü kur korumalı mevduat hesap kapanış tarihi 4 Mart 2024' tür. İlgili bakiye nominal olarak 117.570 TL tutarında kur korumalı mevduat içermekte olup vadesi 4 Mart 2024 ve faiz oranı %34'tür.
Grup'un gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara / diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal yatırımlarının detayı aşağıdaki gibidir:
| Hisse | 31 Aralık | Hisse | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|
| Oranı | 2023 | Oranı | 2022 | |
| Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan | ||||
| finansal varlıklar | ||||
| Industria Italiana Autobus S.P.A (IIA) (*) | 28,59% | 244.343 | 28,59% | 142.929 |
| Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan | ||||
| finansal varlıklar | ||||
| Maas Global OY (**) | - | - | 4,57% | 132.395 |
| 244.343 | 275.324 |
(*) Grup, Menarinibus marka araçların üretimini gerçekleştiren Industria Italiana Autobus'un ("IIA") sermayesine, 12 Aralık 2018 tarihi itibariyle 21.883 TL (3.629.642 Avro) bedel ile katılım göstermiş ve ortaklık payı %5'ten %70'e yükselmiştir. Öte yandan, 29 Ocak 2019 tarihinde düzenlenen IIA Genel Kurul'unda İtalyan devlet kurumu olan INVITALIA S.P.A.'nın orantısal olarak sermaye artışı hakkını kullanması sonucu, Şirket'in IIA'daki ortaklık oranı %28,59'a düşmüştür. Şirket, 2019 yılı içinde yapılan sermaye artışına 8.295.024 Avro bedelinde iştirak ederek IIA'nın sermayesindeki toplam yatırım tutarını 5.129.642 Avro'dan (26.927 TL) 11.924.666 Avro'ya (78.635 TL) çıkartmıştır. Şirket, 24 Şubat 2020 tarihinde yaptığı 125 TL (19.000 Avro) tutarındaki sermaye ödemesi ile toplam yatırım tutarını 78.760 TL'ye çıkartmıştır. 2021 Eylül ayında ise 48.031 TL (4.683.160 Avro), 9 Mart 2023 tarihinde (7.580.406 Avro) 151.528 TL Şirket'in ticari alacaklarından mahsup edilerek, toplam yatırım tutarı 244.343 TL seviyesine ulaşmıştır.
Söz konusu yatırımın iskonto edilmiş nakit akım projeksiyonları üzerinden değerlenmesi sonucu 31 Aralık 2023 tarihli konsolide finansal durum tablosunda herhangi bir değer değişimi kayda alınmamıştır (31 Aralık 2022: Kayda alınmamıştır).
Grup, ana faaliyet konusu otobüs üretimi, dağıtımı ve pazarlaması olan Industria Italiana Autobus'un ("IIA") sermayesinin %28,59 payına sahip olmakla birlikte, Grup yönetiminin TMS-28 kapsamında yaptığı değerlendirmede, söz konusu şirket üzerinde Grup'un kontrol gücü veya önemli etkisinin bulunmadığı sonucuna varılmış ve konsolide finansal tablolarda finansal yatırım olarak gösterilmiştir. IIA'nın diğer pay sahipleri İtalya kamu kurumlarının iştiraklerinden oluşmaktadır.
(**) Grup'un "Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlığı" niteliğindeki Maas Global OY şirketi 2023 yılı sonu itibarıyla faaliyetlerini durdurmuştur ve tasfiye sürecine girmiştir. Buradan gelecekte herhangi bir beklenti olmayacaktır. Burada bulunan yatırım tutarı yatırım faaliyetlerinden giderler altında muhasebeleştirilerek finansal tablolardan çıkartılmıştır. (Dipnot:23)
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
İtfa edilmiş değerlerinden gösterilen finansal borçların detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Finansal Borçlar | ||
| Kısa Vadeli Banka Kredileri | 1.803.790 | 2.873.988 |
| Uzun Vadeli Banka Kredilerinin Kısa Vadeli Kısmı Tahvil, Anapara Borç, Taksit ve Faiz Faktoring Borçları |
709.024 391.917 116.617 |
774.131 72.686 323.005 |
| 3.021.348 | 4.043.810 | |
| Uzun Vadeli Banka Kredileri | 743.332 743.332 |
1.060.310 1.060.310 |
| 3.764.680 | 5.104.120 |
Banka Kredileri:
| Ağırlıklı ortalama | 31 Aralık 2023 | ||
|---|---|---|---|
| Para birimi | etkin faiz oranı | Kısa vadeli | Uzun vadeli |
| TL | 27,81% | 448.746 | 14.584 |
| Avro | 9,41% | 2.064.068 | 728.748 |
2.512.814 743.332
| Ağırlıklı ortalama | 31 Aralık 2022 | ||
|---|---|---|---|
| Para birimi | etkin faiz oranı | Kısa vadeli | Uzun vadeli |
| TL | 26,02% | 953.366 | 65.223 |
| Avro | 4,74% | 2.648.454 | 995.087 |
| ABD Doları | 14,7% | 46.299 | - |
| 3.648.119 | 1.060.310 |
Banka kredilerinin vadeleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| 1 yıl içerisinde ödenecek | 2.512.814 | 3.648.119 |
| 1 - 2 yıl içerisinde ödenecek | 112.331 | 455.912 |
| 2 - 3 yıl içerisinde ödenecek | 73.772 | 237.874 |
| 3 - 4 yıl içerisinde ödenecek | 557.229 | 213.231 |
| 4 - 5 yıl içerisinde ödenecek | - | 153.293 |
| 3.256.146 | 4.708.429 |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Uzun vadeli borçların gerçeğe uygun değerine aşağıda yer verilmiştir:
| 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Uzun vadeli banka kredileri | 743.332 | 1.060.310 |
| Toplam borçlar | 743.332 | 1.060.310 |
Finansman faaliyetlerinden kaynaklanan yükümlülüklerin mutabakatı
Grup'un finansman faaliyetlerinden kaynaklanan yükümlülüklerine ilişkin nakit ve nakit olmayan değişimler aşağıdaki tabloda verilmiştir. Finansman faaliyetlerinden kaynaklanan yükümlülükler, Grup'un konsolide nakit akış tablosunda, finansman faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışlarına sınıflanan veya sınıflanacak olan nakit akışlarıdır.
| Nakit olmayan |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
| değişimler | |||||
| Finansman | Kur farkı ve | ||||
| 1 Ocak | nakit | faiz | Enflasyon | 31 Aralık | |
| 2023 | akışları | tahakkuku | Etkisi | 2023 | |
| Banka kredileri | 4.708.429 | 233.880 | 164.740 | (1.850.903) | 3.256.146 |
| Kiralama işlemlerinden yükümlülükler | 42.793 | (4.438.517) | 4.454.219 | (30.842) | 27.653 |
| Diğer finansal borçlar | 395.691 | (79.422) | 347.813 | (155.548) | 508.534 |
| 5.146.913 | (4.284.059) | 4.966.772 | (2.037.293) | 3.792.333 | |
| Nakit | |||||
| olmayan | |||||
| değişimler | |||||
| Finansman | Kur farkı ve | ||||
| 1 Ocak | nakit | faiz | Enflasyon | 31 Aralık | |
| 2022 | akışları | tahakkuku | Etkisi | 2022 | |
| Banka kredileri | 2.885.986 | 1.556.288 | 699.111 | (432.956) | 4.708.429 |
| Kiralama işlemlerinden yükümlülükler | 53.294 | (44.421) | 31.426 | 2.495 | 42.793 |
| Diğer finansal borçlar | 361.039 | 38.811 | 4.072 | (8.232) | 395.691 |
| 3.300.319 | 1.550.678 | 734.609 | (438.693) | 5.146.913 |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
İhraç Edilmiş Borçlanma Araçları:
| 31 Aralık | 31 Aralık 2022 |
|---|---|
| 72.686 | |
| 391.917 | 72.686 |
| 2023 391.917 |
Şirket, 31 Ağustos 2023'te SPK (Sermaye Piyasası Kurulu)'dan tahsisli ve/veya nitelikli yatırımcılara satılmak üzere, 600 Milyon TL'lik tahvil ihraç tavanı onayı almıştır. İşbu ihraç tavanı kapsamında 3 ayda 1 sabit kupon ödemeli, 364 gün vadeli, 4 Ekim 2024 itfa tarihli 350 Milyon TL nominal değerli tahvil satışı 4-5 Ekim 2023 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir.
Tahvillerin vadeleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Para birimi | Etkin faiz oranı % | Kısa vadeli | Uzun vadeli | |
| TL | %51 | 391.917 | - | |
| 391.917 | - | |||
| 31 Aralık 2022 | ||||
| Para birimi | Etkin faiz oranı % | Kısa vadeli | Uzun vadeli | |
| TL | %4,64 + DIBS (*) | 72.686 | - | |
| 72.686 | - |
(*) Gösterge Devlet İç Borçlanma Senedi faiz oranını ifade etmektedir.
Grup, sermaye yönetiminde, bir yandan faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamaya çalışırken, diğer yandan da borç ve özkaynak dengesini en verimli şekilde kullanarak karını artırmayı hedeflemektedir.
Grup'un sermaye yapısı Dipnot 30'da açıklanan kredileri de içeren borçlar ve sırasıyla nakit ve nakit benzerleri, çıkarılmış sermaye, yedekler ile geçmiş yıl kazançlarını içeren özkaynak kalemlerinden oluşmaktadır.
Grup'un yönetim kurulu sermaye yapısını yılda iki kez olmak üzere inceler. Bu incelemeler sırasında kurul, sermaye maliyeti ile birlikte her bir sermaye sınıfıyla ilişkilendirilen riskleri değerlendirir. Grup, kurulun yaptığı önerilere dayanarak, sermaye yapısını yeni borç edinilmesi veya mevcut olan borcun geri ödenmesiyle olduğu kadar, temettü ödemeleri, yeni hisse ihracı ve hisselerin geri satın alımı yollarıyla dengede tutmayı amaçlamaktadır.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Endüstrideki diğer firmalarla tutarlı olmak üzere sermayeyi kaldıraç oranına göre inceler. Söz konusu rasyo net borcun toplam sermayeye bölünmesi ile hesaplanır. Net borç ise toplam kredilerden (cari ve cari olmayan kredilerin konsolide bilançoda gösterildiği gibi dahil edilmesiyle) nakit ve nakit benzerlerinin çıkarılması suretiyle elde edilir. Toplam sermaye, konsolide bilançodaki "özkaynak" kalemi ile net borcun toplanması ile hesaplanır.
2023 yılında Grup'un stratejisi, 2018'den beri değişmemektedir. 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla, nakit ve nakit benzeri değerlerin ve kısa vadeli finansal yatırımların finansal borçlardan düşülmesiyle hesaplanan net borcun, toplam sermayeye bölünmesi ile bulunan borç sermaye oranı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
||
|---|---|---|---|
| Finansal Borçlar | 3.764.680 | 5.104.120 | |
| Eksi: Nakit ve Nakit Benzerleri | (1.027.082) | (73.705) | |
| Net Borç | 2.737.598 | 5.030.415 | |
| Toplam Özkaynak | 5.277.676 | 4.718.759 | |
| Toplam Sermaye | 8.015.274 | 9.749.174 | |
| Net Borç/Toplam Sermaye Oranı | 34% | 52% |
Grup faaliyetleri nedeniyle piyasa riski (kur riski, gerçeğe uygun değer faiz oranı riski, nakit akımı faiz oranı riski ve fiyat riski), kredi riski ve likidite riskine maruz kalmaktadır. Grup'un risk yönetimi programı genel olarak mali piyasalardaki belirsizliğin, Grup finansal performansı üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerinin minimize edilmesi üzerine odaklanmaktadır. Grup, çeşitli finansal risklerden korunmak amacı ile türev ürünleri kullanmaktadır.
Risk yönetimi, Yönetim Kurulu tarafından onaylanan politikalar doğrultusunda yürütülmektedir. Risk politikalarına ilişkin olarak ise Grup yönetimi tarafından finansal riskler tanımlanır, değerlendirilir ve Grup'un operasyon üniteleri ile birlikte çalışmak suretiyle riskin azaltılmasına yönelik araçlar kullanılır.
Grup kredi riskini minimuma indirmek için, kredibilitesi yüksek taraflarla çalışmayı ve temerrüt durumundaki finansal zarar riskini azaltmak adına da gerekli gördüğü durumlarda teminat alma politikasını benimsemiştir.
Yeni bir müşteri kabul edilirken; müşterinin kredibilitesi, ilgili departmanlar tarafından değerlendirilir ve gerekli görülen durumlarda teminat alınarak uygun kredi limitleri tanımlanır.
Grup'un müşteri limitlerinin belirlenmesi ve vadesi geçen alacaklara ilişkin uygulanacak takip mekanizmalarına dair de prosedürleri mevcuttur. Grup'un ticari alacakları, çeşitli sektör ve coğrafi alanlara dağılmış, çok sayıdaki müşteriyi kapsamaktadır. Müşterilerin ticari alacak bakiyeleri üzerinden sürekli olarak kredi değerlendirmeleri yapılmaktadır. Ayrıca, Grup yönetimi dönem sonları itibariyle ticari borçlarını ve finansal varlıklarını müşteri ve varlık bazında değerlendirerek, tahsili mümkün görünmeyen tutarlara ilişkin gerekli karşılıkların konsolide finansal tablolara yansıtılmasını sağlar. Bu bağlamda, Grup yönetimi raporlama tarihi itibarıyla, Grup'un kredi riskinin önemli ölçüde azaldığını düşünmektedir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Finansal araç türleri itibarıyla maruz kalınan kredi riskleri | Alacaklar | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ticari Alacaklar | Diğer Alacaklar | |||||
| 31 Aralık 2023 | İlişkili Taraf | Diğer Taraf | İlişkili Taraf | Diğer Taraf | Bankalardaki Mevduat |
Finans Sektörü Faaliyetlerinden Alacaklar |
| Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski (A+B+C+D) (*) | 498 | 2.536.364 | - | 268.661 | 897.166 | 456.219 |
| - Azami riskin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı (**) |
- | 746.161 | - | - | - | - |
| A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri |
498 | 1.248.527 | - | 268.661 | 897.166 | 456.219 |
| B. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış | ||||||
| varlıkların net defter değeri | - | 1.287.837 | - | - | - | - |
| - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı |
- | 438.722 | - | - | - | - |
| C. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri | ||||||
| - Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) |
- | 119.176 | - | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) |
- | (119.176) | - | - | - | - |
| - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı |
- | - | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) |
- | - | - | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) |
- | - | - | - | - | - |
| - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı |
- | - | - | - | - | - |
| D. Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar | - | - | - | - | - | - |
(*) Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.
(**) Teminatlar, müşterilerden alınan teminat senetleri ve teminat çeklerinden oluşmaktadır.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
| Finansal araç türleri itibarıyla maruz kalınan kredi riskleri | Alacaklar | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ticari Alacaklar | Diğer Alacaklar | |||||
| 31 Aralık 2022 | İlişkili Taraf | Diğer Taraf | İlişkili Taraf | Diğer Taraf | Bankalardaki Mevduat |
Finans Sektörü Faaliyetlerinden Alacaklar |
| Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski (A+B+C+D) (*) | 1.157 | 3.005.649 | - | 227.250 | 92.311 | 580.815 |
| - Azami riskin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı (**) |
- | 104.223 | - | - | - | - |
| A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri |
1.157 | 1.550.658 | - | 227.250 | 92.311 | 580.815 |
| B. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı |
- | 1.454.991 13.759 |
- - |
- - |
- - |
- - |
| C. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri - Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) - Değer düşüklüğü (-) - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı - Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) - Değer düşüklüğü (-) - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı |
- - - - - - |
148.202 (148.202) - - - - |
- - - - - - |
- - - - - - |
- - - - - - |
- - - - - - |
| D. Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar | - | - | - | - | - | - |
(*) Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.
(**) Teminatlar, müşterilerden alınan teminat senetleri ve teminat çeklerinden oluşmaktadır.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Finansal aracın taraflarından birinin sözleşmeye bağlı yükümlülüğünü yerine getirememesi nedeniyle Grup'a finansal bir kayıp oluşturması riski, kredi riski olarak tanımlanır. Grup, işlemlerini yalnızca kredi güvenirliliği olan taraflarla gerçekleştirme ve mümkün olduğu durumlarda, yeterli teminat elde etme yoluyla kredi riskini azaltmaya çalışmaktadır. Grup'un maruz kaldığı kredi riskleri ve müşterilerin kredi dereceleri devamlı olarak izlenmektedir. Kredi riski, müşteriler için belirlenen ve risk yönetimi kurulu tarafından her yıl incelenen ve onaylanan sınırlar aracılığıyla kontrol edilmektedir.
Ticari alacaklar, çeşitli sektör ve coğrafi alanlara dağılmış, çok sayıdaki müşteriyi kapsamaktadır. Müşterilerin ticari alacak bakiyeleri üzerinden sürekli olarak kredi değerlendirmeleri yapılmakta, gerekli görüldüğü durumlarda alacaklar sigortalanmaktadır.
Vadesi geçen alacakların yaşlandırması aşağıdaki gibidir:
| Toplam | |
|---|---|
| 244.601 | |
| 246.477 | |
| 521.099 | |
| 275.660 | 275.660 |
| 1.287.837 | 1.287.837 |
| 746 | 746 |
| Toplam | |
| 1.018.974 | |
| 256.843 | |
| 124.730 | |
| 54.444 | |
| 1.454.991 | 1.454.991 |
| 190.600 | 190.600 |
| Ticari Alacaklar 244.601 246.477 521.099 Ticari Alacaklar 1.018.974 256.843 124.730 54.444 - |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Likidite riski yönetimi ile ilgili esas sorumluluk, yönetim kuruluna aittir. Yönetim kurulu, Grup yönetiminin kısa, orta ve uzun vadeli fonlama ve likidite gereklilikleri için, uygun bir likidite riski yönetimi oluşturmuştur. Grup, likidite riskini tahmini ve fiili nakit akımlarını düzenli olarak takip etmek ve finansal varlık ve yükümlülüklerin vadelerinin eşleştirilmesi yoluyla yeterli fonların ve borçlanma rezervinin devamını sağlamak suretiyle, yönetir.
Aşağıdaki tablo, Grup'un türev niteliğinde olmayan ve olan finansal yükümlülüklerinin sözleşme uyarınca geri ödeme süreleriyle vade dağılımını göstermektedir. Türev olmayan finansal yükümlülükler iskonto edilmeden ve ödemesi gereken en erken tarihler esas alınarak hazırlanmıştır. Söz konusu yükümlülükler üzerinden ödenecek faizler aşağıdaki tabloya dahil edilmiştir. Türev finansal yükümlülükler ise iskonto edilmemiş net nakit giriş ve çıkışlarına göre düzenlenmiştir. Vadeli işlem araçları brüt ödenmesi gereken vadeli işlemler için net olarak ödenir ve iskonto edilmemiş, brüt nakit giriş ve çıkışları üzerinden realize edilir. Alacaklar veya borçlar sabit olmadığı zaman açıklanan tutar, rapor tarihindeki getiri eğrilerinden elde edilen faiz oranı kullanılarak belirlenir.
| Sözleşme uyarınca vadeler Türev olmayan finansal yükümlülükler |
Defter Değeri | Sözleşme uyarınca nakit çıkışlar toplamı (I+II+III) |
3 aydan kısa (I) |
3-12 ay arası (II) |
1-5 yıl arası (III) |
|---|---|---|---|---|---|
| Banka kredileri | 3.256.146 | 3.523.901 | 1.461.832 | 994.765 | 1.067.304 |
| Tahvil ihracına yönelik borçlanmalar | 391.917 | 391.917 | - | 391.917 | - |
| Kiralama işlemlerinden yükümlülükler | 41.673 | 45.841 | 20.379 | 18.435 | 7.027 |
| Faktoring borçları | 116.617 | 116.617 | - | 116.617 | - |
| Ticari borçlar | 1.877.052 | 1.877.052 | 1.732.890 | 144.162 | - |
| Diğer yükümlülükler | 28.824 | 28.824 | - | 28.824 | - |
| Toplam yükümlülük | 5.712.229 | 5.984.152 | 3.215.101 | 1.694.720 | 1.074.331 |
| Sözleşme | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Sözleşme uyarınca vadeler Türev olmayan |
Defter Değeri | uyarınca nakit çıkışlar toplamı (I+II+III) |
3 aydan kısa (I) |
3-12 ay arası (II) |
1-5 yıl arası (III) |
| finansal yükümlülükler | |||||
| Banka kredileri | 4.708.429 | 5.091.266 | 1.897.841 | 2.036.489 | 1.156.936 |
| Tahvil ihracına yönelik borçlanmalar | 72.686 | 81.399 | 4.357 | 77.042 | - |
| Kiralama işlemlerinden yükümlülükler | 42.793 | 43.258 | 1.376 | 3.671 | 38.211 |
| Faktoring borçları | 323.005 | 323.005 | 290.145 | 32.860 | - |
| Ticari borçlar | 1.582.387 | 1.582.387 | 1.157.714 | 424.673 | - |
| Diğer yükümlülükler | 48.896 | 48.896 | - | 48.896 | - |
| Toplam yükümlülük | 6.778.196 | 7.170.211 | 3.351.433 | 2.623.631 | 1.195.147 |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
b.2) Likidite risk yönetimi (devamı)
Grup'un faaliyetleri öncelikle, aşağıda ayrıntılarına yer verildiği üzere, döviz kurundaki ve faiz oranındaki değişiklikler ile ilgili finansal risklere maruz kalmaktadır. Döviz kuru ve faiz oranıyla ilişkilendirilen riskleri kontrol altında tutabilmek için Grup, aşağıdakilerin de dahil olduğu türev niteliğinde olan çeşitli finansal araçlar kullanmaktadır:
• Yabancı para alım ve satım nedeniyle doğan döviz kuru riskinden korunmak için kullanılan vadeli döviz alım/satım sözleşmeleri
Piyasa riskleri ayrıca, duyarlılık analizleri ve stres senaryoları ile de değerlendirilmektedir.
Cari yılda Grup'un maruz kaldığı piyasa riskinde veya maruz kalınan riskleri yönetim ve ölçüm yöntemlerinde, önceki yıla göre bir değişiklik olmamıştır.
Yabancı para cinsinden işlemler, kur riskinin oluşmasına sebebiyet vermektedir. Kur riski, onaylanmış politikalara dayalı olarak yapılan vadeli döviz alım/satım sözleşmeleri ile yönetilmektedir.
Grup'un yabancı para cinsinden parasal ve parasal olmayan varlıklarının ve parasal ve parasal olmayan yükümlülüklerinin bilanço tarihi itibarıyla dağılımı aşağıdaki gibidir:
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| TL Karşılığı (Fonksiyonel |
||||||||
| para birimi) | ABD Doları | Avro | RON | CAD | CNY | JPY | Diğer | |
| 1. Ticari Alacak | 2.073.433 | 7.921 | 54.837 | 8.197 | 23 | - | - | - |
| 2a. Parasal Finansal Varlıklar | 510.155 | 27 | 13.738 | 2.628 | 2.006 | - | - | - |
| 2b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 3. Diğer | 344.134 | 1.650 | 8.989 | 143 | 9 | - | - | - |
| 4. DÖNEN VARLIKLAR | 2.927.722 | 9.598 | 77.564 | 10.968 | 2.038 | - | - | - |
| 5. Ticari Alacaklar | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 6a. Parasal Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 6b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 7. Diğer | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 8. DURAN VARLIKLAR | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 9. TOPLAM VARLIKLAR | 2.927.722 | 9.598 | 77.564 | 10.968 | 2.038 | - | - | - |
| 10. Ticari Borçlar | 621.182 | 1.402 | 15.467 | 1 | 144 | 3.484 | 2.702 | - |
| 11. Finansal Yükümlülükler | 2.064.068 | - | 63.252 | - | - | - | - | - |
| 12a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler | 4.448 | 1 | 135 | - | - | - | - | - |
| 12b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 13. KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER | 2.689.698 | 1.403 | 78.854 | 1 | 144 | 3.484 | 2.702 | - |
| 14. Ticari Borçlar | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 15. Finansal Yükümlülükler | 728.748 | - | 22.332 | - | - | - | - | - |
| 16a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 16b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 17. UZUN VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER | 728.748 | - | 22.332 | - | - | - | - | - |
| 18. TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER | 3.418.446 | 1.403 | 101.186 | 1 | 144 | 3.484 | 2.702 | - |
| 19. Bilanço dışı türev araçların net varlık / | ||||||||
| yükümlülük pozisyonu (19a-19b) | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 19.a Aktif karakterli bilanço dışı döviz | ||||||||
| cinsinden | ||||||||
| türev ürünlerin tutarı | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 19b. Pasif karakterli bilanço dışı döviz cinsinden | ||||||||
| türev ürünlerin tutarı | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 20. Net yabancı para varlık | ||||||||
| yükümlülük pozisyonu (9-18+19) | (490.724) | 8.195 | (23.622)) | 10.967 | 1.894 | (3.484) | (2.702) | - |
| 21. Parasal kalemler net yabancı para varlık | ||||||||
| / yükümlülük pozisyonu | ||||||||
| (1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a) | (834.858) | 6.545 | (32.611) | 10.824 | 1.885 | (3.484) | (2.702) | - |
| 22. Döviz hedge'i için kullanılan finansal | ||||||||
| araçların | ||||||||
| toplam gerçeğe uygun değeri | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 23. Döviz varlıkların hedge edilen kısmının | ||||||||
| tutarı 24. Döviz yükümlülüklerin hedge edilen |
530.987 | - | 16.272 | - | - | - | - | - |
| kısmının tutarı | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 25. İhracat | 4.504.750 | 29.625 | 147.375 | - | - | 18.400 | 128.553 | - |
| 26. İthalat | 1.920.810 | 29.625 | 147.375 | - | 27 | 18.400 | 384 | - |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2022 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| TL Karşılığı (Fonksiyonel para birimi) |
ABD Doları | Avro | Rumen Leyi |
İngiliz Sterlini |
Diğer | |
| 1. Ticari Alacak | 2.045.191 | 323 | 53.355 | 42.448 | - | 107 |
| 2a. Parasal Finansal Varlıklar | 50.509 | 22 | 1.488 | 133 | 1 | - |
| 2b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | - |
| 3. Diğer | 116.083 | - | 3.534 | - | - | - |
| 4. DÖNEN VARLIKLAR | 2.211.783 | 345 | 58.377 | 42.581 | 1 | 107 |
| 5. Ticari Alacaklar | 206.787 | - | 6.295 | - | - | - |
| 6a. Parasal Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | - |
| 6b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | - |
| 7. Diğer | 464.732 | - | 14.148 | - | - | - |
| 8. DURAN VARLIKLAR | 671.519 | - | 20.443 | - | - | - |
| 9. TOPLAM VARLIKLAR | 2.883.302 | 345 | 78.820 | 42.581 | 1 | 107 |
| 10. Ticari Borçlar | 796.689 | 2.554 | 21.510 | 296 | 8 | 1.822 |
| 11. Finansal Yükümlülükler | 2.694.752 | 1.500 | 80.484 | - | - | - |
| 12a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler | - | - | - | - | - | - |
| 12b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler | - | - | - | - | - | - |
| 13. KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER | 3.491.441 | 4.054 | 101.994 | 296 | 8 | 1.822 |
| 14. Ticari Borçlar | - | - | - | - | - | - |
| 15. Finansal Yükümlülükler | 995.087 | - | 30.240 | - | - | - |
| 16a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler | - | - | - | - | - | - |
| 16b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler | - | - | - | - | - | - |
| 17. UZUN VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER | 995.087 | - | 30.240 | - | - | - |
| 18. TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER | 4.486.528 | 4.054 | 132.234 | 296 | 8 | 1.822 |
| 19. Bilanço dışı türev araçların net varlık / | ||||||
| 20. Net yabancı para varlık yükümlülük pozisyonu (9-18+19) | (1.603.226) | (3.709) | (53.414) | 42.285 | (7) | (1.715) |
| 21. Parasal kalemler net yabancı para varlık / yükümlülük | ||||||
| pozisyonu (1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a) | (2.597.615) | (3.709) | (83.686) | 42.285 | (7) | (1.715) |
| 23. Döviz varlıkların hedge edilen kısmının tutarı | 2.331.860 | - | 70.991 | - | - | - |
| 25. İhracat | 2.832.428 | 6 | 84.353 | 35.473 | - | 4.793 |
| 26. İthalat | 1.379.314 | 6.305 | 41.311 | - | 200 | 8.226 |
Grup, başlıca ABD Doları ve Avro cinsinden kur riskine maruz kalmaktadır.
Aşağıdaki tablo Grup'un ABD Doları ve Avro kurlarındaki %10'luk artışa ve azalışa olan duyarlılığını göstermektedir. %10'luk oran, üst düzey yöneticilere Grup içinde kur riskinin raporlanması sırasında kullanılan oran olup, söz konusu oran yönetimin döviz kurlarında beklediği olası değişikliği ifade etmektedir. Duyarlılık analizi sadece yılsonundaki açık yabancı para cinsinden parasal kalemleri kapsar ve söz konusu kalemlerin yılsonundaki %10'luk kur değişiminin etkilerini gösterir. Bu analiz, dış kaynaklı krediler ile birlikte Grup içindeki yurt dışı faaliyetler için kullanılan, krediyi alan ve de kullanan tarafların fonksiyonel para birimi dışındaki kredilerini kapsamaktadır. Pozitif değer, kar/zararda ve diğer özkaynak kalemlerindeki artışı ifade eder.
Grup yönetimi, yılsonundaki kur riski analizinin yıl içinde oluşan kur riskini yansıtmıyor olması nedeniyle duyarlılık analizinin yabancı para riskini tam olarak ifade etmediği görüşündedir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Kur riskine duyarlılık (devamı)
| 31 Aralık 2023 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Kar / Zarar | Özkaynaklar | |||
| Yabancı | Yabancı | Yabancı | Yabancı | |
| paranın | paranın | paranın | paranın | |
| değer | değer | değer | değer | |
| kazanması | kaybetmesi | kazanması | kaybetmesi | |
| ABD Doları'nın TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde 1 - ABD Doları net varlık / yükümlülüğü 2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-) |
19.267 - |
(19.267) - |
19.267 - |
(19.267) - |
| 3- ABD Doları net etki (1 +2) | 19.267 | (19.267) | 19.267 | (19.267) |
| Avro'nun TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde 4 - Avro net varlık / yükümlülük 5 - Avro riskinden korunan kısım (-) |
(106.417) - |
106.417 - |
(106.417) - |
106.417 - |
| 6- Avro net etki (4+5) | (106.417) | 106.417 | (106.417) | 106.417 |
| RON'ın TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde 7- RON döviz net varlık / yükümlülüğü 8- RON döviz kuru riskinden korunan kısım (-) |
7.048 - |
(7.048) - |
7.048 - |
(7.048) - |
| 9- RON Döviz Varlıkları net etki (7+8) | 7.048 | (7.048) | 7.048 | (7.048) |
| CAD'nin TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde 10- CAD döviz net varlık / yükümlülüğü 11- CAD döviz kuru riskinden korunan kısım (-) 12- CAD Döviz Varlıkları net etki (10+11) |
4.184 - 4.184 |
(4.184) - (4.184) |
4.184 - 4.184 |
(4.184) - (4.184) |
| CNY'nin TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde 13- CNY döviz net varlık / yükümlülüğü 14- CNY döviz kuru riskinden korunan kısım (-) |
(1.455) - |
1.455 - |
(1.455) - |
1.455 - |
| 15- CNY Döviz Varlıkları net etki (10+11) | (1.455) | 1.455 | (1.455) | 1.455 |
| JPY'nin TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde 16- JPY döviz net varlık / yükümlülüğü 17- JPY döviz kuru riskinden korunan kısım (-) |
(5.643) - |
5.643 - |
(5.643) - |
5.643 - |
| 18- JPY Döviz Varlıkları net etki (10+11) | (5.643) | 5.643 | (5.643) | 5.643 |
| TOPLAM (3 + 6 + 9 + 12 + 15 + 18 ) | (83.016) | 83.016 | (83.016) | 83.016 |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2022 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Kar / Zarar | Özkaynaklar | |||
| Yabancı | Yabancı | Yabancı | Yabancı | |
| paranın | paranın | paranın | paranın | |
| değer | değer | değer | değer | |
| kazanması | kaybetmesi | kazanması | kaybetmesi | |
| ABD Doları'nın TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde | ||||
| 1 - ABD Doları net varlık / yükümlülüğü | (11.424) | 11.424 | (11.424) | 11.424 |
| 3- ABD Doları net etki (1 +2) | (11.424) | 11.424 | (11.424) | 11.424 |
| Avro'nun TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde | ||||
| 4 - Avro net varlık / yükümlülük | (175.447) | 175.447 | (175.447) | 175.447 |
| 5 - Avro riskinden korunan kısım (-) | 233.187 | (233.187) | 233.187 | (233.187) |
| 6- Avro net etki (4+5) | 57.740 | (57.740) | 57.740 | (57.740) |
| RON'un TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde | ||||
| 7- RON döviz net varlık / yükümlülüğü | 27.913 | (27.913) | 27.913 | (27.913) |
| 8- RON döviz kuru riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - |
| 9- RON Döviz Varlıkları net etki (7+8) | 27.913 | (27.913) | 27.913 | (27.913) |
| GBP'nin TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde | ||||
| 10- GBP döviz net varlık / yükümlülüğü | (21) | 21 | 318 | (318) |
| 12- GBP Döviz Varlıkları net etki (10+11) | (21) | 21 | 318 | (318) |
| Diğer'in TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde | ||||
| 13- Diğer döviz net varlık / yükümlülüğü | (5.709) | 5.709 | (5.658) | 5.658 |
| 15- Diğer Döviz Varlıkları net etki (13+14) | (5.709) | 5.709 | (5.658) | 5.658 |
| TOPLAM (3 + 6 + 9 + 12 + 15) | 68.499 | (68.499) | 68.889 | (68.889) |
Aşağıdaki tablo, rapor tarihi itibarıyla gerçekleşmemiş olan gerçeğe uygun değer riskinden korunma muhasebesi işlemleri sözleşmelerinin detayını vermektedir.
| Gerçeğe uygun değer | Ortalama kur | Yabancı para | Sözleşme değeri | Gerçeğe uygun değeri | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| riskinden korunma | 2023 | 2022 | 2023 | 2022 | 2023 | 2022 | 2023 | 2022 |
| muhasebesi işlemleri | TL | TL | TL | TL | TL | TL | TL | TL |
| sözleşmeleri: | ||||||||
| 3 ay sonrası | 9,97 | 9,97 | 336.088 | 476.185 | 89.810 | 237.670 | 246.278 | 238.515 |
| 336.088 | 476.185 | 89.810 | 237.670 | 246.278 | 238.515 |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Grup'un sabit ve değişken faiz oranları üzerinden borçlanması, Grup'u faiz oranı riskine maruz bırakmaktadır. Söz konusu risk, Grup tarafından, faiz oranı takas sözleşmeleri ve vadeli faiz oranı sözleşmeleri yoluyla sabit ve değişken oranlı borçlar arasında uygun bir dağılım yapılmak suretiyle, yönetilmektedir. Riskten korunma stratejileri, faiz oranı beklentisi ve tanımlı olan risk ile uyumlu olması için düzenli olarak değerlendirilmektedir. Böylece optimal riskten korunma stratejisinin oluşturulması, gerek bilançonun pozisyonunun gözden geçirilmesi gerekse faiz harcamalarının farklı faiz oranlarında kontrol altında tutulması amaçlanmaktadır.
Grup'un finansal varlık ve finansal borçlarda maruz kaldığı faiz oranlarına ilişkin bilgiler bu dipnotun likidite riski yönetimi bölümünde detaylandırılmıştır.
Grup'un faiz oranına duyarlı finansal araçlarının dağılımı aşağıdaki gibidir:
| Sabit Faizli Araçlar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Finansal Yükümlülükler | 3.297.819 | 672.717 |
| Değişken Faizli Finansal Araçlar | ||
| Finansal Yükümlülükler | 508.534 | 4.401.510 |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Finansal araçların sınıfları ve gerçeğe uygun değerleri:
| İtfa edilmiş | Gerçeğe uygun değer | Gerçeğe uygun değer | İtfa edilmiş | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| değerinden gösterilen | farkı diğer kapsamlı | farkı kar/zarara | değerinden gösterilen | |||
| 31 Aralık 2023 | finansal varlıklar | gelire yansıtılan tutarlar | yansıtılan tutarlar | finansal yükümlülükler | Defter değeri | Not |
| Finansal varlıklar | ||||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 1.027.082 | - | - | - | 1.027.082 | 36 |
| Ticari alacaklar | 2.315.303 | - | - | - | 2.315.303 | 6 |
| İlişkili taraflardan ticari alacaklar | 498 | - | - | - | 498 | 5 |
| Finansal kiralama alacakları | 456.219 | - | - | - | 456.219 | 7 |
| Finansal yatırımlar | 118.423 | - | - | - | 118.423 | 30 |
| Diğer alacaklar | 268.661 | - | - | - | 268.661 | 8 |
| Türev araçlar | - | - | 246.278 | - | 246.278 | 29 |
| - | - | - | - | |||
| Finansal yükümlülükler | - | - | - | - | ||
| Finansal borçlar | - | - | - | (3.764.680) | (3.764.680) | 30 |
| Kiralama işlemlerinden borçlar | - | - | - | (41.673) | (41.673) | 13 |
| Ticari borçlar | - | - | - | (1.767.583) | (1.767.583) | 6 |
| İlişkili taraflara borçlar | - | - | - | (109.469) | (109.469) | 5 |
| Diğer yükümlülükler | - | - | - | (28.824) | (28.824) | 18 |
Grup yönetimi, finansal araçların defter değerlerinin gerçeğe uygun değerlerini yansıttığını düşünmektedir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Finansal araçların sınıfları ve gerçeğe uygun değerleri:
| İtfa edilmiş | Gerçeğe uygun değer | Gerçeğe uygun değer | İtfa edilmiş | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| değerinden gösterilen | farkı diğer kapsamlı | farkı kar/zarara | değerinden gösterilen | |||
| 31 Aralık 2022 | finansal varlıklar | gelire yansıtılan tutarlar | yansıtılan tutarlar | finansal yükümlülükler | Defter değeri | Not |
| Finansal varlıklar | ||||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 73.705 | - | - | - | 73.705 | 36 |
| Ticari alacaklar | 2.681.605 | - | - | - | 2.681.605 | 6 |
| İlişkili taraflardan ticari alacaklar | 1.157 | - | - | - | 1.157 | 5 |
| Finansal kiralama alacakları | 580.815 | - | - | - | 580.815 | 7 |
| Finansal yatırımlar | 177.689 | - | - | - | 177.689 | 30 |
| Diğer alacaklar | 237.002 | - | - | - | 237.002 | 8 |
| Türev araçlar | - | - | 238.515 | - | 238.515 | 29 |
| Finansal yükümlülükler | ||||||
| Finansal borçlar | - | - | - | (5.104.120) | (5.104.120) | 30 |
| Kiralama işlemlerinden borçlar | - | - | - | (42.793) | (42.793) | 13 |
| Ticari borçlar | - | - | - | (1.502.993) | (1.502.993) | 6 |
| İlişkili taraflara borçlar | - | - | - | (79.394) | (79.394) | 5 |
| Diğer yükümlülükler | - | - | - | (48.895) | (48.895) | 18 |
Grup yönetimi, finansal araçların defter değerlerinin gerçeğe uygun değerlerini yansıttığını düşünmektedir.
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Finansal Araçların Gerçeğe Uygun Değeri
Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri aşağıdaki gibi belirlenir:
Grup'un bazı finansal varlık ve finansal yükümlülükleri her bilanço tarihinde gerçeğe uygun değerlerinden finansal tablolara yansıtılır. Aşağıdaki tablo söz konusu finansal varlık ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerlerinin nasıl belirlendiği bilgisini vermektedir:
| Gerçeğe uygun değer | Önemli | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Finansal | gözlenebilir | Gözlenebilir veriye | ||||
| Varlıklar / Finansal |
31 Aralık | 31 Aralık | Gerçeğe uygun |
Değerleme | veriye dayanmayan |
dayanmayan girdiler ile gerçeğe uygun değer |
| Yükümlülükler | 2023 | 2022 | seviyesi | tekniği | girdiler | ilişkisi |
| Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar |
244.343 | 142.929 | Üçüncü seviye |
Gerçeğe uygun değer tayini, pazar yaklaşımına ve risk sermayesi değerleme modeline göre yapılır. |
Sürekli büyüme ve iskonto oranlarının finansal varlığın değeri üzerindeki etkisi |
İlgili finansal varlığın sürekli büyüme oranındaki pozitif değişim finansal varlığın gerçeğe uygun değerinde artışa neden olmaktadır. Ayrıca kullanılan tahminlere baz olan iskonto oranlarındaki artışın da finansal varlık gerçeğe uygun değerinde azaltıcı etkisi bulunmaktadır. |
| Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zararda gösterilen finansal varlıklar |
- | 132.395 | Üçüncü seviye |
Gerçeğe uygun değer tayini, pazar yaklaşımına ve risk sermayesi değerleme modeline göre yapılır. |
Sürekli büyüme ve iskonto oranlarının finansal varlığın değeri üzerindeki etkisi |
İlgili finansal varlığın sürekli büyüme oranındaki pozitif değişim finansal varlığın gerçeğe uygun değerinde artışa neden olmaktadır. Ayrıca kullanılan tahminlere baz olan iskonto oranlarındaki artışın da finansal varlık gerçeğe uygun değerinde azaltıcı etkisi bulunmaktadır. |
BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Grup'un 1 Ocak – 31 Aralık 2023 ve 1 Ocak – 31 Aralık 2022 dönemlerinde Bağımsız Denetim Kuruluşundan (BDK) aldığı hizmetlere ilişkin ücretler aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| Raporlama dönemine ait bağımsız denetim ücreti | 1.010 | 3.281 |
| Vergi danışmanlık hizmetlerine ilişkin ücretler | - | 316 |
| Diğer güvence hizmetlerinin ücreti | 170 | - |
| 1.180 | 3.597 |
Grup, 3 Ocak 2024 tarihinde; Üst Yönetim Değişikliği özel durum açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.
Grup, 5 Ocak 2024 tarihinde; TRFKRSNE2419 ISIN kodlu bonomuzun 1. Kupon Ödemesi açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.
Grup, 12 Ocak 2024 tarihinde; Grev Kararı alınması ile ilgili özel durum açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.
Grup, 18 Ocak 2024 tarihinde; Toplu İş Sözleşmesi Sürecinde Anlaşmaya Varılması ile ilgili özel durum açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.
Grup, 18 Ocak 2024 tarihinde; Kira Sertifikası İhracına İlişkin Yönetim Kurulu Kararı Alınmasına ilişkin açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.
Grup, 24 Ocak 2024 tarihinde; İhraç Tavanına İlişkin SPK Başvurusuna ilişkin açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.
Grup, 29 Şubat 2024 tarihinde; Hollanda Rotterdam Belediyesi ile Otonom e-ATAK satışı için sözleşme imzalanması ile ilgili özel durum açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.
Şirketimiz 12 Mart 2024 tarihinde; Kira Sertifikası İhraç Tavanı SPK Onayı (700 Milyon TL) Hakkındaki bildirimini KAP'ta duyurmuştur.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Bankadaki nakit | 897.166 | 61.243 |
| Vadesiz mevduatlar | 888.166 | 58.607 |
| Vadesi üç aydan kısa vadeli mevduatlar | 9.000 | 2.636 |
| Alınan çekler | 97.570 | - |
| Verilen çekler ve ödeme emirleri | 9.000 | - |
| Diğer hazır değerler | 23.346 | 12.462 |
| 1.027.082 | 73.705 |
Nakit ve nakit benzerlerindeki risklerin niteliği ve düzeyine ilişkin açıklamalar Dipnot 31'de açıklanmıştır.
Grup'un 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla vadeli mevduatlarının detayı aşağıdaki gibidir:
| Para Birimi | Faiz Oranı (%) | Vade Tarihi | Orijinal Tutar | 31 Aralık 2023 |
|---|---|---|---|---|
| TL | %40 | 2 Ocak 2024 | 9.000 | 9.000 |
| 9.000 | ||||
| Para Birimi | Faiz Oranı (%) | Vade Tarihi | Orijinal Tutar | 31 Aralık 2022 |
| TL | %18,50 | 2 Ocak 2023 | 2.471.594 | 2.472 |
| TL | %14,75 | 2 Ocak 2023 | 164.773 | 164 |
| 2.636 |
Building tools?
Free accounts include 100 API calls/year for testing.
Have a question? We'll get back to you promptly.