KARSAN OTOMOTİV SANAYİİ VE TİCARET A.Ş.

Annual Report • Apr 18, 2024

2023 FAALİYET RAPORU

İNOVATİF MOBİLİTE ÇÖZÜMLERİMİZ İLE YENİ PAZARLARA VE DAHA FAZLA KITAYA ERİŞİYORUZ.

Karsan'ın doğuştan elektrikli araç serüveni olan "Electric Evolution", geleceğin teknolojileri ile kendini yeniden keşfettiği ve toplumları ileriye taşıyarak ulaşım sektörünün evrimine öncülük ettiği bir yolculuktur.

AR-GE VE TEKNOLOJİK ÜSTÜNLÜĞÜMÜZÜ YAŞAMA DEĞER KATAN YENİLİKLERE DÖNÜŞTÜRÜYORUZ.

KARSAN FAALİYET RAPORU 2023

3

Karsan elektriğin evrimine yön verirken mobilitenin geleceğinde de bir adım öndedir. Şehirlerin değişen ihtiyaçları için; sınıfının yaratıcısı, farklı boyut ve tasarımlara sahip araçları yenilikçi ve ileri mühendislik çözümlerinin meyveleridir.

ELEKTRİKLİ GELİŞİM YOLCULUĞUMUZ ELECTRIC EVOLUTION İLE DAHA YEŞİL GELECEĞE KATKIMIZI ARTIRIYORUZ.

Son 4 yılda Karsan'ın elektrikli minibüs ve otobüs satış adetleri Türkiye'nin e-otobüs ihracatının %90'ını oluşturmuştur. Karsan, Avrupa'da toplu taşımada 6 metreden 18 metreye kadar tam elektrikli ürün gamı sunan ilk ve tek marka olmayı başarmıştır.

İÇİNDEKİLER

KARSAN FAALİYET RAPORU 2023

• KIRAÇA HOLDİNG
• SERMAYE VE ORTAKLIK YAPISI
• KARSAN'A GENEL BAKIŞ
• VİZYONUMUZ, MİSYONUMUZ, DEĞERLERİMİZ
• KARSAN'IN İŞ MODELİ
• YÖNETİM KURULU BAŞKANI'NIN MESAJI
• YÖNETİM KURULU
• YÖNETİM KURULU KOMİTELERİ

• CEO MESAJI

• ÜST YÖNETİM

• ÜST DÜZEY YÖNETİCİLER VE YÖNETİM KURULU ÜYELERİ İÇİN ÜCRET POLİTİKASI
• KURUMSAL YÖNETİM İLKELERİ UYUM RAPORU
• KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ, İÇ DENETİM VE İÇ KONTROL SİSTEMİ HAKKINDA YÖNETİM KURULU'NUN DEĞERLENDİRMESİ
• ŞİRKETİN DOĞRUDAN VEYA DOLAYLI İŞTİRAKLERİ
• ÇIKARILMIŞ BULUNAN SERMAYE PİYASASI ARAÇLARI
• KREDİ DERECELENDİRME
• OTOMOTİV SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ
• 2023 YILI FAALİYETLERİ
• İNSAN KAYNAKLARI
• KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK
• İNOVASYONUN BİR ADIM ÖTESİNDE AR-GE
• SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
• FİNANSAL SONUÇLARA GÖRE DEĞERLENDİRME
• BİLANÇO TARİHİNDEN SONRAKİ OLAYLAR
• DİĞER HUSUSLAR-HİSSEDARLARA BİLGİ
• ŞİRKETİN PAY BİLGİLERİ
• YATIRIMCI İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ FAALİYETLERİ
• YÖNETİM KURULU ÜYESİ ADAYI BAĞIMSIZLIK BEYANI
  • İLETİŞİM
  • YASAL UYARI

KIRAÇA HOLDİNG SERMAYE VE ORTAKLIK YAPISI (31 Aralık 2023 itibarıyla)

Kıraça Holding, otomotiv ve diğer sanayi alanlarındaki tecrübesini, otomotiv, otomotiv yedek parça ve enerji sektörlerinde sahip olduğu markalar ile değerlendirmekte, istihdam ve yenilikçi ürünler yaratarak ülke ekonomisine katma değer sağlamaktadır.

İnan Kıraç'ın eşi Suna Kıraç ve kızları İpek Kıraç ile kurmuş oldukları, Suna ve İnan Kıraç Vakfı, kültür, sanat, eğitim ve sağlık alanlarında ülkemize hizmet etmekte ve bünyesindeki Pera Müzesi, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü gibi kendi alanlarında öncü kuruluşlarla çalışmalarını yürütmektedir.

Kıraça Holding ailesinin tüm çalışanları, misyonumuzun yüklediği sorumluluğun bilinciyle ve kurumsal değerlerimizin rehberliğinde dünya standartlarında hizmet ve ürünler yaratmanın gururunu taşımaktadır.

Kıraça Holding'in kuruluş misyonu; faaliyet gösterdiği alanlarda etkin iş modelleri ve inovatif ürünleriyle kârlılık ve sürdürülebilir kalkınma yaratarak, tüm paydaşlarını ve Türkiye'yi ileri taşımaktır.

ORTAKLIĞIN UNVANI	PAY TUTARI (TL)	PAY ORANI (%)
Kıraça Holding A.Ş.	526.618.813	58,51
A Grubu İmtiyazlı	64.028.613	7,11
B Grubu	462.590.200	51,4
Diğer	373.381.188	41,49
A Grubu İmtiyazlı	1.554.776	0,17
B Grubu	371.826.412	41,31
TOPLAM	900.000.000	100

Karsan'ın 2023 yılsonu itibarıyla fiili dolaşımdaki pay oranı, Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. kayıtlarına göre %39,44'tür.

İMTIYAZLI PAYLARA VE PAYLARIN OY HAKLARINA İLIŞKIN AÇIKLAMALAR

Şirket Esas sözleşmesinin 8'inci maddesi olan Yönetim Kurulu maddesine göre A Grubu paylar "Yönetim Kurulu Üyeleri'nin seçiminde aday gösterme imtiyazı" hakkına sahip bulunmaktadır. Şirketimiz esas sözleşmesinde oy haklarının kullanımına yönelik bir imtiyaz bulunmamaktadır

DÖNEM İÇİNDE YAPILAN ESAS SÖZLEŞME DEĞİŞİKLİKLERİ

2023 yılı içerisinde herhangi bir esas sözleşme değişikliği bulunmamaktadır.

Kayıtlı Sermaye Tavanı: 1.500.000.000 TL Çıkarılmış Sermaye: 900.000.000 TL

KARSAN'A GENEL BAKIŞ

SÜRDÜRÜLEBILIR IŞ MODELI ILE YAZILAN 57 YILLIK BIR BAŞARI ÖYKÜSÜ

Türk otomotiv sanayinde 57 yılı geride bırakan Karsan, faaliyet gösterdiği ticari araç segmentinde son teknolojiye sahip tesislerinde kendi markası da dâhil, dünyanın önde gelen otomotiv şirketleri için üretim yapıyor.

1981 yılından bu yana ticari araç üretimi gerçekleştiren Karsan'ın Bursa Hasanağa'daki fabrikası yılda tek vardiyada 20 bin mertebesinde araç üretebilecek kapasiteye sahiptir.

Binek araçtan ağır kamyona, minivandan otobüse kadar her türlü aracı üretebilecek esneklikte yapılanmış Hasanağa Fabrikası, Bursa şehir merkezine 30 km uzaklıkta, 99 bin metrekaresi kapalı toplam 203 bin metrekarelik bir alan üzerinde yer alıyor.

BAĞIMSIZ ÇOK MARKALI TEK ARAÇ ÜRETICISI

Türk Otomotiv sanayisindeki tek bağımsız çok markalı araç üreticisi konumunda yer alan Karsan, mobilitenin geleceğinde bir adım önde olma vizyonu doğrultusunda iş ortakları ve lisansörleri ile yeni ve mevcut ürünlerin türevlerini geliştirerek yolcu taşımacılığında tüm segmentlerde yer almayı hedefliyor.

DEĞER ZINCIRININ TAMAMINDA GÜÇLÜ VE KARARLI DURUŞ

Toplu taşıma sektöründe "yenilikçi ürün ve hizmetleri", "fikirden pazara" geliştirmek ve pazara sunmak için faaliyetlerini sürdüren Karsan, özellikle ana üretici/OEM iş kolunu güçlendirmeyi amaçlıyor.

Karsan, Ar-Ge'den üretime, pazarlamadan satış ve satış sonrası faaliyetlere kadar otomotiv değer zincirinin tamamını yönetiyor. Şirket kendi markası altında çevre dostu Jest ve Atak modellerini üretiyor. 2018 yılında Karsan e-JEST, 2019 yılında Karsan e-ATAK, 2021 yılında Otonom e-ATAK aynı yıl Karsan e-ATA ailesinin 10m, 12m, 18m modelleri ve 2022 yılında e-ATA HYDROGEN lansmanlarını arka arkaya yaparak, Avrupa'nın 6 metreden 18 metreye tam elektrikli ürün gamına sahip ilk ve tek şirketi olmayı başardı. 2023 yılı sonunda ise sağdan direksiyonlu 6 metrelik e-JEST ile Japonya pazarına giren ilk Avrupalı üretici unvanını kazandı.

3 KITADA, 22 ÜLKEDE INSAN HAYATINDA DEĞER KATAN ELEKTRIKLI ARAÇLAR

Karsan, Amerika'dan Japonya'ya 3 kıtada 22 ülkede elektrikli araçlarıyla hizmet vermektedir. Menarinibus için de 10-12-18 metre otobüsleri üreten Karsan, 2022 itibariyle Renault markası için Megane Sedan otomobillerinin de üretimini gerçekleştiriyor. Karsan araç üretiminin yanı sıra, Organize Sanayi Bölgesi'nde yer alan fabrikasında endüstriyel hizmetler de sağlıyor.

1966 yılından bu yana ticari araç üretimi gerçekleştiren Karsan, çevik iş modeli ve gerçekleştirdiği iş birlikleri ile şehirlerin değişen ihtiyaçlarına yanıt veriyor.

Çevik iş modeli

KARSAN FAALİYET RAPORU 2023

KARSAN FAALİYET RAPORU 2023

VİZYONUMUZ, MİSYONUMUZ, DEĞERLERİMİZ

Vizyonumuz

Mobilitenin geleceğinde bir adım önde olmak.

Misyonumuz

Dünya kara ulaşımı pazarında, müşteri ihtiyaçlarına yaratıcı, sürdürülebilir ve ilham veren çözüm ve öneriler sunmak.

Değerlerimiz

İnsanımız Markamızın arkasında kendi insanımız, büyük ailemiz var. Çalışma arkadaşlarımız ve tüm paydaşlarımızla ilişkilerimizi, insana ve insan onuruna verdiğimiz değer belirler. Her birimiz profesyonellikle, sorumluluk alarak, kendi uzmanlığımız ve işimizi geliştirerek, güncel teknoloji ve çalışma yöntemlerini kullanarak ve aynı zamanda davranışlarımızla ilham vererek çalışırız.

İtibarımız Faaliyet alanlarımızda güncel çalışma metotlarını ve en son teknolojileri kullanarak en iyisi olmaya çalışırız. İtibarımızın arkasında kalite odağımız, müşterilere yaklaşımımız ve hepimizin her gün gerçekleştirdiği yüzlerce davranış var. Ahlaki değerlerimizden; sözlerimizde ve davranışlarımızda tutarlılık, güvenirlilik, şeffaflık ve dürüstlükten asla vazgeçmeyiz.

Kalitemiz Kalitemizin ardında yüksek performanslı, yenilikçi, esnek, sürdürülebilir ürünler var. Yaptığımız her işte en yüksek kaliteyi hedefler, hep daha iyisi için çalışırız. Kalitemizi korurken her zaman çevreye duyarlıyız; karbon ayak izimizi azaltmayı amaçlar, çevre sorunlarına yenilikçi çözümler getiririz.

Müşterimiz İşimizin kalbinde müşterilerimizin memnuniyeti var. Onların güvenini her gün yeniden kazanmak, hayatlarını kolaylaştırmak için sorumluluk alırız.

Gelecek Mobilite Teknoloji & İşbirliklerinde Öncü Olma

KARSAN'IN İŞ MODELİ

KARSAN MARKALI ÜRÜNLERLE GLOBAL PAZARDA VAR OLMAK

Karsan'ın kendi markasına yatırımlarını sürdürerek global pazarda aranan bir oyuncu olmak.

GLOBAL MARKALAR ADINA ÜRETİM YAPMAK

Global üreticilerin ürünlerini onlar adına üretmek. Önemli markalar için üretim yaparak, kapasite sürekliliği sağlamak.

ENDÜSTRİYEL HİZMETLER

Traktör kabini, yedek parça satışı, garaj yönetimi gibi hizmetler sunmak

MARKALARIMIZ

Karsan'ın markaları gelecek nesillere daha iyi bir dünya bırakmak için geliştirmekte olduğu inovatif ürün çözümleri ile dünyanın dört bir yanında şehirleri geleceğe, toplumları daha yeşil bir dünyaya, işletmeleri kârlılığa, iş ortaklarını ise başarıya taşıyarak yoluna devam ediyor.

Karsan'ın girişimci ruhunun 57 yılı aşkın deneyimi ile yaratılan

• e-ATA
• e-JEST
• e-ATAK
• Otonom e-ATAK

araçları ile sınıfının yaratıcısı

• Karsan Jest minibüs
• Atak midibüs

teknolojik, yenilikçi ve ilham veren çözümler ile en kaliteli hizmetleri sunmaya devam ediyor.

YÖNETİM KURULU BAŞKANI'NIN MESAJI

Karsan olarak, global bir marka olma yolunda hızla ilerliyoruz. Birçok Avrupa kentinin ulaşım altyapısının dönüşümüne elektrikli araçlarımızla çok güçlü bir destek veriyoruz.

Çevik iş modeli

16

Değerli Paydaşlarımız,

Karsan olarak 1966 yılında başladığımız yolculuğumuzda bir dünya markası olma yolunda çok önemli kilometre taşlarını geride bıraktık. Yeni nesil mobilite çözümleri konusunda Avrupa'nın önde gelen üretici ve geliştirici şirketlerinden biri haline geldik. Sektörümüz yaşadığı sorunları aşmayı başardı ve ülkemiz otomotiv sektörü toplam üretim, iç pazar hacmi ve ihracatta büyümeyi başardı. Rekor seviyeye ulaşan iç pazarla birlikte otomotiv sektörümüz ülke ekonomisinin de lokomotifi olma misyonunu sürdürdü.

Otomotiv sektöründeki değişim ve gelişim, iyiden iyiye kendini belli etmeye başladı. İçten yanmalı motorlardan elektrikliye geçişin büyük bir ivme kazandığı 2023 yılında biz de dünya ölçeğindeki varlığımızı artırmaya devam ettik. "Mobilitenin geleceğinde bir adım önde" olma vizyonumuz doğrultusunda Türkiye'nin yanı sıra Avrupa'nın da toplu ulaşımın elektrikli dönüşümünde öncü rol oynadık. Uzman Ar-Ge ekibimiz ve yüksek teknolojiye sahip üretim gücümüzle geliştirdiği yeni nesil elektrikli araçlarımızla Avrupa'da önemli ihaleleri kazanarak büyümemizi sürdürüyoruz.

Hedefimiz, elektrikli gelişim yolculuğumuz e-Volution ile Karsan markasını Avrupa'da ilk 5 oyuncudan biri haline getirmek. Elektrikli modellerimizin yanı sıra hidrojenli ve sürücüsüz modellerimizle de dikkatleri üzerimize çekmeye devam ediyoruz. Öyle ki bu yenilikçi araçlarımız 2023'te de sektör uzmanlarının dikkatini çekerek birçok alanda ödüllendirildi. Yıl sonu itibarıyla 1000'e yakın elektrikli aracımız global arenada hizmet verir hale geldi. Ayrıca geçtiğimiz yıl yurt dışında yeni iş birliklerine ve mevcut ortaklarımızla da yeni işlere imza attık.

Karsan olarak, global bir marka olma yolunda hızla ilerliyoruz. Birçok Avrupa kentinin ulaşım altyapısının dönüşümüne elektrikli araçlarımızla çok güçlü bir destek veriyoruz. Ayrıca ihracat pazarlarımızı genişletmeye devam ederken Kuzey Amerika pazarındaki gücümüzü artırdık. Buradaki distribütörümüzle Amerika pazarı için iş birliğimizi genişlettik. Japonya gibi sağdan direksiyonlu bir pazara ilk kez bir Türk markası olarak giriş yaptık. Ana hedef pazarlarımızdan Romanya ve İtalya'da büyümeye devam ettik.

Karsan olarak sektörde cinsiyet eşitliği politikalarının yaygınlaşması için örnek çalışmalara imza atmaya devam ettik. 2019 yılında 57 kadın çalışan ile başlattığımız kadın istihdamını artırma çalışmaları kısa sürede önemli bir büyüme kaydetti. 2023 yıl sonu itibariyle Karsan çalışanlarının 259'u yani yüzde 9,63'ü kadınlardan oluşuyor. Üstelik bu oran mavi yakalı personelde yüzde 15,68'e kadar ulaşıyor. Kısa zamanda çalışanlarımız arasındaki kadınların yüzde 9,63'lük oranını çift haneli rakamlara çıkaracağız.

Yenilikçi ve başarıya odaklı iş kültürümüzle Türkiye pazarındaki başarımızı Avrupa'da da sergilemek için çalışmalarımıza durmadan devam ediyoruz. 2026 yılında 60'ıncı yılımızı kutlayacağız. 60'ıncı yılımıza doğru hızla ilerlerken bu yolculukta bizi hedeflerimize taşıyan değerli çalışma arkadaşlarımızla birlikte bu süreçte bizleri yalnız bırakmayan siz hissedarlarımıza, müşterilerimize, iş ortaklarımıza ve tüm paydaşlarımıza teşekkürü̈ bir borç̧ bilirim.

Saygılarımla,

İnan KIRAÇ Yönetim Kurulu Başkanı Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş.

YÖNETİM KURULU

İnan KIRAÇ Yönetim Kurulu Başkanı

İnan Kıraç, kariyerine 1961 senesinde Koç Grubu›na bağlı Ormak A.Ş.›de satış memuru olarak başladı. 62 yıllık deneyime sahip Sayın Kıraç, 1966 yılında Fiat kamyonlarının ve midibüslerinin imalatçısı olan Otoyol'un genel müdürlüğüne atandı. 1970 yılında Türkiye'de üretilen Fiat marka otomobillerin pazarlama ve dağıtım şirketi Tofaş Oto Ticaret A.Ş.'nin genel müdürü oldu. Önce Koç Holding'in Tofaş'tan sorumlu başkan yardımcılığına, daha sonra Koç Holding A.Ş. otomotiv grubu başkanlığına atandı. 1998 tarihinde emekliye ayrılıncaya kadar Koç Holding A.Ş. yürütme kurulu başkanı (CEO) olarak hizmet veren Kıraç, Türk otomotiv sanayinin gelişiminin her anına tanıklık etmiş, her ayrıntısına profesyonel yönetici olarak emek vermiş ve birçok dev fabrikaya imzasını atmıştır.

Giancarlo BOSCHETTI Yönetim Kurulu Başkan Vekili

Makine mühendisliği ve ekonomi eğitimi alan Giancarlo Boschetti 1964 yılında Fiat Grubu'nda iş hayatına atıldı. 59 yıllık deneyime sahip Sayın Boschetti, yaklaşık 40 yıl boyunca Fiat Grubu çatısı altında çeşitli görevler üstlendikten sonra 1991-2001 yılları arasında Iveco S.p.A.'nın global CEO'su, 2002- 2003 yılları arasında ise Fiat Auto S.p.A.'nın global CEO'su olarak görev yaptı. Giancarlo Boschetti, uluslararası birçok şirkette yönetim kurulu üyesi olarak çalışmalarına devam etmektedir.

Okan BAŞ Yönetim Kurulu Murahhas Üyesi ve CEO

Boğaziçi Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünde lisans, Clemson Üniversitesi (ABD) Makine Mühendisliği bölümünde yüksek lisans eğitimini tamamlayan Sayın Baş, 36 yıllık deneyime sahip olup çalışma hayatına 1987 yılında TOFAŞ Bursa Fabrikası'nda Mühendislik Destek Departmanı'nda Makina Mühendisi olarak başlamış olup TOFAŞ bünyesinde 2016 Haziran ayına kadar farklı görevler üstlenmiştir.

1991-2002 yılları arasında TOFAŞ Bursa Fabrikası'nda Atölye Üretim Şefi, Motor Üretim Birimi Yöneticisi, Gövde Üretim Birimi Yöneticisi, Montaj Üretim Birimi Yöneticisi ve Doblo Ürün Sorumlusu olarak çalışmış olup 2002-2016 yılları arasında ise Tofaş Merkez Ofis İstanbul'da Satış Sonrası Direktörü, Mini Kargo Proje Sorumlusu, Satış Sonrası Yedek Parça Direktörü, FIAT İş Birimi Direktörü, Aegea Projesi ve İş Geliştirme Direktörü olarak çalışmıştır. Sayın Okan Baş, 1 Temmuz 2016 tarihinde Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş. CEO'luğuna getirilmiştir.

Mehmet ALTAN SUNGAR Yönetim Kurulu Üyesi

Mehmet Altan Sungar, 1963 yılında İktisadi Ticari İlimler Akademisi'nde öğrenci iken Koç Holding şirketlerinden Royal Lastikler Tevzi A.Ş.'de stajyer olarak işe başladı. 60 yıllık deneyime sahip Sayın Sungar aynı şirkette muhasebe departmanının yanısıra pazarlama departmanında bölge müdür yardımcısı ve Türkiye'nin muhtelif bölgelerinde bölge müdürü olarak bayi teşkilatının kurulmasında görev aldı. 1975 yılında Otoyol Pazarlama şirketinin kuruluş aşamasında görev üstlenen Sungar aynı şirkette Pazarlama Müdürü, Genel Müdür Yardımcısı ve Genel Müdür Vekili olarak görev yaptı.1985 yılından 2001 yılına kadar Tofaş Grubu şirketlerinden İstanbul Oto A.Ş.'de Genel Müdür ve Yönetim Kurulu Üyesi olarak çalıştı. Aynı dönemde İstanbul Ticaret Odası otomotiv meslek komitesi üyesi ve mahkemeler nezdinde bilirkişi olarak görev aldı. 2001- 2004 yılları arasında Karsat A.Ş. şirketinde Genel Müdür ve Yönetim Kurulu Üyesi olarak görev alan Sungar; 2004 -2012 yılları arasında TURAVEL (Turizm, Eğitim ve Danışmanlık) şirketinde ortak ve danışman görevini üstlenmiştir.

Fatma Füsun Akkal Bozok Yönetim Kurulu Üyesi

Fatma Füsun Akkal Bozok, akademik eğitimini Boğaziçi Üniversitesi İdari Bilimler Fakültesi'nden yüksek lisans derecesi ve İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi'nden doktora derecesi alarak tamamlamıştır. Mezuniyetinden sonra iş hayatına 1980'de Arthur Andersen Denetim Şirketi bünyesinde başlamıştır. 43 yıllık deneyime sahip Sayın Bozok 1983'te Koç Grubu'na katılıp Holding içinde önce Denetim ve Mali Grup bölümünde Denetim Uzmanı ve Koordinatör Yardımcısı olarak görev yapmıştır. 1992'de atandığı Denetim ve Mali Grup Koordinatörü görevini 11 yıl boyunca sürdürmüştür. 2003–2006 tarihleri arasında Finansman Grubu Direktörlüğü yapan Akkal, Sabanc Üniversitesi'nde öğretim üyeliği yapmaktadır. Akkal, ayrıca Akiş GYO'da Bağımsız Yönetim Kurulu Üyeliği, Bizim Toptan Mağazaları A.Ş.'de Bağımsız Yönetim Kurulu Üyeliği yapmıştır. Ford Otomotiv Sanayi Bağımsız Yönetim Kurulu Üyeliği, Gözde Girişim Sermayesi ve Kocaer Çelik'te Yönetim Kurulu Üyeliği görevlerini yürütmektedir.

Muhsin Mengütürk Yönetim Kurulu Üyesi

Prof. Dr. Muhsin Mengütürk, akademik eğitimini A.B.D.'de Duke University Mühendislik Fakültesi'nden (Durham, North Carolina) yüksek lisans ve doktora dereceleri alarak tamamlamıştır. Mezuniyetinden sonra iş hayatına 1974'te Westinghouse Araştırma Merkezi'nde (Pittsburgh, Pennsylvania) ABD Hükümeti'nin Yenilenebilir Enerji Projesinin Türbin Erozyonu Bölümü Lideri olarak başlamıştır. 49 yıllık deneyime sahip Sayın Mengütürk, 1976'da Türkiye'ye dönüp Boğaziçi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi'nde sırasıyla Yardımcı Doçent ve Doçent olarak görevlendirilmiş, 1984'te Profesörlüğe yükselerek İstanbul Teknik Üniversitesi Uçak ve Uzay Bölümleri Fakültesi Dekan Yardımcılığına atanmıştır. 1988- 1992 tarihleri arasında Türk Eximbank'ın Kurucu Genel Müdür Yardımcısı olarak görevlendirilen Prof. Dr. Mengütürk; 1992 - 1995 tarihleri arasında Bayındır Hayat Sigorta'nın Kurucu Genel Müdürlüğünü, 1997 - 2000 tarihleri arasında Sermaye Piyasası Kurulu'nun Başkanlığını yapmıştır. SPK görev süresini tamamladıktan sonra 2001- 2006 tarihleri arasında Güneş Hayat Sigorta, Vakıf Emeklilik, Ankara Sigorta ve Ankara Emeklilik şirketlerinde Yönetim Kurulu Başkanı, Ata Holding'de Yönetim Kurulu Üyesi olarak çalışan Prof. Dr. Mengütürk 2006 - 2018 tarihleri arasında Doğuş Holding'de Yönetim Kurulu Üyesi olarak görev yapmıştır. Mengütürk ayrıca, Global İlişkiler Forumu (GİF) Yönetim Kurulu üyesidir.

Nevzat TÜFEKÇİOĞLU Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi

Nevzat Tüfekçioğlu, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat ve Maliye Bölümü'nden mezun olduktan sonra, 1963 yılında Maliye Bakanlığı Hesap Uzman Yardımcılığına, 1966 yılında Maliye Bakanlığı Hesap Uzmanlığına atandı. 60 yıllık deneyime sahip Sayın Tüfekçioğlu 1974 yılında kamu görevinden ayrılarak Koç Holding Mali Grubunda sırasıyla Koordinatör Yardımcısı, Koordinatör, Başkan Yardımcısı ve Denetim ve Mali Grup Başkanlıkları görevlerini yürüttü ve 2001 yılında emekli oldu. Tüfekçioğlu, 2001-2006 yılları arasında Koç Holding A.Ş Denetçisi, 2005- 2006 yılları arasında Evyap A.Ş Yönetim Kurulu Üyesi ve 2013 - 2017 yılları arasında Kıraça Holding A.Ş Yönetim Kurulu üyeliği görevlerinde bulunmuştur. Halen Entek Elektrik Üretimi A.Ş Yönetim Kurulu Üyeliği, Suna-İnan Kıraç Vakfı Yönetim Kurulu Üyeliği, Türkiye Aile Sağlığı ve Planlaması Vakfı Yönetim Kurulu Üyeliği görevlerini sürdürmekte olan Tüfekçioğlu aynı zamanda Vehbi Koç Vakfı'nda Danışman ve Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı ile Geyre Vakfı'nda denetçi olarak görev yapmaktadır.

Müfit ATASEVEN Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi

Müfit Ataseven, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İşletmecilik Bölümü'nden mezun olduktan sonra, Universite Paris IX Dauphine Üniversitesi'nde önce DEA-Doktora Yeterlilik diploması almış, sonrasında Türkiye'de Otomotiv Sanayii konulu Devlet Doktorası çalışması yapmış, Fontainebleau INSEAD ihtisas programına katılmıştır. 41 yıllık deneyime sahip Sayın Ataseven, 1982-1988 yılları arasında OYAK Genel Müdürlüğü Yatırımlar ve İştirakler Bölümü'nde II. Müdür ve Oyak-Renault, Mais, Omsan, Tukaş, Entaş, Adana Çimento, Oyak Menkul Değerler şirketlerinde Yönetim ve Denetleme Kurulu üyesi olarak görev yapmıştır. Atasaven, daha sonra, 1988-1997 yılları arasında, Fransa Renault SA'da Fransa Ticaret Direktörlüğü (DCF), Bayilik Örgütü "Dealer Profile" proje sorumlusu, Merkez Pazarlama Direktörlüğü - Pazarlama Fiyatlandırma Direktörlüğü, Le Havre Şube Müdürlüğü, Uluslararası Operasyonlar Başkanı (DOI) özel temsilciliği görevlerini üstlenmiştir. 1997-2003 yılları arasında Renault Mais Ticari Genel Müdür Yardımcısı, 2003-2007 yılları arasında ise TOFAŞ Ticari Genel Müdürü olarak görev yapan Ataseven, OYDER Genel Koordinatörlüğü, Citroen Baylas Genel Müdürlüğü, Baylas ve Baytur'da Yönetim Kurulu Üyeliği, DEİK Türk Fransız İş Konseyi Yürütme Kurulu Üyeliği, ODD Yönetim Kurulu Üyeliği ve Divan Başkanlığı görevlerini de üstlenmiştir. Ataseven Galatasaray Üniversitesi'nde öğretim görevlisi, Bilkent Üniversitesi'nde yarı zamanlı öğretim görevlisi olarak ders vermiş olup, halen Sabancı Üniversitesi Yönetici Geliştirme Biriminde Stratejik ortak, 2009 yılında kurduğu MEFA Danışmanlık ve Interactifs Türkiye'de Yönetici olarak faaliyetlerini sürdürmektedir.

Ahmet Nezih OLCAY Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi

1947 doğumlu Nezih Olcay ilköğrenim ardından İtalyan Lisesi ve takiben İstanbul İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'nden İşletme lisansı ile mezun olmuştur.

1971 yılında Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.'de işe başlayan Olcay söz konusu kurumda sırasıyla Muhasebe Müdürü, Mali Müdür, Dış İlişkiler Grup Müdürü, Muhasebe, Finans ve Kontrol Grup Direktör yardımcısı ve Mali Direktör görevlerinde bulunmuş ve 2007 yılı sonunda emekli olmuştur.

52 yıllık deneyime sahip Sayın Olcay Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.'de çalıştığı yıllarda Koç Grubu iştiraki değişik şirketlerde yönetim kurulu üyeliği görevlerinde bulunmuştur.

2008-2012 yılları arasında Plastiform Sanayi ve Ticaret A.Ş firmasında Genel Koordinatör, Yönetim Kurulu Başkan Yardımcılığı ve Yönetim Kurulu Başkanlığı ve 2014-2019 yıllarında Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A.Ş Yönetim Kurulunda bağımsız üye olarak görev yapmıştır.

YÖNETİM KURULU KOMİTELERİ

Yönetim Kurulu Komitelerine ilişkin görev ve çalışma esasları Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda ve www.karsan.com.tr adresinin yatırımcı ilişkileri bölümünde yayımlanarak kamuya açıklanmıştır.

www.karsan.com/tr/yatirimci-iliskileri/kurumsal-yonetim/yonetim-kurulu-komiteleri-ve-calisma-esaslari

31.12.2023 ITIBARIYLA YÖNETIM KURULU KOMITELERI

Komite	Komite Üyeleri	Komitedeki Görevi	Niteliği	Toplanma Sıklığı
	Nevzat Tüfekçioğlu	Başkan	Bağımsız Üye
Denetimden Sorumlu Komite	Ahmet Nezih Olcay	Üye	Bağımsız Üye	3 aylık dönemlerde yılda en az 4 defa
Kurumsal Yönetim Komitesi	Müfit Ataseven	Başkan	Bağımsız Üye
	Muhsin Mengütürk	Üye	İcracı Olmayan Üye	Yılda en az 2 defa
	Evren Uçak(*)	Üye	İcracı
	Nevzat Tüfekçioğlu	Başkan	Bağımsız Üye
Riskin Erken Saptanması Komitesi	Fatma Füsun Akkal Bozok	Üye	İcracı Olmayan Üye	2 aylık dönemlerde yılda en az 6 defa
	Mehmet Altan Sungar	Üye	İcracı Olmayan Üye

(*) SPK II-17.1 sayılı Kurumsal Yönetim Tebliği'nin 11. maddesi çerçevesinde Yatırımcı İlişkileri Bölüm Yöneticisi Kurumsal Yönetim Komitesi'nde görevlendirilmiştir

YÖNETIM KURULUNUN YIL İÇERISINDEKI TOPLANTI SAYISI VE YÖNETIM KURULU ÜYELERININ SÖZ KONUSU TOPLANTILARA KATILIM DURUMU

Yönetim Kurulu Türk Ticaret Kanunu ve Esas sözleşmemizin ilgili maddeleri doğrultusunda Şirket işleri gerektirdiği durumlarda fiziki olarak toplanmakta; ayrıca gerekli hallerde kararlarını Türk Ticaret Kanunu'nun 390'ınıncı maddesinin 4'üncü fıkrası hükmü gereği elden dolaştırma yöntemi ile de almaktadır. 2023 yılında toplam 21 adet karar %100 katılım oranıyla alınmıştır.

YÖNETIM KURULU ÜYELERINE YAPILAN ÖDEMELER

1 Ocak-31 Aralık 2023 dönemine ilişkin, Yönetim Kurulu Üyeleri ve Üst Düzey Yöneticilere sağlanan hak, menfaat ve ücret toplamı finansal tablo dipnotlarında 40.141 bin TL olarak yer almakta olup, söz konusu dipnotlar KAP'ta ve Şirket internet sitesinde yayımlanmaktadır. 25 Mayıs 2023 tarihinde düzenlenen Olağan Genel Kurul'da, Genel Kurul'u takip eden ay başından itibaren geçerli olmak üzere, Bağımsız Yönetim Kurulu üyelerinin her birine ayda brüt 28.350 TL, Yönetim Kurulu üyelerinin her birine ayda brüt 23.100 TL ödenmesine karar verilmiştir.

KARSAN FAALİYET RAPORU 2023

CEO MESAJI

Yaptığımız doğru ve yenilikçi çalışmaların sonucu olarak da 2023 yılında hem mevcut pazarlarımızdaki başarılarımızı artırarak devam ettirdik, hem de yeni pazarlara adım atarak faaliyet alanımızı genişlettik.

Genişleyen faaliyet alanı

22

Değerli Paydaşlarımız,

Her geçen gün genişleyen Karsan ailesi olarak başarılarla dolu bir yılı daha geride bırakmanın mutluluğunu yaşıyoruz. "Mobilitenin geleceğinde bir adım önde" olma vizyonuyla yaptığımız çalışmalarla başta Avrupa olmak üzere dünyada toplu ulaşım altyapısının yenilenmesinde öncü rolümüzü sürdürdük. Yaptığımız doğru ve yenilikçi çalışmaların sonucu olarak da 2023 yılında hem mevcut pazarlarımızdaki başarılarımızı artırarak devam ettirdik, hem de yeni pazarlara adım atarak faaliyet alanımızı genişlettik.

Karsan olarak sektördeki elektrikli dönüşümünü öngörerek 2018 yılında tamamen elektrikli ilk modelimiz olan e-JEST'i dünyaya tanıtmıştık. Ardından hızla e-ATAK'ı devreye alarak şirketimizi Avrupa'daki toplu taşıma sektörünün dönüşümü için hazır hale getirdik. Elektrikli araç üretimi, tamamı otonom çevre dostu ürün gamı vizyonu doğrultusundaki adımlarımızdan biriydi. Bu anlamda Otonom e-ATAK'ı geliştirerek 2021 yılı başında yollara çıkardık. Böylece Karsan olarak 6 metreden 18 metreye kadar yüzde 100 elektrikli tüm boyutlarda ürün gamı sunan Avrupa'nın ilk ve tek markası haline geldik. Bu hazırlıklarımızın meyvelerini 2023 yılında toplamaya devam ettik.

Karsan 2023 yılında Avrupa elektrikli toplu ulaşım pazarında yüzde 5.9'luk pay ile pazardaki sıralamasını 9. sıradan 6. sıraya yükseltti. 2023 yılında başta Avrupa olmak üzere dünyaya 436 adet Karsan markalı araç ihraç ettik. Böylece dünyanın 23 ülkesindeki toplam elektrikli araç parkımız 968 adede ulaşmış oldu. Gerçekleştirdiğimiz son anlaşmalarla birlikte Karsan markalı elektrikli araçlar Kuzey Amerika'dan Japonya'ya kadar geniş coğrafyada hizmet verir hale geldi. Avrupa'ya odaklansak da bir Türk markası olarak ekonomiye katkımızı da artırmaya devam ettik. Avrupa'da son 4 yılda tescil edilen Türkiye menşeili elektrikli toplu ulaşım araçlarının %85'i Karsan'a ait. Karsan olarak 2023 yılını yüzde 46 büyümeyle kapattık ve 7,8 milyar TL'nin üzerinde ciroya ulaştık. Ciromuzun yüzde 58'ini ihracat çalışmalarımızdan elde ettik. Elektrikli araçlardaki büyümemiz geçen yıl da devam etti ve toplam ciromuz içerisinde payını da yüzde 47'ye yükselttik. 2022 yılında 2,4 milyar TL olan elektrikli araç ciromuzu geçen yıl sonu itibariyle 3,5 milyar TL'ye çıkardık. 2024 yılı için de şimdiden 303 adet elektrikli araç siparişi aldık. 2022 sonunda üretimine başladığımız Renault Megane modelinde de tempomuzu artırarak Eylül ayında 3. vardiyaya geçtik.

Avrupa kentlerinin ulaşım altyapısında elektrikli dönüşümüne öncülük edecek anlaşmalara imza attık. Ana pazarlarımızdan Romanya ve İtalya'daki varlığımızı artırırken oyun alanımızı genişletmeye de devam ettik. 2022 yılında Kuzey Amerika pazarına giriş yapmıştık. Geçtiğimiz yıl hem Kanada'ya ihracatımızı genişlettik hem de ülkedeki distribütörümüz Damera ile Amerika pazarı için de el sıkıştık. Amerika pazarı için yapılan

bu anlaşma ile, Kuzey Amerika toplamında 2023 yılı sonunda 130 adet elektrikli araç teslimatına ulaştık. Şu an Kanada ve Amerika'da e-JEST araçlarımız farklı şehirlerde bölge halkına hizmet veriyor. 2023 yılında öncelikli hedeflerimizden biri Kuzey Amerika pazarındaki etkinliğimizi büyütmekti ve bunu da başardık.

Bizi heyecanlandıran bir diğer olumlu gelişme de Mayıs 2023'te İtalya Merkezi Satın Alma Ofisi CONSIP S.P.A ile imzaladığımız çerçeve sözleşme oldu. 6 ve 8 metrelik elektrikli lotlarından oluşan çerçeve sözleşme kapsamında 7 farklı operatörden, toplam 156 adet elektrikli minibüs ve otobüs siparişi aldık. 78.3 milyon Euro'luk değere sahip 156 adet elektrikli araç siparişini 2024 yılı ve sonrasındaki yıllarda teslim etmeyi planlıyoruz. Böylece Karsan olarak Catania başta olmak üzere Palermo, Messina, Lucca, Reggio Calabria, Vicenza ve Siracusa şehirlerinde e-JEST ve e-ATAK araçlarıyla hizmet vereceğiz. İtalya'da 2023 sonuçlarına göre 71 adet elektrikli araç parkı ile elektrikli toplu taşıma pazarında Karsan 3'üncü sıraya yerleşti.

Geçtiğimiz yıl Romanya Chitila'da gerçekleştirilen 23 adetlik elektrikli araç ihalesini kazandık. İhale kapsamında Chitila'ya e-ATAK ve 12 metre e-ATA elektrikli otobüslerimizle birlikte, hızlı ve yavaş olmak üzere toplam 28 adet şarj istasyonu da kurduk. 2023 sonunda Romanya'ya ihraç ettiğimiz elektrikli araç adedimiz 237'ye ulaştı ve Karsan markası ülkede elektrikli toplu ulaşım pazarında yılı ikinci olarak kapattı.

Ayrıca Karsan olarak geçtiğimiz sene sonunda Japonya pazarına e-JEST ile giriş yaptık. Japonya pazarı bizim için çok kıymetli bir atılımı simgeliyor. Paralelde İngiltere, Endonezya gibi sağdan direksiyonlu ülkelerle ilgili çalışmalarımız da olanca hızıyla devam ediyor. Japonya pazarını, oyun alanımızı bütün dünyaya genişletmek için de çok önemli bir adım olarak görüyoruz.

2023'te ayrıca İskandinav ülkelerinin en büyük toplu taşıma otoritelerinden biri olan Norveçli VY Grup ile otonom araç satış sözleşmesi imzaladık. Finlandiya'nın Tampere şehrinde kullanılmak üzere 1 adet 8 metrelik Otonom e-ATAK'ı 2024 Mart ayında teslim ettik. ABD'de Michigan State University kampüsünde 1.5 yıl boyunca 5 kilometrelik bir rotada yolcu taşıyan Otonom e-ATAK ise, Norveç'in Stavanger şehrinde de 2022 yılından bu yana hizmet veriyor. Stavanger şehrindeki rotayı kısa süre önce tünel içeren bir rota ile güncelleyerek genişlettik ve tünelden geçen ilk otonom araç olarak zorlu bir sınavı daha başarı ile verdik. Fransa, Romanya ve Türkiye de dahil olmak üzere, 6 farklı noktada Otonom e-ATAK'ı devreye aldık. Amerika ve Avrupa'nın ilk yolcu taşıyan otonom otobüsü olan Otonom e-ATAK ile 70 bin kilometre otonom sürüş deneyimi elde ederken, 26 bin'in üzerinde yolcu taşıdık.

Karsan'ın Avrupa'daki başarısının en önemli mimarları e-JEST ve e-ATAK modellerimiz. Karsan e-JEST, 2023 yılında da Avrupa'da elektrikli minibüs pazar lider konumda bulunuyor. 4 yıldır zirveyi kimseye kaptırmayan e-JEST elektrikli minibüs pazarında yüzde 28,5' lik paya sahip. E-ATAK da aynı şekilde Avrupa'da kendi segmentinde 4 yıldır liderliği kimseye bırakmıyor. 2023 yıl sonu rakamlarına göre yüzde 24 payla, e-ATAK Avrupa'da yine elektrikli midibüs segmentinin lideri oldu.

2023 yılında başarılarımız ödüllendirilmeye devam etti. Otonom e-ATAK tasarım ve markalar konusunda Almanya'nın önde gelen otoritesi olan German Design Counsil tarafından "Mükemmel Ürün Tasarımı" ödülüyle onurlandırıldı. Uluslararası alanda geniş katılım sağlanan Busworld Fuarı'nda ise, Busworld Digital Awards'ta dijital olarak geliştirilmiş sürüş kategorisinde Otonom e-ATAK ödülü almaya hak kazandı.

Karsan olarak Global Business & Finance Magazine'den iki ödül birden kazandık. Electric Evolution konseptiyle aday olan Karsan, Most Preferred Electric Transportation Provider Europe 2023 (Avrupa'nın En Çok Tercih Edilen Elektrikli Ulaşım Sağlayıcısı) ve Most Inspiring Transportation Solutions Provider Turkey 2023 (Türkiye'nin En İlham Veren Ulaşım Çözümleri Sağlayıcısı) dallarında ödüllendirildi. Öte yandan iş dünyasının önde gelen ödül programlarından Stevie Awards'tan da Ürün & Servis kategorisinde e-ATA Hydrogen ile Bronz Stevie Ödülü'ne layık görüldük.

"Mobilitenin geleceğinde bir adım önde" olma vizyonumuz ile tüm gücümüzle büyümeye devam ediyoruz. Bir dünya markası olma yolunda ilerlerken yanımızda olan, her an desteğini yakından hissettiğimiz siz değerli hissedarlarımıza, değerli çalışanlarımıza, müşterilerimize, iş ortaklarımıza ve tüm paydaşlarımıza saygı ve sevgiyle teşekkürlerimi sunuyorum.

Saygılarımla,

Okan Baş CEO Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş.

ÜST YÖNETİM

Okan BAŞ Yönetim Kurulu Murahhas Üyesi ve CEO

Boğaziçi Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü'nde lisans, Clemson Üniversitesi (ABD) Makine Mühendisliği Bölümü'nde yüksek lisans eğitimini tamamlayan Okan Baş, çalışma hayatına 1987 yılında Tofaş Bursa Fabrikası Mühendislik Destek Departmanı'nda Makina Mühendisi olarak başlamış olup Tofaş bünyesinde 2016 Haziran ayına kadar farklı görevler üstlenmiştir. 1991-2002 yılları arasında Tofaş Bursa Fabrikası'nda Atölye Üretim Şefi, Motor Üretim Birimi Yöneticisi, Gövde Üretim Birimi Yöneticisi, Montaj Üretim Birimi Yöneticisi ve Doblò Ürün Sorumlusu olarak çalışmış olup 2002-2016 yılları arasında ise Tofaş Merkez Ofis İstanbul'da Satış Sonrası Direktörü, Mini Kargo Proje Sorumlusu, Satış Sonrası Yedek Parça Direktörü, Fiat İş Birimi Direktörü, Egea Projesi ve İş Geliştirme Direktörü olarak çalışmıştır. Sayın Okan Baş, 1 Temmuz 2016 tarihinde Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş. CEO'luğuna getirilmiştir.

Kenan KAYA Mali İşler ve Finans Genel Müdür Yardımcısı

Marmara Üniversitesi Maliye bölümünde lisans eğitimini tamamlayan Sayın Kaya, çalışma hayatına 2006 yılında Döktaş Dökümcülük A.Ş.'de Mali İşler Departmanında başlamış olup 2011 yılına kadar hazine ve raporlama alanlarında görev almıştır. 2011-2013 yılları arasında Aktaş Holding bünyesinde Finans, Bütçe Planlama, Raporlama ve Kontrol alanlarında çeşitli sorumluluklarla birlikte yöneticilik görevleri de üstlenmiştir. 2013-2016 yılları arasında Sofiteks A.Ş.'de Ülke Kontrolörü ve Mali ve İdari İşler Müdürlüğü yapmıştır. 1 Şubat 2016 tarihinden itibaren Karsan bünyesinde yer alan Sayın Kaya, öncelikle 2016-2018 yılları arasında Bütçe Planlama ve Kontrol Müdürlüğü ile vekaleten Muhasebe Müdürlüğü yapmıştır. Sayın Kaya, 1 Ocak 2019 tarihi itibarıyla Mali İşler ve Finans Genel Müdür Yardımcılığı görevini sürdürmektedir.

Ahmet Muzaffer ARPACIOĞLU İç Pazar Satış ve Dış İlişkiler Genel Müdür Yardımcısı

Marmara Üniversitesi İngilizce İşletme bölümünde lisans, Birmingham Üniversitesi İşletme Bölümü'nde yüksek lisans (MBA) eğitimini tamamlayan Sayın Arpacıoğlu, çalışma hayatına 1988 yılında Kofisa Dış Ticaret firmasında satış koordinatörü olarak başlamıştır. Ardından 1990–1997 yılları arasında Tofaş Oto Ticaret'te Bölge Müdürlüğü ve Filo Satışlar Müdürlüğünün ardından Bölge Koordinatörü olarak çalışma hayatını sürdüren Sayın Arpacıoğlu, 1997 yılında Karsan Pazarlama A.Ş.'de Genel Müdür Yardımcılığı görevini üstlenmiştir. 2000–2009 yılları arasında Automobiles Peugeot'da Satış Direktörlüğü ve 2009-2016 yıllarında Karland A.Ş.'de Genel Müdür olarak görev almıştır. Nisan 2016–Şubat 2017 tarihleri arasında Karsan Pazarlama'da Genel Müdür olarak görev alan Sayın Arpacıoğlu, Şubat 2017'den itibaren Karland Otomotiv'de Murahhas Yönetim Kurulu üyeliği görevini sürdürmektedir. Şubat 2017–Aralık 2020 tarihleri arasında Karsan'da Ticari İşler Genel Müdür Yardımcılığı görevini başarıyla yerine getiren Sayın Arpacıoğlu, Aralık 2020'den itibaren Şirketimiz ticari işler faaliyetlerine İç Pazar Satış ve Dış İlişkiler Genel Müdür Yardımcılığı görevi ile katkı sağlamaya devam etmektedir.

Alper BULUCU Endüstriyel Operasyonlar Genel Müdür Yardımcısı

İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünde lisans eğitimini tamamlayan Sayın Bulucu, çalışma hayatına 2000 yılında Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş.'de Gövde ve Kaynak Departmanında Kaynak Mühendisi olarak başlamış olup bugüne kadar farklı görevler üstlenmiştir. 2000- 2009 yılları arasında Kaynak Mühendisi, Boya ve Montaj Metod Sorumlusu, Montaj Fabrikası Üretim Kıdemli Sorumlusu olarak görev almış olup 2009-2015 yılları arasında ise Program ve İş Geliştirme Müdürü olarak çalışmış, bu dönem zarfında Hyundai Motor Company ve Renault Trucks programlarını yönetmiştir. 2015 yılında Üretim Direktörlüğü görevine getirilen Sayın Bulucu, 2020 yılı Mart ayı itibarıyla Karsan Otomotiv Sanayi ve Ticaret A. Ş'de Endüstriyel Operasyonlar Genel Müdür Yardımcısı olarak çalışmaktadır.

*Alper Bulucu 01.02.2024 tarihi itibariyle Ürün Program, İş Geliştirme, Kurumsal Strateji ve İnovasyon Genel Müdür Yardımcılığı görevine atanmıştır.

Deniz ÇETİN İhracat Genel Müdür Yardımcısı

Yıldız Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünden mezun olduktan sonra ABD'de Goldey-Beacom College'da MBA eğitimi almış ve ardından Boğaziçi Üniversitesi'nde Otomotiv Mühendisliği yüksek lisans eğitimini tamamlamıştır. 2004 yılında Mercedes-Benz Türk A.Ş.'de tasarım mühendisi olarak meslek hayatına başlayan Sayın Çetin, 2007-2011 yılları arasında Temsa Global A.Ş.'de uluslararası pazarlarda satış sonrası saha koordinatörü olarak görev yaptıktan sonra 2011-2012 yılları arasında General Motors Türkiye'de Müşteri İlişkileri Bölge Müdürlüğü görevini yürütmüştür. 2012-2020 yılları arasında Temsa Ulaşım Araçları A.Ş.'de sırasıyla, Uluslararası Satış Sonrası Bölüm Yöneticiliği, Yedek Parça Satış Yöneticiliği ve Kilit Müşteri Satış Müdürlüğü görevini yürüttükten sonra son 4 yıllık süreçte Kuzey Amerika operasyonlarından sorumlu Ülke Müdürü olarak görev almıştır. Sayın Çetin, 2020 yıl sonu itibarıyla Karsan'da İhracat Genel Müdür Yardımcılığı görevini yürütmektedir.

*Deniz Çetin 16.10.2023 tarihinde görevinden ayrılmış, 02.01.2024 tarihinde İhracat Genel Müdür Yardımcısı olarak görevine kaldığı yerden devam etmiştir.

Ahmet Özgür DOĞAN Tedarik Zinciri Direktörü

Uludağ Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünde 2003 yılında Lisans eğitimini tamamlayan Ahmet Özgür Doğan, 2007 yılına kadar otomotiv yan sanayi firmalarında proje, satış ve kalite birimlerinde görev almıştır. 2007-2010 yılları arasında Tofaş Bursa fabrikasında MCV Projesi Yedek Parça İhracat Sorumlusu olarak göreve başlamıştır. 2010-2017 yılları arasında sırasıyla Tedarik Zinciri Geliştirme Uzmanı, Tedarik Zinciri Tasarımı Yöneticiliği, Transport, Kapasite ve Tedarikçi Geliştirme Yöneticiliği pozisyonlarında çalışmıştır. 2017- 2021 yılları arasında Tedarik Zinciri Geliştirme Müdürü görevini üstlenmiştir. Sayın Doğan, 1 Ekim 2021 tarihi itibari ile Karsan Otomotiv'de Tedarik Zinciri Direktörü görevine getirilmiştir

Aslı ÖR Pazarlama ve İhracat Operasyonları Direktörü

Marmara Üniversitesi'nde Almanca İşletme Bölümü'nde lisans eğitimini tamamladıktan sonra 2006 yılında profesyonel hayatına Anadolu Isuzu'da Pazarlama Uzmanı olarak göreve başlayan Sayın Ör, 2007 yılından itibaren kariyerine Tofaş'ta devam etti. Tofaş'ta CRM, fiyatlandırma, ürün yönetimi, pazarlama programları ve kampanya yönetimi, gibi pek çok farklı alanda çalışmalar gerçekleştirdi. 2014-2017 yıllarında Ürün Pazarlama Yönetmeni ve Pazarlama İş Geliştirme Yöneticisi pozisyonlarında görev aldı. Eylül 2017 itibariyle Karsan'da çalışmaya başlayan Sayın Ör, 2020 yılına kadar şirketimizde Pazarlama Müdürü olarak görev yapmış olup, 2020 Mart ayından itibaren Pazarlama ve İhracat Direktörü olarak görevini sürdürmektedir.

Barış HULİSİOĞLU Ar-Ge Direktörü

Uludağ Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü'nde lisans (2001) ve yüksek lisans (2006) eğitimini tamamlayan Barış Hulisioğlu çalışma hayatına 2006 yılında Hexagon Mühendislik'te Tasarım Mühendisi olarak başlamıştır. Hexagon Mühendislik bünyesinde 2009-2013 yılları arasında Takım Lideri, 2013-2017 yılları arasında Proje Lideri görevlerini üstlenmiş olup otomotiv, savunma sanayi ve denizcilik projelerinde görev almıştır. 2017 yılında Karsan Otomotiv'deki kariyerine Ürün ve Proje Mühendisliği Müdürü olarak başlayan Sayın Hulisioğlu, Kasım 2020'den itibaren Ar-Ge Direktörlüğü görevini sürdürmektedir

Ergün KORU Satınalma Direktörü

Ergün Koru, 2001 yılı İstanbul Teknik Üniversitesi Makina Mühendisliği mezunu olup Uludağ Üniversitesi'nde MBA eğitimi almış ve 2023 itibarı ile İşletme branşında doktora tez yazım çalışmalarını sürdürmektedir. Ayrıca 2020 yılında Cambridge Üniversitesi'nin 'Yüksek Etkili Liderlik' ve 2021 yılında da Adler Central Europe kuruluşunun 'Profesyonel Koçluk' sertifika programlarını tamamlamıştır.

Sayın Koru, 2002 yılında Otosima A.Ş.'de Kalite Sorumlusu olarak başladığı kariyerine sırasıyla Üretim ve Kalite Müdürü, Mühendislik Müdürü ve Fabrika Müdürü olarak devam etmiştir. 2007-2018 yılları arasında Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. 'de çalışan Koru, sırasıyla Maliyet Mühendisi, Tedarikçi Kalite ve Geliştirme Yöneticisi ve son olarak Yeni Proje Satınalma ve Metod Planlama Yöneticisi olarak görev yapmıştır. 2018-2021 yılları arasında Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş.'de Maliyet İyileştirme ve Sistem Geliştirme Müdürü olarak görev alan Ergün Koru, 2021 yılında Kalite Müdürü olarak çalışmaya başladığı Karsan'da sonrasında Kalite Direktörü olarak görev almış ve son olarak 2022 Mayıs ayından bu yana Satınalma Direktörlüğü görevini yürütmektedir.

Mustafa TÜKENMEZ Kalite Direktörü

Orta Doğu Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünde lisans ve yüksek lisansını tamamlamıştır. Mezun olduktan sonra Tofaş'ta çalışmaya başlayan Sayın Tükenmez, 1992-2022 yılları arasında Tofaş Otomobil fabrikasında ve Fiat'ta farklı görevlerde rol almıştır. Sırasıyla; 1992-1995 yılları arasında Metot Mühendisi, 1995-2000 yılları arasında Üretim Mühendisi, 2000-2001 yılları arasında Mekanik Üretim Hatları Üretim Mühendisliği Sorumlusu, 2001-2002 Üretim Mühendisliği Koordinasyon Sorumlusu, 2002-2003 yılları arasında İş Mükemmelliği Sistem Ekip Yöneticisi, 2003-2006 yılları arasında Üretim Mühendisliği Transmission Machining Sistem Sorumlusu, 2006-2008 yılları arasında Proje Koordinatörü, 2008-2011 yılları arasında Ürün Güvenilirliği ve Ürün Değerlendirme Birim Sorumlusu, 2013- 2015 yılları arasında Doblò Model Kalite Müdürü, 2015-2022 yılları arasında Ürün Kalite Müdürü, 2017-2022 yılları arasında Üretim Kalite Müdürü olarak çalışmıştır. 2022 yılında Karsan Otomotiv'de başlayan Sayın Tükenmez, Kalite Direktörü görevini yürütmektedir.

Mücahit KORKUT İnsan Kaynakları Direktörü

Orta Doğu Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünden mezun olduktan sonra 1989 yılında Çemtaş Çelik Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.'de Bakım Yatırım Mühendisi olarak meslek hayatına başlayan Sayın Korkut, 1991- 2018 yılları arasında Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. 'de sırasıyla Metot Mühendisi, Toplam Kalite Sorumlusu, Kalite Model Yöneticisi, Satış Sonrası Teknik Eğitim Yöneticisi, Bayi İnsan Kaynakları Müdürü, Tofaş Akademi Müdürü, İnsan Kaynakları Alan Müdürlüğü görevlerini yürütmüştür. Sayın Korkut, 2018 yılında İnsan Kaynakları Müdürü olarak başladığı Karsan'da 2022 Haziran ayı itibarıyla da İnsan Kaynakları Direktörlüğü görevini yürütmektedir.

Haydar VURAL Dijital Dönüşüm, Bilgi Teknolojileri, Siber Güvenlik Çevik Lider

Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümünden mezun olduktan sonra Boğaziçi Üniversitesi'nde Bilgisayar Mühendisliği yüksek lisans ve Bologna Business School'da MBA eğitimini tamamlamıştır. Meslek hayatına üniversitede araştırma görevlisi olarak başlayan Sayın Vural, 2003-2006 yılları arasında Yapı ve Kredi Bankasında analist programcısı olarak görev yapmış, 2006-2008 yılları arasında kendi kurduğu girişimi yönetmiştir. 2008-2018 arasında sırasıyla Akbank, Finansbank, Garanti Bankası ve AvivaSA Emeklilik ve Hayat'ta farklı pozisyonlarda yönetsel sorumluluklar üstlenmiştir. Ardından beş yıl süreyle Tofaş'ta üretim ve ticari alandaki bilgi teknolojileri yönetimi görevine ek olarak kurumsal yapay zekâ dönüşümüne liderlik etmiştir. 2023 yılından bu yana Karsan'da Dijital Dönüşüm, Bilgi Teknolojileri ve Siber Güvenlik Çevik Liderliği görevini yürütmektedir.

Hazım Kubilay DİNÇER Satış Sonrası ve Yedek Parça Direktörü

Orta Doğu Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünde lisans eğitimini tamamlayan Sayın Dinçer, çalışma hayatına 1992 yılında Tofaş Bursa Fabrikası'nda Method Karoseri Departmanı'nda Makina Mühendisi olarak başlamış olup Tofaş bünyesinde 2017 Nisan ayına kadar farklı görevler üstlenmiştir. 1992-2006 yılları arasında Tofaş Bursa Fabrikası'nda Atölye Mühendisi, Ürün Proses Uzmanı, Gövde Üretim Mühendislik Uzmanı, Endüstriyel Ürün Uzmanı, Palio-Albea-Doblo Kalite Model Yöneticisi, Ar-Ge Doblo Platform Kalite Yöneticisi olarak çalışmış olup 2006-2017 yılları arasında ise Tofaş Merkez Ofis İstanbul'da Satış Sonrası Teknik Müdürü olarak çalışmıştır. Sayın Dinçer, 1 Nisan 2017 tarihinde Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş. Satış Sonrası Hizmetler Müdürlüğüne getirilmiştir. 1 Mart 2020 tarihinden itibaren Satış Sonrası ve Yedek Parça Direktörü olarak görev yapmaktadır.

Çağdaş ADIYEKE İhracat Direktörü

Yıldız Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünde lisans eğitimini tamamlayan Sayın Adıyeke, Surrey Üniversitesitesinde master eğitimini tamamlamıştır.2011 yılında Satış Sonrası Bölge Koordinatörü olarak meslek hayatına başlayan Sayın Adıyeke 2014 yılında Temsa'da Bölge Satış Yöneticisi olarak yaklaşık 7 yıl boyunca görev almıştır. Grup şirketlerimizde Yönetim Kurulu üyeliği rolleri de üstlenen Sayın Adıyeke, Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş.'de Uluslararası Satış Grup Müdürlüğü görevinde bulunmuştur. , 2023 yılı Kasım ayı itibarıyla Karsan Otomotiv Sanayi ve Ticaret A. Ş'de Uluslararası Satış Direktörü olarak çalışmaktadır.

ÜST DÜZEY YÖNETİCİLER VE YÖNETİM KURULU ÜYELERİ İÇİN ÜCRET POLİTİKASI

Bu politika dokümanı, Yönetim Kurulu üyelerimiz ve Şirket Liderimiz ile İş Liderlerimizden oluşan üst düzey yöneticilerimizin ücretlendirme sistem ve uygulamalarını tanımlamaktadır. Türk Ticaret Kanunu ve Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş. Esas Sözleşmesinin 13'üncü maddesine uygun olarak Yönetim kurulu üyelerinin tamamı için geçerli olmak üzere, yönetim kurulu üyeliği fonksiyonları için her yıl olağan genel kurul toplantısında sabit ücret belirlenir. Yönetim kurulu üyelerine, atanma ve ayrılma tarihleri itibarıyla görevde bulundukları süre dikkate alınarak kıst esasına göre ödeme yapılır. İcrada bulunan Yönetim Kurulu üyelerine, ayrıca aşağıda detayları açıklanan üst düzey yöneticiler için belirlenen politika kapsamında ödeme yapılır. Şirket faaliyetlerine katkı amacıyla yönetim kurulu üyeliği dışında belli fonksiyonları yürütmekle görevlendirilen üyelere, genel kurulda belirlenen sabit ücrete ek olarak üstlendikleri bu fonksiyon

dolayısıyla Kurumsal Yönetim Komitesi görüşü çerçevesinde ayrıca menfaat sağlanabilir. Bağımsız Yönetim Kurulu üyelerinin ücretlendirmesinde Şirket'in performansına dayalı ödeme planları kullanılamaz. Yönetim Kurulu üyelerinin Şirket'e sağladığı katkılar dolayısıyla katlandığı giderler (ulaşım, telefon, sigorta vb. giderleri) Şirket tarafından karşılanabilir. Üst düzey yönetici ücretleri ise sabit ve performansa dayalı olmak üzere iki bileşenden oluşmaktadır. Ücretlendirme politikamız kapsamında ücret ve yan haklar yönetimi; adil, objektif, yüksek performansı takdir eden, rekabetçi, ödüllendirici ve motive edici olarak düzenlenmekte ve uygulanmaktadır. Üst düzey yönetici sabit ücretleri; piyasadaki makroekonomik veriler, piyasada geçerli olan ücret politikaları, şirketin büyüklüğü ve uzun vadeli hedefleri ve kişilerin pozisyonları da dikkate alınarak uluslararası standartlar ve yasal yükümlülüklere uygun olarak belirlenir. Ücretlendirme politikası

ile Şirket içi ücret dengeleri ve piyasada rekabet edilebilirlik dikkate alınarak çalışanların motivasyonunun ve bağlılıklarının artırılması ve Şirket stratejik iş hedeflerine ulaşılmasını sağlayacak nitelikli çalışanların kazandırılması amaçlanmaktadır. Üst düzey yönetici primleri ise; Şirket'in iş hedeflerinin gerçekleştirilmesi ve üzerine çıkılmasını destekleyecek, sürdürülebilir başarıyı ödüllendirerek üstün performansı teşvik edecek şekilde prim bazı, şirket performansı ve bireysel performansa göre hesaplanmaktadır. Kriterler ile ilgili bilgiler aşağıda özetlenmiştir:

• Şirket Performansı: Şirket performansı, her yılbaşında şirkete verilen finansal ve operasyonel (pazar payı, ihracat, yurtdışı faaliyetler, verimlilik vb.) hedeflerin, dönem sonunda ölçülmesi ile elde edilmektedir. Şirket hedefleri belirlenirken, başarının sürdürülebilir olması, önceki yıllara göre iyileştirmeler içermesi önemle dikkate alınan prensiplerdir.
• Bireysel Performans: Bireysel performansın belirlenmesinde, üst düzey yöneticilerin kendi ekipleri ve yöneticileri ile belirledikleri bireysel ve kolektif hedefler ile kilit sonuç göstergeleri dikkate alınmaktadır. Bireysel performansın ölçülmesinde, finansal alanların dışında uzun vadeli sürdürülebilir iyileştirme, Çevre, Toplum ve Kurumsal Yönetişim (ESG) politikalarına uyum prensipleri de gözetilmektedir. Yukarıdaki esaslara göre belirlenen ve yıl içinde üst düzey yönetici ve Yönetim Kurulu üyelerine ödenen toplam miktarlar, izleyen genel kurul toplantısında mevzuata uygun olarak ortakların bilgisine ve/veya onayına sunulur.v

Şirket Yönetim Kurulu üyeleri, Türk Ticaret Kanunu ve ilgili düzenlemeler gereğince Şirket esas sözleşmesi çerçevesinde 25 Mayıs 2023 tarihinde düzenlenen Olağan Genel Kurul'da bir yıl süre ile ve her hâlükârda yerlerine halefleri seçilinceye kadar görev yapmak üzere seçilmişlerdir.

31 ARALIK 2023 ITIBARIYLA YÖNETIM KURULU ÜYELERI

Yönetim Kurulu	Görevi	Göreve Başlama Tarihi
İnan Kıraç	Yönetim Kurulu Başkanı	25.05.2023
Giancarlo Boschetti	Yönetim Kurulu Başkan Vekili	25.05.2023
Okan Baş	Yönetim Kurulu Murahhas Üyesi	25.05.2023
Nevzat Tüfekçioğlu	Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi	25.05.2023
Ahmet Nezih Olcay	Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi	25.05.2023
Müfit Ataseven	Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi	25.05.2023
Mehmet Altan Sungar	Yönetim Kurulu Üyesi	25.05.2023
Fatma Füsun Akkal Bozok	Yönetim Kurulu Üyesi	25.05.2023
Muhsin Mengütürk	Yönetim Kurulu Üyesi	25.05.2023

YÖNETIM KURULUNUN GÖREV VE YETKILERI

Yönetim Kurulu Başkan ve Üyeleri, Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili maddeleri ve Şirket Esas Sözleşmesinde belirtilen görev ve yetkilere haizdir. Gerek Yönetim Kurulu Başkanı gerekse Yönetim Kurulu Üyeleri Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili maddeleri ve Şirket Esas Sözleşmesi'nin 11'inci maddesinde belirtilen yetkileri haizdir.

KARSAN YÖNETIM KURULU

İnan KIRAÇ Yönetim Kurulu Başkanı Giancarlo BOSCHETTI Yönetim Kurulu Başkan Vekili Okan BAŞ Yönetim Kurulu Murahhas Üyesi ve CEO Nevzat TÜFEKÇİOĞLU Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi Ahmet Nezih OLCAY Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi Müfit ATASEVEN Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet Altan SUNGAR Yönetim Kurulu Üyesi Fatma Füsun AKKAL BOZOK Yönetim Kurulu Üyesi Muhsin MENGÜTÜRK Yönetim Kurulu Üyesi

KURUMSAL YÖNETİM İLKELERİ UYUM RAPORU KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ, İÇ DENETİM VE İÇ

Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 10.01.2019 tarih ve 2/49 sayılı kararı ile SPK II-17.1 sayılı Kurumsal Yönetim Tebliği kapsamında, Kurumsal Yönetim İlkelerine Uyum Raporu hazırlamakla yükümlü şirketlerin esas alacakları format yeniden belirlenmiş olup 01.01.2023 – 31.12.2023 dönemine ilişkin Kurumsal Yönetim Uyum Raporlamasına internet sitemizde yer alan aşağıdaki link üzerinden ulaşılabilmektedir. Şirketimiz Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda ve internet sitemizde gerekli güncellemeleri düzenli şekilde yayımlamaktadır.

https://www.karsan.com/tr/yatirimci-iliskileri/kurumsal-yonetim/kurumsal-yonetim-uyum-raporu

KONTROL SİSTEMİ HAKKINDA YÖNETİM KURULU'NUN DEĞERLENDİRMESİ

Karsan, faaliyetlerini şeffaf, hesap verebilir, adil ve sorumlu bir şekilde yürütmektedir. Yönetim Kurulu, başta pay sahipleri olmak üzere Şirketin menfaat sahiplerini etkileyebilecek olan risklerin etkilerini en aza indirebilecek risk yönetim, bilgi sistemleri ve süreçlerini de içeren iç kontrol sistemlerini, ilgili Yönetim Kurulu komitelerinin görüşünü de dikkate alarak oluşturmaktadır. Karsan Otomotiv Yönetim Kurulu; aldığı stratejik kararlarla, Şirket'in risk, büyüme ve getiri dengesini en uygun düzeyde tutarak akılcı ve tedbirli risk yönetimi anlayışıyla Şirket'in öncelikle uzun vadeli çıkarlarını gözeterek, Şirket'i idare ve temsil etmektedir.

Karsan Otomotiv risk yönetimi ve raporlanması sorumluluğu, Hukuk ve İç Denetim Koodinatörlüğü biriminden Kurumsal Risk Yönetimi ve İç Denetim Birimine aktarılmıştır. Kurumsal Risk Yönetimi ve İç Denetim birimi liderliğinde, diğer tüm bölümler ile koordine bir şekilde risk yönetimi ve raporlanması çalışmaları yürütülmektedir. Periyodik olarak düzenlenen çalıştaylar ile riskler sorgulanmakta ve ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmektedir. Kurumsal Risk Yönetimi ve İç Denetim birimi, Yönetim Kurulu tarafından atanan Denetimden Sorumlu Komite ve Riskin Erken Saptanması Komitesi ile Karsan CEO'ya raporlama yapmaktadır. Denetimden Sorumlu Komite, 2023 yılında 6 adet raporlama gerçekleştirmiştir. Riskin Erken Saptanması Komitesi tarafından onaylanan plan çerçevesinde gerçekleştirilen faaliyetler sonucu tespit edilen riskler, kurum risk alma profili dikkate alınarak değerlendirilmekte, risk odaklı olarak gerçekleştirilen İç Denetim faaliyetleri sonucunda oluşturulan aksiyon planları ile etkin bir iç kontrol sistem yapılandırması sağlanması hedeflenmektedir.

ŞİRKETİN DOĞRUDAN VEYA DOLAYLI İŞTİRAKLERİ ÇIKARILMIŞ BULUNAN SERMAYE PİYASASI ARAÇLARI

Şirket İsmi	Faaliyet Alanı	Doğrudan ve Dolaylı Ortaklık Oranı	Etkin Ortaklık Oranı
Karsan Otomotiv Sanayi Mamulleri Pazarlama A.Ş.	Distribütör	%6,43	%6,43
Karsan USA LLC(*)	Satış, Pazarlama	%100	%100
Karsan Europe SRL	Satış, Pazarlama	%100	%100
Industria Italiana Autobus S.P.A	Otobüs üretimi, dağıtımı ve pazarlaması	%28,59	%28,59
Karsan İç ve Dış Ticaret A.Ş.	Yurt içi ve yurt dışı araç ve yedek parça satış ve pazarlaması	%100	%100
Karsan North America LLC(**)	Satış, Pazarlama	%100	%100
Hervouet Corporate Industry SAS (HCI)	Otomotiv ve Yedek Parça Pazarlama	%50	%50
Hervouet Corporate Lease SAS	Finansal Kiralama	%50	%50

(*) Karsan, ABD'deki yerel otoritelerin düzenleyecekleri ihalelere katılmak amacıyla merkezi New York, ABD'de tamamı Karsan'a ait kuruluş aşamasında bir sermaye aktarımı gerektirmeyen Karsan USA LLC unvanı ile bir şirket kurmuştur. Şirkete herhangi bir sermaye aktarımı olmamış ve Grup'un finansal pozisyonu üzerinde hiçbir etkisi yoktur.

(**) Şirket, ABD'deki yerel otoritelerin düzenleyecekleri ihalelere katılmak amacıyla 2021 yılında ABD'de tamamı Karsan Otomotiv'e ait kuruluş aşamasında bir sermaye aktarımı gerektirmeyen Karsan North America LLC unvanı ile bir şirket kurmuştur. Şirkete herhangi bir sermaye aktarımı olmamış olup gayri faal olduğu için konsolide finansal tablolara dâhil edilmemiştir.

Sermaye Piyasası Kurulu tarafından 7 Mayıs 2020 tarihinde onaylanmış, hâkim ortak Kıraça Holding A.Ş.'nin garantör sıfatıyla yer aldığı, 400 milyon TL ihraç tavanı kapsamındaki; 2023 yılı içerisinde tedavüldeki tahvillerin kupon ödemeleri yapılmaya devam edilmiş ve TRSKRSN72311 ISIN kodlu, 1.093 gün vadeli, 3 ayda bir kupon ödemeli, değişken faizli, vade sonunda anapara ödemeli 42,8 milyon TL nominal değerli tahvil, 21 Temmuz 2023 tarihinde itfa edilmiştir.

Sermaye Piyasası Kurulu tarafından 31.08.2023 tarihinde onaylanan, hâkim ortak Kıraça Holding A.Ş.'nin garantör sıfatıyla yer aldığı, 600 milyon TL ihraç tavanı kapsamında; TRFKRSNE2419 ISIN kodlu, 350.000.000 TL nominal tutarlı, 3 ayda bir kupon ödemeli, 364 gün vadeli (vade tarihi 04.10.2024) finansman bonusu ihracı, 06.10.2023 tarihinde tamamlanmıştır.

Tahvil ihracına ve tahvil kupon ödemelerine ilişkin gerekli açıklamalar, SPK mevzuatına uygun olarak Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda ve Şirket internet (www. karsan.com.tr) sitesinde yayınlanmaktadır.

https://www.karsan.com/tr/yatirimci-iliskileri/ozel-durum-aciklamalari

KREDİ DERECELENDİRME

JCR Avrasya Derecelendirme A.Ş. (JCR) tarafından hazırlanan 22 Eylül 2023 tarihli Kredi Derecelendirme Raporu'nda; Şirketimizin uzun ve kısa vadeli ulusal notları sırasıyla 'BBB+ (tr) / Stabil' ve 'J2 (tr) / Stabil' olarak yatırım yapılabilir seviyede belirlenmiştir. Şirketimizin uluslararası notları ise ülke notu ile sınırlandırılmıştır. JCR ile Şirketimiz arasında herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır.

OTOMOTİV SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

Avrupa Otomotiv Pazarı* (bin adet) 2022 2021 2022 12.929 13.609 1.276 1.353 14.135 13.301 Üretim1 Satış2 15.345 2023 satışları 2023 yılında adet bazında %14,1 oranında artış gösterdi. %14,1 1 AB27 + Birleşik Krallık. Kaynak: OICA

2 AB27 + EFTA + Birleşik Krallık. Kaynak: ACEA

Avrupa Şehir İçi Otobüs Pazarı* Avrupa Minibüs Pazarı*

2023 yılında Avrupa şehir içi otobüs pazarı %12,7 oranında artış gösterirken, Elektrikli şehir içi otobüs pazarı ise %54,6 oranında büyümüştür. Elektrikli Şehir içi otobüs pazarı toplam şehir içi otobüs pazarının %40,8'ine ulaşmıştır.

2023 Yılı Karsan Elektrikli Otobüs ve Minibüs Satışı

374 adet

2018-2023 Yılları Kümülatif Karsan Elektrikli Otobüs ve Minibüs İhracatı

968 adet

Karsan, doğuştan elektrikli araçlarıyla öncü elektrikli araç üreticilerinden biri ve pazar lideridir. Aradan geçen 57 yılda Karsan'ın vizyonu değişerek bugüne evrilmiştir.

Neden mi? Çünkü Karsan geleceğe inanıyor ve geleceğin burada olduğuna inanmaktadır. Karsan sadece bugünün değil, geleceğin ihtiyaçlarına da çözüm olmak için özveriyle çalışmalarına devam etmektedir.

Şirket, toplumları ileriye taşıma arzusu, güçlü iş ortakları, üstün tasarım ve teknolojisi, çığır açan elektrikli ve otonom araçları; dünyanın dört bir yanında milyonlarca kilometre yol kat ederek dönüşüme öncülük etmektedir. Karsan; sıfır emisyonlu, %100 elektrikli araçları karbon ayak izini azaltmanın ötesine geçerek, dünyanın her yerinde sessiz ve temiz bir sürüş ideali için geleceğe yatırım yapmaya devam etmektedir.

Karsan'ın doğuştan elektrikli araç serüveni olan "Electric Evolution", geleceğin teknolojileri ile kendini yeniden keşfettiği ve toplumları ileriye taşıyarak ulaşım sektörünün evrimine öncülük ettiği bir yolculuktur.

Karsan elektriğin evrimine yön verirken mobilitenin geleceğinde de bir adım öndedir. Şehirlerin değişen ihtiyaçları için; sınıfının yaratıcısı, farklı boyut ve tasarımlara sahip; 6m'den 18m'ye kadar tamamlanan e-JEST, e-ATAK, Otonom e-ATAK ve e-ATA serisi araçları yenilikçi ve ileri mühendislik çözümlerinin meyveleridir. Son 4 yılda Karsan'ın elektrikli minibüs ve otobüs satış adetleri Türkiye'nin e-otobüs ihracatının %85'ini oluşturmuştur.

Karsan, Avrupa'da toplu taşımada 6 metreden 18 metreye kadar tam elektrikli ürün gamı sunan ilk ve tek marka olmayı başarmıştır.

Heyecanla geliştirilen yenilikçi çözümlerle geleceğin elektrikli araçları bugün Karsan ile hayat buluyor.

57 yaşında genç ve dinamik Karsan, köklü geçmişinde inşa ettiği yetkinliklerin verdiği enerji ile son 6 yıldır start-up ruhuyla çalışmaktadır!

Start-up

2023 YILI FAALİYETLERİ

Avrupa'da elektrikli ve otonom toplu ulaşımın dönüşümünde öncü rol oynayan Karsan, Kuzey Amerika'nın ardından şimdi de Japonya pazarında hizmet vermeye başlamıştır.

Ekim 2022'den bu yana Japonya'da pazarlama faaliyetlerini sürdüren Karsan, ülkenin önde gelen şirketlerinden ALTECH Co. Ltd. ile 2023 yılı Nisan ayında distribütörlük anlaşması imzalamıştır.

Karsan, markanın tarihindeki ilk sağdan direksiyonlu araç e-JEST'i, Japonya'da Türk Büyükelçiliği'nde 2023 yılı Aralık ayında düzenlenen törenle tanıtmıştır.

SAĞDAN DİREKSİYONLU ELEKTRİKLİ E-JEST'LE JAPONYA ÇIKARTMASI KARSAN AVRUPA'DAN SONRA ŞİMDİ DE KUZEY AMERİKA'NIN TOPLU ULAŞIMINI ELEKTRİKLENDİRİYOR.

"Mobilitenin Geleceğinde Bir Adım Önde" olma vizyonuyla ileri teknolojili mobilite çözümleri sunan Karsan, Avrupa'dan sonra yeni hedef pazarını Kuzey Amerika olarak belirlemiştir.

Şirket, bu bağlamda distribütörü Damera ile yıl başında Kanada pazarına giriş yapmıştı. Aralık ayında ise söz konusu iş ortağı ile iş birliği coğrafi alanı ABD pazarını da içerecek şekilde yeni bir anlaşma sağlanmıştır.

Karsan kısa bir süre önce Kanada'nın Saint John şehrine e-JEST modellerini ihraç ettikten sonra, ülkenin en yaşanabilir şehri iddiasını taşıyan Oakville'e 15 adet e-JEST teslimatı gerçekleştirmiştir.

Sağdan direksiyonlu ilk araç e-JEST, Japonya'da Türk Büyükelçiliği'nde 2023 yılı Aralık ayında düzenlenen törenle tanıtıldı.

Türkiye'de olduğu kadar Avrupa'nın da ulaşım altyapısının elektriklenmesinde öncü rol oynayan Karsan, geliştirdiği yüksek teknolojili modellerle dünya ülkelerinin dikkatini çekmektedir. Kısa süre önce İtalya'da kazandığı Consip ihalesi kapsamında gerçekleştirdiği elektrikli araç teslimatlarıyla gündeme gelen Karsan, son olarak ülkede otomotiv sektörünün güçlü firmalarından Maurelli Distribuzione, Sinvest ve VFM Company'nin yeni iştiraki K-Mobility S.R.L ile bayilik anlaşmasına gitmiştir.

İTALYA PAZARINDA GÜÇLENEN FAALİYETLER BOLOGNA'DA HİZMET VERECEK 18 E-ATA OTOBÜSÜ TPER'E TESLİM EDİLDİ

Geliştirdiği yüksek teknolojili ürünleriyle toplu taşıma sektörünün dönüşümüne öncülük eden Karsan, yenilikçi ürünleriyle Avrupa'nın tercihi olmaya devam etmektedir. Geçen yıl İtalya'da TPER'den aldığı 24 adetlik e-ATA siparişlerini teslim etmiştir. Şehrin ilk elektrikli 18 metre aracı ve İtalya'nın ilk pantograflı elektrikli 18 metre aracı olan e-ATA araçları Bologna'da hizmete başlamıştır.

2023 YILI FAALİYETLERİ

BRÜKSEL BUSWORLD 2023'ÜN YILDIZI

Karsan, dünyanın önde gelen fuar ve organizasyonlarıyla teknoloji ve üretim gücünü tüketicilerin beğenisine sunmaktadır. Karsan, bu kapsamda yüksek teknolojiye sahip üretim gücü, inovasyon yeteneği ve kusursuz hizmet anlayışıyla sektörün en büyük otobüs fuarı Busworld 2023'e çıkarma yapmıştır.

KARSAN BARSELONA'DA DÜZENLENEN UITP KÜRESEL TOPLU TAŞIMA ZİRVESİ'NDE

UITP Küresel Toplu Taşıma Zirvesi'nde çıkarma yapan Karsan, 6 metrelik e-JEST, 8 metrelik Autonomous e-ATAK ve 12 metrelik e-ATA Hydrogen modellerini katılımcıların beğenisine sunmuştur.

Karsan, üretim gücü, inovasyon yeteneği ve kusursuz hizmet anlayışıyla Busworld 2023'te yerini aldı.

ELECTRIC EVOLUTION STRATEJİSİNE İKİ ÖDÜL

Karsan, 2023 yılında da başarılarını global ödüllerle taçlandırmaya devam etmiştir. Bu kapsamda Karsan, Electric Evolution stratejisiyle Global Business & Finance Magazine'den iki ödül birden kazanmıştır.

KARABÜK BELEDİYESİ'NE 50 ADET JEST

Karsan, Avrupa pazarındaki büyüme hamlesinin yanında Türkiye'deki faaliyetlerine de hızla devam etmektedir. Türkiye'de yerel yönetimlerin filolarını en yeni teknolojiye sahip gelişmiş modellerle yenilemelerine destek sunan Karsan, bu kapsamda Karabük'e 50 adet Jest teslimatını gerçekleştirmiştir.

ÇEVRECİ MODELLERİMİZ İZMİR ÖDEMİŞ'TE HİZMETE BAŞLADI

Karsan'ın Türkiye'deki çalışmaları kapsamında İzmir Ödemiş'te yeni nesil çevreci Karsan araçları hizmete girmiştir.

2023 YILI FAALİYETLERİ

ROMANYA ELEKTRİKLİ TOPLU TAŞIMA PARKININ LİDERİ

Global bir marka olma yolunda büyük adımlar atan Karsan, çalışmalarının karşılığını Avrupa pazarlarında almaya devam etmektedir. Karsan, önemli ana pazarlarından biri olan Romanya'da da art arda kazandığı ihalelerle varlığını hızla büyütmektedir. 2019'dan bu yana ülkede 189 adet elektrikli araç parkına ulaşan Karsan 15 şehirde araçları ile hizmet vermektedir.

İHRACAT ŞAMPİYONLARI SIRALAMASINDA DAHA DA YUKARIYA

Karsan, yenilikçi modelleriyle elde ettiği başarıları 2023 yılında da ihracat verilerine yansıtmaya devam etmiştir. Karsan, Otomotiv Endüstrisi İhracatçılar Birliği (OİB)'nin düzenlediği İhracatın Şampiyonları Ödülleri'nde gümüş kategoride ödül kazanmıştır.

KARSAN'IN 12 METRELİK ELEKTRİKLİ OTOBÜSÜ E-ATA ROMANYA YOLCUSU

Romanya Chitila'da gerçekleştirilen 23 adetlik elektrikli araç ihalesini kazanan Karsan, 8 metrelik e-ATAK'ın yanı sıra e-ATA modelinin 12 metrelik boyutunu da ilk kez ihraç etmiş oldu.

KARSAN E-JEST DÖRT YIL ÜST ÜSTE AVRUPA PAZARININ LİDERİ OLDU.

KARSAN E-ATAK, AVRUPA PAZARININ DÖRDÜNCÜ KEZ LİDERİ OLDU.

Pazarın öncü markası olarak 2023 yılında da liderliğini koruyan Karsan e-JEST, Avrupa elektrikli minibüs pazarında elde ettiği %28,5'lik payla dördüncü yılında da zirvedeki yerini korumuştur. Bu pazar payı ile 3,5-8 ton arası elektrikli minibüs sınıfında trafiğe kaydı yapılan her dört araçtan bir tanesi Karsan e-JEST olmuştur.

Sektörün en iddialı minibüs, midibüs ve otobüslerini üreten Karsan'ın en iddialı modellerinden e-ATAK, Avrupa'daki başarılı satış grafiğiyle adından söz ettirmeyi sürdürmektedir. e-ATAK, son 3 yılda olduğu gibi 2023 yılında da %24 pazar payı ile segmentinde liderliğini sürdürmüştür.

İNSAN KAYNAKLARI

ÇALIŞANLARIMIZ HER ŞEYIMIZDIR!

Tüm başarıların ardında Karsan çalışanlarının sahip olduğu ekip ruhunun, köklü kurum kültürünün ve birbirine olan sevgi ve saygının büyük payı vardır. Karsan, çalışanlarının gözünde bir iş yerinden çok daha fazlası, bir ailedir. Karsanlılar birbirini destekler, alkışlar ve zor zamanlarımızda birbirinin yanında yer alırlar. Üretilen bu sinerji, Karsan'ın kurumsal başarısının özü ve odağıdır.

KARSAN POZİTİF, 2017 YILINDA BAŞLATILAN VE TÜM SÜREÇLERDE POZİTİF DAVRANIŞI İLKE EDİNEN İÇ İLETİŞİM DÖNÜŞÜM HAREKETİDİR.

2016 yılında İK'dan bağımsız danışman firma desteği ile mevcut durumu ortaya koymak adına odak gruplar oluşturularak, 100'ü aşkın çalışanla değerlendirme toplantıları yapılmıştır. Çalışanların yorumları dikkate alınarak çalışan bağlılığını ve verimliliğini arttırmak, iç iletişimi güçlendirmek amacıyla Karsan Pozitif akımı başlatılmıştır. Bu kapsamda vizyon, misyon ve değerler başta olmak üzere tüm süreçler yeni ilkeye göre çalışanlarla birlikte yeniden tasarlanmış, gözden geçirilmiş ve uygulanmıştır. Karsan Pozitif çatısı altında her yıl yeni projeler devreye alınmaktadır.

Karsan Pozitif'in ana stratejisi hem kültür hem de iş sonuçlarında pozitifliktir.

2017 yılında başlatılan Karsan Pozitif iç iletişim dönüşüm hareketi tüm süreçlerde pozitif olmayı ilkesel olarak kabul eder.

KARSAN POZİTİF NE DEMEK?

POZİTİF KARSANLI

İletişimimizde Pozitif; Dilimiz, yaklaşımımız, yazışmalarımızdaki olumlu yaklaşım.

Sorumluluğumuzda Pozitif; Sahiplenen, işin peşinden koşan.

Liderliğimizde Pozitif; Adil, şeffaf, iletişim kuran, rol model liderler.

Dokunuşumuzda Pozitif; Fikre önem veren, değerlendiren, ödüllendiren.

POZİTİF KARSAN

Kalitemizde, Müşterimizde ve İş Sonuçlarımızda Pozitiflik

Karsan Liderleri, Karsan Pozitif sürecini sahiplenerek, bu kültürün yaygınlaşması için rol model olacaklarının ve destekleyeceklerinin sözünü verdiler. Bunun sembolü olarak aşağıda yer alan Pozitif Liderler Pozitif Karsan manifestosunu imzaladılar ve çalışanlarla paylaştılar.

POZİTİF LİDERLER, POZİTİF KARSAN MANİFESTOSU

Biz Karsan'da pozitiflikten her gün daha iyisi için çalışmayı, birbirimizi daha çok alkışlamayı, daha çok paylaşmayı, yeni fikirlere açık olmayı ve nihayetinde ulaşacağımız başarı hikayelerini anlıyoruz.

Pozitiflik yolunda Karsan liderleri olarak sorumluluğumuzun farkındayız. Özür dilemenin, alkışlamanın, geribildirimlerle gelişmenin erdemini, liderler olarak önce biz yaşarız. Ne zaman bir sorunla karşılaşsak önce kendimize bakar, güçlü yönlerimiz kadar zaaflarımız için de sorumluluk alırız.

Liderliğin sadece iş sonuçlarına koşmaktan ibaret olmadığını, gerçek bir rol model olmanın bazen çalışma arkadaşlarımızın sesi, her daim dinleyicisi, yol göstericisi olmaktan geçtiğini biliriz. Önerilerine her koşulda değer verir, her hareketimizin onların daha yaratıcı, pozitif ve etkin çalışmalarına örnek olması için çabalarız.

Biz Karsan liderleri olarak pozitif rol modeller olmanın gurur ve ayrıcalığının peşindeyiz.

BİLGİ ALIŞVERİŞİ

İşyerinde, yönetimin aldığı kararlar ve uygulamalar konusunda çalışanlara bilgi aktarılması aşağıdaki yöntemlerle yapılmaktadır.

Tüm çalışanların katılımıyla "İç İletişim Toplantıları" yapılarak bilgi paylaşılmaktadır. Bu organizasyonlara CEO'da katılım göstermekte ve 6 ayda bir gerçekleştirilmektedir.

Duyurular, sosyal iletişim mail adresi Karsan. IcIletisim@karsan.com.tr e-posta adresinden yapılır. İçeriklerin sıcak, samimi, olumlu, net ve kolay anlaşılır bir dilde olmasına dikkat edilmektedir.

Gönüllü çalışanlarla kurulan Sosyal Komite'nin derlediği haberler (çalışanlarla ilgili bilgiler, şirket haberleri, yapılan organizasyonlarla ilgili haberler vb.) üyesi olunan Kıraça Holding'in kurumsal iletişim yayını KMAG Dergisi'nde aylık olarak yayınlanmaktadır.

İlan panoları yoluyla sosyal organizasyonlar (tiyatro, sinema vb.) hakkında bilgilendirme yapılmaktadır.

Sosyal organizasyonlar kapsamında, tüm çalışanların katılımıyla gerçekleştirilen gezilerin yanı sıra tavla, bowling, basketbol, futbol turnuvaları aracılığıyla çalışanlar arasındaki motivasyon ve diyaloğun güçlendirilmesi sağlanmaktadır.

Duyuru panolarından ve iç iletişim mail adresinden yapılan bilgilendirmelerden bazıları; doğum günü kutlamaları, çalışanların anne/baba olma haberleri, gezi duyuruları, basında çıkan haberler, etkileyici bulunan güncel yayınlar, vefat ve baş sağlığı haberleri, şirketin katıldığı sosyal sorumluluk organizasyonları, resmi ve dini bayram kutlamaları, yeni yıl kutlama mesajları, tiyatro-sinema gibi etkinlik duyuruları, indirim anlaşmaları, kazanılan ödüller ve başarılar, çalışan çocuklarının başarıları, bayramlaşmaya davet duyuruları, lansman duyuruları, bayram çikolatası ve gıda dağıtımı duyuruları gibi özetlenebilir.

Yeni devreye alınan uygulamalar/projeler çalıştaylar yoluyla çalışanlara interaktif olarak aktarılır. Tüm çalışanlara ulaşabilmek adına mavi yaka ekibimizin tamamına Karsan Pozitif uzantılı e-posta adresleri tanımlanmıştır.

İNSAN KAYNAKLARI

DANIŞMA

Karsan Pozitif ile oluşturulan odak gruplar vasıtasıyla çalışanların görüş ve önerileri alınarak gerekli aksiyonlar planlanmaktadır. Sosyal aktivite beklenti anketleri ile çalışanların fikirleri alınarak aktivite planlaması yapılmakta; yemek anketleri ile, çalışan yorumları alınarak, her çalışan yemekhanedeki dijital ekranlardan bir sonraki günün ana yemeğine dair tercih iletilebilmektedir.

Çalışan memnuniyeti anketi ile çalışanların görüş ve önerileri alınarak aksiyonlar alınmaktadır.

Karsan'da örgütlü sendika Türk Metal Sendikası'dır.

Şirket temsilcisi aynı zamanda iş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcisi olarak da görev yapmaktadır. İki ayda bir yapılan üst kurullarla yönetim ve çalışan temsilcileri bir araya gelerek birlikte karar alma imkânı bulmaktadır. Karsan'da açık ve şeffaf iletişim esastır.

Her uygulamanın devreye alınmasının ardından, süreçleri iyileştirmek, memnuniyeti ölçmek ve arttırmak için "e-anket" sistemi üzerinden mini anketler yapılarak, çalışanların görüş ve önerileri alınmaktadır. Böylece çalışanların da sürecin katılımcısı olması sağlanmaktadır. Bildirim kutuları ve Karsan Pozitif Intranet'in dilek/temenni ve şikâyet alanı vasıtasıyla çalışanların öneri, istek ve şikayetleri alınmaktadır.

a. Ortak Karar Alma:

İş sağlığı ve güvenliği riskleri için çalışana "risk avı" formu doldurtularak, yorumları derlenmektedir. Ayrıca, yapılabilecek iyileştirme fırsatları için her zaman çalışan geri bildirimine başvurulmaktadır. Bu kapsamda çalışanlar, Kaizen (iyileştirme) yaparak, işlerini iyileştirirler. Mavi yaka ekibi ilgilendiren tüm konularda, sendika işyeri temsilcileri ile görüşülerek ortak karar alınmaktadır.

b. Toplu Müzakere:

Karsan'da toplu müzakere süreçleri Türk Metal Sendikası ile MESS arasında yapılan toplu iş

sözleşmesi bağlamında ilerlemektedir. Sözleşme yenileme dönemi gerek Karsan yönetiminin tutumu gerekse sendika temsilcileri ve çalışanların tutumuyla, süreç üretimi ve iş barışını zedelemeyecek şekilde, ılımlı bir yaklaşımla yönetilmektedir. Karsan Pozitif kültürü ile, toplu iş sözleşmesi süreçleri çalışan bağlılığı ve aidiyeti gözetilerek özenle takip edilmektedir.

c. Ulusal Mevzuatın Gerekliliklerinin Ötesine Geçen Yenilikçi Uygulamalar

Karsan Pozitif ile devreye alınan uygulamalar ve yapılan aktivitelerden satır başları

Her bölümden hiyerarşik yapı gözetmeksizin gönüllü çalışanlar bir araya gelerek Ödüllendirme ve Takdir Sistemi tasarlanmıştır.

Sistemin amacı:

• Takdir ve tanıma kültürünü oluşturmak,
• Görünmeyeni görünür kılmak,
• Emeği alkışlamak ve alkışlatmak,
• Herkesin herkesi aday gösterebileceği şeffaf bir yapı oluşturmak.

Karsan, ulusal mevzuatın ötesine geçen uygulamalara imza atmaktadır.

Yenilikçi uygulamalar

KARSAN POZİTİF MANİFESTO

"Karsanlılar olarak biz, aynı hikâyenin kahramanlarıyız.

İşimiz özünde insan, ürettiğimiz her bir aracın arkasında ise hepimizin emeği ve sorumluluğu var.

En parlak günlerimizin bizim sayemizde olduğunu bildiğimiz gibi, en büyük zorlukların altından da yine el ele vererek kalkabileceğimize yürekten inanıyoruz. Karsan markası yüksek performans, yenilikçilik ve sürdürülebilirlikle anılsın diye tüm çabamız…

Pozitiflikten her gün daha iyisi için çalışmayı, birbirimizi daha çok alkışlamayı, daha çok paylaşmayı, yeni fikirlere açık olmayı ve nihayetinde ulaşacağımız başarı hikâyelerini anlıyoruz.

Çok iyi biliyoruz ki, her birimiz elimizi taşın altına koyduğumuz, şu ana ve geleceğe pozitif baktığımız sürece ulaşamayacağımız hedef yok.

Çok iyi biliyoruz ki biz neysek, Karsan da o.

Ve biz Karsanlılar çok iyi biliyoruz ki ne yaptıysak birlikte yaptık ne yapacaksak birlikte yapacağız."

Manifestonun benimsenmesini desteklemek amacıyla tüm çalışanlara Karsan Pozitif Manifestosu magnet olarak dağıtılmıştır. Diğer taraftan çalışan motivasyonunu arttırmak amacıyla birçok obje tasarlanmış, duvar giydirmelerinde çalışan resimlerine yer verilmiştir. Sosyal aktivite kulübü çeşitli bölümlerin gönüllüleri ile kurulmuş ve yıllık sosyal aktivite planında her hafta toplantılar düzenlenmekte, projeler üretilmekte ve hayata geçirilmektedir. Örneğin; raporlama döneminde sosyal sorumluluk projeleri kapsamında "Yaşlılarla El Ele Projesi" huzur evi ziyareti gerçekleşmiştir.

KARSAN POZİTİF PORTAL

Dijitalleşen dünyanın bir yansıması olarak Karsan'da duyuru panolarına asılan basılı materyaller (sosyal organizasyon takvimleri, duyurular vb.) zaman içerisinde etkinliğini kaybetmiştir. Oysaki kurum kültürünün yaygınlaştırılması ve çalışan memnuniyeti/ aidiyetinin artırılması açısından en önemli araç güçlü bir iletişim kanalıdır. Karsan çalışanların verimliliğini ve memnuniyetini artıran, bilgi ve belgeye erişimlerini kolaylaştıran, kurum kültürünün yaygınlaştırılmasında katkıda bulunan ve kurumsal hafızaya katkı sağlayan Karsan Pozitif İletişim Portalını 2019 sonuna doğru devreye almıştır.

Portal, uzaktan çalışma sürecinde ihtiyaç duyulabilecek kişisel/ kurumsal bilgi ve belgelere zaman ve mekândan bağımsız olarak erişim kolaylığı sağlamıştır.

Karsan dijitalleşme yolunda attığı adımların bir sonucu olarak TİSK Ortak Yarınlar Ödül Programında İş, İş Kültürü ve İş Gücü Dönüşümü Ödülü'nü kazanmıştır.

Portalda belirlenen alanlar;

Sadece kişilerin erişebileceği Kişisel Bilgilerim Alanı

Bordro, İşe Giriş Bildirgesi, Yıllık İzin Bakiyesi, Eğitim Kayıtları, Esnek Çalışma takip ekranı vb.

KURUMSAL BİLGİLER ALANI

Kurumsal İş Uygulamaları, Kurumsal Bilgiler, Üç Boyutlu Yerleşke Planı, Acil Durum Planları, Acil Durum Numaraları, Eğitim Kütüphanesi, Anlaşmalı Kurumlar Bilgileri, 2.El İlanları, Resimli Organizasyon Şemaları, Ülkelere göre vize evrakları, Gezi Programları ve online başvuru formu, Etkinlik Fotoğraf Galerisi, Aylık yemek menüleri, Servis Listeleri, Telefon Rehberi, Sağlık Bilgiler Köşesi, Sosyal Öğrenme Platformu, Online Anketler, Doğum Günü Kutlama Alanı, Aramıza Yeni Katılan Çalışanlara Hoş Geldin Mesajları, Bebeği Olan Çalışanlara Tebrik Mesajlarının olduğu sosyal alan, Şirket ve Holding Online Dergileri, Basındaki Karsan Haberleri, Dünya Haberleri, Tarih/Saat, Günlük Kur, Hava Durumu Bilgisi, Kurumsal Duyuru Alanı, Sık Kullanılanlar (E-Devlet, Maaş Bankası, TDK vb.), Dilek ve Temennilerin İletileceği Alan.

İNSAN KAYNAKLARI

KARSAN'DA EĞİTİM PROGRAMLARI

Karsan'da gerçekleştirilen karma eğitimlerle sosyal diyaloğun arttırılması hedeflenmektedir. Kişisel gelişim eğitimleri ile çalışanların paradigmaları Karsan pozitif ile bütünleştirilerek, pozitif sonuçlar

Elde edilen sonuçlara yönelik bulgular:

• Olumlu Kariyer sonuçları
• Staj süreçleri memnuniyet oranı
• Alınan ödüller
  • 2019 yılında Educorp Awards Kurumsal Eğitim ve Gelişim Ödülü
• Karsan Pozitif kapsamında son uygulanan ''Kadın Liderler Gelişimi'' süreçlerimizde 2021 Stevie Awards Silver Winner ödülünü kazanmaya hak kazandık, ILO Sosyal Diyaloğu En İyi Uygulayan Firma Ödülü,
• Davranışsal Yetkinlik Sonuçları- İş Sonuçları Performansı
• Şirketin Kârında Artış

GÜVEN HIZINDA LİDERLİK

Program dahilinde temel amaç Karsan liderlerinin, güven kültürüne dayalı bir çalışma ortamı inşa etmeleridir. Program içeriğinde, kişisel ve mesleki ilişkilerde kalıcı güvenin nasıl oluşturulacağı ve hayatın her boyutunda benzersiz başarı ile sürdürülebilir refahın nasıl sağlanacağı konusunda bilgiler paylaşılmaktadır.

Eğitim programı kapsamında; kişisel güvenilirlikten başlayan ve toplumsal güvene kadar çıkan beş ana konu ön planda yer almaktadır.

• Kişisel Güvenlik
• İlişkide Güven
• Kurumsal Güven
• Piyasada Güven
• Toplumsal Güven

Eğitim içeriğinde, güvenin, davranışlara odaklandığını ve davranışların, güveni hak edecek şekilde nasıl geliştirilebileceği hakkında bilgiler paylaşılmakta olup, sadece bunun kavranması dahi hayatta büyük bir fark yaratabilmektedir.

Karsan liderleri, "Güven Hızında Liderlik" gelişim programına katılarak, eğitimden ayrıldıktan kısa bir süre sonra yeni bir dil ve davranış kümesini Şirkette uygulamayı ve bu durumu sürdürülebilir kılma yolunda farkındalık geliştirmektedirler.

Güçlü araçlar ve çalışma oturumunu izleyen 52 hafta boyunca öğrenmeyi sürdürme süreçleri sayesinde, liderlerin ekiplerini sonuçlara daha bağlı ve daha hesap verilebilir kılmak için becerileri kazanılmaktadır.

2023 yılında yapılan eğitim gruplarından alınan geribildirimlere göre katılımcıların eğitim sonrası memnuniyet oranı %100 olarak gerçekleşmiştir.

Karsan, karma eğitimlerle sosyal diyaloğu artırmayı hedefler.

Sosyal diyalog

elde edilmesi amaçlanmaktadır.

ETKİLİ İNSANLARIN 7 ALIŞKANLIĞI

Karsan Pozitif -Kültürünün tüm Beyaz Yaka çalışanlarına yaygınlaştırılarak sürdürülebilirliğinin sağlanması amacı ile 3 günlük "Etkili İnsanların 7 Alışkanlığı" eğitimi Oryantasyon programına dahil edilmiştir.

Böylece "Pozitif Liderler, Pozitif Karsan" Manifestosu kapsamında tüm üst yönetim ekibi tarafından taahhüt edilen ana ilkeler bu eğitim ile desteklenmekte ve Şirkete yeni katılan personele de Karsan kültürü aşılanmaktadır.

• İş sonuçları için daha fazla sorumluluk ve daha fazla inisiyatif almak,
• Anlamlı iş hedefleri belirlemek ve bu hedefleri izlemek,
• Planlama ve zaman yönetim becerilerini geliştirerek daha planlı olmak,
• "Kazan-Kazan" düşüncesiyle daha üretken iş ilişkileri geliştirmek,
• Dinleme ve iletişim becerileri geliştirmek,
• Sorunları yaratıcı bir şekilde çözmek ve anlaşmazlıkların üstesinden daha iyi gelebilmek,
• "Sürekli Gelişim Düşüncesi" ne sahip olmak, iş yaşamı ile özel yaşam dengesini geliştirmek, için gerekli bilgiler verilmekte, uygulamada yaşanabilecek zorlukları aşmanın yolları aktarılmakta ve şirket içerisindeki uygulamaları takip edilmektedir.

Sadece iş ortamında değil, özel yaşantıyı etkileyecek ve tüm topluma katkı sağlayacak bireyler olunmasında yönlendirici olacak etkili ve üretken bir yaşamın temelini oluşturan ana ilkelerin önemi vurgulanmaktadır.

2023 yılında yapılan eğitim gruplarından alınan geribildirimlere göre katılımcıların eğitim sonrası memnuniyet oranı %99,2 olarak gerçekleşmiştir.

YAN HAKLAR

Karsan çalışan memnuniyetini ve yaşam standardını artırıcı yan haklar uygulamaktadır.

Bu haklar;

• Karma Poliçe (Özel Sağlık Sigortası + Tamamlayıcı)
• Şirket Katkılı Bireysel Emeklilik Sistemi
• Şirket Telefonu
• Şirket Aracı (Yönetim)
• Yemek
• Servis
• Ücretli İzinler (Taşınma yardımı vb.)
• Ödüllendirme ve Takdir Sistemi
• Ayakkabı Çeki
• Havlu, Sabun yardımı
• Erzak Yardımı (Ramazan Ayında)
• Çikolata yardımları (Bayramlarda)
• Ramazan Bayramı Harçlığı
• Kurban Bayramı Harçlığı
• Yakacak Yardımı
• Yıllık İzin Harçlığı
• Evlilik Yardımı
• Doğum Yardımı
• Vefat Yardımı
• Çocuk Yardımı
• Öğrenim Yardımı
• Koç Ailem Kart
• Messt Kart
• Unishop
• Fitbrokoli Ücretsiz Diyetisyen Hizmeti

İNSAN KAYNAKLARI

KARSAN'DA İŞ-ÖZEL YAŞAM DENGESİ

Karsan'ın çalışanlarının iş – özel yaşam dengesini sağlayabileceği bir çalışma modeli mevcuttur.

Esnek Çalışma Modeli ile

Çalışan motivasyonu ve işyerine bağlılığında yapılan e-anket sonucunda %80 memnuniyet sağlandığı ölçümlenmiş ve gelen geribildirimler için aksiyonlar planlanmıştır. Bununla birlikte daha düşük personel devir hızı, devamsızlık ve fazla mesai oranının dengelenmesi, verimlilik artışı, tercih edilen işveren markası olma, rekabet gücünde artış olduğu gözlemlenmiştir.

ESNEK ÇALIŞMA UYGULAMASI

Esnek Çalışma Saati

Çalışanlara gündelik işlerini kolaylıkla yürütebilmeleri için, işe geç gelme, işten erken çıkma fırsatları sunulmaktadır. Bu durumda oluşan eksi çalışma süreleri aynı ay ya da takip eden ay içerisinde günde 11 saati aşmayacak şekilde artı çalışarak telafi etme imkânı sağlanmaktadır. İlgili ayda sadece artı çalışma oluşması durumunda ise bu süre 9 saat ve üzeriyse, artı çalışma karşılığı olarak dinlenmelerine imkân sağlayacak "Esnek İzin" uygulaması (Ücretli İzin) yürütülmektedir.

Evden/Uzaktan Çalışma Uygulaması

Gönüllülük esasına dayalı olarak haftada 2 güne kadar evden/uzaktan çalışma yapılabilmektedir.

Özel Durum İzni

1 yıl ve üzeri kıdeme sahip çalışma arkadaşlarımız çeşitli gerekçelerle (eğitim, ebeveynlik, bakmakla yükümlü olduğu yakınına destek, sağlık vb.) 1 aya kadar ücretsiz izin kullanma hakkına sahiptir.

Doğum Günü İzni

Sürekli iyileştirme çalışmalarımız kapsamında 2023 Ocak ayı itibariyle çalışanlara doğum günlerini sevdikleriyle, gönüllerince kutlayabilmeleri için doğum günü aylarında kullanabilecekleri 1 gün doğum günü izni (ücretli izin) uygulaması devreye alınmıştır.

KARSAN'DA İNSAN KAYNAĞI PROFİLİ

2023 yıl sonu itibarıyla Karsan'ın 5 yerleşkesinde toplam 2.494 kişi çalışmaktadır. Çalışanların %10'unu kadınlar oluşturmaktadır.

Şirketin toplumsal cinsiyet eşitliğine verdiği önem ve bu konuda devreye aldığı uygulamalar neticesinde bu oran günden güne artmaktadır. Raporlama döneminde işyeri tarihinin ilk kadın üretim müdürü atanmıştır. Bu gelişme Karsan yönetimi ve ailesi için gurur vericidir.

Çeşitliliğe verilen önem ve çağdaş yaklaşım sayesinde her kuşaktan ekip arkadaşları Karsan bünyesinde çalışmaktadır. Genç çalışan istihdamına gösterilen hassasiyetin bir sonucu olarak devreye alınan Genç Yetenek Programı ve objektif işe alım politikaları ile Şirkete katılan 25 yaşın altındaki çalışanların oranı %18 olmuştur.

Karsan tarihinde ilk kadın üretim müdürü 2023'te atandı.

Önemli bir adım

26-34 yaş aralığındaki çalışan oranı ise %13'tür. Karsan'ı yarına taşıyan 35-44 yaş aralığındaki çalışanların oranı %24 olurken, deneyimleri ile Şirkete ışık tutan 44-55 yaş aralığındaki çalışan oranı %12'dür. Emekli istihdamına gösterilen hassasiyet ve kurumsal aidiyetin bir sembolü olan 55 yaş üstü çalışanların oranı ise %12'dir.

İŞE ALIM PRATİKLERİ

Karsan'da işe alım süreçlerinde yetkinlik bazlı mülakat teknikleri uygulanmaktadır.

Yapılan değerlendirmelerde adayların teknik ve davranışsal yetkinlikleri belli bir form ile takip edilmektedir. En yüksek potansiyele ulaşabilmek için teknik ve davranışsal verilerin İK Değerlendirme Formunda başarılı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Organizasyona katkı sağlayacak potansiyeller hakkında bölüm ve İnsan Kaynakları Direktörlüğü ile ortak karar verilmektedir.

İşe alımlar, adayların kim olduğuna veya cinsiyet, dil, din, ırk vb. kriterlerde bir ayrım yapılmaksızın gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda 2019 yılında ILO ile "Ortak yürütülen Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Projesi'nde" işe alım süreci ile ilgili de aksiyonlar planlanmış ve uygulamaya alınmıştır. Aksiyonlar sonucu üretim hattı çalışanlarındaki kadın oranının her yıl %2 artışı sağlanarak sürekliliği takip edilmektedir.

ORYANTASYON

Çalışanlardan alınan geri bildirimler neticesinde oryantasyon süreçlerinde gelişime açık yanlar tespit edilmiş, farklı birimlerden çalışanların da dahil olduğu bir odak grubu oluşturulmuştur. Odak grup seçimi yapılırken, tüm çalışanların fikir ve düşüncelerinin değerlendirilebilmesi amacıyla her kademeden (uzman, mühendis, müdür ve direktör) çalışanların grupta yer almasına özen gösterilmiştir.

Çalışma grubunun odaklandığı noktalar mevcut çalışanların iyileşme önerilerine, isteklerine ve beklentilerine yönelik olmuştur. Yeni yapılacak çalışma ile tüm birimlerin sürece dahil olabileceği, şirket kültürüne adaptasyonun ve uyumun daha da hızlanacağı, bilgi aktarma ve yol gösterici olma özelliği sayesinde ekip bilincinin güçlenmesine imkân sağlanacağı öngörülmektedir.

HEDEFLERLE YÖNETİM (OKR SİSTEMİ)

Karsan'ın tüm çalışanlarını kapsayan, ortak bir vizyon ve hedefe yönelen, etki yaratmaya odaklı bir kültür için performans yönetimi sisteminde OKR (Objectives and Key Results) sistemine geçiş sağlanmıştır.

Sosyal sürdürülebilirlik, Karsan'ın iş stratejisinin ve kurumsal değerlerinin merkezindedir. Çalışanlarının haklarına ve refahına büyük önem verirken, adil ücretler, güvenli çalışma koşulları ve eşit fırsatlar sağlama konusunda taahhütte bulunur. Bu, sadece çalışan memnuniyetini ve motivasyonunu artırmakla kalmaz, aynı zamanda işyerinde pozitif bir kültür oluşturur ve çalışanların yeteneklerini ve potansiyellerini en iyi şekilde kullanmalarını sağlar. Karsan'da performans yönetimi OKR sistemi ile takip edilmektedir. OKR sisteminde birimler hedef alırken CEO dahil tüm birimler ESG performansı ile ilgili hedef alır ve sürdürülebilirlik faaliyetleri sonuçlarına göre ücretlendirilir. Bu doğrultuda, Karsan tarafından istihdam uygulamalarında terfi sürecinde eşitlikçi kriterler sağlamak amacıyla Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve İnsan Kaynakları Politikaları ve oluşturulan Pozitif Kariyer Prosedürü ile Pozitif Kariyer süreci gerçekleştirilmektedir. Ücretlendirme ve maaş politikalarında ise eşit işe eşit ücret politikası benimsenmiştir. Şirketin maaş ve ücretlendirme politikalarında belirleyici unsur yapılan iş olup, cinsiyet bu politikaların bir etmeni olarak değerlendirilmemektedir. Korn Ferry Hay Grup metodolojisine uygun olarak,

iş ailesi ve kademe yapısına bağlı kalarak şirketimizin ücretlendirme sistemi oluşturulmuştur. Ücretlendirme süreci özelinde bir denetim uygulanmazken, tüm bordro süreçlerimiz üç aylık periyotlarla BDO firması tarafından denetlenmektedir. Ayrıca, Ar-Ge çalışanlarımızın ücret ve bordro süreçlerinin denetimi ise PwC firması tarafından yapılmaktadır.

KARSAN FAALİYET RAPORU 2023

OKR'nin amacı departmanlara, çalışma arkadaşlarına, kendisine ve bir bütün olarak şirkete; odaklanma, uyum, bağlılık, şeffaflık, ölçülebilirlik getirmektir. OKR sistemi; vizyonu tarif eden, şirket hedefleri ile hizalanmış, etki yaratan, ulaşılabilir, ölçülebilir olmaktadır. OKR sistemi ile organizasyon hedefleri ile çalışanın bireysel hedefleri arasında paralellik sağlayarak her iki tarafın da hedeflerine ulaşmasını koordine ederek çalışanlar sürece dahil edilmiştir.

OKR ile hedeflerin açık ve görünür olması sayesinde çalışanlar şeffaf bir ortamda şirket ve bireysel hedefleri takip edebilir hale gelmiştir. Takip edilebilir çeyrek bazlı hedeflerin olması çevik bir yaklaşımı desteklemektedir.

Hedeflerin paylaşılıyor olması, organizasyonda bütüne hizmet etmeye ve takımın bir parçası olabilmesine imkân sağlamıştır. Genel olarak çalışanların şirketin bir parçası olduğu, bütüne hizmet ettiği, sürece herkesin dahil olduğu ve şeffaf, açık iletişim, başarı odaklı, gelişim ve iyileşmeyi amaçlayan bir sistem oluşturulmuştur.

İNSAN KAYNAKLARI

KARSAN'DA SÜREKLİ GELİŞİM VE EĞİTİM

Karsan'ın hedefleri, strateji ve çalışan gelişim planları doğrultusunda tüm personelin yetkinliğinin (teknik ve davranışsal) sürekli geliştirilmesi, eğitim ihtiyaçlarının belirlenerek planlanması, eğitim etkinliğinin ölçülmesi ve gelişim planlarının takibi İnsan Kaynakları fonksiyonunun önemli bir faaliyetidir.

Karsan bünyesinde eğitim ve gelişim faaliyetleri, yetişkin gelişiminde etkili olan 70-20-10 gelişim modeline uygun olarak tasarlanmaktadır.

Çalışan gelişim planları Karsan Eğitim Gelişim Takip Uygulaması kullanılarak, yönetici ile mutabakat sağlanarak dört başlık altında oluşturulur.

• Hedefler

• Görev tanımları (Teknik yetkinlikler)
• Davranışsal yetkinlikler
• Yasal ve sistem gereklilikleri (İş Sağlığı ve Güvenliği, Kalite, Çevre, Enerji, Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemleri, Yasalar vb.)
• Kişisel Gelişim

Deneyimsel Öğrenme- %70

Farklı projeler (süreç iyileştirmeleri, maliyet kazanımı, hata oranının düşürülmesi vb.), farklı görevler, zorlu deneyimler vb. araçlarla sağlanan gelişimdir.

Diğerlerinden Öğrenme- %20

Deneyimli çalışanlardan (çoğunlukla da yöneticiden) işi öğrenme, mentorluk, geri bildirim, takım çalışması, aksiyon planı oluşturma vb. araçlarla sağlanan gelişimdir.

Yapılandırılmış Öğrenme- %10

Eğitim, seminer, workshop, kitap, makale vb. araçlarla sağlanan gelişimdir.

Ayrıca pozisyona özel gelişim programları da İnsan Kaynakları fonksiyonu tarafından oluşturularak ilgili çalışanlara atanır.

• Pozisyon bazlı oluşturulan gelişim programları
• Yeni çalışan gelişim programı
• Potansiyel çalışanlar gelişim programı
• Hat Liderleri/ Yöneticileri gelişim programı
• Yeni Yönetici gelişim programı vb.

Karsan İK eğitim ve gelişim faaliyetlerini 70-20-10 modeline göre tasarlıyor.

70-20-10

POZİTİF KARİYER (BEYAZ YAKA)

Karsan, işe alım sürecinde oluşan yatay ve dikey yeni personel ihtiyaçlarında öncelikli olarak Pozitif Kariyer (İç Rotasyon) Prosedürünü işletmektedir.

İhtiyaçların iç kaynaktan karşılanamaması durumunda kariyer portalları kullanılarak dış kaynaklara başvurulur. Pozitif kariyer sürecinde tüm çalışanlara eşit imkanlar sunmak, gelişimlerine olanak sağlamak, yetkinliklerini kullanabilecekleri fırsatlar oluşturmak temel amaçtır.

Pozitif Kariyer Şirketin yetenek yönetimi sürecinin etkin bir şekilde yürümesinde de tam katılımlı bir araç konumundadır. Yaş, cinsiyet, bölüm fark etmeksizin tüm çalışanlara eşit koşullar sağlanmaktadır ve başvuran tüm adaylar değerlendirilmektedir.

Sürecin olumlu sonuçlanmaması durumunda geri bildirimlerin verilmesi sürecin şeffaf ve geliştirici olduğunu göstermektedir. Pozitif Kariyer süreci çalışanın kariyer planlaması, gelişim hedefleri doğrultusunda mevcut firmasından ayrılmadan kendine yeni fırsatlar oluşturmasına olanak sağladığı için güven ve motivasyon sağlamaktadır.

POZİTİF LİDERLİK (MAVİ YAKA)

Pozitif Liderliksüreci, mavi yaka çalışanların kariyer hedefleri doğrultusunda kendilerini geliştirme imkânı bulacağı bir terfi programıdır.

Süreç boyunca İnsan Kaynakları, pozisyon yöneticileri ve bağımsız yöneticiler ile görüşmeler gerçekleştirilmektedir. Aşağıda belirtilen tüm adımları olumlu tamamlayan çalışanları Takım Lideri olarak kariyerlerine devam etmektedir.

2021 senesinde devreye alınan" Pozitif Liderlik" sürecinde 2023 yıl sonu itibarıyla 85 adet iç ilan açılmış olup, 425 başvuru arasından 107 çalışan takım lideri olarak seçilmiştir. Ayrıca 2 MY Grup Lideri, BY Üretim Lideri olarak terfi etmiştir.

YENİ YÖNETİCİ GELİŞİM PROGRAMI

2016 yılında devreye alınan Karsan Pozitif süreciyle şirket ve yönetim kültüründe köklü bir değişim hareketi başlamıştır. Çalışanların gelişimini, motivasyonunu destekleyen, iletişim kabiliyeti yüksek, etkin takımlar kurup, yönetebilen çağdaş "Lider-Yöneticiler" ön plana çıkmıştır.

Özel olarak tasarlanmış olan bu program, liderlikyöneticilik kabiliyetlerini geliştirmeyi, şirket hedef ve stratejileri doğrultusunda yöneticilik-liderlik vizyonuna değer katmayı hedeflemektedir.

Yeni Yönetici Gelişim Programı; derin tartışma seansları, detaylı vaka analizleri, pratikleri tamamen günümüz iş dünyasından elde edilen örnekler ile desteklenen yoğun grup çalışmaları ile lider-yönetici anlayışını katılımcılarına aşılayan bir içeriğe sahiptir.

Karsan'da eğitim ve gelişim programımız modüler olarak tasarlanmıştır.

2023 yılı Yeni Yönetici Gelişim Programından alınan geribildirimlere göre katılımcıların eğitim sonrası memnuniyet oranı %97,5 olarak gerçekleşmiştir.

Katılımcı Geri bildirimlerinden örnekler:

• Liderlik yapması beklenen tüm yönetim ekibinin alması gereken bir eğitim.
• Sadece teorik kalmadı, pratiğe dayalı bir eğitim oldu.

Eğitim dili ve içerik çok faydalı. Yeni yöneticilik dönemimde eğitime katılmış olmam çok etkili oldu… vb.

Yeni Yönetici Gelişim Programı katılımcılarının eğitim sonrası memnuniyet oranı %97,5 olarak gerçekleşmiştir.

İNSAN KAYNAKLARI

KARSAN KÜLTÜRÜNDEN ÖRNEKLER

2017 yılında başlayan kültür dönüşüm yolculuğu, Karsan Pozitif Çatısı altında devreye alınan uygulamalar ile devam etmektedir.

• ILO iş birliğinde pozitif eşitlik projesi devreye alınarak toplumsal cinsiyet eşitliğine katkı sağlanmıştır. Karsan, WEPs ve Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi Platformu UN Global Compact imzacısı olmuştur. Bu kapsamda;
• İlk kadın üretim müdürü atanmış,
• Toplumsal Cinsiyet Eşitliği İç Eğitmen kadrosu oluşturulmuş,
• 2022 yılında üretim hatlarına ilk defa kadın istihdamı başlatıldı ve bugüne kadar 259 kadın çalışana ulaşılmış,
• Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Şiddete Sıfır Tolerans politikaları oluşturulmuş,
• Şiddete Sıfır Tolerans bakış açısı doğrultusunda Mor Salkım Kadın Dayanışma Derneği ile iş birliği protokolü imzalanmıştır.
• M.E.B. iş birliği ile Karsan Elektrikli Araçlar Teknoloji Laboratuvarı "Pozitif Staj Programı" ile gelecek neslin iş hayatına hazırlanmasına katkı sağlanmıştır.
• Kariyer Fırsatları için Pozitif Kariyer ve Liderlik süreci devreye alınarak yönetici seçimlerinin tamamını ve %30'luk rotasyonu bu kapsamda gerçekleştirilmiştir.
• İşbaşı yapan çalışanlara pozitif kültürün aktarılması amacıyla "Gen Pozitif Oryantasyon" programı devreye alınmıştır.
• Fikre değer veren, alkışlayan ve ödüllendiren tanıma ve takdir sistemi hayata geçirilmiştir.
• İç iletişim toplantıları ile daha çok bir araya gelinmiştir.
• Sıcak bir iletişim için üretim gamındaki otobüs modifiye edilerek "Cafe Pozitif" dinlenme alanı oluşturulmuştur.
• Sosyal sorumluluk projeleriyle yüzlerce insanın hayatına dokunulmuştur.
• Kurum kültürünün yaygınlaştırılması ve süreçlerin sürdürülebilirliği için; 50'den fazla uygulama "Karsan Pozitif İletişim Portalı" ile dijital ortama taşınmıştır.

Kurulduğu günden bu yana çalışan menfaatlerini ön plana alan Karsan'da maaş ödemeleri son iş günü, hafta sonuna geldiğinde Cuma günü, pazartesiye denk geldiğinde Cumartesi günü gerçekleştirilmektedir.

Her gün daha iyisi için çalışmayı, birbirimizi daha çok alkışlamayı, daha çok paylaşmayı ve yeni fikirlere açık olmayı içselleştiriyoruz. Kurumumuzu, hedeflediği yarınlara taşıyacak en önemli gücün çalışma arkadaşlarımız olduğunun bilincinde yolculuğumuza devam ediyoruz.

ETİK

Yasalara ve Karsan Etik Davranış Kurallarına Uyum Beyanı

Karsan faaliyet gösterdiği ülkelerin ilgili yasal düzenlemelerine, ilgili uluslararası hukuk kurallarına ve iş etiği kurallarına uygun hareket etmeyi çalışmalarında minimum standart olarak kabul eder.

Bu ilkenin bir uzantısı olarak ortaya konulan "Karsan Etik Davranış Kuralları" şirket faaliyetlerinin şeffaf, hesap verebilir, adil ve sorumlu bir şekilde gerçekleştirileceğinin göstergesi olarak sunulmaktadır. Karsan, Karsan Etik Davranış Kurallarında ve bu beyana bağlanmış şirket politikalarında açıklanan tüm kurallara ve prosedürlere uymayı taahhüt eder.

Karsan faaliyetlerinde OECD Çok Uluslu Şirketler Rehberi ve BM Global Compact ilkelerine uyumlu hareket etmeyi taahhüt eder.

Karsan, BM Global Compact'a uyumlu hareket eder.

BM Global Compact

Uygulama Kapsamı

Karsan Etik Davranış Kuralları, tüm Karsan yönetici ve çalışanları, %50 üzeri paya sahip bağlı ortak, temsilcileri, tedarikçileri, bayi ve yetkili servis gibi iş ortakları için bağlayıcıdır.

Tüm ilgili taraflar bu beyana bağlı olarak tanımlı tüm prosedür ve talimatlara uymakla, Karsan adını ve itibarını korumakla yükümlüdür. Karsan yönetici ve çalışanları başta olmak üzere ilgili tüm taraflar, sorumlu oldukları uzmanlık konularında gerekli yeterliliklere sahip olmalı ve şirket adını lekeleyecek davranış ve eylemlerden kaçınmalıdır.

Karsan Etik Davranış Kuralları dokümanının dijital bir kopyası Karsan'ın resmi internet sitesinde yayınlanmakta olup, ilgililerin erişimine açıktır.

Şirket stratejisinin ana hedeflerinden biri kurumsal kültüre bağlı olarak başarı odaklı çalışma sistemini kurmaktır. Karsan, bu kapsamda şirket kültürü oluşturmak için ''Karsan Pozitif'' kültürüne bağlı olarak ''Pozitif Liderler Manifestosunu''

yayınlamıştır. Oluşturulan vizyon ve strateji bu kapsamda gözden geçirilerek çalışan ve şirket odaklı bir iş stratejisi planlanması yapılmıştır.

Bu kapsam ışığı ve şirket hedeflerle yönetim sistematiğine bağlı olarak Karsan'da performans yönetimi, teknik yetkinlik gelişimi ve eğitim planlamaları gerçekleştirmektedir. Her yılın Kasım ve Aralık aylarında şirket üst yönetimi bir araya gelerek şirketin ''vizyonu'' ''5 yıllık stratejisi'' ve o yılın ''şirket önceliklerinin'' ne olacağı üzerinde catchball toplantıları düzenlemektedir.

Düzenlenen bu toplantılara bağlı olarak kişiler ana vizyona ve stratejiye bağlı olarak ortak hedefte koşacakları OKR sistemine hedef girişlerini gerçekleştirirler. Bu sistemde stratejiyi ve yönetim felsefesini destekleyen kısa orta ve uzun vadeli Şirket-GMY-Direktör-Müdür-Yönetici-Uzman vb. pozisyonların hedefleri belirlenir. Strateji ve hedef yayılımında iletişimin şeffaf olması Karsan için önemlidir. Bu sebeple bu sistem üzerinden her personel şirketin her seviyesindeki çalışanın hedef kartını, hedef kartına kendisinin nasıl etki ettiğini görebilmektedir. Başarıları herkesin gördüğü ve sistem üzerinden alkışlanabildiği bu sistemde takım çalışması ve iletişimi arttırmak amacı ile ortak hedefler de alınabilmektedir.

OKR sistemi Karsan'da tüm çalışanlarda uygulanabilir seviyededir. Bu kapsamda tüm çalışanlar, stratejiden Karsan'ın ana hedeflerine kadar Şirket ve hedef odaklı çalışmalar gerçekleştirebilmektedir.

Eğitim gelişim planlamaları şirket ana hedef strateji ve önceliklerine bağlı olarak yıllık planlanmaktadır.

Performans hedefleri belirlendikten sonra çalışanlar için gelişim kartları oluşturulmaktadır. Oluşturulan her gelişim kartı kişinin görev tanımı, şirket önceliği ya da teknik yetkinlik ile bağlantılıdır. Bu uygulamada çalışanlar 70-20-10 kuralına göre hareket etmektedir. Eğitim, öğrenmenin %10'unu oluşturur. %20'lik kısımda şirket içindeki

bir mentordan danışmanlık alınabilmekte, %70'lik kısımda ise alınan eğitimin uygulanması beklenmektedir.

Böylece hedeflere ve stratejilere bağlı öğrenilen bilginin içselleştirilerek fabrikaya ve kişiye fayda sağlaması amaçlanmaktadır.

Yönetici ve üzeri personelin stratejiyi yaymak ve çalışma arkadaşlarına aktarmaları bağlamında Karsan ana hedeflerinin neler olduğu ve bunu uçtan uca nasıl bağlayacakları OKR eğitimleri ile aktarılmaktadır. Bu grup çalışanın KPI'ları aylık olarak CEO bazında takip edilmektedir.

Her yönetici kendisinin ve ekibinin şirket ana hedef ve stratejisine yönelik hedef ve KPI'larını belirlemektedir.

Üç ayda bir sistematik düzenlenen Şirket iletişim toplantılarında üst yönetim tüm çalışanlara Karsan'ın ana hedef ve stratejisini hatırlatma, mevcut durum ve planlanan durumla ilgili gelişmeleri aktarmaktadır.

OKR sistemi Karsan'da tüm çalışanlara uygulanır.

İNSAN KAYNAKLARI

ÇEVİK (AGILE) KÜLTÜR

Karsan'da iş yapış metodolojisini güncellemek ve süreçleri yalınlaştırmak hedefiyle çevik (agile) dönüşüm yolculuğu yürütülmektedir. Çevik dönüşüm ile sadece iş yapış modelinin değil aynı zamanda organizasyonel kültürün de güncellenmesi ve yeni nesil bir metodolojinin oluşturulması hedeflenmektedir.

Karsan çevik dönüşüm yolculuğu 3 fazdan oluşmaktadır.

"Keşfet" fazında, Karsan yönetim kadrosuna Çevik Liderlik eğitimi verilmiştir. Ardından yapılan organizasyonel değerlendirme anketi sonrasında paydaşlar ile birebir görüşmeler gerçekleştirilerek organizasyonun mevcut durumu değerlendirilmiştir. "Başlat" fazında dönüşüm yol haritası oluşturularak kritik roller belirlenmiş, iki pilot takım oluşturulmuştur. Pilot takımlarının üyelerine eğitim sunulmuştur. 2023 Eylül ayında çevik koç liderliğinde 2 takım çalışmalarına başlamıştır. Firma içerisindeki proje sorumluları ve çevik koç ile düzenli olarak toplantılar gerçekleştirilerek pilot takımların performansları ve çevik dönüşümün Karsan kültürüne uyumu değerlendirilmektedir.

"Yaygınlaş" fazında, yaygınlaştırma stratejisinin belirlenerek, çevik takımların sayısının arttırılması ve kültürel dönüşümün gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir.

Takım üyeleri içerisindeki görev dağılımlarında Project Owner ve Scrum Master gibi stratejik rollerin yönetim kademesindeki kişilerden oluşmamasına dikkat edilerek uzman/mühendis kadrosundaki çalışanların farklı sorumluluklar alması sağlanmıştır. İki haftalık periyotlarda gerçekleştirilen gözden geçirme toplantılarında iş çıktıları, kazanımlar, riskler ve engeller üst yönetim ve paydaşlar ile paylaşılarak güven ortamına katkıda bulunulmuş, açık iletişim ve geri bildirim kültürü yaygınlaştırılmaya başlanmıştır.

Proje takım üyelerinden gelen geri bildirimlere göre çevik dönüşüm bağlamında; takım ruhu, ortak hedef belirleme, şeffaf iletişim, odaklanma, ritim ve disiplin, empati, bütünsel bakış açısı, takım içi önceliklendirme, verimlilik, sorumluluk alma, planlama, zaman yönetimi, esneklik gibi kazanımlar sağlanmıştır.

Karsan çevik (agile) dönüşüm sürecindedir.

Çevik Kültür

ÖNERİ SİSTEMİ VE KATILIM DURUMU

World Class Manufacturing (WCM) metodolojisinin uygulamaya girmesi ve yalın kültürünün yaygınlaşması açısından tüm çalışanların katılımı önem taşımaktadır.

Karsan çalışan katılımını artırmak, çalışanların fikirlerini değerlendirmek ve uygulaya almak amacıyla öneri sistemini kullanmaktadır. Tüm çalışanlar, İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG), kalite, çevre ve enerji vb. konularda öneri verebilmekte, sundukları önerilerin durumunu takip edebilmektedir.

Bu kapsamda;

• 2021 yılında çalışanlar tarafından 2.938 adet öneri verilmiş ve %75 katılım sağlanmıştı. 2022 yılında 3.822 adet öneri ile %97'lik, 2023 yılında ise 4.647 öneri ile %110'luk bir katılım oranına ulaşılmıştır.
• 2021 yılında çalışanlar tarafından verilen önerilerin %70'i onaylanmış ve kaizen çalışmaları tamamlanmıştı. Bu oran 2022 yılında %80 ve 2023 yılında %82'e yükselmiş ilgili kaizen çalışmaları tamamlanmıştır.
• Gerçekleştirilen Kaizen çalışmaları ile 2021 yılında 2,5 milyon TL, 2022 yılında 8 milyon Tl ve 2023 yılında 300 milyon TL soft kazanç sağlanmıştır.

Karsan operasyonları genelinde sürekli iyileştirme faaliyetlerinin kökleri 2003 yılına dayanmaktadır. 2003 yılında ilk olarak ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi devreye alınmış, takiben ISO 14001, IATF 16949 ve OHSAS 18001 sistem standartları benimsenerek 2004 yılından itibaren Yalın Takım ve Kaizen uygulamaları başlatılmıştır.

KARSAN MÜKEMMELLİK YOLCULUĞU

Karsan 2018 yılında üretimde rekabet gücünü sistematik bir biçimde iyileştirmeyi ve geliştirmeyi öngören Dünya Klasında Üretim (WCM-World Class Manufacturing) sistematiğini benimsemiştir. Bu tercihteki amaç, Şirket'in üretimde mükemmellik ve sürekli iyileşme ilkelerini sektörde ve uluslararası ölçekte genel kabul görmüş bir sistematikle hayata geçirmek olmuştur.

WCM Modeli, Temel İlke ve Hedeflerimiz

• İş Güvenliği (S): İş kazalarını sıfırlamak
• Kalite (Q): Üretim kalitesini dünya çapında en iyi seviyeye ulaştırmak
• Maliyet İsraf (C): Kayıpları azaltarak geçiş maliyetini düşürmek ve verimliliği arttırmak
• Teslimat (D): Müşteri beklentilerini karşılamak için teslimat akış süresini azaltmak

WCM Yönetim Yapısı:

WCM faaliyetlerinin etkin biçimde yürütülmesi ve Karsan genelinde takibi İşgücü Planlama ve WCM Müdürlüğü sorumluluğundadır.

WCM kapsamında ilk odak noktası tüm çalışanların katılımını sağlamaktır. Bu noktada önemli olan

tüm çalışanları, sorunların tespiti ve çözüm üretmeye motive etmektir. Tespit edilen sorunları hızla çözmek, kalıcı çözüm üretmek, hedeflenen sonuçlara ulaşmak, sürekli geliştirmek, ilerlemek ve aynı zamanda başarıyı paylaşmak bu metodolojide önemli unsurlardandır. İkinci ve en önemli odak israf ve kayıpları eksiksiz tanımlamak; hızla harekete geçerek çözüm bulmaktır.

Karsan'da WCM çalışmaları kapsamında 10 teknik, 10 yönetsel olmak üzere toplam 20 unsur "7 Adım" metodolojisiyle yönetilmektedir.

İsrafın görülmesiyle birlikte giderilmesi yönünde doğru metodun doğru şekilde kullanılması, hedefler doğrultusunda sistematik iyileştirmenin standartlaştırılması adımları takip edilmektedir.

Yıllık bazda Karsan Fabrikasında WCM faaliyetlerine yönelik olarak anket çalışması yapılmaktadır. Güncel anket çalışmasında elde edilen 314 geri bildirim değerlendirilmiş, iyileştirmeye açık noktalar belirlenerek, aksiyon planları oluşturulmuştur. Raporlama döneminde üretim tesisinin dönüşüm iyileştirme ve kaizen hedeflerinin tamamı gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte özverili çalışmalarıyla yüksek performans gösteren Karsan çalışanları Tanıma ve Takdir sistemi uyarınca ödüllendirilmiştir.

Karsan, Dünya Klasında Üretim (WCM) sistematiğini benimsemiştir.

WCM

İNSAN KAYNAKLARI

İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ

Karsan'ın hedefi, iş yerinde ve üretim esnasında oluşabilecek kazaların ve yaralanmaların neden olabileceği riskli durumları ortadan kaldırarak riskleri sıfırlamak ve iş yeri güvenliğinin sürekli iyileştirilmesini sağlayarak çalışanların güvenli çalışma koşulları ihtiyaçlarını karşılamaktır.

kültürünün geliştirilmesi amacıyla yapılan çalışmalar; olayların analizi, risklerin tanımlanması ve değerlendirilmesi, iç denetimler, makinelerde ve iş yerinde teknik gelişmeler, eğitim/öğretim ve kontrolü içermektedir. Bu kapsamda Karsan'da;

• Smat Günleri
• Safety Captain
• Safety Patrol
• Ramak Kala ve Tehlike Bildirimi uygulamaları gerçekleştirilmektedir.

SMAT GÜNLERI

SMAT denetimi, Karsan Fabrikası genelinde en üst yöneticiden başlayarak her kademenin farklı zamanda, farklı alanlarda gerçekleştirdiği saha denetimleridir. Ayda bir kez her bölüm için farklı günlere planlanarak, bölümün üst yöneticisi ile direktör, müdür, yönetici, üretim lideri, operatörlerden oluşan ekipler halinde Smat Kazaların önemli oranda azaltılması, kaza önleme Günleri gerçekleştirilmektedir. Denetim faaliyeti çalışma istasyonunda yapılır ve en az iki operatörle görüşülür.

• Operatörler çalışma esnasında gözlenerek güvensiz koşul ve davranışlar tespit edilir.
• Minimum iki operatörle görüşülüp önceden hazırlanmış sorular sorularak onların faaliyetlere dahil edilmeleri ve iş güvenliği konularında daha hassas olmaları için güvenlik mülakatı yapılır.

SAFETY CAPTAIN

Her takım lideri iki hafta süreyle operatörlerden birini İSG kaptanı olarak belirler. İSG kaptanı, 15 dk'lık bir eğitim sonrası bandını takar ve görevine başlar. Her İSG kaptanının Güvensiz Davranış bulma ve görevi boyunca iki operatör ile SMAT yapma görevi vardır. Her İSG kaptanı tespit ettiği riskleri Güvensiz Durum/Davranış bildirim kartına işler.

Karsan'ın değişmez hedefi iş güvenliğini sürekli iyileştirmektir.

İş güvenliği

SAFETY PATROL (İŞ GÜVENLIĞI DEVRIYESI)

Yönetim tarafından liderlik edilen ve toplu olarak gerçekleştirilen plan dışı saha turlarıdır. Bu saha turlarında güvensiz davranış ve koşulların tespiti, aksiyon ve sorumlularının anında belirlenmesi önemlidir. İş güvenliği devriyesi, haftada bir defa 60 dakikalık sürede ilgili bütün üst yönetimin katılımı ile gerçekleştirilir. Uygulamanın SMAT denetiminden ana farkı gözlemin ve güvensiz koşullar üzerindeki yorumların grup olarak yapılmasıdır.

RAMAK KALA VE TEHLIKE BILDIRIMI

Çalışanlar yaşadıkları ramak kala veya çalışma alanlarındaki tehlikelerin fotoğraf veya videolarını çekerek, istasyon bilgisi ile olayı yazıp 0549 749 36 26 numaralı hatta WhatsApp üzerinden mesaj yoluyla bildirmektedir.

Kilit önem taşıyan bu uygulamalar

• Fabrikada her seviyedeki çalışanları dahil ederek iş güvenliği kültürünün yaygınlaştırılması
• Kazaların engellenmesi için güvensiz koşul ve davranışların tespit edilmesi
• Yönetimin SMAT denetimlerini güvenli davranışların oluşması için bir araç olarak kullanması
• Operatörlerin iş güvenliği sistemine dahil edilmesi
• Yönetim katılımının ortaya konması ve
• Rol model olunması için yapılmaktadır.

Gelişime açık noktalar üst yönetim çalıştayında önceliklendirilmektedir.

KARSAN'DAKİ DİĞER GERİBİLDİRİM MEKANİZMALARI

Karsan çeşitli kanallar aracılığı ile çalışanlarından geribildirimler almaktadır. Bunlar arasında

• Süreçler ve uygulamalar özelinde yapılan mini anketler,
• Karsan Pozitif Portal'ın dilek/öneri ve şikâyet alanından tüm çalışanların geribildirim verdiği online platform
• Belirli periyodlarda genel memnuniyetin ölçümlenip geliştirmeye açık noktaların belirlendiği Çalışma Hayatı Değerlendirme anketleri yer almaktadır.

Karsan Pozitif Portal üzerinden iletilen dilek/temenni ve şikayetler için birebir geribildirim verilmektedir.

E-anketler aracılığı ile belirlenen gelişime açık noktalar üst yönetim çalıştayında önceliklendirilmekte, her bir problem konusu 6 kategoriden birinde sınıflanarak, Karsan üst yönetiminin sponsorluğunda aksiyon takibi yapılmaktadır. Kısa-orta-uzun vadeli planlanan ve tamamlanan aksiyonlar, çalışanlar ile yönetim bilgilendirme ve iç iletişim toplantıları ya da e-posta yoluyla paylaşılmaktadır.

Plansız iş güvenliği devriyesi uygulaması

60 dk.

KARSAN FAALİYET RAPORU 2023

İNSAN KAYNAKLARI

TANIMA-TAKDİR VE ÖDÜLLENDİRME

Karsan Pozitif kapsamında; takdir ve tanıma kültürünün oluşumuna destek olmak, Şirket çatısı altındaki tüm çalışanlara ulaşıp, görünmeyeni görünür kılmak, emeği alkışlamak ve alkışlatmak, herkesin herkesi aday gösterebileceği şeffaf bir sistem oluşturmak amacıyla tanıma-takdir ve ödüllendirme uygulamaları gerçekleştirilmektedir.

Fark Yaratan Karsanlılar Ödülü

Çevresindeki sorunlar karşısında çözümün parçası olmayı seçen, aktif, inisiyatif alabilen, somut ve sürdürülebilir değişim için yenilikçi çözümler üreten, hikayesiyle çevresine ilham veren Karsanlıların değerlendirildiği ödüldür. Bu kategoride hem iş sonuçlarına hem de şirket değerlerinin pekişmesini sağlayan, örnek yaratan davranışlara ödül verilmektedir.

Hedeflerinde olmasa da bir işi sahiplenerek, hedeflerin üzerine çıkanlar ödüllendirilir. Ödüllendirme yapılırken Karsan'ın değerlerine (kaliteye, insana (iç müşteri, iş ortakları, toplum), müşteri memnuniyetine, işveren itibarına ve çevreye) olan katkılar dikkate alınmaktadır.

Yönetici Ödülü

Yöneticinin ekibini motive etmek için gösterdiği başarıların anlık takdiri hedeflenir. Takdiri, şirket kültürü haline getirmek ve normal iş akışı içerisine yerleştirmek amacıyla, yöneticilerin çalışanlarını anlık takdir edebileceği kategoridir. Yönetici ödülleri tutarı, üst yönetim aksi bir görüş bildirmedikçe her yıl İnsan Kaynakları ve Bütçe Planlama Müdürlüklerince asgari ücret artışı oranında arttırılır. Belirlenen tutar, bölümdeki kişi sayısı ile çarpılarak ilgili bölümler tarafından bütçelenir. Ödülün içeriği her bölüm için kendi yöneticisi tarafından belirlenir.

CEO Özel Ödülü:

CEO veya CEO'nun uygun gördüğü kişi tarafından, iş sonucu veya davranışları nedeniyle ödüllendirilecek kişi veya projenin değerlendirildiği kategoridir. Ödüle uygun görülen kişi veya projeler, plaket ve CEO Özel Ödülü ile takdir edilir.

Karsan'da tanıma-takdir ve ödüllendirme uygulamaları gerçekleştirilir.

Ödüllendirme

Kıdem Ödülleri

Kıdem Plaketi

Çalışanların şirkete bağlılığının takdir ve teşvik edildiği, 5 yıl ve katı kıdem yılını dolduranların, çalışma süresinin değerlendirildiği kategoridir. Kıdem Hesabı, çalışanın Karsan veya Kıraça Holding grup şirketlerindeki fiili çalışma süresi toplamı dikkate alınarak, her yıl 31 Aralık tarihi ile hesaplanır. 5 yıl ve katı kıdem yılını dolduran çalışanlara takip eden yılın başında İnsan Kaynakları tarafından takdir ve teşekkür plaketi verilir.

Emeklilik ikramiyesi

Karsan'da kesintisiz olarak en az 10 yıl çalışmış olmak koşuluyla; SGK'nın emeklilik için gerekli gördüğü tüm koşulları (gün, yıl ve yaş) yerine getirmiş olup emeklilik nedeni ile işten ayrılan çalışanlara kıdem yılıyla bağlantılı olarak, emeklilik ikramiyesi ödenir. İkramiye tutarının tespitinde çalışanın Karsan'da geçirdiği toplam kıdem yılı ve almakta olduğu son brüt ücreti dikkate alınır. Her kıdem yılı için 0,1 maaş (Toplam Çalışma Yılı X 0,1 maaş) hesaplanarak sair gelir şeklinde son maaş bordrosu ile çalışana ödenir.

Öneri Sistemi Ödülleri

Çalışanların kaizen ve maliyet indirimi ile ilgili iyileştirme faaliyetlerine katkı sağlayacakları fikirlerin değerlendirildiği kategoridir.

M-files öneri sisteminden gelen önerilerin ödüllendirmeye uygunluğu, ilk amir, FI ve CRT tarafından yapılan değerlendirme sonrasında karar verilir. Ödüllendirilecek kişilerin belirlenmesinde, M-Files öneri sistemi kaydı referans kabul edilir. Öneri bildiriminde öneri fikrini sistemden ya da Takım/Grup Lideri aracılığı ile beyan eden kişi öneri sahibidir. Firma faaliyetleri ve stratejileri paralelinde belirlenen konularda; kabul gören öneriler, öngörü öneri sayısının %20'sine ulaşıldığında ya da dört aylık dönemlerde (Nisan- Ağustos-Aralık) değerlendirilir. Verilecek ödüllerin kapsamı ve miktarı her yıl İnsan Kaynakları Direktörlüğü, Ürün Maliyet Mühendisliği Yöneticiliği, Muhasebe Müdürlüğü, İşgücü Planlama ve WCM Müdürlüğü tarafından gözden geçirilerek yönetim onayı ile devreye alınır.

Kaizen Ödülleri

Soft ve Hard kazanç sağlayan ve hayata geçirilerek Kaizen'e dönüşen tüm iyileştirme faaliyetlerinin değerlendirildiği kategoridir.

En İyi Standart Kaizen, İSG Kategorisi ve Maliyet Kategorisindeki En İyi Hızlı Kaizen için aylık, En İyi 3 Majör Kaizen için ise 4 ayda bir ödüllendirme yapılır. İşgücü Planlama ve WCM Müdürlüğü, ödül kazanan çalışanlara yazılı doküman / SMS / E-mail vasıtasıyla ödül bilgilendirmesini yapar.

Verilecek ödüllerin kapsamı ve miktarı her yıl İnsan Kaynakları Direktörlüğü, Muhasebe Müdürlüğü, İşgücü Planlama ve WCM Müdürlüğü tarafından gözden geçirilerek ihtiyaca göre üst yönetim onayı ile devreye alınır.

Ar-Ge Faaliyetleri Ödülleri

Ar-Ge merkezi çalışanlarının Ar-Ge faaliyetleri kapsamındaki buluş bildirimleri, yüksek öğrenim desteği, bilimsel yayınları, ulusal ve uluslararası destek programlarındaki projelerin değerlendirildiği kategoridir.

Ar-Ge Ödül komitesi iki ayda bir toplanarak genel değerlendirme yapar. Ödül konusunun beşe ulaşması durumunda periyodik değerlendirme beklenmeden bir hafta içerisinde değerlendirme yapmakla yükümlüdür. Değerlendirme formları ıslak imzalı olarak her ayın üçüncü haftasında İnsan Kaynakları birimine teslim edilir. Personele ilgili ay sonunda ödüllendirme yapılır.

İç Eğitmen ve İç Eğitim Dokümanı Hazırlama Ödülleri

Çalışanların motivasyonlarını arttırarak, çalışanların bilgi, birikim ve deneyimlerinden etkin biçimde yararlanmak, şirketin knowhow'ının kayıt altına alınarak, eğitim ve gelişim süreçlerine çalışanların etkin katılımlarının ve sistemin sürekliliğinin sağlanması faaliyetlerinin değerlendirildiği kategoridir.

Ödüllendirme kapsamına girecek iç eğitim dokümanları ve bu dokumanlar kapsamında verilen iç eğitimler için ilgili ayın sonunda ödüllendirme yapılarak çalışanların bodrolarına yansıtılır.

Ar-Ge Ödül komitesi iki ayda bir toplanarak genel değerlendirme yapar.

Ar-Ge Ödülü

İNSAN KAYNAKLARI

TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ

Ekonomide ve sosyal yaşamda sürdürülebilir kalkınmanın sağlanabilmesinin kadınların yaşamın tüm alanlarına aktif bir şekilde katılımı ile mümkündür.

"Kadın güçlenirse toplum güçlenir" sloganı ile çıkılan bu yolculukta, Türkiye'nin kalkınma hedeflerine ulaşabilmesi için kadın istihdam oranının artması ve kadın çalışanlara erkek çalışanlarla eşit fırsatların yaratılması son derece önemlidir.

Karsan, tüm dünyada, kadının hem iş hayatında hem de sosyal hayatta güçlenmesini desteklemektedir.

Karsan, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ile toplumsal cinsiyet eşitliğinin geliştirilmesi ve kadın istihdamının artırılmasına yönelik protokolü 2019 Temmuz'da imzalamış olup bu doğrultudaki çalışmalar devam etmektedir.

Proje ile;

• Karsan'da kadın erkek eşitliğinin geliştirilmesi için öncelikli olarak bir kültür değişimi sağlanması. Kültür değişimi ile kadın istihdamının arttırılması.

• Eşit söz hakkı, kapsayıcı istihdam, şiddetten arınmış çalışma ortamı ile iş-aile yaşamı dengesi gibi konularda iyileştirme planlarının hazırlanarak bu doğrultuda aksiyonların devreye alınması

amaçlanmıştır.

Proje faaliyetlerinin belirlenmesi ve sürekliliğinin sağlanarak izlenmesi amacıyla Karsan'da yönetim ile üretimde çalışan eşit sayıdaki kadın ve erkekten oluşan "Karsan Pozitif Eşitlik Ekibi" kurulmuştur.

Söz konusu ekip vaka analizleri, çalışan anket çıktıları, derin tartışma seansları gerçekleştirmiş; günümüz iş dünyasından elde edilen örnekler ve sonucu belirlenen hedefler doğrultusunda projenin iş planını hazırlayarak üst yönetim onayına sunmuştur. Projenin onayı ile süreç başlamış olup planlanan faaliyetlerin hayata geçirilmesi ve alınan aksiyonların sürekliliğinin sağlanması için ekip aylık olarak bir araya gelmektedir.

Karsan Pozitif Eşitlik Planı, 57 maddeden oluşmaktadır. Planın her maddesi için Etkinlik Performans Göstergeleri tespit edilmiş olup, hangi periyotlarda, hangi yöntemle ve kimin tarafından takip edileceği ve raporlanacağı tariflenmiştir.

Karsan'da "Karsan Pozitif Eşitlik Ekibi" kurulmuştur.

Eşitlik

Bu kapsamda;

• Bursa Valiliği ve Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile "Mesleki ve Teknik Eğitimde İş Birliği Protokolü" imzalanmıştır. Türkiye genelinde elektrikli araçlar konusunda öğrenci yetiştiren ilk laboratuvar "Karsan Elektrikli Araçlar Teknoloji Laboratuvarı" olmuştur.
• Karsan'da ilk defa "Kadın Liderlik Gelişim Programı" oluşturulmuştur.
• Karsan'da TCE İç Eğitmen Ekibi kurulmuş, yeni katılan çalışanların eğitimlerine devam edilmiştir.
• Karsan, Kadının Güçlenmesi Prensipleri'nin (Women's Empowerment Principles – WEPs) İmzacısı olmuştur.
• Karsan, BM Küresel İlkeler Sözleşmesi Platformu UN Global Compact'a taahhüdünü bildirmiştir.
• Mor Salkım Kadın Dayanışma Derneği ile iş birliği protokolü imzalanmıştır.

Sonuçlar;

• İnsan Kaynakları Politikası güncellendi, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Şiddete Sıfır Tolerans Politikası (ILO'nun 190 sayılı sözleşmesine uygun biçimde geçirilmiş, dünyadaki ilk işyeri politikasıdır.) oluşturularak üst yönetim onayı ile uygulamaya alınmış, iş süreçleri bu doğrultuda revize edilmiştir.
• Pozitif Kariyer Süreci yeniden tasarlanarak devreye alınmıştır.
• Şiddete Sıfır Tolerans Prosedürü oluşturularak devreye alınmıştır.
• Karsan'da ilk kadın Üretim Müdürü atanmıştır.
• Yeni projelerin devreye girmesi ile şirketimizin üretim hatlarında ilk kez kadın çalışanlar istihdam edilmiştir. Üretim hatlarında 2023 yılında 97 kadın çalışan işbaşı yapmıştır.
• Proje başından beri yapılan çalışmalar ile yönetsel rollerdeki kadın yönetici oranı %15'e yükselmiştir.
• Proje başından beri yapılan çalışmalar ile Karsan'da kadın çalışan oranı %38'e çıkmıştır.

Karsan üretim hatlarında 2023 yılında 97 kadın çalışan işbaşı yapmıştır.

İNSAN KAYNAKLARI

KARSAN ELEKTRİKLİ ARAÇLAR TEKNOLOJİ LABORATUVARI

Otomotiv sektöründe nitelikli ve sürdürülebilir mesleki eğitimi desteklemek amacıyla 2020 yılında Bursa Valiliği ve Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile "Mesleki ve Teknik Eğitimde İş birliği Protokolü" imzalanmış ve Meslek Lisesi bünyesinde "Karsan Elektrikli Araçlar Teknoloji Laboratuvarı'' oluşturulmuştur.

Karsan, aynı zamanda Pozitif Eşitlik Programı dahilinde meslek liselerinden mezun kız öğrencilerin de istihdama katılmasını teşvik etmektedir.

Çalışmalardan satır başları

• Karsan, yürüttüğü çalışmalarla Nitelikli Eğitim (4) ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği (5) SKA'ya doğrudan katkı sağlamaktır.
• Karsan Elektrikli Araçlar Teknoloji Laboratuvarı, Türkiye'de elektrikli araçlar özelinde öğrenci yetiştirecek ilk laboratuvardır.
• Üretimde nitelikli kadın çalışan sayısını arttırmak amacıyla eğitim görecek öğrencilerin en az %50'si kız öğrencilerden oluşmaktadır.
• Karsan'ın mühendisleri, Şirketin ürün gamı ve üretim teknolojileri hakkında bilgilendirme eğitimlerini laboratuvarda çalışan öğretmenlere sunmaktadır.
• Mesleki eğitim ve staj uygulamalarını Karsan'da gerçek üretim ortamında yapma imkânı bulan ve laboratuvarda eğitim gören tüm öğrencilere burs verilmekte; mezun olan öğrencilerin Karsan'da öncelikli olarak istihdam edilmesi sağlanmaktadır.
• Suna ve İnan Kıraç Vakfı'ndan burs alan öğrenci sayısı raporlama döneminde 33'e ulaşmıştır
• Mezun olan ve şirketimize başvuran laboratuvar öğrencilerinin Karsan'da istihdam edilme oranı %100 olarak gerçekleşmiştir.

Karsan Elektrikli Araçlar Teknoloji Laboratuvarı'nda eğitim görecek ve mezun olacak öğrenciler, gelecekte sektöre ve yeni teknolojilere katma değer yaratacak bireyler olacaklardır.

Yeni teknolojiler

Şirket hedef, strateji ve çalışan gelişim planları doğrultusunda tüm personelin yetkinliğinin sürekli geliştirilmesi, eğitim ihtiyaçlarının belirlenerek planlanması, eğitim etkinliğinin ölçülmesi ve gelişim planlarının takibi İK faaliyetlerinin en önemli adımlarından biridir.

Karsan bünyesinde eğitim ve gelişim faaliyetleri, yetişkin gelişiminde etkili olan 70-20-10 gelişim modeline uygun olarak tasarlanmaktadır.

Çalışan gelişim planları 2022 yılında tasarlanarak devreye alınan "Karsan Eğitim Gelişim Takip Uygulaması" üzerinden, çalışan ve yönetici ile birebir görüşmeler ve ihtiyaç analiz çalışmaları sonucu beş ana başlık altında oluşturulmaktadır.

Hedefler

• Görev tanımları (Teknik yetkinlikler)
• Davranışsal yetkinlikler
• Yasal ve sistem gereklilikleri (İş Sağlığı ve Güvenliği, Kalite, Çevre, Enerji, Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemleri, Yasalar vb.)
• Kişisel Gelişim

Deneyimsel Öğrenme - %70

Farklı projeler (süreç iyileştirmeleri, maliyet kazanımı, hata oranının düşürülmesi vb.), farklı görevler, zorlu deneyimler vb. araçlarla sağlanan gelişimdir.

Diğerlerinden Öğrenme - %20

Deneyimli çalışanlardan (çoğunlukla da yöneticiden) işi öğrenme, mentorluk, geri bildirim, takım çalışması, aksiyon planı oluşturma vb. araçlarla sağlanan gelişimdir.

Yapılandırılmış Öğrenme - %10

Eğitim, seminer , workshop, kitap, makale vb. araçlarla sağlanan gelişimdir.

KARSAN FAALİYET RAPORU 2023

Karsan'da pozisyona özel gelişim programları İK tarafından oluşturularak ilgili çalışanlara atanmaktadır.

• Pozisyon bazlı oluşturulan gelişim programları
  • Yeni çalışan gelişim programı
  • Proje bazlı gelişim programları
  • Çalışanlar gelişim programı
• Üretim Liderleri/ Yöneticileri gelişim programı
  • Yeni Yönetici gelişim programı vb.

İNSAN KAYNAKLARI

Çalışan Gelişim Değerlendirmesi (iyileşme oranı)

Yetkinlik Kırılımı	2021			2022			2023
	Mevcut Durumu	Hedef	Sonuç	İyileşme (%)	Mevcut Durumu	Hedef	Sonuç	İyileşme (%)	Mevcut Durumu	Hedef	Sonuç	İyileşme (%)
Davranışsal yetkinlik	1,4	1,3	2,4	2,2	62	2,4	2,1	69	1,33	2,36	2,09	64
Görev Tanımı-Teknik Yetkinlik	1,4	1,2	2,3	2,1	57	2,4	2,1	67	1,24	2,21	2,13	58
Hedef	1,4	1,2	2,2	2,1	57	2,4	2,2	63	1,16	2,2	2,00	58
Yasal/Sistem Gerekliliği	1,2	1,1	2,3	2,4	45	2,1	2,3	52	1,12	2,12	2,02	55
Kişisel Gelişim	-	1,3	2,3	2,1	64	-	-	-	1,21	2,22	2,05	59
Ortalama	1,4	1,2	2,3	2,2	57	2,3	2,2	63	1,2	2,2	2,1	59

*Yılın başında "Onaylı" statüsünde olan gelişim kartlarının yıl sonu yönetici değerlendirmeleri referans alınarak oluşturulmuştur.

KARSAN'DA TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ

Karsan, BM Küresel İlkeler Sözleşmesi Platformu UN Global Compact imzacısıdır.

Karsan, toplumsal cinsiyet eşitliğinin geliştirilmesi amacıyla başlattığı yolculuğunu yeni adımlarla taçlandırmaktadır.

Şirket, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ile kadın erkek eşitliğinin geliştirilmesi ve kadın istihdamının artırılmasına yönelik protokolü 2019'da hayata geçirmiş, son olarak da Birleşmiş Milletler (BM) Küresel İlkeler Sözleşmesi Platformu (United Nations (UN) Global Compact) imzacısı olmuştur.

Karsan, bu adımı ile insan hakları, çalışma standartları, çevre ve yolsuzlukla mücadele alanlarında şirketlerin sorumluluklarının belirlendiği UN Global Compact'ın ilkelerini benimseyerek, operasyonlarını bu ilkelere uyumlu hale getireceğini bir kez daha taahhüt etmiştir.

Karsan, üretim ve ihracatta elde ettiği başarıların yanı sıra toplumsal cinsiyet eşitliğinin yaygınlaştırılması amacıyla hayata geçirdiği çalışmalarla da örnek bir şirkettir.

İmza töreni gerçekleştirildi!

Global Compact Türkiye 2021 – 2022 dönemi yeni üyelerine özel bir imza töreni gerçekleştirmiştir. İmza törenine Karsan'ı temsilen Endüstriyel Operasyonlar Genel Müdür Yardımcısı Alper Bulucu katılmıştır.

Karsan'ın toplumsal cinsiyet eşitliği yolculuğunun kilometre taşları…2019- ILO ile kadın erkek eşitliğinin geliştirilmesi ve kadın istihdamının artırılmasına yönelik protokol imzalandı.

2020- UN Global Compact ve BM Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadının Güçlenmesi Birimi (UN Women) ortaklığıyla oluşturulan "Kadının Güçlenmesi Prensipleri" inisiyatifine (Women's Empowerment Principles – WEPs)" katıldı.

2020- bu bağlamda iki önemli politika yayımlandı. 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele ve Dayanışma Günü ile başlayıp, 10 Aralık İnsan Hakları Günü'nde sona eren Uluslararası 16 Günlük Toplumsal Cinsiyete Dayalı Şiddetle Mücadele Kampanyası kapsamında "Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Politikasını" ve "Şiddete Sıfır Tolerans Politikası"nı oluşturuldu.

2021-Mor Salkım Kadın Dayanışma Derneği ve Danışma Merkezi ile iş birliği protokolü imzaladı. Derneğin Karsan çalışanlarına ve yakınlarına destek sağlayacağı bir mekanizma oluşturuldu.

Uygulamalardan örnekler

• 2019- Türkiye Otomotiv Bakım Dernekleri Federasyonu (TOBFED)- Kadın İstihdamı
• 2019- BUSİAD Doğan Ersöz Ödülü- Çalışma hayatında kadın-erkek eşitliğinin desteklenmesi
• 2021- The Stevie Awards, Silver Stevie Winner- Kadınlar için Liderlik Gelişiminde Başarı ödülünün kazanılması
• Karsan'da ürerim hatlarında çalışmak üzere ilk kadın çalışan istihdamı 2022'de başlatıldı;

Yıllara Göre Kadın Çalışan Sayısı

2023 - 259 kadın (129 Kadın Üretim hattı çalışanı)

2022 - 163 kadın (36 Kadın Üretim hattı çalışanı)

2021 - 67 kadın (0 Kadın Üretim Hattı çalışanı)

2020 - 58 kadın (0 Kadın Üretim Hattı çalışanı)

Üretim Hattına çalına kadınlara yönelik yapılanlar

WC sayısı: 8 adet

Duş sayısı: 8 adet

Giyinme Odası kapasitesi: 2.100 kişi

Karsan'da Kadın Çalışan Sayısının Gelişimi

	Toplam Çalışan	Kadın Çalışan	Kadın Çalışan %
2023	2.494	259	10%
2022	1.860	163	9%
2021	1.062	67	6%
2020	1.059	58	5%

KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK

İstanbul Maratonu'nda depremzede engelli çocuklarımız için koştuk!

Karsan Koşu Takımı 5 Kasım Pazar günü İstanbul Maratonu'nda, 6 Şubat'ta 11 ili etkileyen depremlerde mağdur olmuş engelli çocukların ihtiyaç duydukları malzeme desteği, rehabilitasyon ve özel eğitim hizmetlerine hızlıca ulaşmalarını sağlamak adına Türkiye Spastik Çocuklar Vakfı için koştu.

Toplanan bağışlar ile 5 çocuğumuzun ihtiyaç duyduğu temel rehabilitasyon giderlerinin karşılanması sağlanmıştır.

EKER I RUN Korusu'nda İyilik Peşinde Koştuk

Karsan Koşu Takımı 1 Ekim 2023'te adımlarını, Cumhuriyetin Yüzleri Eğitim için Koşuyor projesiyle Cumhuriyetin 100. Yılında TEGV'in nitelikli eğitim desteğine katkıda bulunmak için atmıştır.

Toplana bağışlar ile Karsan Koşu takımı, 61 çocuğun nitelikli eğitim ile buluşmasını sağlayarak TEGV'in kampanyasına en çok bağışta bulunan 2. kurum olmuştur.

23 Nisan'da Depremzede Çocuklarımızın Yanındaydık! – "23 Nisan'da Hiçbir Çocuk Kitapsız Kalmasın!" Kampanyası

Karsan, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nı Uludağ Üniversitesi KYK yurdunda kalan afetten etkilenmiş çocuklar ile geçirmiştir. Çocukları yaşadıkları ağır travmadan kısa süreli de olsa uzaklaştırmak için, sihirbaz, palyaço, kukla gösterisi, Hacivat – Karagöz gibi gösterilerin ve çeşitli oyunların yer aldığı bir şenlik düzenlenmiştir.

Karsan çalışanlarının katkısı ve "23 Nisan'da Hiçbir Çocuk Kitapsız Kalmasın!" sloganıyla düzenlenen kitap kampanyasında toplanan kitapların yer aldığı çantalar çocuklara hediye edilmiştir.

Karsan depremin yol açtığı travmayı tedavi etmeye, çocukların yaşamla yeniden sağlıklı ilişkiler kurmasını sağlamaya katkı sunmaya kararlılıkla devam edecektir.

LÖSEV Standı

Karsan, lösemili çocukların ve ailelerinin sorunlarına çözüm üretmek için kurulmuş LÖSEV'e destek olmak amacıyla Akçalar fabrikasında LSV Dükkân standı açmıştır.

LSV Dükkânda satışa sunulan ürünler, iyileşmiş gençlerimiz ile lösemili çocuklarımızın annelerinin LÖSEV atölyelerinde ürettikleri el emeği ürünlerdir.

Lösev Bursa Ofisi iş birliğinde açılan standa Karsan çalışanları yoğun ilgi göstermiştir. Satışlardan elde edilen gelirle lösemili çocuklara, her yaştaki kanser hastasına ve deprem bölgesinde yaşayan ihtiyaç sahibi afetzedelere katkı sağlanmıştır.

Dünya Kadınlar Günü'nde Depremzede Kadınların Yanındaydık!

Karsan, 2023 Dünya Kadınlar Gününde her bir kadın çalışanı adına Türk Eğitim Vakfı'nın "Yarıda Kalmasın 2023 Burs Fonu" na bağış yapmış, afetzede öğrencilerin eğitimine destek olmuştur.

Dünya Kadınlar Günü'nde deprem sebebi ile zor durumda kalmış kadınların küçük de olsa bazı ihtiyaçlarına katkı sağlayabilmek amacıyla, Unilever iş birliğinde hijyen paketleri oluşturulmuş, satışı suretiyle paketlerin afetzede kadınlara hediye edilmesi sağlanmıştır. Karsan çalışanlarından gelen bağışlarla oluşturulan 300 adet hijyen paketi depremlerin ardından Bursa'ya göç eden ve KYK yurtlarında kalan afetzede kadınlara ulaştırılmıştır.

Deprem Felaketinde Birlik Olduk!

6 Şubat 2023 deprem felaketinin yaralarını sarmak ve yardım faaliyetlerinin bir parçası olmak üzere hızla harekete geçen Karsan çalışanlarının desteği ile öncelikli ihtiyaç listesinde yer alan malzemeleri temin ederek AFAD kanalıyla bölgeye ulaştırmıştır.

Kızılay Kan Bağışı Kampanyası

Karsan çalışanları her yıl olduğu gibi, 2023 yılında da Bursa Kızılay Kan Bağış Merkezi iş birliğinde düzenlenen Kan Bağışı Kampanyasına yüksek oranda destek vermişler ve kan bağışı gerçekleştirmişlerdir. Kızılay Kan Bağış Merkezi yetkilileri, yüksek katılım ve duyarlılık için Karsan HOSAB Fabrikasına teşekkür ziyaretinde bulunmuşlardır.

İNOVASYONUN BİR ADIM ÖTESİNDE AR-GE

Müşteri beklentilerini ve toplumun ihtiyaçlarını odağına alarak geliştirdiği yenilikçi tasarımlarla, her ülke, hatta her şehir için çağın gereksinimlerine uygun ürünler geliştirebilen Karsan, 1981 yılından bu yana sektöre farklı iş modelleri üzerinden hizmet etmektedir.

Karsan Ar-Ge Merkezi; Ana OEM ürünlerinin tasarımında, toplum odaklı sürdürülebilir mobilite çözümleri ile inovatif ürün geliştirme süreci ile faaliyetlerini sürdürmektedir.

Mobilite alanındaki inovatif ürünleri ile Avrupa regülasyonları kapsamında karbon azaltım taahhütlerine uyarak sıfır emisyon yolculuğuna önemli katkılar sağlayan Karsan Ar-Ge merkezi, sürdürülebilir mobilite alanında inovasyonun bir adım ötesinde olmayı hedeflemektedir.

Kurulduğu yıldan bu yana geliştirdiği ve geliştirmeye devam ettiği ürün – süreç yaklaşımıyla sektöre yön veren Karsan, 22 Temmuz 2019 tarihinde T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından da akredite olmaya hak kazanan bir Ar-Ge Merkezi olmuştur.

Stratejik partnerliklerinin yanına üniversite sanayi iş birliklerini de ekleyen Karsan Ar-Ge Merkezi, uzun yıllardır pazara inovatif ürünler geliştirmekte ve liderlik etmektedir.

Karsan Ar-Ge merkezi, sürdürülebilir mobilite alanında inovasyonun bir adım ötesinde olmayı hedeflemektedir.

Ar-Ge Merkezi

1.394 m2 alana sahip olan Ar-Ge Merkezi kapsamında bir adet prototip atölyesi ve bir adet Elektrik Elektronik Laboratuvarı bulunmaktadır.

Ar-Ge Merkezi, gerçekleştirdiği inovasyon odaklı geliştirmeleriyle %100 yerli 6 m'e-JEST, 8 m e- ATAK araçlarının Avrupa da üst üste pazar liderliğine ulaşması, Karsan'ın marka değerinin yükselmesine önemli katkı sağlamıştır.

Stratejik ortaklıklar ve ürün odaklı çalışmalar sonucunda geliştirilen Avrupa ve Amerika'nın ilk gerçek yol koşullarında kullanıma hazır %100 elektrikli ve sürücüsüz otobüsü Otonom Atak Electric, Şubat 2021'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank ve beraberindeki heyetin incelenmesine sunulmuş, sürücü koltuğu boş seviye 4 otonom araç ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde özel bir tur yapılmıştır. Söz konusu araç külliyedeki ziyaretçilerin kullanımına sunulmak için T.C. Cumhurbaşkanlığına hediye edilmiştir

Fosil yakıtlı araçlardan dönüştürülen elektrikli araçların geliştirilme çalışmalarında kazanılan yetkinlikler ile doğuştan elektrikli olarak tasarlanan uzun ticari araçların pazara sunulması sağlanmıştır. 10, 12 ve 18 m uzunlukta ticari araç grubumuz e-ATA markası ile Karsan Ar-Ge Merkezi knowhow'ının ticarileşmesine gösterilebilecek önemli ürün grupları arasında yer almaktadır.

e-ATA ürün grubunda yapılan geliştirme çalışmaları sonucunda e- ATA HYDROGEN (FUELCELL) araç grubu geliştirilerek 2022 yılında Almanya Hannover kentinde dünya lansmanı yapılmıştır. Pazarda geniş yankı uyandıran ve geliştirilen prototip aracın üzerinde kullanılan çevre dostu malzemeler pazarda hayranlıkla karşılanmıştır.

Müşteri isterleri kapsamında bir adet daha prototip üretimi yapılan e-ATA HYDROGEN aracının 2024 yılında ticarileşmesi öngörülmektedir. Geliştirilen bu aracımız aynı zamanda sürdürülebilir araç ödülünü de almaya hak kazanmıştır.

İnovatif ürün geliştirilmesine odaklı Ar-Ge çalışmalarına devam eden Karsan, bu kültürün yaygınlaşması için organizasyonel yapısında da değişimler gerçekleştirmeye devam etmektedir.

Mobilitenin Ar-Ge'sinde sürdürülebilir inovasyon

Karsan Ür-Ge ve Ar-Ge çalışmalarını toplumların gelişim ve sürdürebilirliğini odağına alarak gerçekleştirmektedir.

Karsan, geliştirilen ürünlerde kullanılan ileri seviye teknolojiler yardımıyla sürdürülebilir mobilitenin karbonsuzlaştırma çalışmalarına destek olmaktadır.

Uzun yıllardır mobilitenin dijital dönüşümü alanında çalışmalar yapan Karsan Ar-Ge Merkezi, müşteri isterlerinin çevreci yöntemlerle karşılanmasını sağlamaktadır.

Karsan'ın mobilitenin Ar-Ge'sindeki sürdürülebilir inovasyonu aşağıdaki aşamalarda geçmektedir,

• Teknolojinin Takibi
• Pazarın Geleceği ve Müşteri İsterlerinin Takibi
• Ür-Ge ve Ar-Ge Süreçleri
• Ürünler ve Satış Sonrası Hizmetler

Yürüttüğü süreçlerin tamamında uçtan uca sürdürülebilirliğe odaklanan Karsan 2023 yılında 'Mobilitenin Geleceğinde Bir Adım Önde' vizyonuyla çalışmalarını yürütmüştür.

Karsan'ın kalbi olan Ar-Ge Merkezi 2024 yılında da "inovasyonun bir adım ötesinde" olacak şekilde çalışmalarını sürdürecektir.

Karsan Ar-Ge Merkezinin geliştirdiği projeler

Ar-Ge Merkezi'nin geliştirdiği projeler bağlamında yaptığı harcamalar 2022'ye göre iki kat artarak 153 milyon TL'ye ulaşmıştır.

2024 yılı çalışmalarının odağında otonom araç geliştirmeleri ve yeni nesil yakıt teknolojileri yer almaktadır.

Karsan kurulduğu günden itibaren geliştirdiği tüm projeleri Ar-Ge bilinciyle devreye almaktadır. Karsan Ar-Ge Merkezi bir proje geliştirirken; yeni teknoloji trendleri, bilimsel içerikli etkinlikler, maliyet azaltma çalışmaları, müşteri talepleri ve diğer projelerinin getirdiği yeniliklerden faydalanmaktadır.

Geliştirilen projelerde sürdürülebilirlik, yeşil çevre ve emisyon azaltıcı faaliyetler büyük önem arz etmektedir.

İNOVASYONUN BİR ADIM ÖTESİNDE AR-GE

Karsan Ar-Ge Merkezi bakanlık tarafından akredite olduğu 2019 yılından bu yana 40 adet proje yönetmiştir.

Projelerden 32 tanesi başarıyla tamamlanırken, 8 projenin çalışmaları devam etmektedir.

Merkez 2023 yılında geliştirdiği e-JEST RHD sağdan direksiyonlu araçla Japonya pazarına giren ilk Türk şirketi olmayı başararak dünyada marka değerinin yükselmesini sağlamıştır.

ASELSAN iş birliğinde yapılan Ar-Ge çalışması sonrasında İstanbul Adalar bölgesine uygun sürdürülebilir araçların lansmanı da 2023 yılında gerçekleşmiştir. Adalar için geliştirilen bu araçlar sayesinde çevreci mobilitenin herkes ve her yer için erişilebilirliği sağlanmıştır.

Karsan Ar-Ge Merkezi ulusal ve uluslararası iş birlikleri

Karsan Ar-Ge Merkezi'nin projelerinde izlediği iki stratejik yaklaşım bulunmaktadır.

• Alanında uzman firmalarla stratejik ortaklık kurmak,
• Kurulan ortaklık sonrası elde edilen know-how'ın içselleştirilerek kurum içinde yaygınlaştırılmasını sağlamak.

BMW, Katech, Renault, Bosch, Menarinibus, Ford, Optival, Adastec gibi ulusal ve uluslararası alanda söz sahibi firmalarla hayata geçirilen ortak çalışmalar birinci yaklaşıma örnek oluşturmaktadır. Karsan Ar-Ge Merkezi aynı zamanda akademik iş birlikleri yardımıyla da yeni proje geliştirme çalışmaları yürütmektedir.

Bu kapsamda Bursa Uludağ Üniversitesi, Bursa Teknik Üniversitesi, Koç Üniversitesi, ODTÜ, TOBB, İTÜ gibi Türkiye'nin önde gelen üniversiteleri bu iş birliklerinden sadece birkaçını oluşturmaktadır.

Üniversitelerle yapılan iş birlikleri kapsamında alanında uzman Karsan Ar-Ge Merkezi personeli üniversiteli öğrencilere teknik eğitimler vermektedir.

Avrupa Birliği Başvuruları

2023 yılında Karsan Ar-Ge Merkezi 'Mobilitenin Geleceğinde Bir Adım Önde' vizyonuyla ulusal fazda yürüttüğü projeler sonrası geliştirdiği inovatif ürünlerin etkilerini Avrupa Birliği Proje çağrılarına başvuru yaparak değerlendirmiştir.

Karsan Ar-Ge Merkezi, 32 projeyi tamamlamış, 8 üzerinde ise çalışmalarını sürdürmektedir.

Ar-Ge Projeleri

Alınan bu stratejik karar doğrultusunda Karsan Ar-Ge Merkezi Teşvik Birimi uluslararası çağrıları takip ederek kısa sürede konsorsiyumlara dahil olmayı başarmış, toplam 3 Avrupa Birliği Proje çağrısına başvuru yapmıştır.

İstanbul Akademi (İSO) başkanlığında MIND4MACHINES Call 2 çağrısında RobiCarr projesinde endüstriyel partner olarak yer Karsan, veri toplama ve analizi için otonom robotun fabrika alanında gezmesine olanak sağlamıştır.

2024 yılında uluslararası fon başvurularını artırmayı planlayan Ar-Ge Merkezi inovasyon konusundaki başarısını bu alanda da göstermeyi hedeflemektedir.

Katılım sağlanan konsorsiyum ve çalıştaylar

Karsan Ar-Ge Merkezi Avrupa Birliği ve farklı fonlardan destek alarak inovatif ürün geliştirme süreçlerini desteklemek için çok sayıda çalıştayda yer almıştır.

Karsan stratejilerine en uygun değerlendirilebilecek olan çalıştay "Yeşil Hidrojen"dir.

Bunun yanı sıra farklı çalıştaylara da katılım sağlanarak konsorsiyumlar için ortaklık opsiyonlarının değerlendirilmesi sağlanmıştır.

Karsan Ar-Ge Merkezi Fikri Sınai Haklar Mevcut Durumu

Karsan, kurulduğu 1966 yılından 2023 yıl sonuna fikri sınai haklar alanında 14 patent ve 9 faydalı model korumasına sahip olmuştur.

2021 yılında Türk Patent Kurumu'na 3 faydalı model başvurusu yapan Karsan Ar-Ge Merkezi, geliştirdiği inovatif projeler sayesinde fikri sınai haklar başvuru sayısını 2022 yılında beşe, 2023 yılında ise dokuza çıkarmıştır.

Geliştirilen ve şirket sırrı olarak kalmasına karar verilen çok sayıda geliştirme çalışması da 2023 yılında tamamlanmıştır.

Şirketimizin ürün çeşitlendirme kapsamında planladığı yatırımın Yatırım Teşvik Belgesi'ne bağlanması amacıyla T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'ne yapılan "Yatırım Teşvik Belgesi" başvurusu 6 Ekim 2021 tarihinde onaylanmıştır. Teşvik belgesine bağlanan yatırım tutarı 240.767.880 TL'dir.

"Bölgesel Teşvik Uygulamaları" kapsamında değerlendirilmiş olan yatırım için sağlanan 4. Bölge'ye ilişkin destek unsurları şunlardır:

• Sigorta Primi İşveren Hissesi
• Vergi İndirimi
• Gümrük Vergisi Muafiyeti
• KDV İstisnası
• Faiz Desteği

Karsan stratejilerine uygun bir konu

Yeşil Hidrojen

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK

Karsan'da sürdürülebilirlik önceliklerinin belirlenmesi, kapsamlı bir süreç dahilinde gerçekleşmektedir.

Bu süreç, ihtiyaçlar ve beklentiler doğrultusunda şekillendirilmiş olup, geniş bir paydaş yelpazesinin görüşleri içermektedir ve GRI Standartlarına dayandırılmıştır.

Sürdürülebilirlik komitemizde yer alan Yatırımcı İlişkileri Koordinatörümüzde ve İSG Çevre ve Sürdürülebilirlik Yöneticiliği çalışanlarında olmak üzere toplam 4 adet Kurumsal Sürdürülebilirlik Uzmanlığı Lisansı bulunmaktadır.

Toplam 125 şirket temsilcisi ve 50'ye yakın dış paydaşın etki, risk, fırsat ve beklentileri çerçevesinde yapılan değerlendirmelerle sürdürülebilirlik öncelikleri belirlenmiştir. Sürdürülebilirlik önceliklerinin belirlenmesi ve uygulanması sırasında, paydaşlarla sürekli bir iletişim ve iş birliği içinde olunmuş; sürdürülebilirlik konusundaki gelişmeler ve ilerlemeler paylaşılmıştır.

Bu sürecin bir parçası olarak yıllık sürdürülebilirlik raporlarını düzenli olarak yayımlanmakta olup Şirketin sürdürülebilirlik hedefleri ile bu hedeflere ulaşmada kaydettiği ilerleme şeffaf bir şekilde kamuoyuyla paylaşılmaktadır.

Öncelikli konuların stratejik önemi ve paydaşlar için önemi, dikkatli ve ayrıntılı bir analiz süreci sonucunda belirlenmiştir. Çift yönlü değerlendirmenin sonucunda, 26 kritik konu Karsan'ın önceliklendirme matrisinde yer almıştır. Stratejik yönetim ve iş süreçleri bağlamında ÇSY faaliyetleri kurumsal risk ve fırsat süreçleri ile entegre olarak üst yönetime ve yönetim kurulu üyelerine 3 aylık sürelerle odaklanmaktadır. İklim Değişikliği risk ve fırsatları yıllık faaliyet raporları ve sürdürülebilirlik raporlarında da yayınlanmaktadır.

Şirket yıllık bazda GRI standartlarına uygun, tüm dış paydaşları göz önünde bulunduran, 10*10 matris yapısı bazında önemlilik endeksi çalışması gerçekleştirmektedir. Bu çalışma sonucunda tüm paydaşların süreçte yer aldığı bir ESG önceliklendirmesi ortaya çıkmakta; Karsan'ın sürdürülebilirlik anlamında 1., 2. ve 3. derece öncelikleri belirlenmektedir.

Karsan 2024 yılında yeşil satınalma süreci bağlamında tedarikçilerinin ESG standartlarını raporlamalarını sağlayacak bir plan oluşturmuştur. Süreç çalışmalarına başlanmıştır.

Karsan Otomotiv gerçekleştirdiği bu faaliyetler sonucunda 2023 yılında CDP Supplier Engagement skorunu B- olarak açıklamıştır.

Çift yönlü değerlendirme ile belirlenen öncelikler

Karsan'ın öncelikleri

2022 yılında Karsan'ın 32 sosyal, 34 çevresel ve 13 yönetsel temel performans göstergesi GRI teyidi almıştı. Şirket 2023 yılında da aynı sayıda ÇSY göstergesini GRI teyidine sunmayı hedeflemektedir.

Karsan'ın ÇSY faaliyetleri ürünlerin %100'ünü, Şirket dışı üretim prosesleri ve ürünlerin %90'ına etki etmektedir.

Karsan tarafından sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmayı sağlamak için belirlenen öncelikli konular, üç farklı derecede sınıflandırılmıştır.

İlk derece öncelikli konular arasında, müşteri memnuniyeti, trafik ve yolcu emniyeti, Ar-Ge/Ür-Ge/ İnovasyon çalışmaları, salgın yönetimi ve çalışan hakları yer almaktadır. Hammaddenin verimli kullanımı, etik ilkeler ve uygulamalar, iş sağlığı ve güvenliği, kurumun finansal performansı, rüşvet ve yolsuzluğun engellenmesi, çalışanların eğitimi ve kariyer yönetimi de birinci derece öncelikli konularımız arasına dâhil edilmiştir.

İş süreçleri ve operasyonlarımızda en kritik ve etkili alanları belirlemeye yardımcı olan diğer konular ise çalışan memnuniyeti, enerji verimliliği yönetimi, çalışanları elde tutma, yerel satınalma, dijitalleşme ve IoT, kurumsal yönetim, fırsat eşitliği ve çeşitlilik, kapsayıcılık, yenilenebilir enerji üretimi ve gelişmiş teknoloji kullanımı olarak belirlenmiştir.

Karsan'da ikinci derece öncelikli konular olarak belirlenenler, yerel ekonomiye katkı, WCM, ülke ekonomisine katkı, biyoçeşitliliğin korunması, şikâyet mekanizmaları, iklim değişikliği ve sera gazı yönetimi, su yönetimi, kurumsal satın almada ÇSY'nin gözetilmesi, olumlu sosyal etki yaratma ve çalışanların performans yönetimi gibi konuları içerir. Bu konular, iş operasyonları ve hedeflerimizin sosyal, çevresel ve ekonomik etkisini optimize etme çabalarını geniş çerçevede yansıtır.

Üçüncü derece öncelikli konular ise Karsan tarafından yerel halkla ilişkiler, topluma katkı, bilgi güvenliği yönetimi, yerel istihdam ve istihdam yaratma olarak belirlenmiştir. Bu konular, toplumla ilişkilerin, veri güvenliğinin ve yerel istihdam çabalarının öne çıkarılmasında önemli rol oynar. Aynı zamanda, bu konular uzun vadeli sürdürülebilir büyüme ve başarının temelini oluşturmaktadır.

Bu üç öncelik derecesi, Karsan'ın sürdürülebilirlik yolculuğunda rehberlik yapmakta ve gelecekteki stratejilerin şekillendirilmesinde yardımcı olmaktadır.

Karsan'ın ÇSY faaliyetleri ürünlerin %100'ünü, Şirket dışı üretim prosesleri ve ürünlerin %90'ına etki etmektedir.

ÇSY faaliyetleri

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK

ÖNCELİKLİ STRATEJİK KONULAR VE SKA

İş Sağlığı ve Güvenliği

Karsan, bünyesinde bulunan üretim tesisleri ve faaliyet alanlarındaki tüm çalışanlarının sağlığı ve emniyeti korumaktadır.

Karsan İş Sağlığı ve Güvenliği Departmanı, Çevre, Enerji ve Sürdürülebilirlik bölümleri ile çalışarak, bu iki alan birbirine entegre edilmektedir. Karsan bünyesinde, tüm kurum faaliyetleri genelinde iş sağlığı ve güvenliği birinci önceliğimiz kabul edilmiştir ve tüm Karsan çalışanlarının ortak katılımı ve sorumluluğu benimsenmektedir.

Bu sorumluluğun sistematik bir biçimde hayata geçirilmesi amacıyla, uluslararası ölçekte genel kabul görmüş ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Sistem Standardı takip edilmektedir. Her yıl, WCM uygulamaları ve standart dış denetiminin tekrarlanmasıyla sistem güvenilirliği sağlanmaktadır. Karsan iç denetim uzmanları, ISO 45001 ve WCM Step sertifikasyon denetimlerini gerçekleştirirken, T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da belirsiz zamanlarda kontroller yapmaktadır.

Karsan bünyesinde uygulanan iş sağlığı ve güvenliği politikaları ve stratejileri, Birleşmiş Milletler tarafından belirlenen Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA'lar) ile doğrudan ilgilidir.

Bu bağlamda, en belirgin etkileşim 8. SKA- "İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme" ile yaşanmaktadır. Bu amaç, tüm çalışanların güvenli ve güvenceli işlere sahip olmasını ve eşit ölçüde ekonomik büyümeyi hedefler. Karsan tarafından, çalışanların sağlığı ve güvenliği korunarak ve onlar için güvenli bir iş ortamı oluşturularak bu amaç desteklenmektedir. Ayrıca, İş Sağlığı ve Güvenliği

Departmanı'nın Çevre, Enerji ve Sürdürülebilirlik bölümleri ile entegrasyonu, sürdürülebilirlik hedeflerini geniş bir perspektiften ele almayı sağlar. Bu yaklaşım, 7. SKA- "Uygun ve Temiz Enerjiye Erişim", 13. SKA - "İklim Eylemi" ve 12. SKA - "Sorumlu Üretim ve Tüketim" hedefleri ile de uyumludur.

İş sağlığı ve güvenliği politikalarının uygulanması ve denetlenmesinde ISO 45001 standardının kullanılması, Karsan'ın küresel çerçevedeki iyi uygulamaları benimsediğini işaret etmektedir. Bu, 17. SKA- "Kalkınma için Ortaklıklar" hedefi ile uyumludur ve Karsan'ın uluslararası standartları izleyerek ve global iş birlikleri ile çalışarak sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmayı amaçladığını göstermektedir.

Karsan'ın sürekli denetim ve değerlendirme süreçleri, iş sağlığı ve güvenliği politikalarının etkinliğini ve sürekli iyileştirmeyi sağlamaktadır. Bu, 9. SKA- "Sanayi, Yenilik ve Altyapı" ve 12. SKA - "Sorumlu Üretim ve Tüketim" ile uyumludur ve Karsan'ın sürekli iyileştirme ve yenilikçilik yoluyla sürdürülebilir ve sorumlu üretimi teşvik ettiğini göstermektedir.

Karsan'da İSG politikalarının uygulanması ve denetlenmesinde ISO 45001 standardı kullanılır.

ISO 45001

73

Karsan'ın sürdürülebilirlik hedefleri ile bu hedeflere ulaşmada kaydettiği ilerleme şeffaf bir şekilde kamuoyuyla paylaşılmaktadır.

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK

Öncelikli Konu	KARSAN'ın faaliyeti ve katkısı?	İlgili SKA	Öncelikli Konu	KARSAN'ın faaliyeti ve katkısı?	İlgili SKA
İklim Değişikliği	Karsan kurumsal risk sürecini iklim değişikliği riskleri ile entegre etmekte ve gerekli aksiyonlarını planlayıp hayata geçirmektedir. Bu kapsamda planladığı riskleri kurumsal risk süreci ile 2024 yılından itibaren Yönetim Kuruluna sunarak Sürdürülebilirlik Komitesi aracılığıyla yürütmeyi planlamaktadır.		Cinsiyet Eşitliği	Karsan, istihdama eşit katılımın toplumun ilerlemesindeki en belirleyici faktörlerden olduğuna inanmaktadır. Bu doğrultuda uluslararası iş gücü örgütü ile 2019 yılında imzalanan "Şirketlerde Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Geliştirilmesi Modeli" kapsamında kadın istihdamı her yıl önceki yıla arttırmayı hedeflemiştir.
Çevre Yönetimi	Çevre yönetim faaliyetleri kapsamında hammadde tedarik aşamasındaki çevresel performanslarını da değerlendirmektedir. Ayrıca üretim aşamasında faaliyetlerini ISO 14001, ISO 50001 ve WCM gibi küresel standartlar ile yönetmektedir. Faaliyetlerinde ürün bazlı çevresel etkilerini incelemeye başlayan Karsan ürün bazlı çevresel etkisini ve ürün bazlı karbon ayak izi değerlerini 12 metre elektrikli araç için gerçekleştirmiştir. Ayrıca paydaşları ile AB Horizon ve SAYEM gibi projeleri hedefleyen Karsan SKA 17 'Hedefler için Ortaklıklar' kapsamında sürdürülebilir bir dünya yaratmak için iş birlikleri gerçekleştirmektedir.		İnsan Hakları	Karsan İnsan Kaynakları Politikası ve UN Global Compact üyeliği ile dahili taşeronları ile 2024 yılı içerisinde sürdürülebilirlik projeleri planlamaktadır. Bu kapsamda gerçekleştirmeyi planladığı Sosyal Sorumluluk projeleri ile eğitime destek ve hayvan barınaklarına destek konusunda hedefleri bulunmaktadır. Karsan, etik ihlallere, çocuk işçi çalıştırmaya ve insan haklarına yönelik potansiyel riskleri sürekli olarak izlemekte ve bu konuları değerlendirmektedir. Bu çerçevede, etik ihlalleri hakkında anonim şikâyet e-posta bildirim kanalı (etik@karsan.com.tr) üzerinden bilgi alınmakta ve mali kayıpların engellenmesi için kontrol mekanizmaları oluşturulmaktadır. Karsan bünyesinde, 18 yaşın altında işçi çalıştırmamakta, genç işçi çalıştırmaya dair usul ve esaslara uygun hareket edilmekte ve zorla veya gönülsüz işçi çalıştırmamayı İnsan Kaynakları politikası olarak benimsemektedir.
Toplumsal Gelişim	Karsan çalışanlarına verdiği katkı ve desteği ile nitelikli istihdamın sağlanması ve artırılmasına katkıda bulunmaya odaklanan hedeflerine ulaşmayı amaçlamıştır. Ayrımcılık gözetmeyen İnsan Kaynakları politikası tarafından şekillendirilen kurum kültürü tüm paydaşlara ve topluma yayılma hedefiyle Karsan'ın öncelikli hedefleri arasında yer alır.

Öncelikli Konu	KARSAN'ın faaliyeti ve katkısı?	İlgili SKA	Öncelikli Konu	KARSAN'ın faaliyeti ve katkısı?	İlgili SKA
Eğitim	Ar-Ge Merkezi personelinin Eğitim seviyelerinin artırılması ve Ar-Ge Merkezi personellerinin katılacağı yurt içi ve yurt dışı eğitim sayısının artırılması: Karsan Akademi her sene personelin hem teknik hem de sosyal gelişimini takip ederek gelişim kartlarına eğitim hedefleri koymaktadır.		Akıllı ve Çevreci Mobilite	Karsan, güçlü Ar-Ge altyapısı ve yenilikçi tasarım ve mühendislik kapasitesiyle, tüm dünya için daha çevreci, güvenli ve akıllı mobilite çözümleri sunmayı hedeflemektedir. Bu alanda öncü uygulamaların hayata geçirilmesi için çalışmalar yapılmaktadır. Dijitalleşmeyle birlikte, "Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı" (Amaç 9) hedefini merkeze alan yatırımlar, Ar-Ge ve inovasyon gelişmeleri üzerine yoğunlaştırılmıştır. "Mobilite Geleceğinde Bir Adım Önde" vizyonuyla yeni nesil taşımacılık adımları atılmakta, çevresel etkileri azaltılmış, müşterilerimizin davranış değişikliklerine yanıt verebilen projeler üretilmektedir. Giderek artan dünya nüfusu ve şehirleşen topluluklar neticesinde mobilitede yaşanabilecek sıkıntılar ve erişilebilir, çevreci ulaşım seçeneklerinin oluşturulması üzerinde dikkatle durulmaktadır. Sürücüsüz Elektrikli ve Otonom Araçlarımız sayesinde yeni toplu taşıma modelleri yaratılmakta, trafik ve yolcu güvenliğinin en üst düzeye çıkarılması hedeflenmektedir. Ulaşımın geleceğine yön veren Otonom e-Atak projesi ile uluslararası pazarda ülkemiz en iyi şekilde temsil edilmekte ve "Sürdürülebilir Şehir ve Yaşam Alanları" (Amaç 11) yaratmada rol üstlenilmektedir.
Su ve enerji Yönetimi	Karsan'da su kaynakları ve su kullanımında küresel gelişmeler yakından takip edilmekte ve su yönetimi aksiyonları, verimli ve bilinçli bir yaklaşımla alınmaktadır. Üretim tesisimizde bulunan kuyulardan, faaliyetlerimizde kullanılan su elde edilmektedir. Karsan'ın su tüketimini düşürme stratejileri ve çevre dostu politikaları sayesinde, bu gelişmelerin olumlu bir çevre etkisi yarattığı gözlemlenmektedir. Bu tür stratejiler hem Karsan'ın operasyonel verimliliğini artırmakta hem de dünya genelinde su kaynaklarının korunmasına katkı sağlamaktadır. Avrupa Yeşil Mutabakatında belirtilen "2050'de karbon nötr kıta olma hedefi"ne ulaşabilmek amacıyla gerçekleştirilen yapısal düzenlemeler, Karsan gibi otomotiv sektöründe AB ülkelerine ihracatın %80'lik bir bölümünü gerçekleştiren Türkiye firmalarını yakından ilgilendirmektedir. AB pazarındaki dönüşüm
	ve düzenlemelerin uygulanması, ürün standartlarında iyileştirmenin yapılması ve döngüsel ekonomi modelinin benimsenmesi, otomotiv sektöründeki ihracatın devamlılığı için gereklidir. Karsan tarafından, Avrupa Komisyonu'nun "2050'de karbon nötr AB" hedefine ulaşabilmek için belirtilen 2050'ye kadar ulaşım kaynaklı sera gazlarının %90 azaltımının gerekli olduğu hedefine ulaşmak için enerji yönetimi standartlarına uyulmaktadır. Ayrıca Karsan 2024 yılında üretim hatlarındaki enerjisini %100 yenilenebilir enerjiden karşılamayı hedeflemektedir.		Tedarik zinciri Yönetimi	Tedarik operasyonları ve ürün tercihleri, Karsan tarafından sürdürülebilirlik merkezli yapılarak hem tedarikçiler hem de alınan ürünler denetlenmekte ve böylece gelişim ve iyileştirmeye süreklilik kazandırılmaktadır. Yeşil Tedarik çalıştayı ile ivme kazanılan çalışmalar kapsamında, tedarikçilere hem çevresel hem teknolojik hem de sosyal açılardan değerlendirme ve geliştirme hedeflenmektedir. Bu nedenle, Amaç 12 "Sorumlu Tüketim ve Üretim", Amaç 8 "İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme" ve Amaç 17 "Hedefler için Ortaklıklar" Karsan'ın öncelikleri arasına dâhil

edilmiştir.

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK

AKILLI VE ÇEVRECİ MOBİLİTE

Karsan, güçlü Ar-Ge altyapısı ve yenilikçi tasarım ve mühendislik kapasitesiyle, tüm dünya için daha çevreci, güvenli ve akıllı mobilite çözümleri sunmayı hedeflemektedir.

Öncü uygulamaların hayata geçirilmesi için çalışmalar yapan Karsan, dijitalleşme çalışmalarıyla birlikte 9. SKA- "Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı" ve 12. SKA - "Sorumlu Tüketim ve Üretim" hedeflerini merkeze alan yatırımlarını Ar-Ge ve inovasyon gelişmeleri üzerine yoğunlaştırılmıştır.

"Mobilite Geleceğinde Bir Adım Önde" vizyonuyla yeni nesil taşımacılık adımları atılmakta, çevresel etkileri azaltılmış, müşterilerimizin davranış değişikliklerine yanıt verebilen projeler üretilmektedir.

Giderek artan dünya nüfusu ve şehirleşen topluluklar neticesinde mobilitede yaşanabilecek sıkıntılar ve erişilebilir, çevreci ulaşım seçeneklerinin oluşturulması üzerinde dikkatle durulmaktadır. Sürücüsüz elektrikli ve otonom araçlar sayesinde yeni toplu taşıma modelleri geliştirilmekte, trafik ve yolcu güvenliğinin en üst düzeye çıkarılması hedeflenmektedir.

Ulaşımın geleceğine yön veren otonom e-Atak projesi ile uluslararası pazarda ülkemiz en iyi şekilde temsil edilmekte ve 11. SKA-"Sürdürülebilir Şehir ve Yaşam Alanları" na katkı sağlamaktadır.

Karsan, sürdürülebilirlik yolculuğunda 17. SKA- "Amaçlar için Ortaklıklar"ın önemini kabul etmekte, ulusal ve uluslararası iş birliklerinin yürütülmesi için gayret göstermektedir.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE ÇEVRE YÖNETİMİ

Çevresel etkilerin etkin bir şekilde yönetilmesi, Karsan'ın ana sürdürülebilirlik önceliklerindendir.

Çevresel etkilerin yönetiminin WCM metodolojisinin temel unsurlarının arasındadır. İklim değişikliği, son yıllarda karşılaşılan en büyük akut ve kronik risklerden biridir. Dünya genelinde, bu konuda çözüm bulmak adına birçok bilim insanı, politika yapıcı, sektör örgütü ve bağımsız kuruluş çeşitli önlemler, düzenlemeler ve yaptırımlar sunmaktadır. Karsan, otomotiv sektörünün önemli bir parçası ve özellikle elektrikli araç üretimi alanında lider bir konumda olarak, iklim değişikliği risklerinin tamamen farkında olup bu konudaki sorumluluklarını büyük bir ciddiyetle ele almaktadır. Elektrikli araçlar, karbondioksit emisyonlarını önemli ölçüde azaltarak iklim değişikliğine karşı etkili bir çözüm oluşturmaktadır. Otomotiv sektörü genellikle fosil yakıtlı taşıtların yaygın olduğu bir sektör olduğundan, sera gazı emisyonuna büyük miktarda katkıda bulunmaktadır. Ancak, Karsan'ın tamamen elektrikli araçlar üzerine odaklanması, bu etkinin önemli ölçüde azaltılmasına yardımcı olmaktadır. Ayrıca, iklim değişikliği sonucunda yaşanan aşırı hava olayları, araçların güvenilirliğini ve dayanıklılığını da etkileyebilir. Bu nedenle, Karsan, iklim dayanıklılığını artırmak ve enerji verimliliğini optimize etmek için araç tasarımlarında yenilikçi çözümler geliştirmekte ve uygulamaktadır.

Karsan, bu riskleri Çevre ve İklim Değişikliği politikası çerçevesinde yönetmekte, çevresel riskler ve fırsatlar tespit ederek operasyonlarına dahil etmektedir.

Ayrıca, gelecek dönemlerde, sürdürülebilir kalkınma yaklaşımıyla belirlenen hedeflere uygun hareket ederek, enerji verimliliğini daha da artırmak ve emisyonları neredeyse sıfıra indirmek için çeşitli stratejiler geliştirmektedir. Bu hedefler arasında etkin enerji, su ve atık yönetimi, yakıt verimliliği, doğrudan ve dolaylı emisyonların azaltılması ve çevre dostu ham madde kullanımı ile çevresel etkilerin azaltılması yer almaktadır. BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'na odaklanan adımlar atılmıştır. Bu durum, Karsan'ın iklim değişikliği ile mücadeleye olan bağlılığını ve bu konuda liderlik etme kararlılığını göstermektedir. Organizasyon yapısında, sürdürülebilirlik konularını etkili bir şekilde yönetebilmek adına adımlar atılmıştır. Kurum olarak bir bütün şekilde amaçlara odaklanılmakta ve doğrudan ve dolaylı etkiler yönetilmeye çalışılmaktadır. 12 SKA- "Sorumlu Üretim ve Tüketim" amacı ile sürdürülebilirlik farkındalığının oluşturulması hedeflenmiştir. Hammadde ve kaynak tüketiminin etkinliği sağlanmış ve bu sayede müşterilerin çevreye verdiği olumsuz etkileri azaltmaya destek olunmuştur. Böylece, 13 SKA- "İklim Eylemi" öncelikli amaçlar arasında yer almıştır. 17 SKA- "Hedefler için Ortaklıklar" kapsamında iş birlikleri yapılıp sürdürülebilir bir dünya yaratmaya yönelik birlikte yürünmeye özen gösterilmiştir. Çevre yönetim faaliyetleri ISO 14001 Çevre Yönetim Sistem Standardına uyumla gerçekleştirilmiştir.

Çevre yönetim ilkelerini içeren Karsan Çevre Politikasına internet sitesinden erişim sağlanabilir. Tüm faaliyetler, ilkelerine göre yürütülmekte ve çevresel etkilerin en aza indirilmesi için çaba gösterilmektedir. Periyodik bağımsız dış denetim ve belgelendirme faaliyetleriyle sistem güvenilirliği korunmaktadır. Diğer taraftan T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından da denetlenmektedir.

Raporlama döneminde çevre mevzuatına uyumsuzluktan dolayı herhangi bir şikâyet, hukuki işlem, maddi ya da ayni ceza yöneltilmemiştir. 14001 Standardının yanında, ISO 50001 Enerji Yönetim Sistem Standardının 2021 yılından itibaren yönetim sistemi portföyüne eklenmiştir. Bu kapsamda raporlama döneminde gerekli tüm hazırlıklar yapılmış ve eğitim çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Risk yönetimi sürecinin de önemli bir parçası olan çevre ve enerji yönetimi, Yönetim Kurulu'ndan başlayarak üretim birimlerine uzanan bir sorumluluk dağılımıyla yönetilmektedir. Ana üretim birimlerinde, aynı zamanda çevre ve enerji yönetim süreçlerinden sorumlu yöneticiler görev yapmaktadır. Sürdürülebilirlik yönetimi çalışmaları kapsamında da çevre ve enerji yönetimi konularından sorumlu çalışma ekipleri oluşturulmuştur. Çevre ve enerji yönetimi performansının, WCM metodolojisinin de bir parçası olduğu kabul edilmiştir ve bu kurumsal performansın ve üst yönetimden saha operasyonlarına yöneticilerin bireysel performansının değerlendirilmesinde etkili olmaktadır.

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ

Otomotiv sektöründe yakın geçmişte yaşanılan hammadde ve yarı mamul eksikliklerinden kaynaklanan üretim aksamaları, Karsan'a kesintisiz değer yaratmanın önemini daha fazla vurgulama imkânı sunmuştur. Bu tecrübenin de gösterdiği gibi; kesintisiz, verimli ve gelişen bir değer yaratım ve koruma süreci için değer zincirinin her halkasına önem atfedilmiştir. Değer zincirinin Karsan tarafından bir bütün halinde ele alınması, zorlu dönemlerde dahi üretim faaliyetlerinin aksatılmadan devam ettirilmesini sağlamıştır. Tedarikçiler, Karsan tarafından sadece mal veya hizmet alınan üretim aktörleri olarak değil, değer katan iş ortakları olarak görülmektedir. Tedarik operasyonları ve ürün tercihleri, Karsan tarafından sürdürülebilirlik merkezli yapılarak hem tedarikçiler hem de alınan ürünler denetlenmekte ve böylece gelişim ve iyileştirmeye süreklilik kazandırılmaktadır. Yeşil Tedarik çalıştayı ile ivme kazanılan çalışmalar kapsamında, tedarikçilere hem çevresel hem teknolojik hem de sosyal açılardan değerlendirme ve geliştirme hedeflenmektedir. Bu nedenle, Amaç 12 "Sorumlu Tüketim ve Üretim", Amaç 8 "İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme" ve Amaç 17 "Hedefler için Ortaklıklar" Karsan'ın öncelikleri arasına dahil edilmiştir.

TOPLUMSAL GELİŞİM

Otomotiv sektöründe yarım asrı aşkın deneyim ve esnek üretim yetkinlikleri ile Karsan, dünyanın seçkin markalarına tasarım, mühendislik ve üretim konularında çözümler sunan, örnek bir ticari araç üreticisidir.

Ulusal ve uluslararası ölçekte gerçekleştirilen faaliyetler kapsamında Ar-Ge projeleriyle yerli otomotiv sektörünün know-how becerilerinin gelişimine katkı sağlanmış ve akıllı mobilite anlayışı ile ülke ulaşım ihtiyaçlarına yerli alternatif çözümler sunulmuştur. Ek olarak, ülke ekonomisine hem ihracat girdileri hem de nitelikli iş gücünün arttırılması yönünde katkı sağlanmaktadır. Bu kapsamda, 2022 yılında operasyonel faaliyetlerin %52'si ihracat gelirlerinden elde edilmiş ve ülkemize önemli bir döviz girdisi sağlanmıştır. Bu söz konusu yetkinlik ve faaliyetlerin SKA 9- "Sanayi Yenilikçilik ve Altyapısı" doğrultusunda önemli katkılar sunduğuna inanılmaktadır. Bu katkı ve desteği ise nitelikli istihdamın sağlanması ve artırılmasına katkıda bulunmaya odaklanan SKA 8-"İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme" de hedefler arasında yer alır. Ayrımcılık gözetmeyen İnsan Kaynakları politikası tarafından şekillendirilen kurum kültürü tüm paydaşlara ve topluma yayılma hedefiyle Karsan'ın öncelikli hedefleri arasında yer alır. Bu doğrultuda uluslararası iş gücü örgütü ile 2019 yılında imzalanan "Şirketlerde Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Geliştirilmesi Modeli" kapsamında kadın istihdamı her yıl önceki yıla göre en az %2 oranında arttırılma hedefi verilmiştir ve bu çalışmalarla hem topluma örnek olunması hem de tüm değer zincirine bu bakış açısının yayılması önemsenir.

Karsan bünyesinde Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Politikası oluşturulmuştur. Tüm paydaşlar bilgilendirilerek politika paylaşılmıştır. Söz konusu politika kapsamında ILO ile iş birliğine giden Karsan tüm operasyonel ve yönetimsel süreçlerde kadın çalışanları desteklemektedir. Bu sürece yönetim kurulu üyeleri ve seçimi de dahildir. Karsan bünyesinde yönetim kurulunda 2023 yılı içerisinde 1 kadın yönetim kurulu üyesi bulunmakta olup bu oran %11'e denk gelmektedir. Ayrıca Karsan kadın yönetici, kadın beyaz yaka ve kadın mavi yaka çalışan adetlerini ve oranlarını her yıl GRI standartlarına göre Sürdürülebilirlik Raporu aracılığı ile açıklamaktadır.

Karsan toplumsal cinsiyet eşitliği politikası gereği paydaşlarının da kadın cinsiyet oranını takip etmeyi amaçlamaktadır. 2024 yılı içerisinde gerçekleştirmeyi planladığı Yeşil satınalma projesi ile tedarikçilerinin kadın çalışan sayısı ve yönetimi takip edeceği ESG kriterleri arasında yer alacaktır.

2023
Çalışan Sayısı	2503
Kaza Sayısı	46
Ölümlü Vaka Sayısı	0
Meslek Hastalığı Sayısı	0
Kaza Kaynaklı Kayıp Gün Sayısı	295
Kaza Sıklık Oranı	9,4
Meslek Hastalığı Oranı (ODR)	0
Kayıp Gün Oranı	0,06

Elektrik Tüketimi (GJ)	2023
Tüketilen Toplam Elektrik	90.144
Doğalgaz	97.688
Genel Toplam	187.832
Yeraltı Suları (m3 )	175.622
1. Kalite Su (m3 )	15.382
Kanalizasyona (m3 )	99.963

	2023
Atık Bileşenleri (ton)	Oluşan Atık	Geri Kazanım/ Geri Dönüşüme Yönlendirilen Atık
Kâğıt	610,65	610,65
Plastik	170,48	170,48
Metal	198,84	198,84
Endüstriyel Arıtma Çamuru	17,18	17,18
Diğer (Tehlikeli)	876,68	876,68
Diğer (Tehlikesiz)	1099,26	1099,26
Toplam	2973,09	2973,09

FİNANSAL SONUÇLARA GÖRE DEĞERLENDİRME

ÜRETİM VE SATIŞLARDAKİ GELİŞMELER

Şirketimizin ürün tipleri itibarıyla bir önceki dönemle karşılaştırmalı üretim adetleri aşağıda gösterilmiştir

Mamul Cinsi	Ocak-Aralık 2023 (Adet)	Ocak-Aralık 2022 (Adet)
Karsan Dizel	349	337
Karsan Elektrikli	369	302
Menarinibus	22	96
Renault Megane	41.327	5.312
TOPLAM	42.067	6.047

Şirketimizin ürün tipleri itibariyle bir önceki dönemle karşılaştırmalı satış adetleri ve hasılatları aşağıda gösterilmiştir.

Mamul Cinsi	Ocak-Aralık 2023 (Adet)	Ocak-Aralık 2022 (Adet)
Karsan Dizel	368	330
Karsan Elektrikli	374	287
Menarinibus	22	96
Renault Megane	41.327	5.312
TOPLAM	42.091	6.025

Mamul Cinsi	Ocak- Aralık 2023 Satış Hasılatı (bin TL)	Ocak- Aralık 2022 Satış Hasılatı (bin TL)
Karsan Dizel	691.196	574.694
Karsan Elektrikli	3.462.190	2.413.573
Menarinibus	175.676	508.063
Kontratlı ve Endüstriyel Üretim	2.740.300	1.258.133
Diğer (**)	754.299	606.889
TOPLAM	7.823.662	5.361.351

(**) Diğer kalemi; yedek parça ve malzeme satışları, satış sonrası hizmetler vs hasılatından oluşmaktadır

KAPASİTE KULLANIM ORANI

hesaplanmıştı

	Ocak- Aralık 2023	Ocak- Aralık 2022
Kapasite Kullanım Oranı (%)	%68,7	%31,10
*2023 Ocak- Aralık döneminde de mevcut kapasite 61.189 adet/yıl araçtır. Ancak Renault projesinin 10.aydan itibaren kapasite kullanımı öngörülerek

Şirketimizin mevcut kapasitesi 61.189 adet/yıl araçtır. 2023 yılı dönem itibarıyla, toplam 42.067 adet araç üretilerek kapasite kullanım oranı %68,7 olarak gerçekleşmiştir.

MALİ TABLOLARIN ÖZETİ

Özet Bilanço (bin TL)	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Dönen Varlıklar	5.765.902	5.429.951
Duran Varlıklar	6.963.608	6.907.059
Toplam Varlıklar	12.729.510	12.337.010
Kaynaklar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Kısa Vadeli Yükümlülükler	5.972.254	5.952.719
Uzun Vadeli Yükümlülükler	1.479.580	1.669.098
Özkaynaklar	5.277.676	4.715.193
Toplam Kaynaklar	12.729.510	12.337.010
Özet Gelir Tablosu	Ocak-Aralık 2023	Ocak-Aralık 2022
Hasılat	7.547.685	5.264.421
Brüt Kâr (*)	1.568.040	727.260
Esas Faaliyet Kârı/(Zararı)	1.451.424	580.988
Dönem Kârı/(Zararı)	619.840	(167.110)

* Finans sektörü faaliyetlerinden brüt kâr dâhil edilmiştir.

Şirketin toplam varlıkları 2022 yılında 12.337.010 bin TL seviyesinden 2023 yılı itibariyle 12.729.510 bin TL seviyesine yükselmiştir.2022 yılında gerçekleşen hasılat tutarı 5.264.421 bin TL seviyesinden 2023 yılı itibariyle 7.547.685 bin TL ve 2022 yılında 580.988 bin TL olarak gerçekleşen esas faaliyet karı 2023 yılı itibariyle 1.451.424 bin TL olarak gerçekleşmiştir.

TEMEL GÖSTERGELER VE ORANLAR

Temel Göstergeler	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Brüt Kâr Marjı	0,20	0,14
Esas Faaliyet Kâr Marjı	0,19	0,11
Net Kâr Marjı	0,08	(0,03)

Likidite Oranları	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Cari Oran	0,97	0,91
Likidite Oranı	0,76	0,66
Nakit Oranı	0,17	0,01

Finansal Yapı Oranları	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Toplam Borçlar/Özsermaye	1,41	1,62
K.V. Borçlar/Toplam Aktifler	0,47	0,48
U.V. Borçlar/Toplam Aktifler	0,12	0,14
Maddi Duran Varlık/ (Özsermaye+U.V. Borçlar)	0,61	0,64

Kârlılık Oranları	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Net Dönem Kârı/Toplam Aktif	0,05	(0,01)
Net Dönem Kârı/Özsermaye	0,12	(0,04)

BİLANÇO TARİHİNDEN SONRAKİ OLAYLAR

Şirketimiz 03.01.2024 tarihinde; Üst Yönetim Değişikliği özel durum açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.

Şirketimiz 05.01.2024 tarihinde; TRFKRSNE2419 ISIN kodlu bonomuzun 1. Kupon Ödemesi açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.

Şirketimiz 12.01.2024 tarihinde; Grev Kararı alınması ile ilgili özel durum açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.

Şirketimiz 18.01.2024 tarihinde; Toplu İş Sözleşmesi Sürecinde Anlaşmaya Varılması ile ilgili özel durum açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.

Şirketimiz 18.01.2024 tarihinde; Kira Sertifikası İhracına İlişkin Yönetim Kurulu Kararı Alınmasına ilişkin açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.

Şirketimiz 24.01.2024 tarihinde; İhraç Tavanına İlişkin SPK Başvurusuna ilişkin açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.

Şirketimiz 29.02.2024 tarihinde; Hollanda Rotterdam Belediyesi ile Otonom e-ATAK satışı için sözleşme imzalanması ile ilgili özel durum açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.

Şirketimiz 12.03.2024 tarihinde; Kira Sertifikası İhraç Tavanı SPK Onayı (700 milyon TL) Hakkındaki bildirimini KAP'ta duyurmuştur.

DİĞER HUSUSLAR-HİSSEDARLARA BİLGİ

Şirketimizin 2023 yılı ve gelecek dönemlere ilişkin beklentilerimizin yer aldığı yatırımcı sunumlarına aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz.

www.karsan.com/tr/yatirimci-iliskileri/sunumlar

ŞİRKETİN PAY BİLGİLERİ

YATIRIMCI İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ FAALİYETLERİ

Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş. 21 Şubat 2000 tarihinde Borsa İstanbul'da işlem görmeye başlamıştır. 2023 yıl sonu itibarıyla Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş.'nin dâhil olduğu endeksler ve pay bilgileri aşağıdaki gibidir:

İhraççı Adı : KARSAN OTOMOTİV SANAYİİ VE TİCARET A.Ş.

İşlem Gördüğü Borsalar : BORSA İSTANBUL (BIST)

Dâhil Olduğu Pazar : YILDIZ PAZAR

Dâhil Olduğu Endeksler : BIST YILDIZ / BIST 100-30 / BIST KATILIM 100 / BIST KATILIM 30 / BIST SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK / BIST METAL EŞYA, MAKİNA / BIST TÜM / BIST SINAİ / BIST BURSA / BIST KATILIM 50 / BIST 100 / BIST SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK KATILIM / BIST KATILIM TÜM

BIST Kodu : KARSN

Bloomberg Kodu : KARSN.TI

Reuters Kodu : KARSN.IS

Şirketimizde Yatırımcı İlişkileri Bölümü doğrudan Mali İşler ve Finans Genel Müdür Yardımcısı'na bağlı olarak çalışmalarını sürdürmektedir.

Yatırımcı İlişkileri Bölümü	Unvan	Lisans Türü
Evren Ucak	Yatirimc lliskileri Yöneticisi, Kurumsal Yönetim Komitesi Üyesi	Sermaye Piyasasi Faaliyetleri Düzey 3 Lisansi (Lisans No: 208176), Kurumsal Yönetim Derecelendirme Lisansi (Lisans No: 702477), Kredi Derecelendirme Lisansi (Lisans No: 603366), Türev Araçlar Lisansi (Lisans No: 308811), Konut Degerleme Lisansi (Lisans No: 917036)
Seda Uludag	Yatirimc Iliskileri Sorumlusu

Yatırımcı İlişkileri Bölümü, mevcut ve potansiyel yatırımcılara Şirket hakkında doğru, zamanında ve tutarlı bilgi sunmak; Şirket'in bilinirliğini ve kredibilitesini arttırmak; Kurumsal Yönetim İlkeleri'ne uyum ile Şirket'in sermaye maliyetini düşürmek ve Yönetim Kurulu ile sermaye piyasası katılımcıları arasında çift yönlü iletişimi sağlamak amacıyla faaliyet göstermektedir. Bölüm, pay sahiplerinin soru ve bilgi taleplerini gizli ve ticari sır niteliğindeki bilgiler hariç olmak üzere ve şirket içi ilgili birimlerle koordineli çalışmak suretiyle ivedi olarak yanıtlamaktadır. Şirket Bilgilendirme Politikası, tüm sermaye piyasası katılımcılarına bilgi alma ve inceleme hakkının kullanımı hususunda eşit davranılması; açıklamaların eş zamanlı ve aynı içerikle yapılması esaslarına dayanmaktadır.

Şirket, pay sahiplerinin haklarının kullanımını etkileyecek nitelikteki gelişmelerde ivedi olarak Kamuyu Aydınlatma Platformu üzerinden kamuya açıklama yapmakta; ve bilgi paylaşımlarını kamuya açıklanmış olan içerik kapsamında gerçekleştirmektedir. Bilgi ve açıklamalar, güncel olarak Şirket web sitesinde yatırımcıların bilgilerine sunulmaktadır.

Yatırımcı İlişkileri Birimi İletişim Bilgileri:

Telefon No : +90 224 484 21 80 Faks No : +90 224 484 21 69 E-posta : yatirimciiliskileri@karsan.com.tr

www.karsan.com/tr/yatirimci-iliskileri/bize-ulasin)

YÖNETİM KURULU ÜYESİ ADAYI BAĞIMSIZLIK BEYANI

KARSAN OTOMOTİV SANAYİİ VE TİCARET A.Ş. YÖNETİM KURULU ÜYESİ ADAYI BAĞIMSIZLIK BEYANI

Sermaye Piyasası Mevzuatı çerçevesinde, aşağıdaki kriterlerin tamamını taşıyan yönetim kurulu üyesi "bağımsız üye" olarak nitelendirildiğimi bildiğimi ve bu kapsamda;

• a) Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş. (Şirket), Şirketin yönetim kontrolü ya da önemli derecede1 etki sahibi olduğu ortaklıklar ile Şirketin yönetim kontrolünü elinde bulunduran veya Şirkette önemli derecede etki sahibi olan ortaklar ve bu ortakların yönetim kontrolüne sahip olduğu tüzel kişiler ile kendim, eşim ve ikinci dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarım arasında; son beş yıl içinde önemli görev ve sorumluluklar üstlenecek yönetici pozisyonunda istihdam ilişkisinin bulunmadığını, sermaye veya oy haklarının veya imtiyazlı payların %5'inden fazlasına birlikte veya tek başına sahip olunmadığını ya da önemli nitelikte ticari ilişkinin2 kurulmamış olduğunu,
• b) Son beş yıl içerisinde, başta Şirketin denetimini (vergi denetimi, kanuni denetim, iç denetim de dahil), derecelendirilmesini ve danışmanlığını yapan şirketler olmak üzere, yapılan anlaşmalar çerçevesinde Şirketin önemli ölçüde hizmet veya ürün satın aldığı veya sattığı şirketlerde, hizmet veya ürün satın alındığı veya satıldığı dönemlerde, ortak (%5 ve üzeri), önemli görev ve sorumluluklar üstlenecek yönetici pozisyonunda çalışmamış veya yönetim kurulu üyesi olarak görev almamış olduğumu,
• c) Bağımsız yönetim kurulu üyesi olmam sebebiyle üstleneceğim görevleri gereği gibi yerine getirecek mesleki eğitim, bilgi ve tecrübeye sahip olduğumu,
• d) Aday gösterilme tarihim itibarıyla ve seçilmem durumunda görevim süresince kamu kurum ve kuruluşlarında (bağlı olunan mevzuata uygun olarak üniversite öğretim üyeliği hariç) tam zamanlı çalışmadığımı,
• e) 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na (G.V.K.)'na göre Türkiye'de yerleşmiş sayıldığımı,
• f) Şirketin faaliyetlerine olumlu katkılarda bulunabileceğimi, Şirket ile pay sahipleri arasındaki çıkar çatışmalarında tarafsızlığımı koruyabileceğimi, menfaat sahiplerinin haklarını dikkate alarak özgürce karar verebileceğimi, güçlü etik standartlara, mesleki itibara ve tecrübeye sahip olduğumu,
• g) Şirket faaliyetlerinin işleyişini takip edebilecek ve üstlendiğim görevlerin gereklerini tam olarak yerine getirebilecek ölçüde Şirket işlerine zaman ayıracağımı,
• h) Şirket Yönetim Kurulu'nda son on yıl içerisinde altı yıldan fazla bir süredir Yönetim Kurulu üyeliği yapmamış olduğumu,
• i) Şirketin veya Şirketin yönetim kontrolünü elinde bulunduran ortakların yönetim kontrolüne sahip olduğu şirketlerin üçten fazlasında ve toplamda borsada işlem gören şirketlerin beşten fazlasında bağımsız yönetim kurulu üyesi olarak görev almamış olduğumu,
• j) Yönetim kurulu üyesi olarak seçilen tüzel kişi adına tescil ve ilan edilmemiş olduğumu,
• k) Bağımsızlığımı ortadan kaldıran bir durum ortaya çıktığı takdirde derhal Şirket Yönetim Kurulu'na bilgi vereceğimi ve görevimden istifa edeceğimi

kabul ve beyan ederim.

Ahmet Nezih OLCAY

¹ Kontrolün bulunup bulunmadığının tespitinde TFRS 10, önemli derecede etkinin bulunup bulunmadığının tespitinde ise TMS 28 hükümlerinden faydalanılmaktadır.

² Bu bent kapsamındaki ortaklıkların son 3 hesap döneminde gayrifaal olmaları halinde, bağımsızlık kriterlerine aykırılık söz konusu olmayacaktır. Bu bent kapsamında, bağımsız üye adayı veya ortaklıktan herhangi birisi için, önemli nitelikteki ticari ilişkiden elde edilen ciro/vergi öncesi kar tutarının, aynı nitelikteki işlerden elde edilen ciro/vergi öncesi kar toplamına olan oranının %20 veya üzerinde olması halinde, bağımsızlığın zedelendiği kabul edilir.

YÖNETİM KURULU ÜYESİ ADAYI BAĞIMSIZLIK BEYANI

KARSAN OTOMOTİV SANAYİİ VE TİCARET A.Ş.

YÖNETİM KURULU ÜYESİ ADAYI BAĞIMSIZLIK BEYANI

Sermaye Piyasası Mevzuatı çerçevesinde, aşağıdaki kriterlerin tamamını taşıyan yönetim kurulu üyesi "bağımsız üye" olarak nitelendirildiğimi bildiğimi ve bu kapsamda;

• a) Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş. (Şirket), Şirketin yönetim kontrolü ya da önemli derecede1 etki sahibi olduğu ortaklıklar ile Şirketin yönetim kontrolünü elinde bulunduran veya Şirkette önemli derecede etki sahibi olan ortaklar ve bu ortakların yönetim kontrolüne sahip olduğu tüzel kişiler ile kendim, eşim ve ikinci dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarım arasında; son beş yıl içinde önemli görev ve sorumluluklar üstlenecek yönetici pozisyonunda istihdam ilişkisinin bulunmadığını, sermaye veya oy haklarının veya imtiyazlı payların %5'inden fazlasına birlikte veya tek başına sahip olunmadığını ya da önemli nitelikte ticari ilişkinin2 kurulmamış olduğunu,
• b) Son beş yıl içerisinde, başta Şirketin denetimini (vergi denetimi, kanuni denetim, iç denetim de dahil), derecelendirilmesini ve danışmanlığını yapan şirketler olmak üzere, yapılan anlaşmalar çerçevesinde Şirketin önemli ölçüde hizmet veya ürün satın aldığı veya sattığı şirketlerde, hizmet veya ürün satın alındığı veya satıldığı dönemlerde, ortak (%5 ve üzeri), önemli görev ve sorumluluklar üstlenecek yönetici pozisyonunda çalışmamış veya yönetim kurulu üyesi olarak görev almamış olduğumu,
• c) Bağımsız yönetim kurulu üyesi olmam sebebiyle üstleneceğim görevleri gereği gibi yerine getirecek mesleki eğitim, bilgi ve tecrübeye sahip olduğumu,
• d) Aday gösterilme tarihim itibarıyla ve seçilmem durumunda görevim süresince kamu kurum ve kuruluşlarında (bağlı olunan mevzuata uygun olarak üniversite öğretim üyeliği hariç) tam zamanlı çalışmadığımı,
• e) 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na (G.V.K.)'na göre Türkiye'de yerleşmiş sayıldığımı,
• f) Şirketin faaliyetlerine olumlu katkılarda bulunabileceğimi, Şirket ile pay sahipleri arasındaki çıkar çatışmalarında tarafsızlığımı koruyabileceğimi, menfaat sahiplerinin haklarını dikkate alarak özgürce karar verebileceğimi, güçlü etik standartlara, mesleki itibara ve tecrübeye sahip olduğumu,
• g) Şirket faaliyetlerinin işleyişini takip edebilecek ve üstlendiğim görevlerin gereklerini tam olarak yerine getirebilecek ölçüde Şirket işlerine zaman ayıracağımı,
• h) Şirket Yönetim Kurulu'nda son on yıl içerisinde altı yıldan fazla bir süredir Yönetim Kurulu üyeliği yapmamış olduğumu,
• i) Şirketin veya Şirketin yönetim kontrolünü elinde bulunduran ortakların yönetim kontrolüne sahip olduğu şirketlerin üçten fazlasında ve toplamda borsada işlem gören şirketlerin beşten fazlasında bağımsız yönetim kurulu üyesi olarak görev almamış olduğumu,
• j) Yönetim kurulu üyesi olarak seçilen tüzel kişi adına tescil ve ilan edilmemiş olduğumu,
• k) Bağımsızlığımı ortadan kaldıran bir durum ortaya çıktığı takdirde derhal Şirket Yönetim Kurulu'na bilgi vereceğimi ve görevimden istifa edeceğimi

kabul ve beyan ederim.

Müfit ATASEVEN

¹ Kontrolün bulunup bulunmadığının tespitinde TFRS 10, önemli derecede etkinin bulunup bulunmadığının tespitinde ise TMS 28 hükümlerinden faydalanılmaktadır.

² Bu bent kapsamındaki ortaklıkların son 3 hesap döneminde gayrifaal olmaları halinde, bağımsızlık kriterlerine aykırılık söz konusu olmayacaktır. Bu bent kapsamında, bağımsız üye adayı veya ortaklıktan herhangi birisi için, önemli nitelikteki ticari ilişkiden elde edilen ciro/vergi öncesi kar tutarının, aynı nitelikteki işlerden elde edilen ciro/vergi öncesi kar toplamına olan oranının %20 veya üzerinde olması halinde, bağımsızlığın zedelendiği kabul edilir.

YÖNETİM KURULU ÜYESİ ADAYI BAĞIMSIZLIK BEYANI

KARSAN OTOMOTİV SANAYİİ VE TİCARET A.Ş.

YÖNETİM KURULU ÜYESİ ADAYI BAĞIMSIZLIK BEYANI

Sermaye Piyasası Mevzuatı çerçevesinde, aşağıdaki kriterlerin tamamını taşıyan yönetim kurulu üyesi "bağımsız üye" olarak nitelendirildiğimi bildiğimi ve bu kapsamda;

• a) Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş. (Şirket), Şirketin yönetim kontrolü ya da önemli derecede1 etki sahibi olduğu ortaklıklar ile Şirketin yönetim kontrolünü elinde bulunduran veya Şirkette önemli derecede etki sahibi olan ortaklar ve bu ortakların yönetim kontrolüne sahip olduğu tüzel kişiler ile kendim, eşim ve ikinci dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarım arasında; son beş yıl içinde önemli görev ve sorumluluklar üstlenecek yönetici pozisyonunda istihdam ilişkisinin bulunmadığını, sermaye veya oy haklarının veya imtiyazlı payların %5'inden fazlasına birlikte veya tek başına sahip olunmadığını ya da önemli nitelikte ticari ilişkinin2 kurulmamış olduğunu,
• b) Son beş yıl içerisinde, başta Şirketin denetimini (vergi denetimi, kanuni denetim, iç denetim de dahil), derecelendirilmesini ve danışmanlığını yapan şirketler olmak üzere, yapılan anlaşmalar çerçevesinde Şirketin önemli ölçüde hizmet veya ürün satın aldığı veya sattığı şirketlerde, hizmet veya ürün satın alındığı veya satıldığı dönemlerde, ortak (%5 ve üzeri), önemli görev ve sorumluluklar üstlenecek yönetici pozisyonunda çalışmamış veya yönetim kurulu üyesi olarak görev almamış olduğumu,
• c) Bağımsız yönetim kurulu üyesi olmam sebebiyle üstleneceğim görevleri gereği gibi yerine getirecek mesleki eğitim, bilgi ve tecrübeye sahip olduğumu,
• d) Aday gösterilme tarihim itibarıyla ve seçilmem durumunda görevim süresince kamu kurum ve kuruluşlarında (bağlı olunan mevzuata uygun olarak üniversite öğretim üyeliği hariç) tam zamanlı çalışmadığımı,
• e) 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na (G.V.K.)'na göre Türkiye'de yerleşmiş sayıldığımı,
• f) Şirketin faaliyetlerine olumlu katkılarda bulunabileceğimi, Şirket ile pay sahipleri arasındaki çıkar çatışmalarında tarafsızlığımı koruyabileceğimi, menfaat sahiplerinin haklarını dikkate alarak özgürce karar verebileceğimi, güçlü etik standartlara, mesleki itibara ve tecrübeye sahip olduğumu,
• g) Şirket faaliyetlerinin işleyişini takip edebilecek ve üstlendiğim görevlerin gereklerini tam olarak yerine getirebilecek ölçüde Şirket işlerine zaman ayıracağımı,
• h) Şirket Yönetim Kurulu'nda son on yıl içerisinde altı yıldan fazla bir süredir Yönetim Kurulu üyeliği yapmamış olduğumu,
• i) Şirketin veya Şirketin yönetim kontrolünü elinde bulunduran ortakların yönetim kontrolüne sahip olduğu şirketlerin üçten fazlasında ve toplamda borsada işlem gören şirketlerin beşten fazlasında bağımsız yönetim kurulu üyesi olarak görev almamış olduğumu,
• j) Yönetim kurulu üyesi olarak seçilen tüzel kişi adına tescil ve ilan edilmemiş olduğumu,
• k) Bağımsızlığımı ortadan kaldıran bir durum ortaya çıktığı takdirde derhal Şirket Yönetim Kurulu'na bilgi vereceğimi ve görevimden istifa edeceğimi

kabul ve beyan ederim.

Nevzat TÜFEKÇİOĞLU

¹ Kontrolün bulunup bulunmadığının tespitinde TFRS 10, önemli derecede etkinin bulunup bulunmadığının tespitinde ise TMS 28 hükümlerinden faydalanılmaktadır.

² Bu bent kapsamındaki ortaklıkların son 3 hesap döneminde gayrifaal olmaları halinde, bağımsızlık kriterlerine aykırılık söz konusu olmayacaktır. Bu bent kapsamında, bağımsız üye adayı veya ortaklıktan herhangi birisi için, önemli nitelikteki ticari ilişkiden elde edilen ciro/vergi öncesi kar tutarının, aynı nitelikteki işlerden elde edilen ciro/vergi öncesi kar toplamına olan oranının %20 veya üzerinde olması halinde, bağımsızlığın zedelendiği kabul edilir.

-

• -
  -
  -

31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA HAZIRLANAN KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR VE BAĞIMSIZ DENETÇİ RAPORU

İÇİNDEKİLER	SAYFA
KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU	1-2
KONSOLİDE KAR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU	3
KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU	4
KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU	5
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR	6-88

Kilit Denetim Konusu	Kilit denetim konusu için uygulanan
	denetim prosedürleri
Maddi duran varlıkların yeniden değerlemesi
31 Aralık 2023 tarihi itibariyle, Not 11'de görülebileceği üzere, Grup'un konsolide finansal tablolarında gerçeğe uygun değeri üzerinden muhasebeleştirilmiş ve 31 Aralık 2023 tarihinde değerlemesi yapılmış, net defter değeri 2.243.353 TL (31 Aralık 2022: 2.195.310 TL) tutarında bina ve arsadan oluşan maddi duran varlıkları mevcuttur. Söz konusu bina ve arsaların gerçeğe uygun değeri bağımsız bir değerleme şirketi tarafından 2023 yılında belirlenmiştir. Maddi duran varlıkların, Grup'un toplam varlıklarının önemli bir bölümünü oluşturması ve uygulanan değerleme metotlarının piyasada kolaylıkla gözlenemeyen önemli tahmin ve varsayımlar içermesi sebebi ile arsa ve binaların yeniden değerleme hesaplaması tarafımızca bir kilit denetim konusu olarak değerlendirilmektedir.	Denetimimiz sırasında, maddi duran varlıkların gerçeğe uygun değeri ile ilgili aşağıdaki denetim prosedürleri uygulanmıştır: · Yönetim tarafından seçilen bağımsız değerleme şirketi uzmanlarının yetkinlikleri, lisansları ve tarafsızlıkları değerlendirilmıştır, · Bir başka kuruluşun değerleme uzmanının desteği alınmış, ilgili değerleme raporunun ölçümlenmesi değerleme uzmanlarının incelemesine ve değerlendirmesine sunulmuştur. · Maddi duran varlıklar içerisinde yer alan arsa ve binalara ait değerleme raporunda değerleme uzmanlarınca kullanılan değerleme metotlarının uygunluğu değerlendirilmıştır, · Arsa ve binaların piyasa fiyatları ile karşılaştırarak takdir edilen değerlerin kabul edilebilir bir aralıkta olup olmadığı değerlendirilmiştir, Maddi duran varlıkların yeniden değerlemesine yönelik gerçekleştirdiğimiz bu çalışmalar neticesinde önemli bir bulgumuz olmamıştır.

Kilit Denetim Konusu	Kilit denetim konusu için uygulanan denetim prosedürleri
Hasılatın muhasebeleştirilmesi
Hasılat, TFRS 15 "Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat" hükümleri uyarınca, işlem bedeli üzerinden finansal tablolara yansıtılmaktadır. İşlem bedeli, işletmenin, üçüncü şahıslar adına tahsil edilen tutarlar hariç, taahhüt ettiği malı müşteriye devretmesi karşılığında hak etmeyi beklediği bedeldir. Grup, mal ve hizmetlerin kontrolünü müşterilere devrettiği zaman ilgili tutarı hasılat olarak finansal tablolara yansıtmaktadır. Grup'un performansının değerlendirilmesinde, hasılat en önemli göstergedir. Hasılat, performans takibi açısından ciddi öneme sahip olup, 31 Aralık 2023 tarihinde sona eren hesap dönemine ait kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu açısından en önemli fınansal tablo kalemi olması nedeniyle denetimimiz açısından kilit denetim konusu olarak belirlenmiştir. Grup'un hasılatla ilgili uyguladığı muhasebe politikalarına ilişkin bilgiler Dipnot 2.5 ve Dipnot 20'de açıklanmıştır.	Hasılatın denetimi ile ilgili aşağıdaki prosedürler uygulanmıştır: · Satış süreçlerinin anlaşılması ve süreçlere ilişkin kontrollerin tasarımının uygulanışının değerlendirilmesi, · Hasilat için maddi analitik prosedürlerin uygulanması, · Satış faturalarının doğruluğuna ilişkin örnekleme yöntemiyle testlerin yapılması ve bu faturaların sevk irsaliyeleri ile eşleştirilmesi, · Ozellikle dönem sonunda yapılan satışlara ilişkin örnekleme yöntemiyle seçilmiş olan faturalardaki ürünlere ilişkin kontrolün müşteriye devir olduğunun test edilmesi, · Ornekleme yöntemiyle seçilen ticari alacak bakiyeleri için müşterilerden doğrulama mektupları alınması ve alınan cevapların muhasebe kayıtları ile uyumunun kontrolü sağlanmıştır. Hasilatın muhasebeleştirilmesine yönelik gerçekleştirdiğimiz bu çalışmalar neticesinde önemli bir bulgumuz olmamıştır.

Kilit Denetim Konuları	Kilit denetim konusu için uygulanan denetin prosedürleri
TMS 29 "Yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama" uygulaması
Grup'un geçerli para birimi olan Türk Lirası'nın 31 Aralık 2023 tarihi itibariyla yüksek enflasyonlu ekonomi para birimi olarak değerlendirilmesinden dolayı Grup, konsolide finansal tablolarını hazırlarken TMS 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" Standardı'nı ("TMS 29") uygulamaya başlamıştır. TMS 29'a uygun olarak Grup, enflasyona duyarlı konsolide finansal tablolarını hazırlamak için Türkiye Tüketici Fiyat Endeksini kullanmıştır. Enflasyon muhasebesi düzeltmesinde kullanılan prensipler Dipnot 2.1'de açıklanmıştır. TMS 29 uygulaması konsolide finansal tablolarda yaygın ve tutarsal olarak önemli etkiye sahip olup, çeşitli yönetim tahminlerini de içermektedir. Konsolide finansal tabloların güncel satın alım gücü kullanılarak hazırlanması, doğru sonuçların elde edilmesi için karmaşık prosedür ve işlemleri gerektirir. Yeniden düzenlemede kullanılan tahminlerin varlığı, hesaplamadaki yüksek karmaşıklık ve yeniden düzenlemede kullanılan verilerin eksik veya hatalı olma riski nedeniyle, TMS 29'un uygulanması kilit denetim konusu olarak belirlenmiştir.	TMS 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" Standardı'nın uygulamasına ilişkin aşağıdaki denetim prosedürleri uygulanmıştır: · Grup'un güncel süreçleri ve muhasebe politikaları yönetimle görüşülmüş, TMS 29'un uygulanması sırasında yönetim tarafından dikkate alınan prensipler, tasarlanan ve uygulanan kontroller anlaşılmış ve değerlendirilmiştir. · Parasal ve parasal olmayan kalemlerin doğru belirlenip belirlenmediği kontrol edilmiştir. · Hesaplamalarda kullanılan genel fiyat endeksi oranlarının, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Türkiye'deki Tüketici Fiyat yanınlanan Endeksi'nden elde edilen katsayılar ile kontrol edilerek parasal olmayan kalemlerin, gelir tablosunun ve nakit akış tablosunun yeniden düzenlenerek hazırlanmasının, enflasyon etkileri ve matematiksel doğruluğu test edilmiştir. · Konsolide Finansal durum tablosu, konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunun ve konsolide nakit akış tablosunun yeniden düzenlenmesinde enflasyon etkilerine yönelik hesaplamaların matematiksel doğruluğu test edilmiştir. · TMS 29'un uygulanmasının konsolide finansal iliskin tablolara dipnotlarda yer alan açıklamalarının TFRS'lere göre yeterliliği değerlendirilmiştir. TMS 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" uygulamasına ilişkin gerçekleştirdiğimiz bu çalışmalar neticesinde önemli bir bulgumuz olmamıştır.

-

-

-

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

VARLIKLAR Dönen Varlıklar 5.765.902 5.429.951 Nakit ve Nakit Benzerleri 36 1.027.082 73.705 Finansal Yatırımlar 30 118.423 177.689 Ticari Alacaklar 2.315.801 2.681.605 İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklar 5 498 1.157 İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklar 6 2.315.303 2.680.448 Finans Sektörü Faaliyetlerinden Alacaklar 124.423 116.083 Finans Sektörü Faaliyetlerinden İlişkili Olmayan Taraflardan Alacaklar 7 124.423 116.083 Diğer Alacaklar 291.919 237.002 İlişkili Olmayan Taraflardan Diğer Alacaklar 8 291.919 237.002 Türev Araçlar 29 134.981 179.691 Stoklar 9 1.255.500 1.480.397 Peşin Ödenmiş Giderler 10 320.264 224.431 Cari Dönem Vergisiyle İlgili Varlıklar 27 4.204 4.458 Diğer Dönen Varlıklar 18 173.305 254.890 Duran Varlıklar 6.963.608 6.907.059 Finansal Yatırımlar 30 244.343 275.324 Ticari Alacaklar 221.061 325.201 İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklar 6 221.061 325.201 Finans Sektörü Faaliyetlerinden Alacaklar 331.796 464.732 Finans Sektörü Faaliyetlerinden İlişkili Olmayan Taraflardan Alacaklar 7 331.796 464.732 Türev Araçlar 29 111.297 58.824 Maddi Duran Varlıklar 11 4.113.904 4.092.624 Kullanım Hakkı Varlıkları 13 39.667 56.820 Maddi Olmayan Duran Varlıklar 12 1.226.678 1.531.115 Şerefiye 47.212 47.212 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar 1.179.466 1.483.903 Peşin Ödenmiş Giderler 10 2.179 14.517 Ertelenmiş Vergi Varlığı 27 672.575 - Diğer Duran Varlıklar 18 108 87.902 TOPLAM VARLIKLAR 12.729.510 12.337.010	Dipnot Referansları	Bağımsız Denetimden Geçmiş Cari Dönem 31 Aralık 2023	Bağımsız Denetimden Geçmiş Önceki Dönem 31 Aralık 2022

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

	Dipnot Referansları	Bağımsız Denetimden Geçmiş Cari Dönem 31 Aralık 2023	Bağımsız Denetimden Geçmiş Önceki Dönem 31 Aralık 2022
KAYNAKLAR
Kısa Vadeli Yükümlülükler		5.972.254	5.952.719
Kısa Vadeli Borçlanmalar	30	2.312.324	3.269.678
Uzun Vadeli Borçlanmaların Kısa Vadeli Kısımları	30	709.024	774.131
Kiralama İşlemlerinden Kısa Vadeli Borçlar	13	24.289	16.018
Ticari Borçlar		1.877.052	1.582.387.
İlişkili Taraflara Ticari Borçlar	5	109.469	79.394
İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlar	6	1.767.583	1.502.993
Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlar	17	78.159	59.496
Diğer Borçlar		184.767	-
İlişkili Taraflara Diğer Borçlar	5	184.767	-
Ertelenmiş Gelirler	10	391.887	63.300
Dönem Karı Vergi Yükümlülüğü	27	-	3.624
Kısa Vadeli Karşılıklar		365.928	135.190
Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin
Kısa Vadeli Karşılıklar	17	30.343	21.963
Diğer Kısa Vadeli Karşılıklar	15	335.585	113.227
Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler	18	28.824	48.895
Uzun Vadeli Yükümlülükler		1.479.580	1.669.098
Uzun Vadeli Borçlanmalar	30	743.332	1.060.310
Diğer Borçlar		260.000	-
İlişkili Taraflara Diğer Borçlar	5	260.000	-
Kiralama İşlemlerinden Uzun Vadeli Borçlar	13	17.384	26.776
Uzun Vadeli Karşılıklar		397.895	355.366
Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin
Uzun Vadeli Karşılıklar	17	201.586	216.947
Diğer Uzun Vadeli Karşılıklar	15	196.309	138.419
Ertelenmiş Gelirler	10	60.969	29.244
Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü	27	-	197.402
ÖZKAYNAKLAR	19	5.277.676	4.715.193
Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar	19	5.244.514	4.665.296
Ödenmiş Sermaye		900.000	900.000
Sermaye Düzeltme Farkları		6.926.453	6.926.453
Birleşmeye İlişkin İlave Özsermaye katkısı		33.719	33.719
Paylara İlişkin Primler/İskontolar		107.038	107.038
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak
Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler		610.149	660.942
Yeniden Değerleme ve Ölçüm Kazançları		673.436	724.477
Tanımlanmış Fayda Planlarının Birikmiş Yeniden Ölçüm Kayıpları		(63.287)	(63.535)
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak
Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler		(237.179)	(230.615)
Yabancı Para Çevrim Farkları Kaynaklanan Değişim		66.459	18.547
Finansal Yatırımların Gerçeğe Uygun Değer
Ölçümünden Kaynaklanan Kazançlar	26	(107.045)	(107.045)
Riskten Korunma Kazanç / Kayıpları		(196.593)	(142.117)
Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler	19	17.549	17.549
Geçmiş Yıllar Zararları		(3.749.790)	(3.544.030)
Net Dönem Karı /(Zararı) Kontrol Gücü Olmayan Paylar		636.575 33.162	(205.760) 49.897
TOPLAM KAYNAKLAR		12.729.510	12.337.010

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 1 OCAK - 31 ARALIK 2023 DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE KAR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

	Dipnot Referansları	Bağımsız Denetimden Geçmiş Cari Dönem 1 Ocak - 31 Aralık 2023	Bağımsız Denetimden Geçmiş Önceki Dönem 1 Ocak - 31 Aralık 2022
Hasılat	20	7.547.685	5.264.421
Satışların Maliyeti (-)	20	(6.255.622)	(4.634.091)
Ticari Faaliyetlerden Brüt Kar		1.292.063	630.330
Finans Sektörü Faaliyetlerinden Brüt Kar	20	275.977	96.930
BRÜT KAR / (ZARARI)		1.568.040	727.260
Genel Yönetim Giderleri (-)	21	(362.383)	(324.078)
Pazarlama Giderleri (-)	21	(789.244)	(518.657)
Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-)	21	(14.081)	(15.854)
Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler	22	1.122.433	735.693
Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler (-)	22	(73.341)	(23.376)
ESAS FAALİYET KARI (ZARARI)		1.451.424	580.988
Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler	23	33.965	86.217
Yatırım Faaliyetlerinden Giderler (-)	23	(81.350)	-
FİNANSMAN GİDERLERİ ÖNCESİ FAALİYET KARI (ZARARI)		1.404.039	667.205
Finansman Giderleri (-)	25	(2.376.533)	(1.489.245)
Parasal Kazanç / (Kayıp)		761.465	582.987
VERGİ ÖNCESİ KAR / (ZARAR)		(211.029)	(239.053)
Vergi Geliri / (Gideri)		830.869	71.943
Dönem Vergi (Gideri)	27	-	(3.683)
Ertelenmiş Vergi Geliri / (Gideri)	27	830.869	75.626
DÖNEM KARI / (ZARARI)		619.840	(167.110)
Kontrol Gücü Olmayan Paylar		(16.735)	38.650
Ana Ortaklık Payları		636.575	(205.760)
Pay Başına Kazanç / (Kayıp) (kr) (hisse başına)	28	0,707	(0,229)
DİĞER KAPSAMLI GELİRLER / (GİDERLER):
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacaklar		(50.793)	660.942
Maddi Duran Varlıklar Yeniden Değerleme Artışları Maddi Duran Varlıklar Yeniden Değerleme Artışları Vergi	11	(68.053)	905.595
Etkisi	27	17.012	(181.118)
Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kayıpları	17	330	(79.419)
Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kayıpları Vergi
Etkisi	27	(82)	15.884
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacaklar		(6.564)	(114.340)
Yabancı Para Çevrim Farkları		47.912	27.777
Riskten Korunma Kayıpları	26	(76.654)	(177.646)
Riskten Korunma Kayıpları Vergi Etkisi	27	22.178	35.529
Diğer Kapsamlı Gelirler / (Giderler)		(57.357)	546.602
TOPLAM KAPSAMLI GELİR		562.483	379.492
Toplam Kapsamlı Gelirin Dağılımı:		562.483	379.492
Kontrol Gücü Olmayan Paylar		(16.735)	38.650
Ana Ortaklık Payları		579.218	340.842

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 1 OCAK - 31 ARALIK 2023 DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

						Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler ve Giderler		Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler ve Giderler				Birikmiş Karlar
	Ödenmiş Sermaye	Sermaye Düzeltme Farkları	Birleşmeye İlişkin İlave Özsermaye Katkısı	Paylara İlişkin Primler/ İskontolar	Yeniden Değerleme ve Ölçüm Kazanç / Kayıpları	Tanımlan mış Fayda Planlarını n Birikmiş Yeniden Ölçüm Kazançlar ı/ Kayıpları	Yabancı Para Çevrim Farkları	Finansal Yatırımların Gerçeğe Uygun Değer Ölçümünden Kaynaklanan Kazançlar	Riskten Korunma Kazanç / Kayıpları	Kardan Ayrılan Kısıtlanmı ş Yedekler	Geçmiş Yıllar Zararları	Net Dönem Karı / (Zararı)	Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar	Kontrol Gücü Olmayan Paylar	Özkaynaklar
1 Ocak 2022 itibarıyla
bakiyeler (Dönem Başı)	900.000	6.926.453	33.719	107.038	-	-	(9.230)	(107.045)	-	17.007	(3.811.163)	267.675	4.324.454	11.247	4.335.701
Transferler Toplam Kapsamlı Gelir / (Gider	- -	- -	- -	- -	- 724.477	- (63.535)	- 27.777	- -	- (142.117)	542 -	267.133 -	(267.675) (205.760)	340.842	- 38.650	- 379.492
Diğer Kapsamlı Gelir / (Gider	-	-	-	-	724.477	(63.535)	27.777	-	(142.117)	-	-	-	546.602	-	546.602
Dönem Karı	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	(205.760)	(205.760)	38.650	(167.110)
31 Aralık 2022 itibarıyla
bakiyeler (Dönem Sonu)	900.000	6.926.453	33.719	107.038	724.477	(63.535)	18.547	(107.045)	(142.117)	17.549	(3.544.030)	(205.760)	4.665.296	49.897	4.715.193
1 Ocak 2023 itibarıyla
bakiyeler (Dönem Başı)	900.000	6.926.453	33.719	107.038	724.477	(63.535)	18.547	(107.045)	(142.117)	17.549	(3.544.030)	(205.760)	4.665.296	49.897	4.715.193
Transferler	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	(205.760)	205.760	-	-	-
Toplam Kapsamlı Gelir / (Gider	-	-	-	-	(51.041)	248	47.912	-	(54.476)	-	-	636.575	579.218	(16.735)	562.483
Diğer Kapsamlı Gelir / (Gider)	-	-	-	-	(51.041)	248	47.912	-	(54.476)	-	-	-	(57.357)	-	(57.357)
Dönem Karı	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	636.575	636.575	(16.735)	619.840
31 Aralık 2023 itibarıyla
bakiyeler (Dönem Sonu)	900.000	6.926.453	33.719	107.038	673.436	(63.287)	66.459	(107.045)	(196.593)	17.549	(3.749.790)	636.575	5.244.514	33.162	5.277.676

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 1 OCAK - 31 ARALIK 2023 DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

	Dipnot Referansı	Bağımsız Denetimden Geçmiş Cari Dönem 1 Ocak - 31 Aralık 2023	Bağımsız Denetimden Geçmiş Önceki Dönem 1 Ocak - 31 Aralık 2022
İŞLETME FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI		1.345.282	(930.570)
Dönem Karı /(Zararı)		619.840	(167.110)
Dönem Net Zararı Mutabakatı İle İlgili Düzeltmeler		(737.619)	(91.811)
- Amortisman ve İtfa Gideri İle İlgili Düzeltmeler	11-12-13	316.424	412.962
- Değer Düşüklüğü / İptali İle İlgili Düzeltmeler		41.571	60.542
- Alacaklarda Değer Düşüklüğü ile İlgili Düzeltmeler - Stok Değer Düşüklüğü / İptali ile İlgili Düzeltmeler	6-21-22 9	28.884 12.687	59.725 817
- Karşılıklar İle İlgili Düzeltmeler		506.958	184.089
- Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar ile İlgili Düzeltmeler	17	4.987	(31.601)
- Diğer Karşılıklar ile İlgili Düzeltmeler	15	501.971	215.690
- Faiz (Gelirleri) ve Giderleri İle İlgili Düzeltmeler		8.225	528.539
- Faiz Gelirleri ile İlgili Düzeltmeler	22-23	-	(90.745)
- Faiz Giderleri ile İlgili Düzeltmeler - Gerçekleşmemiş Kur Farkları İle İlgili Düzeltmeler	22-25	8.225 577.200	619.284 549.149
- Gerçeğe Uygun Değer (Kazanç), Kayıpları ile İlgili Düzeltmeler	23	30.981	97.622
- Vergi Gideri İle İlgili Düzeltmeler	27	(655.561)	(71.943)
- Duran Varlıkların Elden Çıkarılmasından Kaynaklanan Kazançlar
İle İlgili Düzeltmeler	23	-	(1.227)
- Parasal Kayıp / Kazanç		(1.563.417)	(1.851.544)
İşletme Sermayesinde Gerçekleşen Değişimler		1.521.870	(590.275)
- Ticari Alacaklardaki Artış ile İlgili Düzeltmeler		441.060	250.290
- İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklardaki Azalış		659	1.001
- İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklardaki Artış		440.401	249.289
- Stoklardaki (Artış)/Azalış İle İlgili Düzeltmeler		223.847	(529.144)
- Faaliyetlerle İlgili Diğer Varlıklardaki Azalış		218.273	(595.015)
- Ticari Borçlardaki Artış/(Azalış) ile İlgili Düzeltmeler - İlişkili Taraflara Ticari Borçlardaki Azalış		294.665 30.075	285.263 54.054
- İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlardaki Artış/(Azalış)		264.590	231.209
- Faaliyetlerle İlgili Diğer Yükümlülüklerdeki Azalış		344.025	(1.669)
Faaliyetlerden Elde Edilen Nakit Akışları		1.404.091	(849.196)
- Alınan Faiz	22	-	51.955
- Ödenen Faiz	22	-	(6.186)
- Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar Kapsamında Yapılan Ödemeler	17	(55.620)	(13.073)
- Vergi Ödemeleri	27	(3.189)	(4.517)
- Diğer Nakit Çıkışları	15	-	(109.553)
YATIRIM FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI		(429.338)	(285.742)
- Maddi ve Maddi Olmayan Duran Varlıkların Satışından Kaynaklanan Nakit
Girişleri		7.900	2.057
- Maddi Duran Varlık Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları - Maddi Olmayan Duran Varlık Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları	11 12	(458.609) -	(431.671) (20.559)
- Diğer Nakit Girişleri/ Çıkışları, (net)	30	(21.392)	125.641
- Alınan Faiz	23	42.763	38.790
FİNANSMAN FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI		(104.568)	979.990
- Borçlanmadan Kaynaklanan Nakit Girişleri		6.519.565	8.800.807
- Borçlanmadan Kaynaklanan Nakit Çıkışları		(6.328.738)	(7.235.961)
- Kira Sözleşmelerinden Kaynaklanan Borç Ödemelerine İlişkin Nakit Çıkışları - Ödenen Faiz		(26.178) (268.252)	(39.726) (565.063)
- Diğer Nakit Girişleri (Çıkışları)		(965)	19.933
NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ ÜZERİNDEKİ ENFLASYON ETKİSİ YABANCI PARA ÇEVRİM FARKLARININ ETKİSİNDEN ÖNCE NAKİT		81.573	11.095
VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ / (AZALIŞ)		892.949	(225.227)
Yabancı Para Çevrim Farklarının Nakit ve Nakit Benzerleri Üzerindeki Etkisi		60.428	19.975
NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ / (AZALIŞ)		953.377	(205.252)
DÖNEM BAŞI NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ	36	73.705	278.957
DÖNEM SONU NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ	36	1.027.082	73.705

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

1. GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU

Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş. ("Şirket") Bursa'da, Türkiye'de kurulmuştur. Şirket'in adresi Hasanağa Organize Sanayi Bölgesi (HOSAB), Sanayi Caddesi, 16225, Nilüfer-Bursa'dır.

Bağlı bulunduğu grup: Kıraça Holding A.Ş.

İşlem gördüğü borsa: Borsa İstanbul Yıldız Pazar

Şirket, Türkiye'de her nevi oto montaj ve karoseri tesisleri kurmak, kurulmuş olanları satın almak, bunlara iştirak etmek, karoseri imali için oto ithal etmek, her nevi oto karoseri yapmak ve satmak amacıyla kurulmuştur. Şirket'in faaliyet alanları; çeşitli otomotiv markalarına motorlu araçlar üretmek, ithal ve ihraç etmektir. Aynı kapsamda, otomotiv ana ve yan sanayilerine endüstriyel hizmet vermektir.

Grup'un devam eden faaliyetleri ile ilgili faaliyet alanları ve coğrafi bölümlere göre raporlamanın ayrıntılarına 4. notta yer verilmektedir.

Grup'un 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla yıl içinde çalışan personelin ortalama sayısı 2.496'dır (31 Aralık 2022: 1.354).

Grup'un ana ortağı ile esas kontrolü elinde tutan taraf; Kıraça Holding A.Ş.'dir.

Grup'un bağlı ortaklıklarının, iştirak ve iş ortaklıklarının detayı aşağıda verilmektedir:

	İşlem gördükleri
Bağlı ortaklıklar	borsalar	Faaliyet türleri
Karsan İç ve Dış Ticaret A.Ş.	-	Satış pazarlama
Karsan Europe S.R.L.	-	Satış pazarlama
Karsan USA LLC (*)	-	Satış pazarlama
Hervouet Corporate Industry (HCI) (**)	-	Satış pazarlama
Hervouet Corporate Lease (HCL) (**)	-	Satış pazarlama

(*) Şirket, bir taksi modeli projesi ile ilgili olarak ABD'deki yerel otoritelerin düzenleyecekleri ihalelere katılmak amacıyla 26 Nisan 2010 tarihinde merkezi New York, ABD'de tamamı Karsan Otomotiv'e ait kuruluş aşamasında bir sermaye aktarımı gerektirmeyen Karsan USA LLC unvanı ile bir şirket kurmuştur. Şirkete herhangi bir sermaye aktarımı olmamış olup, gayri faal olduğu için konsolide finansal tablolara dahil edilmemiştir.

(**) Şirket, yurtdışı pazarlardaki rekabet gücünü ve verimliliği artırma hedefi çerçevesinde, Fransa'daki pazar payını artırmak ve kamu ihalelerine katılım sağlamak amacıyla, Fransa'daki yerleşik distribütörü Hervouet Corporate Industry'nin sermayesinde %50 oranında pay sahibi olacak şekilde 4.515 TL (700.000 Avro) nominal değerli 2.400 adet payı satın almıştır. 2.653 TL (400.000 Avro) tutarındaki ilk sermaye ödemesi 17 Haziran 2019 tarihinde ve 1.863 TL (300.000 Avro) tutarındaki ikinci sermaye ödemesi ise 31 Temmuz 2019 tarihinde gerçekleşmiştir.

İştirakler	İşlem gördükleri borsalar	Faaliyet türleri
Karsan Otomotiv Sanayi Mamulleri		Satış ve
Pazarlama A.Ş. ("Karsan Pazarlama")	-	Distribütörlük

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

1. GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (DEVAMI)

Ödenecek temettü:

Halka açık şirketler, kar payı dağıtımlarını SPK'nın 1 Şubat 2014 tarihinden itibaren yürürlüğe giren II-19.1 no'lu Kar Payı Tebliği'ne göre yaparlar.

Ortaklıklar, karlarını genel kurulları tarafından belirlenecek kar dağıtım politikaları çerçevesinde ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak genel kurul kararıyla dağıtır. Söz konusu tebliğ kapsamında, asgari bir dağıtım oranı tespit edilmemiştir. Şirketler esas sözleşmelerinde veya kar dağıtım politikalarında belirlenen şekilde kar payı öderler.

Finansal tabloların onaylanması:

Finansal tablolar, yönetim kurulu tarafından onaylanmış ve 18 Nisan 2024 tarihinde yayınlanması için yetki verilmiştir. Genel Kurul'un finansal tabloları değiştirme yetkisi bulunmaktadır.

TFRS'ye Uygunluk Beyanı

İlişikteki finansal tablolar Sermaye Piyasası Kurulu'nun ("SPK") 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Seri II, 14.1 No'lu "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği" ("Tebliğ") hükümlerine uygun olarak hazırlanmış olup Tebliğin 5. Maddesine istinaden Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yürürlüğe konulmuş olan Türkiye Finansal Raporlama Standartları ("TFRS") ile bunlara ilişkin ek ve yorumları esas alınmıştır.

Ayrıca finansal tablolar, KGK tarafından 4 Ekim 2022 tarihinde yayımlanan "TFRS Taksonomisi Hakkında Duyuru" ile SPK tarafından yayımlanan Finansal Tablo Örnekleri ve Kullanım Rehberi'nde belirlenmiş olan formatlara uygun olarak sunulmuştur.

Finansal tablolar, türev olmayan finansal araçların gerçeğe uygun değerinden gösterilmesi ve maddi duran varlıkların yeniden değerlenmesi haricinde, tarihi maliyet esasına göre hazırlanmaktadır. Tarihi maliyetin belirlenmesinde, genellikle varlıklar için ödenen tutarın gerçeğe uygun değeri esas alınmaktadır.

Kullanılan Para Birimi

Grup'un her işletmesinin kendi finansal tabloları faaliyette bulundukları temel ekonomik çevrede geçerli olan para birimi (fonksiyonel para birimi) ile sunulmuştur. Her işletmenin finansal durumu ve faaliyet sonuçları, Grup'un geçerli para birimi olan ve konsolide finansal tablolar için sunum para birimi olan TL cinsinden ifade edilmiştir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar

Yüksek enflasyon dönemlerinde finansal tabloların düzeltilmesi

Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) 23 Kasım 2023 tarihinde yaptığı duyuru ile ve Sermaye Piyasası Kurumu (SPK)'nun 28 Aralık 2023 tarih ve 81/1820 sayılı kararı uyarınca, konsolide finansal tablolarını Türkiye Muhasebe Standartları /Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına göre hazırlayan ihraççılar ile sermaye piyasası kurumlarının, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla konsolide finansal tablolarını TMS 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" standardı hükümlerini uygulayarak hazırlamasına karar verilmiştir.

Grup'un 31 Aralık 2023 tarihli konsolide finansal tabloları, TMS 29-Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama'ya ("TMS 29") göre geçerli para biriminin genel satın alma gücündeki değişikliklere göre yeniden düzenlenmiştir. TMS 29, yüksek enflasyonlu bir ekonominin para biriminde hazırlanan konsolide finansal tabloların konsolide finansal durum tablosu tarihindeki cari ölçüm birimi cinsinden hazırlanmasını ve önceki dönem konsolide finansal tablolarının aynı şekilde yeniden düzenlenmesini gerektirir.

Bu nedenle, Grup'un 31 Aralık 2022 tarihli konsolide finansal tabloları, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre yeniden düzenlenerek sunulmuştur.

TMS 29'un uygulanmasını zorunlu kılan özelliklerden biri, kümülatif üç yıllık enflasyon oranının %100'e yaklaşması veya aşmasıdır. Türkiye İstatistik Kurumu ("TÜİK") tarafından açıklanan Türkiye Geneli Tüketici Fiyatları Endeksi ("TÜFE") baz alındığında, Türkiye'de kümülatif üç yıllık enflasyon oranı 31 Aralık 2023 itibarıyla %268,3'e ulaşmıştır. Bununla birlikte, TMS 29, %100 oranını yüksek enflasyonun ortaya çıktığı mutlak oran olarak belirlemez ve konsolide finansal tabloların TMS 29'a göre yeniden düzenlenmesinin gerekli olup olmadığı muhakeme konusudur. Ayrıca, yüksek enflasyon, bir ülkenin ekonomik ortamının özellikleri ile de belirlenir.

Aşağıdaki tablo, son üç yıldaki ve 31 Aralık 2023 itibarıyla TÜFE'nin gelişimini göstermektedir:

	2023	2022	2021
Yıllık Endeks	1.859,38	1.128,45	686,95
Yıllık Enflasyon	%64,77	%64,27	%36,07
Kümülatif Enflasyon (2021'den itibaren)	%268,24	%156,18	%55,83
Düzeltme katsayısı	1,0000	1,64773	2,70672

Enflasyon döneminde, parasal varlıkları parasal yükümlülüklerinden fazla olan bir işletme satın alma gücünü kaybederken, parasal yükümlülükleri parasal varlıklarından fazla olan bir işletme, varlık ve yükümlülükleri bir fiyat düzeyine bağlı olmadığı ölçüde satın alma gücü kazanır. Net parasal pozisyon üzerinden oluşan kazanç veya kayıp, kar veya zarar tablosunda parasal kazanç (kayıp) kalemi olarak muhasebeleştirilmektedir.

Grup, enflasyon düzeltmesi raporlamasının etkisini 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla cari ölçüm birimi cinsinden yansıtacak şekilde parasal olmayan tüm kalemleri yeniden düzenlemiştir. Parasal kalemler 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla cari ölçüm birimi cinsinden ifade edildiğinden yeniden düzenlenmemiştir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar (devamı)

Karşılaştırmalı Bilgiler ve Önceki Dönem Tarihli Finansal Tablolarının Düzeltilmesi

Mali durum ve performans trendlerinin tespitine imkan vermek üzere, Grup'un konsolide finansal tabloları önceki dönemle karşılaştırmalı olarak hazırlanmaktadır. Cari dönem konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlanması açısından karşılaştırmalı bilgiler gerekli görüldüğünde yeniden sınıflandırılır ve önemli farklılıklar açıklanır. Cari dönemde Grup, önceki dönem finansal tablolarında herhangi bir sınıflama yapmamıştır.

İşletmenin Sürekliliği Varsayımı

Konsolide finansal tablolar, Grup'un önümüzdeki bir yılda ve faaliyetlerinin doğal akışı içerisinde varlıklarından fayda elde edeceği ve yükümlülüklerini yerine getireceği varsayımı altında işletmenin sürekliliği esasına göre hazırlanmıştır.

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Grup'un cari dönem net karını içerecek şekilde 3.113.215 TL (31 Aralık 2022: 3.749.790 TL zarar) tutarında geçmiş yıllar zararı bulunmakta ve aynı tarih itibarıyla kısa vadeli yükümlülükleri, dönen varlıklarını 206.352 TL (31 Aralık 2022: 522.768 TL açık) tutarında geçmiştir. Grup'un 2023 yılsonu itibarıyla bir kısım ticari alacaklarının uzun vadelerde tahsilinin beklenmesi ve borçlanmaların bir kısmının kısa vadeye düşmesi sebebiyle işletme sermayesi açığı oluşmaktadır. 31 Aralık 2023 tarihinde sona eren yılda Grup'un 1.451.424 TL Esas Faaliyet Karı ve 619.840 TL tutarında net dönem karı vardır. Grup Yönetimi, 2024 yılı için bütçe ve tahmin çalışmalarında hasılattaki büyümeden oluşacak ölçekle esas faaliyet karlılığında artış beklemekte ve bu seviyenin mevcut işletme sermaye açığını kapatacak derecede nakit girişi oluşturacağını öngörmektedir. Bu nedenlerden ötürü, Grup yönetimi işletmenin sürekliliğine ilişkin net işletme sermayesine yönelik bir risk öngörmemektedir.

Konsolidasyona İlişkin Esaslar

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla Grup'un bağlı ortaklıklarının detayı aşağıdaki gibidir:

			Grup'un sermayedeki pay oranı ve oy kullanma hakkı oranı (%)
Şirket ismi	Kuruluş ve faaliyet konusu	Geçerli para birimi	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Karsan İç ve Dış Ticaret A.Ş.	Satış pazarlama	Türk Lirası	%100	%100
Karsan USA LLC (*)	Satış pazarlama	ABD Doları	%100	%100
Karsan Europe S.R.L.	Satış pazarlama	Avro	%100	%100
Hervouet Corporate Industry (HCI)	Satış pazarlama	Avro	%50	%50
Hervouet Corporate Lease (HCL)	Satış pazarlama	Avro	%50	%50

(*) Not 1'de detaylı olarak açıklandığı üzere 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihli finansal tablolara tam konsolidasyon yöntemi ile dahil edilmemiştir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar (devamı)

Konsolidasyona İlişkin Esaslar (devamı)

Konsolide finansal tablolar, Şirket ve Şirket'in bağlı ortaklıkları tarafından kontrol edilen işletmelerin finansal tablolarını kapsar. Kontrol, Şirket'in aşağıdaki şartları sağlaması ile sağlanır:

• yatırım yapılan şirket/varlık üzerinde gücünün olması;
• yatırım yapılan şirket/varlıktan elde edeceği değişken getirilere açık olması ya da bu getirilere hakkı olması ve
• getiriler üzerinde etkisi olabilecek şekilde gücünü kullanabilmesi.

Yukarıda listelenen kriterlerin en az birinde herhangi bir değişiklik oluşmasına neden olabilecek bir durumun ya da olayın ortaya çıkması halinde Şirket yatırımının üzerinde kontrol gücünün olup olmadığını yeniden değerlendirir.

Şirket'in yatırım yapılan şirket/varlık üzerinde çoğunluk oy hakkına sahip olmadığı durumlarda, ilgili yatırımın faaliyetlerini tek başına yönlendirebilecek/yönetebilecek şekilde yeterli oy hakkının olması halinde, yatırım yapılan şirket/varlık üzerinde kontrol gücü vardır. Şirket, aşağıdaki unsurlar da dahil olmak üzere, ilgili yatırımdaki oy çoğunluğunun kontrol gücü sağlamak için yeterli olup olmadığının değerlendirmesinde konuyla ilgili tüm olayları ve şartları göz önünde bulundurur:

• Şirket'in sahip olduğu oy hakkı ile diğer hissedarların sahip olduğu oy hakkının karşılaştırılması;
• Şirket ve diğer hissedarların sahip olduğu potansiyel oy hakları;
• Sözleşmeye bağlı diğer anlaşmalardan doğan haklar ve
• Şirket'in karar verilmesi gereken durumlarda ilgili faaliyetleri yönetmede (geçmiş dönemlerdeki genel kurul toplantılarında yapılan oylamalar da dahil olmak üzere) mevcut gücünün olup olmadığını gösterebilecek diğer olay ve şartlar.

Bir bağlı ortaklığın konsolidasyon kapsamına alınması Şirket'in bağlı ortaklık üzerinde kontrole sahip olmasıyla başlar ve kontrolünü kaybetmesiyle sona erer. Yıl içinde satın alınan veya elden çıkarılan bağlı ortaklıkların gelir ve giderleri, satın alım tarihinden elden çıkarma tarihine kadar konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosuna dahil edilir.

Kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelirin her bir kalemi ana ortaklık hissedarlarına ve kontrol gücü olmayan paylara aittir. Kontrol gücü olmayan paylar ters bakiye ile sonuçlansa dahi, bağlı ortaklıkların toplam kapsamlı geliri ana ortaklık hissedarlarına ve kontrol gücü olmayan paylara aktarılır.

Gerekli olması halinde, Grup'un izlediği muhasebe politikalarıyla aynı olması amacıyla bağlı ortaklıkların finansal tablolarında muhasebe politikalarıyla ilgili düzeltmeler yapılmıştır.

Tüm grup içi varlıklar ve yükümlülükler, özkaynaklar, gelir ve giderler ve Grup şirketleri arasındaki işlemlere ilişkin nakit akışları konsolidasyonda elimine edilir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar (devamı)

Konsolidasyona İlişkin Esaslar (devamı)

Grup'un mevcut bağlı ortaklığının sermaye payındaki değişiklikler

Grup'un bağlı ortaklıklarındaki sermaye payında kontrol kaybına neden olmayan değişiklikler özkaynak işlemleri olarak muhasebeleştirilir. Grup'un payı ile kontrol gücü olmayan payların defter değerleri, bağlı ortaklık paylarındaki değişiklikleri yansıtmak amacıyla düzeltilir. Kontrol gücü olmayan payların düzeltildiği tutar ile alınan veya ödenen bedelin gerçeğe uygun değeri arasındaki fark, doğrudan özkaynaklarda Grup'un payı olarak muhasebeleştirilir.

Grup'un bir bağlı ortaklığındaki kontrolü kaybetmesi durumunda, satış sonrasındaki kar/zarar, i) alınan satış bedeli ile kalan payın gerçeğe uygun değerlerinin toplamı ile ii) bağlı ortaklığın varlık (şerefiye dahil) ve yükümlülüklerinin ve kontrol gücü olmayan payların önceki defter değerleri arasındaki fark olarak hesaplanır. Diğer kapsamlı gelir içinde bağlı ortaklık ile ilgili önceden muhasebeleştirilen ve özkaynakta toplanan tutarlar, Şirket'in ilgili varlıkları satmış olduğu varsayımı üzerine kullanılacak muhasebe yöntemine göre kayda alınır (örneğin; konuyla ilgili TFRS'ler uyarınca, kar/zarara aktarılması ya da doğrudan geçmiş yıl karlarına transfer). Bağlı ortaklığın satışı sonrası kalan yatırımın kontrolünün kaybedildiği tarihteki gerçeğe uygun değeri, TFRS 9 Finansal Araçlar standardı kapsamında belirlenen başlangıç muhasebeleştirmesinde gerçeğe uygun değer olarak ya da, uygulanabilir olduğu durumlarda, bir iştirak ya da müşterek olarak kontrol edilen bir işletmedeki yatırımın başlangıç muhasebeleştirmesindeki maliyet bedeli olarak kabul edilir.

İştirakler ve iş ortaklıklarındaki paylar

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla Grup'un iştiraklerinin ve iş ortaklıklarının detayları aşağıdaki gibidir:

			Grup'un sermayedeki pay oranı ve oy kullanma hakkı oranı (%)
	Kuruluş ve faaliyet	Geçerli	31 Aralık	31 Aralık
Şirket ismi	konusu	para birimi	2023	2022
Karsan Otomotiv Sanayi Mamulleri
Pazarlama A.Ş. ("Karsan Pazarlama") (*)	Distribütör	Türk Lirası	%6,43	%6,43

(*) Karsan Pazarlama Sanayi Mamulleri Pazarlama A.Ş. şirketinde 2021 Ocak ayında yapılan sermaye artırımı sonrası, Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş.'nin sermayedeki pay oranı ve oy kullanma hakkı oranı %25'ten %6,43'e azalmıştır. Bunun sonucunda, Grup'un şirket üzerinde önemli derece etkinliği kalmadığından dolayı, "Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlık" olarak sınıflanmıştır.

İştirak Grup'un önemli derecede etkide bulunduğu işletmedir. Önemli derecede etkinlik, bir işletmenin finansal ve operasyonel politikalarına ilişkin kararlarına münferiden veya müştereken kontrol yetkisi olmaksızın katılma gücünün olmasıdır.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar (devamı)

İştirakler ve iş ortaklıklarındaki paylar (devamı)

İş ortaklığı, bir düzenlemede müşterek kontrolü olan tarafların, ortak düzenlemedeki net varlıklara ilişkin haklarının olduğu ortak bir girişimdir. Müşterek kontrol, bir ekonomik faaliyet üzerindeki kontrolün sözleşmeye dayalı olarak paylaşılmasıdır. Bu kontrolün, ilgili faaliyetlere ilişkin kararların, kontrolü paylaşan tarafların oy birliği ile mutabakatını gerektirdiği durumlarda var olduğu kabul edilir.

Ekteki finansal tablolarda iştiraklerin veya iş ortaklıklarının faaliyet sonuçları ile varlık ve yükümlülükleri, TFRS 5 standardı uyarınca satılmak üzere elde tutulan varlık olarak muhasebeleştirilenler dışında, özkaynak yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilmiştir. Özkaynak yöntemine göre konsolide bilançoda iştirakler veya iş ortaklıkları, maliyet bedelinin iştirakin veya iş ortaklığının net varlıklarındaki alım sonrası dönemde oluşan değişimdeki Grup'un payı kadar düzeltilmesi sonucu bulunan tutardan, iştirakte veya iş ortaklığında oluşan herhangi bir değer düşüklüğünün düşülmesi neticesinde elde edilen tutar üzerinden gösterilir. İştirakin veya iş ortaklığının, Grup'un iştirakteki veya iş ortaklığındaki payını (özünde Grup'un iştirakteki veya iş ortaklığındaki net yatırımının bir parçasını oluşturan herhangi bir uzun vadeli yatırımı da içeren) aşan zararları kayıtlara alınmaz. İlave zarar ayrılması ancak Grup'un yasal veya zımni kabulden doğan yükümlülüğe maruz kalmış olması ya da iştirak veya iş ortaklığı adına ödemeler yapmış olması halinde söz konusudur.

Grup şirketlerinden biri ile Grup'un bir iştiraki arasında gerçekleşen işlemler neticesinde oluşan kar ve zararlar, Grup'un ilgili iştirakteki veya iş ortaklığındaki payı oranında elimine edilir.

2.2 Muhasebe Politikalarında Değişiklikler

Muhasebe politikalarında yapılan önemli değişiklikler geriye dönük olarak uygulanmakta ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenmektedir. Grup, cari yıl içerisinde standartlardaki değişikliklerin etkileri nedeniyle muhasebe politikalarında herhangi bir değişiklik yapmamıştır.

2.3 Muhasebe Tahminlerindeki Değişiklikler ve Hatalar

Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığı cari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise, hem değişikliğin yapıldığı dönemde hem de gelecek dönemlerde, ileriye yönelik olarak uygulanır. Grup'un cari yıl içerisinde muhasebe tahminlerinde önemli bir değişikliği olmamıştır.

2.4 Yeni ve Revize Edilmiş Türkiye Finansal Raporlama Standartları

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal tabloların hazırlanmasında esas alınan muhasebe politikaları aşağıda özetlenen 1 Ocak 2023 tarihi itibarıyla geçerli yeni ve değiştirilmiş Türkiye Muhasebe Standartları ("TMS")/ Türkiye Finansal Raporlama Standartları ("TFRS") ve TMS/TFRS yorumları dışında önceki yılda kullanılanlar ile tutarlı olarak uygulanmıştır. Bu standartların ve yorumların Grup'un mali durumu ve performansı üzerindeki etkileri ilgili paragraflarda açıklanmıştır.

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla yayımlanmış ve yürürlüğe girmiş olan standartlar ve değişiklikler:

a) 1 Ocak 2023 Tarihinden İtibaren Geçerli Olan Yeni Standart, Değişiklik ve Yorumlar:

TMS 1, Uygulama Bildirimi 2 ve TMS 8'deki dar kapsamlı değişiklikler,

1 Ocak 2023 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler muhasebe politikası açıklamalarını iyileştirmeyi ve finansal tablo kullanıcılarının muhasebe tahminlerindeki değişiklikler ile muhasebe politikalarındaki değişiklikleri ayırt etmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.4 Yeni ve Revize Edilmiş Türkiye Finansal Raporlama Standartları (devamı)

a) 1 Ocak 2023 Tarihinden İtibaren Geçerli Olan Yeni Standart, Değişiklik ve Yorumlar (devamı):

TMS 12, Tek bir işlemden kaynaklanan varlık ve yükümlülüklere ilişkin ertelenmiş vergiye ilişkin değişiklik,

1 Ocak 2023 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler, şirketler tarafından ilk defa finansal tablolara alındığında vergilendirilebilir ve indirilebilir geçici farkların eşit tutarlarda oluşmasına neden olan işlemler üzerinden ertelenmiş vergi muhasebeleştirmelerini gerektirmektedir.

TMS 12 'de değişiklik, Uluslararası vergi reformu;

Geçici istisna, Aralık 2023 yıl sonu için geçerli olup açıklama gereksinimleri 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren başlayan muhasebe dönemleri için geçerlidir ve erken uygulamaya izin verilir. Bu değişiklikler, şirketlere Asgari Vergi Uygulama Kılavuzu uluslararası vergi reformundan kaynaklanan ertelenmiş vergilerin muhasebeleştirilmesi konusunda geçici bir kolaylık sağlar. Ayrıca değişiklikler, etkilenen şirketler için açıklama gereksinimlerini de içerir.

b) 31 Aralık 2023 Tarihi İtibarıyla Yayınlanan Ama Yürürlüğe Girmemiş ve Erken Uygulamaya Konulmayan Standartlar:

TMS 1, Sözleşme koşulları olan uzun vadeli yükümlülüklere ilişkin değişiklik,

1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler, işletmenin raporlama döneminden sonraki on iki ay içinde uyması gereken koşulların bir yükümlülüğün sınıflandırmasını nasıl etkilediğine açıklık getirmektedir. Değişiklikler aynı zamanda işletmenin bu koşullara tabi yükümlülüklerle ilgili sağladığı bilgilerin iyileştirilmesini de amaçlamaktadır.

TFRS 16, Satış ve geri kiralama işlemleri,

1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler, işletmenin TFRS 16'daki bir satış ve geri kiralama işlemini işlem tarihinden sonra nasıl muhasebeleştirdiğini açıklayan satış ve geri kiralama hükümlerini içerir. Kira ödemelerinin bir kısmı veya tamamı bir endekse veya orana bağlı olmayan değişken kira ödemelerinden oluşan satış ve geri kiralama işlemlerinin etkilenmesi muhtemeldir.

TMS 7 ve TFRS 7 'deki tedarikçi finansman anlaşmalarına ilişkin değişiklikler,

1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler tedarikçi finansman anlaşmalarının ve işletmelerin yükümlülükleri, nakit akışları ve likidite risklerinin üzerindeki etkilerine dair şeffaflığı arttırmak için açıklama yapılmasını gerektirir. Açıklama gereklilikleri, UMSK (Uluslararası Muhasebe Standartları Kurumu)'nun, yatırımcıların, bazı şirketlerin tedarikçi finansmanı anlaşmalarının yeterince açık olmadığı ve yatırımcıların analizini engellediği yönündeki endişelerine verdiği yanıttır.

TMS 21 Değiştirilebilirliğin Eksikliği;

1 Ocak 2025 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemleri için geçerlidir. Bir işletme, belirli bir amaç için belirli bir ölçüm tarihinde başka bir para birimine çevrilemeyen yabancı para biriminde yapılan bir işlem veya faaliyete sahip olduğunda bu değişikliklerden etkilenir. Bir para birimi, başka bir para birimini elde etme olanağı mevcut olduğunda (normal bir idari gecikmeyle) değiştirilebilir ve işlem; uygulanabilir haklar ve yükümlülükler yaratan bir piyasa veya takas mekanizması yoluyla gerçekleşir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti

İlişkili Taraflar

İlişkili taraflar, finansal tablolarını hazırlayan işletmeyle (raporlayan işletme) ilişkili olan kişi veya işletmedir.

• a) Bir kişi veya bu kişinin yakın ailesinin bir üyesi, aşağıdaki durumlarda raporlayan işletmeyle ilişkili sayılır: Söz konusu kişinin,
  • (i) raporlayan işletme üzerinde kontrol veya müşterek kontrol gücüne sahip olması durumunda,
  • (ii) raporlayan işletme üzerinde önemli etkiye sahip olması durumunda,
  • (iii) raporlayan işletmenin veya raporlayan işletmenin bir ana ortaklığının kilit yönetici personelinin bir üyesi olması durumunda.
• (b) Aşağıdaki koşullardan herhangi birinin mevcut olması halinde işletme raporlayan işletme ile ilişkili sayılır:
  • (i) İşletme ve raporlayan işletmenin aynı grubun üyesi olması halinde (yani her bir ana ortaklık, bağlı ortaklık ve diğer bağlı ortaklık diğerleri ile ilişkilidir).
  • (ii) İşletmenin, diğer işletmenin (veya diğer işletmenin de üyesi olduğu bir grubun üyesinin) iştiraki ya da iş ortaklığı olması halinde.
  • (iii) Her iki işletmenin de aynı bir üçüncü tarafın iş ortaklığı olması halinde.
  • (iv) İşletmelerden birinin üçüncü bir işletmenin iş ortaklığı olması ve diğer işletmenin söz konusu üçüncü işletmenin iştiraki olması halinde.
  • (v) İşletmenin, raporlayan işletmenin ya da raporlayan işletmeyle ilişkili olan bir işletmenin çalışanlarına ilişkin olarak işten ayrılma sonrasında sağlanan fayda plânlarının olması halinde. Raporlayan işletmenin kendisinin böyle bir plânının olması halinde, sponsor olan işverenler de raporlayan işletme ile ilişkilidir.
  • (vi) İşletmenin (a) maddesinde tanımlanan bir kişi tarafından kontrol veya müştereken kontrol edilmesi halinde.
  • (vii) (a) maddesinin (i) bendinde tanımlanan bir kişinin işletme üzerinde önemli etkisinin bulunması veya söz konusu işletmenin (ya da bu işletmenin ana ortaklığının) kilit yönetici personelinin bir üyesi olması halinde.

İlişkili tarafla yapılan işlem raporlayan işletme ile ilişkili bir taraf arasında kaynakların, hizmetlerin ya da yükümlülüklerin, bir bedel karşılığı olup olmadığına bakılmaksızın transferidir.

Hasılat

Hasılat, aşağıda yer alan beş aşamalı model kapsamında konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirmektedir.

• Müşteriler ile yapılan sözleşmelerin tanımlanması
• Sözleşmelerdeki edim yükümlülüklerinin tanımlanması
• Sözleşmelerdeki işlem bedelinin belirlenmesi
• İşlem bedelinin edim yükümlülüklerine dağıtılması
• Hasılatın muhasebeleştirilmesi

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Hasılat (devamı)

Grup, müşterilerle yapılan her bir sözleşmede taahhüt ettiği mal veya hizmetleri değerlendirerek, söz konusu mal veya hizmetleri devretmeye yönelik verdiği her bir taahhüdü ayrı bir edim yükümlülüğü olarak belirlemektedir.

Her bir edim yükümlülüğü için, edim yükümlülüğünün zamana yayılı olarak mı yoksa belirli bir anda mı yerine getirileceği sözleşme başlangıcında belirlenir. Grup, bir mal veya hizmetin kontrolünü zamanla devreder ve dolayısıyla ilgili satışlara ilişkin edim yükümlülüklerini zamana yayılı olarak yerine getirirse, söz konusu edim yükümlülüklerinin tamamen yerine getirilmesine yönelik ilerlemeyi ölçerek hasılatı zamana yayılı olarak konsolide finansal tablolara alır.

Grup, taahhüt edilmiş bir mal veya hizmeti müşterisine devrederek edim yükümlülüğünü yerine getirdiğinde veya getirdikçe, bu edim yükümlülüğüne tekabül eden işlem bedelini hasılat olarak konsolide finansal tablolarına kaydeder. Mal veya hizmetlerin kontrolü müşterilerin eline geçtiğinde (veya geçtikçe) mal veya hizmet devredilmiş olur.

Grup, satışı yapılan mal veya hizmetin kontrolünün müşteriye devrini değerlendirirken,

• Grup'un mal veya hizmete ilişkin tahsil hakkına sahipliği,
• müşterinin mal veya hizmetin yasal mülkiyetine sahipliği,
• mal veya hizmetin zilyetliğinin devri,
• müşterinin mal veya hizmetin mülkiyetine sahip olmaktan doğan önemli risk ve getirilere sahipliği,
• müşterinin mal veya hizmeti kabul etmesi koşullarını dikkate alır.

Grup, sözleşmenin başlangıcında, müşteriye taahhüt ettiği mal veya hizmetin devir tarihi ile müşterinin bu mal veya hizmetin bedelini ödediği tarih arasında geçen sürenin bir yıl veya daha az olacağını öngörmesi durumunda, taahhüt edilen bedelde önemli bir finansman bileşeninin etkisi için düzeltme yapmamaktadır. Diğer taraftan, hasılatın içerisinde önemli bir finansman unsuru bulunması durumunda, hasılat değeri gelecekte oluşacak tahsilatların, finansman unsuru içerisinde yer alan faiz oranı ile indirgenmesi ile tespit edilir. Fark, tahakkuk esasına göre esas faaliyetlerden diğer gelirler olarak ilgili dönemlere kaydedilir.

Karsan markalı araçların satışları

Grup, kendi markası olan araçlara ilişkin hasılatı, yukarıda belirtilen politikaya uygun olarak satış anında konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirmektedir.

Uzatılmış garanti ve bakım hizmeti satışlarından kaynaklanan hasılat

Grup, ürettiği ürünler için kanunlar tarafından zorunlu kılınan yasal sürelerin bitişinden başlayan dönemler için garanti taahhüdü ve bakım hizmeti satışı yapmaktadır. Verilen ek taahhütlerin fiyatı, satılan ürünlerden ayrı olarak, sözleşme içerisinde taahhüt edilen farklı bir hizmet olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle Grup, uzatılmış garanti satışları ve bakım hizmetleri nedeniyle verilecek hizmeti ayrı bir edim yükümlülüğü olarak muhasebeleştirmektedir.

Otobüs satışları (İhaleler)

Grup, kamu (belediye) ihaleleri kapsamındaki ihale hasılatını, otobüslerin teslimatları gerçekleştiği zaman konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirir. Grup, ihaleler kapsamında 5 yıllık satış sonrası bakım ve onarım hizmeti sağlamakta olup, söz konusu hizmetlerin maliyeti ile ilgili olarak konsolide finansal tablolarda bakım ve onarım karşılığını hasılatı ile eş zamanlı muhasebeleştirir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Finans sektörü faaliyetleri

Finans sektörü faaliyetleri, Grup'un TFRS 16 - "Kiralamalar" standardı kapsamında kiralayan durumunda olduğu finansal kiralama işlemlerini içermektedir.

Renault ile imzalanan sözleşme koşullarını, TFRS 16-Kiralamalar standardı kapsamında değerlendirmiştir. Bu kapsamda;

• (a) Anlaşma koşullarının yerine getirilmesi Grup tarafından finanse edilen yatırıma bağlıdır.
• (b) Anlaşma, yatırımın kullanım hakkını Oyak Renault Otomobil Fabrikaları A.Ş.'ye devretmiştir.
• (c) Yatırım ve yatırım vasıtasıyla üretilen ürünler üzerindeki kontrol hakkı tamamen Renault'ya devredilmiştir.
• (d) Yatırıma ilişkin yapılacak kira ödemeleri, anlaşma kapsamındaki diğer ödemelerden ayrıştırılabilmektedir.

Sonuç olarak, Grup yukarıda belirtilen koşulları dikkate alarak, söz konusu yatırımları, tüm risklerin Oyak Renault Otomobil Fabrikaları A.Ş.'ye devredildiği finansal kiralama işlemi şeklinde sınıflandırmıştır.

Finansal kiralamada, kiralama konusu varlık, net kira yatırımına eşit bir alacak olarak finansal tablolarda izlenir. Finansal kiralama ile ilgili finansman geliri, finansal kiralama kapsamındaki net yatırıma sabit bir dönemsel getiri getirecek şekilde belirlenir. Alınan kira ödemeleri anapara ve kazanılmamış finansman gelirlerini azaltacak şekilde brüt kira yatırımının tutarından düşülür (Dipnot:7). Kazanılmamış finansman geliri, brüt kira yatırımı ile kiralamadaki zımni faiz oranı üzerinden brüt yatırımın bugünkü değeri arasındaki farktır. Zımni faiz oranı, kiralamanın başlangıcı itibarıyla, asgari kira ödemeleri ile garanti edilmemiş hurda değer toplamını, kiralanan varlığın gerçeğe uygun değeri ile başlangıç maliyetlerinin toplamına eşitleyen iskonto oranıdır.

Kiralama süresinin başında finansal tablolara yansıtılan satış gelirleri, söz konusu varlığın gerçeğe uygun değeri, ya da, bu değerin altında olması koşuluyla piyasa faiz oranının kullanılması durumunda hesaplanan ve kiraya veren tarafından elde edilecek asgari kira ödemelerinin bugünkü değeridir. Kiralama süresinin başlangıcı itibarıyla muhasebeleştirilen satış maliyeti, kiralanan varlığın maliyetidir. Grup'un muhasebeleştirdiği satış geliri ile satış maliyeti arasındaki fark satış kârıdır.

Temettü ve faiz geliri:

Hisse senedi yatırımlarından elde edilen temettü geliri, hissedarların temettü alma hakkı doğduğu zaman (Grup'un ekonomik faydaları elde edeceği ve gelirin güvenilir bir biçimde ölçülmesi mümkün olduğu sürece) kayda alınır.

Finansal varlıklardan elde edilen faiz geliri, Grup'un ekonomik faydaları elde edeceği ve gelirin güvenilir bir biçimde ölçülmesi mümkün olduğu sürece kayıtlara alınır. Faiz geliri, kalan anapara bakiyesi ile beklenen ömrü boyunca ilgili finansal varlıktan elde edilecek tahmini nakit girişlerini söz konusu varlığın kayıtlı değerine indirgeyen efektif faiz oranı nispetinde ilgili dönemde tahakkuk ettirilir.

Stoklar

Stoklar, maliyetin ya da net gerçekleşebilir değerin düşük olanı ile değerlenmektedir. Sabit ve değişken genel üretim giderlerinin bir kısmını da içeren maliyetler stokların bağlı bulunduğu sınıfa uygun olan yönteme göre ve çoğunlukla ağırlıklı ortalama yöntemine göre değerlenir. Net gerçekleşebilir değer, olağan ticari faaliyet içerisinde oluşan tahmini satış fiyatından tahmini tamamlanma maliyeti ile satışı gerçekleştirmek için yüklenilmesi gereken tahmini maliyetlerin toplamının indirilmesiyle elde edilir. Stokların net gerçekleşebilir değeri maliyetinin altına düştüğünde, stoklar net gerçekleşebilir değerine indirgenir ve değer düşüklüğünün oluştuğu yılda kar veya zarar tablosuna gider olarak yansıtılır. Daha önce stokların net gerçekleşebilir değere indirgenmesine neden olan koşulların geçerliliğini kaybetmesi veya değişen ekonomik koşullar nedeniyle net gerçekleşebilir değerde artış olduğu kanıtlandığı durumlarda, ayrılan değer düşüklüğü karşılığı iptal edilir. İptal edilen tutar önceden ayrılan değer düşüklüğü tutarı ile sınırlıdır.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Maddi Duran Varlıklar

Üretim ya da mal veya hizmetin verilmesinde veya idari amaçlar için kullanımda tutulan arazi ve binalar, yeniden değerlenmiş tutarlarıyla ifade edilir. Yeniden değerlenmiş tutar, yeniden değerleme tarihinde tespit edilen gerçeğe uygun değerden sonraki dönemlerde oluşan birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklüğü düşülerek tespit edilir. Yeniden değerlemeler bilanço tarihinde belirlenecek gerçeğe uygun değerin defter değerinden önemli farklılık göstermeyecek şekilde düzenli aralıklarla yapılır. Grup, Mart 2009 döneminden başlayarak arsalar ile binalar Mayıs 2015 döneminden başlayarak binalar için "yeniden değerleme modelini" benimsemiştir. Grup, arsa ve binaları için en son değerlemeyi 12 Ekim 2023 tarihinde yaptırmıştır ve 30 Eylül 2023 tarihli konsolide finansal tablolarına yansıltılmıştır.

Söz konusu arazi ve binaların yeniden değerlemesinden kaynaklanan artış, özkaynaktaki yeniden değerleme fonuna kaydedilir. Yeniden değerleme sonucu oluşan değer artışı, maddi duran varlıkla ilgili daha önceden kar veya zarar tablosunda gösterilen bir değer düşüklüğünün olması durumunda öncelikle söz konusu değer düşüklüğü nispetinde kar veya zarar tablosuna kaydedilir. Bahse konu arazi ve binaların yeniden değerlemesinden oluşan defter değerindeki azalış, söz konusu varlığın daha önceki yeniden değerlemesine ilişkin yeniden değerleme fonunda bulunan bakiyesini aşması durumunda kar veya zarar tablosuna kaydedilir.

İdari amaçlı ya da halihazırda belirlenmemiş olan diğer amaçlar doğrultusunda inşa edilme aşamasındaki varlıklar, maliyet değerlerinden varsa değer düşüklüğü kaybı düşülerek gösterilirler. Maliyete yasal harçlar da dahil edilir. Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda, borçlanma maliyetleri aktifleştirilir. Bu varlıkların inşası bittiğinde ve kullanıma hazır hale geldiklerinde ilgili maddi duran varlık kalemine sınıflandırılırlar. Bu tür varlıklar, diğer sabit varlıklar için kullanılan amortisman yönteminde olduğu gibi, kullanıma hazır olduklarında amortismana tabi tutulurlar.

Yeniden değerlenen binaların amortismanı kar veya zarar tablosunda yer alır. Yeniden değerlenen gayrimenkul satıldığında veya hizmetten çekildiğinde yeniden değerleme fonunda kalan bakiye doğrudan dağıtılmamış karlara transfer edilir. Varlık bilanço dışı bırakılmadıkça, yeniden değerleme fonundan dağıtılmamış karlara transfer yapılmaz.

Arazi ve yapılmakta olan yatırımlar dışında, maddi duran varlıkların, maliyet veya değerlenmiş tutarları, beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak amortismana tabi tutulur. Beklenen faydalı ömür, kalıntı değer ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkileri için her yıl gözden geçirilir ve tahminlerde bir değişiklik varsa ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.

Finansal kiralama ile alınan varlıklar, sahip olunan maddi duran varlıklarda olduğu gibi beklenen faydalı ömrüne göre amortismana tabi tutulur. Eğer finansal kiralama döneminin sonunda sahipliğin kazanılıp kazanılmayacağı kesin değil ise beklenen faydalı ömrü ile söz konusu kiralama süresinden kısa olanına göre amortismana tabi tutulur.

Bir maddi duran varlık elden çıkarıldığında veya kullanımı ya da satışından, gelecekte ekonomik yarar elde edilmesinin beklenmemesi durumunda finansal durum tablosu dışı bırakılır. Maddi duran varlıkların elden çıkarılması ya da bir maddi duran varlığın hizmetten alınması sonucu oluşan kazanç veya kayıp satış hasılatı ile varlığın defter değeri arasındaki fark olarak belirlenir ve kar veya zarar tablosuna dahil edilir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Kiralama İşlemleri

Kiracı durumunda Grup

Grup, sözleşmenin başlangıcında bir sözleşmenin kiralama sözleşmesi olması ya da kiralama şartlarını içermesi durumunu değerlendirir. Grup, kısa vadeli kiralamalar (12 ay veya daha az süreli kira dönemi bulunan kiralamalar) ve düşük değerli varlıkların kiralaması haricinde kiracısı olduğu tüm kira sözleşmelerine ilişkin kullanım hakkı varlığı ve ilgili kiralama yükümlülüğünü muhasebeleştirmektedir. Kiralanan varlıklardan elde edilen ekonomik faydalarının kullanıldığı zamanlama yapısını daha iyi yansıtan başka bir sistematik temelin bulunmaması durumunda bu kiralamalar için Grup, kira ödemelerini kira dönemi boyunca doğrusal yöntem ile faaliyet gideri olarak muhasebeleştirir.

İlk muhasebeleştirmede kiralama yükümlülükleri, sözleşme başlangıç tarihinde ödenmemiş olan kira ödemelerinin kiralama oranında iskonto edilip bugünkü değeri üzerinden muhasebeleştirilir. Bu oranın önceden belirtilmemiş olması halinde Grup, kendi tespit edeceği alternatif borçlanma oranını kullanır.

Kiralama yükümlülüğünün ölçümüne dâhil edilen kira ödemeleri aşağıdakilerden oluşur:

• sabit kira ödemelerinden (özü itibarıyla sabit ödemeler) her türlü kiralama teşviklerinin düşülmesiyle elde edilen tutar;
• bir endeks ya da orana bağlı olan, ilk ölçümü kiralamanın fiilen başladığı tarihte bir endeks veya oran kullanılarak yapılan değişken kira ödemeleri;
• kiracı tarafından kalıntı değer teminatları altında ödenmesi beklenen borç tutarı;
• kiracının ödeme seçeneklerini makul bir şekilde uygulayacağı durumlarda ödeme seçeneklerinin uygulama fiyatı ve
• kiralama döneminde kiralama iptal hakkının bulunması halinde kiralama iptalinin ceza ödemesi.

Kiralama yükümlülüğü, konsolide finansal durum tablolarında ayrı bir kalem olarak sunulmaktadır. Kiralama yükümlülükleri sonradan kiralama yükümlülüğü üzerindeki faizin yansıtılması için net defter değeri arttırılarak (etkin faiz yöntemini kullanarak) ve yapılan kira ödemesini yansıtmak için net defter değeri azaltılarak ölçülür. Grup, aşağıdaki durumlarda kira yükümlülüğünü yeniden ölçer (ve ilgili kullanım hakkı varlığı üzerinde uygun değişiklikleri yapar):

• Kiralama dönemi veya bir satın alma seçeneğinin uygulanmasının değerlendirilmesinde değişiklik meydana geldiğinde revize iskonto oranı kullanılarak revize kira ödemeleri iskonto edilerek kiralama yükümlülüğü yeniden ölçüldüğünde.
• Endeks, oran üzerindeki değişiklikler veya taahhüt edilen kalıntı değerdeki beklenen ödeme değişikliği nedeniyle kira ödemelerinde değişiklik meydana geldiğinde ilk iskonto oranı kullanılarak yeniden düzenlenmiş kira ödemelerinin iskonto edilip kiralama yükümlülüğü yeniden ölçüldüğünde (kira ödemelerindeki değişiklik değişken faiz oranındaki değişiklikten kaynaklanıyorsa revize iskonto oranı kullanılır).
• Bir kiralama sözleşmesi değiştirildiğinde ve kiralama değişikliği ayrı bir kiralama olarak muhasebeleştirilmediğinde revize iskonto oranı kullanılarak revize kira ödemeleri iskonto edilip kiralama yükümlülüğü yeniden düzenlenir.

Grup, finansal tablolarda sunulan dönemler boyunca bu tür bir değişiklik yapmamıştır.

Kullanım hakkı varlıkları, karşılık gelen kiralama yükümlülüğünün, kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya öncesinde yapılan kira ödemelerinin ve diğer doğrudan başlangıç maliyetlerinin ilk ölçümünü kapsar. Bu varlıklar sonradan birikmiş amortisman ve değer düşüklüğü zararları düşülerek maliyet değerinden ölçülmektedir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Kiralama İşlemleri (devamı)

Kiracı durumunda Grup (devamı)

Grup bir kiralama varlığını demonte etmek ve ortadan kaldırmak, varlığın üzerinde bulunduğu alanı restore etmek ya da kiralama koşul ve şartlarına uygun olarak ana varlığı restore etmek için gerekli maliyetlere maruz kaldığı durumlarda TMS 37 uyarınca bir karşılık muhasebeleştirilir. Bu maliyetler, stok üretimi için katlanılmadıkları sürece ilgili kullanım hakkı varlığına dâhil edilir.

Kullanım hakkı varlıkları, ana varlığın kiralama süresi ve faydalı ömründen kısa olanına göre amortismana tabi tutulur. Kiralamada ana varlığın sahipliği devredildiğinde ya da kullanım hakkı varlığının maliyetine göre Grup, bir satın alma seçeneğini uygulamayı planladığında ilişkili kullanım hakkı varlığı, ana varlığın faydalı ömrü üzerinden amortismana tabi tutulur. Amortisman, kiralamanın fiilen başladığı tarihte başlar.

Kullanım hakkı varlıkları, konsolide finansal durum tablosunda ayrı bir kalemde sunulur.

Grup, kullanım hakkı varlıklarının değer düşüklüğüne uğrayıp uğramadığını belirlemek için TMS 36 standardını uygular ve tüm belirlenen değer düşüklüğü zararlarını, 'Maddi Duran Varlıklar' politikasında belirtildiği üzere muhasebeleştirir.

Bir endeks ya da orana bağlı olmayan değişken kiralar, kiralama yükümlülüğü ve kullanım hakkı varlığının ölçümüne dâhil edilmez. İlişkili ödemeler, bu ödemelere zemin hazırlayan durum veya olayların meydana geldiği dönemde gider olarak muhasebeleştirilir ve kar veya zarar tablosunda 'Diğer giderler' kalemine dâhil edilir.

Kolaylaştırıcı uygulama olarak, TFRS 16 bir kiracıya, kirayla ilişkili olmayan kalemleri ayrı sunmaması ve tüm kiralamaları ve kirayla ilişkili olmayan kalemleri tek bir kiralama sözleşmesi olarak muhasebeleştirmesi konusunda izin vermektedir. Grup, bu kolaylaştırıcı uygulamayı kullanmamıştır.

Maddi Olmayan Duran Varlıklar

Satın alınan maddi olmayan duran varlıklar

Satın alınan maddi olmayan duran varlıklardan sınırlı ömre sahip olanlar, maliyet değerlerinden birikmiş itfa payları ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler. Bu varlıklar beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak itfa edilir. Beklenen faydalı ömür ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkilerini tespit etmek amacıyla her yıl gözden geçirilir ve tahminlerdeki değişiklikler ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir. Satın alınan maddi olmayan duran varlıklardan sınırsız ömre sahip olanlar maliyet değerlerinden birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler (1 -20 yıl).

Bilgisayar yazılımı

Satın alınan bilgisayar yazılımları, satın alımı sırasında ve satın almadan kullanıma hazır olana kadar geçen sürede oluşan maliyetler üzerinden aktifleştirilir. Söz konusu maliyetler, faydalı ömürlerine göre (1-5 yıl) itfa edilir.

Bilgisayar yazılımlarını geliştirmek ve sürdürmekle ilişkili maliyetler, oluştukları dönemde kar veya zarar tablosuna kaydedilmektedir. Kontrolü Grup'un elinde olan, saptanabilir ve kendine özgü yazılım ürünleri ile direk ilişkilendirilebilen ve bir yıldan fazla süre ile maliyetinin üzerinde ekonomik fayda sağlayacak harcamalar maddi olmayan duran varlık olarak değerlendirilir. Maliyetler, yazılımı geliştiren çalışanların maliyetlerini ve genel üretim giderlerinin bir kısmını da içermektedir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Maddi Olmayan Duran Varlıklar (devamı)

İşletme içi yaratılan maddi olmayan duran varlıklar– araştırma ve geliştirme giderleri

Aktifleştirilen geliştirme maliyetleri, üretilen araçların geliştirilmesine yönelik olarak işletme bünyesinde yapılan harcamalardan oluşmaktadır. İşletme bünyesinde oluşturulan maddi olmayan duran varlıklar, Grup'a gelecekte ekonomik fayda sağlamasının mümkün olduğu durumlarda maliyet değerinden aktifleştirilmektedir.

Araştırma masrafları, oluştuğu dönem içerisinde kar veya zarar tablosuna kaydedilir.

Geliştirme faaliyetleri (ya da Grup/şirket içi bir projenin gelişim aşaması) sonucu ortaya çıkan işletme içi yaratılan maddi olmayan duran varlıklar yalnızca aşağıda belirtilen şartların tamamı karşılandığında kayda alınırlar:

• maddi olmayan duran varlığın kullanıma hazır ya da satılmaya hazır hale getirilebilmesi için tamamlanmasının teknik anlamda mümkün olması,
• maddi olmayan duran varlığı tamamlama, kullanma veya satma niyetinin olması,
• maddi olmayan duran varlığın kullanılabilir veya satılabilir olması,
• varlığın ne şekilde ileriye dönük olası bir ekonomik fayda sağlayacağının belli olması,
• maddi olmayan duran varlığın gelişimini tamamlamak, söz konusu varlığı kullanmak ya da satmak için uygun teknik, finansal ve başka kaynakların olması ve
• varlığın geliştirme maliyetinin, geliştirme sürecinde güvenilir bir şekilde ölçülebilir olması.

İşletme içi yaratılan maddi olmayan varlık tutarı, maddi olmayan duran varlığın yukarıda belirtilen muhasebeleştirme şartlarını karşıladığı andan itibaren oluşan harcamaların toplam tutarıdır. İşletme içi yaratılan maddi olmayan varlıklar kayda alınamadıklarında, geliştirme harcamaları oluştukları dönemde gider olarak kaydedilir.

Başlangıç muhasebeleştirmesi sonrasında, işletme içi yaratılan maddi olmayan varlıklar da ayrı olarak satın alınan maddi olmayan duran varlıklar gibi maliyet değerlerinden birikmiş itfa payları ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutar üzerinden gösterilirler.

Maddi olmayan varlıkların finansal durum tablosu dışı bırakılması

Bir maddi olmayan duran varlık elden çıkarıldığında veya kullanımı ya da satışından, gelecekte ekonomik yarar elde edilmesinin beklenmemesi durumunda finansal durum tablosu dışı bırakılır. Bir maddi olmayan duran varlığın finansal durum tablosu dışı bırakılmasından kaynaklanan kâr ya da zarar, varsa, varlıkların elden çıkarılmasından sağlanan net tahsilatlar ile defter değerleri arasındaki fark olarak hesaplanır. Bu fark, ilgili varlık finansal durum tablosu dışına alındığı zaman kâr veya zararda muhasebeleştirilir.

Maddi Duran Varlıklar ve Şerefiye Haricinde Maddi Olmayan Duran Varlıklarda Değer Düşüklüğü

Grup, her raporlama tarihinde varlıklarında değer düşüklüğü olup olmadığını belirlemek için maddi olan ve olmayan duran varlıklarının defter değerini inceler. Varlıklarda değer düşüklüğü olması durumunda, değer düşüklüğü tutarının belirlenebilmesi için varlıkların, varsa, geri kazanılabilir tutarı ölçülür. Bir varlığın geri kazanılabilir tutarının ölçülemediği durumlarda Grup, varlıkla ilişkili nakit yaratan birimin geri kazanılabilir tutarını ölçer. Makul ve tutarlı bir tahsis esası belirlenmesi halinde şirket varlıkları nakit yaratan birimlere dağıtılır. Bunun mümkün olmadığı durumlarda, Grup varlıkları makul ve tutarlı bir tahsis esasının belirlenmesi için en küçük nakit yaratan birimlere dağıtılır.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Maddi Duran Varlıklar ve Şerefiye Haricinde Maddi Olmayan Duran Varlıklarda Değer Düşüklüğü (devamı)

Süresiz ekonomik ömrü olan ve kullanıma hazır olmayan maddi olmayan duran varlıklar, yılda en az bir kez ya da değer düşüklüğü göstergesi olması durumunda değer düşüklüğü testine tabi tutulur. Geri kazanılabilir tutar, bir varlığın veya nakit yaratan birimin, satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinden yüksek olanıdır. Kullanım değeri, bir varlık veya nakit yaratan birimden elde edilmesi beklenen gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değeridir. Kullanım değerinin hesaplanmasında mevcut dönemdeki piyasa değerlendirmesine göre paranın kullanım değerini ve gelecekteki nakit akımları tahminlerinde dikkate alınmayan varlığa özgü riskleri yansıtan vergi öncesi iskonto oranı kullanılır.

Bir varlığın (ya da nakit yaratan birimin) geri kazanılabilir tutarının defter değerinden düşük olduğu durumlarda, varlığın (ya da nakit yaratan birimin) defter değeri, geri kazanılabilir tutarına indirilir. İlgili varlığın yeniden değerlenen tutarla ölçülmediği hallerde değer düşüklüğü zararı doğrudan kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Bu durumda değer düşüklüğü zararı yeniden değerleme değer azalışı olarak dikkate alınır.

Değer düşüklüğü zararının sonraki dönemlerde iptali söz konusu olduğunda, varlığın (ya da ilgili nakit yaratan birimin) defter değeri geri kazanılabilir tutar için yeniden güncellenen tahmini tutara denk gelecek şekilde artırılır.

Arttırılan defter değer, ilgili varlık (ya da ilgili nakit yaratan birimi) için önceki dönemlerde varlık için değer düşüklüğü zararının ayrılmamış olması durumunda ulaşacağı defter değeri aşmamalıdır. Varlık yeniden değerlenmiş bir tutar üzerinden gösterilmedikçe, değer düşüklüğü zararına ilişkin iptal işlemi doğrudan kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Yeniden değerlenmiş bir varlığın değer düşüklüğü zararının iptali, yeniden değerleme artışı olarak dikkate alınır.

Borçlanma Maliyetleri

Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar (özellikli varlıklar) söz konusu olduğunda, satın alınması, yapımı veya üretimi ile doğrudan ilişkilendirilen borçlanma maliyetleri, ilgili varlık kullanıma veya satışa hazır hale getirilene kadar varlığın maliyetine dahil edilmektedir.

Grup genel amaçlı olarak borçlandığında ve bu fonların bir kısmı bir özellikli varlığın finansmanı için kullanıldığı durumlarda, aktifleştirilebilecek borçlanma maliyetlerinin tutarı, ilgili varlığa ilişkin yapılan harcamalara uygulanacak bir aktifleştirme oranı yardımı ile belirlenir. Bu aktifleştirme oranı, özellikli varlık alımına yönelik yapılmış borçlanmalar hariç olmak üzere, Grup'un ilgili dönem süresince mevcut tüm borçlarına ilişkin borçlanma maliyetlerinin ağırlıklı ortalamasıdır.

Finansal Araçlar

Finansal varlıklar ve yükümlülükler, Grup finansal aracın sözleşmeden doğan karşılıklarına taraf olduğunda Grup'un finansal durum tablosunda muhasebeleştirilir. Finansal varlıklar ve yükümlülükler ilk olarak gerçeğe uygun değerleri üzerinden ölçülür. Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin (gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılan finansal varlık ve yükümlülükler hariç) edinimi veya ihracıyla doğrudan ilişkili olan işlem maliyetleri, uygun bir şekilde ilk muhasebeleştirmede o finansal varlıkların ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerine eklenir veya bu değerden çıkarılır. Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin edinimi veya ihracıyla doğrudan ilişkili olan işlem maliyetleri direk olarak kar veya zarara yansıtılır.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Finansal Araçlar (devamı)

Finansal varlıklar

Normal yoldan alınıp satılan finansal varlıklar işlem tarihinde kayıtlara alınır veya çıkartılır.

Grup, finansal varlıklarını (a) Finansal varlıkların yönetimi için işletmenin kullandığı iş modeli, (b) Finansal varlığın sözleşmeye bağlı nakit akışlarının özelliklerini esas alarak sonraki muhasebeleştirmede itfa edilmiş maliyeti üzerinden, gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak veya gerçeğe uygun değer değişimi kâr veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak sınıflandırır. İşletme sadece finansal varlıkların yönetimi için kullandığı iş modelini değiştirdiğinde, bu değişiklikten etkilenen tüm finansal varlıkları yeniden sınıflandırır. Finansal varlıkların yeniden sınıflandırılması, yeniden sınıflandırma tarihinden itibaren ileriye yönelik olarak uygulanır. Bu tür durumlarda, daha önce finansal tablolara alınmış olan kazanç, kayıp (değer düşüklüğü kazanç ya da kayıpları dâhil) veya faizler için herhangi düzeltme yapılmaz.

Finansal varlıkların sınıflandırılması

Aşağıdaki koşulları sağlayan finansal varlıklar sonradan itfa edilmiş maliyetleri üzerinden ölçülür:

• finansal varlığın, sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulması; ve
• finansal varlığa ilişkin sözleşme şartlarının, belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarına yol açması.

Aşağıdaki koşulları sağlayan finansal varlıklar ise gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülür:

• finansal varlığın, sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini ve finansal varlığın satılmasını amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulması; ve
• finansal varlığa ilişkin sözleşme şartlarının, belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarına yol açması.

Bir finansal varlık, itfa edilmiş maliyeti üzerinden ya da gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülmüyorsa, gerçeğe uygun değer değişimi kâr veya zarara yansıtılarak ölçülür.

İlk defa finansal tablolara almada Grup, ticari amaçla elde tutulmayan özkaynak aracına yapılan yatırımını gerçeğe uygun değerindeki sonraki değişikliklerin diğer kapsamlı gelirde sunulması konusunda, geri dönülemeyecek bir tercihte bulunulabilir.

(i) İtfa edilmiş maliyet ve etkin faiz yöntemi

İtfa edilmiş maliyeti üzerinden gösterilen finansal varlıklara ilişkin faiz geliri etkin faiz yöntemi kullanılarak hesaplanır. Etkin faiz yöntemi bir borçlanma aracının itfa edilmiş maliyetini hesaplama ve faiz gelirini ilgili döneme dağıtma yöntemidir. Bu gelir, aşağıdakiler dışında, finansal varlığın brüt defter değerine etkin faiz oranı uygulanarak hesaplanır:

• (a) Satın alındığında veya oluşturulduğunda kredi-değer düşüklüğü bulunan finansal varlıklar. Bu tür finansal varlıklar için işletme, ilk defa finansal tablolara alınmasından itibaren, finansal varlığın itfa edilmiş maliyetine krediye göre düzeltilmiş etkin faiz oranını uygular.
• (b) Satın alındığında veya oluşturulduğunda kredi-değer düşüklüğü bulunan finansal varlık olmayan ancak sonradan kredi-değer düşüklüğüne uğramış finansal varlık haline gelen finansal varlıklar. Bu tür finansal varlıklar için işletme, sonraki raporlama dönemlerinde, varlığın itfa edilmiş maliyetine etkin faiz oranını uygular.

Faiz geliri, sonraki muhasebeleştirmede itfa edilmiş maliyetleri ve gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılmış borçlanma araçları için etkin faiz yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Finansal Araçlar (devamı)

Finansal varlıklar (devamı)

Finansal varlıkların sınıflandırılması (devamı)

(ii) Gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar

İtfa edilmiş maliyetleri üzerinden veya gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülme kriterini karşılamayan finansal varlıklar gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılarak ölçülürler.

Gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar her dönem sonunda gerçeğe uygun değerlerinden ölçülür ve tüm gerçeğe uygun değer değişimleri, ilgili finansal varlıklar finansal riskten korunma işlemlerinin (bakınız korunma muhasebesi politikası) bir parçası olmadıkları sürece, kar veya zararda muhasebeleştirilir.

(iii) Gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılan özkaynak araçları

İlk defa finansal tablolara almada Grup, ticari amaçla elde tutulmayan her bir özkaynak aracına yapılan yatırımını gerçeğe uygun değerindeki sonraki değişikliklerin diğer kapsamlı gelirde sunulması konusunda, geri dönülemeyecek bir tercihte bulunabilir.

Bir finansal varlık aşağıdaki durumlarda ticari amaçla elde tutulduğu varsayılır:

• yakın bir tarihte satılma amacıyla edinilmişse; veya
• ilk defa finansal tablolara alınma sırasında Grup'un birlikte yönettiği belirli finansal araçlardan oluşan portföyün bir parçasıysa ve son zamanlarda Grup'un kısa dönemde kar etme konusunda eğilimi bulunduğu yönünde kanıt bulunmaktaysa; veya
• türev araçsa (finansal teminat sözleşmesi veya tanımlanmış ve etkin korunma aracı olan türev araçlar hariç).

Gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılan özkaynak araçlarına yapılan yatırımlar başlangıçta gerçeğe uygun değeri üzerine işlem maliyetleri eklenerek ölçülür. Daha sonra, gerçeğe uygun değerdeki değişikliklerden kaynaklanan kazanç ve kayıplar diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilip yeniden değerleme fonunda birikirler. Özkaynak yatırımlarının elden çıkarılması durumunda, birikmiş olan toplam kazanç veya kayıp birikmiş karlara aktarılır.

Özkaynak araçlarından elde edilen temettüler, yatırım maliyetinin bir kısmının geri kazanılması niteliğinde olmadığı sürece TFRS 9 uyarınca kar veya zararda muhasebeleştirilir. Temettüler kar veya zararda "yatırım faaliyetlerinden gelirler" kaleminde gösterilir.

Grup ticari amaçla elde tutulanlar dışında kalan özkaynak araçlarının gerçeğe uygun değer değişimini diğer kapsamlı gelire yansıtılan olarak sınıflanmış ve Dipnot 30'da göstermiştir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Finansal Araçlar (devamı)

Finansal varlıklar (devamı)

Kur farkı kazanç ve kayıpları

Finansal varlıkların yabancı para cinsinden gösterilen defter değeri, ilgili yabancı para birimiyle belirlenir ve her raporlama döneminin sonunda geçerli kurdan çevrilir. Özellikle,

• itfa edilmiş maliyetinden gösterilen ve tanımlanmış bir riskten korunma işleminin bir parçası olmayan finansal varlıklar için kur farkları kar veya zararda muhasebeleştirilir;
• gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen ve tanımlanmış bir riskten korunma işleminin bir parçası olmayan borçlanma araçlarının itfa edilmiş maliyetleri üzerinden hesaplanan kur farkları, dönem kar veya zararında muhasebeleştirilir. Oluşan diğer tüm kur farkları, diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilir;
• gerçeğe uygun değeri kar veya zarara yansıtılarak ölçülen ve tanımlanmış bir riskten korunma işleminin parçası olmayan finansal varlıklara ilişkin kur farkları dönem kar veya zararda muhasebeleştirilir; ve
• gerçeğe uygun değeri diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen özkaynak araçlarına ilişkin kur farkları diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilir.

Finansal varlıklarda değer düşüklüğü

Grup, itfa edilmiş maliyetleri üzerinden gösterilen veya gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen borçlanma araçları, kira alacakları, ticari alacaklar, müşterilerle yapılan sözleşmelerden doğan varlıklar ve ayrıca finansal teminat sözleşmelerine yapılan yatırımlarına dair beklenen kredi zararları için finansal tablolarında değer düşüklüğü karşılığı ayırır. Beklenen kredi zararı tutarı her raporlama döneminde ilgili finansal varlığın ilk kez finansal tablolara alınmasından bu yana kredi riskinde oluşan değişiklikleri yansıtacak şekilde güncellenir.

Grup önemli finansman unsuru olmayan ticari alacaklar, müşterilerle yapılan sözleşmelerden doğan varlıklar için basitleştirilmiş yaklaşımdan faydalanarak değer düşüklüğü karşılıklarını, ilgili finansal varlıkların ömürleri boyunca beklenen kredi zararına eşit tutarda hesaplar.

Grup diğer tüm finansal araçları için, ilk muhasebeleştirmeden bu yana eğer kredi riskinde önemli bir artış olduysa ömür boyu beklenen kredi zararlarını muhasebeleştirir. Ancak finansal aracın kredi riski ilk muhasebeleştirmeden bu yana önemli bir artış göstermemişse Grup o finansal araç için 12 aylık beklenen kredi zararı tutarında zarar karşılığını muhasebeleştirir.

Beklenen kredi zararlarının ölçümü ve muhasebeleştirilmesi

Beklenen kredi zararlarının ölçümü, temerrüt ihtimali, temerrüt halinde kayıp (örneğin temerrüt varsa kaybın büyüklüğü) ve temerrüt halinde riske esas tutarın bir fonksiyonudur. Temerrüt olasılığı ve temerrüt halinde kaybın değerlendirilmesi, ileriye dönük bilgilerle düzeltilmiş geçmişe ait verilere dayanır. Finansal varlıkların temerrüt halinde riske esas tutarı, ilgili varlıkların raporlama tarihindeki brüt defter değeri üzerinden yansıtılır.

Finansal varlıkların beklenen kredi zararı, Grup'un sözleşmeye dayalı olarak vadesi geldikçe gerçekleşecek nakit akışlarının tamamı ile Grup'un tahsil etmeyi beklediği nakit akışlarının tamamı arasındaki farkın (tüm nakit açıklarının) başlangıçtaki etkin faiz oranı (ya da satın alındığında veya oluşturulduğunda kredi-değer düşüklüğü bulunan finansal varlıklar için krediye göre düzeltilmiş etkin faiz oranı) üzerinden hesaplanan bugünkü değeridir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Finansal Araçlar (devamı)

Finansal varlıklar (devamı)

Finansal varlıkların finansal tablo dışı bırakılması

Grup yalnızca finansal varlıktan kaynaklanan nakit akışlarına ilişkin sözleşmeden doğan hakların süresi dolduğunda veya finansal varlığı ve finansal varlığın sahipliğinden kaynaklanan her türlü risk ve getirileri önemli ölçüde başka bir işletmeye devrettiğinde o finansal varlığı finansal tablo dışı bırakır.

İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen bir finansal varlık finansal tablo dışı bırakılırken varlığın defter değeri ve tahsil edilen ve edilecek bedel arasındaki fark kar veya zararda muhasebeleştirilir. Ayrıca, gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılan bir borçlanma aracının finansal tablo dışı bırakılmasında, daha önce ilgili araca ilişkin yeniden değerleme fonunda biriken toplam kazanç veya kayıp, kar veya zararda yeniden sınıflandırılır. Grup'un ilk muhasebeleştirmede gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtarak ölçmeyi tercih ettiği bir özkaynak aracının finansal tablo dışı bırakılması durumundaysa, yeniden değerleme fonunda biriken toplam kazanç veya kayıp kar veya zararda muhasebeleştirilmez, doğrudan birikmiş karlara transfer edilir.

Finansal yükümlülükler

İşletme, finansal yükümlülüğü ilk defa finansal tablolara alırken gerçeğe uygun değerinden ölçer. Gerçeğe uygun değer değişimleri kâr veya zarara yansıtılanlar dışındaki yükümlülüklerin ilk ölçümünde, bunların edinimiyle veya ihracıyla doğrudan ilişkilendirilebilen işlem maliyetleri de gerçeğe uygun değere ilave edilir.

İşletme, aşağıdakiler dışında kalan tüm finansal yükümlülüklerini sonraki muhasebeleştirmede itfa edilmiş maliyetinden ölçülen olarak sınıflandırır:

• (a) Gerçeğe uygun değer değişimi kâr veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler: Bu yükümlülükler, türev ürünler de dâhil olmak üzere, sonraki muhasebeleştirmede gerçeğe uygun değerinden ölçülür.
• (b) Finansal varlığın devredilmesi işleminin finansal tablo dışı bırakma şartlarını taşımaması veya devam eden ilişki yaklaşımının uygulanması durumunda ortaya çıkan finansal yükümlülükler: Grup, bir varlığı devam eden ilişkisi ölçüsünde finansal tabloda göstermeye devam ettiği durumda, finansal tabloya buna bağlı bir yükümlülük de yansıtır. Devredilen varlık ve buna bağlı yükümlülük, işletmenin elinde tutmaya devam ettiği hak ve mükellefiyetleri yansıtacak şekilde ölçülür. Devredilen varlığa bağlı yükümlülük, devredilen varlığın net defter değeri ile aynı usulde ölçülür.
• (c) TFRS 3'ün uygulandığı bir işletme birleşmesinde edinen işletme tarafından finansal tablolara alınan şarta bağlı bedel: İlk defa finansal tablolara alınmasından sonra, bu tür bir şarta bağlı bedeldeki gerçeğe uygun değer değişimleri kâr veya zarara yansıtılarak ölçülür.

İşletme, herhangi bir finansal yükümlülüğü yeniden sınıflandırmaz.

Finansal yükümlülüklerin finansal tablo dışı bırakılması

Grup finansal yükümlülükleri yalnızca Grup'un yükümlülükleri ortadan kalktığında, iptal edildiğinde veya zaman aşımına uğradığında finansal tablo dışı bırakır. Finansal tablo dışı bırakılan finansal yükümlülüğün defter değeri ve devredilen nakit dışı varlıklar veya üstlenilen yükümlülükler dahil olmak üzere ödenen veya ödenecek tutar arasındaki fark, kar veya zararda muhasebeleştirilir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Türev finansal araçlar

Türev finansal araçlara ilişkin ayrıntılı bilgiler Dipnot 29'da verilmiştir.

Türev araçlar, ilgili türev sözleşmesinin yapıldığı tarih itibariyle gerçeğe uygun değerinden muhasebeleştirilir ve takip eden tarihlerde de her raporlama döneminde gerçeğe uygun değerlerinden yeniden ölçülür. Sonuçta ortaya çıkan kazanç veya kayıp, eğer ilgili türev finansal riskten korunma aracı olarak belirlenmemiş ve etkinliği kanıtlanmamışsa kar veya zararda muhasebeleştirilir.

Pozitif gerçeğe uygun değeri olan bir türev araç, finansal varlık olarak muhasebeleştirilirken negatif gerçeğe uygun değeri olan bir türev araç, finansal yükümlülük olarak muhasebeleştirilir. Türev araçlar, Grup'un bu araçları netlemeye ilişkin yasal hakkı ve niyeti olması dışında net olarak gösterilmezler. Türev aracın vadesine kalan sürenin 12 aydan uzun olması ve 12 ay içerisinde gerçekleşmesinin veya sonuçlandırılmasının beklenmediği durumlarda duran varlık ya da uzun vadeli yükümlülük olarak finansal tablolarda gösterilir. Kalan türev araçlar, dönen varlık ya da kısa vadeli yükümlülük olarak sunulur.

Finansal riskten korunma muhasebesi

Grup bazı türev araçları, gerçeğe uygun değer değişiminden korunma, nakit akış riskinden korunma ya da uygun olması durumunda yurtdışı işletmelerdeki net yatırım riskinden korunma işlemlerinden kaynaklanan döviz kuru riski ve faiz oranı riskine ilişkin olarak finansal riskten korunma aracı olarak tanımlamaktadır. Kesin taahhütlerdeki döviz kuru riskinden korunma işlemleri, nakit akış riskinden korunma riski olarak muhasebeleştirilir.

Korunma ilişkisinin başlangıcında, Grup, korunma aracı ve korunan kalem arasındaki ilişkiyi, risk yönetimi amaçları ve çeşitli korunma işlemlerini yönetme stratejileriyle birlikte belgelendirir. Buna ek olarak, Grup korunma işleminin başlangıcında ve devamında, ilgili aracın etkinliğine ilişkin aşağıda belirtilen değerlendirmeleri yapar:

• korunan kalem ile korunma amacıyla edinilen araç arasında ekonomik bir ilişki bulunması;
• kredi riski etkisinin, ekonomik ilişkiden kaynaklanan değer değişikliklerini yönlendirmemesi; ve
• korunma ilişkisinin korunma oranı, Grup'un fiilen koruduğu kalemin miktarı ile söz konusu miktardan korunmak için fiilen kullandığı korunma aracının miktarından kaynaklanan oranla aynı olması

Korunma ilişkisinin, korunma oranı için korunma işleminin etkinliğine ilişkin oranları karşılamadığı ancak bu tanımlanmış korunma ilişkisi için risk yönetimi amaçlarının aynı kalması durumunda Grup, gerekli kriterleri yeniden karşılamak için korunma ilişkisinin korunma oranını değiştirir (korunmayı yeniden dengelenmesi gibi). Grup, ileriye dönük sözleşmelerin gerçeğe uygun değerinde (yani ileriye dönük unsurlar da dahil olmak üzere) tüm değerleme riskini, ileriye dönük sözleşmeleri içeren tüm riskten korunma ilişkileri için riskten korunma aracı olarak belirler.

Finansal riskten korunma amaçlı kullanılan türev finansal araçların gerçeğe uygun değerlerinin ayrıntıları Dipnot 29 ve 31'de açıklanmıştır.

İşletme Birleşmeleri

İşletme satın alımları, satın alım yöntemi kullanılarak, muhasebeleştirilir. Bir işletme birleşmesinde transfer edilen bedel, gerçeğe uygun değeri üzerinden ölçülür; transfer edilen bedel, edinen işletme tarafından transfer edilen varlıkların birleşme tarihindeki gerçeğe uygun değerlerinin, edinen işletme tarafından edinilen işletmenin önceki sahiplerine karşı üstlenilen borçların ve edinen işletme tarafından çıkarılan özkaynak paylarının toplamı olarak hesaplanır. Satın alıma ilişkin maliyetler genellikle oluştukları anda gider olarak muhasebeleştirilir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

İşletme Birleşmeleri (devamı)

Satın alınan tanımlanabilir varlıklar ile üstlenilen yükümlülükler, satın alım tarihinde gerçeğe uygun değerleri üzerinden muhasebeleştirilir. Aşağıda belirtilenler bu şekilde muhasebeleştirilmez:

• Ertelenmiş vergi varlıkları ya da yükümlülükleri veya çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin varlık ya da yükümlülükler, sırasıyla, TMS 12 Gelir Vergisi ve TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar standartları uyarınca hesaplanarak, muhasebeleştirilir;
• Satın alınan işletmenin hisse bazlı ödeme anlaşmaları ya da Grup'un satın alınan işletmenin hisse bazlı ödeme anlaşmalarının yerine geçmesi amacıyla imzaladığı hisse bazlı ödeme anlaşmaları ile ilişkili yükümlülükler ya da özkaynak araçları, satın alım tarihinde TFRS 2 Hisse Bazlı Ödeme Anlaşmaları standardı uyarınca muhasebeleştirilir ve
• TFRS 5 Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlıklar ve Durdurulan Faaliyetler standardı uyarınca satış amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırılan varlıklar (ya da elden çıkarma grupları) TFRS 5'de belirtilen kurallara göre muhasebeleştirilir.

Şerefiye, satın alım için transfer edilen bedelin, satın alınan işletmedeki varsa kontrol gücü olmayan payların ve varsa, aşamalı olarak gerçekleşen bir işletme birleşmesinde edinen işletmenin daha önceden elinde bulundurduğu edinilen işletmedeki özkaynak paylarının gerçeğe uygun değeri toplamının, satın alınan işletmenin satın alma tarihinde tanımlanabilen varlıklarının ve üstlenilen tanımlanabilir yükümlülüklerinin net tutarını aşan tutar olarak hesaplanır. Yeniden değerlendirme sonrasında satın alınan işletmenin satın alma tarihinde tanımlanabilen varlıklarının ve üstlenilen tanımlanabilir yükümlülüklerinin net tutarının, devredilen satın alma bedelinin, satın alınan işletmedeki kontrol gücü olmayan payların ve varsa, satın alma öncesinde satın alınan işletmedeki payların gerçeğe uygun değeri toplamını aşması durumunda, bu tutar pazarlıklı satın almadan kaynaklanan kazanç olarak doğrudan kar/zarar içinde muhasebeleştirilir.

Hissedar paylarını temsil eden ve sahiplerine tasfiye durumunda işletmenin net varlıklarının belli bir oranda pay hakkını veren kontrol gücü olmayan paylar, ilk olarak ya gerçeğe uygun değerleri üzerinden ya da satın alınan işletmenin tanımlanabilir net varlıklarının kontrol gücü olmayan paylar oranında muhasebeleştirilen tutarları üzerinden ölçülür. Ölçüm esası, her bir işleme göre belirlenir. Diğer kontrol gücü olmayan pay türleri gerçeğe uygun değere göre ya da, uygulanabilir olduğu durumlarda, bir başka TFRS'lerde belirtilen yöntemler uyarınca ölçülür.

Bir işletme birleşmesinde Grup tarafından transfer edilen bedelin, koşullu bedeli de içerdiği durumlarda, koşullu bedel satın alım tarihindeki gerçeğe uygun değer üzerinden ölçülür ve işletme birleşmesinde transfer edilen bedele dahil edilir.

Ölçme dönemi içerisinde ortaya çıkan ek bilgilerin sonucunda koşullu bedelin gerçeğe uygun değerinde düzeltme yapılması gerekiyorsa, bu düzeltme şerefiyeden geçmişe dönük olarak düzeltilir. Ölçme dönemi, birleşme tarihinden sonraki, edinen işletmenin işletme birleşmesinde muhasebeleştirdiği geçici tutarları düzeltebildiği dönemdir. Bu dönem satın alım tarihinden itibaren 1 yıldan fazla olamaz.

Ölçme dönemi düzeltmeleri olarak nitelendirilmeyen koşullu bedelin gerçeğe uygun değerindeki değişiklikler için uygulanan sonraki muhasebeleştirme işlemleri, koşullu bedel için yapılan sınıflandırma şekline göre değişir. Özkaynak olarak sınıflandırılmış koşullu bedel yeniden ölçülmez ve buna ilişkin sonradan yapılan ödeme, özkaynak içerisinde muhasebeleştirilir. Diğer koşullu bedellerin gerçeğe uygun değeri yeniden ölçülür ve değişiklikler kar veya zarar içerisinde muhasebeleştirilir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

İşletme Birleşmeleri (devamı)

Aşamalı olarak gerçekleşen bir işletme birleşmesinde Grup'un satın alınan işletmede önceden sahip olduğu özkaynak payı gerçeğe uygun değere getirmek için satın alım tarihinde (yani Grup'un kontrolü ele aldığı tarihte) yeniden ölçülür ve varsa, ortaya çıkan kazanç/zarar kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Satın alım tarihi öncesinde diğer kapsamlı gelir içinde muhasebeleştirilen satın alınan işletmenin payından kaynaklanan tutarlar, söz konusu payların elden çıkarıldığı varsayımı altında kar/zarara aktarılır.

İşletme birleşmesi ile ilgili satın alma muhasebesinin birleşmenin gerçekleştiği raporlama tarihinin sonunda tamamlanamadığı durumlarda, Grup muhasebeleştirme işleminin tamamlanamadığı kalemler için geçici tutarlar raporlar. Bu geçici raporlanan tutarlar, ölçüm döneminde düzeltilir ya da satın alım tarihinde muhasebeleştirilen tutarlar üzerinde etkisi olabilecek ve bu tarihte ortaya çıkan olaylar ve durumlar ile ilgili olarak elde edilen yeni bilgileri yansıtmak amacıyla fazladan varlık veya yükümlülük muhasebeleştirilir.

Şerefiye

Satın alım işleminde oluşan şerefiye tutarı, varsa, değer düşüklüğü karşılıkları düşüldükten sonra satın alım tarihindeki maliyet değeriyle değerlenir. Değer düşüklüğü testi için, şerefiye Grup'un birleşmenin getirdiği sinerjiden fayda sağlamayı bekleyen nakit üreten birimlerine (ya da nakit üreten birim gruplarına) dağıtılır.

Şerefiyenin tahsis edildiği nakit üreten birimi, her yıl değer düşüklüğü testine tabi tutulur. Birimin değer düşüklüğüne uğradığını gösteren belirtilerin olması durumunda ise değer düşüklüğü testi daha sık yapılır. Nakit üreten birimin geri kazanılabilir tutarı defter değerinden düşük ise, değer düşüklüğü karşılığı ilk olarak birime tahsis edilen şerefiyeden ayrılır, ardından birim içindeki varlıkların defter değeri düşürülür. Şerefiye için ayrılan değer düşüklüğü karşılığı, doğrudan konsolide kar veya zarar içinde muhasebeleştirilir. Şerefiye değer düşüklüğü karşılığı sonraki dönemlerde iptal edilmez.

İlgili nakit üreten birimin satışı sırasında, şerefiye için belirlenen tutar, satış işleminde kar/zararın hesaplamasına dahil edilir.

Grup'un iştirak satın alımı sonucu ortaya çıkan şerefiye için uyguladığı politika, İştirakler başlığı altında açıklanmıştır.

Kur Değişiminin Etkileri

Yabancı Para İşlem ve Bakiyeler

Grup'un her işletmesinin kendi finansal tabloları faaliyette bulundukları temel ekonomik çevrede geçerli olan para birimi (fonksiyonel para birimi) ile sunulmuştur. Her işletmenin mali durumu ve faaliyet sonuçları, Şirket'in geçerli para birimi olan ve konsolide finansal tablolar için sunum birimi olan TL cinsinden ifade edilmiştir.

Her bir işletmenin finansal tablolarının hazırlanması sırasında, yabancı para cinsinden (TL dışındaki para birimleri) gerçekleşen işlemler, işlem tarihindeki kurlar esas alınmak suretiyle kaydedilmektedir. Bilançoda yer alan dövize endeksli parasal varlık ve yükümlülükler bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak Türk Lirası'na çevrilmektedir. Gerçeğe uygun değeri ile izlenmekte olan parasal olmayan kalemlerden yabancı para cinsinden kaydedilmiş olanlar, gerçeğe uygun değerin belirlendiği tarihteki kurlar esas alınmak suretiyle TL'ye çevrilmektedir. Tarihi maliyet cinsinden ölçülen yabancı para birimindeki parasal olmayan kalemler yeniden çevrilmeye tabi tutulmazlar.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Kur Değişiminin Etkileri (devamı)

Yabancı Para İşlem ve Bakiyeler (devamı)

Kur farkları, aşağıda belirtilen durumlar haricinde, oluştukları dönemdeki kar ya da zararda muhasebeleştirilirler:

• Geleceğe yönelik kullanım amacıyla inşa edilmekte olan varlıklarla ilişkili olan ve yabancı para birimiyle gösterilen borçlar üzerindeki faiz maliyetlerine düzeltme kalemi olarak ele alınan ve bu tür varlıkların maliyetine dahil edilen kur farkları,
• Yabancı para biriminden kaynaklanan risklere karşı finansal koruma sağlamak amacıyla gerçekleştirilen işlemlerden kaynaklanan kur farkları,
• Yurtdışı faaliyetindeki net yatırımın bir parçasını oluşturan, çevrim yedeklerinde muhasebeleştirilen ve net yatırımın satışında kar ya da zararla ilişkilendirilen, ödenme niyeti ya da ihtimali olmayan yurtdışı faaliyetlerden kaynaklanan parasal borç ve alacaklardan doğan kur farkları.

Yabancı Ülkelerde Faaliyet Gösteren Bağlı Ortaklıklar, İş Ortaklıkları ve İştiraklerin Finansal Tabloları

Grup'un yabancı faaliyetlerindeki varlık ve yükümlülükler, konsolide finansal tablolarda bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak TL cinsinden ifade edilir. Gelir ve gider kalemleri, işlemlerin gerçekleştiği tarihteki kurların kullanılması gereken dönem içerisindeki döviz kurlarında önemli bir dalgalanma olmadığı takdirde (önemli dalgalanma olması halinde, işlem tarihindeki kurlar kullanılır), dönem içerisindeki ortalama kurlar kullanılarak çevrilir. Oluşan kur farkı diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilir ve özkaynağın ayrı bir bileşeninde biriktirilir.

Pay Başına Kazanç

Konsolide kar veya zarar tablosunda belirtilen pay başına kazanç, net karın, yıl boyunca piyasada bulunan hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama sayısına bölünmesi ile bulunmuştur.

Türkiye'de şirketler, sermayelerini, hissedarlarına geçmiş yıl karlarından dağıttıkları "bedelsiz hisse" yolu ile arttırabilmektedirler. Bu tip "bedelsiz hisse" dağıtımları, pay başına kazanç hesaplamalarında, ihraç edilmiş hisse gibi değerlendirilir. Buna göre, bu hesaplamalarda kullanılan ağırlıklı ortalama hisse sayısı, söz konusu hisse senedi dağıtımlarının geçmişe dönük etkileri de dikkate alınarak bulunmuştur.

Raporlama Döneminden Sonraki Olaylar

Raporlama döneminden sonraki olaylar; kara ilişkin herhangi bir duyuru veya diğer seçilmiş finansal bilgilerin kamuya açıklanmasından sonra ortaya çıkmış olsalar bile, bilanço tarihi ile bilançonun yayımı için yetkilendirilme tarihi arasındaki tüm olayları kapsar.

Grup, bilanço tarihinden sonraki düzeltme gerektiren olayların ortaya çıkması durumunda, finansal tablolara alınan tutarları bu yeni duruma uygun şekilde düzeltir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Karşılıklar, Koşullu Varlık ve Yükümlülükler

Geçmiş olaylardan kaynaklanan mevcut bir yükümlülüğün bulunması, yükümlülüğün yerine getirilmesinin muhtemel olması ve söz konusu yükümlülük tutarının güvenilir bir şekilde tahmin edilebilir olması durumunda finansal tablolarda karşılık ayrılır.

Karşılık olarak ayrılan tutar, yükümlülüğe ilişkin risk ve belirsizlikler göz önünde bulundurularak, bilanço tarihi itibarıyla yükümlülüğün yerine getirilmesi için yapılacak harcamanın en güvenilir şekilde tahmin edilmesi yoluyla hesaplanır. Karşılığın, mevcut yükümlülüğün karşılanması için gerekli tahmini nakit akımlarını kullanarak ölçülmesi durumunda söz konusu karşılığın defter değeri, ilgili nakit akımlarının bugünkü değerine eşittir.

Karşılığın ödenmesi için gerekli olan ekonomik faydanın bir kısmı ya da tamamının üçüncü taraflarca karşılanmasının beklendiği durumlarda, tahsil edilecek tutar, ilgili tutarın tahsil edilmesinin hemen hemen kesin olması ve güvenilir bir şekilde ölçülmesi halinde varlık olarak muhasebeleştirilir.

Grup, ürettiği ürünler için kanunlar tarafından zorunlu kılınan yasal sürelerin bitişinden başlayan dönemler için garanti taahhüdü satışı yapmaktadır. Garanti hizmetlerinin haricinde verilen ek tamir ve bakım taahhütlerinin fiyatı, satılan ürünlerden ayrı olarak belirlenmekte ve sözleşme içerisinde taahhüt edilen farklı bir hizmet olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle Grup, tamir ve bakım hizmet satışları nedeniyle verilecek hizmeti ayrı bir edim yükümlülüğü olarak muhasebeleştirmektedir (Dipnot 15).

Garantiler

Garanti maliyetleriyle ilgili karşılıklar, Grup'a ait yükümlülüklerin karşılanması için yönetim tarafından tahmin edilen en uygun harcamalara göre, ilgili ürünlerin satış tarihinde muhasebeleştirilir.

Finansal Bilgilerin Bölümlere Göre Raporlanması

Bölümlere göre raporlama, Grup'un faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili merciine yapılan raporlamayla yeknesaklığını sağlayacak biçimde düzenlenmiştir. Grup'un faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili mercii, bölümlere tahsis edilecek kaynaklara ilişkin kararların alınmasından ve bölümlerin performansının değerlendirilmesinden sorumludur. "Diğer" altında birleştirilen bölümler raporlanabilir bölüm olmak için yeterli sayısal alt sınırları karşılayamamaları nedeniyle bölümlere göre raporlamanın sunumu için birleştirilmiştir.

Raporlanabilir bölüm, bölüm bilgileri açıklanması zorunlu olan bir endüstriyel bölüm veya coğrafi bölümdür. Endüstriyel bölümler, belirli bir mal veya hizmeti ya da birbirleriyle ilişkili mal veya hizmet grubunu sağlama veya risk ve fayda açısından Grup'un diğer bölümlerinden farklı özelliklere sahip bölümlerdir. Coğrafi bölümler, Grup'un belirli bir ekonomik çevrede mal veya hizmet temin eden ve risk ve fayda açısından başka bir ekonomik çevre içerisinde faaliyet gösteren diğer bölümlerden farklı özelliklere sahip bölümlerdir.

Bir endüstriyel veya coğrafi bölümün, raporlanabilir bölüm olarak belirlenebilmesi için, işletme dışı müşterilere yapılan satışlar ve bölümler arası satışlar veya transferler de dahil olmak üzere, raporlanan hasılatının, işletme içi ve dışı tüm faaliyet bölümlerinin toplam hasılatının yüzde 10'unu veya daha fazlasını oluşturması, raporlanan kâr veya zararın yüzde 10'u veya daha fazlasını oluşturması veya varlıklarının, tüm endüstriyel veya coğrafi bölümlerinin toplam varlıklarının yüzde 10'u veya daha fazlası olması gerekmektedir. Yönetimin bölüme ilişkin bilgilerin finansal tablo kullanıcıları için faydalı olacağına inanması durumunda, yukarıdaki sayısal alt sınırlardan herhangi birini karşılamayan endüstriyel veya coğrafi bölümleri de raporlanabilir bölümler olarak değerlendirilebilir ve bunlara ilişkin bilgiler ayrı olarak açıklanabilir (Dipnot:4).

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Devlet Teşvik ve Yardımları

Devlet teşviki, işletmenin teşvikin elde edilmesi için gerekli koşulları yerine getireceğine ve teşvikin elde edileceğine dair makul bir güvence olmadan finansal tablolara yansıtılmaz.

Devlet teşvikleri, bu teşviklerle karşılanması amaçlanan maliyetlerin gider olarak muhasebeleştirildiği dönemler boyunca sistematik şekilde kâr veya zarara yansıtılır. Bir finansman aracı olan devlet teşvikleri, finanse ettikleri harcama kalemini netleştirmek amacıyla kar veya zararda muhasebeleştirilmek yerine, kazanılmamış gelir olarak finansal durum tablosu ile ilişkilendirilmeli ve ilgili varlıkların ekonomik ömrü boyunca sistematik şekilde kar veya zarara yansıtılmalıdır.

Önceden gerçekleşmiş gider veya zararları karşılamak ya da işletmeye gelecekte herhangi bir maliyet gerektirmeksizin acil finansman desteği sağlamak amacıyla verilen devlet teşvikleri, tahsil edilebilir hale geldiği dönemde kar ya da zararda muhasebeleştirilir.

Devletten piyasa faiz oranından düşük bir oranla alınan kredinin faydası, devlet teşviki olarak kabul edilir. Düşük faiz oranının yarattığı fayda, kredinin başlangıçtaki defter değeri ile elde edilen kazanımlar arasındaki fark olarak ölçülür.

Kurum Kazancı Üzerinden Hesaplanan Vergiler

Türk Vergi Mevzuatı, ana şirket ve onun bağlı ortaklığına konsolide vergi beyannamesi hazırlamasına izin vermediğinden, ekli konsolide finansal tablolarda da yansıtıldığı üzere, vergi karşılıkları her bir işletme bazında ayrı olarak hesaplanmıştır.

Gelir vergisi gideri, cari vergi ve ertelenmiş vergi giderinin toplamından oluşur.

Cari vergi

Cari yıl vergi yükümlülüğü, dönem karının vergiye tabi olan kısmı üzerinden hesaplanır. Vergiye tabi kâr, diğer yıllarda vergilendirilebilir ya da vergiden indirilebilir kalemler ile vergilendirilmesi ya da vergiden indirilmesi mümkün olmayan kalemleri hariç tutması nedeniyle, kar veya zarar tablosunda yer verilen kârdan farklılık gösterir. Grup'un cari vergi yükümlülüğü bilanço tarihi itibarıyla yasallaşmış ya da önemli ölçüde yasallaşmış vergi oranı kullanılarak hesaplanmıştır.

Ertelenmiş vergi

Ertelenmiş vergi yükümlülüğü veya varlığı, varlıkların ve yükümlülüklerin finansal tablolarda gösterilen tutarları ile yasal vergi matrahı hesabında dikkate alınan tutarları arasındaki geçici farklılıkların bilanço yöntemine göre vergi etkilerinin yasalaşmış vergi oranları dikkate alınarak hesaplanmasıyla belirlenmektedir. Ertelenmiş vergi yükümlülükleri vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır. Bahse konu varlık ve yükümlülükler, ticari ya da mali kar/zararı etkilemeyen işleme ilişkin geçici fark, şerefiye veya diğer varlık ve yükümlülüklerin ilk defa finansal tablolara alınmasından (işletme birleşmeleri dışında) kaynaklanıyorsa muhasebeleştirilmez.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.5 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

Kurum Kazancı Üzerinden Hesaplanan Vergiler (devamı)

Ertelenmiş vergi (devamı)

Ertelenmiş vergi yükümlülükleri, Grup'un geçici farklılıkların ortadan kalkmasını kontrol edebildiği ve yakın gelecekte bu farkın ortadan kalkma olasılığının düşük olduğu durumlar haricinde, bağlı ortaklık ve iştiraklerdeki yatırımlar ve iş ortaklıklarındaki paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanır. Bu tür yatırım ve paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farklardan kaynaklanan ertelenmiş vergi varlıkları, yakın gelecekte vergiye tabi yeterli kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması ve gelecekte ilgili farkların ortadan kalkmasının muhtemel olması şartlarıyla hesaplanmaktadır.

Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri varlıkların gerçekleşeceği veya yükümlülüklerin yerine getirileceği dönemde geçerli olması beklenen ve bilanço tarihi itibarıyla yasallaşmış veya önemli ölçüde yasallaşmış vergi oranları (vergi düzenlemeleri) üzerinden hesaplanır. Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülüklerinin hesaplanması sırasında, Grup'un bilanço tarihi itibarıyla varlıklarının defter değerini geri kazanması ya da yükümlülüklerini yerine getirmesi için tahmin ettiği yöntemlerin vergi sonuçları dikkate alınır.

Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri, cari vergi varlıklarıyla cari vergi yükümlülüklerini mahsup etme ile ilgili yasal bir hakkın olması veya söz konusu varlık ve yükümlülüklerin aynı vergi mercii tarafından toplanan gelir vergisiyle ilişkilendirilmesi ya da Grup'un cari vergi varlık ve yükümlülüklerini netleştirmek suretiyle ödeme niyetinin olması durumunda mahsup edilir.

Dönem cari vergisi ve ertelenmiş vergi

Vergi, doğrudan özkaynaklar altında muhasebeleştirilen bir işlemle ilgili olmaması koşuluyla, kar veya zarar tablosuna dahil edilir. Aksi takdirde vergi de ilgili işlemle birlikte özkaynaklar altında muhasebeleştirilir.

Çalışanlara Sağlanan Faydalar

Kıdem tazminatları:

Türkiye'de mevcut kanunlar ve toplu iş sözleşmeleri hükümlerine göre kıdem tazminatı, emeklilik veya işten çıkarılma durumunda ödenmektedir. Güncellenmiş olan TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar Standardı ("TMS 19") uyarınca söz konusu türdeki ödemeler tanımlanmış emeklilik fayda planları olarak nitelendirilir.

Bilançoda muhasebeleştirilen kıdem tazminatı yükümlülüğü, tüm çalışanların emeklilikleri dolayısıyla ileride doğması beklenen yükümlülük tutarlarının net bugünkü değerine göre hesaplanmış ve finansal tablolara yansıtılmıştır. Hesaplanan tüm aktüeryal kazançlar ve kayıplar diğer kapsamlı gelir altında muhasebeleştirilmiştir.

Nakit Akış Tablosu

Nakit akış tablosunda, döneme ilişkin nakit akışları esas, yatırım ve finansman faaliyetlerine dayalı bir biçimde sınıflandırılarak raporlanır.

Sermaye ve Temettüler

Adi hisseler, özsermaye olarak sınıflandırılır. Adi hisseler üzerinden dağıtılan temettüler, temettü kararının alındığı dönemde birikmiş kardan indirilerek kaydedilir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.6 Önemli Muhasebe Değerlendirme, Tahmin ve Varsayımları

Grup'un muhasebe politikalarını uygularken aldığı kritik kararlar

Dipnot 2.5'te belirtilen muhasebe politikalarının uygulanması sürecinde yönetim, finansal tablolarda muhasebeleştirilen tutarlar üzerinde önemli etkisi olan aşağıdaki yorumları yapmıştır:

(a) Edim yükümlülüklerinin yerine getirilme zamanının belirlenmesindeki hükümler

Yönetim değerlendirmelerini yaparken, edim yükümlülüklerinin yerine getirilmesi ve bunlara ilişkin tahsis edilen işlem bedellerinin hasılat olarak kayıtlara alınmasına ilişkin olarak TFRS 15'te belirtilen detaylı koşulları, özellikle mal ve hizmetlere ilişkin kontrolün müşteriye geçip geçmediğini, göz önünde bulundurmaktadır. (Dipnot 20)

(b) Maddi varlıklar ve maddi olmayan duran varlıklar faydalı ömürleri

Maddi ve maddi olmayan varlıklar (arsalar ile binalar) elde etme maliyetinden birikmiş amortisman ve varsa değer düşüklüğü düşüldükten sonraki net değeri ile gösterilmektedir. Amortisman, maddi varlıkların faydalı ömürleri baz alınarak doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak ayrılmaktadır. Faydalı ömürler yönetimin en iyi tahminlerine dayanır, her bilanço tarihinde gözden geçirilir ve gerekirse düzeltme yapılır. (Dipnot 11, 12 ve 13)

(c) Karşılıklar

Karşılıklar, Grup'un geçmiş olaylar sonucunda, elinde bulundurduğu yasal ya da yaptırıcı bir yükümlülüğün mevcut bulunması ve bu yükümlülüğü yerine getirmek amacıyla geleceğe yönelik bir kaynak çıkışının muhtemel olduğu, ayrıca ödenecek miktarın güvenilir bir şekilde tahmin edilebildiği durumlarda ayrılmaktadır. Grup karşılık tahminlerini belirlerken geçmişteki ve dönem içerisindeki gerçekleşme oranlarını dikkate almaktadır (Dipnot 15).

(d) Kullanılabilir mali zararlar

Grup vergiye esas finansal tabloları ile TFRS'ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları için ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü muhasebeleştirmektedir. Grup'un gelecekte oluşacak karlardan indirilebilecek kullanılmamış mali zararlar ve diğer indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları bulunmaktadır. Grup, söz konusu ertelenmiş vergi varlıklarını muhasebeleştirirken, gelecekteki kar projeksiyonlarını ve cari dönemlerde oluşan zararların son kullanılabileceği tarihleri göz önünde bulundurmuştur. Bu konu ile ilgili oluşan nihai vergisel sonuçların başlangıçta kaydedilen tutarlardan farklı olduğu durumlarda, bu farklar belirlendiği dönemlerdeki gelir vergisi ve ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülüklerini etkileyebilecektir (Dipnot:27).

(e) Şüpheli alacak karşılığı

Şüpheli hale gelen ticari alacaklar için Şirket vadesi geçmiş ve tahsilat imkânı azaldığı öngörülen alacaklar için geçmiş tahsil edilmeme tecrübesine de dayanarak karşılık ayırmaktadır (Dipnot:6).

(f) Yapılmakta olan yatırımlar ve aktifleştirilen geliştirme giderleri

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla 1.504.176 TL (31 Aralık 2022: 1.298.220 TL) tutarındaki yapılmakta olan yatırımlar halen yatırımı devam eden projelere ilişkin maddi ve maddi olmayan varlık yatırımlarından oluşmaktadır. Söz konusu projeler tamamlanmalarını takiben, aktifleştirilip amortisman ayırma yoluyla giderleştirilecektir. Ayrıca Grup'un 1.006.621 TL (31 Aralık 2021: 1.222.097 TL) tutarında maddi olmayan duran varlıklar altında aktifleştirdiği projelere ilişkin geliştirme giderleri bulunmaktadır. Ekonomik fayda sağlamayacak duruma gelen yapılmakta olan yatırımlar ve geliştirme maliyetleri dönem içinde gider yazılarak aktiften çıkartılır. Grup yönetimi en iyi tahminleri doğrultusunda yatırımlardan elde edeceği ekonomik faydanın defter değerlerinden yüksek olduğunu öngörmektedir. (Dipnot 11 ve 12)

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (DEVAMI)

2.6 Önemli Muhasebe Değerlendirme, Tahmin ve Varsayımları (devamı)

Grup'un muhasebe politikalarını uygularken aldığı kritik kararlar (devamı)

(g) Borçlanma maliyetlerinin aktifleştirilmesi

Grup, özellikli varlıkların üretimi ile doğrudan ilişkilendirilebilen borçlanma maliyetlerini aktifleştirmektedir. Dönem içinde aktifleştirilen borçlanma maliyetlerine ilişkin detay Dipnot 11'de açıklanmıştır.

(h) Stok değer düşüklüğü

Stok değer düşüklüğü Grup'un muhasebe politikası çerçevesinde belirlenmekte olup stokların hareketsiz bekleme süreleri ve olası değer kayıpları değerlendirilerek hesaplanmaktadır (Dipnot:9).

(i) Yatırım indirimi, Ar-ge indirimi ve Nakdi sermaye artışı faiz indirimi

Grup, yapılan değerlendirme neticesinde, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu çerçevesinde müteakip dönemlerde indirimli kurumlar vergisinden yararlanılabileceğini öngörerek, ilk tespitlerine istinaden teşvik kapsamındaki toplam 1.781.702 TL (31 Aralık 2022: 1.432.330 TL) tutarındaki yatırıma istinaden 415.320 TL tutarındaki ertelenmiş vergi varlığı muhasebeleştirilmiştir (31 Aralık 2022: 286.466 TL) (Dipnot:27). Teşvik kapsamındaki yatırım tutarının kesinleşmesini takiben Grup'un teşvik kapsamındaki yatırım tutarının cari dönemdeki tespitlerinden farklı olduğu durumlarda, bu farklar ertelenmiş vergi varlığını etkileyebilecektir.

(j) Zarar karşılığı hesaplaması

Beklenen zarar karşılıklarını ölçerken Grup, gelecekteki farklı ekonomik koşullar ve bu koşulların birbirlerini nasıl etkileyeceği konusundaki varsayımlara dayanan makul ve desteklenebilir ileriye dönük bilgiler kullanır. Temerrüt halinde kayıp, temerrüde düşen zararın tahminidir. Teminat ve kredi geliştirmelerinden kaynaklanan nakit akımlarını dikkate alarak borç verenin tahsil etmeyi beklediği alacaklarıyla sözleşmelerdeki nakit akışları arasındaki farka dayanmaktadır. Temerrüt olasılığı beklenen kredi zararlarının ölçülmesinde önemli bir girdidir. Temerrüt olasılığı, belirli bir zaman diliminde temerrüt olasılığının tahminidir; hesaplanması geçmiş verileri, varsayımları ve gelecekteki koşulların beklentilerini içerir.

(k) HCI Şirketi Üzerindeki Kontrol Gücü

Grup'un HCI Şirketi'nin sadece %50'ine sahip olması nedeniyle, HCI Şirketi Not 3'te Grup'un bağlı ortaklığı olarak tanımlanmıştır. Grup ile diğer yatırımcılar arasında imzalanan sözleşmelere istinaden, Grup'un HCI Şirketi'nin ilgili faaliyetlerini yönetebilecek gücü olan yönetim kurulu üyelerini değiştirme ve atama gücü bulunmaktadır. Dolayısıyla, Grup yönetimi Grup'un şirketin ilgili faaliyetlerini tek başına yönetebilecek gücü olduğuna ve bu nedenle Grup'un HCI Şirketi üzerinde kontrol gücünün olduğuna kanaat getirmiştir.

(l) Şerefiyenin tahmini değer düşüklüğüne ilişkin

Grup, Dipnot 2.5'te belirtilen muhasebe politikası uyarınca, her yıl şerefiye tutarını değer düşüklüğü testine tabi tutar. Nakit üreten birimlerin geri kazanılabilir tutarları, kullanımdaki değer hesaplamalarına göre belirlenir. Bu hesaplamalar tahmin kullanımını gerektirir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

3. DİĞER İŞLETMELERDEKİ PAYLAR VE İŞLETME BİRLEŞMELERİ

İştirakler ve finansal yatırımlar

Önemli iştirak ve finansal yatırımların detayı:

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla Grup'un önemli iş ortaklıklarının detayı aşağıdaki gibidir:

			Grup'un sermayedeki pay oranı ve oy kullanma hakkı oranı (%)
Şirket ismi	Kuruluş ve faaliyet konusu	Geçerli para birimi	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Karsan Otomotiv Sanayi Mamulleri Pazarlama A.Ş. ("Karsan Pazarlama") (*)	Distribütör	Türk Lirası	%6,43	%6,43

(*) Karsan Otomotiv Sanayi Mamulleri Pazarlama A.Ş. şirketinde 2021 Ocak ayında yapılan sermaye artırımı sonrası, Şirket'in sermayedeki pay oranı ve oy kullanma hakkı oranı %25'ten %6,43'e azalmıştır. Bunun sonucunda, Grup'un şirket üzerinde önemli derece etkinliği kalmadığından dolayı, 31 Aralık 2023 tarihli konsolide finansal tablolarda "Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlık" olarak sıfır bedel ile muhasebeleştirilmiştir.

Grup'un konsolide mali tablolarında yer alan önemli iştirak ve finansal yatırımlar ile ilgili özet finansal bilgileri aşağıda açıklanmıştır. Bu özet finansal bilgiler iştiraklerin TFRS'ye uygun olarak hazırlanan ve özkaynak yöntemi için Grup tarafından düzeltilen finansal tablolarındaki tutarları göstermektedir.

Karsan Otomotiv Sanayi Mamulleri Pazarlama A.Ş.

Şirket, konsolide mali tablolarında yer alan finansal yatırımı Karsan Otomotiv Sanayi Mamulleri Pazarlama A.Ş.'nin net varlıklarının negatif yönde olması nedeniyle, Karsan Otomotiv Sanayi Mamulleri Pazarlama A.Ş.'yi konsolide finansal tablolarda sıfır bedelle göstermektedir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

4. BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA

Raporlanabilir bölüm, bölüm bilgileri açıklanması zorunlu olan bir endüstriyel bölüm veya coğrafi bölümdür. Endüstriyel bölümler, belirli bir mal veya hizmeti ya da birbirleriyle ilişkili mal veya hizmet grubunu sağlama veya risk ve fayda açısından Grup'un diğer bölümlerinden farklı özelliklere sahip bölümlerdir. Coğrafi bölümler, Grup'un belirli bir ekonomik çevrede mal veya hizmet temin eden ve risk ve fayda açısından başka bir ekonomik çevre içerisinde faaliyet gösteren diğer bölümlerden farklı özelliklere sahip bölümlerdir. Grup'un iç raporlamasına dayanan faaliyet bölümlerine ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak-	1 Ocak
	31 Aralık	31 Aralık
	2023	2022
Türkiye	3.317.650	2.590.639
İtalya	1.419.514	242.694
Romanya	1.323.301	830.440
Amerika Birleşik Devletleri	623.383	-
Fransa	585.097	478.743
Portekiz	167.565	93.370
Yunanistan	105.215	30.468
İspanya	87.977	130.258
İsrail	79.170	-
Bulgaristan	55.425	191.222
Hırvatistan	21.144	-
Japonya	21.854	-
Belçika	8.759	-
Polonya	1.644	21.040
Almanya	1.663	17.327
İsviçre	1.263	-
Litvanya	1.187	-
Macaristan	893	-
Ukrayna	754	-
Irak	164	-
Slovakya	29	-
Avusturya	11	-
Lüksemburg	-	591.637
Kanada	-	119.023
Diğer	-	24.490
	7.823.662	5.361.351

Grup'un ana faaliyet konusu otomotiv ve benzeri araçlar ile yedek parça üretimi olup, Grup Yönetimi'nin performansı değerlendirdiği ve kaynak dağılımına karar vermek için kullandığı bilgileri içeren dört faaliyet bölümü bulunmaktadır. Grup'un bu faaliyet bölümleri kendi markası ile ürettiği ticari araçlara ilişkin raporlamanın yapıldığı Karsan markalı ürünler, yedek parça, traktör kabin ve katofarez işlemlerine ilişkin raporlamanın yapıldığı endüstriyel ve yedek parça satışları ve diğer markalar için ürettiği ticari araçlara ilişkin raporlamanın yapıldığı diğer markalı satışlardır. Bölümlerin performansının düzenli olarak değerlendirilmesinde, esas faaliyet karı veya zararı dikkate alınmakla beraber, esas faaliyetlerden diğer gider ve gelirler kalemlerinin dağıtımı yapılmamaktadır. Grup'un varlık ve yükümlülüklerinin büyük bölümü Türkiye'de yer almaktadır. Bunun yanı sıra, karar almaya yetkili merciine varlık ve yükümlülüklerle ilgili bir periyodik bir bilgilendirme yapılmadığı için varlık ve yükümlülüklerin bölümlere göre raporlaması yapılmamıştır. Grup yönetimi, finansal verilerini TFRS'ye göre hazırlanmış konsolide finansal tabloları üzerinden incelemektedir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

4. BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA (DEVAMI)

		Karsan Markalı	Endüstriyel ve	Diğer Markalı
1 Ocak - 31 Aralık 2023	Toplam	Ürünler	Yedek parça	Satışlar	Diğer
Hasılat	7.547.685	4.251.781	374.142	2.544.258	377.504
Satışların maliyeti (-)	(6.255.622)	(3.206.771)	(235.766)	(2.407.011)	(406.074)
Ticari faaliyetlerden brüt kar/(zarar)	1.292.063	1.045.010	138.376	137.247	(28.570)
Finans sektörü faaliyetlerinden brüt kâr	275.977	155.464	13.680	93.029	13.803
Brüt kar/(zarar)	1.568.040	1.200.474	152.056	230.276	(14.767)
Pazarlama giderleri (-)	(789.243)	(735.892)	(53.352)	-	-
Genel yönetim giderleri (-)	(362.384)	(266.316)	(10.955)	(85.112)	-
Araştırma ve geliştirme giderleri (-)	(14.081)	(14.080)	-	-	-
Esas faaliyetlerden diğer gelirler	1.122.433	1.041.060	-	81.373	-
Esas faaliyetlerden diğer giderler (-)	(73.341)	(68.025)	-	(5.317)	-
Esas faaliyet karı/(zararı)	1.451.424	1.157.221	87.749	221.220	(14.767)
		Karsan Markalı	Endüstriyel ve	Diğer Markalı
1 Ocak - 31 Aralık 2022	Toplam	Ürünler	Yedek parça	Satışlar	Diğer
Hasılat	5.264.421	3.077.126	358.240	1.610.274	218.781
Satışların maliyeti (-)	(4.634.091)	(2.186.470)	(254.134)	(1.958.386)	(235.101)
Ticari faaliyetlerden brüt kar/(zarar)	630.330	890.656	104.106	(348.112)	(16.320)
Finans sektörü faaliyetlerinden brüt kâr	96.930	-	-	96.930	-

Brüt kar/(zarar)	727.260	890.656	104.106	(251.182)	(16.320)
Pazarlama giderleri (-)	(518.658)	(423.383)	(66.236)	-	(29.039)
Genel yönetim giderleri (-)	(324.077)	(223.560)	(18.874)	(81.643)	-
Araştırma ve geliştirme giderleri (-)	(15.854)	(14.560)	-	(1.294)	-
Esas faaliyetlerden diğer gelirler	735.693	247.073	86.237	371.718	30.665
Esas faaliyetlerden diğer giderler (-)	(23.376)	192.319	(38.067)	(164.089)	(13.539)
Esas faaliyet karı/(zararı)	580.988	668.545	67.166	(126.490)	(28.233)

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

5. İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI

Şirket ile Şirket'in ilişkili tarafları olan bağlı ortaklıkları arasında gerçekleşen işlemler konsolidasyon sırasında elimine edildiklerinden, bu notta açıklanmamıştır.

İlişkili taraflardan olan ticari alacaklar genellikle satış işlemlerinden kaynaklanmaktadır ve yaklaşık vadeleri 75 gündür.

İlişkili taraflara olan ticari borçlar genellikle alım işlemlerinden doğmaktadır ve yaklaşık vadeleri 75 gündür.

Grup ile diğer ilişkili taraflar arasındaki işlemlerin detayları aşağıda açıklanmıştır.

		31 Aralık 2023
	Alacaklar	Borçlar
	Kısa vadeli	Kısa vadeli	Kısa vadeli	Uzun vadeli
İlişkili taraflarla olan bakiyeler	Ticari	Ticari	Diğer	Diğer
Kıraça Holding A.Ş.	-	(68.902)	(184.767)	(260.000)
Karsan Otomotiv Sanayi Mamülleri Pazarlama
A.Ş.	-	(336)	-	-
Karland Otomotiv A.Ş.	498	-	-	-
Karsan North America LLC	-	(3.147)	-	-
Sirena Marine Denizcilik ve Ticaret A.Ş.	-	(21.771)	-	-
Kök Ziraat Turizm San. ve Tic. A.Ş.	-	(8.553)	-	-
Kırsan Turizm ve Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.	-	(4.981)	-	-
Karsan USA	-	(1.680)	-	-
Kar İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş.	-	(99)	-	-
	498	(109.469)	(184.767)	(260.000)

	31 Aralık 2022
	Alacaklar	Borçlar
	Kısa vadeli	Kısa vadeli
İlişkili taraflarla olan bakiyeler	Ticari	Ticari
Kıraça Holding A.Ş.	-	(14.044)
Karsan Otomotiv Sanayi Mamülleri Pazarlama A.Ş.	-	(1.427)
Karland Otomotiv A.Ş.	1.157	-
Sirena Marine Denizcilik ve Ticaret A.Ş.	-	(53.881)
Kök Ziraat Turizm San. ve Tic. A.Ş.	-	(6.169)
Kırsan Turizm ve Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.	-	(3.805)
Kar İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş.	-	(68)
	1.157	(79.394)

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

5. İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI (DEVAMI)

	1 Ocak - 31 Aralık 2023
İlişkili Taraflarla Olan İşlemler	Hizmet Alımı	Alımlar	Satışlar	Alınan Faizler	Verilen Faizler	Kira Gideri	Diğer Gelirler/ (Giderler)
Kıraça Holding A.Ş.	(28.443)	-	-	-	(126.156)	(1.331)	(1.168)
Kırsan Turizm ve Otomotiv San.ve Tic. A.Ş.	(32.941)	-	-	-	-	-	-
Karland Otomotiv A.Ş.	(1.566)	(120)	677	-	-	-	(6)
Kök Ziraat Turizm San. ve Tic. A.Ş.	(5.356)	-	-	-	-	(8.786)	(3.082)
Kar İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş.	(64)	-	-	-	-	-	-
Sirena Marine Denizcilik ve Ticaret A.Ş.	-	(55.663)	2	-	-	-	(4)
Karsan Otomotiv Sanayi Mamülleri Pazarlama A.Ş.	(17)	(1.089)	-	-	-	-	256
	(68.387)	(56.872)	679	-	(126.156)	(10.117)	(4.004)

	1 Ocak - 31 Aralık 2022
İlişkili Taraflarla Olan İşlemler	Hizmet Alımı	Alımlar	Satışlar	Alınan Faizler	Verilen Faizler	Kira Gideri	Diğer Gelirler/ (Giderler)
Kıraça Holding A.Ş.	(33.157)	-	-	-	(199)	-	(1.453)
Kırsan Turizm ve Otomotiv San.ve Tic. A.Ş.	(28.830)	-	-	-	-	-	-
Karland Otomotiv A.Ş.	(1.030)	(113)	6.101	-	-	-	-
Kök Ziraat Turizm San. ve Tic. A.Ş.	-	-	-	-	(269)	(8.056)	(3.836)
Kar İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş.	(58)	-	-	-	-	-	-
Sirena Marine Denizcilik ve Ticaret A.Ş.	-	(48.112)	17	-	(4.179)	-	-
Karsan Otomotiv Sanayi Mamülleri Pazarlama A.Ş.	-	(1.356)	-	-	-	-	259
	(63.075)	(49.581)	6.118	-	(4.647)	(8.056)	(5.030)

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

5. İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI (DEVAMI)

Grup, Kıraça Holding'ten bilgi sistemleri, insan kaynakları, finansman ve diğer danışmanlık hizmetleri almaktadır.

Grup, Sirena Marine firmasından; minibüs, midibüs ve otobüs üretimlerinde ihtiyacı olan, bazı iç giydirme vb. parçalar ile bu parçalar için kalıp ve ekipman tedarik etmektedir.

Grup, Kırsan Turizm firmasından; tanıtım, sosyal amaçlı faaliyet giderleri ve seyahat giderleri kapsamında hizmetler almaktadır.

Grup, İstanbul'daki ofis için Kök Ziraat A.Ş.'ye aylık olarak kira ödemektedir. Söz konusu ofisin güvenlik, doğalgaz, bakım onarım, temizlik ve diğer ortak giderleri Kök Ziraat A.Ş. tarafından aylık olarak faturalanmaktadır. Ayrıca Bursa Organize Sanayi Bölgesi'ndeki fabrika binası da Kök Ziraat A.Ş.'den kiralanmıştır.

Üst düzey yöneticilere sağlanan faydalar:

Şirket'in, üst düzey yönetim kadrosu Yönetim Kurulu üyeleri, İcra Kurulu ve Şirket genel müdür ve yardımcılarından oluşmaktadır. Üst düzey yöneticilere sağlanan faydalar ise ücret, prim, sağlık sigortası ve ulaşım gibi faydaları içermektedir. Dönem içerisinde üst düzey yöneticilere sağlanan faydalar aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak- 31 Aralık 2023	1 Ocak 31 Aralık 2022
Ücretler ve diğer kısa vadeli faydalar	19.704	22.586
	19.704	22.586

6. TİCARİ ALACAK VE BORÇLAR

a) Ticari Alacaklar:

Bilanço tarihi itibarıyla Grup'un ticari alacaklarının detayı aşağıdaki gibidir:

Kısa vadeli ticari alacaklar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Ticari alacaklar	2.265.640	2.793.562
Alacak senetleri	-	280
İlişkili taraflardan ticari alacaklar (Dipnot:5)	498	1.157
Gelir tahakkukları (*)	168.839	34.807
Şüpheli ticari alacaklar karşılığı (-)	(78.043)	(93.856)
Beklenen zarar karşılığı (-)	(41.133)	(54.345)
	2.315.801	2.681.605

(*) Gelir tahakkukları Grup'un projelerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilen fiyat farkı gelirlerinden oluşmaktadır.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

6. TİCARİ ALACAK VE BORÇLAR (DEVAMI)

Uzun vadeli ticari alacaklar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Ticari alacaklar (*)	221.061	325.201
	221.061	325.201

(*) Grup'un kazanmış olduğu bir belediye ihalesinden kaynaklı uzun vadeli ticari alacaklarıdır.

Ticari alacaklar, normal iş akışında satılan ürünler veya verilen hizmetler için müşteriden olan alacaklardan oluşmaktadır. Ticari alacaklar, vadesi genel olarak 30 - 60 gün olan kısa vadeli ticari alacaklar ve belediyelerden olan 1 yıldan uzun vadeli alacaklardan oluşmaktadır. Grup, ticari alacaklarını sözleşmeden doğan nakit akışlarını tahsil etmek amacı ile elinde bulundurmakta ve dolayısıyla etkin faiz yöntemini kullanarak itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçmektedir.

Beklenen zarar karşılığı hareketleri	1 Ocak- 31 Aralık 2023	1 Ocak 31 Aralık 2022
1 Ocak itibarıyla yeniden düzenlenmiş açılış bakiyesi	(54.345)	(36.933)
Dönem gideri (Dipnot:21) Enflasyon Etkisi	(900) 14.112	(31.862) 14.450
Kapanış bakiyesi	(41.133)	(54.345)

Grup, ticari alacakları için değer düşüklüğünü ömür boyu beklenen kredi zararına göre ölçmektedir. Ticari alacaklarda beklenen kredi zararları, müşterilerin geçmişteki temerrüde düşme durumuna bakılarak, mevcut finansal durumu analiz edilerek ve ilgili müşterinin faaliyet gösterdiği endüstrinin genel ekonomik koşulları ve raporlama tarihindeki koşullar dikkate alınarak oluşturulan bir karşılık matrisi kullanılarak tahmin edilir.

Cari dönemde, yönetimin tahminlerinde ve varsayımlarında önemli bir değişiklik olmamıştır.

Grup'un, ticari alacaklarına uyguladığı standart vade 30 ile 60 gün arasındadır (31 Aralık 2022: 30 ile 60 gün).

Ticari alacaklar için ayrılan şüpheli alacak karşılığı, geçmiş tahsil edilememe tecrübesine dayanılarak belirlenmiştir. Dövizli şüpheli alacaklar için tahakkuk etmiş kur farkları karşılıklara dahil edilmiş, aynı tutar kur farkı gelir ve giderlerine de yansıtılmıştır.

Grup'un şüpheli ticari alacaklar karşılığına ilişkin hareket tablosu aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak- 31 Aralık	1 Ocak 31 Aralık
Şüpheli ticari alacak karşılığı hareketleri	2023	2022
Açılış bakiyesi	(93.856)	(72.235)
Dönem gideri (Dipnot:21)	(27.984)	(27.863)
İptal edilen karşılıklar	74	-
Yabancı para çevrim farkları	-	893
Enflasyon etkisi	43.723	5.349
Kapanış bakiyesi	(78.043)	(93.856)

Ticari ve diğer alacaklardaki risklerin niteliği ve düzeyine ilişkin açıklamalar Dipnot 31'de verilmiştir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

6. TİCARİ ALACAK VE BORÇLAR (DEVAMI)

b) Ticari Borçlar:

Bilanço tarihi itibarıyla Grup'un ticari borçlarının detayı aşağıdaki gibidir:

Kısa vadeli ticari borçlar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Ticari borçlar İlişkili taraflara ticari borçlar (Dipnot:5)	(1.767.583) (109.469)	(1.502.993) (79.394)
	(1.877.052)	(1.582.387)

Grup'un ticari borçlarına ilişkin ortalama ödeme vadesi 90-120 gündür (31 Aralık 2022: 90-120 gündür).

Grup'un, tüm borçlarının kredilendirme süresi içerisinde ödenmesini temin etmek üzere uygulamaya koyduğu finansal risk yönetimi politikaları bulunmaktadır.

7. FİNANS SEKTÖRÜ FAALİYETLERİNDEN ALACAK VE BORÇLAR

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Kısa vadeli finansal kiralama alacakları (*)	124.423	116.083
	124.423	116.083
Uzun vadeli finansal kiralama alacakları (*)	331.796	464.732
	331.796	464.732
Toplam finansal kiralama alacakları	456.219	580.815

(*) Oyak Renault ile imzalanan sözleşme ile ilgili yapılan yatırımların, söz konusu sözleşme koşullarının TFRS 16 Kiralamalar standardı kapsamında finansal kiralama işlemi içerdiği kanaatiyle finansal kiralama alacağı olarak değerlendirilmesi sonucu sınıflanan alacaklardan oluşmaktadır. 31 Aralık 2023 itibarıyla toplam 16.272 Avro değerinde finansal kiralama alacağı bulunmaktadır. (31 Aralık 2022: 17.500 Avro)

Finansal kiralama işlemlerinden alacakların ödeme planı aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık 2023				31 Aralık 2022
	Minimum			Minimum
	finansal			finansal
	kiralama		Toplam	kiralama		Toplam
	alacakları	Faiz	varlık	alacakları	Faiz	varlık
2023	-	-	-	138.344	(22.261)	116.083
2024	125.330	(907)	124.423	138.463	(22.280)	116.183
2025	125.330	(907)	124.423	138.463	(22.280)	116.183
2026	125.330	(907)	124.423	138.463	(22.280)	116.183
2027	83.555	(605)	82.950	138.463	(22.280)	116.183
	459.545	(3.326)	456.219	692.196	(111.381)	580.815

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

8. DİĞER ALACAKLAR

Kısa Vadeli Diğer Alacaklar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Verilen depozito ve teminatlar	51.504	20.815
İlişkili olmayan taraflardan diğer çeşitli alacaklar	240.415	216.187
	291.919	237.002

9. STOKLAR

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
İlk madde ve malzeme	746.870	777.766
Yarı mamüller	202.653	302.605
Mamüller	96.376	115.696
Ticari mallar	158.225	231.123
Yoldaki mallar	77.960	67.104
Stok değer düşüklüğü karşılığı (-)	(26.584)	(13.897)
	1.255.500	1.480.397

1 Ocak - 31 Aralık 2023 hesap döneminde Grup'un satılan malın maliyeti hesabının 2.938.682 TL' lik (1 Ocak – 31 Aralık 2022: 3.421.005 TL) kısmı ilk madde malzeme sarfı ile ilgilidir.

Grup, cari yıl içerisinde çeşitli sürelerde hareket görmemiş stoklar belirlemiştir. Dolayısıyla, 26.584 TL (31 Aralık 2021: 13.897 TL) tutarında stok değer düşüklüğü karşılığı ayrılmıştır.

	1 Ocak-	1 Ocak
Stok değer düşüklüğü karşılığı hareketleri	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Açılış bakiyesi	(13.897)	(19.647)
Dönem gideri (*)	(20.719)	(817)
Enflasyon Düzeltmesi	8.032	6.567
Kapanış bakiyesi	(26.584)	(13.897)

(*) Stok değer düşüklüğü gideri satışların maliyeti hesabında muhasebeleştirilmiştir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

10. PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER VE ERTELENMİŞ GELİRLER

Kısa Vadeli Peşin Ödenmiş Giderler	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Stok alımı için verilen sipariş avansları	314.607	207.857
Gelecek aylara ait giderler	5.657	16.574
	320.264	224.431
Uzun Vadeli Peşin Ödenmiş Giderler	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Sabit kıymet alımı için verilen sipariş avansları	2.179	14.517
	2.179	14.517
Kısa Vadeli Ertelenmiş Gelirler	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Alınan sipariş avansları	337.272	42.274
Gelecek yıllara ait gelirler (*)	54.615	21.026
	391.887	63.300
Uzun Vadeli Ertelenmiş Gelirler	31 Aralık 2023	31 Aralıl 2022
Gelecek yıllara ait gelirler (*)	60.969	29.244
	60.969	29.244

(*) Gelecek yıllara ait gelirler, müşterilerden peşin olarak alınan satış sonrası hizmet bedellerinin gelecek yıllara ait kısmını oluşturmaktadır.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

11. MADDİ DURAN VARLIKLAR

		Yer altı		Tesis				Yapılmakta
	Arazi ve arsalar	ve yerüstü düzenleri	Binalar	makine ve cihazlar	Taşıtlar	Demirbaşlar	Özel maliyetler	olan yatırımlar	Toplam
Maliyet Değeri
1 Ocak 2023 itibarıyla açılış bakiyesi	1.616.217	230.230	698.428	1.443.877	32.734	372.862	11.891	1.298.220	5.704.459
Alımlar	-	-	173.936	2.395	17.628	3.423	-	364.096	561.478
Transfer	-	-	4.977	2.497	-	-	-	(158.140)	(150.666)
Çıkışlar	-	(2.444)	-	(682.225)	-	(322.077)	(4.239)	-	(1.010.985)
Yeniden Değerleme Fonu	(68.053)	-	-	-	-	-	-	-	(68.053)
Yabancı para çevrim farkları	-	-	-	18.366	-	6.693	-	-	25.059
31 Aralık 2023 itibarıyla kapanış bakiyesi	1.548.164	227.786	877.341	784.910	50.362	60.901	7.652	1.504.176	5.061.292
Birikmiş Amortismanlar
1 Ocak 2023 itibarıyla açılış bakiyesi	-	(176.249)	(119.334)	(954.103)	(18.249)	(337.804)	(6.096)	-	(1.611.835)
Dönem gideri	-	(8.623)	(62.817)	(41.838)	(8.767)	(1.806)	(1.457)	-	(125.308)
Çıkışlar	-	-	-	489.787	-	301.116	-	-	790.903
Yabancı para çevrim farkları	-	-	-	(1.137)	(4)	(7)	-	-	(1.148)
31 Aralık 2023 itibarıyla kapanış bakiyesi	-	(184.872)	(182.151)	(507.291)	(27.020)	(38.501)	(7.553)	-	(947.388)
31 Aralık 2023 itibarıyla net defter değeri	1.548.164	42.914	695.190	277.619	23.342	22.400	99	1.504.176	4.113.904

Dönem amortisman giderlerinin dağılımı Dipnot 24'de açıklanmıştır.

2023 yılı içinde maddi duran varlık alımlarına ilişkin borçlanma maliyeti aktifleştirilmemiştir, 2023 ve 2022 yılı için ilgili tutar nakit akış tablosunda "Maddi Duran Varlık Alımlarından Kaynaklanan Nakit Çıkışları"nda netlenerek gösterilmiştir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

11. MADDİ DURAN VARLIKLAR (DEVAMI)

		Yer altı ve		Tesis				Yapılmakta
	Arazi ve	yerüstü		makine ve			Özel	olan
	arsalar	düzenleri	Binalar	cihazlar	Taşıtlar	Demirbaşlar	maliyetler	yatırımlar	Toplam
Maliyet Değeri
1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi	710.622	230.189	439.444	1.360.976	27.485	372.534	11.891	739.874	3.893.015
Alımlar	-	41	225.330	1.233	5.205	228	-	661.784	893.821
Yeniden değerleme fonu	905.595	-	-	-	-	-	-	-	905.595
Yapılmakta olan yatırımlardan transferler	-	-	26.286	76.606	-	30	-	(103.438)	(516)
Yabancı para çevrim farkları	-	-	7.368	5.062	44	70	-	-	12.544
31 Aralık 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi	1.616.217	230.230	698.428	1.443.877	32.734	372.862	11.891	1.298.220	5.704.459
Birikmiş Amortismanlar
1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi	-	(167.109)	(87.936)	(893.057)	(16.649)	(333.896)	(4.624)	-	(1.503.271)
Dönem gideri	-	(9.140)	(30.775)	(60.978)	(1.593)	(3.895)	(1.472)	-	(107.853)
Yabancı para çevrim farkları	-	-	(623)	(68)	(7)	(13)	-	-	(711)
31 Aralık 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi	-	(176.249)	(119.334)	(954.103)	(18.249)	(337.804)	(6.096)	-	(1.611.835)
31 Aralık 2022 itibarıyla net defter değeri	1.616.217	53.981	579.094	489.774	14.485	35.058	5.795	1.298.220	4.092.624

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

11. MADDİ DURAN VARLIKLAR (DEVAMI)

Maddi duran varlıklara ait amortisman süreleri aşağıdaki gibidir:

	Ekonomik Ömrü
Yer altı ve yer üstü düzenleri	5-25 yıl
Binalar	7-50 yıl
Tesis, makina ve cihaz	1-25 yıl
Taşıtlar	4-5 yıl
Demirbaşlar	3-20 yıl
Özel Maliyetler	5 yıl

Grup'un arsa ve binalarının gerçeğe uygun değer ölçümleri

Grup'un sahip olduğu arsa ve binalar, yeniden değerleme tarihindeki gerçeğe uygun değerinden birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklüğü karşılığı düşülmüş tutar olan yeniden değerlenme tutarlarıyla gösterilmiştir. 30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla Grup'un mülkiyetinde bulunan arsa ve binaların gerçeğe uygun değeri, Grup'tan bağımsız bir değerleme şirketi olan Vakıf Gayrimenkul Değerleme A.Ş. tarafından gerçekleştirilmiştir. Vakıf Gayrimenkul Değerleme A.Ş., SPK tarafından yetkilendirilmiş olup sermaye piyasası mevzuatı uyarınca gayrimenkul değerleme hizmeti vermektedir ve ilgili bölgelerdeki emlakların gerçeğe uygun değer ölçümlemesinde yeterli tecrübeye ve niteliğe sahiptir.

Sahip olunan arsaların gerçeğe uygun değeri emsal karşılaştırma yaklaşımına göre belirlenmiştir.

Binaların gerçeğe uygun değerinin belirlenmesinde maliyet analizi yöntemi ve direkt kapitalizasyon analizi yöntemi kullanılmıştır.

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla Grup'un sahip olduğu arsa ve binalara ilişkin bilgiler ile söz konusu varlıklara ilişkin gerçeğe uygun değer hiyerarşisi aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

		Raporlama tarihi itibarıyla gerçeğe uygun değer seviyesi
Akçalar ve Nilüfer	31 Aralık	1. Seviye	2. Seviye	3. Seviye
	2023	TL	TL	TL
Arsa	1.548.164	-	1.548.164	-
Bina	695.190	-	695.190	-

		Raporlama tarihi itibarıyla gerçeğe uygun değer seviyesi
Akçalar ve Nilüfer	31 Aralık	1. Seviye	2. Seviye	3. Seviye
	2022	TL	TL	TL
Arsa	1.616.217	-	1.616.217	-
Bina	579.093	-	579.093	-

Grup'un arsa ve binaları, bağımsız ekspertizler tarafından en son 12 Ekim 2023 tarihinde yeniden değerlenmiştir. Değerlemeler güncel piyasa koşulları dikkate alınarak yapılmıştır. Ertelenmiş vergi ile netleştirilmiş yeniden değerleme fonu, diğer kapsamlı gelir tablosunda gösterilmektedir

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

12. MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR

		Aktifleştirilen
	Haklar	geliştirme giderleri	Toplam
Maliyet Değeri
1 Ocak 2023 itibarıyla açılış bakiyesi	583.113	3.151.776	3.734.889
Çıkışlar	(328.829)	(858.537)	(1.187.366)
Yapılmakta olan yatırımlardan transferler	-	150.667	150.667
Yabancı para çevrim farkları	8.418	-	8.418
31 Aralık 2023 itibarıyla kapanış bakiyesi	262.702	2.443.906	2.706.608
Birikmiş İtfa Payları
1 Ocak 2023 itibarıyla açılış bakiyesi	(321.307)	(1.929.679)	(2.250.986)
Dönem gideri	(15.144)	(155.114)	(170.258)
Çıkışlar	246.594	647.508	894.102
31 Aralık 2023 itibarıyla kapanış bakiyesi	(89.857)	(1.437.285)	(1.527.142)
31 Aralık 2023 itibarıyla net defter değeri	172.845	1.006.621	1.179.466

	Haklar	Aktifleştirilen geliştirme giderleri	Toplam
Maliyet Değeri
1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi	565.346	3.143.376	3.708.722
Alımlar	11.967	8.273	20.240
Yapılmakta olan yatırımlardan transferler	516	-	516
Yabancı para çevrim farkları	5.284	127	5.411
31 Aralık 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi	583.113	3.151.776	3.734.889
Birikmiş İtfa Payları
1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi	(288.496)	(1.674.349)	(1.962.845)
Dönem gideri	(32.811)	(255.330)	(288.141)
31 Aralık 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi	(321.307)	(1.929.679)	(2.250.986)
31 Aralık 2022 itibarıyla net defter değeri	261.806	1.222.097	1.483.903

Diğer maddi olmayan duran varlıklar, kullanılan yazılım maliyetlerini ve diğer maddi olmayan duran varlıkların şirket içi geliştirme maliyetlerini kapsamaktadır.

Dönem itfa payı giderlerinin dağılımı Dipnot 21'de açıklanmıştır.

Şerefiye

Fransa'daki pazar payını artırmak ve kamu ihalelerine katılım sağlamak amacıyla, Fransa'daki yerleşik distribütörü Hervouet Corporate Industry'nin sermayesinde %50 oranında pay sahibi olacak şekilde 4.515 TL (700.000 Avro) nominal değerli 2.400 adet payı satın almıştır. 2.653 TL (400.000 Avro) tutarındaki ilk sermaye ödemesi 17 Haziran 2019 tarihinde ve 1.863 TL (300.000 Avro) tutarındaki ikinci sermaye ödemesi ise 31 Temmuz 2019 tarihinde gerçekleşmiştir. Satın alımdan kaynaklı oluşan 47.212 TL tutarındaki şerefiye, konsolide finansal tablolarda 31 Aralık 2023 itibarıyla gösterilmeye devam edilmiştir.

	2023	2022
Maliyet değeri
Dönem başı maliyet değeri	47.212	47.212
Kapanış değeri	47.212	47.212

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

12. MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR (DEVAMI)

Maddi olmayan duran varlıklar için kullanılan itfa süreleri aşağıdaki gibidir:

	Ekonomik Ömrü
Aktifleştirilen geliştirme giderleri	5-15 yıl
Haklar	3-15 yıl

13. KİRALAMA İŞLEMLERİ

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Kiralama İşlemleri
Kısa Vadeli Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar	10.269	4.582
Kullanım Hakkı Varlıklarından Kaynaklanan Kısa Vadeli Kiralama Borçları	14.020	11.436
	24.289	16.018
Kullanım Hakkı Varlıklarından Kaynaklanan Uzun Vadeli Kiralama Borçları	17.384	26.776
	17.384	26.776

Kiralamalar, üretim hattı ile ilgili binalardan oluşmaktadır. Grup'un finansal kiralamaya ilişkin yükümlülükleri, kiralayanın, kiralanan varlık üzerindeki mülkiyet hakkı vasıtasıyla güvence altına alınmıştır. Sözleşme tarihinde finansal kiralama işlemlerine ilişkin faiz oranları tüm kiralama dönemi için sabitlenmiştir. Sözleşme ortalama efektif faiz oranı yıllık yaklaşık %0,25'tir (2022: %0,25).

31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
-	16.018
24.289	10.521
12.626	12.434
4.758	3.820
41.673	42.793

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

13. KİRALAMA İŞLEMLERİ (DEVAMI)

b) Kiralamalar (Kullanım hakkı varlıkları, kiralayan olarak):

Grup, bina, tesis ve taşıtlar kiralamaktadır. Ortalama kiralama süresi 5 yıldır (2022: 3 ile 5 yıl).

Kullanım hakkı varlıkları	Binalar	Taşıtlar	Toplam
Maliyet
1 Ocak 2023	96.379	3.770	100.149
Kiralama sözleşmelerindeki değişiklikler	3.705	-	3.705
Çıkışlar	-	(3.770)	(3.770)
31 Aralık 2023	100.084	-	100.084
Birikmiş Amortisman
1 Ocak 2023	(39.559)	(3.770)	(43.329)
Cari dönem amortismanı	(20.858)	-	(20.858)
Çıkışlar	-	3.770	3.770
31 Aralık 2023	(60.417)	-	(60.417)
Net Defter Değeri	39.667		39.667
Kullanım hakkı varlıkları	Binalar	Taşıtlar	Toplam
Maliyet
1 Ocak 2022	84.886	3.770	88.656
Kiralama sözleşmelerindeki değişiklikler	11.493	-	11.493
31 Aralık 2022	96.379	3.770	100.149
Birikmiş Amortisman
1 Ocak 2022	(22.591)	(3.770)	(26.361)
Cari dönem amortismanı	(16.968)	-	(16.968)
31 Aralık 2022	(39.559)	(3.770)	(43.329)
Net Defter Değeri	56.820		56.820

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

14. DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI

Şirket'in 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında "Ar-Ge Merkezi" belgesi almak için yapmış olduğu başvuru T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından değerlendirilmiş ve Şirket'e 22 Temmuz 2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere AR-GE merkezi belgesi verilmiştir.

Şirket'in ürün çeşitlendirme kapsamında planladığı yatırımın Yatırım Teşvik Belgesi'ne bağlanması amacıyla T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'ne yapılan "Yatırım Teşvik Belgesi" başvurusu 6 Ekim 2021 tarihinde onaylanmıştır. 528260 nolu Teşvik belgesi kapama vizesi 26.03.2024 tarihinde tamamlanmış olup gerçekleşen yatırım tutarı 207.369 TL'dir.

"Bölgesel Teşvik Uygulamaları" kapsamında değerlendirilmiş olan yatırım için sağlanan 4. Bölge'ye ilişkin destek unsurları şunlardır:

• Sigorta Primi İşveren Hissesi
• Toplam Yatırıma Katkı Tutarı
• KDV İstisnası
• Faiz Desteği
• Gümrük Vergisi Muafiyeti

15. KARŞILIKLAR, KOŞULLU VARLIK VE BORÇLAR

Kısa vadeli karşılıklar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Garanti giderleri karşılığı (i)	116.742	90.385
Satış iskontoları karşılığı (ii)	3.183	2.005
Dava karşılığı (iii)	7.568	4.093
Toplu iş sözleşmesi karşılıkları (iv)	193.634	-
Diğer	14.458	16.744
	335.585	113.227
Uzun vadeli karşılıklar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Garanti giderleri karşılığı (i)	196.309	138.419
	196.309	138.419

• (i) Grup, garanti taahhüdü ile satışını gerçekleştirdiği araçlar için satış tarihinden sonra araç modellerine göre değişen süreler boyunca garanti hizmeti sağlamaktadır.
• (ii) Grup'un, bayilere uygulamış olduğu fiyat farkı iskontolarından oluşmaktadır.
• (iii) Grup'un çeşitli dava riskleri nedeniyle ayırdığı karşılıklardır.
• (iv) Grup'un Eylül 2023 31 Ağustos 2025 dönemini kapsayan Grup Toplu İş Sözleşmesi Anlaşma Tutanağı nedeniyle döneme düşen kısım için ayırdığı ücret karşılıklarından oluşmaktadır.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

15. KARŞILIKLAR, KOŞULLU VARLIK VE BORÇLAR (DEVAMI)

Garanti giderleri karşılığının dönem içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:

	2023	2022
1 Ocak itibarıyla	228.804	232.250
İlave karşılık	306.843	261.483
Ödemeler	(77.952)	(73.360)
İptal edilen karşılık	(37.400)	(100.703)
Enflasyon etkisi	(89.944)	(90.866)
31 Aralık itibarıyla	330.351	228.804

Satış iskontoları karşılığının dönem içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:

	2023	2022
1 Ocak itibarıyla	2.005	5.576
İlave karşılık (Dipnot 20)	24.549	27.949
Ödemeler	(23.063)	(28.075)
İptal edilen karşılık	-	(1.593)
Enflasyon etkisi	(308)	(1.852)
31 Aralık itibarıyla	3.183	2.005

Dava karşılığının dönem içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:

	2023	2022
1 Ocak itibarıyla	4.093	4.601
İlave karşılık	6.731	1.599
Enflasyon etkisi	(3.256)	(2.107)
31 Aralık itibarıyla	7.568	4.093

Toplu iş sözleşmesi karşılığının dönem içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:

	2023	2022
1 Ocak itibarıyla	-	-
İlave karşılık	233.442	-
Enflasyon etkisi	(39.808)	-
31 Aralık itibarıyla	193.634	-

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

16. TAAHHÜTLER

Teminat-Rehin-İpotekler ("TRİ")

31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla Grup'un teminat/rehin/ipotek pozisyonuna ilişkin tabloları aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023	TL karşılığı	Türk Lirası	ABD Doları	Avro	Rumen Leyi	Bulgar Levası
A. Kendi Tüzel Kişiliği Adına Vermiş
Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı
-Teminat	2.626.100	91.720	4.400	71.082	13.887	-
-İpotek	836.626	120.000	-	22.000	-	-
-Akreditif	31.440	-	-	965	-	-
B. Tam Konsolidasyon Kapsamına Dahil
Edilen Ortaklıklar Lehine Vermiş Olduğu
TRİ'lerin Toplam Tutarı
-Teminat	-	-	-	-	-	-
-Rehin	-	-	-	-	-	-
-İpotek	-	-	-	-	-	-
C. Olağan Ticari Faaliyetlerinin
Yürütülmesi Amacıyla Diğer 3. Kişilerin
Borcunu Temin Amacıyla Vermiş Olduğu
TRİ'lerin Toplam Tutarı
-Teminat	1.135	-	-	-	-	79
-Rehin	-	-	-	-	-	-
-İpotek	-	-	-	-	-	-
D. Diğer Verilen TRİ'lerin Toplam Tutarı
i. Ana Ortak Lehine Vermiş Olduğu
TRİ'lerin Toplam Tutarı
-Teminat	-	-	-	-	-	-
-Rehin	-	-	-	-	-	-
-İpotek	-	-	-	-	-	-
ii. B ve C maddeleri Kapsamına
Girmeyen Diğer Grup Şirketleri Lehine
Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı
-Teminat	-	-	-	-	-	-
-Rehin	-	-	-	-	-	-
-İpotek	-	-	-	-	-	-
iii. C Maddesi Kapsamına Girmeyen 3.
Kişiler Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin
Toplam Tutarı
-Teminat	-	-	-	-	-	-
-Rehin	-	-	-	-	-	-
-İpotek	-	-	-	-	-	-
Toplam	3.495.301	211.720	4.400	94.047	13.887	79

Grup'un vermiş olduğu diğer TRİ'lerin Grup'un özkaynaklarına oranı 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla % 0'dır (31 Aralık 2022: % 0).

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Gümrük müdürlükleri, vergi dairesi ve diğer kamu kuruluşlarına verilen 90.720 TL (31 Aralık 2022: 177.986 TL) , 4.400 ABD Doları (31 Aralık 2022: 5.020 ABD Doları), 79 Bulgar Levası, 0 Macar Fronti (31 Aralık 2022: 4.000 Macar Fronti) ile 71.082 Avro (31 Aralık 2022: 92.809 Avro) tutarındaki teminat mektuplarından 1.184 Avro (31 Aralık 2022: 1.184 Avro) tutarındaki hammadde ve malzeme alımı için açılmış bulunan fakat fiili ithalatı gerçekleşmemiş akreditif tutarından ve uzun vadeli kredi çerçevesinde verilen 197.728 TL ve 22.000 Avro tutarındaki arsalar ve binalar üzerindeki ipoteklerden oluşmaktadır (31 Aralık 2022: 197.728 TL ve 22.000 Avro).

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

16. TAAHHÜTLER (DEVAMI)

Teminat-Rehin-İpotekler ("TRİ") (devamı)

	TL	Türk	ABD	Avro	Rumen	Macar
31 Aralık 2022	karşılığı	Lirası	Doları		Leyi	Fronti
A. Kendi Tüzel Kişiliği Adına Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı
-Teminat	3.446.945	177.986	5.020	92.809	9.911	4.000
-İpotek	920.368	197.728	-	22.000	-	-
-Akreditif	38.899	-	-	1.184	-	-
B. Tam Konsolidasyon Kapsamına Dahil Edilen Ortaklıklar Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı
-Teminat	164.204	-	-	4.999	-	-
-Rehin	-	-	-	-	-	-
-İpotek	-	-	-	-	-	-
C. Olağan Ticari Faaliyetlerinin Yürütülmesi Amacıyla Diğer 3. Kişilerin Borcunu Temin Amacıyla Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı
-Teminat	1.319	-	-	-	-	-
-Rehin	-	-	-	-	-	-
-İpotek	-	-	-	-	-	-
D. Diğer Verilen TRİ'lerin Toplam Tutarı i. Ana Ortak Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı
-Teminat	-	-	-	-	-	-
-Rehin	-	-	-	-	-	-
-İpotek	-	-	-	-	-	-
ii. B ve C maddeleri Kapsamına Girmeyen Diğer Grup Şirketleri Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı
-Teminat	-	-	-	-	-	-
-Rehin	-	-	-	-	-	-
-İpotek	-	-	-	-	-	-
iii. C Maddesi Kapsamına Girmeyen 3. Kişiler Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı
-Teminat	-	-	-	-	-	-
-Rehin	-	-	-	-	-	-
-İpotek	-	-	-	-	-	-
Toplam	4.571.735	375.714	5.020	120.992	9.911	4.000
				31 Aralık2023		31 Aralık 2022
Alınan teminat mektupları ve çekleri				746.161		116.553
Doğrudan borçlanma sistemi				44.384		24.533
				790.545		141.086

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

17. ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR

Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Ödenecek sosyal güvenlik primleri	50.047	37.901
Personele ödenecek ücretler	28.112	21.595
	78.159	59.496

Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıklar

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Kullanılmayan izin karşılığı	30.343	21.963
	30.343	21.963

Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar

Kıdem tazminatı karşılığı:

Grup, Türk İş Kanunu'na göre, en az bir yıllık hizmeti tamamlayarak 25 yıllık çalışma hayatı ardından emekliye ayrılan (kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş), iş ilişkisi kesilen, askerlik hizmetleri için çağrılan veya vefat eden her çalışanına kıdem tazminatı ödemek mecburiyetindedir.

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla ödenecek kıdem tazminatı, aylık 23.489,83 TL (31 Aralık 2022: 15.371,40 TL) tavanına tabidir.

Kıdem tazminatı yükümlülüğü yasal olarak herhangi bir fonlamaya tabi değildir. Kıdem tazminatı karşılığı, Şirket'in, çalışanların emekli olmasından kaynaklanan gelecekteki muhtemel yükümlülük tutarının bugünkü değerinin tahmin edilmesi yoluyla hesaplanmaktadır. TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar, şirketin yükümlülüklerinin, tanımlanmış fayda planları kapsamında aktüeryal değerleme yöntemleri kullanılarak geliştirilmesini öngörür. Bu doğrultuda, toplam yükümlülüklerin hesaplanmasında kullanılan aktüeryal varsayımlar aşağıda belirtilmiştir:

Ana varsayım, her hizmet yılı için olan azami yükümlülük tutarının enflasyona paralel olarak artacak olmasıdır. Dolayısıyla, uygulanan iskonto oranı, gelecek enflasyon etkilerinin düzeltilmesinden sonraki beklenen reel oranı ifade eder. Bu nedenle, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, ekli finansal tablolarda karşılıklar, geleceğe ilişkin, çalışanların emekliliğinden kaynaklanacak muhtemel yükümlülüğünün bugünkü değeri tahmin edilerek hesaplanır. İlgili bilanço tarihlerindeki karşılıklar, yıllık % 23,62 enflasyon ve % 28,34 faiz oranı varsayımlarına göre yaklaşık % 3,82 olarak elde edilen reel iskonto oranı kullanılmak suretiyle hesaplanmıştır (31 Aralık 2022: % 3,48). Grup'un kıdem tazminatı karşılığının hesaplanmasında 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren geçerli olan 35.058,58 TL tavan tutarı dikkate alınmıştır (1 Ocak 2023: 19.982,83 TL).

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

17. ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR (DEVAMI)

Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar (devamı)

Kıdem tazminatı karşılığı (devamı):

Kıdem tazminatı yükümlülüğü hesaplamasında kullanılan önemli tahminler iskonto oranı ve isteğe bağlı işten ayrılma olasılığıdır.

	1 Ocak 31 Aralık 2023	1 Ocak 31 Aralık 2022
1 Ocak itibarıyla karşılık	216.947	166.666
Hizmet maliyeti	31.541	24.836
Faiz maliyeti	75.631	35.807
Ödenen kıdem tazminatları (-)	(55.620)	(13.073)
Aktüeryal kayıp/(kazanç)	(330)	79.419
Enflasyon etkisi	(66.583)	(76.708)
31 Aralık itibarıyla karşılık	201.586	216.947

18. DİĞER VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER

Diğer Dönen Varlıklar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Devreden KDV Diğer çeşitli dönen varlıklar	154.633 18.672	232.160 22.730
	173.305	254.890
Diğer Duran Varlıklar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Verilen depozito ve teminatlar Gelecek Yıllarda İndirilecek KDV	108 -	- 87.902
	108	87.902
Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Ödenecek vergi ve fonlar Diğer çeşitli borç ve yükümlülükler	28.054 770	46.764 2.131

28.824 48.895

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

19. SERMAYE, YEDEKLER VE DİĞER ÖZKAYNAK KALEMLERİ

a) Sermaye / Karşılıklı İştirak Sermaye Düzeltmesi

Şirket'in 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerindeki ödenmiş sermaye yapısı aşağıdaki gibidir:

Ortaklar	%	31 Aralık 2023	%	31 Aralık 2022
Kıraça Holding A.Ş.	58,51	526.590	58,51	526.590
Halka açık kısım	39,44	354.960	39,44	354.960
Diğer	2,05	18.450	2,05	18.450
Nominal sermaye	100	900.000	100	900.000
Enflasyon düzeltmesi		6.926.453		6.926.453
Düzeltilmiş sermaye		7.826.453		7.826.453

Grup'un 31 Aralık 2023 itibarıyla sermayesi 6.558.338.851 adet A grubu ve 83.441.661.149 adet B grubu hisseden oluşmaktadır. Hisselerin itibari değeri hisse başına 0,01 tam TL'dir. Çıkarılan bütün hisseler nakden ödenmiştir.

Şirket Ana Mukavelesi'nin 8. Maddesi ile (A) Grubu hisse senedi sahiplerine, Yönetim Kurulu'nun yedi azadan oluşması durumunda, seçilecek yedi azadan beşinin; dokuz azadan oluşması durumunda ise seçilecek dokuz azadan altısının A Grubu hisse senedi sahiplerinin göstereceği adaylar arasından seçilmesi imtiyazı tanınmıştır.

b) Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Yasal Yedekler	17.549	17.549
	17.549	17.549

Türk Ticaret Kanunu'na göre genel kanuni yedek akçe, Grup'un (Şirket'in) ödenmiş sermayesinin %20'sine ulaşıncaya kadar, yıllık karın %5'i olarak ayrılır. Diğer kanuni yedek akçe, pay sahiplerine yüzde beş oranında kar payı ödendikten sonra, kardan pay alacak kişilere dağıtılacak toplam tutarın %10'u oranında ayrılır. Türk Ticaret Kanunu'na göre, genel kanuni yedek akçe sermayenin veya çıkarılmış sermayenin yarısını aşmadığı takdirde, sadece zararların kapatılmasına, işlerin iyi gitmediği zamanlarda işletmeyi devam ettirmeye veya işsizliğin önüne geçmeye ve sonuçlarını hafifletmeye elverişli önlemler alınması için kullanılabilir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

19. SERMAYE, YEDEKLER VE DİĞER ÖZKAYNAK KALEMLERİ (DEVAMI)

b) Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler (devamı)

Kar Dağıtımı:

Halka açık şirketler, kar payı dağıtımlarını SPK'nın 1 Şubat 2014 tarihinden itibaren yürürlüğe giren II-19.1 no'lu Kar Payı Tebliği'ne göre yaparlar.

Ortaklıklar, karlarını genel kurulları tarafından belirlenecek kar dağıtım politikaları çerçevesinde ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak genel kurul kararıyla dağıtır. Söz konusu tebliğ kapsamında, asgari bir dağıtım oranı tespit edilmemiştir. Şirketler esas sözleşmelerinde veya kar dağıtım politikalarında belirlenen şekilde kar payı öderler.

Geçmiş yıllar zararları

Şirket'in 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla geçmiş yıllar karlarının detayı aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Geçmiş yıl zararları	(3.749.790)	(3.544.030)
	(3.749.790)	(3.544.030)

TMS 29 ilk geçiş kapsamında TMS/TFRS uyarınca hazırlanan finansal durum tablosunda geçmiş yıllar zararlarına etki, 1 Ocak 2022 tarihi itibariyle (1.014.320) TL'dir ve anılan bu tutarın 31 Aralık 2023 tarihi itibariyle endekslenmiş tutarı (2.745.479) TL'dir.

Şirket'in 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla finansal tablolarında enflasyona göre düzeltilmiş olarak sunduğu ilgili özkaynak kalemlerinin, 6762 Sayılı Kanun'a ve diğer mevzuata göre hazırlanmış finansal tablolarındaki enflasyona göre düzeltilmiş tutarlarla karşılaştırması aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023	6762 Sayılı Kanun'a ve diğer mevzuata göre hazırlanmış finansal tablolarda yer alan enflasyona göre düzeltilmiş tutarlar	TMS/TFRS uyarınca hazırlanan konsolide finansal tablolarda yer alan enflasyona göre düzeltilmiş tutarlar	Geçmiş yıl karlarında izlenen fark
Sermaye Düzeltme Farkları	10.132.330	6.926.453	3.205.877
Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler	200.461	17.549	182.912

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

20. HASILAT VE SATIŞLARIN MALİYETİ

	1 Ocak-	1 Ocak
a) Satışlar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2023
Yurt içi satışlar	3.527.313	3.811.098
Yurt dışı satışlar	4.171.149	1.651.018
Diğer gelirler	232.811	76.463
Satış iadeleri (-)	(337.863)	(234.278)
Satış iskontoları (-) (*)	(45.725)	(39.880)
	7.547.685	5.264.421

(*) Satış iskontolarının 24.549 TL (2022: 27.949 TL) tutarındaki kısmı satış iskontoları karşılığından oluşmaktadır (Dipnot:15).

Grup, mal ve hizmet devrederek edim yükümlülüklerini zamana yayılı olarak ve belirli bir anda yerine getirir. Bu durum, TFRS 8 kapsamında raporlanabilir her bir bölüm için açıklanan hasılat bilgileriyle tutarlıdır (Dipnot 4).

	1 Ocak-	1 Ocak
	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Karsan markalı ürünler	4.251.781	3.077.126
Endüstriyel ve yedek parça	374.142	358.240
Diğer markalı satışlar	2.544.258	1.610.274
Diğer markalı araç satışları	2.520.890	1.600.696
Satış sonrası hizmetler	23.368	9.578
Diğer	377.504	218.781
Toplam	7.547.685	5.264.421
	1 Ocak-	1 Ocak
b) Satışların maliyeti	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
İlk madde ve malzeme giderleri	(2.938.682)	(3.421.005)
Direkt işçilik giderleri	(815.091)	(250.193)
Genel üretim giderleri	(718.525)	(439.339)
Amortisman ve itfa payı giderleri	(272.274)	(376.091)
Yarı mamul stoklarındaki değişim	(99.951)	173.993
Bitmiş mamul stoklarındaki değişim	(19.321)	22.845
Satılan ticari mallar maliyeti	(394.057)	(192.032)
Verilen hizmet maliyeti	(977.796)	(150.923)
Stok değer düşüklüğü değişimi	(19.925)	(1.346)
	(6.255.622)	(4.634.091)
	1 Ocak-	1 Ocak
c) Finans sektöründen gelirler	31 Aralık 2022	31 Aralık 2022
Finans sektörü faaliyetlerinden brüt kar (*)	275.977	96.930
	275.977	96.930

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

21. GENEL YÖNETİM GİDERLERİ, PAZARLAMA GİDERLERİ, ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ

	1 Ocak- 31 Aralık 2023	1 Ocak 31 Aralık 2022
Pazarlama giderleri (-) Genel yönetim giderleri (-) Araştırma ve geliştirme giderleri (-)	(789.244) (362.383) (14.081)	(518.657) (324.078) (15.854)
	(1.165.708)	(858.589)

a) Pazarlama Giderleri Detayı

	1 Ocak-	1 Ocak
	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Garanti giderleri	(282.882)	(160.780)
Satış, araştırma ve geliştirme giderleri	(159.695)	(12.428)
Personel giderleri	(150.386)	(106.195)
Reklam giderleri	(45.945)	(77.062)
Ulaşım ve Seyahat Giderleri	(38.821)	(38.245)
Nakliye ve sigorta giderleri	(18.836)	(15.708)
Kira giderleri	(10.818)	(13.836)
Amortisman giderleri	(7.321)	(9.325)
Taşeronluk Giderleri	(8.316)	(9.559)
Enerji giderleri	(2.145)	(4.212)
Müşteri ve kanal yönetim giderleri	(1.178)	(7.460)
İletişim Giderleri	(758)	(800)
Bayi ve yetkili servis toplantı giderleri	(441)	(7.464)
Lisans Giderleri	-	(26)
Diğer	(61.702)	(55.557)
	(789.244)	(518.657)

b) Genel Yönetim Giderleri Detayı

	1 Ocak-	1 Ocak
	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Personel giderleri	(154.936)	(85.168)
Holding hizmet giderleri	(93.837)	(46.793)
Şüpheli alacak karşılığı	(27.984)	(31.862)
Taşeronluk giderleri	(21.820)	(12.231)
Amortisman giderleri	(18.761)	(21.725)
Denetim ve danışmanlık giderleri	(16.744)	(37.238)
Kullanım hakkı varlıkları amortisman giderleri	(7.124)	(18.872)
Dava karşılık giderleri	(5.330)	-
İşletme lisansları ve patentler	(2.895)	(4.880)
Beklenen zarar kaşılığı	(900)	(27.863)
Diğer	(12.052)	(37.446)
	(362.383)	(324.078)

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

21. GENEL YÖNETİM GİDERLERİ, PAZARLAMA GİDERLERİ, ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ (DEVAMI)

c) Araştırma ve Geliştirme Giderleri Detayı

	1 Ocak- 31 Aralık 2023	1 Ocak 31 Aralık 2022
Amortisman ve itfa payı giderleri (Dipnot:10)	(5.096)	(5.821)
Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler	(6.295)	(6.548)
Personel giderleri	(1.883)	(2.438)
Diğer	(807)	(1.047)
	(14.081)	(15.854)

22. ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİRLER VE GİDERLER

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait esasfaaliyetlerden diğer gelirlerin detayı aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak- 31 Aralık 2023	1 Ocak 31 Aralık 2022
Faaliyetlerden kaynaklanan kur farkı geliri	916.552	571.515
Ticari faaliyetlerden vade farkı geliri	15.263	51.955
Konusu kalmayan şüpheli alacak karşılığı	56	-
Diğer	190.562	112.223
	1.122.433	735.693

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait esas faaliyetlerden diğer giderlerin detayı aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak- 31 Aralık 2023	1 Ocak 31 Aralık 2022
Karşılık Giderleri (-) Ticari faaliyetlerden vade farkı gideri	(16.186) (14.062)	(2.065) (6.186)
Diğer	(43.093)	(15.125)
	(73.341)	(23.376)

23. YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİRLER VE GİDERLER

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait yatırım faaliyetlerinden gelirlerin detayı aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak- 31 Aralık 2023	1 Ocak 31 Aralık 2022
Vadeli mevduat faiz geliri	42.763	38.790
Sabit kıymet satış karı	-	2.678
Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan
finansal varlıklardan kaynaklanan net kazanç (*)	(8.798)	44.749
	33.965	86.217

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

23. YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİRLER VE GİDERLER (DEVAMI)

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait yatırım faaliyetlerinden giderlerin detayı aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak- 31 Aralık 2023	1 Ocak 31 Aralık 2022
Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklardan kaynaklanan net kayıp (*)	(81.350)	-
	(81.350)

(*) Grup'un "Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlığı" niteliğindeki Maas Global OY şirketi 2023 yılı sonu itibarıyla faaliyetlerini durdurmuştur ve tasfiye sürecine girmiştir. Buradan gelecekte herhangi bir beklenti olmayacaktır. Burada bulunan yatırım tutarı yatırım faaliyetlerinden giderler altında muhasebeleştirilerek finansal tablolardan çıkartılmıştır. (31 Aralık 2022 : 44.749)

24. NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER

	1 Ocak-	1 Ocak
	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Hammadde kullanımı	(2.938.682)	(3.470.336)
Genel üretim gideri	(718.525)	(439.339)
Direkt işçilik giderleri	(815.091)	(250.193)
Garanti giderleri	(282.882)	(160.780)
Personel giderleri	(307.205)	(193.800)
Satılan ticari mal maliyeti	(394.057)	(192.032)
Satılan hizmet maliyeti	(977.797)	(150.924)
Amortisman giderleri (Dipnot:11-12)	(316.424)	(363.632)
Reklam giderleri	(45.945)	(77.062)
Holding hizmet giderleri	(93.837)	(46.793)
Danışmanlık giderleri	(16.744)	(37.238)
Şüpheli alacak karşılığı (Dipnot:6)	(27.984)	(27.864)
Taşeronluk giderleri	(30.136)	(28.338)
Nakliye ve sigorta giderleri	(18.836)	(15.708)
Kira giderleri	(10.818)	(13.836)
Kullanım hakkı varlıkları amortisman giderleri (Dipnot 13)	(7.124)	(18.872)
Bayi ve yetkili servis toplantı gideri	(441)	(7.464)
Stok değer düşüklüğü değişim	(19.926)	(1.347)
Beklenen zarar karşılığı (Dipnot:6)	(900)	(31.862)
Mamul stoklarındaki değişim	(19.321)	22.845
Yarı mamul stoklarındaki değişim	(99.951)	173.995
Diğer	(278.705)	(162.100)
	(7.421.331)	(5.492.680)

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

25. FİNANSMAN GİDERLERİ

	1 Ocak-	1 Ocak
	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Finansman kaynaklı net kur farkı gideri	(1.417.115)	(790.022)
Faiz giderleri	(660.742)	(473.597)
Faktoring giderleri	(193.644)	(99.688)
Tahvil giderleri	(51.519)	-
Diğer	(53.513)	(125.938)
	(2.376.533)	(1.489.245)

26. DİĞER KAPSAMLI GELİR UNSURLARININ ANALİZİ

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Maddi duran varlıklar yeniden değerleme fonu	673.436	724.477
Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kayıpları	(63.287)	(63.535)
Riskten Korunma Kazanç / Kayıpları	(196.593)	(142.117)
Yabancı para çevrim fonu	66.459	18.547
Finansal Yatırımların Gerçeğe Uygun Değer Ölçümünden
Kaynaklanan Değişim	(107.045)	(107.045)
	372.970	430.327

Maddi duran varlıklar yeniden değerleme fonu:

	1 Ocak-	1 Ocak
Maddi duran varlıklar yeniden değerleme fonu:	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Dönem başındaki bakiye	724.477	-
Maddi duran varlıkların yeniden değerlemesinden
kaynaklanan artış	(51.041)	724.477
Dönem sonu bakiyesi	673.436	724.477

7061 Sayılı "Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 5 Aralık 2017 tarihli ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Bu Kanunun 89 uncu maddesiyle, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun "İstisnalar" başlıklı 5 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Maddenin birinci fıkrasının; (a) bendiyle kurumların iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazların satışından doğan kazançlarına uygulanan %75'lik istisna %50'ye indirilmiştir. Bu düzenleme 5 Aralık 2017 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir.

Maddi duran varlık yeniden değerleme fonu, bina ve arazilerin yeniden değerlemesi sonucu ortaya çıkar. Yeniden değerlenen bir bina ya da arazinin elden çıkarılması durumunda, yeniden değerleme fonunun satılan varlıkla ilişkili kısmı doğrudan geçmiş yıl karına devredilir.

Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm (kayıpları):

	1 Ocak- 31 Aralık 2023	1 Ocak 31 Aralık 2022
Dönem başı bakiyesi	(63.535)	-
Dönem içi kayıp	248	(63.535)
Dönem sonu bakiyesi	(63.287)	(63.535)

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

26. DİĞER KAPSAMLI GELİR UNSURLARININ ANALİZİ (DEVAMI)

Yabancı para çevrim fonu:

	1 Ocak-	1 Ocak
	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Dönem başı bakiyesi	18.547	(9.230)
Dönem çevrim farkı	47.912	27.777
Dönem sonu bakiyesi	66.459	18.547

Finansal yatırımların gerçeğe uygun değer ölçümü:

	1 Ocak-	1 Ocak
	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Dönem başı bakiyesi	(107.045)	(107.045)
Finansal Yatırımların Gerçeğe Uygun Değer Ölçümünden
Kaynaklanan Değişim	-	-
Dönem sonu bakiyesi	(107.045)	(107.045)

Riskten korunma fonu kayıpları:

	1 Ocak-	1 Ocak
	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Dönem başı bakiyesi		-
Nakit akımlarının finansal riske karşı korunması işleminin muhasebeleştirilmesinden elde edilen	(142.117)
zarar/(kazanç)	(54.476)	(142.117)
Dönem sonu bakiyesi	(196.593)	(142.117)

Yatırım maliyetleri ile ilgili yabancı para cinsinden kısa vadeli krediler (türev olmayan korunma aracı) ile ihracata konu ticari araçların gerçekleşen ve gelecekte beklenen satışlarından elde edilecek kuvvetle muhtemel yabancı para kazanımlar (korunmaya konu kalem) arasında kur riski açısından etkin bir nakit akış korunması ilişkisi bulunmaktadır. Grup, almış olduğu ihaleler kapsamında yapmış olduğu üretim anlaşmaları çerçevesinde Ocak 2023'den itibaren 2023 yılı Kasım ayına kadar yapılacak tahmini satış hasılatlarının bir bölümünü kısa vadeli kredi borçları ile ilişkilendirilmektedir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

27. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL)

Cari Dönem Vergisiyle İlgili Tutarlar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Cari dönem vergisiyle varlıklar	4.204	4.458
Dönem karı vergi yükümlülükleri	-	(3.624)
	4.204	834
Cari vergi varlık/(yükümlülüğü):	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Cari kurumlar vergisi karşılığı	-	3.624
Eksi: Peşin ödenen vergi ve fonlar	(4.204)	(4.458)
	(4.204)	(834)

Vergi gideri aşağıdakilerden oluşmaktadır:

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Cari dönem vergi gideri	-	(3.683)
Ertelenmiş vergi gideri	830.869	75.626
Toplam vergi gideri	830.869	71.943

Diğer kapsamlı gelire ait vergi etkileri aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak - 31 Aralık 2023
	Vergi öncesi tutar	Vergi gideri/ geliri	Vergi sonrası tutar
Emeklilik Planlarından Aktüeryal Kazanç ve Kayıplar	330	( 82)	245
Riskten Korunma Kayıpları Vergi Etkisi	( 76.654)	22.178	( 54.476)
Duran Varlıklar Değer Artış Fonundaki Değişim	( 68.053)	17.012	( 51.041)
Yabancı Para Çevrim Fonu	47.912	-	47.912
Dönem içerisindeki diğer kapsamlı gelir /(gider)	(96.465)	39.108	(57.360)

	1 Ocak - 31 Aralık 2022
	Vergi öncesi	Vergi gideri/	Vergi sonrası
	Tutar	Geliri	tutar
Emeklilik Planlarından Aktüeryal Kazanç ve Kayıplar	(79.419)	15.884	(63.533)
Riskten Korunma Kayıpları Vergi Etkisi	(177.646)	35.529	(142.117)
Duran Varlıklar Değer Artış Fonundaki Değişim	905.595	(181.118)	724.477
Yabancı Para Çevrim Fonu	27.777	-	27.777
Dönem içerisindeki diğer kapsamlı gelir /(gider)	676.307	(129.705)	546.604

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

27. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL) (DEVAMI)

Kurumlar Vergisi

Grup, Türkiye'de geçerli olan kurumlar vergisine tabidir. Grup'un cari dönem faaliyet sonuçlarına ilişkin tahmini vergi yükümlülükleri için ekli finansal tablolarda gerekli karşılıklar ayrılmıştır. Türk vergi mevzuatı, ana ortaklık olan şirketin bağlı ortaklıkları konsolide ettiği finansal tabloları üzerinden vergi beyannamesi vermesine olanak tanımamaktadır. Bu sebeple bu konsolide finansal tablolara yansıtılan vergi yükümlülükleri, konsolidasyon kapsamına alınan tüm şirketler için ayrı ayrı hesaplanmıştır.

Vergiye tabi kurum kazancı üzerinden tahakkuk ettirilecek kurumlar vergisi oranı ticari kazancın tespitinde gider yazılan vergi matrahından indirilemeyen giderlerin eklenmesi ve vergiden istisna kazançlar, vergiye tabi olmayan gelirler ve diğer indirimler (varsa geçmiş yıl zararları ve tercih edildiği takdirde kullanılan yatırım indirimleri) düşüldükten sonra kalan matrah üzerinden hesaplanmaktadır.

2023 yılında Türkiye'de uygulanan kurumlar vergisi oranı %25'tür, sonraki dönemlerde %20 olacaktır (2022: %23).

7061 Sayılı "Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 5 Aralık 2017 tarihli ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Bu Kanunun 89 uncu maddesiyle, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun "İstisnalar" başlıklı 5 inci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Maddenin birinci fıkrasının; (a) bendiyle kurumların iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazların satışından doğan kazançlarına uygulanan %75'lik istisna %50'ye indirilmiştir. Bu düzenleme 5 Aralık 2017 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir.

22 Şubat 2017 tarihli ve 29987 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2017/9917 sayılı "Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar" uyarınca; 2012/3305 sayılı Karar ve daha önceki kararlara istinaden imalat sanayiine yönelik ("US-97 Kodu: 15-37") düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 1 Ocak 2017 ile 31 Aralık 2017 tarihleri arasında gerçekleştirilen yatırım harcamaları için; bölgesel, büyük ölçekli ve stratejik teşvik uygulamaları kapsamında vergi indirimi desteğinde uygulanacak yatırıma katkı oranları her bir bölgede geçerli olan yatırıma katkı oranına 15 puan ilave edilmek suretiyle, kurumlar vergisi veya gelir vergisi indirimi tüm bölgelerde %100 oranında ve yatırıma katkı tutarının yatırım döneminde yatırımcının diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlarına uygulanacak oranı %100 olmak üzere teşvik belgesi üzerinde herhangi bir işlem yapılmaksızın uygulanır.

Ertelenmiş Vergi

Grup, vergiye esas yasal finansal tabloları ile TFRS'ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları için ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü muhasebeleştirmektedir. Söz konusu farklılıklar genellikle bazı gelir ve gider kalemlerinin vergiye esas finansal tablolar ile TFRS'ye göre hazırlanan finansal tablolarda farklı dönemlerde yer almasından kaynaklanmakta olup, söz konusu farklar aşağıda belirtilmektedir.

Ertelenmiş vergi aktifleri ve pasiflerinin hesaplanmasında kullanılan vergi oranı beklenen geçici zamanlama farkları üzerinden %25 kullanılmıştır (2022 : %20).

Türkiye'de işletmelerin konsolide vergi iadesi beyan edememeleri sebebiyle, ertelenmiş vergi varlıkları olan bağlı ortaklıklar, ertelenmiş vergi yükümlülükleri olan bağlı ortaklıklar ile netleştirilmez ve ayrı olarak gösterilir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

27. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL) (DEVAMI)

Ertelenmiş Vergi (devamı)

Ertelenmiş vergi varlıkları / (yükümlülükleri):	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
İndirilebilir mali zararlar	50.092	22.895
Yeniden değerleme ve maddi varlıkların amortisman / diğer maddi olmayan varlıkların itfa farkları	145.837	(693.941)
Yatırım teşviki (Dipnot:14)	345.971	286.466
Gelir tahakkukları	(35.729)	(3.248)
Türev araçlar	(60.752)	(51.205)
Garanti gideri karşılığı	19.797	45.761
Kıdem tazminatı karşılıkları	50.397	43.390
Nakdi sermaye artışından kaynaklı ertelenmiş vergi varlıkları	69.349	64.914
Stok düzeltmelerinin etkisi	(24.312)	(3.008)
Tahvillere ilişkin düzeltmeler	10.479	433
Dava karşılığı	1.271	819
İzin ve ücret karşılığı	4.254	4.393
Satış iskontoları karşılığı	491	400
Ticari alacaklara ilişkin düzeltmeler	(2.309)	35.167
Toplu iş sözleşmesi karşılıkları	44.084
Riskten korunma muhasebesi düzeltmeler	22.178	35.530
Diğer	31.477	13.832
	672.575	(197.402)

Grup'un 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla 200.370 TL (31 Aralık 2022: 114.476 TL) tutarında birikmiş vergi zararı mevcuttur. Grup yönetimi, birikmiş vergi zararlarının zaman aşımına uğramasından önce vergilendirilebilir kar elde edilmesinin mümkün olup olmayacağı ile ilgili yaptığı beş yıllık projeksiyonlar çerçevesinde, geri kullanabileceğini muhtemel gördüğü 200.370 TL (31 Aralık 2021: 114.476 TL) tutarındaki devreden vergi zararları için 50.092 TL (31 Aralık 2021: 22.895 TL) ertelenmiş vergi varlığı finansal tablolara yansıtılmıştır.

Devreden geçmiş yıl zararlarının kullanım hakkının sona erecekleri yıllar aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
2023 yılında sona erecek	-	54.548
2024 yılında sona erecek	33.105	1.892
2025 yılında sona erecek	1.148	10.865
2026 yılında sona erecek	6.594	-
2027 yılında sona erecek	68.538	47.171
2028 yılında sona erecek	90.985	-
	200.370	114.476

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

27. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL) (DEVAMI)

Ertelenmiş Vergi (devamı)

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla sona eren yıl içindeki ertelenmiş vergi aktifleri / (pasiflerinin) hareketi aşağıda verilmiştir:

31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
(197.402)	(143.323)
830.869	75.626
39.108	(129.705)
672.575	(197.402)

Dönem vergi giderinin dönem karı ile mutabakatı aşağıdaki gibidir:

Vergi karşılığının mutabakatı:	1 Ocak- 31 Aralık 2023	1 Ocak 31 Aralık 2022
Vergi öncesi kar / (zarar)	(211.029)	(239.053)
Gelir vergisi oranı %25 (2022: %23)
Vergi etkisi - vergi istisna ve KKEG etkisi - geçmiş yıl zararlarından muhasebeleştirilen ertelenmiş vergi etkisi - yatırım indiriminden hesaplanmış ertelenmiş vergi etkisi - nakdi sermaye artışı vergi indirim etkisi - vergi oranı değişimi - vergiye tabi olmayan enflasyon düzeltmeleri - diğer	(54.733) 27.921 241.465 29.953 - 543.312 51.951	(83.886) 6.879 211.580 10.511 54.448 (146.925) 26.215
Kar veya zarar tablosundaki vergi karşılığı geliri / (gideri)	830.869	71.943

28. PAY BAŞINA KAZANÇ / (KAYIP)

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren dönemler Grup hisselerinin ağırlıklı ortalaması ve 1 tam TL karşılığı hisse başına kar hesaplamaları aşağıdaki gibidir (nakit artışlarının bedelsiz hisse içermediği varsayılmıştır):

	1 Ocak-	1 Ocak
	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Tedavüldeki hisse senedinin ağırlıklı ortalama adedi	90.000.000.000	90.000.000.000
Ana ortaklık net dönem karı (bin TL)	636.575	(205.760)
Pay başına kazanç (kr) (hisse başına)	0,707	(0,229)

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

29. TÜREV ARAÇLAR

	31 Aralık 2023		31 Aralık 2022
	Varlıklar	Yükümlülükler	Varlıklar	Yükümlülükler
Kısa vadeli	134.981		179.691	-
Forward sözleşmeleri	-	-	-	-
Para alım satım opsiyonları	-	-	-	-
Gerçeğe uygun değer riskinden
korunma amaçlı sözleşmeler	134.981		179.691	-
Uzun vadeli	111.297		58.824	-
Forward sözleşmeleri	-	-	-	-
Para alım satım opsiyonları	-	-	-	-
Gerçeğe uygun değer riskinden
korunma amaçlı sözleşmeler	111.297	-	58.824	-
	246.278	-	238.515	-

Grup, yapmış olduğu anlaşmalar ve kurumsal bütçe kapsamında ilerki tarihlerde gerçekleştirmesi yüksek olasılıklı yabancı para biriminden satışların tutarlarından kaynaklanan kur risklerine karşı aynı para biriminde borçlanarak bilanço üzerinde kur riskinden korunma sağlamaktadır. Bu bağlamda, riskten korunma muhasebesine konu olan ve riskten korunma aracı olarak belirlenen yabancı para borçlanmaların geri ödemeleri, birbirine yakın tarihlerde gerçekleştirilecek ve riskten korunma muhasebesi kapsamında riskten korunan kalem olarak belirlenen yabancı para biriminden satışların nakit akışlarıyla yapılmaktadır. Grup, belirlemiş olduğu kur riski yönetim stratejisi kapsamında, gerçekleşme olasılığı yüksek tahmini işlem nakit akış riskinin kur riski bileşeninden korunma amacıyla riskten korunma muhasebesi uygulamakta ve riskten korunma aracı üzerinde oluşmuş ve henüz gerçekleşmemiş döviz kuru dalgalanmalarını türev araçlar altında muhasebeleştirmiştir.

Bilanço tarihi itibarıyla, Grup'un gerçekleştirmekle yükümlü olduğu ve vadesi gelmemiş yabancı para biriminden beklenen satış tutarının toplam nominal değeri aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Gerçeğe uygun değer riskinden korunma
muhasebesi işlemleri sözleşmesi	336.088	476.185
	336.088	476.185

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, Grup'un döviz türevleri bulunmamaktadır (2022: Bulunmamaktadır ).

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

30. FİNANSAL ARAÇLAR

Finansal Varlıklar

Kısa Vadeli Finansal Yatırımlar

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Kullanımı kısıtlı banka bakiyeleri (*)	-	31.068
Kur korumalı mevduat (**)	118.423	146.621
	118.423	177.689

(*) Söz konusu kısa vadeli finansal yatırımlar, kredilere ilişkin ve nakit karşılıklı teminat mektubundan kaynaklanan kullanımı kısıtlı banka bakiyelerinden oluşmaktadır.

(**) Şirket'in 31 Aralık.2023 tarihi itibariyla dövizden dönüşen (Avro) kur korumalı TL hesabı bulunmaktadır. Dövizden dönüşümlü kur korumalı mevduat hesap kapanış tarihi 4 Mart 2024' tür. İlgili bakiye nominal olarak 117.570 TL tutarında kur korumalı mevduat içermekte olup vadesi 4 Mart 2024 ve faiz oranı %34'tür.

Uzun Vadeli Finansal Yatırımlar

Grup'un gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara / diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal yatırımlarının detayı aşağıdaki gibidir:

	Hisse	31 Aralık	Hisse	31 Aralık
	Oranı	2023	Oranı	2022
Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan
finansal varlıklar
Industria Italiana Autobus S.P.A (IIA) (*)	28,59%	244.343	28,59%	142.929
Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan
finansal varlıklar
Maas Global OY (**)	-	-	4,57%	132.395
		244.343		275.324

(*) Grup, Menarinibus marka araçların üretimini gerçekleştiren Industria Italiana Autobus'un ("IIA") sermayesine, 12 Aralık 2018 tarihi itibariyle 21.883 TL (3.629.642 Avro) bedel ile katılım göstermiş ve ortaklık payı %5'ten %70'e yükselmiştir. Öte yandan, 29 Ocak 2019 tarihinde düzenlenen IIA Genel Kurul'unda İtalyan devlet kurumu olan INVITALIA S.P.A.'nın orantısal olarak sermaye artışı hakkını kullanması sonucu, Şirket'in IIA'daki ortaklık oranı %28,59'a düşmüştür. Şirket, 2019 yılı içinde yapılan sermaye artışına 8.295.024 Avro bedelinde iştirak ederek IIA'nın sermayesindeki toplam yatırım tutarını 5.129.642 Avro'dan (26.927 TL) 11.924.666 Avro'ya (78.635 TL) çıkartmıştır. Şirket, 24 Şubat 2020 tarihinde yaptığı 125 TL (19.000 Avro) tutarındaki sermaye ödemesi ile toplam yatırım tutarını 78.760 TL'ye çıkartmıştır. 2021 Eylül ayında ise 48.031 TL (4.683.160 Avro), 9 Mart 2023 tarihinde (7.580.406 Avro) 151.528 TL Şirket'in ticari alacaklarından mahsup edilerek, toplam yatırım tutarı 244.343 TL seviyesine ulaşmıştır.

Söz konusu yatırımın iskonto edilmiş nakit akım projeksiyonları üzerinden değerlenmesi sonucu 31 Aralık 2023 tarihli konsolide finansal durum tablosunda herhangi bir değer değişimi kayda alınmamıştır (31 Aralık 2022: Kayda alınmamıştır).

Grup, ana faaliyet konusu otobüs üretimi, dağıtımı ve pazarlaması olan Industria Italiana Autobus'un ("IIA") sermayesinin %28,59 payına sahip olmakla birlikte, Grup yönetiminin TMS-28 kapsamında yaptığı değerlendirmede, söz konusu şirket üzerinde Grup'un kontrol gücü veya önemli etkisinin bulunmadığı sonucuna varılmış ve konsolide finansal tablolarda finansal yatırım olarak gösterilmiştir. IIA'nın diğer pay sahipleri İtalya kamu kurumlarının iştiraklerinden oluşmaktadır.

(**) Grup'un "Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlığı" niteliğindeki Maas Global OY şirketi 2023 yılı sonu itibarıyla faaliyetlerini durdurmuştur ve tasfiye sürecine girmiştir. Buradan gelecekte herhangi bir beklenti olmayacaktır. Burada bulunan yatırım tutarı yatırım faaliyetlerinden giderler altında muhasebeleştirilerek finansal tablolardan çıkartılmıştır. (Dipnot:23)

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

30. FİNANSAL ARAÇLAR (DEVAMI)

Finansal Borçlar

İtfa edilmiş değerlerinden gösterilen finansal borçların detayı aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Finansal Borçlar
Kısa Vadeli Banka Kredileri	1.803.790	2.873.988
Uzun Vadeli Banka Kredilerinin Kısa Vadeli Kısmı Tahvil, Anapara Borç, Taksit ve Faiz Faktoring Borçları	709.024 391.917 116.617	774.131 72.686 323.005
	3.021.348	4.043.810
Uzun Vadeli Banka Kredileri	743.332 743.332	1.060.310 1.060.310
	3.764.680	5.104.120

Banka Kredileri:

	Ağırlıklı ortalama	31 Aralık 2023
Para birimi	etkin faiz oranı	Kısa vadeli	Uzun vadeli
TL	27,81%	448.746	14.584
Avro	9,41%	2.064.068	728.748

2.512.814 743.332

	Ağırlıklı ortalama	31 Aralık 2022
Para birimi	etkin faiz oranı	Kısa vadeli	Uzun vadeli
TL	26,02%	953.366	65.223
Avro	4,74%	2.648.454	995.087
ABD Doları	14,7%	46.299	-
		3.648.119	1.060.310

Banka kredilerinin vadeleri aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
1 yıl içerisinde ödenecek	2.512.814	3.648.119
1 - 2 yıl içerisinde ödenecek	112.331	455.912
2 - 3 yıl içerisinde ödenecek	73.772	237.874
3 - 4 yıl içerisinde ödenecek	557.229	213.231
4 - 5 yıl içerisinde ödenecek	-	153.293
	3.256.146	4.708.429

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

30. FİNANSAL ARAÇLAR (DEVAMI)

Finansal Borçlar (devamı)

Uzun vadeli borçların gerçeğe uygun değerine aşağıda yer verilmiştir:

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Uzun vadeli banka kredileri	743.332	1.060.310
Toplam borçlar	743.332	1.060.310

Finansman faaliyetlerinden kaynaklanan yükümlülüklerin mutabakatı

Grup'un finansman faaliyetlerinden kaynaklanan yükümlülüklerine ilişkin nakit ve nakit olmayan değişimler aşağıdaki tabloda verilmiştir. Finansman faaliyetlerinden kaynaklanan yükümlülükler, Grup'un konsolide nakit akış tablosunda, finansman faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışlarına sınıflanan veya sınıflanacak olan nakit akışlarıdır.

			Nakit olmayan
			değişimler
		Finansman	Kur farkı ve
	1 Ocak	nakit	faiz	Enflasyon	31 Aralık
	2023	akışları	tahakkuku	Etkisi	2023
Banka kredileri	4.708.429	233.880	164.740	(1.850.903)	3.256.146
Kiralama işlemlerinden yükümlülükler	42.793	(4.438.517)	4.454.219	(30.842)	27.653
Diğer finansal borçlar	395.691	(79.422)	347.813	(155.548)	508.534
	5.146.913	(4.284.059)	4.966.772	(2.037.293)	3.792.333
			Nakit
			olmayan
			değişimler
		Finansman	Kur farkı ve
	1 Ocak	nakit	faiz	Enflasyon	31 Aralık
	2022	akışları	tahakkuku	Etkisi	2022
Banka kredileri	2.885.986	1.556.288	699.111	(432.956)	4.708.429
Kiralama işlemlerinden yükümlülükler	53.294	(44.421)	31.426	2.495	42.793
Diğer finansal borçlar	361.039	38.811	4.072	(8.232)	395.691
	3.300.319	1.550.678	734.609	(438.693)	5.146.913

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

30. FİNANSAL ARAÇLAR (DEVAMI)

Finansal Borçlar (devamı)

İhraç Edilmiş Borçlanma Araçları:

31 Aralık	31 Aralık 2022
	72.686
391.917	72.686
	2023 391.917

Şirket, 31 Ağustos 2023'te SPK (Sermaye Piyasası Kurulu)'dan tahsisli ve/veya nitelikli yatırımcılara satılmak üzere, 600 Milyon TL'lik tahvil ihraç tavanı onayı almıştır. İşbu ihraç tavanı kapsamında 3 ayda 1 sabit kupon ödemeli, 364 gün vadeli, 4 Ekim 2024 itfa tarihli 350 Milyon TL nominal değerli tahvil satışı 4-5 Ekim 2023 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir.

Tahvillerin vadeleri aşağıdaki gibidir:

		31 Aralık 2023
Para birimi	Etkin faiz oranı %	Kısa vadeli	Uzun vadeli
TL	%51	391.917	-
		391.917	-
		31 Aralık 2022
Para birimi	Etkin faiz oranı %	Kısa vadeli	Uzun vadeli
TL	%4,64 + DIBS (*)	72.686	-
		72.686	-

(*) Gösterge Devlet İç Borçlanma Senedi faiz oranını ifade etmektedir.

31. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ

a) Sermaye risk yönetimi

Grup, sermaye yönetiminde, bir yandan faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamaya çalışırken, diğer yandan da borç ve özkaynak dengesini en verimli şekilde kullanarak karını artırmayı hedeflemektedir.

Grup'un sermaye yapısı Dipnot 30'da açıklanan kredileri de içeren borçlar ve sırasıyla nakit ve nakit benzerleri, çıkarılmış sermaye, yedekler ile geçmiş yıl kazançlarını içeren özkaynak kalemlerinden oluşmaktadır.

Grup'un yönetim kurulu sermaye yapısını yılda iki kez olmak üzere inceler. Bu incelemeler sırasında kurul, sermaye maliyeti ile birlikte her bir sermaye sınıfıyla ilişkilendirilen riskleri değerlendirir. Grup, kurulun yaptığı önerilere dayanarak, sermaye yapısını yeni borç edinilmesi veya mevcut olan borcun geri ödenmesiyle olduğu kadar, temettü ödemeleri, yeni hisse ihracı ve hisselerin geri satın alımı yollarıyla dengede tutmayı amaçlamaktadır.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

31. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (DEVAMI)

a) Sermaye risk yönetimi (devamı)

Endüstrideki diğer firmalarla tutarlı olmak üzere sermayeyi kaldıraç oranına göre inceler. Söz konusu rasyo net borcun toplam sermayeye bölünmesi ile hesaplanır. Net borç ise toplam kredilerden (cari ve cari olmayan kredilerin konsolide bilançoda gösterildiği gibi dahil edilmesiyle) nakit ve nakit benzerlerinin çıkarılması suretiyle elde edilir. Toplam sermaye, konsolide bilançodaki "özkaynak" kalemi ile net borcun toplanması ile hesaplanır.

2023 yılında Grup'un stratejisi, 2018'den beri değişmemektedir. 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla, nakit ve nakit benzeri değerlerin ve kısa vadeli finansal yatırımların finansal borçlardan düşülmesiyle hesaplanan net borcun, toplam sermayeye bölünmesi ile bulunan borç sermaye oranı aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Finansal Borçlar	3.764.680	5.104.120
Eksi: Nakit ve Nakit Benzerleri	(1.027.082)	(73.705)
Net Borç	2.737.598	5.030.415
Toplam Özkaynak	5.277.676	4.718.759
Toplam Sermaye	8.015.274	9.749.174
Net Borç/Toplam Sermaye Oranı	34%	52%

b) Finansal Risk Faktörleri

Grup faaliyetleri nedeniyle piyasa riski (kur riski, gerçeğe uygun değer faiz oranı riski, nakit akımı faiz oranı riski ve fiyat riski), kredi riski ve likidite riskine maruz kalmaktadır. Grup'un risk yönetimi programı genel olarak mali piyasalardaki belirsizliğin, Grup finansal performansı üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerinin minimize edilmesi üzerine odaklanmaktadır. Grup, çeşitli finansal risklerden korunmak amacı ile türev ürünleri kullanmaktadır.

Risk yönetimi, Yönetim Kurulu tarafından onaylanan politikalar doğrultusunda yürütülmektedir. Risk politikalarına ilişkin olarak ise Grup yönetimi tarafından finansal riskler tanımlanır, değerlendirilir ve Grup'un operasyon üniteleri ile birlikte çalışmak suretiyle riskin azaltılmasına yönelik araçlar kullanılır.

b.1) Kredi riski yönetimi

Grup kredi riskini minimuma indirmek için, kredibilitesi yüksek taraflarla çalışmayı ve temerrüt durumundaki finansal zarar riskini azaltmak adına da gerekli gördüğü durumlarda teminat alma politikasını benimsemiştir.

Yeni bir müşteri kabul edilirken; müşterinin kredibilitesi, ilgili departmanlar tarafından değerlendirilir ve gerekli görülen durumlarda teminat alınarak uygun kredi limitleri tanımlanır.

Grup'un müşteri limitlerinin belirlenmesi ve vadesi geçen alacaklara ilişkin uygulanacak takip mekanizmalarına dair de prosedürleri mevcuttur. Grup'un ticari alacakları, çeşitli sektör ve coğrafi alanlara dağılmış, çok sayıdaki müşteriyi kapsamaktadır. Müşterilerin ticari alacak bakiyeleri üzerinden sürekli olarak kredi değerlendirmeleri yapılmaktadır. Ayrıca, Grup yönetimi dönem sonları itibariyle ticari borçlarını ve finansal varlıklarını müşteri ve varlık bazında değerlendirerek, tahsili mümkün görünmeyen tutarlara ilişkin gerekli karşılıkların konsolide finansal tablolara yansıtılmasını sağlar. Bu bağlamda, Grup yönetimi raporlama tarihi itibarıyla, Grup'un kredi riskinin önemli ölçüde azaldığını düşünmektedir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

31. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (DEVAMI)

b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.1) Kredi riski yönetimi

Finansal araç türleri itibarıyla maruz kalınan kredi riskleri Alacaklar
	Ticari Alacaklar			Diğer Alacaklar
31 Aralık 2023	İlişkili Taraf	Diğer Taraf	İlişkili Taraf	Diğer Taraf	Bankalardaki Mevduat	Finans Sektörü Faaliyetlerinden Alacaklar
Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski (A+B+C+D) (*)	498	2.536.364	-	268.661	897.166	456.219
- Azami riskin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı (**)	-	746.161	-	-	-	-
A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri	498	1.248.527	-	268.661	897.166	456.219
B. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış
varlıkların net defter değeri	-	1.287.837	-	-	-	-
- Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	-	438.722	-	-	-	-
C. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri
- Vadesi geçmiş (brüt defter değeri)	-	119.176	-	-	-	-
- Değer düşüklüğü (-)	-	(119.176)	-	-	-	-
- Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	-	-	-	-	-	-
- Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri)	-	-	-	-	-	-
- Değer düşüklüğü (-)	-	-	-	-	-	-
- Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	-	-	-	-	-	-
D. Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar	-	-	-	-	-	-

(*) Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.

(**) Teminatlar, müşterilerden alınan teminat senetleri ve teminat çeklerinden oluşmaktadır.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

31. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (DEVAMI)

b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.1) Kredi riski yönetimi (devamı)

Finansal araç türleri itibarıyla maruz kalınan kredi riskleri	Alacaklar
	Ticari Alacaklar		Diğer Alacaklar
31 Aralık 2022	İlişkili Taraf	Diğer Taraf	İlişkili Taraf	Diğer Taraf	Bankalardaki Mevduat	Finans Sektörü Faaliyetlerinden Alacaklar
Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski (A+B+C+D) (*)	1.157	3.005.649	-	227.250	92.311	580.815
- Azami riskin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı (**)	-	104.223	-	-	-	-
A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri	1.157	1.550.658	-	227.250	92.311	580.815
B. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	-	1.454.991 13.759	- -	- -	- -	- -
C. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri - Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) - Değer düşüklüğü (-) - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı - Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) - Değer düşüklüğü (-) - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	- - - - - -	148.202 (148.202) - - - -	- - - - - -	- - - - - -	- - - - - -	- - - - - -
D. Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar	-	-	-	-	-	-

(*) Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.

(**) Teminatlar, müşterilerden alınan teminat senetleri ve teminat çeklerinden oluşmaktadır.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

31. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (DEVAMI)

b.1) Kredi riski yönetimi (devamı)

Finansal aracın taraflarından birinin sözleşmeye bağlı yükümlülüğünü yerine getirememesi nedeniyle Grup'a finansal bir kayıp oluşturması riski, kredi riski olarak tanımlanır. Grup, işlemlerini yalnızca kredi güvenirliliği olan taraflarla gerçekleştirme ve mümkün olduğu durumlarda, yeterli teminat elde etme yoluyla kredi riskini azaltmaya çalışmaktadır. Grup'un maruz kaldığı kredi riskleri ve müşterilerin kredi dereceleri devamlı olarak izlenmektedir. Kredi riski, müşteriler için belirlenen ve risk yönetimi kurulu tarafından her yıl incelenen ve onaylanan sınırlar aracılığıyla kontrol edilmektedir.

Ticari alacaklar, çeşitli sektör ve coğrafi alanlara dağılmış, çok sayıdaki müşteriyi kapsamaktadır. Müşterilerin ticari alacak bakiyeleri üzerinden sürekli olarak kredi değerlendirmeleri yapılmakta, gerekli görüldüğü durumlarda alacaklar sigortalanmaktadır.

Vadesi geçen alacakların yaşlandırması aşağıdaki gibidir:

	Toplam
	244.601
	246.477
	521.099
275.660	275.660
1.287.837	1.287.837
746	746
	Toplam
	1.018.974
	256.843
	124.730
	54.444
1.454.991	1.454.991
190.600	190.600
	Ticari Alacaklar 244.601 246.477 521.099 Ticari Alacaklar 1.018.974 256.843 124.730 54.444 -

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

31. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (DEVAMI)

b.2) Likidite risk yönetimi

Likidite riski yönetimi ile ilgili esas sorumluluk, yönetim kuruluna aittir. Yönetim kurulu, Grup yönetiminin kısa, orta ve uzun vadeli fonlama ve likidite gereklilikleri için, uygun bir likidite riski yönetimi oluşturmuştur. Grup, likidite riskini tahmini ve fiili nakit akımlarını düzenli olarak takip etmek ve finansal varlık ve yükümlülüklerin vadelerinin eşleştirilmesi yoluyla yeterli fonların ve borçlanma rezervinin devamını sağlamak suretiyle, yönetir.

Aşağıdaki tablo, Grup'un türev niteliğinde olmayan ve olan finansal yükümlülüklerinin sözleşme uyarınca geri ödeme süreleriyle vade dağılımını göstermektedir. Türev olmayan finansal yükümlülükler iskonto edilmeden ve ödemesi gereken en erken tarihler esas alınarak hazırlanmıştır. Söz konusu yükümlülükler üzerinden ödenecek faizler aşağıdaki tabloya dahil edilmiştir. Türev finansal yükümlülükler ise iskonto edilmemiş net nakit giriş ve çıkışlarına göre düzenlenmiştir. Vadeli işlem araçları brüt ödenmesi gereken vadeli işlemler için net olarak ödenir ve iskonto edilmemiş, brüt nakit giriş ve çıkışları üzerinden realize edilir. Alacaklar veya borçlar sabit olmadığı zaman açıklanan tutar, rapor tarihindeki getiri eğrilerinden elde edilen faiz oranı kullanılarak belirlenir.

Likidite riski tablosu:

31 Aralık 2023

Sözleşme uyarınca vadeler Türev olmayan finansal yükümlülükler	Defter Değeri	Sözleşme uyarınca nakit çıkışlar toplamı (I+II+III)	3 aydan kısa (I)	3-12 ay arası (II)	1-5 yıl arası (III)
Banka kredileri	3.256.146	3.523.901	1.461.832	994.765	1.067.304
Tahvil ihracına yönelik borçlanmalar	391.917	391.917	-	391.917	-
Kiralama işlemlerinden yükümlülükler	41.673	45.841	20.379	18.435	7.027
Faktoring borçları	116.617	116.617	-	116.617	-
Ticari borçlar	1.877.052	1.877.052	1.732.890	144.162	-
Diğer yükümlülükler	28.824	28.824	-	28.824	-
Toplam yükümlülük	5.712.229	5.984.152	3.215.101	1.694.720	1.074.331

31 Aralık 2022

		Sözleşme
Sözleşme uyarınca vadeler Türev olmayan	Defter Değeri	uyarınca nakit çıkışlar toplamı (I+II+III)	3 aydan kısa (I)	3-12 ay arası (II)	1-5 yıl arası (III)
finansal yükümlülükler
Banka kredileri	4.708.429	5.091.266	1.897.841	2.036.489	1.156.936
Tahvil ihracına yönelik borçlanmalar	72.686	81.399	4.357	77.042	-
Kiralama işlemlerinden yükümlülükler	42.793	43.258	1.376	3.671	38.211
Faktoring borçları	323.005	323.005	290.145	32.860	-
Ticari borçlar	1.582.387	1.582.387	1.157.714	424.673	-
Diğer yükümlülükler	48.896	48.896	-	48.896	-
Toplam yükümlülük	6.778.196	7.170.211	3.351.433	2.623.631	1.195.147

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

31. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (DEVAMI)

b.2) Likidite risk yönetimi (devamı)

Likidite riski tablosu (devamı):

Grup'un faaliyetleri öncelikle, aşağıda ayrıntılarına yer verildiği üzere, döviz kurundaki ve faiz oranındaki değişiklikler ile ilgili finansal risklere maruz kalmaktadır. Döviz kuru ve faiz oranıyla ilişkilendirilen riskleri kontrol altında tutabilmek için Grup, aşağıdakilerin de dahil olduğu türev niteliğinde olan çeşitli finansal araçlar kullanmaktadır:

• Yabancı para alım ve satım nedeniyle doğan döviz kuru riskinden korunmak için kullanılan vadeli döviz alım/satım sözleşmeleri

Piyasa riskleri ayrıca, duyarlılık analizleri ve stres senaryoları ile de değerlendirilmektedir.

Cari yılda Grup'un maruz kaldığı piyasa riskinde veya maruz kalınan riskleri yönetim ve ölçüm yöntemlerinde, önceki yıla göre bir değişiklik olmamıştır.

b.3.1) Kur riski yönetimi

Yabancı para cinsinden işlemler, kur riskinin oluşmasına sebebiyet vermektedir. Kur riski, onaylanmış politikalara dayalı olarak yapılan vadeli döviz alım/satım sözleşmeleri ile yönetilmektedir.

Grup'un yabancı para cinsinden parasal ve parasal olmayan varlıklarının ve parasal ve parasal olmayan yükümlülüklerinin bilanço tarihi itibarıyla dağılımı aşağıdaki gibidir:

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

31. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (DEVAMI)

b.3.1) Kur riski yönetimi (devamı)

	31 Aralık 2023
	TL Karşılığı (Fonksiyonel
	para birimi)	ABD Doları	Avro	RON	CAD	CNY	JPY	Diğer
1. Ticari Alacak	2.073.433	7.921	54.837	8.197	23	-	-	-
2a. Parasal Finansal Varlıklar	510.155	27	13.738	2.628	2.006	-	-	-
2b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar	-	-	-	-	-	-	-	-
3. Diğer	344.134	1.650	8.989	143	9	-	-	-
4. DÖNEN VARLIKLAR	2.927.722	9.598	77.564	10.968	2.038	-	-	-
5. Ticari Alacaklar	-	-	-	-	-	-	-	-
6a. Parasal Finansal Varlıklar	-	-	-	-	-	-	-	-
6b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar	-	-	-	-	-	-	-	-
7. Diğer	-	-	-	-	-	-	-	-
8. DURAN VARLIKLAR	-	-	-	-	-	-	-	-
9. TOPLAM VARLIKLAR	2.927.722	9.598	77.564	10.968	2.038	-	-	-
10. Ticari Borçlar	621.182	1.402	15.467	1	144	3.484	2.702	-
11. Finansal Yükümlülükler	2.064.068	-	63.252	-	-	-	-	-
12a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler	4.448	1	135	-	-	-	-	-
12b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler	-	-	-	-	-	-	-	-
13. KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER	2.689.698	1.403	78.854	1	144	3.484	2.702	-
14. Ticari Borçlar	-	-	-	-	-	-	-	-
15. Finansal Yükümlülükler	728.748	-	22.332	-	-	-	-	-
16a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler	-	-	-	-	-	-	-	-
16b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler	-	-	-	-	-	-	-	-
17. UZUN VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER	728.748	-	22.332	-	-	-	-	-
18. TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER	3.418.446	1.403	101.186	1	144	3.484	2.702	-
19. Bilanço dışı türev araçların net varlık /
yükümlülük pozisyonu (19a-19b)	-	-	-	-	-	-	-	-
19.a Aktif karakterli bilanço dışı döviz
cinsinden
türev ürünlerin tutarı	-	-	-	-	-	-	-	-
19b. Pasif karakterli bilanço dışı döviz cinsinden
türev ürünlerin tutarı	-	-	-	-	-	-	-	-
20. Net yabancı para varlık
yükümlülük pozisyonu (9-18+19)	(490.724)	8.195	(23.622))	10.967	1.894	(3.484)	(2.702)	-
21. Parasal kalemler net yabancı para varlık
/ yükümlülük pozisyonu
(1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a)	(834.858)	6.545	(32.611)	10.824	1.885	(3.484)	(2.702)	-
22. Döviz hedge'i için kullanılan finansal
araçların
toplam gerçeğe uygun değeri	-	-	-	-	-	-	-	-
23. Döviz varlıkların hedge edilen kısmının
tutarı 24. Döviz yükümlülüklerin hedge edilen	530.987	-	16.272	-	-	-	-	-
kısmının tutarı	-	-	-	-	-	-	-	-
25. İhracat	4.504.750	29.625	147.375	-	-	18.400	128.553	-
26. İthalat	1.920.810	29.625	147.375	-	27	18.400	384	-

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

31. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (DEVAMI)

b.3.1) Kur riski yönetimi (devamı)

			31 Aralık 2022
	TL Karşılığı (Fonksiyonel para birimi)	ABD Doları	Avro	Rumen Leyi	İngiliz Sterlini	Diğer
1. Ticari Alacak	2.045.191	323	53.355	42.448	-	107
2a. Parasal Finansal Varlıklar	50.509	22	1.488	133	1	-
2b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar	-	-	-	-	-	-
3. Diğer	116.083	-	3.534	-	-	-
4. DÖNEN VARLIKLAR	2.211.783	345	58.377	42.581	1	107
5. Ticari Alacaklar	206.787	-	6.295	-	-	-
6a. Parasal Finansal Varlıklar	-	-	-	-	-	-
6b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar	-	-	-	-	-	-
7. Diğer	464.732	-	14.148	-	-	-
8. DURAN VARLIKLAR	671.519	-	20.443	-	-	-
9. TOPLAM VARLIKLAR	2.883.302	345	78.820	42.581	1	107
10. Ticari Borçlar	796.689	2.554	21.510	296	8	1.822
11. Finansal Yükümlülükler	2.694.752	1.500	80.484	-	-	-
12a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler	-	-	-	-	-	-
12b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler	-	-	-	-	-	-
13. KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER	3.491.441	4.054	101.994	296	8	1.822
14. Ticari Borçlar	-	-	-	-	-	-
15. Finansal Yükümlülükler	995.087	-	30.240	-	-	-
16a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler	-	-	-	-	-	-
16b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler	-	-	-	-	-	-
17. UZUN VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER	995.087	-	30.240	-	-	-
18. TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER	4.486.528	4.054	132.234	296	8	1.822
19. Bilanço dışı türev araçların net varlık /
20. Net yabancı para varlık yükümlülük pozisyonu (9-18+19)	(1.603.226)	(3.709)	(53.414)	42.285	(7)	(1.715)
21. Parasal kalemler net yabancı para varlık / yükümlülük
pozisyonu (1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a)	(2.597.615)	(3.709)	(83.686)	42.285	(7)	(1.715)
23. Döviz varlıkların hedge edilen kısmının tutarı	2.331.860	-	70.991	-	-	-
25. İhracat	2.832.428	6	84.353	35.473	-	4.793
26. İthalat	1.379.314	6.305	41.311	-	200	8.226

Kur riskine duyarlılık

Grup, başlıca ABD Doları ve Avro cinsinden kur riskine maruz kalmaktadır.

Aşağıdaki tablo Grup'un ABD Doları ve Avro kurlarındaki %10'luk artışa ve azalışa olan duyarlılığını göstermektedir. %10'luk oran, üst düzey yöneticilere Grup içinde kur riskinin raporlanması sırasında kullanılan oran olup, söz konusu oran yönetimin döviz kurlarında beklediği olası değişikliği ifade etmektedir. Duyarlılık analizi sadece yılsonundaki açık yabancı para cinsinden parasal kalemleri kapsar ve söz konusu kalemlerin yılsonundaki %10'luk kur değişiminin etkilerini gösterir. Bu analiz, dış kaynaklı krediler ile birlikte Grup içindeki yurt dışı faaliyetler için kullanılan, krediyi alan ve de kullanan tarafların fonksiyonel para birimi dışındaki kredilerini kapsamaktadır. Pozitif değer, kar/zararda ve diğer özkaynak kalemlerindeki artışı ifade eder.

Grup yönetimi, yılsonundaki kur riski analizinin yıl içinde oluşan kur riskini yansıtmıyor olması nedeniyle duyarlılık analizinin yabancı para riskini tam olarak ifade etmediği görüşündedir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

31. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (DEVAMI)

b.3.1) Kur riski yönetimi (devamı)

Kur riskine duyarlılık (devamı)

	31 Aralık 2023
	Kar / Zarar		Özkaynaklar
	Yabancı	Yabancı	Yabancı	Yabancı
	paranın	paranın	paranın	paranın
	değer	değer	değer	değer
	kazanması	kaybetmesi	kazanması	kaybetmesi
ABD Doları'nın TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde 1 - ABD Doları net varlık / yükümlülüğü 2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-)	19.267 -	(19.267) -	19.267 -	(19.267) -
3- ABD Doları net etki (1 +2)	19.267	(19.267)	19.267	(19.267)
Avro'nun TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde 4 - Avro net varlık / yükümlülük 5 - Avro riskinden korunan kısım (-)	(106.417) -	106.417 -	(106.417) -	106.417 -
6- Avro net etki (4+5)	(106.417)	106.417	(106.417)	106.417
RON'ın TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde 7- RON döviz net varlık / yükümlülüğü 8- RON döviz kuru riskinden korunan kısım (-)	7.048 -	(7.048) -	7.048 -	(7.048) -
9- RON Döviz Varlıkları net etki (7+8)	7.048	(7.048)	7.048	(7.048)
CAD'nin TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde 10- CAD döviz net varlık / yükümlülüğü 11- CAD döviz kuru riskinden korunan kısım (-) 12- CAD Döviz Varlıkları net etki (10+11)	4.184 - 4.184	(4.184) - (4.184)	4.184 - 4.184	(4.184) - (4.184)
CNY'nin TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde 13- CNY döviz net varlık / yükümlülüğü 14- CNY döviz kuru riskinden korunan kısım (-)	(1.455) -	1.455 -	(1.455) -	1.455 -
15- CNY Döviz Varlıkları net etki (10+11)	(1.455)	1.455	(1.455)	1.455
JPY'nin TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde 16- JPY döviz net varlık / yükümlülüğü 17- JPY döviz kuru riskinden korunan kısım (-)	(5.643) -	5.643 -	(5.643) -	5.643 -
18- JPY Döviz Varlıkları net etki (10+11)	(5.643)	5.643	(5.643)	5.643
TOPLAM (3 + 6 + 9 + 12 + 15 + 18 )	(83.016)	83.016	(83.016)	83.016

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

31. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (DEVAMI)

b.3.1) Kur riski yönetimi (devamı)

Kur riskine duyarlılık (devamı)

	31 Aralık 2022
	Kar / Zarar		Özkaynaklar
	Yabancı	Yabancı	Yabancı	Yabancı
	paranın	paranın	paranın	paranın
	değer	değer	değer	değer
	kazanması	kaybetmesi	kazanması	kaybetmesi
ABD Doları'nın TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde
1 - ABD Doları net varlık / yükümlülüğü	(11.424)	11.424	(11.424)	11.424
3- ABD Doları net etki (1 +2)	(11.424)	11.424	(11.424)	11.424
Avro'nun TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde
4 - Avro net varlık / yükümlülük	(175.447)	175.447	(175.447)	175.447
5 - Avro riskinden korunan kısım (-)	233.187	(233.187)	233.187	(233.187)
6- Avro net etki (4+5)	57.740	(57.740)	57.740	(57.740)
RON'un TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde
7- RON döviz net varlık / yükümlülüğü	27.913	(27.913)	27.913	(27.913)
8- RON döviz kuru riskinden korunan kısım (-)	-	-	-	-
9- RON Döviz Varlıkları net etki (7+8)	27.913	(27.913)	27.913	(27.913)
GBP'nin TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde
10- GBP döviz net varlık / yükümlülüğü	(21)	21	318	(318)
12- GBP Döviz Varlıkları net etki (10+11)	(21)	21	318	(318)
Diğer'in TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde
13- Diğer döviz net varlık / yükümlülüğü	(5.709)	5.709	(5.658)	5.658
15- Diğer Döviz Varlıkları net etki (13+14)	(5.709)	5.709	(5.658)	5.658
TOPLAM (3 + 6 + 9 + 12 + 15)	68.499	(68.499)	68.889	(68.889)

Gerçeğe uygun değer riskinden korunma muhasebesi işlemleri:

Aşağıdaki tablo, rapor tarihi itibarıyla gerçekleşmemiş olan gerçeğe uygun değer riskinden korunma muhasebesi işlemleri sözleşmelerinin detayını vermektedir.

Gerçeğe uygun değer	Ortalama kur		Yabancı para		Sözleşme değeri		Gerçeğe uygun değeri
riskinden korunma	2023	2022	2023	2022	2023	2022	2023	2022
muhasebesi işlemleri	TL	TL	TL	TL	TL	TL	TL	TL
sözleşmeleri:
3 ay sonrası	9,97	9,97	336.088	476.185	89.810	237.670	246.278	238.515
			336.088	476.185	89.810	237.670	246.278	238.515

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

31. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (DEVAMI)

b.3.2) Faiz oranı riski yönetimi

Grup'un sabit ve değişken faiz oranları üzerinden borçlanması, Grup'u faiz oranı riskine maruz bırakmaktadır. Söz konusu risk, Grup tarafından, faiz oranı takas sözleşmeleri ve vadeli faiz oranı sözleşmeleri yoluyla sabit ve değişken oranlı borçlar arasında uygun bir dağılım yapılmak suretiyle, yönetilmektedir. Riskten korunma stratejileri, faiz oranı beklentisi ve tanımlı olan risk ile uyumlu olması için düzenli olarak değerlendirilmektedir. Böylece optimal riskten korunma stratejisinin oluşturulması, gerek bilançonun pozisyonunun gözden geçirilmesi gerekse faiz harcamalarının farklı faiz oranlarında kontrol altında tutulması amaçlanmaktadır.

Grup'un finansal varlık ve finansal borçlarda maruz kaldığı faiz oranlarına ilişkin bilgiler bu dipnotun likidite riski yönetimi bölümünde detaylandırılmıştır.

Faiz oranı duyarlılığı

Grup'un faiz oranına duyarlı finansal araçlarının dağılımı aşağıdaki gibidir:

Faiz Pozisyonu Tablosu

Sabit Faizli Araçlar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Finansal Yükümlülükler	3.297.819	672.717
Değişken Faizli Finansal Araçlar
Finansal Yükümlülükler	508.534	4.401.510

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

32. FİNANSAL ARAÇLAR (GERÇEĞE UYGUN DEĞER AÇIKLAMALARI VE FİNANSAL RİSKTEN KORUNMA MUHASEBESİ ÇERÇEVESİNDEKİ AÇIKLAMALAR)

Finansal araçların sınıfları ve gerçeğe uygun değerleri:

	İtfa edilmiş	Gerçeğe uygun değer	Gerçeğe uygun değer	İtfa edilmiş
	değerinden gösterilen	farkı diğer kapsamlı	farkı kar/zarara	değerinden gösterilen
31 Aralık 2023	finansal varlıklar	gelire yansıtılan tutarlar	yansıtılan tutarlar	finansal yükümlülükler	Defter değeri	Not
Finansal varlıklar
Nakit ve nakit benzerleri	1.027.082	-	-	-	1.027.082	36
Ticari alacaklar	2.315.303	-	-	-	2.315.303	6
İlişkili taraflardan ticari alacaklar	498	-	-	-	498	5
Finansal kiralama alacakları	456.219	-	-	-	456.219	7
Finansal yatırımlar	118.423	-	-	-	118.423	30
Diğer alacaklar	268.661	-	-	-	268.661	8
Türev araçlar	-	-	246.278	-	246.278	29
	-	-	-	-
Finansal yükümlülükler	-	-	-	-
Finansal borçlar	-	-	-	(3.764.680)	(3.764.680)	30
Kiralama işlemlerinden borçlar	-	-	-	(41.673)	(41.673)	13
Ticari borçlar	-	-	-	(1.767.583)	(1.767.583)	6
İlişkili taraflara borçlar	-	-	-	(109.469)	(109.469)	5
Diğer yükümlülükler	-	-	-	(28.824)	(28.824)	18

Grup yönetimi, finansal araçların defter değerlerinin gerçeğe uygun değerlerini yansıttığını düşünmektedir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

32. FİNANSAL ARAÇLAR (GERÇEĞE UYGUN DEĞER AÇIKLAMALARI VE FİNANSAL RİSKTEN KORUNMA MUHASEBESİ ÇERÇEVESİNDEKİ AÇIKLAMALAR) (DEVAMI)

Finansal araçların sınıfları ve gerçeğe uygun değerleri:

	İtfa edilmiş	Gerçeğe uygun değer	Gerçeğe uygun değer	İtfa edilmiş
	değerinden gösterilen	farkı diğer kapsamlı	farkı kar/zarara	değerinden gösterilen
31 Aralık 2022	finansal varlıklar	gelire yansıtılan tutarlar	yansıtılan tutarlar	finansal yükümlülükler	Defter değeri	Not
Finansal varlıklar
Nakit ve nakit benzerleri	73.705	-	-	-	73.705	36
Ticari alacaklar	2.681.605	-	-	-	2.681.605	6
İlişkili taraflardan ticari alacaklar	1.157	-	-	-	1.157	5
Finansal kiralama alacakları	580.815	-	-	-	580.815	7
Finansal yatırımlar	177.689	-	-	-	177.689	30
Diğer alacaklar	237.002	-	-	-	237.002	8
Türev araçlar	-	-	238.515	-	238.515	29
Finansal yükümlülükler
Finansal borçlar	-	-	-	(5.104.120)	(5.104.120)	30
Kiralama işlemlerinden borçlar	-	-	-	(42.793)	(42.793)	13
Ticari borçlar	-	-	-	(1.502.993)	(1.502.993)	6
İlişkili taraflara borçlar	-	-	-	(79.394)	(79.394)	5
Diğer yükümlülükler	-	-	-	(48.895)	(48.895)	18

Grup yönetimi, finansal araçların defter değerlerinin gerçeğe uygun değerlerini yansıttığını düşünmektedir.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

32. FİNANSAL ARAÇLAR (GERÇEĞE UYGUN DEĞER AÇIKLAMALARI VE FİNANSAL RİSKTEN KORUNMA MUHASEBESİ ÇERÇEVESİNDEKİ AÇIKLAMALAR (DEVAMI)

Finansal Araçların Gerçeğe Uygun Değeri

Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri aşağıdaki gibi belirlenir:

• Birinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, birbirinin aynı varlık ve yükümlülükler için aktif piyasada işlem gören borsa fiyatlarından değerlenmiştir.
• İkinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, ilgili varlık ya da yükümlülüğün birinci seviyede belirtilen borsa fiyatından başka direkt ya da endirekt olarak piyasada gözlenebilen fiyatının bulunmasında kullanılan girdilerden değerlenmiştir.
• Üçüncü seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, varlık ya da yükümlülüğün gerçeğe uygun değerinin bulunmasında kullanılan piyasada gözlenebilir bir veriye dayanmayan girdilerden değerlenmiştir.

Gerçeğe uygun değerleriyle gösterilen finansal varlık ve yükümlülüklerin seviye sınıflamaları:

Grup'un bazı finansal varlık ve finansal yükümlülükleri her bilanço tarihinde gerçeğe uygun değerlerinden finansal tablolara yansıtılır. Aşağıdaki tablo söz konusu finansal varlık ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerlerinin nasıl belirlendiği bilgisini vermektedir:

		Gerçeğe uygun değer			Önemli
Finansal					gözlenebilir	Gözlenebilir veriye
Varlıklar /			Gerçeğe		veriye	dayanmayan girdiler ile
Finansal Yükümlülükler	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022	uygun seviyesi	Değerleme tekniği	dayanmayan girdiler	gerçeğe uygun değer ilişkisi
Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar	244.343	142.929	Üçüncü seviye	Gerçeğe uygun değer tayini, pazar yaklaşımına ve risk sermayesi değerleme modeline göre yapılır.	Sürekli büyüme ve iskonto oranlarının finansal varlığın değeri üzerindeki etkisi	İlgili finansal varlığın sürekli büyüme oranındaki pozitif değişim finansal varlığın gerçeğe uygun değerinde artışa neden olmaktadır. Ayrıca kullanılan tahminlere baz olan iskonto oranlarındaki artışın da finansal varlık gerçeğe uygun değerinde azaltıcı etkisi bulunmaktadır.
Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zararda gösterilen finansal varlıklar	-	132.395	Üçüncü seviye	Gerçeğe uygun değer tayini, pazar yaklaşımına ve risk sermayesi değerleme modeline göre yapılır.	Sürekli büyüme ve iskonto oranlarının finansal varlığın değeri üzerindeki etkisi	İlgili finansal varlığın sürekli büyüme oranındaki pozitif değişim finansal varlığın gerçeğe uygun değerinde artışa neden olmaktadır. Ayrıca kullanılan tahminlere baz olan iskonto oranlarındaki artışın da finansal varlık gerçeğe uygun değerinde azaltıcı etkisi bulunmaktadır.

BAĞIMSIZ DENETİMDEN GEÇMİŞ 31 ARALIK 2023 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31.12.2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)

33. BAĞIMSIZ DENETİM KURULUŞUNDAN ALINAN HİZMETLERE İLİŞKİN ÜCRETLER

Grup'un 1 Ocak – 31 Aralık 2023 ve 1 Ocak – 31 Aralık 2022 dönemlerinde Bağımsız Denetim Kuruluşundan (BDK) aldığı hizmetlere ilişkin ücretler aşağıdaki gibidir:

	2023	2022
Raporlama dönemine ait bağımsız denetim ücreti	1.010	3.281
Vergi danışmanlık hizmetlerine ilişkin ücretler	-	316
Diğer güvence hizmetlerinin ücreti	170	-
	1.180	3.597

34. RAPORLAMA DÖNEMİNDEN SONRAKİ OLAYLAR

Grup, 3 Ocak 2024 tarihinde; Üst Yönetim Değişikliği özel durum açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.

Grup, 5 Ocak 2024 tarihinde; TRFKRSNE2419 ISIN kodlu bonomuzun 1. Kupon Ödemesi açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.

Grup, 12 Ocak 2024 tarihinde; Grev Kararı alınması ile ilgili özel durum açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.

Grup, 18 Ocak 2024 tarihinde; Toplu İş Sözleşmesi Sürecinde Anlaşmaya Varılması ile ilgili özel durum açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.

Grup, 18 Ocak 2024 tarihinde; Kira Sertifikası İhracına İlişkin Yönetim Kurulu Kararı Alınmasına ilişkin açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.

Grup, 24 Ocak 2024 tarihinde; İhraç Tavanına İlişkin SPK Başvurusuna ilişkin açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.

Grup, 29 Şubat 2024 tarihinde; Hollanda Rotterdam Belediyesi ile Otonom e-ATAK satışı için sözleşme imzalanması ile ilgili özel durum açıklamasını KAP'ta duyurmuştur.

Şirketimiz 12 Mart 2024 tarihinde; Kira Sertifikası İhraç Tavanı SPK Onayı (700 Milyon TL) Hakkındaki bildirimini KAP'ta duyurmuştur.

36. NAKİT AKIŞ TABLOSUNA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Bankadaki nakit	897.166	61.243
Vadesiz mevduatlar	888.166	58.607
Vadesi üç aydan kısa vadeli mevduatlar	9.000	2.636
Alınan çekler	97.570	-
Verilen çekler ve ödeme emirleri	9.000	-
Diğer hazır değerler	23.346	12.462
	1.027.082	73.705

Nakit ve nakit benzerlerindeki risklerin niteliği ve düzeyine ilişkin açıklamalar Dipnot 31'de açıklanmıştır.

Grup'un 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla vadeli mevduatlarının detayı aşağıdaki gibidir:

Para Birimi	Faiz Oranı (%)	Vade Tarihi	Orijinal Tutar	31 Aralık 2023
TL	%40	2 Ocak 2024	9.000	9.000
				9.000
Para Birimi	Faiz Oranı (%)	Vade Tarihi	Orijinal Tutar	31 Aralık 2022
TL	%18,50	2 Ocak 2023	2.471.594	2.472
TL	%14,75	2 Ocak 2023	164.773	164

İLETİŞİM YASAL UYARI

GENEL MÜDÜRLÜK

Hasanağa Organize Sanayi Bölgesi Sanayi Cad. No: 53 16280 Nilüfer / Bursa Tel: (224) 484 21 70 (25 hat) - 224 280 30 00 Faks: (224) 484 21 69

İSTANBUL OFISI

Ordu Cad. Emek Mah. No: 10 34785 Sarıgazi / Sancaktepe / İstanbul Tel: (216) 499 65 50 Faks: (216) 499 65 53

ORGANIZE SANAYI BÖLGESI

Fabrika Mavi Cad. No: 13 16159 Nilüfer / Bursa Tel: (224) 243 33 10 Faks: (224) 243 74 50

HASANAĞA ORGANIZE SANAYI BÖLGESI

1. Fabrika Hasanağa Organize Sanayi Bölgesi Sanayi Cad. No: 40 16280 Nilüfer / Bursa Tel: (224) 484 21 70

www.karsan.com/tr/iletisim

Bu Faaliyet Raporu içerisinde yer alan 2023 yılı faaliyet ve hesapları hakkında Yönetim Kurulu Raporu, Denetçi Raporu, Konsolide Mali Tablolar ve Bağımsız Denetim Raporu mevzuata uygun olarak hazırlanmıştır. Rapor, ortakları bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, herhangi bir yatırım kararı için temel oluşturma amacı taşımaz. Rapor'da yer alan ileriye dönük görüş ve tahmini rakamlar, Şirket yönetiminin gelecekteki duruma ilişkin görüşlerini yansıtmakta olup; gerçekleşmeleri, ileriye dönük tahmini rakamları oluşturan değişkenlere ve varsayımlara bağımlı olarak farklılık gösterebilir. Buna uygun olarak, Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş. veya Yönetim Kurulu üyeleri, danışmanları veya çalışanları bu Rapor kapsamında iletilen herhangi bir bilgi veya iletişimden veya bu Rapor'da yer alan bilgilere dayanan veya yer almayan bir bilgi neticesinde bir kişinin doğrudan veya dolaylı olarak uğrayacağı kayıp ve zararından sorumlu değildir. Bu Rapor'un hazırlanma zamanı itibarıyla, yer alan tüm bilgilerin doğru olduğuna inanılmakta olup, yazım ve basım aşamalarında oluşabilecek yanlışlıklar nedeniyle Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş. hiçbir sorumluluk kabul etmemektedir

Produced by Tayburn Tel: (90 212) 227 04 36 www.tayburnkurumsal.com

www.karsan.com