AI assistant
Islandsbanki Earnings Release 2020
2190_rns_2021-02-10_d71760d8-35b8-4c7a-8aa0-cc300ff3b283.pdf
Earnings Release
Open in viewerOpens in your device viewer
Fréttatilkynning
Afkoma fjórða ársfjórðungs 2020
Íslandsbanki hf.
- febrúar 2021
1
HELSTU ATRIÐI Í REKSTRI BANKANS
Helstu atriði í afkomu Íslandsbanka á fjórða ársfjórðungi 2020
- Hagnaður bankans eftir skatta nam 3,5 ma. kr. miðað við 1,7 ma. kr. á 4F19. Það samsvarar 7,6% arðsemi eigin fjár á ársgrundvelli eftir skatta (4F19: 3,7%) og er í samræmi við fjárhagsleg markmið bankans. Arðsemi umfram áhættulausa vexti var 7,1% á fjórða ársfjórðungi en samsvarandi fyrir 4F19 var 0,9%.
- Hreinar vaxtatekjur námu 8,3 ma. kr. á fjórða ársfjórðungi, sama og á 4F19. Vaxtamunur var 2,5% á tímabilinu (4F2019: 2,7%). Hreinar þóknanatekjur eru sambærilegar á milli ára eða 2,9 ma. kr.
- Hreinar fjármunatekjur voru 783 m.kr. sem skýrist að hluta til af hagfelldum aðstæðum á verðbréfamörkuðum.
- Stjórnunarkostnaður lækkáði um 5,8% á milli ára vegna hagræðingaraðgerða síðustu tímabila og breytinga í rekstri vegna COVID-19 heimsfaraldurs. Kostnaðarhlutfallið var 51,7% og er því undir markmiði bankans sem er 55%.
- Neikvæð virðisbreyting útlána var 1,8 ma. kr. á fjórðungnum sem er um það bil 400 m.kr. meira en á sama tímabili í fyrra. Það má aðallega rekja til áframhaldandi framtíðaróvissu vegna COVID-19, sér í lagi tengdri ferðabjónustunni. Hrein virðisbreyting sem hlutfall af útlánum til viðskiptavina var 0,18% á fjórðungnum (0,73% á ársgrundvelli).
- Íslandsbanki tók þátt í almennum úrræðum ásamt öðrum lánastofnunum til að veita viðskiptavinum greiðsluhlé en því samkomulagi lauk á fjórðungnum. Umsóknir um framlengingar á greiðsluhléi hafa verið metnar sérstaklega og flokkast nú sem umlíðun. Af þeim sökum hefur heildarfjárhæð útlána með umlíðun aukist verulega.
- Útlán til einstaklinga jukust um 36,4 ma. kr. á fjórðungnum og stafar breytingin að mestu leyti af aukningu í húsnæðislánum. Innlán viðskiptavina lækkuðu um 2,7% á fjórðungnum og er sú lækkun helst komin til af lækkun innlána frá lífeyrissjóðum á meðan stöðug innlán jukust jafnt og þétt.
- Bankinn birtir árs- og sjálfbærniskýrslu og áhættuskýrslu (Pillar 3) á sama tíma og ársreikning fyrir árið 2020 sem og áhrifaskýrslu fyrir sjálfbærán fjármálaramma bankans.
Helstu atriði í afkomu Íslandsbanka á árinu 2020
- Hagnaður ársins 2020 eftir skatta var 6,8 ma. kr. (2019: 8,5 ma. kr.) og arðsemi eigin fjár var 3,7% á ársgrundvelli (2019: 4,8%). Arðsemi umfram áhættulausa vexti jókst á milli ára og var 2,6% fyrir árið samanborið við 1,2% fyrir árið 2019.
- Aukning í hreinum vaxtatekjum var 1,7% á milli ára og vaxtalag fyrir árið 2020 var 2,6% samanborið við 2,7% á árinu 2019.
- Hreinar þóknanatekjur lækkuðu á milli ára um 3,4% og námu 10,5 ma. kr. (2019: 10,9 ma. kr.). Lækkunina má að mestu rekja til minni kortaveltu í kjólfar COVID-19.
- Stjórnunarkostnaður dróst saman um 7,1% á milli ára og nam 22,7 ma. kr. (2019: 24,5 ma. kr.) Lækkunin stafar af fækkun stöðugilda, hóflegum launahækkunum og lækkun á flestum kostnaðarliðum. Kostnaðarhlutfall á tímabilinu var 54,3% samanborið við 58,8% árið 2019.
- Óvissa tengd COVID-19 endurspeglast í neikvæðri hreinni virðisbreytingu útlána og skýrir um 6,1 ma. kr. af 8,8 ma. kr. heildarvirðisrýrnun á árinu (2019: 3,5 ma. kr.).
- Útlán til viðskiptavina jukust um 107 ma. kr. eða 11,9% á árinu 2020. Vöxturinn var aðallega í húsnæðislánum þar sem mikil eftirspurn var eftir endurfjármögnun.
2
- Hlutfall lana með laskað lánshæfi var 2,9% (miðað við vergt bókfært virði) í lok árs samanborið við 3,0% árið áður.
- Í kjólfar heimsfaraldurs COVID-19 stóðu viðskiptavinum til boða ýmis úrræði vegna tímabundins tekjumissis en þessi úrræði leiddu til þess að umtalsverður hluti lánasafnsins var á stigi 2 (með verulega aukningu í útlánaáhættu) í lok árs 2020 eða 15,6% samanborið við 2,6% ári áður.
- Innlán frá viðskiptavinum hækkuðu um 61,1 ma. kr. eða 9,9% á árinu og námu 679 ma. kr. í lok árs sem stafar af auknum innlánum einstaklinga og fyrirtækja. Bankinn hélt áfram útgáfu skuldabréfa á árinu, sér í lagi á fjórða ársfjórðungi, með útgáfu sértryggðra bréfa og almennra skuldabréfa. Í nóvember gaf bankinn út sína fyrstu sjálfbæru skuldabréfaútgáfu, og jafnframt fyrstu sjálfbæru skuldabréfaútgáfu íslensks banka, að fjárhæð 300 milljónir evra til 3 ára. Útgáfan, sem kom í kjólfar útgáfu sjálfbærs fjármálaramma bankans, ber 0,5% fasta vexti sem jafngildir 100 punkta álagi yfir millibankavöxtum í evrum. Viðtökurnar voru mjög góðar þar sem umframeftirspurn var rúmlega fjörföld og seldist útgáfan til breiðs hóps evrópskra fjárfesta. Víku seinna gaf bankinn út fyrsta græna skuldabréf bankans að fjárhæð 2,7 ma. kr. til 5 ára. Andvirði útgáfnanna verður notað til lánveitinga sem uppfylla skilyrði sjálfbæra fjármálarammans.
- Eiginfjárhlutföll bankans hækkuðu á árinu og var eiginfjárhlutfallið 23,0% í lok árs, hlutfall almenns eiginfjár þáttar 1 var 20,1% og vogunarhlutfallið var 13,6%. Lausafjárhlutföllin haldast traust og eru vel yfir reglubundnum kröfum.
Lykiltölur
| 4F20 | 4F19 | 2020 | 2019 | 2018 | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| REKSTUR | Hagnaður eftir skatta, m.kr | 3.525 | 1.659 | 6.755 | 8.454 | 10.645 |
| Arðsemi eigin fjár (eftir skatta) | 7,6% | 3,7% | 3,7% | 4,8% | 6,1% | |
| Arðsemi ófan á áhættulausa vexti | 7,1% | 0,9% | 2,6% | 1,2% | 2,1% | |
| Váxtamúnur (af heildareignum) | 2,5% | 2,7% | 2,6% | 2,7% | 2,9% | |
| Kostnaðarhlutfall | 51,7% | 62,9% | 54,3% | 58,8% | 66,3% | |
| 31.12.20 | 30.09.20 | 30.06.20 | 31.12.19 | 31.12.18 | ||
| EFNAHAGUR | Útlán til viðskiptavina, m.kr | 1.006.717 | 970.309 | 933.320 | 899.632 | 846.599 |
| Eignir samtals, m.kr | 1.344.191 | 1.328.724 | 1.303.256 | 1.199.490 | 1.130.403 | |
| Áhættuvegnar eignir, m.kr | 933.521 | 942.339 | 923.133 | 884.550 | 845.949 | |
| Innlán frá viðskiptavinum, m.kr | 679.455 | 698.610 | 681.223 | 618.313 | 578.959 | |
| Útlán til viðskiptavina / innlán frá viðskiptavinum | 148,2% | 138,9% | 137,0% | 145,5% | 146,2% | |
| Hlutfall lana með laskað lánshæfi | 2,9% | 3,3% | 3,6% | 3,0% | 2,0% | |
| LAUSAFÉ | Lausafjárhlutfall (LCR), allir gjaldmiðlar | 196% | 136% | 179% | 155% | 172% |
| Hlutfall stóðugrar fjármögnunar (NSFR), allir gjaldmiðlar | 123% | 113% | 117% | 119% | 114% | |
| EIGID FÉ | Eigid fé samtals, m.kr | 186.204 | 182.509 | 179.722 | 180.062 | 176.313 |
| Eiginfjárhlutfall | 23,0% | 22,2% | 22,2% | 22,4% | 22,2% | |
| Eiginfjárhlutfall þáttar 1 | 20,1% | 19,4% | 19,4% | 19,9% | 20,3% | |
| Vogunarhlutfall | 13,6% | 13,4% | 13,4% | 14,2% | 14,6% |
1.Reknað sem (stjómunarkostnaður + framlag) Tryggingarsjóð innstæðueigenda og fjárfesta – einskiptislíðir / (heildarrekstrartekjur – einskiptislíðir)
2. Stig 3. útlán til viðskiptavina, vergt bókfært virði
3
Birna Einarsdóttir, bankastjóri Íslandsbanka
Við erum mjög sátt við arðsemi fjórða ársfjórðungs og var arðsemi eigin fjár á ársgrundvelli 7,6% þátt fyrir erfíða stöðu viða í efnahagslífinu. Á árinu 2020 lækkáði kostnaður um 7,1% á sama tíma og aukning í útlánasafninu nam 11,9% og innlán jukust um 9,9%. Töluvert hefur verið fjallað um stöðu lánasafnsins og áhrif af COVID-19 en um 1.500 heimili og 650 fyrirtæki nýttu sér þau úrræði sem í boði voru og lauk í árslok 2020. Viðskiptavinir sem höfðu þörf fyrir lengra greiðsluhlé eru að mestu fyrirtæki í ferðapjónustu og eru slík lán um 6% af lánasafni bankans í lok árs.
Hagnaður bankans á síðasta ári var 6,8 ma. kr. og á fjórða ársfjórðungi nam hagnaðurinn 3,5 ma. kr. Vaxta- og þóknanatekjur héldust stöðugar samanborið við sama tímabil á árinu áður. Einkar góður árangur náðist í verðbréfamiðlun og í fyrirtækjaráðgjöf. Fyrirtækjaráðgjöf lauk um 30 verkefnum á árinu og Íslandsbanki átti mestu viðskiptin í Kauphöllinni á árinu. Af einstökum verkefnum fyrirtækjaráðgjafar má helst nefna vel heppnað hlutafjárútboð Icelandair Group, sölu á Icelandair Hotels og sölu á Borgun, auk skulda- og hlutabréfaútboða fyrir skráðu fasteignafélögin. Íslandssjóðir skiluðu auknum hagnaði fimmta árið í röð og styrktu stöðu sína sem stærsti aðilinn á innlendum sjóðamarkaði með 35% markaðshlutdeild.
Heimurinn allur þurfti að aðlaga sig breyttum aðstæðum á árinu og bregðast við yfirstandandi COVID-19 heimsfaraldri. Stafræn sókn var mikil á síðasta ári samhliða breyttum aðstæðum og kynnti bankinn meðal annars nýtt app fyrir fyrirtæki og rafræna undirritunarlausn. Mikil aukning var í stafrænum dreifileiðum bankans en mikil áhersla var lögð á að veita persónulega þjónustu til þeirra sem ekki höfðu tök á að nýta sér þessar lausnir.
Við fundum það að aldrei hefur það verið jafn mikilvægt og í þessum aðstæðum að vera hreyfiafl til góðra verka og við erum stolt af því hlutverki. Bankinn heldur áfram að taka stör skref í sjálfbærnimálum en stefnt er að því að draga úr kolefnisspori tengdu rekstri bankans um 50% frá 2019 til 2024. Á árinu gaf bankinn jafnframt út stærstu sjálfbæru skuldabréfaútgáfu íslensks fyrirtækis frá upphafi og var rúmlega þreföld umframeftirspurn. Fjármögnunin verður að fullu nýtt í sjálfbær lán og fjárfestingar. Nú þegar hefur verið staðfest að bankinn hafi ráðstafað 25 milljörðum króna til sjálfbærra verkefna eins og nánar er fjallað um í áhrifaskýrslu sjálfbæra fjármálarammans sem kemur nú út samhliða árs- og sjálfbærniskýrslunni í fyrsta sinn.
Við horfum björtum augum fram á veginn og höldum áfram að koma til móts við þarfir viðskiptavina með sveigjanleika að leiðarljósi. Þá sýnir sterk fjárhagsstaða bankans og aðstæður á mörkuðum að tímasetningin til að hefja undirbúning að skráningu bankans á hlutabréfamarkað er góð og það eru spennandi tímar framundan.
Helstu atriði úr rekstri Íslandsbanka á fjórða ársfjórðungi 2020
- Íslandsbanki tók þátt í umfangsmiklum verkefnum fyrir stóru fasteignafélögin á fjórðungnum. Skuldabréfaútgáfur fyrir Eik og Regin auk ráðgjafar við hlutafjárútboð Reita.
- Veittar voru 30,5 milljónir króna til fjórtán verkefna úr Frumkvöðlasjóði Íslandsbanka.
- Íslandsbanki, fyrstur íslenskra banka, gaf út sjálfbær skuldabréf að fjárhæð 300 milljónir evra til þriggja ára. Umframeftirspurn var rúmlega þreföld og seldist útgáfan til breiðs hóps evrópskra fjárfesta. Andvirði útgáfunnar var notað til lánveitinga sem uppfylla skilyrði sem sett eru fram í sjálfbærum fjármálaramma Íslandsbanka.
- Íslandsbanki hlaut Jafnvægisvog Félags kvenna í atvinnulífinu (FKA) árið 2020. Þetta er annað árið í röð sem Íslandsbanki hlýtur Jafnvægisvogina.
4
- Norska eignastýringarfyrirtækið Storebrand Asset Management opnaði þrjá græna fjárfestingarsjóði á Íslandi í samstarfi við Íslandsbanka. Sjóðirnir voru opnir bæði almennum fjárfestum og fagfjárfestum á Íslandi.
- Íslandsbanki gerðist aðili að PCAF, alþjóðlegu samstarfsverkefni fjármálafyrirtækja um þróun og notkun á loftslagsmæli fyrir lána- og eignasöfn. PCAF (e. Partnership for Carbon Accounting Financials) snýr að þróun og notkun á loftslagsmæli sem fjármálafyrirtæki geta nýtt til að greina kolefnislósun í lána- og eignasafni sínu. Þátttaka í verkefninu er liður í sjálfbærnistefnu Íslandsbanka og frumkvæði bankans að viðtæku samstarfi um ábyrga viðskiptahætti.
- Íslandsbanki hélt áfram að vera leiðandi í fræðslustarfsemi og stóð fyrir fræðslufundum um hin ýmsu máléfni, svo sem um fjármál við starfslok, fæðingarorlof og sparnað. Vegna COVID-19 heimsfaraldursins voru fræðslufundirnir haldnir á vefnum við góðar undirtektir.
REKSTRARREIKNINGUR¹
| m.kr | 4F20 | 4F19 | Δ | Δ% | 2020 | 2019 | Δ | Δ% |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hreinar vaxtatekjur | 8.258 | 8.291 | -33 | -0,4% | 33.371 | 32.822 | 549 | 1,7% |
| Hreinar þóknanatekjur | 2.865 | 2.945 | -80 | -2,7% | 10.525 | 10.899 | (374) | -3,4% |
| Hreinar fjármunatekjur (fjármagnsgjöld) | 783 | (840) | 1.623 | -193,2% | (1.391) | (820) | (571) | 69,6% |
| Hreinn gengismunur | 87 | 116 | (29) | -25,0% | 451 | 139 | 312 | 224,5% |
| Aðrar rekstrartekjur | 63 | 920 | (857) | -93,2% | 197 | 2.125 | (1.928) | -90,7% |
| Rekstrartekjur samtals | 12.056 | 11.432 | 624 | 5,5% | 43.153 | 45.165 | (2.012) | -4,5% |
| Laun og launatengd gjöld | (3.381) | (3.624) | 243 | -6,7% | (12.917) | (14.019) | 1.102 | -7,9% |
| Annar rekstrarkostnaður | (2.692) | (2.823) | 131 | -4,6% | (9.829) | (10.469) | 640 | -6,1% |
| Stjörnunarkostnaður | (6.073) | (6.447) | 374 | -5,8% | (22.746) | (24.488) | 1.742 | -7,1% |
| Framlag í Tryggingarsjóð innstæðueigenda og fjárfesta | (154) | (216) | 62 | -28,7% | (679) | (936) | 257 | -27,5% |
| Sérstakur skattur á fjármálafyrirtæki | (414) | (814) | 400 | -49,1% | (1.588) | (3.528) | 1.940 | -55,0% |
| Rekstrargjöld samtals | (6.641) | (7.477) | 836 | -11,2% | (25.013) | (28.952) | 3.939 | -13,6% |
| Hagnaður fyrir virðisbreytingu fjáreigna | 5.415 | 3.955 | 1.460 | 36,9% | 18.140 | 16.213 | 1.927 | 11,9% |
| Hrein virðisbreyting fjáreigna | (1.829) | (1.463) | (366) | 25,0% | (8.816) | (3.480) | (5.336) | 153,3% |
| Hagnaður fyrir skatta | 3.586 | 2.492 | 1.094 | 43,9% | 9.324 | 12.733 | (3.409) | -26,8% |
| Tekjuskattur | (234) | (659) | 425 | -64,5% | (2.472) | (3.909) | 1.437 | -36,8% |
| Hagnaður af áframhaldandi starfsemi | 3.352 | 1.833 | 1.519 | 82,9% | 6.852 | 8.824 | (1.972) | -22,3% |
| Afliðgð starfsemi, að frádregnum tekjuskatti | 173 | (174) | 347 | -199,4% | (97) | (370) | 273 | -73,8% |
| Hagnaður tímabilsins | 3.525 | 1.659 | 1.866 | 112,5% | 6.755 | 8.454 | (1.699) | -20,1% |
Lykiltölur
| Vaxtamunur | 2,5% | 2,7% | 2,6% | 2,7% |
|---|---|---|---|---|
| Kostnaðarhlutfall | 51,7% | 62,9% | 54,3% | 58,8% |
| Arðsemi eign fjár | 7,6% | 3,7% | 3,7% | 4,8% |
¹ Áður en Borgun hf. var selt þann 7. júli 2020 var dótturfélagið flokkað sem fasta fjármunir til sölu og sem aflögð starfsemi. Samanburðarfjárhæðum hefur verið breytt.
5
Heildartekjur hækka á milli ársfjórðunga
- Hreinar vaxtatekjur hélidust stöðugar á fjórða ársfjórðungi en jukust um 1,7% á milli ára, en hækkun á útlánasafninu vó á móti áhrifum af lægra vaxtuumhverfi. Vaxtaálag lækkáði um 0,1% á milli ára. Hærra innlánaálag bætti upp fyrir lægra útlánaálag bæði á fjórðungnum og á árinu í heild.
- Hreinar þóknanatekjur hélidust stöðugar á milli ársfjórðunga en lækkuðu litillega á árinu vegna minni kortaumsvifa og gjaldeyrisviðskipta vegna COVID-19. Þóknanir tengdar lánum og ábyrgðum hækkuðu þó nokkuð.
- Á fjórða ársfjórðungi námu hreinar fjármagnstekjur 783 m.kr. Hrein fjármagnsgjöld voru 1.391 m.kr. á árinu 2020, samanborið við 820 m.kr. á árinu 2019. Þetta er vegna taps í veltubók og fjárfestingabók, verðtryggðum áhættuvörnum og gangvirðisbreytingu hlutabréfa.
Kostnaðarhlutfall undir 55% markmiði bankans
- Stjörnunarkostnaður lækkáði á milli tímabila um 5,8% fyrir ársfjórðunginn og 7,1% fyrir árið vegna lækkunar á launalið og tengdum gjöldum en einnig vegna lækkunar á flestum kostnaðarliðum, sem má að hluta til rekja til minni umsvifa í starfsemi í kjölfar COVID-19.
- Fjöldi starfsmanna í móðurfélagi fyrir utan árstíðabundna starfsmenn var 745 í lok ársins (2019: 749) og 779 hjá samstæðu (2019: 783, að undanskildum stöðugildum dótturfélags sem var selt á árinu og hafði áður verið flokkað sem fastafjármunir til sölu og aflögð starfsemi).
- Kostnaðarhlutfall var 51,7% á fjórða ársfjórðungi samanborið við 62,9% 4F19 og er því undir markmiðum bankans. Kostnaðarhlutfall 2020 var 54,3% samanborið við 58,8% árið 2019. Bankaskattur og einskiptistekjur eru undanskilin við útreikning kostnaðarhlutfalls.
Lækkun bankaskatts liður í lægri heildarkostnaði
- Tekjuskattur ársins var 2,5 ma. kr. samanborið við 3,9 ma. kr. árið 2019. Virkur tekjuskattur var 26,5% fyrir tímabilið samanborið við 30,7% árið 2019. Bankaskattur var 1,6 ma. kr. árið 2020 samanborið við 3,5 ma. kr. árið 2019. Bankinn greiðir sérstakan fjársýsluskatt 6%, á hagnað umfram 1 ma. kr. Einnig greiðir hann fjársýsluskatt og tryggingargjald vegna starfsfólks, iðgjald í Tryggingarsjóð innstæðueigenda og fjárfesta auk kostnaðar vegna Fjármálaeftirlits Seðlabanka Íslands og Umboðsmanns skuldara. Iðgjöld í Tryggingarsjóð innstæðueigenda og fjárfesta á árinu 2020 var 679 m.kr. sem er lækkun um 257 m.kr. frá fyrra ári. Heildarskattar og gjöld voru 6,6 ma. kr. á árinu 2020 samanborið við 10,3 ma. kr. 2019.
Neikvæð virðisbreyting útlána endurspeglar breyttar efnahagshorfur
- Neikvæð virðisbreyting útlána á fjórða ársfjórðungi að fjárhæð 1.829 m.kr. er mestmegnis vegna COVID-19 og vegna uppfærðra efnahagssviðsmynda og annarra forsendna.
- Hrein virðisbreyting útlána var neikvæð um 8.816 m.kr. árið 2020 samanborið við neikvæða virðisbreytingu að fjárhæð 3.480 m.kr. árið 2019. Þar af eru 6,1 ma. kr. tengt COVID-19 heimsfaraldrinum, 1,2 ma. kr. eru vegna nokkurra viðskiptavina og 0,6 ma. kr. eru vegna uppfærðra efnahagssviðmynda.
- Hrein virðisbreyting útlána til viðskiptavina var 0,18% á fjórða ársfjórðungi 2020 (0,73% á ársgrundvelli) og 0,91% fyrir árið 2020.
- Efnahagssviðsmyndirnar sem eru notaðar til að reikna virðisrýrnun voru uppfærðar á fjórða ársfjórðungi 2020, þó verður að taka það fram að það er mjög krefjandi að ákvarða viðeigandi sviðsmyndir í núverandi efnahagssumhverfi. Helstu forsendur í grunnsviðsmyndinni eru að verg landsframleiðsla verði -8,6% árið 2020 og 3,1% árið 2021. Að auki hefur vægi sviðsmyndanna verið lagfært til að endurspegla spána, vægið er núna 15%-55%-30% (gott, grunnur, slæmt) samanborið við vægið 25%-50%-25% fyrir heimsfaraldurinn.
6
Grunnrekstur skilar stöðugum rekstrartekjum
- Hagnaður eftir skatta á fjórða ársfjórðungi var 3,5 ma. kr. (2019: 1,7 ma. kr.) og arðsemi eigin fjár á tímabilinu var 7,6% á ársgrundvelli (2019: 3,7%).
- Hagnaður eftir skatta var 6,8 ma. kr. á árinu 2020 (2019: 8,5 ma. kr.) og arðsemi eigin fjár var 3,7% á ársgrundvelli samanborið við 4,8% 2019. Hagnaður dróst saman um 1,7 ma. kr. sem skýrist af aukinni virðisrýrnun lána og fjármagnskostnaðar. Þá höfðu einskiptistekjur undir öðrum rekstrartekjum jákvæð áhrif á hagnað ársins 2019.
EFNAHAGSREIKNINGUR
Eignir – áframhaldandi vöxtur útlána til viðskiptavina
| EIGNIR, m.kr. | 31.12.2020 | 30.9.2020 | Δ | Δ% | 31.12.2019 | Δ | Δ% |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Handbært fé og innstæður hjá SÍ | 78.948 | 95.022 | (16.074) | -16,9% | 146.638 | (67.690) | -46,2% |
| Útlán til lánastofnana | 89.920 | 61.898 | 28.022 | 45,3% | 54.376 | 35.544 | 65,4% |
| Skuldabréf og skuldagerningar | 128.216 | 149.426 | (21.210) | -14,2% | 52.870 | 75.346 | 142,5% |
| Aflelðusamningar | 6.647 | 3.731 | 2.916 | 78,2% | 5.621 | 1.026 | 18,3% |
| Útlán til viðskiptavina | 1.006.717 | 970.309 | 36.408 | 3,8% | 899.632 | 107.085 | 11,9% |
| Hlutabréf og eignifjärgerningar | 14.851 | 14.657 | 194 | 1,3% | 18.426 | (3.575) | -19,4% |
| Fjärfestingar í hlutdeildarfélögum | 775 | 750 | 25 | 3,3% | 746 | 29 | 3,9% |
| Rekstrarfjármunir | 7.341 | 7.409 | (68) | -0,9% | 9.168 | (1.827) | -19,9% |
| Öefnislegar eignir | 3.478 | 3.554 | (76) | -2,1% | 4.330 | (852) | -19,7% |
| Aðrar eignir | 4.125 | 17.159 | (13.034) | -76,0% | 6.608 | (2.483) | -37,6% |
| Fastafjármunir til sölu og aflögð starfsemi | 3.173 | 4.809 | (1.636) | -34,0% | 1.075 | 2.098 | 195,2% |
| Eignir | 1.344.191 | 1.328.724 | 15.467 | 1,2% | 1.199.490 | 144.701 | 12,1% |
| Lykiltölur | |||||||
| Áhættugrunnur | 933.521 | 942.339 | -8.818 | -0,9% | 884.550 | 48.971 | 5,5% |
| Hluffall lána með laskað lánshæfi¹ | 2,9% | 3,3% | 3,0% | ||||
| Hluffall kvaðabundinna eigna | 18,7% | 17,3% | 18,1% |
- Stig 3, útlán til viðskiptavina, vergt böktært virði
Aukning í útlánum til viðskiptavina
- Heildareignir jukust um 12,1% á árinu 2020. Vöxtinn má að mestu rekja til aukinna útlána til viðskiptavina, skuldabréfa og gengislækkunar krónu. Mikil eftirspurn var eftir húsnæðislánum á árinu og jukust þau um 60,3 ma. kr. á 4F20 og 95,7 ma. kr. á árinu 2020. Aukningu í eftirspurn má að mestu leyti rekja til lægra vaxtaumhverfis. Hluffall útlána til ferðabjónustu hafa lækkað litillega og eru nú 9% af vel dreifðu heildarlánasafni.
- Tryggingar útlána eru almennt traustar þar sem íbúða- og atvinnuhúsnæði og skip eru mikilvægustu tegundir veðandlaga. Vegið meðaltal veðsetningarhlutfalls (LTV) húsnæðislánasafni bankans var 64% í lok árs 2020 samanborið við 62% í lok árs 2019. Eftir töluvert mikla hækkun undanfarin ár hefur verðvísitala Seðlabankans fyrir atvinnuhúsnæði lækkað á árinu 2020. Íslandsbanki styðst við eigið verðmat á veðsettu atvinnuhúsnæði og það verðmat hefur hækkað mun minna en umrædd vísitala síðustu ár. Lánasafni bankans til atvinnuhúsnæðis er því mun ónæmara fyrir verðbreytingum á markaði en vísitalan gefur til kynna.
- Þrír liðir, handbært fé og innistæður hjá SÍ, skuldabréf og skuldagerningar og útlán til lánastofnana nema samtals 297 ma. kr. og af því eru 285 ma. kr. laust fé. Eftir að Seðlabanki Íslands hætti að bjóða innlán til
7
eins mánaðar færði bankinn hluta af lausafjárssafni sínu yfir í ríkisvixla, stutt ríkisbréf og sértryggð bréf til að auka ávöxtun safnsins.
Greiðsluhlé vegna COVID-19 og stuðningslán með ríkisábyrgð
- Íslandsbanki tók þátt í almennu samkomulagi lánveitenda á Íslandi um að veita þeim viðskiptavinum greiðsluhlé sem búast við tímabundnu tekjufalli vegna heimsfaraldursins. Þegar mest lét nutu um 1.500 heimili og 650 fyrirtæki góðs af þessum greiðsluhléum með útlán sem námu samtals um 200 milljörðum króna.
- Samkomulaginu lauk 30. september og almennt greiðsluhlé gat ekki staðið lengur en út árið 2020. Þeim viðskiptavinum sem þurfa lengra greiðsluhlé stendur það þó til boða að undangengnu mati á framtiðarhorfum og tryggingastöðu. Framlenging á greiðsluhlé leiðir til þess að útlánin teljast hafa notið umlíðunar.
- Í árslok taldist 11,1% lánasafnsins hafa notið umlíðunar ef aðeins er litið til þess hluta sem er ekki með laskað lánshæfi. Samsvarandi hlutfall var 2,9% í lok september þegar almenn greiðsluhlé voru enn í gildi.
- Á seinni helmingi ársins voru veitt stuðningslán og viðbótarlán með ríkisábyrgð að fjárhæð 3,7 ma. kr. og þar af var um 60% fjárhæðarinnar með fulla ríkisábyrgð. Þessi útlán eru hluti af aðgerðaráætlun stjörnvalda sem Íslandsbanki tekur þátt í.
Útlánagæði ekki minnkað en framtiðaróvissa vegna COVID-19 enn til staðar
- Í lok árs taldist 2,9% útlánasafnsins vera með laskað lánshæfi (2019: 3,0%). Fyrir þennan hluta lánasafnsins var tryggingaþekjan um 70% en virðisrýrnunarþekjan 25,3%. Í janúar 2021 fékkst eitt mikilvægt lán í þessum flokki greitt til baka að fullu, en við það lækkar hlutfall lána með laskað lánshæfi niður í 2,7%.
Skuldir – farsæl fjármögnun með innlánum og á markaði
| SKULDIR OG EIGID FÉ, m.kr. | 31.12.2020 | 30.9.2020 | Δ | Δ% | 31.12.2019 | Δ | Δ% |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Innlán Sí og lánastofnana | 39.758 | 36.438 | 3.320 | 9,1% | 30.925 | 8.833 | 28,6% |
| Innlán viðskiptavina | 679.455 | 698.610 | (19.155) | -2,7% | 618.313 | 61.142 | 9,9% |
| Afleiðusamningar og skortstöður | 6.936 | 8.406 | (1.470) | -17,5% | 6.219 | 717 | 11,5% |
| Lántaka | 387.274 | 324.752 | 62.522 | 19,3% | 306.381 | 80.893 | 26,4% |
| Víkjandi lán | 27.194 | 26.798 | 396 | 1,5% | 22.674 | 4.520 | 19,9% |
| Skattskuldir | 5.450 | 7.137 | (1.687) | -23,6% | 7.853 | (2.403) | -30,6% |
| Aðrar skuldir | 11.920 | 44.074 | (32.154) | -73,0% | 27.063 | (15.143) | -56,0% |
| Skuldir | 1.157.987 | 1.146.215 | 11.772 | 1,0% | 1.019.428 | 138.559 | 13,6% |
| Eigið fé | 186.204 | 182.509 | 3.695 | 2,0% | 180.062 | 6.142 | 3,4% |
| Skuldir og eigið fé | 1.344.191 | 1.328.724 | 15.467 | 1,2% | 1.199.490 | 144.701 | 12,1% |
| Lykiltölur | |||||||
| Hlutfall útlána af innlánum | 148,2% | 138,9% | 145,5% | ||||
| Hlutfall áhættuveginna eigna af heildareignum | 69,4% | 70,9% | 73,7% | ||||
| Lausafjárþekjuhlutfall | 196% | 136% | 155% | ||||
| Fjármögnunarhlutfall | 123% | 113% | 119% | ||||
| Heildareiginfjárhlutfall | 23,0% | 22,2% | 22,4% | ||||
| Eiginfjárhlutfall þáttar 1 | 20,1% | 19,4% | 19,9% | ||||
| Vogunarhlutfall | 13,6% | 13,4% | 14,2% |
Vöxtur í innlánum viðskiptavina á árinu
- Innlán frá viðskiptavinum lækkuðu um 2,7% á fjörðungnum en jukust um 9,9% á árinu. Hlutfall útlána viðskiptavina á móti innlánum til viðskiptavina hækkaði í 148,2% í lok ársins. Innlán frá einstaklingum og
8
fyrirtækjum eru helsti fjármögnunarliður bankans og samsvara 42% af heildarfjármögnun bankans og 78% af innlánum bankans í árslok. Stöðug innlán jukust á árinu, um 12% frá einstaklingum og fyrirtækjum og um 7% frá fjármálastofnunum og lífeyrissjóðum. Vel er fylgst með sambjöppunaráhættu í innlánum sem lækkaði örlítið á árinu.
- Aðrar skuldir minnkuðu milli ára vegna færri óuppgerðra viðskipta í lok árs.
- Lántaka jókst á árinu þar sem bankinn hélt áfram uppbýggingu á langtíma fjármögnunarleiðum með því að gefa út sértryggð og almenn skuldabréf.
- Bankinn hélt sjö útboð á sértryggðum skuldabréfum á árinu og nam heildarútgáfa ársins 26 ma. kr., þar af var 18 ma. kr. nettóútgáfa á fjörða ársfjörðungi. Þrjár útistandandi útgáfur voru stækkaðar og nýr överðtryggður flokkur, ISLA CB 27, var gefinn út. Útgáfa sértryggðra skuldabréfa er til þess ætluð að fjármagna húsnæðislánasafn bankans og einnig að draga úr áhættu með því að auka fjölbreytni fjármögnunar.
- Í nóvember gaf bankinn út sína fyrstu sjálfbæru skuldabréfaútgáfu, og jafnframt fyrstu sjálfbæru skuldabréfaútgáfu íslensks banka, að fjárhæð 300 milljónir evra til 3 ára. Útgáfan, sem kom í kjölfar útgáfu sjálfbærs fjármálaramma bankans, ber 0,5% fasta vexti sem jafngildir 100 punkta álagi yfir millibankavöxtum í evrum. Viðtökurnar voru mjög góðar þar sem umframeftirspurn var rúmlega fjörföld og seldist útgáfan til breiðs hóps evrópskra fjárfesta. Umsjónaraðilar voru ABN Amro, Barclays, Goldman Sachs og UBS Investment Bank. Víku seinna gaf bankinn út fyrsta græna skuldabréf bankans að fjárhæð 2.7 ma. kr. til 5 ára. Andvirði útgáfnanna verður notað til lánveitinga sem uppfylla skilyrði sjálfbæra fjármálarammans.
- Vel heppnaðar skuldabréfaútgáfur bankans sem og aukning innlána leiddi til þess að lausafjárhlutföll bankans styrktust á árinu. Í lok desember var lausafjárhlutfall (LCR) 196% fyrir samstæðuna í öllum gjaldmiðlum (194% fyrir móðurfélagið) og jókst úr 155% frá árslokum 2019. Vegna sölu bankans á dótturfélaginu Borgun í júlí 2020 er takmarkaður munur á lausafjárhlutföllum fyrir samstæðu og móðurfélag. Lausafjárhlutfall í erlendum gjaldmiðlum eingöngu var 463% og 95% í íslenskum krónum samanborið við 325% og 110% í árslok 2019.
- Lækkun Seðlabankans á bindiskyldu á fyrsta ársfjörðungi ársins skilaði sér í auknu lausafé. Engir óvæntir ádrættir urðu á yfirdráttum né lánalinum á tímabilinu.
- Heildarhlutfall stöðugrar fjármögnunar (NSFR) var 123% í árslok samanborið við 119% í lok árs 2019 og hlutfall stöðugrar fjármögnunar í erlendum gjaldmiðlum var 179% samanborið við 156% í lok árs 2019.
- Í ljósi sterkrar lausafjárstöðu bankans í innlendri og erlendri mynt er mögulegt að bankinn íhugi endurkaup og/eða endurfjármögnun útistandandi skulda á árinu 2021.
Eiginfjárhlutföll styrktust á árinu og eru langt yfir ytri markmiðum
- Heildar eigið fé nam 186 ma. kr. í lok árs 2020 samanborið við 180 ma. kr. í lok árs 2019. Þar af er 1,5 ma. kr. vegna hluthafa minnihluta.
- Fjármálaeftirlitsnefnd tilkynnti í september 2020 að niðurstöður könnunar- og matsferils 2019 varðandi viðbótar eiginfjárkröfu (Pillar 2-R) skyldi vera óbreytt fyrir árið 2020, í 17% af áhættuvegnum eignum.
- Í mars 2020 lækkaði Seðlabanki Íslands sveiflujöfnunaraukann úr 2,0% niður í 0,0% vegna efnahagslegrar óvissu tengdri COVID-19 heimsfaraldrinum. Þetta lækkaði heildar eiginfjárkröfu bankans úr 19,0% í 17,0%. Eiginfjármarkmið bankans, sem gerir ráð fyrir 0,5-2,0% stjórnendaauka ofan á heildarkröfuna, lækkaði því samhliða afléttingu sveiflujöfnunaraukans í 17,5-19,0%.
9
- Vegna óvissu í tengslum við áhrif COVID-19 á eiginfjárgrunninn vill bankinn halda eiginfjárhlutfallinu fyrir ofan eiginfjármarkmiðið þar til óvissan með ferðabjónustuna og aðra þætti hefur minnkað.
- Í lok árs var eiginfjárhlutfall bankans 23,0% samanborið við 22,4% í lok árs 2019. Þetta er talsvert hærra en eiginfjármarkmið bankans. Eiginfjárhlutfall þáttar 1 (CET1) var 20,1% í lok árs samanborið við 19,9% í loks árs 2019. Innleiðing á umbreytingarreglum IFRS 9 á Íslandi, þar sem virðisrýrnun IFRS 9 er að hluta til innifalin sem CET1, eykur CET1 um 5 ma. kr. Þar sem skuldabréf bankans sem teljast til eiginfjárþáttar 2 eru í erlendri mynt leiddi veiking íslensku krónunnar til hækkunar á eiginfjárgrunni bankans.
- Íslandsbanki notar staðalaðferð til að meta áhættugrunninn, sem var 934 ma. kr. í árslok 2020 samanborið við 885 ma. kr. í lok árs 2019. Áhættugrunnurinn nemur 69% af heildareignum í árslok 2020 samanborið við 74% í lok árs 2019. Mikil aukning í húsnæðislánum lækkaði hlutfall áhættuveginna eigna af heildareignum ásamt afslætti vegna lítila og meðalstórra fyrirtækja (SME factor) sem var innleiddur á Íslandi 1. janúar 2020 og hafði þá þýðingu að áhættuvegnar eignir drógust saman um 14 ma. kr. í árslok 2020. Áhættuvegnar eignir hækkuðu þó í heildina vegna stækkunar á lánasafni.
- Vogunarhlutfallið var 13,6% í árslok 2020 samanborið við 14,2% í lok árs 2019 og telst það hóflegt í alþjóðlegum samanburði.
- Stjórn bankans leggur til að 3,4 milljarðar króna verði greiddir í að til hluthafa, sem nemur 50% af hagnaði ársins og er í samræmi við stefnu bankans um að greiða 40–50% af hagnaði ársins í að. Stjórn bankans getur boðað til sérstaks hluthafafundar síðar á árinu þar sem tillaga um greiðslu að s af hagnaði fyrri rekstrarára kann að vera lögð fram.
Ójófnuðum stýrt innan þróngra marka
- Bankinn ber áhættu vegna verðbólgu þar sem virði verðtryggðra eigna er meira en virði verðtryggðra skulda. Í árslok 2020 var munurinn á samstæðugrunni 26,2 ma. kr. samanborið við 20,7 ma. kr. í lok árs 2019. Jöfnuðinum er meðal annars stýrt með skiptasamningum, útgáfu verðtryggðra skuldabréfa og verðtryggðum innlánsreikningum.
- Gjaldeyrisjöfnuður var 5,1 ma. kr. (2,4% af eiginfjárgrunni) í árslok 2020, samanborið við -93 m.kr. (0,05% af eiginfjárgrunni) í lok árs 2019. Ójófnuðir bankans eru undir reglulegu eftirliti og eru þeir vel innan viðmiða laga og reglna.
Lánshæfismat
- Íslandsbanki er með lánshæfismat frá alþjóðlega lánshæfismatsfyrirtækinu S&P Global Ratings (S&P). Í apríl 2020 lækkaði S&P lánshæfismat Íslandsbanka úr BBB+/A-2 með neikvæðum horfum í BBB/A-2 með stöðugum horfum.
- Ástæður breytingar S&P má rekja til þess álits þeirra að efnahagsumsvif á Íslandi og í Evrópu fari minnkandi á árinu 2020 sem gæti leitt til virðisrýrnunar á eignum Íslandsbanka, aukinná útlánatapa, minnkandi rekstrartekná og mögulegrar lækkunar eigin fjár. S&P telur jafnframt að rekstrarumhverfi fyrir íslenskar fjármálastofnánir sé krefjandi sem einkennist af kólnandi hagkerfi, lækkandi vaxtaumhverfi og ójafnrar samkeppnisstöðu við íslenska lífeyrissjóði en allt þetta hafi leitt til lækkandi arðsemi hjá íslenskum bönkum.
- Í rökstuðningi sínum býst S&P við því að Íslandsbanki sé í mun sterkari stöðu til að mæta efnahagsáfalli nú en árið 2008. Lánshæfismatið 'BBB' með stöðugum horfum taki mið af stöðugri markaðshlutdeild Íslandsbanka á innlendum markaði og góðum árangri á sviði stafrænnar þróunar og upplýsingatækni. Álit S&P sé að bankinn standi framar en margir erlendir bankar þegar kemur að undirbúningi fyrir samkeppni við fjártæknifyrirtæki. Bankinn sé enn fremur með sterka lausa- og eiginfjárstöðu, endurfjármögnunarþörf bankans sé takmörkuð á árinu 2020 og þar að auki hafi Seðlabankinn sett á stofn sérstaka tímabundna lánafyrirgreiðslu sem tryggir að gengi að lausafé.
10
FJÁRFESTATENGSL
Símafundur með markaðsaðilum á ensku kl. 09.30 fimmtudaginn 11. febrúar
Símafundur með markaðsaðilum vegna uppgjörs verður haldinn 11. febrúar kl. 09:30. Farið verður yfir helstu atriði í íslenskum efnahagsmálum og afkomu bankans. Fundurinn verður haldinn á ensku.
Vinsamlega skráið ykkur á símafundinn með því að senda póst á: [email protected]. Fundargögn og aðgangsorð vegna símafundar verða send út til skráðra aðila fyrir fundinn.
Frekari upplýsingar
Öll gögn tengd uppgjöri ásamt upplýsingum um fjárhagsdagatal og þögul tímabil má finna hér:
https://www.islandsbanki.is/is/flokkur/bankinn/fjarfestatengsl
| Fjárhagsdagatal |
|---|
| Stefnt er á að halda aðalfund og birta árslutauppgjör á neðangreindum dagsetningum: |
| Aðalfundur – 18. mars 2021 |
| Árslutauppgjör 1F21 – 5. maí 2021 |
| Árslutauppgjör 2F21 – 28. júlí 2021 |
| Árslutauppgjör 3F21 – 27. október 2021 |
| Athugið að dagsetningar eru birtar með fyrirvara um breytingar. |