AI Terminal

MODULE: AI_ANALYST
Interactive Q&A, Risk Assessment, Summarization
MODULE: DATA_EXTRACT
Excel Export, XBRL Parsing, Table Digitization
MODULE: PEER_COMP
Sector Benchmarking, Sentiment Analysis
SYSTEM ACCESS LOCKED
Authenticate / Register Log In

İŞ GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş.

Regulatory Filings Jun 27, 2024

5925_rns_2024-06-27_4805e0ca-95b3-4f17-b104-ba8fe89b30d1.pdf

Regulatory Filings

Open in Viewer

Opens in native device viewer

İŞ GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş.

İSTANBUL İLİ BEŞİKTAŞ İLÇESİ'NDEKİ İŞ KULELERİ KOMPLEKSİ (ÇARŞI, KULE 2, KULE 3) 102 ADET BAĞIMSIZ BÖLÜM

KİRA RAPORU

RAPOR BİLGİLERİ

SÖZLEŞME TARİHİ 03.06.2024
DEĞERLEME
BAŞLANGIÇ TARİHİ
05.06.2024
DEĞERLEME
BİTİŞ TARİHİ
25.06.2024
RAPOR TARİHİ 27.06.2024
RAPOR NO ISGY-2405033
KULLANIM AMACI KİRA DEĞERİ TESPİTİ
DEĞERLEME KONUSU İSTANBUL İLİ BEŞİKTAŞ İLÇESİ'NDEKİ İŞ KULELERİ (ÇARŞI, KULE 2,
KULE 3) 102 ADET BAĞIMSIZ BÖLÜM
DEĞERLEME ADRESİ LEVENT MAHALLESİ, MELTEM SOKAK İŞ KULELERİ KOMPLEKSİ,
ÇARŞI (NO:8), KULE-2 (NO:10), KULE-3 (NO:14) BEŞİKTAŞ /
İSTANBUL
RAPORU HAZIRLAYAN
UZMANLAR
Gizem GEREGÜL EVLEK-Değerleme Uzmanı (Lisans No:409558)
Ş. Seda YÜCEL KARAGÖZ -Değerleme Uzmanı (Lisans No:405453)
Eren KURT - Sorumlu Değerleme Uzmanı (Lisans No: 402003)
RAPORUN KAPSAMI Bu değerleme raporu; Sermaye Piyasası Kurulu'nun "Sermaye
Piyasasında Faaliyette Bulunacak Gayrimenkul Değerleme Kuruluşları
Hakkında Tebliğ "in (III-62.3) 1. Maddesinin 2. Fıkrası kapsamında
hazırlanmıştır.

İÇİNDEKİLER

İçindekiler

Ekler

1 - Değerleme Hizmeti Bilgileri

  • 1.1 - Değerleme Hizmetinin Amacı
  • 1.2 - Değerleme Hizmetinde Hizmeti Alan ve Veren Kurumların Bilgisi
  • 1.3 - Değerleme Hizmeti İle İlgili Talepler
  • 1.4 - Değerleme Konusu Gayrimenkul İçin Yapılan Değerlemeye İlişkin Bilgiler
  • Değerleme Konusu Gayrimenkul İçin Şirketimiz Tarafından Daha Önceki
  • 1.5 - Tarihlerde Yapılan Son Üç Değerlemeye İlişkin Bilgiler

2 - Değerleme Konusu Taşınmazın Mülkiyet ve Yapılaşma Bilgileri

  • 2.1 - Tapu Kayıtları
  • 2.2 - Takyidat Bilgileri
  • 2.3 - Kullanımına İlişkin Yasal İzinler - İmar ve Proje Bilgileri, Kısıtlamalar

3 - Değerleme Konusu Taşınmaz İle İlgili Bilgiler

  • 3.1 - Tanımı
  • 3.2 - Konumu ve Yakın Çevre Özellikleri
  • 3.3 - Ulaşım Özellikleri
  • 3.4 - Taşınmazın Fiziki Özellikleri

4 - Değerleme İle İlgili Analizler

  • 4.1 - Taşınmazın Bulunduğu Bölgenin Özellikleri
  • 4.2 - Değerleme Hizmetini Sınırlayıcı-Kısıtlayıcı Faktörler
  • 4.3 - Bilgilerin Kaynağı
  • 4.4 - Değeri Etkileyen Faktörler

5 - Değerleme Yöntemleri

  • 5.1 - Pazar Yaklaşımı
  • 5.2 - Yeniden İnşa Etme ( İkame ) Maliyeti Yaklaşımı
  • 5.3 - Nakit Akışı ( Gelir ) Yaklaşımı

6 - Taşınmazın Değerleme İşleminde Kullanılan Yöntemler

  • 6.1 - Pazar Yaklaşımı
  • 6.2 - Yeniden İnşa Etme ( İkame ) Maliyeti Yaklaşımı
  • 6.3 - Nakit Akışı ( Gelir ) Yaklaşımı
  • 6.4 - En Etkin ve Verimli Kullanımı Analizi
  • 6.45 - Verilerin Değerlendirilmesi
  • 7 - Sonuç
  • 7.1 - Sorumlu Değerleme Uzmanının Sonuç Cümlesi
  • 7.2 - Nihai Değer Takdiri

EKLER

  • Ek 1 - Mülkiyet Listesi
  • Ek 2 - Taşınmazı gösteren fotoğraflar
  • Ek 3 - Tapu Kaydı - (Takbis belgesi-kopya)
  • Ek 4 - İmar durum yazısı(kopya)
  • Ek 5 - Değere İlişkin Tablolar
  • Ek 6 - Yapı Ruhsatları -Belgeler(kopya)
  • Ek 7 - Tapu Suretleri (kopya)
  • Ek 8 - Değerleme Uzmanlarının Lisans ve Mesleki Tecrübe Belgeleri (kopya)

Ek 9 İpotek Yazısı ISGY-2405033 BEŞİKTAŞ İŞ KULE (KİRA) 3

1 - DEĞERLEME HİZMETİ BİLGİLERİ

1.1 - Değerleme Hizmetinin Amacı

Bu değerleme raporu; aşağıda bilgileri bulunan taşınmazların değerleme tarihindeki kira değerinin belirlenmesi amacı ile hazırlanmıştır.

Bu değerleme raporu; Sermaye Piyasası Kurulu'nun "Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunacak Gayrimenkul Değerleme Kuruluşları Hakkında Tebliğ "in (III-62.3) 1. Maddesinin 2. Fıkrası kapsamında hazırlanmıştır.

Pazar Değeri, Uluslararası Değerleme Standartları çerçevesinde şu şekilde tanımlanmaktadır: Bir mülkün uygun bir pazarlamanın ardından birbirinden bağımsız istekli bir alıcıyla istekli bir satıcı arasında herhangi bir zorlama olmaksızın ve tarafların herhangi bir ilişkiden etkilenmeyeceği şartlar altında, bilgili, basiretli ve iyi niyetli bir şekilde hareket ettikleri bir anlaşma çerçevesinde değerleme tarihinde el değiştirmesi gereken tahmini tutardır.

1.2 - Değerleme Hizmetinde Hizmeti Alan ve Veren Kurumların Bilgisi

İş Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.

İş Kuleleri Kule-2 Kat:10-11 Levent 34330 İstanbul

Söz konusu şirket; gayrimenkullere, gayrimenkule dayalı sermaye piyasası araçlarına, gayrimenkul projelerine, gayrimenkule dayalı haklara ve sermaye piyasası araçlarına yatırım yapabilen, belirli projeleri gerçekleştirmek üzere adi ortaklık kurabilen ve ilgili Tebliğ'de izin verilen diğer faaliyetlerde bulunabilen sermaye piyasası kurumu nieliğindedir.

- Hizmeti Veren Kurum Bilgisi 1.2.2

Reel Gayrimenkul Değerleme A.Ş.

Mecidiyeköy Mah., Büyükdere Caddesi, Raşit Rıza Sokak, Ahmet Esin İş Merkezi, No: 4, Kat: 2, Şişli / İSTANBUL

İstanbul Ticaret Odası - Sicil No 527073-474655

Reel Gayrimenkul Değerleme A.Ş. 30.06.2004 tarih, 6082 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayınlanan ana sözleşmesinde belirtildiği üzere 25.06.2004 tarihinde, ekspertiz ve değerleme işlemi yapmak üzere kurulmuştur.

Başbakanlık Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 11.08.2006 tarih ve 35/1008 sayılı yazısı ile Sermaye Piyasası Kurulu mevzuatı çerçevesinde değerleme hizmeti verecek şirketler listesine alınmıştır.

1.3 - Değerleme Hizmeti İle İlgili Talepler

Hizmeti alan kurumun, aşağıda bilgileri bulunan taşınmazların, değerleme tarihindeki kira Değeri'nin belirlenmesi talebi bulunmaktadır.

1.4 - Değerleme Konusu Gayrimenkul İçin Yapılan Değerlemeye İlişkin Bilgiler

Söz konusu taşınmaz için ISGY-2405033 numaralı rapor şirketimiz tarafından hazırlanmıştır. Gizem GEREGÜL EVLEK raporu hazırlayan değerleme uzmanı olarak, Şerife Seda YÜCEL KARAGÖZ kontrol eden değerleme uzmanı olarak ve Eren KURT onaylayan sorumlu değerleme uzmanı olarak görev almıştır.

- Değerleme Konusu Gayrimenkul İçin Şirketimiz Tarafından Daha Önceki Tarihlerde Yapılan Son Üç Değerlemeye İlişkin Bilgiler 1.5

Değerleme konusu gayrimenkul için şirketimiz tarafından daha önceki tarihlerde rapor hazırlanmamıştır.

RAPOR-1 RAPOR-2 RAPOR-3
Rapor Numarası
Rapor Tarihi
Rapor Konusu
Raporu Hazırlayanlar
Takdir Edilen Toplam
Nihai Değeri
(KDV Hariç)
Takdir Edilen Toplam
Nihai Kira Değeri
(KDV Hariç)

2 - DEĞERLEME KONUSU TAŞINMAZIN MÜLKİYET VE YAPILAŞMA BİLGİLERİ

2.1 - Tapu Kayıtları

1420 ADA 1 PARSEL
İli : İstanbul
İlçesi : Beşiktaş
Bucağı :
Mahallesi : Rumeli Hisarı
Köyü :
Sokağı :
Mevkii :
Pafta No : 81
Ada No : 1420
Parsel No : 1
Alanı : 25.909,00 m²
Vasfı : Kargir İş Merkezi
Sınırı : Planındadır
Tapu Cinsi : Kat Mülkiyeti
Sahibi : Ek - Mülkiyet Listesi
Hisse Oranı : Ek - Mülkiyet Listesi
Yevmiye No : Ek - Mülkiyet Listesi
Cilt No : Ek - Mülkiyet Listesi
Sayfa No : Ek - Mülkiyet Listesi
Tapu Tarihi : Ek - Mülkiyet Listesi

Mülkiyet listesi, tapu suretleri ve takbis belgeleri ekte yer almaktadır.

- Çarşı Blok, 1 no"lu bağımsız bölümün cilt ve yevmiye numaraları tapu suretinde sehven yerleri değiştirilerek yazılmıştır.

- Çarşı Blok, 31 Bağımsız bölüm numaralı taşınmazın TAKBİS belgesinde taşınmazın nitelik bilgisi "Mağaza Acenta bir" olarak belirtilmiş olup, nitelik bilgisinin sehven yazıldığı düşünülmektedir. Bağımsız bölüm bilgisi 31 olarak yazılmıştır.

- Kule3 Blokta 201 no"lu bağımsız bölümün kat numarası tapu suretinde ve kat irtifakına esas mimari proje üzerinde bulunan bağımsız bölüm listesinde "13" yazmaktadır. Ancak rapor ekinde sunulan TAKBİS belgesinde kat numarası "12" yazılmış olup sehven yazıldığı düşünülmektedir.

- Kule3 Blok, 214 no"lu Bağımsız bölüm numaralı taşınmaza ait TAKBİS belgesinde taşınmazın kat numarası "16" olarak belirtilmiş olup, kat bilgisinin sehven yazıldığı düşünülmektedir.

2.2 - Takyidat Bilgileri

Taşınmazların takyidat ve mülkiyet bilgileri 03.06.2024 tarihli takbis belgesi İş GYO A.Ş. Yetkililerinden tarafımıza iletilmiş olup ilgili belge ekte sunulmaktadır.

Beyanlar:

Bağımsız bölümler üzerinde müşterek olarak;

* Yönetim Planı: 04/08/2004 ( Şablon: Yönetim Planının Belirtilmesi)

* Yönetim Planı Değişikliği: 16.01.2019 (16.01.2019 tarih ve 528 yevmiye)

İpotek:

Çarşı Blok ve Kule 2 Blokta yer alan bağımsız bölümler üzerinde müşterek;

-Türkiye İş Bankası A.Ş. lehine 136.000.000 USD, 1. dereceden, 20.07.2012 tarih ve 7596 yevmiye no ile ipotek kaydı bulunmaktadır.

-Türkiye İş Bankası A.Ş. lehine 2.500.000.000 TL, 2. dereceden, 01.07.2015 tarih ve 7218 yevmiye no ile ipotek kaydı bulunmaktadır.

Kule 3 Blok ta yer alan 56, 61, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199, 200, 201, 202, 203, 204, 205, 206, 207, 208, 209, 210, 211, 212, 213, 214 numaralı bağımsız bölümler üzerinde;

-Türkiye İş Bankası A.Ş. lehine 2.500.000.000 TL, 1. dereceden, 01.11.2019 tarih, 12809 yevmiye no ile ipotek kaydı bulunmaktadır.

(Sermaye Piyasası Kurulu'nun III-48.1 sayılı Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği'nin 30. maddesinde "Kat karşılığı ve hasılat paylaşımı yapılan projelerde, projenin gerçekleştirileceği arsaların sahiplerince ortaklığa, bedelsiz veya düşük bedel karşılığı ortaklık lehine üst hakkı tesis edilmesi veya arsanın devredilmesi halinde, projenin teminatı olarak arsa sahibi lehine ortaklık portföyünde bulunan gayrimenkuller üzerine ipotek veya diğer sınırlı ayni haklar tesis edilmesi mümkündür. Ayrıca gayrimenkullerin, gayrimenkul projelerinin ve gayrimenkule dayalı hakların satın alınması sırasında yalnızca bu işlemlerin finansmanına ilişkin olarak ya da yatırımlar için kredi temini amacıyla portföydeki varlıklar üzerinde ipotek, rehin ve diğer sınırlı ayni haklar tesis edilebilir." denilmektedir. (İş GYO A.Ş. tarafından değerleme konusu taşınmazların üzerinde yer alan ipotek kayıtlarının yukarıda anılan tebliğ maddesinde belirtilen işlemler nedeniyle konulmuş olduğunu beyan eden yazılı açıklaması eklerde yer almaktadır.)

- Taşınmazların Son Üç Yıllık Dönemde Gerçekleşen Alım Satım İşlemleri 2.2.1

Yapılan incelemelerde değerlemesi yapılan taşınmazların son üç yıllık dönemde mülkiyet bilgilerinde herhangi bir değişiklik olmadığı görülmüştür.

2.3 - Kullanımına İlişkin Yasal İzinler İmar ve Proje Bilgileri, Kısıtlamalar

2.3.1 - İmar Durumuna İlişkin Veriler

Beşiktaş Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü"nün 16.05.2024 tarihli imar durumuna göre rapor konusu taşınmaz; 18.06.1993 onanlı 1/5000 ölçekli Beşiktaş Geri Görünüm ve Etkilenme Bölgesi Revizyon Nazım İmar Planı ve 10.12.1993 onanlı 1/1000 ölçekli Beşiktaş Geri Görünüm ve Etkilenme Bölgesi Uygulama İmar Planı kapsamında avan proje ile uygulama yapılacak alanda E=3.00, ayrık nizam yapılaşma koşullarında "Yönetici Merkez Alanı"nda kalmaktadır.

2.3.2 - Taşınmazın Son Üç Yıllık Dönemde İmar Planında Meydana Gelen Değişiklikler

Yapılan incelemelerde son üç yıllık dönemde; herhangi bir değişikliğin olmadığı görülmüştür.

2.3.3 - Yapılaşma Bilgi ve Belgelerinin İrdelenmesi

Beşiktaş Belediyesi İmar Müdürlüğü arşivinde yapılan incelemelerde; rapor konusu taşınmazlar için 23.06.1995 tarih ve 1995/1-36 sayıılı yeni yapı ruhsatı, 28.11.2000 tarih ve 2000/1-38 no'lu ek yapı ruhsatı düzenlenmiştir. Yapının tamamı için 22.12.2000 tarih ve 3309 sayı ile Yapı Kullanma izin belgesi verilmiştir. 31.10.2000 tarih, 200/3309 sayılı onaylı mimari projesi incelenmiştir.

RUHSAT BELGESİ BİLGİLERİ
ADA PARSEL BLOK ADI TARİHİ SAYISI VERİLİŞ NEDENİ KULLANIM
AMACI
BAĞIMSIZ
BÖLÜM SAYISI YAPI SINIFI
YOL ALTI
KAT
YOL ÜSTÜ
KAT
TOP. KAT TOPLAM ALANI
(M2)
1420 1 1. KULE İŞ YERİ 1 4B 6 42 48
1420 1 2. KULE 23.06.1995 1995/1-36 YENİ YAPI 4B 6 28 34 224.357,00
1420 1 3. KULE 4B 6 28 34
1420 1 1. KULE 4B 6 42 48
1420 1 2. KULE 28.11.2000 2000/1-38 EK RUHSAT İŞ YERİ 214 4B 6 28 34 224.357,00
1420 1 3. KULE 4B 6 28 34
YAPI KULLANMA İZİN BELGESİ BİLGİLERİ
KULLANIM AMACI BAĞIMSIZ
BÖLÜM SAYISI
TOPLAM ALANI (M2)
Ortak Alan+Sığınak - 124.847,00
Mağaza 46 3.428,00
Oditoryum 1 4.535,00
Banka Şubesi 1 5.909,00
Resep./ Öz.Yem.Salon 2 1.671,00
Bürolar 164 83.967,00
TOPLAM 214 224.357,00

Dosyasında 21.10.2014 tarih ve 33/0050 sayılı Yapı Tatil Tutanağı bulunmaktadır. Söz konusu tutanağa göre;

"Mahallinde yapılan incelemede bahse konu yerde aşağıda belirtilen projesine aykırı kısımlar tespit edilmiştir.

1- Kule 3 bloğun arka tarafında zemin seviyesinde bulunan otoparka giriş rampasının üstünde demontabl malzemeden 8,30x14,50=120,35 m² kafe olarak kullanılan bir ilave yapılmıştır.

2- Kule Çarşı kısmında zemin katta koridorlarda stand şeklinde 5 adet dükkan yapılmıştır. Bunlar L'occıtana, kullandığı alan yaklaşık 13x4,5=5,85 m², SO CHIC kullandığı alan yaklaşık kullandığı alan yaklaşık 13x4,5=5,85 m², GÖZLÜK EVİ kullandığı alan yaklaşık kullandığı alan yaklaşık 13x4,5=5,85 m², FORA ZEYTİNCİLİK kullandığı alan yaklaşık kullandığı alan yaklaşık 1,3x6=7,8 m², JOHNS COFFEE kullandığı alan yaklaşık kullandığı alan yaklaşık 17 m²,

3- Kule Çarşı kısmında zemin katta 21, 22, 23, 24, 25, 26 ve 27 bağımsız bölüm numaralı mağaza-acenta bölümleri koridoru da içine alacak şekilde koridor önüne kepenk konulmak sureti ile kapatılarak CARREFOURSA tarafından işletilen bir dükkan haline getirilmiştir. Koridorda kapatılan alan yaklaşık 119 m²

4- Kule Çarşı kısmında bodrum katta yürüyen merdivenlerin altındaki ortak alan kısmı kapatılarak dükkan olarak işletilmektedir. (Koridorda kapatılan alan yaklaşık 30 m²) Toplam projesine aykırı olarak 311,70 m² alandır."

Tutanağa istinaden 13.11.2014 tarih ve K/253-353-851165-380 sayılı 3194 sayılı İmar Kanunu"nun 42. Maddesi gereğince yıkım kararı ve 13.11.2014 tarih ve K/252-352-851159-379 sayılı, 3194 sayılı İmar Kanunu"nun 42. Maddesi gereğince para cezası verildiğine dair Encümen Kararları alınmıştır.

ISGY-2405033 BEŞİKTAŞ İŞ KULE (KİRA) 10

10.03.2015 tarih ve 2015/30 sayılı tutanağa göre; söz konusu kaçak kısımların Belediye Encümeni Yıkım Kararı gereği projesine aykırı olarak kullanılan kısımların kaldırıldığı bilgisi belirtilmiştir.

Belediye dosyasında 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi doğrultusunda alınmış 01.12.2018-30.12.2018 tarihli yapı kayıt belgeleri bulunmakta olup bilgileri tabloda gösterilmiştir. İlgili belgeler eklerde yer almaktadır. Yapılan değişiklikler bağımsız bölüm alanlarını etkilememektedir.

YAPI KAYIT BELGESİ BİLGİLERİ
Belge Tarihi Başvuru No Belge No Bağımsız
Bölüm No
Alan (m²) Nitelik Belgenin Kapsamı
01.12.2018 3674239 27S8J2GE D12 124,70 Ticari C otoparkı depo
01.12.2018 3673969 A1ANHT9Z T2 137,10 Ticari C otoparkı oto yıkama alanı
01.12.2018 3667187 R43C5AJ6 D1 48,50 Ticari Kule 2-3 depo 1
01.12.2018 3667503 S1HNU8BU D2 26,00 Ticari Kule 2-3 depo 2
01.12.2018 3667716 UDMVJTBH D3 10,00 Ticari Kule 2-3 depo 3
01.12.2018 3667931 AH3Z3645 D4 10,00 Ticari Kule 2-3 depo 4
01.12.2018 3668214 SY6YTYC5 D5 22,00 Ticari Kule 2-3 depo 5
01.12.2018 3668408 A5N1M57Y D6 44,00 Ticari Kule 2-3 depo 6
01.12.2018 3668626 RAEE58G8 D7 44,00 Ticari Kule 2-3 depo 7
01.12.2018 3669011 5A9ACU4K D8 44,00 Ticari Kule 2-3 depo 8
01.12.2018 3669254 CFR454N5 D9 18,00 Ticari Kule 2-3 depo 9
01.12.2018 3671844 SR9M69GG D11 84,50 Ticari Kule 2-3 İş Yatırım Sistem Odası
01.12.2018 3673646 21T3R4YF T1 208,00 Ticari Kule 2-3 oto yıkama alanı
01.12.2018 3669760 YMC14CVJ D10 88,00 Ticari Kule 2-3 otopark-Depo 10
01.12.2018 3674568 42D76SC6 T3 45,00 Ticari Kule-Çarşı Kuru Temizleme
30.12.2018 4304590 2YEBZJ16 D13 49,00 Ticari Depo alanı
30.12.2018 4304661 KRSYYNA5 1 adet 133,00 Ticari Yapının Tamamı-Sigara İçme alanı
(Arsa alanı 15,36 m²)
TOPLAM 17 1.135,80

2.3.4 - Taşınmazın Yasal ve Mevcut Durumuna İlişkin Görüş

Mahallinde yapılan incelemeler sonucunda, taşınmazın incelenen mimari projesiyle, bağımsız bölümlerin bina içerisindeki bulunduğu kat ve konum açısından uyumlu olduğu ancak kullanım ihtiyacına göre bağımsız bölümlerin iç mekanında bölümlendirme ve kiralama yapıldığı görülmüştür. Projeye ilişkin tüm yasal izinleri alınmış, inşası tamamlanmış, projenin kat mülkiyeti kurulmuş ve tapu kütüğüne cins tashihleri yapılmıştır.

2.3.5 - Yapı Denetim Kuruluşuna ve İşlemlerine Ait Bilgiler

Değerleme konusu taşınmazlar 29.06.2001 tarih ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun kapsamından önce inşa edilmiş olup kanun kapsamına girmemektedir.

2.3.6 - Projeye İlişkin Detaylı Bilgi ve Planların ve Söz Konusu Değerin Tamamen Mevcut Projeye ilişkin Olduğuna ve Farklı Bir Projenin Uygulanması Durumunda Bulunacak Değerin Farklı Olabileceğine İlişkin Açıklama

Bu değerleme raporu, proje değerleme çalışmasına yönelik hazırlanmamıştır.

2.3.8 - Varsa, Gayrimenkulün Enerji Verimlilik Sertifikası Hakkında Bilgi

Kule 2 için B enerji sınıfı S34EC7E591B5A belge numaralı ve 22.03.2016 tarih ile Kule 3 için B enerji sınıfı S3474D7AE0E59 belge numaralı ve 22.03.2016 tarihli enerji kimlik belgesi mevcut olup ilgili belgeler ekte sunulmaktadır.

3 - DEĞERLEME KONUSU TAŞINMAZ İLE İLGİLİ BİLGİLER

3.1 - Tanımı

Değerlemeye konu olan taşınmazlar tapu kayıtlarına göre; İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, Rumeli Hisarı Mahallesi 25.909,00 m² alana sahip 1420 ada 1 parsel üzerine inşa edilen "Kargir İşmerkezi" nitelikli İş Kuleleri Kompleksi kapsamında "Çarşı, Kule 2 ve Kule 3" bloklarda yer alan 102 adet bağımsız bölümdür.

3.2 - Konumu Ve Yakın Çevre Özellikleri

Değerleme konusu taşınmazın yer aldığı bina, Beşiktaş İlçesi'nde Levent Mahallesi Meltem Sokak üzerinde yer almaktadır. Taşınmazın içinde yer aldığı proje ana aks olan Büyükdere caddesine çok yakın konumdadır. MİA bölgesinde konumlu olup yakın çevresinde Kanyon AVM, Özdilek Park AVM, Metrocity, Saphirre Avm, Qnbfinansbank Genel Müdürlüğü, Şekerbank Genel Müdürlüğü, Sabancı Center, Yapı Kredi Bankası vb yapılar yer almaktadır. Çevresinde yer alan yapılar ise hizmet ve ticaret fonksiyonu ağırlıklı yapılardan oluşmaktadır. Bölgedeki taşınmazın yer aldığı projeye benzer konut ve ofis alanları üst gelir grupları tarafından tercih edilmektedir.

ISGY-2405033 BEŞİKTAŞ İŞ KULE (KİRA) 13

3.3 - Ulaşım Özellikleri

Değerleme konusu taşınmaz; İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, Levent Mah. Meltem Sok. No:8-10 -14 Beşiktaş/İstanbul posta adresinde konumludur. Değerleme konusu taşınmaza Büyükdere Caddesi üzerinden TEM yolu istikametinde devam ederken Çamlık Caddesi'nden sonra Meltem Sokak ile ulaşılmaktadır. TEM Yolu üzerinden gelirken ise Levent Bağlantı yoluna girilir, Levent 2 Kavşağı'ndan sonra sırasıyla Çamlık Caddesi ve Meltem Sokak ile ulaşılmaktadır. Taşınmaz Büyükdere Caddesi ile Levent 2 Kavşağı kesişiminde konumludur. Taşınmaz metro, otobüs ve dolmuş hatları geçiş güzergahı üzerinde yer almaktadır. Yenikapı - Hacosman metro hattında, taşınmaz 4.Levent metro istasyonuna yakın yer almaktadır. Bölgeye özel araçlarla ve toplu taşıma araçları ile rahat bir şekilde ulaşım sağlanabilmektedir. 4.Levent metro istasyonu'na 600m, Zincirlikuyu metrobüse 1,8 km, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü' ne yaklaşık 4 km., Fatih Sultan Mehmet Köprüsü' ne yaklaşık 5 km., D-100 karayoluna yaklaşık 1,3 km mesafededir.

3.4 - 3.4.1 - Genel Özellikleri Taşınmazın Fiziki Özellikleri

Değerlemeye konu olan taşınmazlar tapu kayıtlarına göre; İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, Rumeli Hisarı Mahallesi 25.909,00 m² alana sahip 1420 ada 1 parsel üzerine inşa edilen "Kargir İşmerkezi" nitelikli İş Kuleleri Kompleksi kapsamında "Çarşı, Kule 2 ve Kule 3" bloklarda yer alan 102 adet bağımsız bölümdür.

Parsel üzerinde projesine göre ve mahallinde Kule-1, Kule-2, Kule-3, Çarşı bloğu ve Ticari otopark olan İş Kuleleri Kompleksi bulunmaktadır. Değerleme konusu taşınmazlar Kule-2, Kule-3 ve çarşı bloğunda konumlu 102 adet taşınmazdır.

Kule-2, Kule-3 ve Çarşı Bloğu Meltem Sokak cephelidir. İş kuleleri projesine göre ve mahallinde 6. bodrum kattan 2.normal kata kadar baza kısmından oluşmaktadır. 2.normal kattan sonra ayrı ayrı kule olarak yükselmektedir.

6.bodrum kattan 2.bodrum kata kadar bodrum katlarda binaya ait otopark alanları, teknik hacimler vb ortak alanlar bulunmaktadır. 2.bodrum ve 1.bodrum katta "Çarşı Blok" bulunmaktadır. Blok girişleri 1.bodrum kattan sağlanmaktadır.

BAZA KATI
KAT NO BRÜT İNŞAAT ALANI
6.Bodrum 17.282,00 m²
5.Bodrum 16.241,00 m²
4.Bodrum 16.352,00 m²
3.Bodrum 18.223,00 m²
2.Bodrum 18.197,00 m²
1.Bodrum 11.352,00 m²
Zemin Kat 9.172,00 m²
1.Normal Kat 8.064,00 m²
TOPLAM İNŞAAT ALANI 114.883,00 m²

Çarşı Blok;

2.bodrum ve 1.bodrum katta yer almaktadır. Kule-1, Kule-2 ve Kule-3 bloklardan Çarşı bloğa giriş bulunmaktadır. Mimari projesine göre; 2.bodrum katta 20 adet mağaza-acenta nitelikli bağımsız bölüm, 1 adet banka şubesi ve 1.bodrum katta 26 adet mağaza-acenta nitelikli bağımsız bölüm, 2 adet büro olmak üzere 46 adet mağaza-acenta nitelikli bağımsız bölüm ve 2 adet büro bulunmaktadır. Toplam brüt alanı 3638,76 m² dir.

Blok B.B. No: Kat Nitelik Brüt
Alan, m²
Çarşı 1 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 1 100,00
Çarşı 2 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 2 135,00
Çarşı 3 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 3 108,16
Çarşı 4 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 4 42,00
Çarşı 5 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 5 30,00
Çarşı 6 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 6 82,00
Çarşı 7 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 7 76,00
Çarşı 8 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 8 102,00
Çarşı 9 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 9 138,00
Çarşı 10 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 10 68,00
Çarşı 11 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 11 36,00
Çarşı 12 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 12 91,00
Çarşı 13 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 13 46,00
Çarşı 14 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 14 87,00
Çarşı 15 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 15 75,00
Çarşı 16 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 16 75,00
Çarşı 17 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 17 74,00
Çarşı 18 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 18 38,00
Çarşı 19 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 19 42,00
Çarşı 20 2.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 20 42,00
Çarşı 21 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 21 75,00
Çarşı 22 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 22 33,00
Çarşı 23 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 23 62,00
Çarşı 24 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 24 29,00
Çarşı 25 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 25 62,00
Çarşı 26 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 26 31,00
Çarşı 27 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 27 66,00
Çarşı 28 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 28 87,00
Çarşı 29 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 29 51,00
Çarşı 30 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 30 50,00
Çarşı 31 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 31 92,00
Çarşı 32 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 32 92,00
Çarşı 33 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 33 49,00
Çarşı 34 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 34 58,00
Çarşı 35 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 35 90,00
Çarşı 36 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 36 90,00
Çarşı 37 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 37 56,00
Çarşı 38 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 38 42,00
Çarşı 39 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 39 41,00
Çarşı 40 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 40 83,60
Çarşı 41 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 41 88,00
Çarşı 42 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 42 110,00
Çarşı 43 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 43 149,00
Çarşı 44 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 44 135,00
Çarşı 45 1.Bodrum Kat Büro 110,00
Çarşı 46 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 45 110,00
Çarşı 47 1.Bodrum Kat Mağaza-Acenta 46 130,00
Çarşı 48 1.Bodrum Kat Büro 80,00
TOPLAM 3638,76

Kule 2 Blok; Meltem Sokak Caphelidir. 6 bodrum, zemin ve 27 kat olmak üzere toplam 34 katlıdır. 27 adet bağımsız bölüm bulunmakta olup tamamı büro niteliklidir. Her katta bir adet büro nitalikli bağımsız bölüm yer almaktadır. Zemin ve 1.katı baza katında yer almaktadır. Bağımsız bölümlerin toplam brüt alanı 27.885, 48 m² dir.

Blok B.B. No: Kat Nitelik BB Brüt
Alan (m²)
Kule 2 55 Zemin Büro 1210,00
Kule 2 60 1 Büro 1361,12
Kule 2 165 2 Büro 1036,68
Kule 2 166 3 Büro 1008,28
Kule 2 167 4 Büro 1033,00
Kule 2 168 5 Büro 1033,00
Kule 2 169 6 Büro 1033,00
Kule 2 170 7 Büro 1033,00
Kule 2 171 8 Büro 1033,00
Kule 2 172 9 Büro 1033,00
Kule 2 173 10 Büro 1033,00
Kule 2 174 11 Büro 1033,00
Kule 2 175 12 Büro 1033,40
Kule 2 176 13 Büro 1033,00
Kule 2 177 14 Büro 1033,00
Kule 2 178 15 Büro 996,00
Kule 2 179 16 Büro 996,00
Kule 2 180 17 Büro 1033,00
Kule 2 181 18 Büro 1033,00
Kule 2 182 19 Büro 1033,00
Kule 2 183 20 Büro 1033,00
Kule 2 184 21 Büro 1033,00
Kule 2 185 22 Büro 1033,00
Kule 2 186 23 Büro 1000,00
Kule 2 187 24 Büro 938,00
Kule 2 188 25 Büro 889,00
Kule 2 189 26 Büro 889,00
Kule 2 27 Tesisat santral
Kule 2 27. A Kat Soğutma kulesi, asansör makine dairesi
TOPLAM 27885,48

Kule 3 Blok; Meltem Sokak Caphelidir. 6 bodrum, zemin ve 27 kat olmak üzere toplam 34 katlıdır. Bağımsız bölümlerin tamamı büro niteliklidir. Her katta bir adet büro nitalikli bağımsız bölüm yer almaktadır. Zemin ve 1.katı baza katında yer almaktadır. Bağımsız bölümlerin toplam brüt alanı 28.302,28 m² dir.

Blok B.B. No: Kat Nitelik BB Brüt
Alan (m²)
Kule 3 56 Zemin Büro 1386,00
Kule 3 61 1 Büro 1564,00
Kule 3 190 2 Büro 1075,00
Kule 3 191 3 Büro 1008,28
Kule 3 192 4 Büro 1033,00
Kule 3 193 5 Büro 1033,00
Kule 3 194 6 Büro 1033,00
Kule 3 195 7 Büro 1033,00
Kule 3 196 8 Büro 1033,00
Kule 3 197 9 Büro 1033,00
Kule 3 198 10 Büro 1033,00
Kule 3 199 11 Büro 1033,00
Kule 3 200 12 Büro 1033,00
Kule 3 201 13 Büro 1033,00
Kule 3 202 14 Büro 1033,00
Kule 3 203 15 Büro 996,00
Kule 3 204 16 Büro 996,00
Kule 3 205 17 Büro 1033,00
Kule 3 206 18 Büro 1033,00
Kule 3 207 19 Büro 1033,00
Kule 3 208 20 Büro 1033,00
Kule 3 209 21 Büro 1033,00
Kule 3 210 22 Büro 1033,00
Kule 3 211 23 Büro 1000,00
Kule 3 212 24 Büro 938,00
Kule 3 213 25 Büro 889,00
Kule 3 214 26 Büro 889,00
Kule 3 27 Tesisat santral
Kule 3 27. A Kat Soğutma kulesi, asansör makine dairesi
TOPLAM 28302,28

İş Kuleler kompleksi İŞ GYO mülkiyetindeki toplam satılabilir/kiralanabilir alan bilgisi müşteriden temin edilmiş olup, 46 adet mağaza fonksiyonlu bağımsız bölümün brüt alanın 3.448,76m², 56 adet büro fonksiyonlu bağımsız bölümün brüt alanının 56.187,76m² olarak belirtilmiştir. Çarşı bloğunda yer alan "büro" nitelikli taşınmazlar blok dâhilinde mağaza olarak kullanıldığından değerlemede mevcut nitelikleri esas alınmıştır.

Fonksiyon Brüt Alan (m²) Bağımsız Bölüm Adedi
Mağaza 3.448,76 46
Büro 56.377,76 56
TOPLAM 59.826,52 102
Binanın Genel Özellikleri
Yapı Tarzı : B.A.K.
Yapı Nizamı : AYRIK
Yapı Sınıfı : V.A
Kullanım Amacı : İŞYERİ , BÜRO
Elektrik : ŞEBEKE
Su : ŞEBEKE
Isıtma Sistemi : FAN COIL
Kanalizasyon : ŞEBEKE
Su Deposu : MEVCUT
Hidrofor : MEVCUT
Asansör : MEVCUT
Jeneratör : MEVCUT
Intercom Tesis : -
Yangın Tesisatı : MEVCUT
Çatı Tipi : TERAS
Dış Cephe : DIŞ CEPHE BOYASI
Park Yeri : YOK
Güvenlik : MEVCUT
Manzarası : ŞEHİR , BOĞAZ
Cephesi : G-B-D-K
Deprem
1.Derece
Bölgesi
X 2.Derece 3.Derece 4.Derece 5.Derece

3.4.2 - İç Mekan Özellikleri

İş kuleleri kompleksinde 46 adet asansör, 6 adet yürüyen merdiven ve 6'sı yangın merdiveni olmak üzere toplam 12 merdiven bulunmaktadır. Çarşı bloktaki mağaza ve kulelerde yer alan bürolarda kullanım ihtiyacına göre iç mekan düzenlenmiştir. İşyeri ve bürolar natamam pazarlanmaktadır. Ortak alanlarda zeminler seramik kaplı, duvarlar ve tavanlar boyalıdır. Blok girişlerinde kartlı giriş ve turnikeler mevcuttur.

3.4.3 - Ruhsat Alınmış Yapılarda Yapılan Değişliklerin 3194 Sayılı İmar Kanunu' nun 21. Maddesi Kapsamında Yeniden Ruhsat Alınmasını Gerektirdiği Değişiklikler Olup Olmadığı Hakkında Bilgi

Taşınmazlar için yapı kullanma izin belgesinin bulunması nedeniyle mevzuat kapsamında 3194 Sayılı İmar Kanunu' nun 21. Maddesi kapsamında yeniden ruhsat alınması gerekmemektedir.

4 - DEĞERLEME İLE İLGİLİ ANALİZLER

4.1 - Taşınmazın Bulunduğu Bölgenin Özellikleri

4.1.1 - İstanbul İli

İstanbul 41° K, 29° D koordinatlarında yer alır. Batıda Çatalca Yarımadası, doğuda Kocaeli Yarımadası'ndan oluşur. Kuzeyde Karadeniz, güneyde Marmara Denizi ve ortada İstanbul Boğazı'ndan oluşan kent, kuzeybatıda Tekirdağ'a bağlı Saray, batıda Tekirdağ'a bağlı Çerkezköy, Tekirdağ, Çorlu, güneybatıda Tekirdağ'a bağlı Marmara Ereğlisi, kuzeydoğuda Kocaeli'ne bağlı Kandıra, doğuda Kocaeli'ne bağlı Körfez, güneydoğuda Kocaeli'ne bağlı Gebze ilçeleri ile komşudur. İstanbul'u oluşturan yarımadalardan Çatalca Avrupa, Kocaeli ise Asya anakaralarındadır. Kentin ortasındaki İstanbul Boğazı ise bu iki kıtayı birleştirir. Boğazdaki Fatih Sultan Mehmet ve Boğaziçi Köprüleri kentin iki yakasını birbirine bağlar. İstanbul Boğazı boyunca ve Haliç'i çevreleyecek şekilde Türkiye'nin kuzeybatısında kurulmuştur.

İstanbul, Türkiye'nin en büyük kenti olup, 15 milyon kişiyi aşan nüfusu ile dünyanın da sayılı kentlerinden biri haline gelmiştir. Batı ile Doğu arasında köprü olma özelliği ile yerli ve yabancı sermaye için, bölgelerarası ilişki kurma ve bölgelere açılma yönünden önemli bir merkezdir. İstanbul Boğazı, Karadeniz'i, Marmara Denizi'yle birleştirirken; Asya Kıtası'yla Avrupa Kıtası'nı birbirinden ayırmakta ve İstanbul kentini de ikiye bölmektedir.

İstanbul nüfusu 2023 yılına göre 15.655.924'dir. Bu nüfus, 7.806.787 erkek ve 7.849.137 kadından oluşmaktadır. Yüzde olarak ise: %49,86 erkek, %50,14 kadındır. İstanbul'un 14'ü Anadolu Yakasında, 25'i Avrupa Yakasında olmak üzere toplam 39 ilçesi vardır.

4.1.2 - Beşiktaş İlçesi

Beşiktaş, İstanbul'un en eski semtlerinden biri ayrıca bir ilçesidir. İstanbul Boğazı'nın Rumeli yakasında, Tophane ile Ortaköy'ün arasındadır. Batı'da Şişli, güneyde Beyoğlu, kuzeyde Sarıyer ile komşudur.

Beşiktaş'ın eski ve yeni sakinleri arasında yaygın olan ve yazılı kaynaklara da geçmiş bulunan teze göre Beşiktaş adının aslı Beştaş'dır. Bu da Barbaros Hayreddin Paşa'nın gemilerini bağlamak için kıyıya diktirdiği beş taş sütundan gelir. Beştaş adı zamanla Beşiktaş'a dönüşmüştür. Beşiktaş ilçesi, 23 mahalleden oluşmaktadır. Bu mahalleler, Abbasağa, Akatlar, Arnavutköy, Balmumcu, Bebek, Cihannüma, Dikilitaş, Etiler, Gayrettepe, Konaklar, Kuruçeşme, Kültür, Levazım, Levent, Mecidiye, Ortaköy, Muradiye, Nisbetiye, Sinanpaşa, Türkali, Ulus, Vişnezade ve Yıldız mahalleleridir.

Beşiktaş, Bizans döneminde Boğaziçi kıyılarındaki en belli başlı yerleşim merkezi olup dinsel törenlerin yapıldığı bir mekandır. Beşiktaş bir yerleşim yeri kimliğini Osmanlı döneminde kazanmıştır. Bizans dönemi boyunca Boğaziçi özellikle Karadeniz'den gelen yağmacıların akınlarına uğramış, bunların yarattığı tahribat ve saldıkları korku surdışı yerleşmelerin gelişmesini engellemiştir. Beşiktaş'ın Osmanlı döneminde bir yerleşim yeri kimliği kazanması Karadeniz'in geniş ölçüde Osmanlı Devleti'nin denetimi altına girmesi sayesinde olmuştur. Özellikle Kaptan-ı Derya Barbaros Hayreddin Paşa'nın ilgisi dolayısıyla bilhassa denizcilik açısından büyük önem kazanmıştır. Barbaros Hayreddin, İstanbul'da olduğu zamanlarda Beşiktaş'ta bir yalıda ikamet etmiş, burada bir cami, bir medrese bir de sübyan mektebi inşa ettirmiştir. Barbaros, vefatından sonra buraya defnedilmiştir.

Çırağan Sarayı, Dolmabahçe Sarayı, Yıldız Sarayı, Feriye Sarayı, Ihlamur Kasrı, Naime Sultan Yalısı, Hıdiv Yalısı ve Esma Sultan Yalısı tarihi mimari yapılardandır.Ortaköy Camii,Mecidiye Camii ve Yıldız Camii ile geçmişleri Bizans dönemine tarihlendirilen Ayios Haralambos ve Profitis İlias Kiliseleri önemli dini yapılardır.Türkiye'nin en yüksek binası olan 181.2 metre yüksekliğindeki İş Kuleleri Beşiktaş'tadır. Sınırları içinde Boğaziçi Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi ve Galatasaray Üniversitesi'nin merkez kampüsleri ile Bahçeşehir Üniversitesi, Beykent Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Kadir Has Üniversitesi, Yeditepe Üniversitesi ve Mimar Sinan Üniversitesi'nin bazı ana birimlerini bulunduran Beşiktaş İlçesi'nde 14'ü özel 44 ilköğretim okulu ve 7'si anadolu lisesi olmak üzere 25 lise bulunmaktadır.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) hazırlamış olduğu 2023 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) Nüfus Sayımı Sonuçlarına göre Beşiktaş'ın Toplam Nüfusu 169.022 kişidir.

4.1.3 - Gayrimenkul Piyasasının Mevcut Ekonomik Göstergeler Doğrultusunda Analizi

Türkiye Ekonomik Görünüm

2019 Aralık ayında başlayan COVID-19 salgınının 2020'nin ilk yarısında tüm dünyaya yayılmasıyla salgının ekonomi üzerindeki olumsuz etkileri beklenenden daha sert olmuştur. Salgının etkileri daha da belirginleşince salgının kontrol altına alınması önlemler alınmış ve ekonomide duraksama yaşanmıştır. 2020 yılında başlayarak gayrimenkul sektörünü etkisi altına alan pandemi, 2022 yılının son çeyreğinde gündemden düşmeye ve pandemiden etkilenen sektörler kendilerini toparlamaya başlamıştır.

2022 yılı dördüncü çeyreği jeopolitik belirsizliklerin sürdüğü ve küresel büyüme görünümü üzerindeki aşağı yönlü risklerin bir miktar azaldığı bir dönem olarak geride kalmıştır.

Gelişmiş ekonomi merkez bankaları faiz artırımlarına devam etmiş olsa da, faiz artırım hızlarında yavaşlamaya gidildiği gözlenmiştir. Küresel aktivitede ivme kaybı sürmüş, resesyon endişelerinde az da olsa gerileme kaydedilmiştir. Ham petrol ve emtia fiyatlarındaki gerileme devam ederken enflasyon küresel ölçekte yüksek seyretmiştir. Enflasyonda

zirvenin görülmüş olduğu değerlendirilirken, düşüşün zaman alabileceği öngörülmüştür. Çin'in sıfır COVİD politikasını terk edip, açılmaya gitmesi küresel risk iştahını olumlu yönde etkilerken, gelişmekte olan ekonomilere yönelik sermaye akımlarında kırılganlıklar sürmüştür.(Gyoder, 2022, 4.Çeyrek Raporu)

Pandemi döneminden güçlü bir şekilde çıkan Türkiye ekonomisinin büyüme hızı, 2022 yılı itibariyle beklendiği gibi yavaşladı. Türkiye ekonomisi zincirlenmiş hacim endeksine göre 2022 yılında %5,6 oranında büyüdü. Geçtiğimiz yıldaki bu iyi performansını bu yılın ilk çeyreğinde bir miktar ivme kaybetmekle birlikte koruyan Türkiye ekonomisi, 2023 yılının ilk çeyreğinde ise yıllık bazda %4 ile piyasa beklentileri paralelinde büyüdü. (Colliers International, 2023, İkinci Yarı Raporu).

Küresel ekonomi ; 2022 yılında enerji şokunun ardından Avrupa ekonomisinin kayda değer ölçüde yavaşlaması ve çoğu merkez bankasının sıkı para politikalarına rağmen; Çin'de tüketimin normalleşmesi ve ABD'deki toparlanmanın etkisiyle 2023 yılında beklenenden daha fazla dayanıklılık göstermiştir.

Ekonomik büyümedeki sürprize rağmen, para salsıkılaşma etkilerinin halen tam olarak hissedilmemesi, Çin'de devam eden gayrimenkul sektörü krizi, zorlu finansman koşulları ve durgun küresel ticaret ve yatırımlar nedeniyle ekonominin zayıf seyrine devam etmesi beklenmektedir. OECD 2023 yılı için %3 büyüme öngörürken, 2024 yılında küresel büyümenin %2,7'ye düşeceğini tahmin etmektedir.

Politika faizleri, Fed tarafından %5,50, ECB tarafından %4,50 ve BoE tarafından %5,25'e yükseltilmesiyle birçok gelişmiş ülkede zirveye ulaşırken, bazı gelişmekte olan ülkelerde 2024 yılında daha geniş bir çapta sıkılaşma beklenmektedir. Ek olarak, birçok ekonomide nüfusun yaşlanması ücretlerdeki reel artışı destekleyerek işgücü pazarının sağlam kalmasına ve 2025 yılında beklenen toparlanmaya katkı sağlayabilir.

Diğer yandan, son iki yıldır önemli bir endişe kaynağı olan enflasyon gevşeme sinyalleri vermektedir. 2022 yılında %8,1 olan küresel enflasyonun, 2023 yılında %5,7'ye gerilediği tahmin edilmektedir ve 2024 yılında ise IMF'nin tahminine göre %3,9 seviyesine düşmesi beklenmektedir.

Devam eden Rusya-Ukrayna savaşı, Çin ile artan ticari gerilimler ve Orta Doğu'daki çatışmalar, 2024 yılına doğru belirsizliklerin ve risklerin devam edeceğine işaret ederken, Kızıldeniz nakliye hatlarında yaşanabilecek aksaklıklar hem tedarik zinciri hem de küresel görünüm için önemli bir tehdit oluşturabilir.

Ek olarak, 2024 yılı takviminin siyasi açıdan yoğun bir yıl olarak öne çıkması riskleri arttırmaktadır. 2024 yılı seçim takviminde ABD'nin yanısıra, İngiltere, AB, Meksika, Rusya, Hindistan ve Endonezya yer almaktadır ve bu ülkeler küresel ekonominin %50'sinden fazlasını oluşturmaktadır. Hane halkları ve şirketler bekle ve gör yaklaşımını benimseyip, büyük alımlardan büyük yatırımlara kadar önemli kararlarını erteleyebilir. (Value Solution Partners, 2023 Yıl Sonu)

Dünya ekonomisinde aktivite 2023 dördüncü çeyreğinde direncini korumuştur. ABD'de hem imalat hem de hizmet sektöründe yavaşlama görülürken, Euro Bölgesi'nde aktivite verileri son çeyrekte daralmaya işaret etmektedir. Çin'de son çeyrekte büyüme hedeflere uygun gerçekleşse de veriler iç talepteki yavaşlamaya ve emlak sektöründeki durgunluğa yönelik sinyaller vermiştir. Diğer gelişmekte olan ekonomilerde ayrışma görülse de genel anlamda küresel aktiviteyi yukarı çekmiştir. Enflasyonda tahminlerden hızlı gerçekleşen gerilemelerle belli başlı merkez bankalarının 2024 yılı içinde gerçekleştireceği faiz indirimlerine yönelik beklentiler artmış ve küresel tahvil faizlerinde düşüş görülmüştür. Bu gelişmeler risk iştahını desteklerken, gelişmekte olan ülkelere sermaye akışı artmıştır. Son çeyrekte yaşanan jeopolitik gerilimler enerji fiyatları üzerindeki belirsizlikleri artırırken, küresel ticarette aksamalara yol açmaktadır. Öte yandan, 2024 yılının ilk haftalarında gelişmiş ekonomi merkez bankalarının faiz indirimlerinin beklenen kadar erken olmayabileceği fiyatlaması öne çıkmıştır. Bu nedenle tahvil faizleri yeniden yükselirken, jeopolitik belirsizliklerle birlikte küresel piyasalardaki iyimserlik hız kesmiştir.

Türkiye ekonomisi 2023 üçüncü çeyrekte beklentilerin üzerinde bir büyüme kaydetmiştir. 2023 yılı üçüncü çeyrek gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH) stoklar ve dış talebin sınırlayıcı etkisine rağmen iç talep ve yatırımların katkısıyla büyümüştür. Takvim ve mevsim etkisinden arındırılmış verilere göre GSYH çeyreklik bazda %0,3 artarken, yıllık bazda GSYH büyümesi

%5,9 seviyesinde gerçekleşmiştir. 2023 yılı ikinci çeyrek sonunda 1 trilyon 22,3 milyar dolar olan yıllıklandırılmış GSYH üçüncü çeyrekte 1 trilyon 75,7 milyar dolara yükselmiştir. Yurtiçinde 2023 dördüncü çeyrek öncü verileri ekonomik aktivitenin yavaşladığını göstermektedir. İmalat sanayi satın alma yöneticileri endeksi (PMI) aralık ayında 47,4'e yükselse de son üç ayda daralma bölgesinde kalmıştır. Kapasite kullanım oranı son üç ayda yataya yakın seyrederken, sektörel güven endeksleri son çeyrekte sınırlı da olsa gerileme kaydetmiştir. Bankacılık sektörü kredi hacmi ve harcamalara dair diğer göstergeler ise ılımlı bir yavaşlamaya işaret etmektedir.

Dördüncü çeyrekte dış dengede ılımlı bir iyileşme görülmüştür. İhracatta sınırlı yükseliş görülürken, enerji kalemindeki gerilemeyle ithalat ve dış ticaret açığı gerilemektedir. Hizmetler hem taşımacılık hem de turizmdeki zayıflama ile gerilerken, birincil gelir dengesindeki bozulma cari dengedeki iyileşmeyi sınırlamaktadır. İkinci çeyrek içinde 60 milyar doları aşan 12 aylık toplam cari açık, Eylül itibarıyla 51,8 milyar dolara ve en güncel veri olarak Kasım itibarıyla 49,6 milyar dolara gerilemiştir. Ticaret Bakanlığı verilerine göre, 2023 yılı genelinde ihracat 2022'ye göre %0,6 artarken, ithalatta %0,5 düşüş gerçekleşmiştir. Bundan dolayı 2022 yılında 109,5 milyar dolar olan dış ticaret açığı 106,0 milyar dolara inmiştir. Bazı vergi kalemlerindeki yükseliş ve ücret artışlarının neden olduğu birikmiş maliyetlerin etkisi büyük ölçüde geride kalsa da beklentilerdeki katılık ve gıda fiyatlarındaki artış ile dördüncü çeyrekte enflasyonda sınırlı bir artış yaşanmıştır.

2023 üçüncü çeyrek sonunda %61,5 olan genel tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) yıllık enflasyonu aralık ayında %64,8'e çıkmıştır. Aynı dönemde genel yurtiçi üretici fiyatları endeksi (Yi-ÜFE) yıllık enflasyonu ise %47,4'ten %44,2'ye gerilemiştir. TCMB politika faizini Eylül'de %25,00'dan %30,00'a çıkarırken, artırımlara Ekim, Kasım ve Aralık toplantılarında da devam etmiştir. Son aralık ayı toplantısında haftalık repo faizini 250 baz puan artırarak %42,50'ye çıkarırken, parasal sıkılaşmanın en kısa zamanda tamamlanacağını ve sıkılığın gerektiği müddetçe sürdürüleceğini duyurmuştur. (Gyoder, 2023, 4.Çeyrek Raporu)

Yıl GSYH
(milyon TL)
Kişi Başı Gelir
(TL)
GSYH
(milyon Dolar)
Kişi Başı Gelir
(Dolar)
Büyüme**
(%)
Yıl İçi
Ortalama Kur
(Dolar/TL)
2017 3.133.704 39.019 852.618 10.696 7,50 3,68
2018 3.758.773 46.167 797.124 9.792 3,00 4,72
2019 4.317.787 52.316 760.355 9.213 0,90 5,68
2020 5.048.567 60.541 717.092 8.599 1.90 7,04
2021 7.256.142 85.759 807.924 9.549 11,40 8,98
2022 15.011.776 176.654 905.814 10.659 5,50 16,57
$2023*$ 26.276.307 307.952 1.118.593 13.110 4,50 23,49

Gayrimenkul Sektörü:

Türkiye gayrimenkul yatırım pazarında, 2022 yılındaki büyük ölçüde yüksek enflasyon ortamında güvenli liman algısı nedeniyle sermaye yönelimindeki hareketlenmenin ardından, 2023 yılında gerçekleşen işlemler hemen hemen birçok varlık türünde yıl boyunca kademeli olarak düşüş göstermiştir.

Yatırım pazarındaki düzeltme hareketinde, yüksek fiyatlamalar etkili olurken, seçimler sonrası artan faiz oranları ve enflasyonist ortam kaynaklı baskılar 2023 yılında toplam işlem hacminin geçen yıla kıyasla %36 oranında düşmesine neden olmuştur.

Mevcut iklimde zayıflayan yatırım iştahına rağmen,depremler sonrasında inşaat maliyetlerindeki ani artış halihazırda yüksek olan fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskıyı arttırmıştır. Bu bağlamda, şişkin konut fiyatları önümüzdeki dönemde yatırım iştahının küçük-orta ölçekli varlıklara yönelmesine neden olabilir. (Value Solution Partners, 2023 Yıl Sonu)

Türkiye de inşaat ve gayrimenkul sektörünün en önemli göstergelerden birisi olan 'konut satış' rakamlarına baktığımızda ise durum şöyledir; 2023 yılı itibarıyla, toplam 1 milyon 225 bin adet konut satılmıştır. 2022 yılının aynı döneminde ise satışlar 1 Milyon 485 bin adet olarak gerçekleşmişti. Bu da bir önceki yıla göre satışlarda yüzde 17,5 düzeyinde bir düşüşü işaret etmektedir. Satış türlerine göre ise farlılık ipotekli satışlarda yaşanmıştır. 2022 yılında 280 bin adet ipotekli konut satışı yapılırken 2023 yılında ise yüzde 36,6'lık bir düşüş ile 177 bin adet düzeyinde gerçekleşmiştir. İpotekli satışlardaki azalma konut kredi faizlerinde ve konut fiyatlarındaki artışın etkisiyle meydana gelmiş görülmektedir.

İlk el satışlarda da 2023 yılında gerileme belirgin bir hal alarak bir önceki seneye göre yüzde 17,5'lik düşüşle 379 bin adet düzeyinde gerçekleşmiştir.

Yabancılara yapılan konut satışları ise oldukça sert bir gerilemeye sahne olmuştur. 2023 yılında bir önceki seneye göre yüzde 48,1 azalarak 35 bin adet satış gerçekleşmiştir.

Özellikle 2022 yılı ve 2023 yılı ilk yarısı itibarıyla, talebin güçlü olmasının yanı sıra enflasyonist eğilimden kaçış çabasıyla konut fiyatlarda kayda değer bir yükseliş yaşanmıştır. Ancak bu artış eğiliminde 2023 yılı ikinci yarısından itibaren yavaşlama işaretleri görülmeye başlanmıştır. TCMB tarafından açıklanan 2023 Kasım ayı verilerinde; bir önceki yılın aynı ayına göre nominal olarak yüzde 82,2, reel olarak ise yüzde 12,4 oranında artış gerçekleşmiştir. Türkiye genelinde birim metrekare fiyatı 30,318 TL'ye ulaşmıştır. En yüksek metrekare fiyatı ise İstanbul da gerçekleşmiş olup 44,532 TL olmuştur. (Gyoder, 2023, 4.Çeyrek Raporu)

İç talepteki yavaşlama ve para politikasındaki sıkı görünümün etkisiyle konut sektörü arz açısından da nispeten zayıf bir tablo çizmiştir. 2023'ün dördüncü çeyreğine ilişkin verilere göre yapı ruhsatı izinlerindeki yıllık artış hızı %16'ya inerken, kullanma izinleri %8,9 düşüş ile gerileme eğilimini sürdürmüştür. İMSAD tarafından açıklanan inşaat malzemeleri sanayi faaliyet endeksi 2023'ün ikinci yarısında gerileme eğilimine girmiş, bu eğilim Ocak ayında da hızlanarak devam etmiştir.

Sektörün gelirlerindeki artışın dördüncü çeyrekte yıllık bazda %103,4 ile giderlerindeki yıllık %66,6'lık artışın üzerinde seyretmeye devam etmesi ise sektöre ilişkin olumlu bir gelişme olarak değerlendirilmektedir.

TÜİK verilerine göre, inşaat sektörü güveni Ocak'ta iyimserlik eşik değeri olan 100'ün altında kalmakta birlikte bir önceki aya göre sınırlı bir artış göstermiştir. Son üç aylık dönemde inşaat faaliyetleri ve alınan kayıtlı siparişlerin mevcut düzeyine ilişkin alt endekslerde kaydedilen artışlar da sektörün gelecek performansına ilişkin olumlu sinyaller vermiştir.

Önümüzdeki dönemde inşaat faaliyetlerini kısıtlayabilecek temel faktörler açısından mevsimsellik ön plana çıkarken, zayıf talep koşullarının sektörün üretim faaliyetini baskılayabileceği izlenmektedir. Bununla birlikte finansman koşullarındaki sıkı görünümün devam edeceği, asgari ücrete yapılan artışların etkisiyle işgücü maliyetlerinin yükseleceği ve bu çerçevede sektörün giderlerindeki yüksek seyrin süreceği tahmin edilmektedir. (Türkiye İş Bankası, İktisadi Araştırmalar Bölümü, IV. Çeyrek, 2023)

OFİS VE TİCARİ GAYRİMENKUL PİYASASI

2023 yılı hem dünya genelinde hem de Türkiye'de ekonomik durgunluğun yaşandığı bir yıl olmuştur. 6 Şubat'ta Türkiye'nin doğu illerini sarsan deprem felaketi, Türkiye'nin deprem riskine maruz bir ülke olmasıyla ilgili yapı arzı üzerine çeşitli tartışmaları beraberinde getirdi. Özellikle ticari gayrimenkullerde, deprem dayanıklılık raporları, zemin ve temel etüt raporları, kullanıcılar ve yatırımcılar tarafından öncelikli talepler arasına girdiği görülmüştür. Bu gelişmelerin ardından, Mayıs ayında gerçekleşen Türkiye Genel Seçimleri sonrasında uygulanan sıkı para politikasıyla derinleşen finansman bulma zorluğu, yeni ofis arzına yönelik yatırım taleplerindeki baskıyı daha da artırmıştır.

Bununla birlikte, enflasyon ve döviz kuru dalgalanmalarının devam etmesi birincil kiralarda ₺ ve ABD\$ bazında artışın devam etmesine neden olmuştur. Firmaların ofislere dönüş eğiliminin sürmesi, A sınıfı ofislere ve merkezi iş alanı (MİA) bölgesine olan talebin artışı gibi sebeplerin sonucunda doluluk oranları son dokuz yılın en yüksek seviyesine ulaşmıştır. Özellikle Levent bölgesinde dolar bazında bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %8.6 oranında artış kaydedilmiştir. Bu durumda canlı kalan talep ve kısıtlı olan arz neticesinde birincil kiralar dolar bazında yukarı yönlü hareketine devam etmiştir.

Yılın üçüncü çeyreğinde İstanbul Uluslararası Finans Merkezi'nin (İFM) belirli bir kısmının açılması ile İstanbul ofis pazarı genel arzı artarak 7,14 milyon m² olarak kaydedilmiştir. 2023 yılında toplamda 315.473 m² işlem gerçekleşerek, 2022'ye kıyasla %40 oranında azalma olduğu kaydedilmiştir. Ayrıca toplam kiralama işlemlerinin %32'si ilk yarıda gerçekleşirken, %68'i ikinci yarıda gerçekleşmiştir. Bununla birlikte, yıl genelinde metrekare bazında kiralama anlaşmalarının %34'ü MİA'da gerçekleşmiş olup bir önceki yıla kıyasla aynı oranda işlem gerçekleştiği görülmüştür. Yılın dördüncü çeyreğinde gerçekleşen kiralama işlemleri isetoplamda 92.320 m²'dir. Bir önceki yılın dördüncü çeyreğine kıyasla bakıldığında ise %44 oranında azalma kaydedilmiştir.

Ayrıca son çeyrekte gerçekleşen kiralama işlemlerinin %82'si yeni kiralama anlaşmalarından oluşmuştur. Yenileme işlemlerinde ise önceki yılın aynı çeyreğine göre yaklaşık %48'lik düşüş yaşanmıştır. 2023 yılında gerçekleşen başlıca yeni kiralama işlemleri arasında ise Mavi Jeans (4.Ç, 12.360 m², Skyland), Demirören Medya (4.Ç, 21.000 m², Maslak Square B-C Blok), Met-Gün İnşaat (3.Ç, 14.010 m², Doğuş HQ), Humanis Sağlık (3.Ç, 3.840 m², Maslak Link), ACN Türk (4.Ç, 3.850 m², Quasar), Amadeus (1.Ç, 3.800 m², Torun Center), Sahibinden (2.Ç, 3.315 m², Yılmaz Plaza), Huawei (3.Ç, 3300 m², Yılmaz Plaza 2), Boeing (2.Ç, 3,233 m², Teknopark İstanbul) ve GE Aviaton (4.Ç, 3.884 m², Maya Anatolium) bulunmaktadır. Ayrıca, pandemi sonrası artan ofis talebiyle birlikte boşluk oranları %12,14'e gerileyerek %10,6 ile son 10 yılın en düşük seviyesi olan 2013 yılı oranlarına yaklaştı.

2023 yılında büyük çaplı ofis yatırım işlemi gerçekleşmemişken orta ve uzun vadede yatırım işlemlerinin hızlanması beklenmektedir.

Nitelikli A sınıfı ofis talebiyle birlikte MİA bölgesinde boşluk oranları düşmeye devam etmektedir. Özellikle Levent bölgesinde, tek mülkiyetli yapıya sahip binalarda boşluk oranı

geçen yıl %10'larda seyrederken, 2023 yılının son çeyreğinde %7.43'e kadar gerilemiştir. Diğer taraftan depreme dayanıklı olmayan binaların boşaltılması ve ofislerden farklı tip binalara dönülmesi piyasadaki arz sıkıntısını artırmaktadır. Bu durumda doluluk oranlarındaki artış ve arz kısıtlılığı neticesinde ABD\$ bazında birincil kiralarda geçen yıla kıyasla yaklaşık %8.6'lık bir artış kaydedilmiştir. Önümüzdeki dönemde yükselen talebin ve doluluk oranlarındaki artışın devam edeceği ve birincil kiralar üzerinde yukarı yönlü hareketin sürekliliğini koruyacağı öngörülmektedir. (Gyoder, 2023, 4.Çeyrek Raporu)

Ofis kiralama işlem hacmi İstanbul genelinde geçen yıla kıyasla alan bakımından %21 ve işlem adedi bakımından %31 oranında düşüş göstererek 74,4 bin m2 seviyesinde gerçekleşmiştir.

Asya'da gerçekleşen kiralama hacmi geçen yıla kıyasla %12 artış kaydederken, MİA dışı Avrupa'da %53, MİA'da ise %11 düşüş göstermiştir.

Kullanıcıların yüksek erişilebilirlik tercihleri paralelinde, son yıllarda metro ve toplu taşıma ile erişilebilirliğin önemli ölçüde arttığı Asya pazarı toplam kiralama işlemlerinde %46 ile en yüksek payı alırken, Asya'yı %30 pay ile MİA ve %24 pay ile MİA dışı Avrupa takip etmiştir.

Sınırlı arz ve devam eden enflasyonist baskılar nedeniyle, birincil ofis kiraları artış eğilimini sürdürmüştür. TL bazında geçen yılın aynı döneminde 550TL/m2/ay, bir önceki çeyrekte ise 1.000TL/m2/ay olarak kaydedilen birincil ofis kiraları yıllık bazda %118 artış kaydederek 4Ç 2023'te 1.200 TL/m2/ay seviyesine yükselmiştir. USD bazında ise geçen yıla kıyasla %33 artış ile 40USD/m2/ay olarak kaydedilmiştir. (Value Solution Partners, 2023 Yıl Sonu)

C2'23 C3'23 C4'23
Avrupa
Yakası
Stok
(bin m z )
Bosluk
Orani (%)
Birincil
Kira
$($/m\frac{F}{ay})$
Stok
(bin m z )
Bosluk
Orani (%)
Birincil
Kira
\$/m!/ay\$
Stok
(bin m 2 )
Bosluk
Orani (%)
Birincil
Kira
\$/m!/ay\$
Levent - Etiler 886 8.4 37 886 7.5 37 886.1 7.88 38
Maslak 927 18.9 22 927 18.8 22 927 15.47 24
Z.Kuyu - Şişli Hattı 529 8.0 25 529 7.6 25 529.3 7.57 28
Taksim ve Çevresi 206 6.6 15 206 5.1 15 256.1 13.66 15
Kağıthane 309 25.2 13 309 25.0 13 308.7 24.79 18
Beşiktaş * 105 18.8 20 105 15.0 20 105.1 29.64 22
Batı İstanbul ** 674 4.0 10 10 674 3.7 10 837.6 5,71 11
Cendere-Seyrantepe 376 35.6 13 376 24.6 13 363.3 21,75 18
Anadolu
Yakası
Stok
(bin m 2 )
Bosluk
Orani (%)
Birincil
Kira
\$/m 2 /ay\$
Stok
(bin m 2 )
Boşluk
Orani (%)
Birincil
Kira
$$/m^2/ay$$
Stok
(bin m 2 )
Boşluk
Orani (%)
Birincil
Kira
(\$/m 2 /ay)
Kavacık 93 4.8 10 93 6.5 10 93.4 8,41 12
Ümraniye 745 9.9 12 745 9.8 12 745.1 9.85 16
Altunizade 86 38.2 15 86 36.2 15 134.7 24.04 17
Kozyatağı 768 14.0 22 806 15.9 22 758.1 13.71 23
Doğu İstanbul*** 511 28,0 10 10 511 26.1 10 634.8 19.44 12
Ticari Gayrimenkulde Öne Cıkan İller
ĨI. Ticari Gayrimenkul
Ortalama Birim Satıs
Fiyatı (TL/m 2 )
Dükkan ve Mağazalar
Ortalama Birim Satıs
Fiyatı (TL/m 2 )
Ofis ve Bürolar
Ortalama Birim Satıs
Fiyatı (TL/m 2 )
İstanbul 642.561 \$40.719 \$49,807
zmir \$35,606 \$35,944 \$36,040
Bursa \$27.366 \$27,969 \$29,602
Ankara 627.598 \$27,643 629.817
Antalya 637.541 \$36,149 644.217
Kocaeli \$27.870 627.541 628,035
Adana \$23.528 \$26,424 621.428

4.3 - Bilgilerin Kaynağı

Değerleme çalışmasında kullanılan bilgiler; Beşiktaş Belediyesi, İş GYO A.Ş. ile yerinde yapılan incelemeler ile kısmen belgeli ve kısmen de şifahi bilgiler sonucu oluşmuştur.

4.4 - Değeri Etkileyen Faktörler

4.4.1 - Olumlu Faktörler

  • * Merkezi bir konumda yer almaktadır.
  • Ulaşılabilirliği yüksektir. *
  • * MİA aksı üzerinde konumludur.
  • * Prestijli ve bilinirliği yüksek projede yer almaktadır.
  • * Yüksek katlardan boğaz ve şehir manzarasına hakimdir.

4.4.2 - Olumsuz Faktörler

  • Taşınmazların bulunduğu bölgede benzer özellikte projelerin sayısı fazladır. *
  • * Kiralık işyeri-ofis arzı yüksektir.
  • * Yaya yoğunluğunun az olduğu sokak üzerinde konumludur.

5 - DEĞERLEME YÖNTEMLERİ

5.1 - Pazar Yaklaşımı

Bu yöntemde; değeri belirlenmek istenen taşınmaza emsal olabilecek gayrimenkullerin satış bedellerinin elde edilerek, söz konusu taşınmaz ile nitelik ve niceliklerinin karşılaştırılması yapılmaktadır. Bu konuda en önemli husus emsal gayrimenkullerin gerçek satış bedellerinin elde edilebilmesidir. Benzer özelliklere sahip gayrimenkullerden; satış tarihi itibari ile değer kaybı, kullanım alanlarına ait kıyaslama, çevre düzeni ve arsa alanlarına ilişkin düzeltmelerin yapılması gereklidir. Birim fiyat ya da toplam fiyat olarak elde edilen veriler değerlemesi yapılan taşınmaza uygulanarak değerleme bedeline ulaşılmaktadır. Ülkemizde gayrimenkul piyasasının hareketliliği ve tutarsızlığı nedeni ile sağlıklı sonuçlara ulaşabilmek için en çok bu yöntem uygulanmaktadır.

5.2 - Yeniden İnşa Etme ( İkame ) Maliyeti Yaklaşımı

Mevcut bir yapının aynısını yeniden inşa etmek fikri üzerine kuruludur. Gayrimenkulün değeri; değerleme tarihinde yeniden inşa etmenin maliyeti, boş arsa değeri, arazinin kullanılabilir hale getirilmesinden kaynaklanan harcamalar ve amortisman tutarından oluşmaktadır. Ana prensip olarak mevcut bir gayrimenkulün bina değerinin, hiçbir zaman yeniden inşa etme maliyetinden fazla olamayacağı kabul edilmektedir. Karşılaştırma ve maliyetlere ayırma yöntemleri kullanılmaktadır. Karşılaştırma yönteminde yeni inşa edilen bir gayrimenkulün birim maliyetleri, değerlemesi yapılan taşınmazın değerinin belirlenmesinde kullanılmaktadır. Her iki yapının olumlu/olumsuz özellikleri bulunan değer üzerinden eksiltilir/artırılır. Maliyetlere ayırma yönteminde ise değerlenen taşınmazın inşaası aşamasında kullanılan malzemeler, işçilik ve projelendirme bedelleri tek tek hesaplanır. Ortaya çıkan değerden; amortisman bedeli düşürülerek gerçek değer oluşturulur.

5.3 - Nakit Akışı ( Gelir ) Yaklaşımı

Değeri yalnızca elde edilecek gelire göre saptanabilen taşınmazlarda kullanılabilen bu yöntemde; taşınmazın gelecekte ortaya çıkabilecek faydalarını ve getirdiği net geliri kapitalize ederek bugünkü değeri belirlenmektedir. Bir yıllık gelirin, gelir oranına bölünmesi ya da gelir katsayısıyla çarpılması sonucu değere ulaşılma yöntemi direkt kapitalizasyon olarak adlandırılmaktadır. İndirgenmiş nakit akışı ise; götürü bedeli uygulanarak gelir modeline yansıtılması, gelirlerin kabul edilebilir bir indirgeme oranı ile bugünkü değerine getirilerek gayrimenkulün değeri saptanması olarak tanımlanmaktadır.

6 - DEĞERLEMEDE KULLANILAN YÖNTEMLER

Değerleme konusu taşınmazlara ilişkin yapılmış olan değerleme çalışmasında taşınmazların değerinin tespitinde;

  • Pazar Yaklaşımı Yöntemi kullanılmıştır.

6.1 - Pazar Yaklaşımı

Eczacıbaşı'nın Büyükdere Caddesi'nde bulunan eski ilaç fabrikasının yerine inşa edilen projenin finansmanı Eczacıbaşı Topluluğu ve İş Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (İSGYO) tarafından inşa edilmiştir. Projede 4 katlı AVM, 26 katlı 1 adet ofis bloğu ve 179 konutluk rezidans bölümü bulunmaktadır.

Kiralık Daire Tipi Alanı Değeri
(TL)
Birim Değeri
(TL/m²)
Opus Projet
0 532 491 83 93
1+0
16. kat
600m² 800.000 TL 1.333 TL/m²
Ortalama #BAŞV!
#BAŞV!
1.333,33 TL/m²

24.000 m²'lik bir arsa üzerinde AVM ile büyüklükleri 121 ile 370 m² arasında değişen toplam 205 daireden oluşmaktadır. Parsel üzerinde her biri 26 katlı ve toplam 46.700 m²'lik iki adet rezidans bloğu binası ile bütünleşen ve AVM yer almaktadır. 5 ana bölümden oluşan projede birinci bölüm olan Metrocity Millenium konutlarının yer aldığı iki bloktan oluşmaktadır.

Kiralık Daire Tipi Alanı Değeri
(TL)
Birim Değeri
(TL/m²)
Lacivert Proje
0 533 389 98 39
1+0
20+üzeri
Boğaz Manz.
720m² 500.000 TL 694 TL/m²
Lacivert Proje
0 533 389 98 39
1+0
5. kat
1.000m² 500.000 TL 500 TL/m²
Ortalama 1.720m²
1.000.000
581,40 TL/m²

Metrocity İş Merkezi A Blok 17'nci katta bulunan bağımsız bölümün mevcut kiracısı Metro Yatırım Ortaklığı A.Ş'nin aylık kira bedelinin 03.05.2024 tarihinden itibaren 52.820TL+KDV (95 m2)olduğu bilgisi Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP)Avrasya GYO A.Ş.tarafından açıklanmıştır.

* APA GİZ PLAZA

Büyükdere Caddesi üzerinde 1. Levent Metro istasyonuna yürüme mesafesinde konumludur. 2008'in Aralık ayında açılan 32 katlı binanın 23 katı ofis kullanımına uygun olarak tasarlanmıştır. 21 kule katı + 1. & 2. katlar + zemin kat ve + -1 & -2. mağaza/ofis alanlarından oluşmaktadır.

Kiralık Daire Tipi Alanı Değeri
(TL)
Birim Değeri
(TL/m²)
MansionTR Levent
0 (532) 642 92 31
1+0
2. kat
Dekorlu
285m² 260.000 TL 912 TL/m²
Tower Gayrimenkul
0 (532) 378 24 79
5+0
Giriş kat altı
1.250m² 900.000 TL 720 TL/m²
Çözüm Gayrimenkul
0 (542) 235 96 58
1+0
Giriş kat
740m² 766.000 TL 1.035 TL/m²
Ortalama 2.275m²
1.926.000
846,59 TL/m²

* İSTANBLOOM

Istanbloom projesi 34'ü konut, 3'ü penthouse, 3'ü ofis, 2'si teknik ofis ile sosyal alan ve 4'ü otopark katı olmak üzere 46 katlı tek bloktan meydana gelmektedir.

İstanbloom projesinde; kapalı otopark, sauna, oyun alanları, fitness merkezi, yüzme havuzu, dinlenme alanları, buhar banyosu ve yapı içerisinde altı adet avlu bahçesi gibi sosyal imkanlar da mevcuttur.

Kiralık Daire Tipi Alanı Değeri
(TL)
Birim Değeri
(TL/m²)
KW Platin
0 (532) 670 95 41
5+0
30+ kat
200m² 200.000 TL 1.000 TL/m²
Pozitif Gayrimenkul
0 (545) 221 19 87
1+0
20+ kat
103m² 80.000 TL 777 TL/m²
Ortalama 303m²
280.000
924,09 TL/m²
*
FERKO SİGNATURE
bağlayan kent
yaklaşık 6 yıllıktır.
Ferko Signature projesi 2 ofis bloğu ve bunları birbirine
bahçesinden
oluşuyor.
30
katlıdır.
Proje
Kiralık Daire Tipi Alanı Değeri
(TL)
Birim Değeri
(TL/m²)
LUX Properties Real Estate
0 (542) 312 12 12
1+0
Natamam
20+ üzeri
1.700m² 1.700.000 TL 1.000 TL/m²
Lacivert Proje
0 533 389 98 39
1+0
Boğaz Man.
Natamam
20+ üzeri
400m² 450.000 TL 1.125 TL/m²
Ortalama 2.100m²
2.150.000
1.023,81 TL/m²
*
ASTORIA KEMPINSKI RESIDENCE
Astaş
edilmiş
Holding
27
katlı
tarafından
2007
yılında
Astoria Kempinski Residences 127.000 m²'lik alana inşa
2
kuleden
oluşmaktadır.
toplamda 64 ofis ve 120 adet rezidans bulundurmaktadır. A
ve B kuleler konut ve ofis amaçlı kullanılmakta olup,
C blokta Astoria AVM yer almaktadır.
hizmete
açılan
Bünyesinde
Kiralık Daire Tipi Alanı Değeri
(TL)
Birim Değeri
(TL/m²)
Wen Gayrimenkul A.Ş.
0 (532) 348 40 47
5+0
1. kat
Dekorlu
352m² 320.000 TL 909 TL/m²
Art İstanbul Gayrimenkul
0 (531) 704 20 80
1+0
Zemin kat
Dekorlu
550m² 390.000 TL 709 TL/m²
Ortalama 902m²
710.000
787,14 TL/m²

* ZORLU CENTER

Zorlu Center'da, performans sanatları merkezi, otel, ofis, alışveriş merkezi ve rezidanslar yer almaktadır. Zorlu Center projesi içinde 3 rezidans kulesi, büyüklükleri 117 m² ile 735 m² arasında değişen daireler, 4 açık, 1 kapalı yüzme havuzu ve 1.500 m² 'lik spor merkezi ile 1 adet otel kulesi bulunmaktadır. Zorlu Center projesi 18 ila 22 katlı 4 blokta 584 konuttan meydana geliyor. Projenin bir bloğunda Raffles İstanbul Hotel yer alıyor. Diğer üç bloğunda ise kule rezidans ve teras evler bulumaktadır. Teras Evler bölümündeki daireler hem bahçeye, hem de Boğaz manzarasına sahiptir.

Kiralık Daire Tipi Alanı Değeri
(TL)
Birim Değeri
(TL/m²)
Versatie Gayrimenkul
0 (532) 213 50 49
1+0
1. kat
Dekorlu
200m² 250.000 TL 1.250 TL/m²
Versatie Gayrimenkul
0 (532) 213 50 49
5+0
4. kat
Dekorlu
198m² 230.000 TL 1.162 TL/m²
Art İstanbul Rotana
0 (531) 704 20 80
5+0
3. kat
Dekorlu
AVM içi
cepheli
275m² 495.000 TL 1.800 TL/m²
Ortalama 673m²
975.000
1.448,74 TL/m²
*
TORUN CENTER
birlikte tasarlanmıştır. 3 kule halinde yükselen Torun Center projesi zeminden
160 metre yüksekliğinde olan iki konut kulesi toplam 42
kattan, ofis kulesi ise 36 kattan oluşmaktadır. Projede yer
alan toplam 784 birim yer almaktadır.1+1, 2+1, 3+1 ve 4+1
tiplerinden oluşmakta olan projede yaşam ve iş konsepti
Kiralık Daire Tipi Alanı Değeri
(TL)
Birim Değeri
(TL/m²)
Opus Projet
0 532 491 83 93
1+0
5.Kat
Dekorlu
420m² 500.000 TL 1.190 TL/m²
EOZ
0 (544) 532 93 38
1+0
Giriş Kat
Natamam
211m² 185.000 TL 877 TL/m²
Atalay Gayrimenkul - GISE
0 (532) 335 11 14
1+0
Giriş Kat
Natamam
164m² 150.000 TL 915 TL/m²
Ortalama 795m²
835.000
1.050,31 TL/m²

* QUASAR İSTANBUL

Quasar projesi parsel üzerinde ayrık nizamda inşa edilmiş (bodrum katları ve ofis kullanımları yekpare biçimde tasarlanmış) konut ve otel-rezidans bloğundan oluşmaktadır. Parsel üzerinde konut bloğu doğu kısımda, otel ve rezidans bloğu ise batı kısımda inşa edilmiş durumdadır. Aynı zamanda parsel üzerinde korunması gerekli kültür varlığı olarak likör fabrikası binaları da restore edilmiştir.

Kiralık Daire Tipi Alanı Değeri
(TL)
Birim Değeri
(TL/m²)
Art İstanbul Gayrimenkul
0 (531) 704 20 80
1+0
Boğaz Man.
Dekorlu
225m² 120.000 TL 533 TL/m²
Çözüm Gayrimenkul
0 (542) 235 96 58
1+0
2. kat
410m² 590.000 TL 1.439 TL/m²
Versatie Gayrimenkul
0 (533) 262 37 14
1+0
2.Kat
Dekorlu
1.136m² 1.400.000 TL 1.232 TL/m²
Ortalama 1.771m²
2.110.000
1.191,42 TL/m²

Dükkan Emsalleri

1 Eko Akademi Gayrimenkul

Tel 0 (530) 874 91 32

Levent Sekoya Plaza'da giriş katta konumlu, bahçe kullanımlı 384 m² mağaza-showroom nitelikli taşınmaz için 450.000.-TL kira bedeli istenmektedir.

KİRALIK 384
.-M²
450.000
.-TL
1.172 .-TL/M²

2 Era Lotus

Tel 0 (541) 551 40 53

Levent Çarşıda zemin katta konumlu, zemin+2 kat kullanımlı 285 m² dükkan için 280.000.-TL kira bedeli istenmektedir. Yaya trafiğinin yoğun olduğu bölgede konumludur.

KİRALIK 285
.-M²
280.000
.-TL
982 .-TL/M²
-- --------- ------------- ----------------- ----- ---------

3 Uptown Gayrimenkul

Tel 0 (532) 277 00 36

Levent Çarşıda zemin katta konumlu, zemin+1 kat+çatı kullanımlı 288 m² dükkan için 300.000.-TL kira bedeli istenmektedir. Giriş kat 75 m² , kış bahçesi 75 m², 1.Kat 100 m² çatı katı 38 m² alana sahiptir. Yaya trafiğinin yoğun olduğu bölgede konumludur.

KİRALIK 288
.-M²
300.000
.-TL
1.042 .-TL/M²

4 Coldwell Banker Mayor

Tel 0 (532) 483 88 35

Levent Çarşıda zemin katta konumlu,40 m² dükkan için 59.000.-TL kira bedeli istenmektedir. Yaya trafiğinin yoğun olduğu bölgede konumludur.

KİRALIK
40
59.000
1.475
.-TL/M²
.-M²
.-TL
-------------------------------------------------------------

5 Sahibinden

Tel 0 (532) 331 37 51

Kanyon AVM arkası Pol Center AVM içerisinde konumlu, 70 m² dükkan için 45.000.-TL kira bedeli istenmektedir. Avm içerisinde kalmaktadır.

KİRALIK 70
.-M²
45.000
.-TL
643 .-TL/M²

6 Kalkedon Cadde

Tel 0 (545) 322 30 10

Özdilek AVM arkasında yeni inşa edilmiş münferit binada zemin katta konumlu, 524 m² depolu asma katlı dükkan için 250.000.-TL kira bedeli istenmektedir.

KİRALIK 524
.-M²
250.000
.-TL
477 .-TL/M²

DEĞERLEMESİ YAPILAN TAŞINMAZLARIN EMSAL 1 EMSAL 2-3 EMSAL 4 EMSAL 5 EMSAL 6

EMSAL HARİTASI

6.1.1 - Emsallerin Değerlendirilmesi

Bölgeden elde edilen emsallerin değerlemesi yapılan taşınmazın özelliklerine bağlı olarak analizi yapılırken aşağıdaki bulunan karşılaştırma tablosu kullanılmıştır. Bu tablonun öncelikli amacı değerleme sırasında bölgeden edinilen emsallerin değerlemesi yapılan taşınmaz/taşınmazlara göre durumlarını karşılaştırmaktır. Bu analizde emsal taşınmaz "iyi/küçük" olarak belirtilmişken (-) düzeltme, "kötü/büyük" olarak belirtilmişken (+) düzeltme yapılmaktadır. Emsallerin her birinin taşınmazlara göre farklılıkları olacağından bu oranlarda da farklılıklar oluşabilmektedir. Düzenlenmiş olan karşılaştırma tablosundaki oranların karşılıkları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Örneğin, emsal taşınmazın alanı değerlemesi yapılan taşınmazın alanından daha büyük ise alana ilişkin yapılacak düzeltme (+) yönde olmaktadır. Düzeltme oranı öngörülürken de yine alan özellikleri karşılaştırılmış ve mesleki deneyimler, şirketimizdeki diğer veriler, sektör araştırmaları ve elde edilen tüm veriler sonucu oluşan tüm unsurlar dikkate alınarak düzeltme oranı takdirinde bulunulmaktadır.

ORAN ARALIĞI
ÇOK KÖTÜ ÇOK BÜYÜK 20% üzeri
KÖTÜ BÜYÜK 11% - 20%
ORTA KÖTÜ ORTA BÜYÜK 1% - 10%
BENZER BENZER 0%
ORTA İYİ ORTA KÜÇÜK -10% - (-1%)
İYİ KÜÇÜK -20% - (-11%)
ÇOK İYİ ÇOK KÜÇÜK -20% üzeri

ISGY-2405033 BEŞİKTAŞ İŞ KULE (KİRA) 38

KARŞILAŞTIRMA TABLOSU-KİRALIK (KULE 2-166 BB-OFİS)
BİLGİ DEĞERLEME
KONUSU
TAŞINMAZ
KANYON METROCİTY APA GİZ FERKO ASTORİA
KİRA FİYATI
KİRA TARİHİ
800.000 500.000 766.000 1.700.000 390.000
ZAMAN
DÜZELTMESİ
0% 0% 0% 0% 0%
ALAN 1008,28 600 1.000 740 1.700 550
BİRİM M² DEĞERİ 1.333 500 1.035 1.000 709
ALANA İLİŞKİN
DÜZELTME
-15% 0% -10% 20% -15%
NİTELİĞİ Büro
NİTELİĞİNE
İLİŞKİN
DÜZELTME
0% 0% 0% 0% 0%
KAT 16 5 Zemin 20+üzeri Zemin
KATA İLİŞKİN
DÜZELTME
-10% 0% 10% -15% 0%
CEPHE
CEPHEYE İLİŞKİN
DÜZELTME
0% 0% 0% -15% 0%
KONUM
KONUMA İLİŞKİN
DÜZELTME
-10% -10% -10% -10% 5%
DİĞER BİLGİLER Yapım Yılı
DİĞER BİLGİLERE
İLİŞKİN
DÜZELTME
-6% 0% -10% -15% -10%
PAZARLAMA
PAYINA İLİŞKİN
DÜZELTME
-10% -10% -10% -10% -10%
TOPLAM
DÜZELTME
-51% -20% -30% -45% -30%
DÜZELTİLMİŞ
DEĞER
566 660 400 725 550 496

Değerleme konusu taşınmazın bulunduğu bölgede ofis birim kira değerlerinin istenen değerler üzerinden birim m² bazında 500.-TL ile 1.200.-TL civarında olduğu, dükkan birim değerlerinin alan, cephe, konumuna göre 500.-TL ile 1.500.-TL aralığında gözlemlenmiştir.

Değerlemesi yapılan taşınmazların MİA aksında ve Büyükdere Caddesine yakın konumda, prestijli ve bilinirliği yüksek projede olmasına karşın yaya ve araç yoğunluğunun az olduğu sokak üzerinde konumlu olması göz önünde bulundurularak değer takdir edilmiştir. Karşılaştırma tabloları Kule 2-166 no'lu bağımsız bölüm ve çarşı blok 32 no'lu bağımsız bölümler için düzenlenmiştir. Diğer bağımsız bölümlerin her biri için birim m² değeri bu verilerden yararlanılarak ve düzeltmeler yapılarak takdir edilmiştir. Takdir edilen kira değeri taşınmazların sözleşmeli kiracılarının bulunması dikkate alınmıştır.

KARŞILAŞTIRMA TABLOSU-KİRALIK-MAĞAZA-32 BB
BİLGİ DEĞERLEME
KONUSU
TAŞINMAZ
E:1 E:2 E:3 E:4 E:6
KİRA FİYATI 450.000 280.000 300.000 59.000 250.000
KİRA TARİHİ
ZAMAN
-
BENZER
BENZER BENZER BENZER BENZER
DÜZELTMESİ 0% 0% 0% 0% 0%
ALAN 92 384 285 288 40 524
BİRİM M² DEĞERİ 1.172 982 1.042 1.475 477
ALANA İLİŞKİN
DÜZELTME
10% 10% 10% -10% 15%
NİTELİĞİ Dükkan Dükkan Zemin+ 2 Katlı
Dükkan
Zemin+ 1+Çatı Katlı
Dükkan
Dükkan Depolu+Asma Katlı
Dükkan
NİTELİĞİNE
İLİŞKİN
DÜZELTME
0% 15% 15% 0% 20%
KAT 1.Bodrum Z Z Z Z Z
KATA İLİŞKİN
DÜZELTME
0% 0% 0% 0% 0%
CEPHE
CEPHEYE İLİŞKİN
DÜZELTME
-15% -25% -25% -25% -10%
KONUM
KONUMA İLİŞKİN
DÜZELTME
-20% -30% -30% -30% -15%
DİĞER BİLGİLER Proje
İçerisinde
DİĞER BİLGİLERE
İLİŞKİN
DÜZELTME
Konumlu 0% 10% 10% 10% 10%
PAZARLAMA
PAYINA İLİŞKİN
DÜZELTME
-15% -15% -17% -15% -15%
TOPLAM
DÜZELTME
-41% -35% -37% -70% 5%
DÜZELTİLMİŞ
DEĞER
587 692 639 661 443 501
PAZAR YAKLAŞIMINA GÖRE DEĞER TABLOSU
Blok Taşınmazın
Niteliği
Toplam
Kiralanabilir
Alanı
Birim Değer Toplam Aylık Kira
Değeri (TL)
Toplam Yıllık Kira
Değeri (TL)
Çarşı Mağaza 3.638,76 575,47 2.094.000 TL 25.128.000 TL
Kule 2 Büro 27.885,48 561,30 15.652.000 TL 187.824.000 TL
Kule 3 Büro 28.302,28 564,12 15.966.000 TL 191.592.000 TL
TAŞINMAZLARIN TOPLAM KİRA DEĞERİ 33.712.000 TL 404.544.000 TL

Çarşı bloğunda yer alan "büro" nitelikli taşınmazlar blok dâhilinde mağaza olarak kullanıldığından değerlemede mevcut nitelikleri esas alınmıştır.

6.2 - Yeniden İnşa Etme ( İkame ) Maliyeti Yaklaşımı

Parsel üzerinde yer alan yapıların kat mülkiyetli olması sebebi ile bu yöntem kullanılmamıştır.

6.3 - Gelir İndirgeme Yaklaşımı (Doğrudan Kapitalizasyon Yöntemi)

Bölgede hem satışta olup hem de kira getirisi bilgisine ulaşılabilen veri sayısının emsal verilere göre daha az olması, istenen satış rakamlarındaki pazarlık payı oranına bağlı olarak kira değeri aynı kalsa dahi kapitalizasyon oranının bu değişiklikten etkilenmesi yüksek olan bir oran olması kısaca gelir yönteminde belirli ekonomik koşullar içerisinde tahmini rakamlar üzerinden bugünkü değere ulaşılmaya çalışılması, ekonomik koşulların her an değişebileceği ihtimali gözönünde bulundurulması nedeni ile gelir yöntemi kullanılmamıştır.

6.4 - En Etkin ve Verimli Kullanım Analizi

Değerleme konusu bağımsız bölümlerin en etkin ve verimli kullanımının mevcut projesindeki niteliklerine göre kullanım olacağı düşünülmektedir.

6.5 - Verilerin Değerlendirilmesi

■ Pazar Yaklaşımı Yöntemine Göre Taşınmazların Toplam Değeri

TAŞINMAZLARIN TOPLAM AYLIK KİRA DEĞERİ 33.712.000 TL
---------------------------------------- ---------------

6.5.1 - Farklı Değerleme Metotlarının ve Analiz Sonuçlarının Uyumlaştırılması ve Bu Amaçla İzlenen Yöntemin ve Nedenlerinin Açıklaması

Sermaye Piyasası Kurulu'nun 01.02.2017 tarih Seri III-62.1 sayılı "Sermaye Piyasasında Değerleme Standartları Hakkında Tebliğ"i doğrultusunda Uluslararası Değerleme Standartları UDS 105 Değerleme Yaklaşımı ve Yöntemleri Madde 10.4'e göre "Değerleme çalışmasında yer alan bilgiler ve şartlar dikkate alındığında, özellikle tek bir yöntemin doğruluğuna ve güvenilirliğine yüksek seviyede itimat duyulduğu hallerde, değerlemeyi gerçekleştirenlerin bir varlığın değerlemesi için birden fazla değerleme yöntemi kullanması gerekmez. " denmektedir.

Değerleme konusu taşınmazların değer tespiti pazar yaklaşımı yöntemi kullanılmıştır. Bölgede hem satışta olup hem de kira getirisi bilgisine ulaşılabilen veri sayısının emsal verilere göre daha az olması, istenen satış rakamlarındaki pazarlık payı oranına bağlı olarak kira değeri aynı kalsa dahi kapitalizasyon oranının bu değişiklikten etkilenmesi yüksek olan bir oran olması kısaca gelir yönteminde belirli ekonomik koşullar içerisinde tahmini rakamlar üzerinden bugünkü değere ulaşılmaya çalışılması, ekonomik koşulların her an değişebileceği ihtimali gözönünde bulundurulması nedeni ile gelir yöntemi kullanılmamıştır. Taşınmazların kat mülkiyetli olması nedeni ile yeniden inşa maliyeti kullanılmamıştır.

Pazar yaklaşımı yönteminde rayiçlerin tutarlı ve daha az yanıltıcı olması nedeni ile Pazar Yaklaşımı yöntemi ile elde edilen değerin yazılmasının daha uygun olduğu kanaatine varılmıştır.

6.5.2 - Müşterek veya Bölünmüş Kısımların Değerleme Analizi

Değerleme konusu bağımsız bölümlerin bulunduğu bölgede bulunan ofis, dükkan birim m² değerlerinin tip, alan, bulundukları kat vb. özelliklere bağlı olarak değiştiği gözlemlenmiştir. Yapılan araştırmalar ve incelemeler sonucu elde edilen emsallerin karşılaştırılması sonucu söz konusu taşınmazların her birinin, bulundukları kat, alan, tip gibi unsurları dikkate alınarak kira birim m² değerleri takdir edilmiştir.

Her bir bağımsız bölüm ayrı ayrı değerleme kapsamına alınmış olup ortak ve müşterek alanlarının değerlerinin de bu kira değerleri içerisinde kapsandığı kabul edilmiştir.

6.5.3 - Hasılat Paylaşımı veya Kat Karşılığı Yöntemi ile Yapılacak Projelerde, Emsal Pay Oranları

Değerleme konusu taşınmazlar için düzenlenmiş herhangi bir hasılat paylaşımı veya kat karşılığı sözleşmesi tarafımıza ibraz edilmemiş olup, değerlemede hasılat veya kat karşılığı yöntemi kullanılmamıştır.

6.5.4 - Gayrimenkul ve Buna Bağlı Hakların Hukuki Durumunun Analizi

Değerleme çalışması kapsamında yapılan incelemelerde, taşınmazın tamamı dikkate alındığında hukuki durumlarında risk oluşturabilecek herhangi bir kayda rastlanmamıştır.

6.5.5 - Yasal Gereklerin Yerine Getirilip Getirilmediği ve Mevzuat Uyarınca Alınması Gereken İzin ve Belgelerin Tam ve Eksiksiz Olarak Mevcut Olup Olmadığı Hakkında Görüş

Yapılan incelemeye göre yasal gereklerin yerine getirildiği mevzuat uyarınca alınması gereken izin ve belgelerin tam ve eksiksiz olarak mevcut olduğu görülmüştür. Taşınmazların inşaatı tamamlanmış yapı kullanma izin belgesini almış, cins tashihi yapılmıştır.

6.5.6 - Kira Değeri Analizi

Yapılan incelemeler ve araştırmalar sonucunda ulaşılan kiralık emsaller dikkate alınarak değerlemeye konu taşınmazların mevcut kiralanabilir alanına göre toplam kira bedeli takdir edilmiştir

Toplam
Kiralanabilir
Alanı
Toplam
Potansiyel
Aylık Kira
Değeri
Toplam Potansiyel
Yıllık Kira Değeri
Çarşı 3638,76 m² 2.094.000 25.128.000
Kule 2 27885,48 m² 15.652.000 187.824.000
Kule 3 28302,28 m² 15.966.000 191.592.000
TOPLAM (TL) 59826,52 m² 33.712.000 404.544.000

İş GYO' nun talebi ile bilgi amaçlı olarak kiracı bulunan kısımların kira değerleri aşağıdaki tabloda belirtilmiştir. Mevcut kira sözleşmelerine göre kiralandığı beyan edilen alanlar üzerinden hesaplama yapılmıştır.

Ayrıca yapı kayıt belgesi düzenlenen depo alanları için müşteri talebi ile bilgi amaçlı kira değeri istenmiştir.Depo alanları bodrum katlarda konumlu olup çarşı bloğunda yer alan bölümlerin en düşük kira birim değerinin 1/5'i civarında olacağı öngörülmüştür.

BLOK
NO
B.B. NO KATI İLİŞKİLİ TARAF/KİRACI KURULUŞ KİRALANA
BİLİR
ALAN (m²)
KİRA BİRİM
M² DEĞERİ
(TL/m²)
AYLIK KİRA
DEĞERİ (TL)
36 1.Bodrum TÜRKİYE İŞ BANKASI A.Ş. (WORK UP) 90,00 m² 589 TL/m² 53.000 TL
37 1.Bodrum TÜRKİYE İŞ BANKASI A.Ş. (WORK UP) 56,00 m² 571 TL/m² 32.000 TL
42 1.Bodrum TÜRKİYE İŞ BANKASI A.Ş. (GİRİŞİMCİLİK ŞUBESİ) 110,00 m² 564 TL/m² 62.000 TL
44 1.Bodrum TÜRKİYE İŞ BANKASI A.Ş. (GİRİŞİMCİLİK ŞUBESİ) 135,00 m² 593 TL/m² 80.000 TL
55 Asma İŞ MERKEZLERİ YÖNETİM İŞLETİM A.Ş. 1.210,00 m² 406 TL/m² 491.000 TL
60 1 TÜRKİYE İŞ BANKASI A.Ş. (SATIN ALMA
BÖLÜMÜ)
754,12 406 TL/m² 306.000 TL
165 2 MAXİS GİRİŞİM SERMAYESİ PORTFÖY YÖN. A.Ş. 215,00 m² 479 TL/m² 103.000 TL
165 2 MAXİS GİRİŞİM SERMAYESİ PORTFÖY YÖN. A.Ş. 292,00 m² 503 TL/m² 147.000 TL
165 2 MAXİS GİRİŞİM SERMAYESİ PORTFÖY YÖN. A.Ş. 86,00 m² 395 TL/m² 34.000 TL
165 2 MAXİS GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI
A.Ş.
127,00 m² 480 TL/m² 61.000 TL
166 3 MOKA ÖDEME VE ELEKTRONİK PARA
KURULUŞU A.Ş.
697,34 m² 566 TL/m² 394.000 TL
MOKA ÖDEME VE ELEKTRONİK PARA
KURULUŞU A.Ş.
29,97 m² 566 TL/m² 17.000 TL
MOKA ÖDEME VE ELEKTRONİK PARA
KURULUŞU A.Ş.
280,97 m² 566 TL/m² 159.000 TL
167 4 İŞ YATIRIM MENKUL DEĞERLER A. Ş. 251,38 m² 566 TL/m² 142.000 TL
168 5 MAKSMARKET DANIŞMANLIK
ELEK.HİZM.TİC.A.Ş.
516,50 m² 566 TL/m² 292.000 TL
KULE 2 169 6 TOPKAPI DAN. ELEK. HİZ. PAZ. VE TİC. A.Ş. 1.033,00 m² 566 TL/m² 584.000 TL
12 İŞNET ELEKTRONİK BİLGİ ÜRETİM DAĞ.TİC.VE
İLET.HİZ.A.Ş.
374,20 m² 573 TL/m² 214.000 TL
175 12 İŞ YATIRIM MENKUL DEĞERLER A. Ş. 659,20 m² 573 TL/m² 378.000 TL
176 13 İŞ YATIRIM MENKUL DEĞERLER A. Ş. 1.033,00 m² 573 TL/m² 592.000 TL
177 14 İŞ YATIRIM MENKUL DEĞERLER A. Ş. 1.033,00 m² 573 TL/m² 592.000 TL
178 15 İŞ YATIRIM MENKUL DEĞERLER A. Ş. 996,00 m² 573 TL/m² 570.000 TL
180 17 ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. 1.033,00 m² 573 TL/m² 592.000 TL
181 18 ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. 1.033,00 m² 573 TL/m² 592.000 TL
182 19 ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. 1.033,00 m² 573 TL/m² 592.000 TL
183 20 ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. 1.033,00 m² 573 TL/m² 592.000 TL
185 22 MOKA ÖDEME VE ELEKTRONİK PARA
KURULUŞU A.Ş.
1.033,00 m² 595 TL/m² 614.000 TL
186 23 TÜRKİYE İŞ BANKASI A.Ş. (SATIN ALMA
BÖLÜMÜ)
595,70 m² 595 TL/m² 354.000 TL
56 Asma İŞ MERKEZLERİ YÖNETİM İŞLETİM A.Ş. 1.204,04 m² 406 TL/m² 489.000 TL
56 Asma İŞ MERKEZLERİ YÖNETİM İŞLETİM A.Ş. 181,96 m² 406 TL/m² 74.000 TL
192 4 İŞ GİRİŞİM SERMAYESİ YAT. ORT. A.Ş. 516,50 m² 573 TL/m² 296.000 TL
200 12 SOFTTECH YAZILIM TEKN. ARŞ. GEL. VE PAZ.
TİC. A.Ş.
1.033,00 m² 580 TL/m² 599.000 TL
KULE 3 202 14 YÜZÜNCÜ YIL TEKNOLOJİ GİRİŞİMLERİ ANONİM
ŞİRKETİ
516,50 m² 580 TL/m² 300.000 TL
203 15 İŞ ENERJİ YATIRIMLARI A.Ş. 996,00 m² 580 TL/m² 578.000 TL
204 16 T.İŞ BANKASI A.Ş.(SATIN ALMA BÖLÜMÜ) 996,00 m² 580 TL/m² 578.000 TL
205 17 ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. 1.033,00 m² 580 TL/m² 599.000 TL
208 20 MİLLİ REASÜRANS TÜRK A.Ş. 1.033,00 m² 580 TL/m² 599.000 TL
209 21 MİLLİ REASÜRANS TÜRK A.Ş. 1.033,00 m² 580 TL/m² 599.000 TL
210 22 MİLLİ REASÜRANS TÜRK A.Ş. 1.033,00 m² 595 TL/m² 614.000 TL
212 24 TRAKYA YATIRIM HOLDİNG A.Ş. 938,00 m² 595 TL/m² 558.000 TL
213 25 TRAKYA YATIRIM HOLDİNG A.Ş. 889,00 m² 646 TL/m² 574.000 TL
214 26 TRAKYA YATIRIM HOLDİNG A.Ş. 889,00 m² 725 TL/m² 645.000 TL
TOPLAM 27.278,26 m² 577 TL/m² 15.741.000 TL

Müşteri talebi doğrultusunda taşınmazların toplu kiralamaya konu olması durumu için görüşler aşağıdaki gibidir;

Çarşı alanında yer alan dükkan nitelikli bağımsız bölümlerin birlikte kiraya verilmeleri durumunda, birlikte kiraya verilmesi söz konusu olan bağımsız bölümlerin (Rapor Eklerinde) "Çarşı-Kira Değerleri Tablosu"nda belirtilen kiraya konu bağımsız bölümlerden en düşük aylık birim kira değerine sahip olan bağımsız bölüm birim kira değerinden %10' a kadar indirim yapılabileceği öngörülmüştür.

Büro nitelikli taşınmazlar için yapılan Pazar araştırmasında bağımsız bölüm bazında yapılabilecek olan kiralamalar haricinde toplu kiralamalar için gerçekleşen kira değerleri araştırılmıştır. Yapılan araştırmalar ve gerçekleşen kiralamalar dikkate alındığında, konu taşınmazlar ile benzer nitelikli plazalarda birden fazla kat kullanımlarında kira değerlerinde yapılan indirimlerin %15 civarında olduğu görülmüştür. Değerleme konusu Kule'lerde katlar bazında bağımsız bölüm bulunmakla birlikte mülkiyetin tek olması nedeni ile bağımsız bölümlerin birlikte ya da bölünerek ayrı ayrı kiralanmaları durumu için aşağıdaki çalışma yapılmıştır.

Değerlemeye konu ofis nitelikli taşınmazların gerek yapısal özellikleri, gerek kat kullanımları ve diğer donatıları dikkate alınarak

Kule'ler kapsamında, rapor eklerinde ayrıntılı olarak belirtilen "Kira Değerleri Tablosu" esas alınarak;

  • 2 ofis katının birlikte kiraya verilmesi durumunda ilgili katlar için, kiraya konu bağımsız bölümlerden en düşük aylık birim kira değerine sahip olan bağımsız bölüm birim kira değerinden yaklaşık % 4'e kadar,

  • 3 ofis katının birlikte kiraya verilmesi durumunda ilgili katlar için kiraya konu bağımsız bölümlerden en düşük aylık birim kira değerine sahip olan bağımsız bölüm birim kira değerinden yaklaşık %6'a kadar,

  • 4 ofis katının birlikte kiraya verilmesi durumunda ilgili katlar için kiraya konu bağımsız bölümlerden en düşük aylık birim kira değerine sahip olan bağımsız bölüm birim kira değerinden yaklaşık %8'e kadar,

  • 5 ofis katının birlikte kiraya verilmesi durumunda ilgili katlar için kiraya konu bağımsız bölümlerden en düşük aylık birim kira değerine sahip olan bağımsız bölüm birim kira değerinden yaklaşık %10'a kadar indirim yapılabileceği kanaatine varılmıştır.

Blok tamamı ya da 6 kat ve üzeri ofis katının birlikte kiraya verilmesi durumunda ise ilgili blok/ilgili katlar için takdir edilen kiraya konu bağımsız bölümlerden en düşük aylık birim kira değerine sahip olan bağımsız bölüm birim kira değerinden yaklaşık %15'e kadar indirim yapılabileceği kanaatine varılmıştır. (Kule 2 ve 3 nin Zemin kat, 1. Kat ve 2. Katları bu madde dışında tutulacaktır.)

6.5.7 - Değerleme Konusu Arsa veya Arazi İse, Alımından İtibaren Beş Yıl Geçmesine Rağmen Üzerinde Proje Geliştirilmesine Yönelik Herhangi Bir Tasarrufta Bulunup Bulunulmadığına Dair Bilgi

Taşınmazlar kat mülkiyetlidir.

Değerleme Konusu Üst Hakkı veya Devremülk İse, Hakkı ve Devre Mülk Hakkının Devredilebilmesine İlişkin Olarak Bu Hakların Doğrudan Sözleşmelere Özel

6.5.8 - Kanun Hükümlerinden Kaynaklananlar Hariç Herhangi Bir Sınırlama Olup Olmadığı Hakkında Bilgi

Değerleme konusu taşınmazlar kat mülkiyetli ve tüm hisseleri Şirkete ait olduğundan bu kapsam dışındadır.

- 6.5.9 Değerlemesi Yapılan Gayrimenkulün, Gayrimenkul Projesinin veya Gayrimenkule Bağlı Hak ve Faydaların, Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları Portföyüne Alınmasında Sermaye Piyasası Mevzuatı Çerçevesinde, Bir Engel Olup Olmadığı Hakkında Görüş İle Gayrimenkullerin Tapudaki Niteliğinin, Fiili Kullanım Şeklinin Ve Portföye Dâhil Edilme Niteliğinin Birbiriyle Uyumlu Olup Olmadığı Hakkında Görüş

Rapora konu taşınmazın Takyidat Bilgileri ve Gayrimenkulün Hukuki Analizi, İmar Bilgileri ve Gayrimenkulün Hukuki Analizi, Taşınmazın Mevcut ve Yasal Durumuna İlişkin Görüş başlıklarında açıklanan incelemelerde aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır.

İmar bilgilerinde yapılan incelemede;

Yapılan incelemeye göre yasal gereklerin yerine getirildiği mevzuat uyarınca alınması gereken izin ve belgelerin tam ve eksiksiz olarak mevcut olduğu görülmüştür. Taşınmazların inşaatı tamamlanmış yapı kullanma izin belgesini almış, cins tashihi yapılmış, kat mülkiyeti kurulmuştur. Sermaye Piyasası Kurulu'nun Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliğine istinaden Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı portföyünde "BİNA" başlığı altında bulunmasında herhangi bir engel bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Mülkiyet bilgilerinde yapılan incelemede ise;

22-1-c maddesinde "Portföylerine ancak üzerinde ipotek bulunmayan veya gayrimenkulün değerini doğrudan ve önemli ölçüde etkileyecek nitelikte herhangi bir takyidat şerhi olmayan gayrimenkuller ile gayrimenkule dayalı haklar dahil edilebilir. Bu hususta 30 uncu madde hükümleri saklıdır.", 22-1-j maddesinde ise "Herhangi bir şekilde, devredilebilmesi konusunda bir sınırlamaya tabi olan varlıklara ve haklara yatırım yapamazlar. Yüksek Planlama Kurulundan izin alınması şartı bu hüküm kapsamında devir kısıtı olarak değerlendirilmez." hükümleri yer almaktadır.

Taşınmazların takyidat bilgilerinde yapılan incelemelerde Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği'nin 22.maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (j) bendlerinde belirtilen hükümler çerçevesinde takyidatların taşınmazlara olumsuz etkisi bulunmadığı kanaatine varılmıştır. (Sermaye Piyasası Kurulu'nun III-48.1 sayılı Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği'nin 30. maddesinde "Kat karşılığı ve hasılat paylaşımı yapılan projelerde, projenin gerçekleştirileceği arsaların sahiplerince ortaklığa, bedelsiz veya düşük bedel karşılığı ortaklık lehine üst hakkı tesis edilmesi veya arsanın devredilmesi halinde, projenin teminatı olarak arsa sahibi lehine ortaklık portföyünde bulunan gayrimenkuller üzerine ipotek veya diğer sınırlı ayni haklar tesis edilmesi mümkündür. Ayrıca gayrimenkullerin, gayrimenkul projelerinin ve gayrimenkule dayalı hakların satın alınması sırasında yalnızca bu işlemlerin finansmanına ilişkin olarak ya da yatırımlar için kredi temini amacıyla portföydeki varlıklar üzerinde ipotek, rehin ve diğer sınırlı ayni haklar tesis edilebilir." denilmektedir. İş GYO A.Ş. tarafından değerleme konusu taşınmazların üzerinde yer alan ipotek kayıtlarının yukarıda anılan tebliğ maddesinde belirtilen işlemler nedeniyle konulmuş olduğunu beyan eden yazılı açıklaması eklerde yer almaktadır.

Taşınmazların Sermaye Piyasası Kurulu' nun Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliğine istinaden Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı portföyünde BİNALAR başlığı altında bulunmasında herhangi bir engel bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

7 - SONUÇ

- 7.1 Sorumlu Değerleme Uzmanının Sonuç Cümlesi

Değerleme uzmanının raporda belirttiği tüm analiz, çalışma ve hususlara katılıyorum.

- 7.2 Nihai Değer Takdiri

Rapor konusu taşınmazın değerinin belirlenmesi aşamasında; yerinde yapılan incelemesi, konumu, çevrede yapılan piyasa araştırmaları, günümüz gayrimenkul piyasası koşulları dikkate alınmıştır.

Bu bilgiler doğrultusunda değerleme konusu 102 Adet Bağımsız Bölümün;

tarihli toplam kira değeri için ; 27.06.2024

.-TL 33.712.000

(Otuz Üç Milyon Yedi Yüz On İki Bin TürkLirası )

Katma Değer Vergisi dahil toplam değeri için;

.-TL 40.454.400

Değerleme Uzmanı

Değerleme Uzmanı

Gizem GEREGÜL EVLEK

Lisans No: Lisans No: Lisans No:

Ş.Seda YÜCEL KARAGÖZ 409558 405453

  • * Bu rapor inceleme yapıldığı tarihteki mevcut bulguları yansıtmaktadır.
  • * Yazı ile belirtilen değere KDV ( Katma Değer Vergisi ) dahil değildir.
  • * KDV oranları güncel mevzuat kapsamında dikkate alınmıştır.
  • * Vergi Kanunlarının Katma Deger Vergisine ilişkin muafiyet, istisna ve vergi oranına ilişkin özel hükümleri dikkate alınmamıstır.

Bu rapor, hiçbir koşulda talep eden kurum ve kişi dışında 3.şahışlara verilemez.

* Değerleme kuruluşunun yazılı onayı olmaksızın herhangi bir şekilde raporun tamamen veya kısmen yayınlanması, raporun veya raporda yer alan değerleme rakamlarının ya da değerleme faaliyetinde bulunan personelin adlarının veya mesleki niteliklerinin referans verilmesi yasaktır.

Sorumlu Değerleme Uzmanı

kıymet takdir edilmiştir.

402003 Eren KURT

Talk to a Data Expert

Have a question? We'll get back to you promptly.