Instal Krakow S.A.

259400OOMJ31L0SWCY70 2022 Sprawozdanie Grupy Kapitałowej Instal Kraków S.A. na temat informacji niefinansowych 2 Niniejsze sprawozdanie (dalej zwane „Sprawozdaniem”) zostało sporządzone przez spółkę Instal Kraków S.A. z siedzibą w Krakowie (w dalszej części sprawozdania zwaną również „Spółką” lub „Instal Kraków”) w wykonaniu obowiązku określonego w art. 55 ust.2b ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 roku (t.j. z dnia 4 listopada 2022 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 120) dalej: „Ustawa o rachunkowości”), z wykorzystaniem Standardu Informacji Niefinansowych (SIN) 2017, opracowanego przez Fundację Standardów Raportowania oraz Stowarzyszenie Emitentów Giełdowych. Treść Sprawozdania obejmuje informacje niefinansowe dotyczące Grupy Kapitałowej Instal Kraków S.A. (dalej zwanej również „Grupą Kapitałową” lub „Grupą”) za okres od 1 stycznia 2022 roku do 31 grudnia 2022 roku, w zakresie zagadnień uznanych przez Spółkę, w wyniku przeprowadzonego dialogu z interesariuszami i wewnętrznych analiz, za istotne dla oceny rozwoju, wyników i sytuacji Grupy oraz wpływu jej działalności na zagadnienia, o których mowa w art. 49b ust. 2 pkt 3 Ustawy o rachunkowości. Spis treści Obszar zarządczy (G) ............................................................................................................ 3 Model biznesowy i strategia (G.1) ................................................................................................... 3 Strategia ....................................................................................................................................... 8 Kluczowe niefinansowe wskaźniki efektywności ............................................................................. 10 Ład zarządczy (G.2) ..................................................................................................................... 13 Struktura Grupy Kapitałowej i ład korporacyjny ................................................................................... 13 Certyfikowane systemy zarządzania ..................................................................................................... 14 System kontroli wewnętrznej ................................................................................................................ 14 Zarządzanie ryzykiem (G.3) .......................................................................................................... 16 Zarządzanie etyką (G.4) ............................................................................................................... 19 Taksonomia ........................................................................................................................ 23 Obszar środowiskowy (E) ................................................................................................... 38 Ryzyka i szanse związane ze zmianami klimatu .............................................................................. 38 Surowce i materiały (E.1) ............................................................................................................. 48 Paliwa i energia (E.2)................................................................................................................... 50 Woda (E.3) ................................................................................................................................. 52 Bioróżnorodność (E.4) ................................................................................................................. 54 Emisje do atmosfery (E.5) ............................................................................................................ 56 Odpady i ścieki (E.6.)................................................................................................................... 59 Pozostałe aspekty bezpośredniego i pośredniego oddziaływania na środowisko (E.7) ....................... 66 Rozszerzona odpowiedzialność środowiskowa: produkty i usługi (E.8.) ........................................... 69 Obszar społeczny i pracowniczy (S) ................................................................................... 73 Korzystanie z pomocy publicznej i zlecenia publiczne (S.1) ............................................................. 73 Korzystanie z pomocy publicznej .......................................................................................................... 73 Zlecenia publiczne ................................................................................................................................. 73 Poziom zatrudnienia i poziom wynagrodzeń (S.2) .......................................................................... 77 Relacje ze stroną pracowniczą i wolność zrzeszania się (S.3) .......................................................... 83 Bezpieczeństwo i higiena pracy (S.4) ............................................................................................ 84 Rozwój i edukacja (S.5) ............................................................................................................... 92 Zarządzanie różnorodnością (S.6) ................................................................................................. 93 Prawa człowieka (S.7) ................................................................................................................. 95 Praca dzieci i praca przymusowa (S.8) .......................................................................................... 98 Społeczności lokalne i zaangażowanie społeczne (S.9) ................................................................... 98 Przeciwdziałanie korupcji (S.10) .................................................................................................. 101 Bezpieczeństwo produktów i konsumentów (S.11) ........................................................................ 102 Komunikacja marketingowa (S.12) .............................................................................................. 111 Ochrona prywatności (S.13) ........................................................................................................ 112 Oznakowanie produktów (S.14) ................................................................................................... 115 Pozostałe kwestie społeczne i rynkowe (S.15) .............................................................................. 117 3 Obszar zarządczy (G) Model biznesowy i strategia (G.1) G.1.1 G.1.2 Grupę Kapitałową Instal Kraków S.A. tworzy spółka Instal Kraków S.A. („Spółka”), jako jednostka dominująca, wraz z jednostką zależną, to jest spółką Frapol sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie (dalej zwaną również „Frapol”). Od 28 kwietnia 1999 roku akcje Instal Kraków S.A. są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Zgodnie z podziałem sektorowym, stosowanym przez GPW, Spółka zaliczana jest do sektora Budownictwo przemysłowe. Od lat Grupa realizuje skomplikowane zadania dla potrzeb nowoczesnego przemysłu, infrastruktury i środowiska. Wykonała setki obiektów, takich jak oczyszczalnie ścieków, stacje uzdatniania wody, zakłady produkcyjne, huty, rafinerie oraz obiekty i instalacje dla energetyki. Była również wykonawcą licznych obiektów użyteczności publicznej, takich jak szpitale, pływalnie, obiekty sportowe, szkoły i uczelnie wyższe oraz specjalistycznych instalacji dla takich obiektów. W celu dywersyfikacji produktów i usług w 2006 roku Spółka rozpoczęła działalność w branży deweloperskiej. Rozpoczęcie produkcji pierwszych central wentylacyjno-klimatyzacyjnych przez Frapol miało miejsce w 1998 roku. W kolejnych latach wprowadzono do produkcji nowe urządzenia wentylacyjno-klimatyzacyjne, produkty związane z systemami przeciwpożarowymi, rekuperacją. Obecnie działalność Grupy Kapitałowej koncentruje się w obszarze usług budowlano-montażowych (w tym sprzedaż usług budowlano-montażowych na rynkach zagranicznych), działalności deweloperskiej, działalności najmu oraz dzierżawy posiadanych nieruchomości, wytwarzaniu urządzeń i konstrukcji dla oczyszczalni ścieków, budynków przemysłowych i instalacji kotłów energetycznych oraz produkcji central wentylacyjnych i elementów instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. Dodatkowo Grupa świadczy usługi badań i egzaminów z zakresu spawalnictwa oraz usługi serwisowe instalacji wentylacji i klimatyzacji. Przychody ze sprzedaży Grupa osiąga głównie na rynku polskim (83,8 % skonsolidowanych przychodów ogółem). Potencjał Grupy Kapitałowej pozwala prowadzić kompleksową realizację budowy zakładów przemysłowych i obiektów budowlanych w formule „pod klucz”. Oferta Frapol, obejmująca elementy wentylacji i klimatyzacji jest komplementarna do oferty Spółki, stąd możliwe jest wykonywanie w ramach całej Grupy Kapitałowej prac instalacyjno-budowlanych, począwszy od fazy projektu, obejmującej także projektowanie instalacji wentylacji i klimatyzacji, do fazy, w której następuje oddanie do użytku gotowego obiektu. Segmenty operacyjne Grupy Kapitałowej: Segment budowlano-montażowy jest obszarem działalności skierowanej przez Grupę Kapitałową głównie do klientów instytucjonalnych oraz biznesowych (jednostek samorządowych, przedsiębiorstw państwowych i prywatnych), polegającej na świadczeniu usług budowlano-montażowych i projektowych w systemie generalnego wykonawstwa lub jako podwykonawca. Działalność w tym obszarze prowadzą obie spółki Grupy. Segmenty operacyjne Grupy Kapitałowej Segment budowlano - montażowy Segment deweloperski Segment zagraniczny Segment produkcji lekkiej Segment najmu Segment pozostałej działalności 4 Główne zlecenia realizowane są przez Spółkę w sektorach: gospodarki wodno-ściekowej, energetycznym, budownictwa ogólnego oraz specjalistycznych instalacji technologicznych. W systemie generalnego wykonawstwa (sporadycznie jako podwykonawca) realizuje ona kompleksowe wykonawstwo przedsięwzięć w zakresie technologii i instalacji dla uzdatniania wody przemysłowej i komunalnej, oczyszczania ścieków oraz kanalizacji, instalacji przemysłowych dla sektora energetycznego, instalacji dla ciepłownictwa i ogrzewnictwa, instalacji oczyszczania spalin, instalacji paliwowych oraz wiele innych rodzajów instalacji przemysłowych. Frapol natomiast świadczy, w formie podwykonawstwa, usługi w zakresie montażu wyprodukowanych instalacji wentylacji i klimatyzacji na rzecz podmiotów realizujących inwestycje w zakresie budowy budynków użyteczności publicznej (biurowce, hotele, apartamentowce, galerie handlowe, dworce, lotniska, placówki oświatowe), obiektów rekreacyjno-sportowych (hale sportowe, centra fitness, baseny, aquaparki), obiektów przemysłowych (magazyny, hale produkcyjne i montażowe, chłodnie) oraz budownictwa mieszkaniowego. Segment deweloperski stanowi działalność, którą w ramach Grupy prowadzi Spółka. Instal Kraków realizuje projekty głównie z własnych środków finansowych, unikając w ten sposób obciążania nieruchomości, na których realizowana jest dana inwestycja, prawami rzeczowymi osób trzecich. Oferta Spółki obejmuje sprzedaż mieszkań i lokali niemieszkalnych (miejsca postojowe, garaże, komórki lokatorskie) w ramach zrealizowanych projektów deweloperskich, których przedmiotem są osiedla mieszkaniowe. Poszczególne przedsięwzięcia deweloperskie realizowane są w podziale na zadania inwestycyjne (etapy). Uzasadnieniem i kryterium podziału są względy ekonomiczne i prawne, w tym zagospodarowanie ternu, możliwości geodezyjnego podziału terenu w oparciu o zapisy MPZP. W całym procesie Spółka kładzie nacisk na utrzymanie wysokiego reżimu kosztowego. W 2022 roku Spółka oddała do użytkowania jako ostatni II etap osiedla mieszkaniowego „Podgaje”, w ramach którego wybudowano łącznie 76 lokali mieszkalnych oraz I etap osiedla mieszkaniowego „Mierzeja Wiślana”, w ramach którego wybudowano łącznie 138 lokali mieszkalnych. W trakcie realizacji był II etap osiedla „Mierzeja Wiślana”. W raportowanym okresie Spółka zawarła łącznie 196 umów przedwstępnych i deweloperskich oraz 175 umów przenoszących własność lokali mieszkalnych. Segment zagraniczny obejmuje działalność Grupy, polegającą na świadczeniu usług budowlano- montażowych poza granicami kraju. Na rynku niemieckim usługi realizowane są przez spółki z Grupy poprzez ich samodzielne oddziały z siedzibą w Moers. Prace wykonywane są w systemie podwykonawstwa. Wykorzystując swoje wieloletnie doświadczenie, Grupa oferuje usługi w robotach montażowych i remontowych, w zakresie urządzeń i instalacji technologicznych w elektrowniach i zakładach przemysłowych, instalacji sanitarnych, w tym klimatyzacji i wentylacji oraz ogrzewania, centrali cieplnych, instalacji gazów technicznych, montażu i prefabrykacji konstrukcji stalowych, prac spawalniczych oraz obróbki odlewów żeliwnych. Segment produkcji lekkiej dotyczy Frapol i stanowi podstawowy profil działalności tej spółki Grupy. Produkcja obejmuje urządzenia i elementy takie jak centrale wentylacyjno-klimatyzacyjne, rekuperatory, zintegrowany system klimatyzacji pomieszczeń czystych, pompy ciepła, systemy oddymiania i przeciwpożarowe, regulacji przepływu powietrza, tłumiki, kanały i kształtki, kratki, nawiewniki, czerpnie, wyrzutnie, czy układy sterowania w zakresie central i systemów wentylacyjno- klimatyzacyjnych. Produkty Frapol dedykowane są dla branży HVAC i mają zastosowanie zarówno w budynkach użyteczności publicznej (biurowce, hotele, apartamentowce, galerie handlowe, dworce, lotniska, placówki oświatowe), obiektach rekreacyjno-sportowych (hale sportowe, centra fitness, baseny, aquaparki), pomieszczeniach o najwyższych wymaganiach higienicznych (szpitale, zakłady farmaceutyczne, sale operacyjne, pomieszczenia aseptyczne, laboratoria), obiektach przemysłowych (magazyny, hale produkcyjne i montażowe, chłodnie), jak i w budownictwie mieszkaniowym (domy energooszczędne i pasywne, lokale mieszkalne i niemieszkalne). Klientami są inwestorzy krajowi i zagraniczni, głównie realizujący duże inwestycje. Frapol prowadzi szereg badań nad rozwiązaniami zwiększającymi energooszczędność i bezpieczeństwo produktów, a także dostosowującymi je do wymagań klientów. W ramach działalności badawczo-rozwojowej w okresie sprawozdawczym zostały przeprowadzone, między innymi, badania ogniowe klap przeciwpożarowych oraz przewodów do wentylacji pożarowej, badania użytkowe systemu różnicowania ciśnienia, badania parametrów 5 termicznych central wentylacyjnych, badania rozszerzające wykorzystanie algorytmów neuronowych w systemach sterowania centralami przemysłowymi oraz domowymi, testy użytkowe prototypów propanowych pomp ciepła, a także kontynuowane były długofalowe testy instalacji pilotażowych. Efektem prac badawczych jest opracowanie wielu innowacyjnych rozwiązań w zakresie wentylacji, klimatyzacji i ogrzewania budynków użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych jedno- i wielorodzinnych. Segment najmu dotyczy Spółki i obejmuje wynajem i dzierżawę posiadanych nieruchomości, w tym nabywanych na potrzeby działalności deweloperskiej do czasu rozpoczęcia realizacji inwestycji. Zawarte umowy najmu lub dzierżawy obejmują 20,3 m² powierzchni magazynów i warsztatów, 3,9 tys. m² powierzchni biurowych i lokali oraz 19,5 tys. m² powierzchni placów. W 2022 roku Spółka dokonała zakupu nowych nieruchomości przeznaczonych w całości na cele najmu oraz oddała do użytkowania dwa budynki usługowe o powierzchni około 1000 m², których powierzchnie również zostały oddane w najem. Segment pozostałej działalności stanowiły usługi realizowane w Spółce przez Dział Techniczno- Eksploatacyjny i Dział Zapewnienia Jakości oraz Spawalnictwa. Usługi świadczone przez jednostki z tego segmentu skierowane są zarówno do klientów instytucjonalnych, jak i indywidualnych. W tym obszarze Spółka prowadzi, między innymi, badania złączy spawanych oraz egzaminy spawaczy, pozwalające uzyskać uprawnienia kwalifikujące spawaczy do wykonywania połączeń spawanych na terenie Unii Europejskiej. Od 2022 roku do segmentu pozostałej działalności zaliczana jest również działalność Spółki prowadzona do tej pory przez segment produkcji ciężkiej. Jest ona w ograniczonym zakresie realizowana jedynie przez Zakład w Oświęcimiu, który koncentruje się na wytwarzaniu urządzeń typu zgarniacze osadu, mieszadła prętowe, wymienniki ciepła na potrzeby oczyszczalni ścieków, rurociągi i konstrukcje nośne na potrzeby budynków przemysłowych i kotłów energetycznych. Segment pozostałej działalności jest to w Spółce marginalna działalność, będąca źródłem przychodów ze sprzedaży w wysokości około 2%.. Segment ten obejmuje również usługi serwisowe świadczone przez Frapol w zakresie własnych instalacji wentylacji i klimatyzacji, skierowane zarówno do klientów instytucjonalnych, jak i indywidulanych oraz dodatkowo, na zlecenie podmiotów zarządzających budynkami użyteczności publicznej, w zakresie rozwiązań innych producentów. W sprawozdaniach finansowych, w tym segmencie ujawniane są również skutki prowadzonej działalności finansowej. Usługi i produkty dostarczane przez Grupę Kapitałową w poszczególnych segmentach operacyjnych Segment Usługi i produkty w segmentach Segment budowlano- montażowy [Instal Kraków, Frapol] ● wykonanie „pod klucz” obiektów przemysłowych, handlowych, sportowych, użyteczności publicznej, ● wykonanie specjalistycznych instalacji dla sektora energetycznego, to jest: odsiarczania, odazotowania, odpopielania, odżużlania, transportu pneumatycznego, przygotowania powietrza, obróbki wody i oczyszczania ścieków, instalacji olejowych, ● wykonawstwo i modernizacje oczyszczalni ścieków komunalnych i zakładowych, ● wykonawstwo suszarni osadów oraz instalacji termicznej przeróbki odpadów, ● wykonawstwo i modernizacje zakładów uzdatniania wody dla celów komunalnych i przemysłowych, wykonawstwo ujęć wody, ● wykonawstwo i modernizacje stacji demineralizacji wody, ● wykonawstwo instalacji produkcji ozonu i ozonowania wody, pompowni i chlorowni, ● wykonawstwo instalacji technologicznych, sanitarnych i przemysłowych, ● wykonawstwo stacji redukcyjnych gazów technicznych i gazu ziemnego, ● wykonawstwo wymiennikowni i kompaktowych węzłów cieplnych, kotłowni gazowo- olejowych, systemów wykorzystania biogazu, ● wykonawstwo sieci cieplnych z rur preizolowanych, ● wykonawstwo instalacji sprężonego powietrza, próżni, transportu pneumatycznego, ● dostawa oraz montaż instalacji wentylacji i klimatyzacji w obiektach przemysłowych i użyteczności publicznej oraz mieszkalnych. 6 Segment deweloperski [Instal Kraków] ● budowa i sprzedaż lokali mieszkalnych i niemieszkalnych (miejsca postojowe, garaże, komórki lokatorskie i lokale usługowe) w ramach zrealizowanych projektów deweloperskich, obejmujących osiedla mieszkaniowe. Segment zagraniczny [Instal Kraków, Frapol] ● remonty oraz montaż urządzeń i instalacji technologicznych w elektrowniach i zakładach przemysłowych, ● montaż instalacji klimatyzacji i wentylacji, ● montaż instalacji ogrzewania i innych instalacji sanitarnych, ● montaż centrali cieplnych, ● montaż instalacji gazów technicznych, ● obróbka odlewów żeliwnych, ● prace spawalnicze. Segment produkcji lekkiej [Frapol] ● centrale wentylacyjne (dobór centrali do indywidualnych potrzeb, produkcja, montaż i uruchomienie urządzeń), ● centrale basenowe, ● centrale wentylacyjno-klimatyzacyjne CLEANROOM, ● szafy klimatyzacyjne FRAMEDIC dla pomieszczeń o najwyższych wymogach higienicznych jak: sale operacyjne, pozostałe pomieszczenia aseptyczne w budynkach służby zdrowia oraz laboratoria w zakładach farmaceutycznych, optycznych i elektronicznych, ● centrale podwieszane AF MINI, ● centrale rekuperacyjne typu ONYX, ● centrale Zenith, ● aparaty grzewczo-wentylacyjne z nagrzewnicą wodną wraz z osprzętem, ● regulatory VAV oraz CAV, ● system przewodów oddymiających typu PD obsługujących jedną strefę pożarową, ● przeciwpożarowe klapy odcinające do instalacji wentylacji bytowej o przekroju kołowym i prostokątnym; ● przeciwpożarowe klapy odcinające do instalacji wentylacji pożarowej o przekroju prostokątnym; ● zawory przeciwpożarowe, ● klapy zwrotne, ● kanały i kształtki o przekroju prostokątnym i kołowym, ● tłumiki akustyczne prostokątne i kołowe, ● kratki wentylacyjne nawiewne oraz wywiewne stalowe i z aluminium, nawiewniki stropowe, nasadki regulacyjne do kratek i nawiewników, ● urządzenia regulujące i zakańczające układy wentylacyjne takie jak : podstawy dachowe, przepustnice do regulacji, czerpnie ścienne i dachowe, wyrzutnie ścienne i dachowe, wywietrzaki dachowe, króćce brezentowe, drzwi powietrzno-szczelne, okapy, ● sufitowe nawiewniki wirowe, ● nawiewniki, kratki, ● serwis instalacji wentylacji i klimatyzacji. ● stropy laminarne, ● moduły recyrkulacyjne, ● nagrzewnice elektryczne, ● zestaw wyrobów Franec RC do różnicowania ciśnienia w systemach kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła, ● skrzynki rozprężne, ● skrzynki rozprężno-tłumiące, ● rozdzielnice zasilająco-sterujące, ● agregat trójgeneracyjny Fragata, 7 ● centrale z wymiennikami ciepła typu MRR, ● elementy systemów sterowania wykorzystujące sieci algorytmów neuronowych, ● pompy ciepła typu powietrze/woda Frapol Prime. Segment najmu [Instal Kraków] ● wynajem posiadanych nieruchomości, ● dzierżawa posiadanych nieruchomości. Segment pozostałej działalności [Instal Kraków, Frapol] ● zgarniacze osadu i mieszadła prętowe, ● wymienniki różnych konstrukcji, ● elementy instalacji wentylacyjnych, klimatyzacyjnych, odpylających, ● elementy instalacji odsiarczania i odazotowania spalin, ● maszyny i urządzenia dla różnych procesów technologicznych, ● rurociągi i urządzenia do transportu mediów, ● konstrukcje nośne i wsporcze, ● bariery ochronne, podesty i drabiny, ● elementy instalacji według indywidualnych projektów. ● bieżące naprawy elektronarzędzi oraz sprzętu spawalniczego, ● prowadzenie egzaminów kwalifikacyjnych spawaczy, ● wykonywanie badań złączy spawanych w Laboratorium Zakładowym Spółki, ● badania niszczące i nieniszczące złączy spawanych, ● odbiory jakościowe wyrobów (zbiorniki ciśnieniowe, konstrukcje stalowe), ● serwis gwarancyjny i pogwarancyjny instalacji wentylacji i klimatyzacji. Struktura przychodów segmentów operacyjnych Grupy za 2022 rok (dane w tys. zł) Segment budowlano- montażowy Segment deweloperski Segment zagraniczny Segment produkcji lekkiej Segment najmu Segment pozostałej działalności 127 014 73 567 64 349 109 663 4 791 18 176 31,9% 18,5% 16,2% 27,6% 1,2% 4,6% W branży budowlanej, w zakresie dotyczącym działalności Grupy Kapitałowej, występuje duża konkurencja i rywalizacja o pozyskanie zamówień. Znaczącym niesprzyjającym czynnikiem jest ciągły wzrost cen surowców, materiałów i niedobór na rynku podwykonawców oraz pracowników fizycznych (monterów, spawaczy, ślusarzy, tokarzy). Powyższe czynniki wpływają na wzrost kosztów, powodując konieczność oferowania usług po wyższych cenach i utrudniając konkurencję. Atutem Grupy jest wieloletnie doświadczenie, poparte licznymi referencjami, stanowiącymi warunek konieczny rywalizacji o zamówienia, w szczególności publiczne, jak również umiejętność właściwej, konkurencyjnej wyceny. Wzrost konkurencyjności Grupa Kapitałowa osiąga bazując na wysoko wykwalifikowanej i wyspecjalizowanej, doświadczonej kadrze pracowników oraz jakości wykonywanych prac i oferowanych usług. Obszerny zakres otrzymanych certyfikatów, uprawnień i dopuszczeń powoduje, że możliwa jest realizacja szerokiego asortymentu urządzeń, których niejednokrotnie nie może produkować wielu lokalnych konkurentów, zaś atutem Grupy jest jakość uzyskiwanych wyrobów. Dla klientów spoza sektora publicznego czynnikiem determinującym wybór oferty jest nie tylko cena, ale też znajomość wykonawcy, jego renoma, posiadane doświadczenie i uprawnienia potwierdzone odpowiednimi dokumentami i certyfikatami, w tym referencje od wcześniejszych zleceniodawców, co w pewnym stopniu daje możliwość podnoszenia rentowności w zakresie danego zamówienia. Z kolei rynek wentylacji i klimatyzacji na przestrzeni ostatniego 10-lecia charakteryzował się bardzo dynamicznym wzrostem. Dotyczy to zarówno zwiększenia ilości podmiotów działających w branży, jak i wartości potencjału rynku. Niezbędne okazało się wyjście do klienta z pełną ofertą, umożliwiającą kompleksową realizację inwestycji, to jest obejmującą produkcję, serwis, montaż. Dodatkowy atut stanowi wysoka jakość produktów oraz obsługa posprzedażowa (serwis gwarancyjny i pogwarancyjny). 8 W obszarze działalności deweloperskiej na rynku pierwotnym występuje bardzo duża konkurencja. Jednocześnie dostrzegalne jest znaczne ograniczenie popytu wskutek zmieniających się warunków gospodarczych, w tym wzrostu stóp procentowych, zaostrzeniu wymogów kredytowych, wysokiej inflacji, konieczności kształtowania cen lokali mieszkalnych na wyższym poziomie w związku z rosnącymi cenami surowców, materiałów i usług, a także ograniczonej podaży, drożejących gruntów. Spółka stara się przyciągać zainteresowanie jakością wykonania, standardem wspólnych przestrzeni, zagospodarowaniem terenów zielonych oraz wewnątrzosiedlowej komunikacji. Grupa Kapitałowa uwzględnia w strategii biznesowej oraz we wdrożonych politykach i procedurach aspekty środowiskowe i społeczne oraz własne cele w tym zakresie. Pomimo zakłóceń w fazie realizacji, związanych z procesem budowlanym, w ostatecznym rozrachunku, jej działalność wpływa na poprawę stanu środowiska, a także komfortu i jakości życia społeczności lokalnych, o czym mowa bliżej w częściach E.8 oraz S.9 Sprawozdania. W przyjętym modelu biznesowym działalność Grupy jest uzależniona od dostawców towarów/usług. Zarówno podwykonawcy, jak i dostawcy urządzeń oraz materiałów, weryfikowani są przed rozpoczęciem realizacji zadania, tak pod kątem sytuacji finansowej, jak również jakości, terminowości, posiadanych certyfikatów, kwalifikacji kadry, przestrzegania przepisów ochrony środowiska, BHP i wdrożonych systemów zarządzania, a następnie poddawani wymaganym kontrolom na etapie wykonawstwa. W segmencie deweloperskim realizacja danego projektu, począwszy od fazy projektowej do momentu uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, odbywa się z wykorzystaniem potencjału osób trzecich, zatrudnianych po przeprowadzeniu procedury oceny i wyboru ofert, z uwzględnieniem kryterium ceny. Projektowanie powierzane jest każdorazowo wybranemu, doświadczonemu, posiadającemu wymagane uprawnienia podmiotowi świadczącemu usługi projektowe, a budowa obiektów realizowana przez profesjonalny podmiot w systemie generalnego wykonawstwa, z zastrzeżeniem konieczności uzyskania każdorazowo zgody na dalsze podzlecenie podwykonawcom części prac. Grupa dąży do tego, aby dostawcą instalacji wentylacji i klimatyzacji dla generalnych wykonawców była między innymi spółka zależna Frapol sp. z o.o. Sprzedaż natomiast realizowana jest przez wyodrębnioną komórkę organizacyjną Instal Kraków. Poszczególne kwestie związane z łańcuchem dostaw, w tym jego wpływ na odpowiednie aspekty działalności Grupy Kapitałowej, zostały bliżej opisane w odnośnych częściach niniejszego Sprawozdania. Strategia Misją Grupy Kapitałowej Instal Kraków S.A. (Grupa Kapitałowa; Grupa) jest realizacja inwestycji budowlanych, w tym przedsięwzięć deweloperskich oraz produkcja instalacji wentylacji i klimatyzacji, przy wykorzystaniu zaawansowanych technologii, które będą przyjazne dla środowiska naturalnego oraz w sposób zapewniający wysoką jakość, bezpieczeństwo, komfort użytkowania i satysfakcję klientów, z poszanowaniem praw i interesów wszystkich grup interesariuszy. Swoją wizję działalności Grupa określa poprzez konsekwentne budowanie wizerunku partnera godnego zaufania, budzącego zadowolenie ze współpracy, charakteryzującego się zrównoważonym rozwojem, systematycznie i planowo dbającego o środowisko oraz troszczącego się o bezpieczeństwo pracy i życia ludzi. Strategia Grupy znajduje wyraz we wdrożonych politykach i procedurach oraz w efektach działalności, w tym efektach finansowych, które uwzględniane są zarówno z perspektywy własnej, jak i wszystkich grup interesariuszy. Obok prostych, zmierzonych celów, Grupa Kapitałowa formułuje zamierzenia koncentrujące się między innymi na wzroście, w tym w szczególności wzroście wartości dla akcjonariuszy, doskonaleniu, ulepszaniu oraz zwiększaniu udziału w rynku. Cele zdefiniowane w oparciu o strategię zbudowaną w taki sposób pozwalają na elastyczność w zakresie zarządzania i formułowania oczekiwań wobec pracowników, a jednocześnie stwarzają warunki do kwantyfikacji działań operacyjnych oraz obiektywnego pomiaru stopnia realizacji działań rozwojowych. Strategia Grupy Kapitałowej związana jest z kontynuacją działalności w sektorze budownictwa (na rynku krajowym i zagranicznym), w tym w branży deweloperskiej i HVAC, z uwzględnieniem równoległego rozwoju poszczególnych segmentów operacyjnych, który jest istotnym czynnikiem, umożliwiającym stabilny rozwój całej Grupy, w perspektywie zarówno krótko- jak i długoterminowej, jak również 9 aspektów społecznej odpowiedzialności. Strategia ta uwzględnia zrównoważony rozwój i obejmuje następujące cele: 1. zwiększenie udziału w mieszkaniowym rynku deweloperskim; 2. zwiększenie skali działalności w obszarze najmu komercyjnego obiektów budowlanych, lokali i innych powierzchni użytkowych, w tym poprzez poszerzenie działalności o budowę we własnym zakresie i sprzedaż lub budowę i najem nieruchomości komercyjnych; 3. udział, jako generalny wykonawca, w inwestycjach w gospodarkę wodno-ściekową, współfinansowanych ze środków UE, przyznawanych w ramach odpowiednich Programów Operacyjnych, w tym w szczególności w zakresie poprawy jakości i ograniczenia strat wody oraz oczyszczania ścieków; 4. udział w procesie krajowej transformacji energetycznej, jako generalny wykonawca inwestycji związanych z budową i modernizacją sektora energetycznego (elektrowni, elektrociepłowni) oraz innych nowoczesnych instalacji przemysłowych, mających na celu między innymi zmniejszenie szkodliwego wpływu przedsiębiorstw na klimat, środowisko lub zdrowie ludzi; 5. zwiększenie udziału Frapol sp. z o.o. (Frapol) w krajowym rynku sprzedaży urządzeń oraz instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych; 6. redukcja negatywnego wpływu na środowisko i zmiany klimatu; 7. utrzymanie kadry o kluczowych kompetencjach, to jest wykwalifikowanych i doświadczonych pracowników, zapewniających możliwość realizacji celów. Elementami strategii Grupy Kapitałowej, z którą zintegrowane są zagadnienia ESG, są cele szczegółowe: ● zapewnienie zróżnicowanej oferty w działalności deweloperskiej, w szczególności poprzez realizację co najmniej dwóch zadań inwestycyjnych równocześnie oraz poszerzenie działalności o zakres budownictwa jednorodzinnego; ● dywersyfikacja geograficzna działalności deweloperskiej – do 2024 r. rozszerzenie obszaru działalności na co najmniej jedno inne miasto niż Kraków; ● redukowanie śladu węglowego netto w cyklu życia budynków realizowanych w ramach inwestycji deweloperskich Spółki, w szczególności w drodze zwiększenia wykorzystania bezpiecznych, przyjaznych środowisku, nowych technologii i proekologicznych rozwiązań, pozwalających między innymi zmniejszyć energochłonność budynków w fazie użytkowania (w tym wdrożenie mikrogeneracji energii, optymalizacja izolacyjności termicznej przegród, zastosowanie niskoenergetycznych źródeł światła) oraz w drodze odpowiedniego doboru materiałów – od 2022 r. każda nowo projektowana inwestycja mieszkaniowa z urządzeniami wytwarzającymi energię (np. zastosowanie fotowoltaiki), oświetleniem LEDowym, potrójnymi szybami, możliwością montażu ładowarek dla pojazdów elektrycznych w obiektach wielorodzinnych; ● wzrost zaangażowania Frapol w termomodernizacje budynków użyteczności publicznej z wykorzystaniem urządzeń wchodzących w skład sytemu umożliwiającego dużym obiektom użytkowym spełnienie wymagań definicji budynków o niemal zerowym zapotrzebowaniu na energię, to jest komponentów będących efektem zrealizowanego przez Frapol projektu badawczo-rozwojowego pod nazwą: „Opracowanie zintegrowanego systemu umożliwiającego precyzyjną kontrolę mikroklimatu w dużych obiektach użytkowych w celu spełnienia wymagań dotyczących budynków o niemal zerowym zapotrzebowaniu na energię (nZEB)”; ● prowadzenie badań nad unowocześnieniem i poszerzeniem oferty produktów Frapol, zwiększenie ich energooszczędności, wydajności i bezpieczeństwa, a także komfortu użytkowania; ● do roku 2024 całkowita rezygnacja, w ramach działalności segmentu budowlano-montażowego, z uczestnictwa w budowie nowych jednostek przemysłu energetycznego opartych na węglu; ● utrzymanie, systematyczne nadzorowanie i doskonalenie Zintegrowanego Systemu Zarządzania, obejmującego: - system zarządzania jakością według normy PN-EN ISO 9001:2015 i spełniający wymagania NATO w zakresie zapewnienia jakości w projektowaniu, rozwoju i produkcji AQAP 2110:2016, - system zarządzania środowiskowego według normy PN-EN ISO 14001:2015, oraz - system zarzadzania bezpieczeństwem i higieną pracy według normy PN-ISO 45001:2018; ● ilość wytworzonych odpadów na jednostkę przychodu, na poziomie nie wyższym niż 2 Mg/1mln; 10 ● utrwalanie wizerunku wiarygodnego wykonawcy, dewelopera i partnera, z uwzględnieniem uczciwych i zgodnych z prawem działań marketingowych; ● zadowolenie klientów, między innymi poprzez terminową realizację umów z nimi zawartych i jakość oferowanych produktów oraz świadczonych usług; ● dobre relacje ze społecznością lokalną, między innymi poprzez zaangażowanie społeczne oraz unikanie działań mogących prowadzić do konfliktu; ● zapewnienie równouprawnienia pod względem płci, poprzez zwalczanie dyskryminacji, przestrzeganie i doskonalenie wewnętrznych regulacji w tym obszarze, zapobieganie lub ewentualną likwidację nierówności wynagrodzeń pomiędzy kobietami a mężczyznami, zaangażowanie pracowników w działania wspierające równość w zatrudnieniu oraz utrzymanie mechanizmów umożliwiających dokonywanie sygnalizacji naruszeń; ● przestrzeganie praw człowieka i standardów pracy, utrzymanie i doskonalenie wewnętrznych procedur w tym zakresie oraz mechanizmów umożliwiających dokonywanie sygnalizacji naruszeń; ● zapobieganie utracie kluczowych pracowników oraz zapewnienie transferu wiedzy pracownikom mniej doświadczonym, przez ich bardziej doświadczonych kolegów; ● zaangażowanie w realizację projektów stanowiących z jednej strony szansę na pozyskanie zleceń o wyższej rentowności, a z drugiej na zwiększenie doświadczenia i kompetencji pracowników Spółki, ● doskonalenie wewnętrznych procedur kontrolnych i praktyk zarządczych oraz stosowanie w najszerszym możliwym zakresie „Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na GPW 2021”; ● powołanie Zespołu ds. zrównoważonego rozwoju Grupy Kapitałowej. Grupa Kapitałowa przyjęła wyżej zaprezentowaną strategię na lata 2022 ÷ 2024. Kluczowe niefinansowe wskaźniki efektywności Kluczowe niefinansowe wskaźniki efektywności Opis wskaźnika 2021 2022 Wskaźnik satysfakcji klienta w segmencie budowlano-montażowym - stosunek liczby otrzymanych przez Instal Kraków S.A. referencji do liczby złożonych w badanym okresie wniosków o ich wydanie, w odniesieniu do zakończonych w tym okresie umów w segmencie budowlano-montażowym x 100 [%] 75 75 Wskaźnik satysfakcji klienta w segmencie deweloperskim - stosunek liczby pozytywnych ocen procesu obsługi klienta w segmencie deweloperskim, do liczby pozyskanych ocen w ankietach ogółem x 100 [%] 100 100 Wskaźnik rotacji dobrowolnej pracowników zatrudnionych na stanowiskach dyrektorskich, kierowniczych i głównych specjalistów, rozumiany jako współczynnik odejść (wypowiedzenie umowy przez pracownika lub jej rozwiązanie za porozumieniem stron na wniosek pracownika, z wyłączeniem wypowiedzenia lub rozwiązania w związku z przejściem na emeryturę): stosunek liczby zatrudnionych na stanowiskach dyrektorskich, kierowniczych i głównych specjalistów, które odeszły w danym roku obrotowym, do całkowitej liczby zatrudnionych na takich stanowiskach według stanu na początek tego roku [%] Grupa Kapitałowa 5,51 10,62 Spółka 2,60 7,04 Wskaźnik aktywności w sektorze energetycznym – udział sprzedaży w zakresie umów związanych z inwestycjami w sektorze energetycznym w przychodach segmentu budowlano-montażowego Spółki ogółem x 100 [%] 2,1 28,1 11 Wskaźnik aktywności w sektorze gospodarki wodno-ściekowej - udział sprzedaży Instal Kraków w zakresie umów związanych z inwestycjami w sektorze gospodarki wodno-ściekowej w przychodach Spółki w segmencie budowlano-montażowym ogółem x 100 [%] 94,5 65,1 Wskaźnik dynamiki sprzedaży w segmencie deweloperskim - stosunek liczby sprzedanych lokali mieszkalnych do liczby sprzedanych lokali mieszkalnych w roku poprzednim x 100 [%] Przeniesienia własności 72 61 Umowy przedwstępne i deweloperskie 55 87 Wskaźnik dynamiki sprzedaży produktów Frapol na rynku HVAC - stosunek wartości sprzedaży w segmencie produkcji lekkiej, do wartości tej sprzedaży w roku poprzednim x 100 [%] 119 116 Wskaźnik wypadkowości pracowników (ilość wypadków/średnie zatrudnienie x 1000) 22,43 31,21 Udział przychodów ze sprzedaży urządzeń wentylacyjnych Frapol o najniższym oferowanym jednostkowym zużyciu energii, przeznaczonych do budynków mieszkalnych w przychodach ze sprzedaży urządzeń wentylacyjnych Frapol przeznaczonych do tego typu budynków ogółem x 100 [%] 75 94 Masa odpadów na jednostkę przychodów [Mg/1 mln] Grupa Kapitałowa 1,35 0,85 Spółka 0,47 0,45 Wynik audytu zewnętrznego w zakresie obowiązującego w Instal Kraków i Frapol Zintegrowanego Systemu Zarządzania (według normy PN-EN ISO 9001:2015, dodatkowo w Instal Kraków AQAP 2110:2016, oraz PN-EN ISO 14001:2015 i PN-ISO 45001:2018,), przeprowadzanego w danym roku obrotowym - utrzymanie ważności lub otrzymanie nowych certyfikatów zgodności z wyżej wymienionymi normami [pozytywny/negatywny] pozytywny pozytywny Nowo rozpoczęte inwestycje mieszkaniowe z zastosowaniem technologii zmniejszających energochłonność budynków, w tym z urządzeniami mikrogeneracji energii [szt.] 1 1 Liczba zadań w segmencie budowlano-montażowym polegających na budowie nowych jednostek przemysłu energetycznego opartych na węglu 1 0 Wartości kluczowych niefinansowych wskaźników efektywności wskazują na realizację przez Grupę większości jej założeń strategicznych, pomimo wykazywania pewnych różnic w stosunku do roku 2021. Wskaźnik satysfakcji klienta w segmencie budowlano-montażowym utrzymywał się na takim samym poziomie jak w 2021 roku. W segmencie deweloperskim wskaźnik satysfakcji klienta utrzymywał się, identycznie jak w ubiegłym roku, na najwyższym poziomie. W obszarze pracowniczym, wskaźnik rotacji dobrowolnej pracowników na stanowiskach dyrektorskich, kierowniczych i głównych specjalistów wzrósł w stosunku do roku poprzedniego z poziomu 5,51 % do 10,62%. Nastąpiło to w związku z wyższym poziomem dobrowolnej rotacji w Spółce, która dotyczyła prawie wyłącznie pracowników w segmencie produkcji budowlano-montażowej, na stanowiskach (kierownicy robót/budowy), wymagających okresowych zmian miejsca świadczenia pracy, z dala od miejsca stałego zamieszkania, jak również z wyższym poziomem rotacji w spółce Frapol w stosunku do poprzedniego roku sprawozdawczego. Natomiast wzrost wskaźnika wypadkowości nastąpił przede wszystkim w następstwie spadku w Grupie poziomu średniorocznego zatrudnienia w 2022 roku; ilość samych wypadków wzrosła o dwa przypadki. W 2022 roku w segmencie budowlano-montażowym realizowane były przez Spółkę roboty w ramach 19 zadań inwestycyjnych, które związane były głównie z przedsięwzięciami budowy lub modernizacji w sektorze komunalnej gospodarki wodno-ściekowej (14 zadań w sektorze gospodarko wodno-ściekowej, 12 5 zadań w sektorze energetycznym). Pomimo tego, nastąpił spadek wskaźnika aktywności w sektorze gospodarki wodno-ściekowej. Powyższe wynika z wartości poszczególnych zamówień, które w sektorze gospodarki wodno-ściekowej były niższe niż w energetycznym, a tym samym generowały sumarycznie mniejszy przychód. Jednocześni Spółka, zgodnie z przyjętą strategią, zrezygnowała z budowy nowych jednostek przemysłu energetycznego opartych na węglu, w związku z czym liczba zadań w tym obszarze wyniosła 0 w 2022 r. Z kolei niższy wskaźnik dynamiki sprzedaży w segmencie deweloperskim w zakresie przeniesień własności w stosunku do wartości wskaźnika za 2021 r. oraz spadek liczby umów przedwstępnych i deweloperskich w stosunku do liczby tych umów w 2021 r. (choć wartość wskaźnika w tym obszarze jest wyższa w porównaniu do 2021 r.) był następstwem kilku czynników. Jednym z nich był typowy harmonogram realizacji przedsięwzięć w segmencie. Spółka rozpoczęła sprzedaż w ramach zadania inwestycyjnego – Etap I osiedla „Mierzeja Wiślana”, obejmującego 138 lokali mieszkalnych, w II kw. 2022 r., niemniej jednak pozwolenie na użytkowanie w tym zakresie, umożliwiające rozpoczęcie przenoszenia własności lokali, uzyskała w kwartale IV. Tym samym przeniesieniami własności w I - III kwartale 2022 roku były objęte niemal wyłącznie lokale mieszkalne z etapu VI i II inwestycji Osiedle Podgaje, co do których Spółka skupiła się na racjonalnym zarządzaniu sprzedażą i na uzyskaniu wyższej marży. Jednocześnie nastąpiło spowolnienie koniunktury na rynku nieruchomości, w tym osłabienie popytu w odniesieniu do oferty Spółki, spowodowane znaczącymi podwyżkami stóp procentowych oraz skutkami stanowiska KNF, obejmującego wytyczne dla banków w zakresie silnego zaostrzenia wymogów udzielania kredytów, a także szybko postępującą inflacją wpływającą na bieżące koszty życia konsumentów. Dodatkowym, niesprzyjającym czynnikiem, było rozpoczęcie inwazji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę i w konsekwencji odłożenie w czasie, przez część potencjalnych nabywców, decyzji o zakupie mieszkania. W segmencie deweloperskim Spółka osiąga także strategiczne cele szczegółowe, realizując więcej niż dwa zadania inwestycyjne jednocześnie oraz zwiększając wykorzystanie bezpiecznych, przyjaznych środowisku, nowych technologii i proekologicznych rozwiązań, pozwalających między innymi zmniejszyć energochłonność budynków w fazie użytkowania, takich jak wdrożenie mikrogeneracji energii, optymalizacja izolacyjności termicznej przegród, zastosowanie niskoenergetycznych źródeł światła oraz w drodze odpowiedniego doboru materiałów. W ramach nowo realizowanego przedsięwzięcia Spółki - osiedle „Mierzeja Wiślana” - zastosowano panele fotowoltaiczne obniżające koszty energii części wspólnych, energooszczędne oświetlenie LED, potrójne szyby, możliwość montażu ładowarek dla pojazdów elektrycznych, zbiorniki retencyjne pozwalające wykorzystać wody opadowe do podlewania terenów zielonych, „zielone dachy" poprawiające sposób zagospodarowania wód opadowych, instalacje typu smarthome, pozwalające m.in. oszczędzać ciepło i prąd. Realizując cel dywersyfikacji geograficznej działalności deweloperskiej, Spółka nabyła grunt w centrum Zabrza, na którym zrealizowane zostanie zadanie inwestycyjne obejmujące 100 lokali mieszkalnych – planowane zakończenie budowy - wrzesień 2024 r. Z kolei w celu zapewnienia zróżnicowanej oferty w działalności deweloperskiej poprzez poszerzenie działalności o zakres budownictwa jednorodzinnego, Spółka proceduje uzyskanie pozwolenia na budowę tego typu budynków w Krakowie, na części posiadanego terenu w rejonie ul. Albatrosów. Dodatkowo, w wykonaniu założeń strategicznych, Spółka zwiększa skalę działalności w obszarze najmu komercyjnego obiektów budowlanych, lokali i innych powierzchni użytkowych, wskutek czego działalność w tym obszarze została wydzielona do odrębnego segmentu operacyjnego – Segmentu najmu. Zawarte umowy najmu/dzierżawy obejmują 20,3 tys. m2 powierzchni magazynów i warsztatów, 3,9 tys. m2 powierzchni biurowych i lokali oraz 19,5 tys. m2 powierzchni placów. W 2022 roku Spółka dokonała zakupu nowych nieruchomości przeznaczonych w całości na cele najmu oraz zakończyła budowę i oddała do użytkowania dwa budynki usługowe o łącznej powierzchni około 1000 m2, których powierzchnie również zostały oddane w najem. Wskaźnik dynamiki sprzedaży produktów Frapol na rynku HVAC w stosunku do wartości tego wskaźnika w roku 2021 utrzymywał się na bardzo zbliżonym poziomie, i wyniósł 116%; wzrósł natomiast wskaźnik udziału przychodów ze sprzedaży urządzeń wentylacyjnych Frapol o najniższym oferowanym jednostkowym zużyciu energii, przeznaczonych do budynków mieszkalnych w przychodach ze sprzedaży urządzeń wentylacyjnych Frapol przeznaczonych do tego typu budynków ogółem. Dalszy wzrost 13 wskaźnika przychodów ze sprzedaży urządzeń o najniższym JZE wynika ze stałego wzrostu świadomości nabywców w zakresie wyboru urządzeń energooszczędnych i ekologicznych, ciągłego poszerzania oferty Frapol w tej grupie urządzeń oraz zwiększenia ich innowacyjności i atrakcyjności dla potencjalnych nabywców. Ład zarządczy (G.2) Struktura Grupy Kapitałowej i ład korporacyjny G.2.1 Grupę Kapitałową Instal Kraków S.A. tworzą: ● Instal Kraków Spółka Akcyjna z siedzibą w Krakowie - jednostka dominująca, ● Frapol Spółka z o.o. z siedzibą w Krakowie – jednostka zależna (78,89% udziałów Instal Kraków), Organami w każdej ze spółek Grupy jest: ● Zarząd, który prowadzi sprawy danej spółki i reprezentuje ją na zewnątrz, ● Rada Nadzorcza, sprawująca nadzór nad działalnością danej spółki, we wszystkich jej dziedzinach, ● odpowiednio, Walne Zgromadzenie lub Zgromadzenie Wspólników, wykonujące nadzór właścicielski. Zarządy obu spółek Grupy sprawują stały nadzór operacyjny nad realizowanymi przez nie projektami, we wszystkich obszarach działalności tych podmiotów. W Radzie Nadzorczej spółki zależnej obecnie członkiem jest dwóch przedstawicieli organu zarządzającego Spółki. Obydwie spółki Grupy, to jest Instal Kraków oraz Frapol, posiadają wyodrębnione, następujące oddziały: ● Instal Kraków: oddział w RFN z siedzibą w Moers, ● Frapol: oddział w RFN z siedzibą w Moers oraz oddział z siedzibą w Warszawie. Wobec akcjonariuszy Spółki Grupa prowadzi politykę uczciwego i rzetelnego informowania o bieżącej kondycji. Stałe wypełnianie obowiązków, jakie nałożone są na spółki publiczne, w zakresie cyklicznego przekazywania do publicznej wiadomości sprawozdań finansowych oraz informowania o istotnych zdarzeniach w Grupie, powoduje zwiększenie przejrzystości i ułatwia akcjonariuszom podejmowanie decyzji inwestycyjnych. Spółki zależne są zobowiązane w należyty sposób, w tym zgodny z obowiązującymi w Grupie Kapitałowej wewnętrznymi regulacjami, przekazywać Instal Kraków wszelkie informacje wymagające publikacji, zapewniając Spółce możliwość wywiązania się z tego obowiązku zgodnie z przepisami prawa. Spółka podlega zasadom ładu korporacyjnego określonego w „Dobrych Praktykach Spółek Notowanych na GPW 2021”. W zakresie zasad, od których stosowania odstąpiła, zgodnie z regułą „comply or explain”, dokonywane jest stosowne wyjaśnienie. Spółka systematycznie, w raportach rocznych, przekazuje informacje w przedmiocie ładu korporacyjnego. 14 Informacje bieżące, poufne i okresowe podawane są do publicznej wiadomości terminowo i zgodnie z przepisami prawa oraz obowiązującymi w Grupie Kapitałowej „Indywidualnymi Standardami Raportowania”. Wspomniany dokument pełni rolę pomocniczą, wspomagającą w zapewnieniu niezwłocznego raportowania informacji poufnych, ich właściwej identyfikacji i zachowania poufności do czasu publikacji w przypadku zaistnienia konieczności opóźnienia podania do publicznej wiadomości, a także w zakresie raportowania o innych zdarzeniach niż stanowiące informacje poufne. Zawiera on także, obok określenia zasad postępowania i środków zapewniających ich realizację, otwarty, przykładowy i pomocniczy katalog zdarzeń, które w przypadku zaistnienia mogą stanowić informację poufną. Niemniej jednak, niezależnie, poszczególne okoliczności są na bieżąco identyfikowane, monitorowane oraz kwalifikowane w oparciu o definicję określoną w art. 7 Rozporządzenia MAR. Powyższe umożliwia akcjonariuszom dostęp do informacji o Spółce, jej działaniach, planach oraz osiąganych wynikach finansowych. Certyfikowane systemy zarządzania G.2.2 W Grupie Kapitałowej zostały wdrożone, są utrzymywane i systematycznie nadzorowane, następujące certyfikowane systemy zarządzania: ● system zarządzania jakością według normy PN-EN ISO 9001:2015, wdrożony w obu spółkach Grupy: Instal Kraków oraz Frapol, spełniający dodatkowo w Instal Kraków wymagania NATO dotyczące zapewnienia jakości w projektowaniu, rozwoju i produkcji AQAP 2110:2016, ● system zarządzania środowiskowego według normy PN-EN ISO 14001:2015, wdrożony w obu spółkach Grupy, ● system zarzadzania bezpieczeństwem i higieną pracy według normy PN-ISO 45001:2018, wdrożony w obu spółkach Grupy. Wyżej wymienione systemy zarządzania w każdej ze spółek tworzą Zintegrowany System Zarządzania (dalej również odpowiednio „ZSZ”). Spełnienie wymagań powyższych norm i standardów jest potwierdzone następującymi certyfikatami: ● Certyfikat dla systemu zarządzania jakością wg PN-EN ISO 9001:2015, wydany przez TÜV NORD Polska Sp. z o.o. dla Instal Kraków, ważny do 13.06.2025 roku, ● Certyfikat dla systemu zarządzania środowiskowego wg PN-EN ISO 14001:2015, wydany przez TÜV NORD Polska Sp. z o.o. dla Instal Kraków, ważny do 13.06.2025 roku, ● Certyfikat dla systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy wg PN-ISO 45001:2018, wydany przez TÜV NORD Polska Sp. z o.o. dla Instal Kraków, ważny do 13.06.2025 roku, ● Certyfikat dla systemu zarządzania jakością, potwierdzający spełnienie wymagań ISO 9001:2015 oraz AQAP 2110:2016, wydany przez Centrum Certyfikacji Jakości Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie dla Instal Kraków, ważny do 05.07.2024 roku, ● Certyfikat dla systemu zarządzania jakością wg PN-EN ISO 9001:2015, wydany przez TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o. dla Frapol, ważny do 22.09.2024 roku, ● Certyfikat dla systemu zarządzania środowiskowego wg PN-EN ISO 14001:2015, wydany przez TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o. dla Frapol, ważny do 31.08.2023 roku, ● Certyfikat dla systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy wg PN-ISO 45001:2018, wydany przez TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o. dla Frapol, ważny do 12.08.2023 roku. Ponadto, w Instal Kraków został opracowany i wdrożony, w ramach systemu zarządzania jakością wg normy PN-EN ISO 9001, certyfikowany przez DVS ZERT GmbH system Zakładowej Kontroli Produkcji (ZKP), zgodny z normą PN-EN 1090-1:2009+A1:2011. System Zakładowej Kontroli Produkcji funkcjonuje również we Frapol, gdzie spełnia wymogi szeregu norm, tj. między innymi: PN-EN 15650:2010, PN-EN 12101-7:2012, PN-EN 12101-8:2012, VDI 6022:2018, DIN 1946-4:2018, PN-EN 1886:2008, PN-EN ISO/IEC 17067. System kontroli wewnętrznej G.2.3 15 Kontrola wewnętrzna w Grupie sprawowana jest w formie: ● kontroli funkcjonalnej, do której wykonywania zobowiązani są wszyscy pracownicy zajmujący stanowiska związane z nadzorowaniem i kontrolą w ramach obowiązków służbowych, ● kontroli instytucjonalnej prowadzonej przez osobę lub jednostkę upoważnioną do kontroli, zgodnie z przepisami prawa lub wewnętrznymi regulacjami obowiązującymi w spółkach Grupy. Elementy systemu kontroli wewnętrznej w Grupie Kapitałowej stanowią działania nadzorcze realizowane przez Komitet Audytu, funkcjonujący w ramach Rady Nadzorczej Spółki, kontrole oraz okresowe badania i postępowania wyjaśniające w aspektach zarządzanych przez Zespoły ds. Etyki wraz z dyrektorami pionów organizacyjnych spółek tworzących Grupę (zagadnienia etyczne i praw człowieka) oraz audyty wewnętrzne i kontrole w spółkach Grupy, w obszarach objętych wdrożonymi w tych spółkach ZSZ. W Radzie Nadzorczej spółki Frapol członkiem jest co najmniej jeden przedstawiciel organu zarządzającego Instal Kraków, zapewniając w ten sposób stały nadzór nad działalnością spółki zależnej we wszystkich jej dziedzinach. Do kompetencji Komitetu Audytu należy w szczególności: ● monitorowanie procesu sprawozdawczości finansowej, w tym analiza okresowych sprawozdań finansowych oraz kontrolowanie terminowości poszczególnych etapów procesu sprawozdawczości finansowej, przedkładanie zaleceń mających na celu zapewnienie rzetelności procesu sprawozdawczości finansowej, ● przedstawianie Radzie Nadzorczej opinii i rekomendacji w zakresie oceny rocznych sprawozdań finansowych, ● analiza i przedstawianie Radzie Nadzorczej rekomendacji w zakresie oceny sprawozdań Zarządu z działalności Spółki oraz wniosków Zarządu co do podziału zysku i pokrycia strat w danym roku obrotowm, ● monitorowanie skuteczności systemów kontroli wewnętrznej, audytu wewnętrznego oraz zarządzania ryzykiem, ● monitorowanie wykonywania czynności rewizji finansowej, ● kontrolowanie i monitorowanie niezależności biegłego rewidenta i firmy audytorskiej, w szczególności w przypadku świadczenia przez firmę audytorską usług innych niż badanie. System kontroli wewnętrznej funkcjonuje w oparciu o przepisy prawa oraz postanowienia obowiązujących w Grupie Kapitałowej wewnętrznych regulacji, w tym polityk, regulaminów, instrukcji, zarządzeń i procedur. Istotnym elementem kontrolnym, zapewniającym rzetelność oraz przejrzystość sprawozdań finansowych Grupy, jest system informatyczny za pomocą którego prowadzone są księgi rachunkowe. W Grupie Kapitałowej stosowane są jednolite zasady rachunkowości, których poprawność weryfikowana jest przez pion finansowy Spółki. Sprawozdania finansowe podlegają badaniu przez niezależnego biegłego rewidenta. W obszarze zgodności z prawem i wewnętrznymi regulacjami system kontroli wewnętrznej jest wspierany przez funkcjonujący w Grupie system etyczny. W Spółce pracownicy mogą dodatkowo dokonać anonimowego zgłoszenia naruszenia prawa, obowiązujących w Spółce procedur i norm etycznych, zgodnie z „Procedurą anonimowego zgłaszania naruszeń prawa oraz obowiązujących w spółce Instal Kraków S.A. procedur i standardów etycznych”, szczegółowo opisaną w części G.4 Sprawozdania. W Spółce kontrolę wewnętrzną wspiera monitoring, realizowany na podstawie procedury Zintegrowanego Systemu Zarządzania „Kontrola i badania” (SQ 1001) oraz zgodnie z zasadami opisanymi w Księdze ZSZ, w których określone zostały zasady postępowania i dokumentowania działań podczas monitorowania działalności budowlano-montażowej i produkcyjnej w aspektach: społecznym (monitoring poziomu satysfakcji klienta, odpowiedzialny marketing (akwizycja), jakość, bezpieczeństwo i zgodność produktów z normami), bezpieczeństwa i higieny pracy oraz środowiskowym, a także na podstawie procedury „Zasady generalnego wykonawstwa inwestycji” (SQ 0903), która przewiduje również zasady rozliczenia zamówienia oraz stały monitoring ze strony dyrektora pionu w zakresie stanu realizacji budżetu pod kątem wystąpienia w nim wartości odbiegających od oczekiwanych, między innymi na podstawie karty budżetu budowy, harmonogramów rzeczowo-finansowych oraz planów finansowania budowy. Wdrożony w Instal Kraków system kontroli wewnętrznej przewiduje w strukturze organizacyjnej stanowisko osoby wykonującej powierzone zadania w tym zakresie, działającej w wyodrębnionej 16 komórce organizacyjnej i podległej bezpośrednio Dyrektorowi Generalnemu – Prezesowi Zarządu oraz wykonywanie przez tą osobę, w ramach pełnionych obowiązków, badania zgodności kontrolowanych operacji, stanów faktycznych i działalności komórek organizacyjnych Spółki z przepisami prawa, normami i obowiązującymi w Spółce wewnętrznymi regulacjami. Niezależnie, w strukturze Spółki przewidziano stanowisko Specjalisty ds. controllingu, którego zadaniem jest, między innymi, uczestnictwo w procesie rozliczeń porównawczych jednostek organizacyjnych i budów z planowanym budżetem. Do stosowanych mechanizmów kontroli zaliczyć zatem należy m.in.: ● regulacje wewnętrzne (procedury, regulaminy, polityki i inne) – definiujące sposób postępowania przez jednostki/komórki organizacyjne i zatrudnionych w nich pracowników; ● strukturę organizacyjną i podział obowiązków – podział zadań i uprawnień przydzielonych pracownikom na poszczególnych stanowiskach, w tym w celu zapobiegania sytuacjom, w których pracownik kontroluje samego siebie lub istnieje potencjalny konflikt interesów; ● system zatwierdzania operacji finansowych i gospodarczych – system zatwierdzania decyzji i czynności wykonywanych przez pracowników na poszczególnych stanowiskach w ramach danego procesu; ● ewidencję (i jej proces) operacji finansowych i gospodarczych w dedykowanych systemach informatycznych: operacyjnych, księgowym i sprawozdawczym – obowiązki rejestrowania i przechowywanie określonych rodzajowo danych wprowadzonych i generowanych w danym systemie; ● kontrolę dostępu – zestaw uprawnień dostępu do określonego obszaru, systemu, procesu; ● inwentaryzację – porównywanie stanu faktycznego ze stanem wymaganym w zakresie składników majątkowych i źródeł ich pochodzenia; ● kontrolę fizyczną – mechanizmy ochrony przed nieuprawnionym fizycznym dostępem do terenów i pomieszczeń Spółki, w tym zestaw uprawnień dostępu do określonego, fizycznie wydzielonego obszaru; ● samokontrolę – weryfikacja prawidłowości własnych działań, dokonywana przez pracownika w toku wykonywania przez niego czynności operacyjnych. Funkcjonujący system kontroli wewnętrznej pozwala na identyfikację niezgodności, formułowanie odpowiednich wniosków i podejmowanie ewentualnych działań korygujących. W obu spółkach tworzących Grupę, zasady prowadzenia wewnętrznych audytów w obszarach objętych ZSZ, określa procedura „Audyty wewnętrzne”. Audyty te stanowią istotne narzędzie wspierające kontrolę w Grupie w aspektach uregulowanych ZSZ, w tym zarządzanie inherentnymi ryzykami. Program audytów wewnętrznych obejmuje wszystkie jednostki i komórki organizacyjne, mające wpływ na jakość, BHP oraz ochronę środowiska, a ich częstotliwość ustalana jest w oparciu o sprawozdania z wcześniejszych audytów, programy działań korygujących audytowanego, dane dotyczące jakości (protokoły kontroli, protokoły badań), protokoły kontroli stanu BHP oraz ewentualne reklamacje klientów. Audyt obejmuje trzy etapy: ● wstępną kontrolę dokumentów i wymagań, ● rozmowy z pracownikami odpowiedzialnymi za realizację działań objętych audytem, ● badanie praktyczne i zbieranie dowodów. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, audytorzy sporządzają protokoły niezgodności. Niezgodności muszą być udokumentowane w sposób jednoznaczny i precyzyjny, poparte dowodami oraz przedstawione z odniesieniem do określonych wymagań norm lub dokumentów Zintegrowanego Systemu Zarządzania. Audytowany jest zobowiązany do określenia i realizacji działań korygujących, które prowadzone są do momentu osiągnięcia pozytywnego wyniku audytu. Zarządzanie ryzykiem (G.3) G.3.1 G.3.2 17 Grupa stale monitoruje i analizuje wszelkie ryzyka strategiczne oraz operacyjne, zarówno te wewnętrzne, jak i zewnętrzne, mogące wywrzeć wpływ na działalność Grupy Kapitałowej lub zakłócić osiągnięcie założonych przez nią celów, a w szczególności celom tym zagrozić, a także identyfikuje i ocenia charakter istniejącego i potencjalnego negatywnego wpływu na poszanowanie praw człowieka, w tym zatrudnienie i stosunki pracownicze, kwestie zmiany klimatu, środowiskowe, praktyki korupcyjne, ochronę interesów konsumentów, z którymi Grupa może mieć związek - w odniesieniu do ludzi, środowiska i społeczeństwa. Opisane ryzyka są ujmowane w formie ewidencyjnej, podlegającej okresowym przeglądom i ocenie Zarządu, w oparciu o uprzednią ocenę dokonywaną przez dyrektorów pionów w uzgodnieniu właściwymi jednostkami/komórkami organizacyjnymi. Identyfikacji i oceny ryzyka dokonują również poszczególne jednostki organizacyjne Grupy, których działalność narażona jest na danego rodzaju ryzyko i współuczestniczą w zarządzaniu tym ryzykiem. Monitoring i zarządzanie ryzykiem, ograniczające wpływ niepewności na realizację celów organizacji, objęte są regulacjami wewnętrznymi, w tym instrukcjami i zarządzeniami dotyczącymi zakresów działania poszczególnych jednostek. W oparciu o Zintegrowany System Zarządzania, w obszarach nim objętych, zarządzanie ryzykiem w spółkach Grupy - w ramach wdrożonego w każdej z nich ZSZ - obejmuje: aspekty społeczne (stosunki z klientami, w tym monitoring poziomu satysfakcji klientów, bezpieczeństwo, w tym jakość produktów i ich zgodność z normami, odpowiedzialne prowadzenie marketingu aktywnego i pasywnego, wpływ na społeczność lokalną), środowiskowe, bezpieczeństwa i higieny pracy, uwarunkowania polityczne oraz lokalne uwarunkowania prawne. W Spółce zarządzanie to odbywa się między innymi zgodnie ze zintegrowaną procedurą ZSZ „Zarządzanie ryzykiem”, a we Frapol w oparciu o odpowiednie, poszczególne procedury dotyczące danego obszaru. Proces zarządzania ryzykiem w Grupie Kapitałowej obejmuje jego identyfikację, analizę i priorytetyzację, nadzorowanie, informowanie oraz redukowanie. W ramach identyfikacji, Grupa określa obszary występowania ryzyka, przyczyny i prawdopodobieństwo jego wystąpienia, zagrożenia i ich skutki w poszczególnych obszarach. W procesie analizy określa się między innymi wielkość ryzyka dla poszczególnych obszarów lub przedsięwzięć oraz typuje elementy ryzyka, mające największy wpływ na ryzyko całkowite. W obszarach objętych ZSZ przyjęto opisową (bezwymiarową) metodę analizy, w której dokonuje się podziału ryzyka na akceptowalne i nieakceptowalne. W przypadku wystąpienia ryzyka nieakceptowalnego, osoba odpowiedzialna za obszar, w którym takie ryzyko zostało zidentyfikowane, przygotowuje propozycję działań obniżających je do poziomu akceptowalnego. We Frapol przyjęto trzystopniową skalę oceny ryzyka: małe, dla którego nie trzeba podejmować działań, średnie, przy którym proces należy monitorować oraz duże, gdy należy podjąć działania. W Spółce przyjęto opisową metodę analizy, w której dokonywany jest podział ryzyka na akceptowalne i nieakceptowalne. W przypadku wystąpienia ryzyka nieakceptowalnego, osoba odpowiedzialna za obszar, w którym takie ryzyko zostało zidentyfikowane, przygotowuje propozycję działań obniżających je do poziomu akceptowalnego. Na tej podstawie podejmowane są stosowne decyzje i określane odpowiednie działania. Nadzorowanie oraz redukowanie ryzyka obejmuje zaplanowanie określonych działań związanych z obniżeniem ryzyka, przygotowanie zasobów do ich realizacji, przeprowadzenie działań redukujących ryzyko i określenie ich skuteczności. W obszarach objętych ZSZ działania te realizowane są przede wszystkim zgodnie z procedurami: „Zarządzanie ryzykiem” oraz „Działania korygujące” (we Frapol zgodnie z zapisami zawartymi w procedurach: „Doskonalenie Zintegrowanego Systemu Zarządzania” oraz „Działania korekcyjne i korygujące”), określającymi zasady postępowania przy ich podejmowaniu, wykonywaniu i dokumentowaniu, począwszy od wykrycia niezgodności lub zagrożenia jej wystąpieniem, poprzez analizę występujących niezgodności, do udokumentowanego skutecznego wdrożenia działań korygujących. Dodatkowo, stosowne szczegółowe polityki, zasady i procedury przyjęte w Grupie, a opisane w dalszej części Sprawozdania, wspierają proces zarządzania objętymi nimi aspektami i inherentnymi ryzykami. W obszarach objętych Sprawozdaniem, to jest w zakresie zagadnień społecznych, pracowniczych, środowiska naturalnego, poszanowania praw człowieka oraz przeciwdziałania korupcji, Grupa Kapitałowa zidentyfikowała jako istotne, następujące ryzyka, mogące potencjalnie niekorzystnie wpłynąć na te zagadnienia: 1. Obszar społeczny: 18 ● ryzyko niedotrzymania warunków umowy zawartej z klientem (nieterminowej realizacji zamówienia lub projektu), w tym w związku z COVID-19 lub skutkami wojny w Ukrainie, ● ryzyko zwrotu pomocy uzyskanej przez Frapol w związku z pandemią COVID 19 w przypadku niewłaściwego wydatkowania środków, nierozliczenia otrzymanych świadczeń i środków, negatywnego wyniku kontroli wydatkowania środków, niewywiązania się z obowiązku niewypowiadania umów o pracę z przyczyn niedotyczących pracowników w okresie pobierania świadczeń oraz złożenia niezgodnie ze stanem faktycznym oświadczeń warunkujących udzielenie świadczeń, ● ryzyko związane z jakością produktu lub usługi (wystąpienia wad, ich nieterminowego usunięcia), ● ryzyko nieetycznych działań pracowników Grupy Kapitałowej, dostawców towarów/usług oraz podmiotów sponsorowanych lub obdarowanych, ● ryzyko utraty zdolności wykonania przez dostawcę towarów/usług powierzonego zadania, w następstwie braku płatności ze strony spółki Grupy, ● ryzyko związane z relacjami: z klientem, kontrahentami, lokalną społecznością, ● ryzyko marketingu naruszającego prawa konsumenta w działalności deweloperskiej, ● ryzyko niezgodności związanych z niewłaściwym oznakowaniem produktów Grupy Kapitałowej, ● ryzyko naruszenia ochrony danych osobowych, to jest ryzyko naruszenia bezpieczeństwa, prowadzącego do przypadkowego lub niezgodnego z prawem zniszczenia, utraty, zmodyfikowania lub nieuprawnionego ujawnienia bądź dostępu do przetwarzanych danych osobowych. 2. Obszar pracowniczy: ● ryzyko związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, a w szczególności ryzyko wypadków przy pracy (w szczególności przy pracach niebezpiecznych) i chorób zawodowych, ● ryzyko związane z naruszeniem zasad BHP przez dostawców towarów/usług, ● ryzyko związane z nieprzestrzeganiem zasady równego traktowania w zatrudnieniu, ● ryzyko utraty kluczowych pracowników oraz niepozyskania wykwalifikowanych, doświadczonych kandydatów, ● ryzyko niskiego poziomu motywacji, zaangażowania i efektywności po stronie pracowników (rutynowość działań), ● ryzyko braku wymiany wiedzy i doświadczeń pomiędzy pracownikami, ● ryzyko niewystarczających kompetencji po stronie pracowników, ● ryzyko pogorszenia wizerunku Grupy Kapitałowej jako pracodawcy. 3. Obszar środowiska naturalnego: ● ryzyko związane z dostosowaniem działalności do zmian przepisów prawa dotyczących przeciwdziałania globalnym zmianom klimatu, w tym wymogów przepisów prawa UE odnoszących się do kwalifikacji działalności jako zrównoważonej środowiskowo, ● ryzyko technologiczne związane ze wzrostem wymagań dotyczących energochłonności lub wydajności oferowanych produktów, konieczności inwestycji w nowe technologie, ● ryzyko rynkowe transformacyjne związane ze wzrostem cen energii, paliw i materiałów, ● ryzyko rynkowe transformacyjne wynikające ze zmieniających się oczekiwań i zachowań konsumentów, ● ryzyko fizyczne związane ze zmiana klimatu, ● ryzyko awarii oddziałujących na środowisko, w procesie produkcyjnym lub świadczenia usług, ● ryzyko zwiększenia ilości wytwarzanych odpadów, ● ryzyko związane z odpadami powstałymi w wyniku zakończenia cyklu życia produktów Frapol, ● ryzyko związane ze składowaniem i wykorzystywaniem w procesie produkcji substancji i preparatów niebezpiecznych, ● ryzyko związane ze wzrostem emisji szkodliwych gazów i pyłów do atmosfery, w szczególności ponad limit określony w posiadanym pozwoleniu na wprowadzanie gazów i pyłów z instalacji do powietrza, ● ryzyko braku efektywności zużycia surowców i materiałów oraz zwiększenia materiałochłonności w procesach operacyjnych, 19 ● ryzyko zwiększenia spalania paliw kopalnych w transporcie wyrobów i w pracy ciężkiego sprzętu, ● ryzyko niskiej efektywności energetycznej, ● ryzyko związane ze wzrostem zużycia energii ze źródeł nieodnawialnych przez użytkowników produktów Frapol, ● ryzyko związane z zanieczyszczeniem hałasem w wyniku użytkowania produktów Frapol, ● ryzyko zwiększenia zużycia wody, ● ryzyko nieodpowiedniego doboru dostawców towarów i usług, niestosujących się do zasad poszanowania środowiska oraz ryzyko naruszenia tych zasad przez wybrane podmioty, ● ryzyko wzrostu cen energii i paliw, ● ryzyko wzrostu wymagań dotyczących energochłonności lub wydajności produktów Frapol. 4. Obszar poszanowania praw człowieka: ● ryzyko naruszenia praw pracowników, ● ryzyko naruszenia praw człowieka w łańcuchu dostaw. 5. Obszar przeciwdziałania korupcji: ● ryzyko wystąpienia zachowań korupcyjnych w organizacji i w łańcuchu dostaw oraz związanych z tym konsekwencji. Wymienione powyżej ryzyka, wraz z opisem zarządzania nimi, zostały omówione w odnośnych, dalszych częściach Sprawozdania. W zakresie niektórych z tych ryzyk w Grupie Kapitałowej nie zostały wdrożone kompleksowe sposoby zarządzania, niemniej planowane jest w przyszłości opracowanie i stosowanie szczegółowych polityk w takich obszarach. Wymagane wyjaśnienia zostały zawarte odpowiednio w treści Sprawozdania. Zarządzanie etyką (G.4) G.4.1 G.4.4 G.4.5 G.4.6 G.4.7 Grupa Kapitałowa jest przekonana o wadze przestrzegania w swojej działalności obowiązujących przepisów prawa i własnych regulacji wewnętrznych oraz postępowania zgodnie z przyjętymi standardami etycznymi. Jest też świadoma, że podstawę osiągania pożądanej wydajności i jakości pracy, a także zaplanowanych efektów przedsięwzięć inwestycyjnych, stanowi również etyka działania organizacji, zarówno w stosunkach wewnętrznych, jak i na zewnątrz. Nadrzędną polityką wewnętrzną określająca zobowiązania Grupy Kapitałowej w obszarze należytej staranności względem istotnych obszarów, określonych Wytycznymi OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych oraz Wytycznymi ONZ dotyczącymi biznesu i prawa człowieka, w tym kwestiami działań z zakresu antykorupcji oraz poszanowania praw człowieka jest obowiązujący Kodeks Etyki Grupy Kapitałowej Instal Kraków S.A. (dalej również „Kodeks”). Kodeks określa nadrzędne wartości, jakim Grupa hołduje oraz zasady postępowania, jakich zobowiązuje się przestrzegać. Stanowi on dla pracowników wzorzec zachowań w czynnościach i relacjach wewnątrz organizacji oraz w stosunku do klientów, innych kontrahentów, społeczności lokalnych i pozostałych interesariuszy, zarówno w obszarach biznesowych, jak i okołobiznesowych. Przyjęte dalsze polityki i procedury, zawierające regulacje zagadnień m.in. z obszaru praw człowieka, w tym praw pracowniczych, zatrudnienia, różnorodności, systemu zgłaszania naruszeń, konfliktu interesów, ochrony środowisk, opisano szczegółowo w dalszych częściach Sprawozdania. Kodeks Etyczny dostępny jest na stronie internetowej Spółki. Za naczelne wartości uznawane są zaufanie i wiarygodność, prawość i uczciwość, odpowiedzialność, szacunek, lojalność, współpraca i partnerstwo. Wiążące wszystkich pracowników, na każdym rynku i na każdym szczeblu, z członkami organów spółek Grupy włącznie, zasady postępowania obejmują między innymi obowiązek przestrzegania prawa, poszanowania praw człowieka, dbałości o bezpieczne i przyjazne środowisko pracy, w tym przeciwdziałania dyskryminacji, dbałości o wartości materialne i niematerialne Grupy Kapitałowej, troski o środowisko naturalne i dobre relacje ze społecznościami lokalnymi, uczciwości w działaniach marketingowych, czy też budowania pozytywnych relacji z klientami i partnerami biznesowymi. 20 W oparciu o postanowienia Kodeksu, każda ze spółek Grupy powołała dedykowany zagadnieniom etycznym Zespół ds. Etyki, odpowiedzialny między innymi za: ● planowanie i koordynację działań w obszarze tych zagadnień, ● wyjaśnianie wątpliwości, ● monitorowanie nowych zaleceń i wymogów branżowych, ● prowadzenie wewnętrznych postępowań wyjaśniających w sprawie zgłaszanych lub wykrytych naruszeń. ● W zakresie zadań Zespołów ds. Etyki jest organizacja szkoleń dotyczących Kodeksu oraz obowiązujących zasad, w formie warsztatów lub e-learningu (np. prezentacje, opracowania), czy też systemu pytań i odpowiedzi. Treść Kodeksu podaje się do wiadomości pracowników i zapewnia do niego stały dostęp za pośrednictwem wewnętrznych systemów komputerowych, a w odniesieniu do pracowników, których charakter pracy nie wiąże się z dostępem do komputera, za pośrednictwem bezpośredniego przełożonego kierowniczego szczebla. Osoby zawierające pierwszą umowę dotyczącą zatrudnienia zaznajamiane są z treścią Kodeksu przez pracownika właściwego działu zajmującego się kwestiami kadrowymi. Pracownicy potwierdzają zapoznanie się z Kodeksem odpowiednio poprzez zatwierdzenie w sposób wymagany przez dany system komputerowy, albo w przypadku osób nie mających w miejscu pracy dostępu do komputera lub osób nowozatrudnionych, przez złożenie podpisu pod odpowiednim oświadczeniem. Polityki o obszarze etyki, w tym praw człowieka, przyjęte zostały przez Zarządy obu spółek. Na poziomie operacyjnym za zarządzanie szeroko pojętymi kwestiami etycznymi odpowiadają dyrektorzy pionów organizacyjnych oraz dedykowane tym zagadnieniom Zespoły ds. Etyki, w skład których wchodzą pracownicy różnych działów. Kodeks Etyki umożliwia wszystkim interesariuszom, w szczególności pracownikom, możliwość zgłoszenia naruszeń do Zespołu ds. Etyki. Zgłoszenia można dokonać poprzez bezpośrednie spotkanie, przesłanie wiadomości e-mail na dedykowany adres. Dodatkowo pracownicy mogą dokonać zgłoszenia zdarzenia lub zachowania stanowiącego naruszenie przyjętych w Grupie norm etycznych, bezpośredniemu przełożonemu lub przełożonemu wyższego szczebla. Nieprzestrzeganie zasad etycznego postępowania grozi konsekwencjami o charakterze porządkowym i dyscyplinarnym, z ewentualnym rozwiązaniem umowy łączącej pracownika z daną spółką Grupy włącznie, a w uzasadnionych przypadkach odpowiedzialnością karną. Przyjęty Kodeks oraz objęte nim rozwiązania, w tym funkcjonujące Zespoły ds. Etyki i możliwość skorzystania przez pracowników z ich pomocy, także poprzez dokonanie stosownego zgłoszenia, stanowią system zarządzania ryzykiem nieetycznych zachowań w Grupie Kapitałowej i minimalizują je. Jak w każdej organizacji, w której znaczącą rolę odgrywa czynnik ludzki, w Grupie występuje ryzyko osobowe. Związane ono może być ze zbyt niską świadomością pracowników lub niewłaściwymi wzorcami postępowania oraz brakiem wiedzy w zakresie zachowań pożądanych i oczekiwanych, w tym wskutek niewystarczającej promocji takich zachowań oraz potencjalnych niedoskonałości zarządzania personelem w strukturze. Grupa Kapitałowa jest świadoma, że zachowania nieetyczne stwarzają sytuacje problemowe w przedsiębiorstwie i mogą prowadzić do konfliktu w miejscu pracy, a w konsekwencji do utraty reputacji (opinia złego pracodawcy) i trudności w zakresie zasobów ludzkich. W relacjach zewnętrznych zachowania nieetyczne, w tym niezgodne z prawem, stwarzają ryzyko pogorszenia relacji biznesowych (niechęć ze strony kontrahentów do współpracy z podmiotem, który działa nieetycznie, nieuczciwie), niekorzystnego oddziaływania na ludzi, środowisko i społeczeństwo. W obszarze zgodności z prawem program etyczny wspiera system kontroli wewnętrznej, opisany w części G.2.3. Sprawozdania. Grupa dąży do podnoszenia świadomości pracowników w zakresie niepożądanych lub oczekiwanych zachowań w celu zapewnienia przestrzegania Kodeksu i krzewienia kultury poszanowania objętych nim standardów. Treść Kodeksu jest stale łatwo dostępna dla pracowników. Spółka przeprowadziła szkolenie dla grupy pracowników (kadry dyrektorskiej i kierowniczej), odpowiedzialnych za zarządzania kwestiami etycznymi w podległych im jednostkach, które obejmowało w szczególności zagadnienia związane z poszanowaniem praw człowieka, korupcji oraz ochrony konsumentów. 21 W Spółce wdrożono nadto „Procedurę anonimowego zgłaszania naruszeń prawa oraz obowiązujących w spółce Instal Kraków S.A. procedur i standardów etycznych” (dalej zwaną także „Procedurą zgłaszania naruszeń”), która umożliwia pracownikom, anonimowe i swobodne zgłaszanie naruszeń, w tym postanowień Kodeksu Etyki. Procedura zgłaszania naruszeń określa: ● dodatkowy sposób anonimowego zgłaszania przez pracowników naruszeń prawa oraz obowiązujących w Spółce procedur i standardów etycznych, ● rodzaj działań następczych i zapobiegających naruszeniom, ● standardy ochrony osób dokonujących zgłoszenia naruszenia przed działaniami o charakterze represyjnym, dyskryminującym lub innymi rodzajami niesprawiedliwego traktowania oraz ochrony ich tożsamości, w tym także podmiotów, którym zarzuca się popełnienie naruszeń. Pracownik, niezależnie od innych przyjętych w Spółce sposobów zgłaszania naruszeń, może dokonać anonimowo zgłoszenia naruszenia Prezesowi Zarządu, w formie listownej, na adres Spółki, umieszczając na kopercie adnotację „ do rąk własnych ”, a w przypadku naruszenia dokonanego przez członka Zarządu, Przewodniczącemu Rady Nadzorczej. Również pozostali interesariusze mogą zgłaszać naruszenia anonimowo, przy wykorzystaniu kanałów komunikacji opisanych w tejże procedurze, która dostępna jest na stronie internetowej Spółki. Zgodnie z wyżej wymienioną procedurą, po otrzymaniu zgłoszenia właściwy podmiot zobowiązany jest podjąć odpowiednie działania następcze, tj.: ● dokonać wstępnej weryfikacji zgłoszenia, ● przeprowadzić działania wyjaśniające, zlecić przeprowadzenie czynności kontrolnych, prewencyjnych, ● podjąć działania naprawcze, ● wyciągnąć konsekwencje wobec sprawcy naruszeń lub podjąć czynności przewidziane powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, w tym poinformować organa ścigania. Czynności następcze winny być prowadzone z poszanowaniem zasad bezstronności, wszechstronności oraz bez zbędnej zwłoki. Procedura ustanawia standardy ochrony „sygnalistów”, określając sankcję wobec osób podejmujących działania odwetowe, wprowadza ochronę prywatności i danych osobowych, w tym także osób, których dotyczy zgłoszone naruszenie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz Polityką Bezpieczeństwa. Całość dokumentacji związanej ze zgłoszeniem naruszenia jest archiwizowana w sposób zapewniający integralność i zachowanie poufności. Ponadto, mając na uwadze ryzyko nieetycznych działań dostawców towarów/usług, w tym generalnych wykonawców w obszarze inwestycji deweloperskich oraz związane z tym negatywne oddziaływanie na Grupę a także jej relacje z klientami, spółki Grupy nakładają na swoich wykonawców, podwykonawców, dostawców i usługodawców w zawieranych umowach zobowiązanie do stosowania i przestrzegania standardów etycznych zgodnych z przyjętymi w Kodeksie, którego treść jest stale dostępna na stronie internetowej. Liczba skarg z zakresu etyki Wskaźnik 2021 2022 Liczba skarg pochodzących z zewnątrz organizacji dotyczących naruszenia standardów etycznych 0 0 Liczba skarg pochodzących z wewnątrz organizacji dotyczących naruszenia standardów etycznych 0 0 Odsetek (%) umów z kontrahentami Grupy, w których znalazła się klauzula nakładająca zobowiązanie do stosowania i przestrzegania standardów etycznych zgodnych z przyjętymi w Kodeksie Wskaźnik 2021 2022 Odsetek (%) umów z dostawcami towarów/usług z klauzulą dotyczącą poszanowania standardów etycznych 85 95 22 * Wskaźnik liczony jako odsetek procentowy wartości umów, w których znalazła się klauzula odnosząca się do poszanowania standardów etycznych, w ogólnej wartości umów zawartych przez Grupę w 2022 r. z dostawcami towarów/usług. 23 Taksonomia Działając na podstawie na podstawie Artykułu 10 ust. 4 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 2021/2178 z dnia 6 lipca 2021 r. (dalej „Rozporządzenie 2021/2178”) w zw. z Artykułem 8 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. (dalej „Rozporządzenie w sprawie Taksonomii”), a także w zw. z Artykułem 1 ust. 2 lit. c) Rozporządzenia w sprawie Taksonomii, Grupa Kapitałowa prezentuje za rok obrotowy 2022 kluczowe wskaźniki wyników, w tym wszelkie informacje towarzyszące, które mają zostać ujawnione na podstawie Załącznika I oraz II do Rozporządzenia 2021/2178. Do celów sprawozdawczych Grupa Kapitałowa dokonała oceny pod kątem kwalifikowania do Taksonomii („Taxonomy eligible”), poprzez mapowanie swoich działań w odniesieniu do kategorii w Taksonomii określonych. Działalność Grupy Kapitałowej należy uznać za znacznie zdywersyfikowaną, co skutkowało złożonością całego procesu. W wyniku analizy wyodrębniono działalności Grupy, zidentyfikowane w załączniku nr 1 lub 2 do Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 2021/2139 z dnia 4 czerwca 2021 r. (dalej „Rozporzadzenie w sprawie technicznych kryteriów kwalifikacji”), z uwzględnieniem określonych kategorii makrosektora kodów NACE, a także działalności objęte ujawnieniami wymaganymi zgodnie z Rozporządzeniem Delegowanym Komisji (UE) 2022/1214 z dnia 9 marca 2022 r., zmieniającym Rozporządzenie w sprawie technicznych kryteriów kwalifikacji (dalej „Rozporządzenie 2022/1214”). Lp. Działalność Taksonomia (pkt) NACE (kod) 1 Budowa nowych budynków 7.1. F41.1;F43.22 2 Nabywanie i prawo własności budynków 7.7. L68.20 3 Budowa, rozbudowa i eksploatacja systemów poboru, uzdatniania i dostarczania wody 5.1. F42.99 4 Budowa, rozbudowa i eksploatacja systemów odprowadzania i oczyszczania ścieków 5.3. F42.99 5 Montaż, konserwacja i naprawa sprzętu zwiększającego efektywność energetyczną 7.3. F43.22; C25.99 6 Infrastruktura na potrzeby transportu kolejowego 6.14. F42.12 7 Renowacja istniejących budynków 7.2. F43.22 8 Produkcja sprzętu zwiększającego efektywność energetyczną budynków 3.5 C28.25 Działalność gospodarcza Grupy w 53,03% kwalifikuje się do Taksonomii w zakresie obrotów, w 94,49% w zakresie nakładów inwestycyjnych (CapEx) i w 78,58% w zakresie kosztów operacyjnych (OpEx). Po przeprowadzeniu oceny zgodności z wymogami Taksonomii dokonano obliczenia kluczowych wskaźników efektywności: Obrót, CAPEX, OPEX i przedstawiono wyniki w postaci tabelarycznej. Pierwszy wskaźnik dotyczy obrotów (przychodów netto ze sprzedaży ujętych zgodnie MSR 1 par. 82a, w tym przychodów z umów z klientami - MSSF 15 oraz przychodów z tytułu umów najmu - MSSF 16 uzgodnionych z rachunkiem wyników). Nie uwzględnia się działalności zaniechanej (MSSF 5), dotacji rządowych (MSR 20) oraz przychodów od jednostek powiązanych (MSSF 10). Wyłącza się także przychody dotyczące rozwiązań w zakresie adaptacji, które istotnie ograniczają ryzyko niekorzystnych skutków obecnych i oczekiwanych przyszłych warunków klimatycznych dla tej działalności gospodarczej albo istotnie ograniczają te niekorzystne skutki bez zwiększania ryzyka niekorzystnych skutków wywieranych na ludzi, przyrodę lub aktywa – chyba, że dotyczą działalności wspomagającej lub są zgodne z Taksonomią. Obliczone w ten sposób przychody stanowią mianownik wskaźnika całkowitego obrotu. 24 Na licznik składają się obroty spełniające kryterium przychodów określonych na podstawie działalności zgodnej z Taksonomią. Aby przychody z danej działalności zostały uznane za spełniające kryteria zgodności z Taksonomią działalność ta musi spełniać następujące warunki: a. Wnosi istotny wkład w osiągnięcie co najmniej jednego z celów środowiskowych określonych w Rozporządzeniu w sprawie Taksonomii; b. Nie wyrządza poważnych szkód dla żadnego z celów środowiskowych określonych w Rozporządzeniu w sprawie Taksonomii; c. Jest prowadzona zgodnie z minimalnymi gwarancjami określonymi w art. 18 Rozporządzeniu w sprawie Taksonomii; oraz d. Spełnia techniczne kryteria kwalifikacji, ustanowione w Rozporządzeniu w sprawie technicznych kryteriów kwalifikacji. Reasumując, wskaźnik przedstawia udział obrotów zgodnych z Taksonomią w całkowitej działalności Grupy. Drugi wskaźnik dotyczy nakładów inwestycyjnych (CAPEX) działalności związanej z Taksonomią. Całkowity CAPEX stanowi mianownik wskaźnika i liczony jest jako zwiększenia stanu rzeczowych aktywów trwałych (RAT) oraz wartości niematerialnych i prawnych (WNIP) w ciągu danego roku obrotowego. Nie są uwzględnianie takie elementy, jak amortyzacja, umorzenie, wszelkie aktualizacje wyceny (m.in. wynikające z przeszacowania, czy utraty wartości, oprócz zmian wartości godziwej). Dodatkowo, ujmowane są zwiększenia wynikające z połączenia jednostek gospodarczych. Prace badawcze nie klasyfikują się do kapitalizacji, a co za tym idzie nie stanowią elementów CAPEX. Do obliczenia mianownika CAPEX należy uwzględnić zwiększenia związane z nakładami inwestycyjnymi na nieruchomości, leasing oraz rolnictwo. Licznik stanowią nakłady inwestycyjne dotyczące działalności dostosowanej do Taksonomii, a także nakłady z planu inwestycyjnego, który ma na celu, aby działalności kwalifikujące się do Taksonomii stały się z nią zgodne w przeciągu 5 lat. Wskaźnik nakładów inwestycyjnych CAPEX przestawia procentowy udział nakładów inwestycyjnych powiązanych ze zrównoważoną działalnością gospodarczą w całkowitych nakładach inwestycyjnych w przedsiębiorstwie. Ostatni wskaźnik ma na celu przekazać informację dotyczącą procentowego udziału wydatków operacyjnych powiązanych ze zrównoważoną działalnością gospodarczą w poniesionych przez Grupę całkowitych kosztach operacyjnych (OPEX). Całkowity OPEX, stanowiący jednocześnie mianownik wskaźnika, obejmuje tylko nieskapitalizowane bezpośrednie koszty kategorii takich jak: badania i rozwój, działania w zakresie renowacji budynków, leasing krótkoterminowy, konserwacje i naprawy, a także bieżąca obsługa składników rzeczowych aktywów trwałych (RAT), które są niezbędne do zapewnienia ciągłego i efektywnego funkcjonowania tych aktywów. Licznik dotyczy wydatków operacyjnych poniesionych na aktywa i procesy powiązane ze zrównoważonymi aktywnościami, takie jak niekapitalizowane koszty np. remonty, utrzymanie, koszty badawcze czy szkolenia. Koszty operacyjne uwzględnia się, jeśli stanowią część planu rozszerzenia działalności zgodnej z Taksonomią lub spełnienia przez działalność kwalifikującą się jako Taksonomiczna kryteriów zgodności z Taksonomią. Koszty operacyjne mogą być także kosztami, które dotyczą przypadków wyjątkowych wskazanych w Raporcie końcowym TEG Komisji Europejskiej na temat Taksonomii UE. Do takich przypadków zaliczyć można technologie niskoemisyjne, czy metody renowacji budynków, których powszechne zastosowanie ma fundamentalny wpływ na redukcję emisji w istniejącej zabudowie na obszarze UE. 25 Dane dotyczące obrotu Udział procentowy obrotu z tytułu produktów lub usług powiązanych z działalnością gospodarczą zgodną z systematyką – ujawnienie dotyczy roku 2022 Udział procentowy obrotów (4) Kryteria dotyczące istotnego wkładu Kryteria dotyczące zasady „nie wyrządzaj poważnych szkód" Minimalne gwarancje (17) Udział procentowy obrotów zgodnych z systematyką, 2022 rok (18) Udział procentowy obrotów zgodnych z systematyką, 2021 rok (19) Kategoria (działalność wspomagająca) (20) Kategoria (działalność na rzecz przejścia) (21) Działalność gospodarcza (1) Kod lub kody (2) Obroty w ujęciu bezwzględnym (3) Łagodzenie zmian klimatu (5) Adaptacja do zmian klimatu (6) Zasoby wodne i morskie (7) Gospodarka o obiegu zamkniętym (8) Zanieczyszczeni e (9) Różnorodność biologiczna i ekosystemy (10 ) Łagodzenie zmian klimatu (11) Adaptacja do zmian klimatu (12) Zasoby wodne i morskie (13) Gospodarka o obiegu zamkniętym (14) Zanieczyszczeni e (15) Różnorodność biologiczna i ekosystemy (16) [tys. zł] [%] [%] [%] [%] [%] [%] [%] [T/N] [T/N] [T/N] [T/N] [T/N] [T/N] [T/N] [%] [%] [E] [T] A. DZIAŁALNOŚĆ KWALIFIKUJĄCA SIĘ DO SYSTEMATYKI A.1 Rodzaje działalności zrównoważonej środowiskowo (zgodna z systematyką) Produkcja sprzętu zwiększającego efektywność energetyczną budynków 3.5 10 976 2,76 2,76 0,00 N T N N T T 2,76 n/d Nabywanie i prawo własności budynków 7.7 133 0,03 0,03 0,00 T N N N N T 0,03 n/d Obroty z tytułu działalności zrównoważonej środowiskowo (zgodnej z systematyką) (A.1) 11 109 2,79 2,79 0,00 T 2,79 n/d A.2 Działalność kwalifikująca się do systematyki, ale niezrównoważona środowiskowo (działalność niezgodna z systematyką) Produkcja sprzętu zwiększającego efektywność energetyczną budynków 3.5 101 456 25,52 Budowa, rozbudowa i eksploatacja systemów poboru, uzdatniania i dostarczania wody 5.1 0,00 0,00 Budowa, rozbudowa i eksploatacja systemów odprowadzania i oczyszczania ścieków 5.3 64 955 16,34 Budowa infrastruktury kolejowej 6.14 6 893 1,73 Budowa nowych budynków 7.1 4 185 1,05 Renowacja istniejących budynków 7.2 5 880 1,48 Montaż, konserwacja i naprawa sprzętu zwiększającego efektywność energetyczną 7.3 11 689 2,94 Nabywanie i prawo własności budynków 7.7 4 658 1,17 Obroty z tytułu działalności kwalifikującej się do systematyki, ale niezrównoważonej środowiskowo (działalności niezgodnej z systematyką) (A.2) 199 716 50,24 Razem (A.1+A.2) 210 825 53,03 B. DZIAŁALNOŚĆ NIEKWALIFIKUJĄCA SIĘ DO SYSTEMATYKI Obroty z działalności niekwalifikującej się do systematyki (B) 186 735 46,97 Razem (A+B) 397 560 100 26 Wskaźnik CAPEX Udział procentowy nakładów inwestycyjnych z tytułu produktów lub usług powiązanych z działalnością gospodarczą zgodną z systematyką – ujawnienie dotyczy roku 2022 Udział procentowy nakładów (4) Kryteria dotyczące istotnego wkładu Kryteria dotyczące zasady „nie wyrządzaj poważnych szkód" Minimalne gwarancje (17) Udział procentowy nakładów zgodnych z systematyką, 2022 rok (18) Udział procentowy nakładów zgodnych z systematyką, 2021 rok (19) Kategoria (działalność wspomagająca) (20) Kategoria (działalność na rzecz przejścia) (21) Działalność gospodarcza (1) Kod lub kody (2) Nakłady w ujęciu bezwzględnym (3) Łagodzenie zmian klimatu (5) Adaptacja do zmian klimatu (6) Zasoby wodne i morskie (7) Gospodarka o obiegu zamkniętym (8) Zanieczyszczenie (9) Różnorodność biologiczna i ekosystemy (10) Łagodzenie zmian klimatu (11) Adaptacja do zmian klimatu (12) Zasoby wodne i morskie (13) Gospodarka o obiegu zamkniętym (14) Zanieczyszczenie (15) Różnorodność biologiczna i ekosystemy (16) [tys. zł] [%] [%] [%] [%] [%] [%] [%] [T/N] [T/N] [T/N] [T/N] [T/N] [T/N] [T/N] [%] [%] [E] [T] A. DZIAŁALNOŚĆ KWALIFIKUJĄCA SIĘ DO SYSTEMATYKI A.1. Rodzaje działalności zrównoważonej środowiskowo (zgodna z systematyką) Produkcja sprzętu zwiększającego efektywność energetyczną budynków 3.5 214 0,49 0,49 0,00 N T N N T T 0,49 n/d Nabywanie i prawo własności budynków 7.7 0,00 0,00 0,00 0,00 T N N N N T 0,00 n/d Nakłady inwestycyjne z tytułu działalności zrównoważonej środowiskowo (zgodnej z systematyką) (A.1) 214 0,49 0,49 0,00 T 0,49 n/d A.2 Działalność kwalifikująca się do systematyki, ale niezrównoważona środowiskowo (działalność niezgodna z systematyką) Produkcja sprzętu zwiększającego efektywność energetyczną budynków 3.5 514 1,19 Budowa, rozbudowa i eksploatacja systemów poboru, uzdatniania i dostarczania wody 5.1 184 0,42 Budowa, rozbudowa i eksploatacja systemów odprowadzania i oczyszczania ścieków 5.3 170 0,39 Budowa nowych budynków 7.1 8 818 20,33 Nabywanie i prawo własności budynków 7.7 31 081 71,66 Nakłady z tytułu działalności kwalifikującej się do systematyki, ale niezrównoważonej środowiskowo (działalności niezgodnej z systematyką) (A.2) 40 767 94,00 Razem (A.1+A.2) 40 981 94,49 B. DZIAŁALNOŚĆ NIEKWALIFIKUJĄCA SIĘ DO SYSTEMATYKI Nakłady z działalności niekwalifikującej się do systematyki (B) 2 389 5,51 Razem (A+B) 43 370 100 27 Udział procentowy wydatków operacyjnych z tytułu produktów lub usług związanych z działalnością gospodarczą zgodną z systematyką – ujawnienie dotyczy roku 2022 Udział procentowy wydatków (4) Kryteria dotyczące istotnego wkładu Kryteria dotyczące zasady „nie wyrządzaj poważnych szkód" Minimalne gwarancje (17) Udział procentowy wydatków zgodnych z systematyką, 2022 rok (18) Udział procentowy wydatków zgodnych z systematyką, 2021 rok (19) Kategoria (działalność wspomagająca) (20) Kategoria (działalność na rzecz przejścia) (21) Działalność gospodarcza (1) Kod lub kody (2) Wydatki w ujęciu bezwzględnym (3) Łagodzenie zmian klimatu (5) Adaptacja do zmian klimatu (6) Zasoby wodne i morskie (7) Gospodarka o obiegu zamkniętym (8) Zanieczyszczenie (9) Różnorodność biologiczna i ekosystemy (10) Łagodzenie zmian klimatu (11) Adaptacja do zmian klimatu (12) Zasoby wodne i morskie (13) Gospodarka o obiegu zamkniętym (14) Zanieczyszczenie (15) Różnorodność biologiczna i ekosystemy (16) [tys. zł] [%] [%] [%] [%] [%] [%] [%] [T/N] [T/N] [T/N] [T/N] [T/N] [T/N] [T/N] [%] [%] [E] [T] A. DZIAŁALNOŚĆ KWALIFIKUJĄCA SIĘ DO SYSTEMATYKI A.1. Rodzaje działalności zrównoważonej środowiskowo (zgodna z systematyką) Produkcja sprzętu zwiększającego efektywność energetyczną budynków 3.5 330 5,37 5,37 0,00 N T N N T T 5,37 n/d Nabywanie i prawo własności budynków 7.7 6 0,10 0,10 0,00 T N N N N T 0,10 n/d Wydatki z tytułu działalności zrównoważonej środowiskowo (zgodnej z systematyką) (A.1) 336 5,47 5,47 0,00 T 5,47 n/d A.2 Działalność kwalifikująca się do systematyki, ale niezrównoważona środowiskowo (działalność niezgodna z systematyką) Produkcja sprzętu zwiększającego efektywność energetyczną budynków 3.5 3 832 62,31 Budowa nowych budynków 7.1 4 0,06 Nabywanie i prawo własności budynków 7.7 660 10,74 Wydatki z tytułu działalności kwalifikującej się do systematyki, ale niezrównoważonej środowiskowo (działalności niezgodnej z systematyką) (A.2) 4 497 73,11 Razem (A.1+A.2) 4 833 78,58 B. DZIAŁALNOŚĆ NIEKWALIFIKUJĄCA SIĘ DO SYSTEMATYKI Wydatki z działalności niekwalifikującej się do systematyki (B) 1 318 21,42 Razem (A+B) 6 150 100 28 Grupa Kapitałowa dokonała wyliczenia odsetka obrotu, nakładów inwestycyjnych (CapEx) i wydatków operacyjnych (OpEx), kwalifikujących się do Taksonomii, przy następujących założeniach metodycznych: W odniesieniu do zasad rachunkowości nie miały zastosowania jakiekolwiek zmiany obliczeń od poprzedniego okresu sprawozdawczego. Grupa dotychczas nie opracowała planu, o którym mowa w pkt. 1.1.2.2. załącznika nr 1 do Rozporządzenia 2021/2178, w związku z czym w 2022 r. nie wystąpiły istotne zmiany w odniesieniu do realizacji planu inwestycyjnego Grupy Kapitałowej. W przypadku pozycji, które mogły jednocześnie kwalifikować się przynajmniej do dwóch rodzajów działalności, dana pozycja zaklasyfikowana do licznika jednego wskaźnika nie była ujmowana ponownie i tym samym Grupa uniknęła podwójnego liczenia przy przypisywaniu w liczniku danego KPI. Grupa Kapitałowa nie identyfikuje działalności kwalifikującej się do Taksonomii, prowadzonej w celu konsumpcji własnej. Spółki z Grupy nie emitowały w okresie sprawozdawczym obligacji lub akcji w celu finansowania działalności kwalifikujących się do Taksonomii. W okresie sprawozdawczym nie miały miejsca przypadki nabycia rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych i prawnych wskutek połączenia jednostek w ramach Grupy Kapitałowej. Wskaźnik Obrotów Podstawę obrotu stanowią skonsolidowane przychody Grupy Kapitałowej w 2022 roku ujawnione w pozycji Przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów (Nota-48), w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Do licznika przypisano przychody ze sprzedaży, które kwalifikują się do Taksonomii. Przychód rozpoznany został zgodnie z międzynarodowym standardem rachunkowości (MSR) 1 pkt 82 lit. a). Instal Kraków S. A., poprzez działalność spółki Frapol Sp. z o.o., uzyskuje przychody z działalności kwalifikującej się do systematyki w zakresie załącznika I do Rozporządzenia w sprawie technicznych kryteriów kwalifikacji (Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2021/2139) jako działalność 3.5. Produkcja sprzętu zwiększającego efektywność energetyczną budynków. W ramach tej działalności gospodarczej Frapol Sp. z o.o. produkuje sprzęt zwiększający efektywność energetyczną budynków w zakresie systemów chłodzenia i wentylacji należących do dwóch najwyższych klas efektywności energetycznej, zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1369 i aktami delegowanymi przyjętymi na podstawie tego rozporządzenia. Oceniono zgodność z kryteriami określonymi w art. 3 Rozporządzenia w sprawie Taksonomii i powiązanymi technicznymi kryteriami kwalifikacji zawartymi w aktach delegowanych. Po weryfikacji Technicznych Kryteriów Kwalifikacji stwierdzono, że działalność spełnia kryteria istotnego wkładu w łagodzenie zmian klimatu oraz kryteria niewyrządzania poważnych szkód w stosunku do innych celów środowiskowych. Kolejną działalnością spełniającą te kryteria, prowadzoną przez Instal Kraków S.A., jest działalność opisana w Rozporządzeniu w sprawie technicznych kryteriów kwalifikacji w pkt 7.7. Nabywanie i prawo własności budynków. Budynkiem spełniającym techniczne kryteria Taksonomii jest wybudowany przez Spółkę i oddany w najem na cele przedszkola budynek przy ul. Domagały 27e w Krakowie. Ponadto Instal Kraków S.A. uzyskuje przychody z innych rodzajów działalności kwalifikujących się do systematyki, ale niezrównoważonej środowiskowo (działalność niezgodna z systematyką), jak część działalności 3.5. Produkcja sprzętu zwiększającego efektywność energetyczną budynków, część działalności 7.7. Nabywanie i prawo własności budynków, działalność 7.1. Budowa nowych budynków, działalność 5.3. Budowa, rozbudowa i eksploatacja systemów odprowadzania i oczyszczania ścieków, działalność 5.1. Budowa, rozbudowa i eksploatacja systemów poboru, uzdatniania i dostarczania wody, działalność 7.3 Montaż, konserwacja i naprawa sprzętu zwiększającego efektywność energetyczną, działalność 6.14. Infrastruktura na potrzeby transportu kolejowego oraz działalność 7.2. Renowacja istniejących budynków. Pozostałe przychody pochodzą z działalności niekwalifikującej się do systematyki w zakresie załączników I i II do Rozporządzenia w sprawie technicznych kryteriów kwalifikacji. 29 Udział obrotu z działalności zrównoważonej środowiskowo (zgodnej z systematyką) w całości obrotu Grupy Kapitałowej wyniósł w 2022 r. 2,79%, a udział obrotu z działalności kwalifikującej się do systematyki, ale niezrównoważonej środowiskowo, 50,24%. Pozostałe 46,97% obrotu przypada na przychody z działalności niekwalifikującej się do systematyki, czyli takiej, dla której regulator nie ustalił Technicznych Kryteriów Kwalifikacji w załącznikach do aktu delegowanego. Wskaźnik CAPEX Podstawę nakładów inwestycyjnych (CapEx) stanowią nakłady inwestycyjne - ujawnione w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym zwiększenia pozycji Środki trwałe, Wartości niematerialne i prawne oraz Prawa do użytkowania (Noty 1-8 i 56). Do licznika przypisano część CapEx, która dotyczy działalności kwalifikującej się do Taksonomii. Podstawą wyliczeń są nakłady inwestycyjne, które obejmują koszty rozliczane w oparciu o: - MSR 16 rzeczowe aktywa trwałe, pkt 73 lit. e) ppkt (i) oraz (iii); - MSR 38 wartości niematerialne, pkt 118 lit. e) ppkt (i); - MSR 40 nieruchomości inwestycyjne, pkt 76 lit. a) i b) (w przypadku modelu wartości godziwej); - MSR 40 nieruchomości inwestycyjne, pkt 79 lit. d) ppkt (i) oraz (ii) (w przypadku modelu opartego na cenie nabycia lub koszcie wytworzenia); - MSR 41 rolnictwo, pkt 50 lit. b) oraz e); - MSSF 16 leasing, pkt 53 lit. h). W 2022 roku, Instal Kraków S. A., poprzez działalność spółki Frapol Sp. z o.o., ponosił nakłady inwestycyjne na działalności kwalifikującą się do systematyki w zakresie załącznika I do Rozporządzenia w sprawie technicznych kryteriów kwalifikacji jako działalność 3.5. Produkcja sprzętu zwiększającego efektywność energetyczną budynków. Ponadto Instal Kraków S.A. ponosił także nakłady inwestycyjne na działania, które zostały zakwalifikowane jako działalność opisana w załączniku I i II do Rozporządzenia w sprawie technicznych kryteriów kwalifikacji w pkt. 5.1 Budowa, rozbudowa i eksploatacja systemów poboru, uzdatniania i dostarczania wody, 5.3 Budowa, rozbudowa i eksploatacja systemów odprowadzania i oczyszczania ścieków, 7.1 Budowa nowych budynków oraz działalność 7.7. Nabywanie i prawo własności budynków. Po dokonaniu analizy podjęto decyzję o uznaniu tychże nakładów jako kwalifikujących się do systematyki, ale niezgodnych z nią. Udział nakładów inwestycyjnych z tytułu działalności zrównoważonej środowiskowo (zgodnej z systematyką) w całości nakładów inwestycyjnych Grupy Kapitałowej wyniósł w 2022 r. 0,49%, a udział nakładów inwestycyjnych z tytułu działalności kwalifikującej się do systematyki, ale niezrównoważonej środowiskowo, 94,00%. Pozostałe 5,51% CapEx przypada na nakłady inwestycyjne z tytułu działalności niekwalifikującej się do systematyki, czyli takiej, dla której regulator nie ustalił Technicznych Kryteriów Kwalifikacji w załącznikach do aktu delegowanego. Wskaźnik OPEX Podstawę wydatków operacyjnych (OpEx) stanowią koszty związane z obsługą aktywów Grupy i utrzymywania ich w dobrej kondycji. Zaliczone do nich zostały koszty takie jak: koszty napraw i remontów urządzeń, koszty osobowe związane z naprawami i utrzymaniem, koszty ochrony, sprzątania powierzchni, koszty legalizacji urządzeń, koszty w obszarze p.poż i sterowania mediami. Do licznika przypisano część OpEx, która dotyczy działalności kwalifikującej się do Taksonomii, zaś mianownik został ustalony w oparciu o treść Rozporządzenia 2021/2178. W przypadku wydatków operacyjnych (OpEx), wydatki zakwalifikowane jako zgodne z systematyką były związane z działalnością 3.5. Produkcja sprzętu zwiększającego efektywność energetyczną budynków oraz działalnością 7.7. Nabywanie i prawo własności budynków, w odniesieniu do budynku przedszkola przy ul. Domagały 27e w Krakowie. Ponadto, Instal Kraków S.A. ponosiła także wydatki operacyjne na działania, które zostały zakwalifikowane jako działalność opisana w pkt. 7.7. Nabywanie i prawo własności budynków w załączniku I i II do Rozporządzenia w sprawie technicznych kryteriów kwalifikacji. Po dokonaniu analizy 30 podjęto decyzję o uznaniu tychże wydatków jako kwalifikujących się do systematyki, ale niezgodnych z nią. Udział wydatków operacyjnych z tytułu działalności zrównoważonej środowiskowo (zgodnej z systematyką) w całości wydatków operacyjnych wyniósł w 2022 r. 5,47%, a udział wydatków operacyjnych z tytułu działalności kwalifikującej się do systematyki, ale niezrównoważonej środowiskowo, 73,11%. Pozostałe 21,42% OpEx przypada na wydatki operacyjne z tytułu działalności niekwalifikującej się do systematyki, czyli takiej, dla której regulator nie ustalił Technicznych Kryteriów Kwalifikacji w załącznikach do aktu delegowanego. Techniczne kryteria kwalifikacji oraz kryterium nieczynienia poważnych szkód (DNSH) Analiza technicznych kryteriów kwalifikacji i zasad „nie czyń poważnych szkód” przeprowadzana była przez jednostki organizacyjne spółek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej, odpowiedzialne za poszczególne działalności, we współpracy z eksperckim zespołem (podmiot zewnętrzny spoza organizacji Grupy). Analiza obejmowała zgodność z kryteriami zdefiniowanymi w Załączniku nr I i II Rozporządzenia w sprawie technicznych kryteriów kwalifikacji. Przeprowadzono identyfikację fizycznych ryzyk klimatycznych, które są istotne dla poszczególnych działalności oraz wykonano szczegółową ocenę ryzyka klimatycznego i podatności na nie, z uwzględnieniem wymaganego horyzontu czasowego, prognoz klimatycznych, przyszłych scenariuszy RCP i rozwiązań adaptacyjnych. Minimalne gwarancje Działalność Grupy jest prowadzona zgodnie z minimalnymi gwarancjami, o których mowa w art. 3 lit. c) Rozporządzenia w sprawie w sprawie Taksonomii, określonymi w art. 18 tego Rozporządzenia. Minimalne gwarancje to procedury stosowane przez przedsiębiorstwo prowadzące działalność gospodarczą, które mają zapewnić przestrzeganie Wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych oraz Wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka, w tym zasad i praw określonych w ośmiu podstawowych konwencjach wskazanych w Deklaracji Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej podstawowych zasad i praw w pracy oraz zasad i praw określonych w Międzynarodowej karcie praw człowieka. Ocena spełnienia minimalnych gwarancji została dokonana przez Grupę, po uprzednim przeprowadzeniu analizy ryzyka wystąpienia negatywnego skutku dla poszczególnych istotnych zasad, wartości i praw. W toku badania Grupa stosowała zasadę priorytetyzacji oraz proporcjonalności. Weryfikacja procesów należytej staranności w zakresie praw człowieka, w tym praw pracowniczych, korupcji, opodatkowania i uczciwej konkurencji, pod kątem ich kompletności i adekwatności, nastąpiła zgodnie wymogami Wytycznych ONZ dla biznesu i praw człowieka oraz Wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych. Dane dotyczące działalności w niektórych sektorach energetycznych (załącznik XII do Rozporządzenia 2021/2178) Załącznik nr III do rozporządzenia 2022/1214 z dnia 9 marca 2022 r. Dokonano ponadto analizy działalności Grupy Kapitałowej, pod kątem kwalifikacji do systematyki w zakresie działalności określonych w Załączniku I i Załączniku II do rozporządzenia 2022/1214 z dnia 9 marca 2022 r. zmieniającego rozporządzenie delegowane (UE) 2021/2139 w odniesieniu do działalności gospodarczej w niektórych sektorach energetycznych oraz rozporządzenie delegowane (UE) 2021/2178 w odniesieniu do publicznego ujawniania szczególnych informacji w odniesieniu do tych rodzajów działalności gospodarczej, a także pod kątem koniecznych ewentualnych ujawnień wymaganych zgodnie z Załącznikiem XII do Rozporządzenia 2021/2178 (dalej „Załącznik XII”), dodanym w Załączniku III do Rozporządzenia 2022/1214. W konsekwencji, inwestycją zidentyfikowaną jako działalność związana z gazem ziemnym i podlegającą analizie było zadanie realizowane w segmencie budowlano-montażowym Spółki, polegające na zaprojektowaniu i budowie instalacji kotłów wodnych gazowo-olejowych w elektrociepłowni w Lublinie. Działalność ta jednakże nie kwalifikuje się do systematyki. Kotłownia gazowa tylko do produkcji ciepła 31 kwalifikowałaby się jedynie, gdyby była podłączona do efektywnego systemu ciepłowniczego. Zgodnie z definicją z dyrektywy 2012/27/UE, „efektywny system ciepłowniczy i chłodniczy” oznacza system ciepłowniczy lub chłodniczy, w którym do produkcji ciepła lub chłodu wykorzystuje się w co najmniej 50% energię ze źródeł odnawialnych, lub w co najmniej 50% ciepło odpadowe, lub w co najmniej 75% ciepło pochodzące z kogeneracji, lub w co najmniej 50% wykorzystuje się połączenie takiej energii i ciepła. Powyższe oznacza, że nie było podstaw do dalszej analizy w zakresie sekcji 4.31, to jest w zakresie zgodności. Przychody z tytułu realizacji przedmiotowej budowy w 2022 r. wyniosły 11 370 733,60 zł, zaś nakłady inwestycyjne (CAPEX) wyniosły 0 zł, w związku z faktem, że Spółka jest tylko wykonawcą, a środek trwały powstaje w majątku zamawiającego. Wydatki operacyjne (OPEX) dotyczące budowy sumują się na kwotę 218 tys. zł. w 2022 r. Działalność związana z energią jądrową i gazem ziemnym (Wzór 1 w Załączniku XII) Wiersz Działalność związana z energią jądrową 1. Przedsiębiorstwo prowadzi badania, rozwój, demonstrację i rozmieszczenie innowacyjnych instalacji wytwarzania energii elektrycznej wytwarzających energię w ramach procesów jądrowych przy minimalnej ilości odpadów z cyklu paliwowego, finansuje tę działalność lub jest ma na nią ekspozycję. NIE 2. Przedsiębiorstwo prowadzi budowę i bezpieczną eksploatację nowych obiektów jądrowych w celu wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła technologicznego, w tym na potrzeby systemu ciepłowniczego lub procesów przemysłowych, takich jak produkcja wodoru, a także ich modernizację pod kątem bezpieczeństwa, z wykorzystaniem najlepszych dostępnych technologii, finansuje tę działalność lub ma na nią ekspozycję. NIE 3. Przedsiębiorstwo prowadzi bezpieczną eksploatację istniejących obiektów jądrowych wytwarzających energię elektryczną lub ciepło technologiczne, w tym na potrzeby systemu ciepłowniczego lub procesów przemysłowych, takich jak produkcja wodoru z energii jądrowej, a także ich modernizację pod kątem bezpieczeństwa, finansuje tę działalność lub ma na nią ekspozycję. NIE Działalność związana z gazem ziemnym 4. Przedsiębiorstwo prowadzi budowę lub eksploatację instalacji do wytwarzania energii elektrycznej z wykorzystaniem gazowych paliw kopalnych, finansuje tę działalność lub ma na nią ekspozycję. NIE 5. Przedsiębiorstwo prowadzi budowę, modernizację i eksploatację instalacji do skojarzonego wytwarzania energii cieplnej/chłodniczej i energii elektrycznej z wykorzystaniem gazowych paliw kopalnych, finansuje tę działalność lub ma na nią ekspozycję. NIE 6. Przedsiębiorstwo prowadzi budowę, modernizację i eksploatację instalacji do wytwarzania ciepła wytwarzających energię cieplną/chłodniczą z wykorzystaniem gazowych paliw kopalnych, finansuje tę działalność lub ma na nią ekspozycję. TAK Działalność gospodarcza zgodna z systematyką (Wzór 2 w Załączniku XII) – wskaźnik OBROTÓW (mianownik) Wiersz Rodzaje działalności gospodarczej Kwota i udział (informacje należy przedstawić w kwotach pieniężnych i wartościach procentowych) CCM + CCA Łagodzenie zmian klimatu (CCM) Adaptacja do zmian klimatu (CCA) Kwota (tys. zł) % Kwota (tys. zł) % Kwota (tys. zł) % 1 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.26 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 2 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.27 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 3 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką , o której mowa w sekcji 4.28 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 4 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.29 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 5 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.30 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 6 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką , o której mowa w sekcji 4.31 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 32 7 Kwota i udział innych rodzajów działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, niewymienionych w wierszach 1–6 powyżej w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 11 109 2,79% 11 109 2,79% 0 0 8 Całkowity mający zastosowanie kluczowy wskaźnik wyników 397 560 100% 397 560 100% 397 560 100% Działalność gospodarcza zgodna z systematyką (licznik) (Wzór 3 w Załączniku XII) – wskaźnik OBROTÓW Wiersz Rodzaje działalności gospodarczej Kwota i udział (informacje należy przedstawić w kwotach pieniężnych i wartościach procentowych) CCM + CCA Łagodzenie zmian klimatu (CCM) Adaptacja do zmian klimatu (CCA) Kwota (tys. zł) % Kwota (tys. zł) % Kwota (tys. zł) % 1 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.26 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 2 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.27 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 3 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.28 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 4 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.29 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 5 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.30 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 6 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.31 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 7 Kwota i udział innych rodzajów działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, niewymienionych w wierszach 1–6 powyżej w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 11 109 100% 11 109 100% 0 0 8 Całkowita kwota i całkowity udział rodzajów działalności gospodarczej zgodnej z systematyką w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 11 109 100% 11 109 100% 11 109 100% Działalność gospodarcza kwalifikująca się do systematyki, ale niezgodna z systematyką (Wzór 4 w Załączniku XII) – wskaźnik OBROTÓW Wiersz Rodzaje działalności gospodarczej Kwota i udział (informacje należy przedstawić w kwotach pieniężnych i wartościach procentowych) CCM + CCA Łagodzenie zmian klimatu (CCM) Adaptacja do zmian klimatu (CCA) Kwota (tys. zł) % Kwota (tys. zł) % Kwota (tys. zł) % 1 Kwota i udział działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.26 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 2 Kwota i udział działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.27 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 3 Kwota i udział działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.28 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 33 4 Kwota i udział działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.29 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 5 Kwota i udział działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.30 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 6 Kwota i udział działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.31 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 7 Kwota i udział innych rodzajów działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, niewymienionych w wierszach 1–6 powyżej w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 199 716 50,24% 199 716 50,24% 0 0 8 Całkowita kwota i całkowity udział rodzajów działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 199 716 50,24% 199 716 50,24% 199 716 50,24% Działalność gospodarcza niekwalifikująca się do systematyki (Wzór 5 w Załączniku XII) – wskaźnik OBROTÓW Wiersz Rodzaje działalności gospodarczej Kwota [tys. zł] Udział procentowy 1. Kwota i udział działalności gospodarczej, o której mowa w wierszu 1 wzoru 1, która jest działalnością gospodarczą niekwalifikującą się do systematyki zgodnie z sekcją 4.26 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników N/D N/D 2. Kwota i udział działalności gospodarczej, o której mowa w wierszu 2 wzoru 1, która jest działalnością gospodarczą niekwalifikującą się do systematyki zgodnie z sekcją 4.27 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników N/D N/D 3. Kwota i udział działalności gospodarczej, o której mowa w wierszu 3 wzoru 1, która jest działalnością gospodarczą niekwalifikującą się do systematyki zgodnie z sekcją 4.28 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników N/D N/D 4. Kwota i udział działalności gospodarczej, o której mowa w wierszu 4 wzoru 1, która jest działalnością gospodarczą niekwalifikującą się do systematyki zgodnie z sekcją 4.29 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników N/D N/D 5. Kwota i udział działalności gospodarczej, o której mowa w wierszu 5 wzoru 1, która jest działalnością gospodarczą niekwalifikującą się do systematyki zgodnie z sekcją 4.30 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników N/D N/D 6. Kwota i udział działalności gospodarczej, o której mowa w wierszu 6 wzoru 1, która jest działalnością gospodarczą niekwalifikującą się do systematyki zgodnie z sekcją 4.31 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 11 371 2,86% 7. Kwota i udział innych rodzajów działalności gospodarczej niekwalifikującej się do systematyki, niewymienionych w wierszach 1–6 powyżej w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 175 364 44,11% 8. Całkowita kwota i całkowity udział rodzajów działalności gospodarczej niekwalifikującej się do systematyki w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 186 735 46,97% Działalność gospodarcza zgodna z systematyką (Wzór 2 w Załączniku XII) – wskaźnik OPEX (mianownik) Wiersz Rodzaje działalności gospodarczej Kwota i udział (informacje należy przedstawić w kwotach pieniężnych i wartościach procentowych) CCM + CCA Łagodzenie zmian klimatu (CCM) Adaptacja do zmian klimatu (CCA) Kwota (tys. zł) % Kwota (tys. zł) % Kwota (tys. zł) % 1 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.26 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 2 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.27 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 3 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką , o której mowa w sekcji 4.28 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 34 4 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.29 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 5 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.30 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 6 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką , o której mowa w sekcji 4.31 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 7 Kwota i udział innych rodzajów działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, niewymienionych w wierszach 1–6 powyżej w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 336 5,47 336 5,47 0 0 8 Całkowity mający zastosowanie kluczowy wskaźnik wyników 6 150 100% 6150 100% 6 150 100% Działalność gospodarcza zgodna z systematyką (licznik) (Wzór 3 w Załączniku XII) – wskaźnik OPEX Wiersz Rodzaje działalności gospodarczej Kwota i udział (informacje należy przedstawić w kwotach pieniężnych i wartościach procentowych) CCM + CCA Łagodzenie zmian klimatu (CCM) Adaptacja do zmian klimatu (CCA) Kwota (tys. zł) % Kwota (tys. zł) % Kwota (tys. zł) % 1 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.26 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 2 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.27 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 3 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.28 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 4 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.29 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 5 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.30 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 6 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.31 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 7 Kwota i udział innych rodzajów działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, niewymienionych w wierszach 1–6 powyżej w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 336 100% 336 100% 0 0 8 Całkowita kwota i całkowity udział rodzajów działalności gospodarczej zgodnej z systematyką w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 336 100% 336 100% 0 0 Działalność gospodarcza kwalifikująca się do systematyki, ale niezgodna z systematyką (Wzór 4 w Załączniku XII) – wskaźnik OPEX Wiersz Rodzaje działalności gospodarczej Kwota i udział (informacje należy przedstawić w kwotach pieniężnych i wartościach procentowych) CCM + CCA Łagodzenie zmian klimatu (CCM) Adaptacja do zmian klimatu (CCA) Kwota (tys. zł) % Kwota (tys. zł) % Kwota (tys. zł) % 35 1 Kwota i udział działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.26 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 2 Kwota i udział działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.27 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 3 Kwota i udział działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.28 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 4 Kwota i udział działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.29 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 5 Kwota i udział działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.30 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 6 Kwota i udział działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.31 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 7 Kwota i udział innych rodzajów działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, niewymienionych w wierszach 1–6 powyżej w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 4 833 78,58% 4 833 78,58% 0 0 8 Całkowita kwota i całkowity udział rodzajów działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 4 833 100% 4 833 100% 4 833 100% Działalność gospodarcza niekwalifikująca się do systematyki (Wzór 5 w Załączniku XII) – wskaźnik OPEX Wiersz Rodzaje działalności gospodarczej Kwota [tys. zł] Udział procentowy 1. Kwota i udział działalności gospodarczej, o której mowa w wierszu 1 wzoru 1, która jest działalnością gospodarczą niekwalifikującą się do systematyki zgodnie z sekcją 4.26 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników N/D N/D 2. Kwota i udział działalności gospodarczej, o której mowa w wierszu 2 wzoru 1, która jest działalnością gospodarczą niekwalifikującą się do systematyki zgodnie z sekcją 4.27 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników N/D N/D 3. Kwota i udział działalności gospodarczej, o której mowa w wierszu 3 wzoru 1, która jest działalnością gospodarczą niekwalifikującą się do systematyki zgodnie z sekcją 4.28 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników N/D N/D 4. Kwota i udział działalności gospodarczej, o której mowa w wierszu 4 wzoru 1, która jest działalnością gospodarczą niekwalifikującą się do systematyki zgodnie z sekcją 4.29 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników N/D N/D 5. Kwota i udział działalności gospodarczej, o której mowa w wierszu 5 wzoru 1, która jest działalnością gospodarczą niekwalifikującą się do systematyki zgodnie z sekcją 4.30 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników N/D N/D 6. Kwota i udział działalności gospodarczej, o której mowa w wierszu 6 wzoru 1, która jest działalnością gospodarczą niekwalifikującą się do systematyki zgodnie z sekcją 4.31 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 218 16,54% 7. Kwota i udział innych rodzajów działalności gospodarczej niekwalifikującej się do systematyki, niewymienionych w wierszach 1–6 powyżej w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 1 100 83,45% 8. Całkowita kwota i całkowity udział rodzajów działalności gospodarczej niekwalifikującej się do systematyki w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 1 318 100% Działalność gospodarcza zgodna z systematyką (Wzór 2 w Załączniku XII) – wskaźnik CAPEX (mianownik) Wiersz Rodzaje działalności gospodarczej Kwota i udział (informacje należy przedstawić w kwotach pieniężnych i wartościach procentowych) CCM + CCA Łagodzenie zmian klimatu (CCM) Adaptacja do zmian klimatu (CCA) Kwota (tys. zł) % Kwota (tys. zł) % Kwota (tys. zł) % 36 1 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.26 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 2 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.27 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 3 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką , o której mowa w sekcji 4.28 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 4 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.29 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 5 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.30 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 6 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką , o której mowa w sekcji 4.31 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 7 Kwota i udział innych rodzajów działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, niewymienionych w wierszach 1–6 powyżej w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 214 0,49% 214 0,49% 0 0 8 Całkowity mający zastosowanie kluczowy wskaźnik wyników 43 370 100% 43 370 100% 43 370 100% Działalność gospodarcza zgodna z systematyką (licznik) (Wzór 3 w Załączniku XII) – wskaźnik CAPEX Wiersz Rodzaje działalności gospodarczej Kwota i udział (informacje należy przedstawić w kwotach pieniężnych i wartościach procentowych) CCM + CCA Łagodzenie zmian klimatu (CCM) Adaptacja do zmian klimatu (CCA) Kwota (tys. zł) % Kwota (tys. zł) % Kwota (tys. zł) % 1 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.26 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 2 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.27 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 3 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.28 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 4 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.29 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 5 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.30 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 6 Kwota i udział działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.31 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 7 Kwota i udział innych rodzajów działalności gospodarczej zgodnej z systematyką, niewymienionych w wierszach 1–6 powyżej w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 214 100% 214 100% 0 0 8 Całkowita kwota i całkowity udział rodzajów działalności gospodarczej zgodnej z systematyką w liczniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 214 100% 214 100% 0 0 Działalność gospodarcza kwalifikująca się do systematyki, ale niezgodna z systematyką 37 (Wzór 4 w Załączniku XII) – wskaźnik CAPEX Wiersz Rodzaje działalności gospodarczej Kwota i udział (informacje należy przedstawić w kwotach pieniężnych i wartościach procentowych) CCM + CCA Łagodzenie zmian klimatu (CCM) Adaptacja do zmian klimatu (CCA) Kwota (tys. zł) % Kwota (tys. zł) % Kwota (tys. zł) % 1 Kwota i udział działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.26 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 2 Kwota i udział działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.27 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 3 Kwota i udział działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.28 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 4 Kwota i udział działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.29 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 5 Kwota i udział działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.30 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 6 Kwota i udział działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, o której mowa w sekcji 4.31 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 N/D 0 N/D 0 N/D 7 Kwota i udział innych rodzajów działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką, niewymienionych w wierszach 1–6 powyżej w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 40 767 100% 40 767 100% 0 0 8 Całkowita kwota i całkowity udział rodzajów działalności gospodarczej kwalifikującej się do systematyki, ale niezgodnej z systematyką w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 40 767 100% 40 767 100% 40 767 100% Działalność gospodarcza niekwalifikująca się do systematyki (Wzór 5 w Załączniku XII) – wskaźnik CAPEX Wiersz Rodzaje działalności gospodarczej Kwota [tys. zł] Udział procentowy 1. Kwota i udział działalności gospodarczej, o której mowa w wierszu 1 wzoru 1, która jest działalnością gospodarczą niekwalifikującą się do systematyki zgodnie z sekcją 4.26 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników N/D N/D 2. Kwota i udział działalności gospodarczej, o której mowa w wierszu 2 wzoru 1, która jest działalnością gospodarczą niekwalifikującą się do systematyki zgodnie z sekcją 4.27 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników N/D N/D 3. Kwota i udział działalności gospodarczej, o której mowa w wierszu 3 wzoru 1, która jest działalnością gospodarczą niekwalifikującą się do systematyki zgodnie z sekcją 4.28 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników N/D N/D 4. Kwota i udział działalności gospodarczej, o której mowa w wierszu 4 wzoru 1, która jest działalnością gospodarczą niekwalifikującą się do systematyki zgodnie z sekcją 4.29 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników N/D N/D 5. Kwota i udział działalności gospodarczej, o której mowa w wierszu 5 wzoru 1, która jest działalnością gospodarczą niekwalifikującą się do systematyki zgodnie z sekcją 4.30 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników N/D N/D 6. Kwota i udział działalności gospodarczej, o której mowa w wierszu 6 wzoru 1, która jest działalnością gospodarczą niekwalifikującą się do systematyki zgodnie z sekcją 4.31 załączników I i II do rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/2139 w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 0 0% 7. Kwota i udział innych rodzajów działalności gospodarczej niekwalifikującej się do systematyki, niewymienionych w wierszach 1–6 powyżej w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 2 389 100% 8. Całkowita kwota i całkowity udział rodzajów działalności gospodarczej niekwalifikującej się do systematyki w mianowniku mającego zastosowanie kluczowego wskaźnika wyników 2 389 100% 38 Obszar środowiskowy (E) Postępujące zmiany klimatu są rzeczywistością: wzrastają temperatury, zmieniają się rozkłady opadów, topnieją lodowce i śnieg, wzrasta średni poziom mórz na świecie. Aby uniknąć najpoważniejszych skutków tych zmian, kraje, które podpisały Ramową Konwencję Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) zobowiązały się do podjęcia działań prowadzących do ograniczenia średniego wzrostu temperatury na powierzchni ziemi do poziomu poniżej 2°C w porównaniu z okresem sprzed rewolucji przemysłowej. Osiągnięcie tego celu wymaga obniżenia globalnej emisji gazów cieplarnianych: do 2050 r. należy zmniejszyć globalny poziom emisji o 50% w porównaniu z poziomem z 1990 r., a kolejnym krokiem ma być osiągnięcie przed końcem stulecia neutralności emisyjnej. UE popiera cel UNFCCC i do 2050 r. zamierza obniżyć emisje gazów cieplarnianych o 80-95% w porównaniu z poziomem z 1990 r. Grupa Kapitałowa ma świadomość wpływu jej działalności na klimat oraz wpływu zmian klimatycznych na jej funkcjonowanie w związku z tym dokonała rewizji ryzyk i szans z tym związanych oraz ich dalszej analizy, z uwzględnieniem przyszłych scenariuszy RCP Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC). Ryzyka i szanse związane ze zmianami klimatu Ryzyko Szansa Ryzyko przejścia: - ryzyko prawne i regulacyjne – ryzyko związane z dostosowaniem działalności do zmian przepisów prawa dotyczących przeciwdziałania globalnym zmianom klimatu, w tym wymogów przepisów prawa UE odnoszących się do kwalifikacji działalności jako zrównoważonej środowiskowo; - ryzyko technologiczne – ryzyko wzrostu wymagań dotyczących energochłonności lub wydajności oferowanych produktów lub technologii wykonywania usług, konieczności inwestycji w nowe technologie); - ryzyko rynkowe – ryzyko wzrostu cen energii, paliw i materiałów, ryzyko wzrostu cen wykonawstwa związany ze zwiększeniem wymagań dla produktów zrównoważonych środowiskowo oraz ryzyko wynikające ze zmieniających się oczekiwań i zachowań klientów, w tym konsumentów. Ryzyko fizyczne (ostre): - ryzyko związane z nasileniem występowania następujących zjawisk: ● fale upałów (wzrost liczby dni upalnych definiowanych progiem 30 0 C); ● intensywne opady deszczu (wzrost liczby dni z ekstremalnym opadem dobowym >20mm); ● powodzie opadowe; ● gwałtowne burze lub grad; ● gwałtowne podmuchy wiatru lub silne wiatry; ● mróz. Ryzyko fizyczne stałe (długotrwałe): - ryzyko związane z występowania następujących zjawisk: ● wzrost temperatury powietrza; ● stres termiczny. ● deficyt wody. - rozwój nowych produktów i usług Frapol, w związku ze zwiększeniem zapotrzebowania rynkowego na urządzenia odzyskujące energię cieplną z budynków, urządzenia wytwarzające energię ze źródeł odnawialnych, urządzenia oczyszczające powietrze w budynkach oraz na systemy sterujące wykorzystywaniem i odzyskiem energii cieplnej w budynkach; - wypełnienie portfela zleceń w segmencie budowlano- montażowym i produkcji lekkiej w związku z dofinansowaniem z funduszy strukturalnych UE projektów służących ochronie lub poprawie stanu środowiska, w wyniku konieczności dostosowania emisji szkodliwych pyłów i gazów do atmosfery przez elektrownie i elektrociepłownie do norm obowiązujących w UE i państwach członkowskich, w celu przeciwdziałania niekorzystnym zmianom klimatu; - rozwój działalności deweloperskiej w wyniku wzrostu świadomości społeczeństwa i potrzeby zamieszkania w zrównoważonym środowiskowo budynku. 39 Ryzyko ocenione przez Grupę jako małe podlega monitoringowi, ryzyko ocenione jako średnie lub duże jest zarządzane. Ryzyka transformacyjne zarządzane są przez Grupę między innymi poprzez: ● monitoring uwarunkowań prawnych adaptacji do zmiany klimatu oraz systematyczny przegląd regulacji; ● przestrzeganie przepisów prawa; ● wdrażanie na etapie projektowania nowych budynków rozwiązań zwiększających zdolności adaptacyjne, w tym wzmacniających odporność budynków na wpływ zmiany klimatu (segment deweloperski i najmu) oraz odporność urządzeń na wpływ zmiany klimatu (segment produkcji lekkiej); ● planowanie zwiększenia użycia surowców i materiałów o niższym koszcie środowiskowym, w tym zwiększanie wykorzystania bezpiecznych, przyjaznych środowisku, nowych technologii i proekologicznych rozwiązań, pozwalających między innymi zmniejszyć energochłonność budynków w fazie użytkowania, takich jak wdrożenie w segmencie deweloperskim mikrogeneracji energii, optymalizacja izolacyjności termicznej przegród, zastosowanie niskoenergetycznych źródeł światła; ● stały monitoring poziomu cen energii, paliw i materiałów oraz prognoz z tym związanych, w celu odpowiedniego planowania zadań z wyprzedzeniem; ● stały monitoring stanu maszyn/urządzeń, w celu utrzymania w należytym stanie lub identyfikacji we właściwym momencie, potrzeb modernizacji lub wymiany; ● ograniczanie zużycia energii elektrycznej w produkcji, bieżąca kontrola stanu technicznego urządzeń, planowanie procesu technologicznego; ● monitorowanie przebiegów oraz wartości spalania floty samochodowej użytkowanej w Grupie, a także odpowiednie planowanie transportu; ● monitoring oraz kontrola procesu spalania gazu ziemnego w kotłowniach na potrzeby centralnego ogrzewania poprzez dedykowane oprogramowanie, utrzymywanie wysokiej sprawności kotłów i całego systemu ogrzewania oraz bieżącą konserwację; ● monitoring oczekiwań klientów, badanie satysfakcji klienta, w celu uwzględnienia w przyszłości, na etapie projektowania, wymaganych rozwiązań lub w celu wdrożenia odpowiednich modyfikacji w drodze remontu lub modernizacji; ● monitoring działalności konkurencyjnych podmiotów; ● analiza możliwości technicznych i ekonomicznych, dotyczących modernizacji posiadanych budynków, w celu dostosowania do nowych wymagań dotyczących energochłonności lub wydajności oraz optymalizacja nakładów inwestycyjnych. Ryzyka fizyczne ostre mogą powodować następujące zagrożenia w działalnościach Grupy: ● utrudnienia lub niemożliwość bezpiecznej realizacji prac (lub niektórych ich rodzajów) z powodu ekstremalnych temperatur (niebezpieczne dla zdrowia lub męczące upały), gwałtownych burz, opadów gradu, gwałtownych podmuchów wiatru lub silnych wiatrów; skrócenie czasu efektywnej pracy; utrata właściwości materiałów/komponentów lub ich zniszczenie; opóźnienia realizacyjne; ryzyko szkód majątkowych lub na zdrowiu pracowników; ● utrudnienia lub niemożność realizacji prac z powodu intensywnych opadów; skrócenie czasu efektywnej pracy, podtopienia opadowe placu budowy, w szczególności wykopów, skutkujące koniecznością ponoszenia dodatkowych nakładów i opóźnieniami w realizacji prac; podtopienia lub powodzie wskutek deszczy nawalnych, wyższego poziomu wód gruntowych, niewydolności systemu kanalizacji deszczowej i ogólnospławnej; ● utrudnienia lub niemożność prowadzenia niektórych rodzajów prac w ujemnych temperaturach; skrócenie czasu efektywnej pracy; opóźnienia realizacyjne; ● utrudnienia w korzystaniu przez najemców z powierzchni najmu; uszkodzenie infrastruktury oraz sprzętu; konieczność wykonania remontów i prac naprawczych; ● przerwanie łańcuchów dostaw, uszkodzenie infrastruktury technicznej; ● zatrzymanie lub ograniczenie produkcji związanej z nakazem krajowego regulatora o czasowym ograniczeniu zużycia energii elektrycznej; ● zmiana oczekiwań klientów nabywających lokale mieszkalne w segmencie deweloperskim lub najemców w segmencie najmu w zakresie standardu, zastosowanych instalacji i technologii oraz wyposażenia, w celu ograniczenia wpływu ekstremalnych temperatur na przebywające w nich osoby, 40 wydajność pracy lub magazynowane towary; konieczność poniesienia dodatkowych nakładów lub utrata najemcy; Grupa ogranicza podatność organizacji na powyższe zagrożenia między innymi poprzez następujące działania: ● potencjalne zamówienie lub inwestycję własną poddaje się analizie w obszarach uwarunkowań technicznych, technologicznych, prawnych, środowiskowych i związanych z BHP oraz historii zdarzeń losowych na terenie przyszłej realizacji zadania (powodzie, zalania, podtopienia, itp.); ● odpowiednie planowanie harmonogramu wykonania prac, z uwzględnieniem pór roku, cyklu przyrodniczego, okresów występowania zwiększonego zagrożenia poszczególnymi zjawiskami pogodowymi oraz dostosowanie realizacji odpowiednich zakresów rzeczowych do warunków atmosferycznych; ● monitoring zjawisk ekstremalnych oraz warunków atmosferycznych, w tym prognoz pogody, w celu podjęcia w odpowiednim czasie właściwych czynności zabezpieczających; ● stały nadzór, również w łańcuchu dostaw, nad realizacją budowy inspektorów nadzoru, kierownictwa budowy i innych osób odpowiedzialnych za poszczególne obszary; ● powierzanie robót wyłącznie doświadczonym, sprawdzonym, generalnym wykonawcom lub podwykonawcom; ● wykonywanie robót w sposób bezpieczny, z zachowaniem zasad i przepisów BHP, p.poż. oraz ochrony środowiska; ● stosowanie odpowiednich technologii wykonywania poszczególnych etapów prac; ● stosowanie się do wytycznych technologicznych producenta materiałów, odpowiednie zabezpieczenie materiałów, w tym ich składowanie, elastyczność dostaw materiałów; ● odpowiednie przygotowanie zaplecza budowy; zabezpieczenie placu budowy, w tym wykonanie wymaganych robót tymczasowych; ● stosowanie, w segmencie deweloperskim, rozwiązań projektowych pozwalających ograniczyć ilość wód opadowych wprowadzanych do kanalizacji deszczowej, takich jak zielone dachy ekstensywne; ● okresowe czynności udrażniające sieć kanalizacyjną deszczową i ogólnospławną na terenie posiadanych nieruchomości oraz monitorowanie stanu drzewostanu w ich obrębie lub w pobliżu, w celu uniknięcia uszkodzenia mienia lub zdrowia; ● ubezpieczenia majątkowe i osobowe; ● procedury na wypadek katastrofy; ● wdrażanie na etapie projektowania nowych budynków w segmencie deweloperskim i najmu rozwiązań zwiększających zdolności adaptacyjne, w tym wzmacniających odporność budynków na wpływ zmiany klimatu; ● monitoring oczekiwań klientów, badanie satysfakcji klienta, w celu uwzględnienia w przyszłości, na etapie projektowania, wymaganych rozwiązań; ● identyfikacja potrzeb remontowych lub modernizacyjnych w przedmiotach najmu oraz planowanie wymaganych nakładów inwestycyjnych poprawiających zdolności adaptacyjne budynków własnych i infrastruktury towarzyszącej. Ryzyka fizyczne długotrwałe są natomiast w działalnościach Grupy źródłem następujących zagrożeń: ● spadek wydajności pracy; ● zagrożenie dla zdrowia pracowników własnych; ● zagrożenie dla zdrowia pracowników najemców lub innych osób przebywających w obiektach najmu; ● konieczność znacznego ograniczenia zużycia wody; ● wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną (wyższy pobór prądu na urządzania klimatyzacyjne); ● utrudnienia lub niemożność wykonywania prac z wykorzystaniem wody w okresach lub miejscach jej niedoboru oraz spadek lub brak zamówień w obszarach wymagających zużycia wody; ● wzrost wymagań dotyczących energochłonności lub wydajności oferowanych produktów lub technologii wykonania usług, konieczność inwestycji w nowe technologie; ● zmiana oczekiwań i zachowań klientów. Grupa ogranicza wpływ powyższych zagrożeń w szczególności poprzez następujące działania: 41 ● odpowiednie planowanie harmonogramu wykonania prac, z uwzględnieniem pór roku, cyklu przyrodniczego, okresów występowania zwiększonego zagrożenia poszczególnymi zjawiskami pogodowymi oraz dostosowanie realizacji odpowiednich zakresów rzeczowych do warunków atmosferycznych; ● powierzanie robót wyłącznie doświadczonym, sprawdzonym, generalnym wykonawcom i podwykonawcom oraz stały nadzór nad realizacją budowy inspektorów nadzoru i innych osób odpowiedzialnych za poszczególne obszary; ● wykonywanie robót w sposób bezpieczny, z zachowaniem zasad i przepisów BHP, p.poż. oraz ochrony środowiska; ● planowanie i wdrażanie rozwiązań przygotowujących na zmniejszony dostęp do wody, takich jak stosowanie wody technologicznej (ścieku oczyszczonego) - w segmencie budowlano-montażowym - do wykonywania prób, pielęgnacji betonu i innych czynności technicznych, wykorzystywanie zbiorników na wodę opadową (segment deweloperski i budowlano-montażowy) w celu wykorzystania jej na przykład do spłukiwania i czyszczenia sanitariatów oraz do czyszczenia sprzętu budowlanego; ● wdrażanie na etapie projektowania inwestycji własnych (segment deweloperski i najmu) rozwiązań zwiększających zdolności adaptacyjne, w tym wzmacniających odporność budynków na wpływ zmiany klimatu, takich jak zastosowanie izolacji termicznej elewacji oraz stropodachów o wysokim współczynniku (Lambda), wyposażenie budynków w systemy wentylacji mechanicznej i klimatyzacji, wprowadzenie na dachach budynków zieleni ekstensywnej ograniczającej wpływ temperatury, stosowanie jasnych kolorów elewacji zmniejszających jej nagrzewalność, budowa w ramach inwestycji podziemnych zbiorników retencyjnych z wykorzystaniem wody do podlewania zieleni; ● cykliczne przeglądy posiadanych budynków; ● identyfikacja potrzeb remontowych lub modernizacyjnych w przedmiotach najmu oraz planowanie i sukcesywne wdrażanie wymaganych nakładów inwestycyjnych, poprawiających zdolności adaptacyjne budynków i infrastruktury towarzyszącej; ● utrzymywanie sprawnej technicznie instalacji wodnej, okresowe przeglądy instalacji wodno- kanalizacyjnej oraz hydrantów, okresowe regulacje i kontrole wydajności wody w urządzeniach sanitarnych; ● prowadzenie szeregu badań nad rozwiązaniami zwiększającymi energooszczędność produktów Frapol, a także dostosowującymi je do wymagań klientów; efektem prac badawczych jest opracowanie wielu innowacyjnych rozwiązań w zakresie wentylacji, klimatyzacji i ogrzewania budynków użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych jedno- i wielorodzinnych; ● planowanie zwiększenia zastosowania zielonej i niebieskiej infrastruktury. Ddodatkowo, w przyjętej strategii Grupy Kapitałowej na lata 2022 ÷ 2024, przewidziano powołanie Zespołu ds. Zrównoważonego Rozwoju, mającego za zadanie między innymi monitoring i analiza ryzyk klimatycznych oraz udział w zarządzaniu nimi, a także identyfikacja nowych. Z drugiej strony, dążenie w Europie do przejścia na bezpieczną, neutralną dla klimatu i bardziej zasobooszczędną gospodarkę, w tym wnoszącą istotny wkład w ochronę środowiska przed zanieczyszczeniem, a co za tym idzie m.in. konieczność dostosowania emisji szkodliwych gazów do atmosfery wraz z dofinansowaniem z funduszy strukturalnych UE projektów mających na celu łagodzenie zmian klimatu i poprawę stanu środowiska, Spółka postrzega jako szansę w kontekście wypełnienia portfela zleceń w segmencie budowlano-montażowym i produkcji lekkiej. Nadto wzrost świadomości klimatycznej społeczeństwa i związana z tym zmiana modelu oczekiwań rynkowych, stanowi szansę dla rozwoju nowych produktów i usług Frapol, wynikającego ze zwiększenia zapotrzebowania na urządzenia odzyskujące energię cieplną z budynków, urządzenia wytwarzające energię ze źródeł odnawialnych, urządzenia oczyszczające powietrze w budynkach oraz na systemy sterujące wykorzystywaniem i odzyskiem energii cieplnej w budynkach. Grupa Kapitałowa wywiera wpływ na środowisko w obszarze działalności operacyjnej oraz na etapie użytkowania wykonanych przez nią obiektów, instalacji, urządzeń. Pomimo zakłóceń w fazie realizacji, związanych z procesem produkcyjnym i budowlanym, działalność Grupy również przyczynia się do poprawy stanu środowiska. Wykonywane przez Instal Kraków zamówienia w gospodarce wodno-ściekowej i energetyce przyczyniają się do poprawy warunków środowiska przyrodniczego i rozwoju sektora energetycznego w zakresie związanym z ograniczeniem zużycia nieefektywnych źródeł energii przez mniejszych odbiorców oraz neutralizowaniem części 42 szkodliwej emisji do atmosfery (odazotowanie i odsiarczanie spalin, modernizacje elektrofiltrów). Spółka w swoim dorobku posiada bardzo dużą ilość zrealizowanych zamówień, mających znaczący, pozytywny wpływ na środowisko, jego ochronę oraz poprawę jego stanu, takich jak: ● instalacje odsiarczania spalin w elektrowniach, ● instalacje odazotowania spalin w elektrowniach, ● budowa nowych i modernizacja starych oczyszczalni ścieków, w oparciu o nowoczesne technologie oczyszczania ścieków, ● budowa nowych i modernizacja dotychczas użytkowanych stacji uzdatniania wody. Frapol szeroko angażuje się w termomodernizacje budynków użyteczności publicznej oraz wielorodzinnych budynków mieszkalnych, przyczyniając się do zmniejszenia energochłonności tych budynków, a tym samym ich negatywnego wpływu na środowisko. Środowisko w jakim żyjemy ma bezpośredni wpływ na jakość naszego życia, dlatego też działalność Grupy Kapitałowej ma aspekt nie tylko ekonomiczny, ale również społeczny. Poprzez modernizację przez Instal Kraków oczyszczalni ścieków, wykonywanie instalacji dezodoryzacji, modernizacje stacji uzdatniania wody, realizację instalacji zmniejszających zanieczyszczenie powietrza czy też, przez wszystkie spółki Grupy, zadań wykorzystujących przyjazne dla środowiska, nowoczesne technologie, w zakresie obiektów takich jak szpitale, pływalnie, hale sportowe, szkoły, biurowce, działalność Grupy Kapitałowej przyczynia się również do poprawy jakości oraz komfortu życia i pracy ludzi. Produkty Frapol znalazły zastosowanie w ramach wielu inwestycji, które otrzymały prestiżowy, międzynarodowy certyfikat BREEAM, przyznawany przez BRE Global Ltd., będący certyfikatem ekologicznym i jednym z najbardziej znaczących i popularnych na świecie instrumentów oceny budynków pod względem wpływu na środowisko naturalne oraz użytkowników. Spośród takich realizacji z zastosowaniem produktów Frapol wymienić należy m.in.: ● projekt „The Park Warsaw”, obejmujący pierwszy w Polsce, samowystarczalny kampus biurowy klasy A, który otrzymał końcowy certyfikat BREEAM z oceną Excellent, przyznawaną wiodącym budynkom zrównoważonego rozwoju; ● Biurowiec „Wronia 31” (Warszawa), projekt „Zabłocie Business Park” (Kraków), projekt „Equal Business Park” (Kraków), Galeria Wroclavia (Wrocław); ● projekt „Business Garden Warszawa”, który otrzymał certyfikat LEED Platinum, potwierdzający zastosowanie energooszczędnych systemów wentylacji i oświetlenia w przyjaznych dla ludzi i środowiska biurach, o zwiększonym komforcie codziennej pracy. W ramach realizacji projektu badawczo-rozwojowego pod nazwą „Opracowanie zintegrowanego systemu umożliwiającego precyzyjną kontrolę mikroklimatu w dużych obiektach użytkowych w celu spełnienia wymagań dotyczących budynków o niemal zerowym zapotrzebowaniu na energię (nZEB)”, Frapol opracował prototypy, a w 2020 roku wdrożył do produkcji i sprzedaży urządzenia wchodzące w skład sytemu umożliwiającego dużym obiektom użytkowym spełnienie wymagań definicji budynków o niemal zerowym zapotrzebowaniu na energię, to jest komponentów wykorzystujących szereg innowacyjnych rozwiązań mających na celu zwiększenie sprawności energetycznej systemów ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji. Z kolei realizowane przez Spółkę osiedla mieszkaniowe powstają głównie na terenach poprzemysłowych, tworząc pożądane enklawy mieszkaniowe, co przyczynia się do rewitalizacji tych obszarów. Zidentyfikowane znaczące aspekty środowiskowe oraz istotne ryzyka, związane z poszczególnymi zagadnieniami w tym obszarze, zostały wyszczególnione i opisane w dalszych, odnośnych częściach Sprawozdania (E.1, E.2, E.3, E.5, E.6 i E.7), z uwzględnieniem szczegółowych działań minimalizujących zagrożenie. Ryzykami zidentyfikowanymi w obszarze środowiskowym Grupa Kapitałowa zarządza w sposób opisany w wyżej wymienionych podrozdziałach oraz w niniejszej, ogólnej części Sprawozdania – Obszar środowiskowy (E), w tym postępując w sposób określony we wskazanych, odpowiednich procedurach. Zakres wpływu związanego z fazą użytkowania produktów Grupy Kapitałowej został opisany w części E.8 Sprawozdania. 43 Polityka Spółki Grupy Kapitałowej stale troszczą się o wizerunek podmiotów godnych zaufania i budzących zadowolenie ze współpracy, charakteryzujących się zrównoważonym rozwojem, systematycznie i planowo dbających o środowisko. W Kodeksie Etyki Grupa Kapitałowa przyjęła zobowiązanie poszanowania środowiska naturalnego, niezależnie od charakteru prowadzonej działalności oraz miejsca i rodzaju świadczonych usług, przestrzegania przepisów prawa oraz wewnętrznych regulacji i wymagań w tym zakresie oraz wymagania tego samego od swoich partnerów biznesowych, używania materiałów i surowców jak najmniej szkodliwych dla środowiska naturalnego, wytwarzania jak najmniejszej ilości odpadów, ograniczania emisji zanieczyszczeń oraz prowadzenia działalności w sposób jak najmniej uciążliwy dla sąsiadów. Systemy zarządzania środowiskowego, funkcjonujące w ramach Zintegrowanego Systemu Zarządzania (ZSZ) w obu spółkach tworzących Grupę, spełniają wymagania normy PN-EN ISO 14001:2015, zatem podejście obydwu spółek Grupy w niniejszym aspekcie należy uznać za jednolite i składające się na politykę środowiskową Grupy Kapitałowej (dalej w treści Sprawozdania „Polityka środowiskowa”). Przyjęta Polityka środowiskowa, jako zasadniczy cel i zobowiązanie w obszarze środowiskowym, stawia ciągłe zmniejszanie szkodliwego wpływu na otoczenie, w zgodzie z obowiązującym prawem oraz dostarczanie takich wyrobów i usług, które są przyjazne środowisku naturalnemu. Określone cele i zobowiązania w obszarze środowiskowym Grupa Kapitałowa realizuje poprzez: ● racjonalne wykorzystywanie zasobów naturalnych, energii i paliw, wiedzy, techniki oraz kapitału, ● eliminowanie zagrożeń lub ich minimalizowanie, poprzez stosowanie nowoczesnych technologii, maszyn i urządzeń, ● modernizację urządzeń, ● zapewnienie świadomego i odpowiedzialnego działania wszystkich pracowników na rzecz ochrony środowiska, poprzez podnoszenie kwalifikacji i skuteczne motywowanie, ● prowadzenie dialogu z pracownikami i innymi zainteresowanymi stronami o przedsięwzięciach na rzecz ochrony środowiska, ● zapewnienie odpowiednich zasobów i środków w celu realizacji zobowiązań wynikających z Polityki ZSZ, ● doskonalenie procesów Zintegrowanych Systemów Zarządzania i procedur nimi objętych w obydwu spółkach Grupy w celu polepszenia skuteczności ZSZ i osiąganych efektów. Szczegółowe cele i zadania Polityki środowiskowej oraz jej wyniki w poszczególnych obszarach oddziaływania zostały omówione w dalszych, odnośnych częściach Sprawozdania (E.1 – E.7). Funkcjonowanie Polityki środowiskowej podlega stałemu nadzorowi - wyznaczonych w strukturach organizacyjnych obu spółek - osób i jednostek, w tym właściwych pełnomocników ds. systemu zarządzania środowiskowego, jak również ze strony Zarządów spółek tworzących Grupę, których zobowiązaniem jest podejmowanie działań w kierunku doskonalenia ZSZ, wyznaczanie celów i zadań dla poszczególnych jednostek organizacyjnych oraz kontrola efektów ich realizacji. Celem procesu nadzoru jest zapewnienie zgodności działania z Polityką ZSZ, przepisami prawa oraz postanowieniami otrzymanych decyzji administracyjnych i realizacji zadań szczegółowych. Identyfikacja aspektów środowiskowych Zgodnie z ZSZ, środowisko to całe otoczenie, w którym Grupa działa, z uwzględnieniem powietrza, wody, ziemi, zasobów naturalnych, flory, fauny, ludzi i ich wzajemnych zależności. Elementy działań Grupy Kapitałowej lub jej wyrobów i usług, które mogą wzajemnie oddziaływać ze środowiskiem podczas: ● realizacji prac budowlano-montażowych, ● eksploatacji instalacji Grupy Kapitałowej, ● realizacji prac w zakładach produkcyjnych, ● działalności w obszarze magazynów, ● działalności w obszarze administracji, ● działalności w obszarze Laboratorium Zakładowego Spółki, 44 stanowią aspekty środowiskowe, identyfikowane przez dyrektorów/kierowników jednostek organizacyjnych oraz kierowników realizowanych przez Grupę Kapitałową budów. W Grupie identyfikacja ta przebiega zgodnie z odpowiednią procedurą systemową, w każdym procesie operacyjnym opisanym w ZSZ. W Instal Kraków jest to regulacja „Identyfikacja aspektów środowiskowych oraz określenie szans i zagrożeń”, a we Frapol analogiczna procedura „Identyfikacja aspektów środowiskowych oraz określenie ryzyk i szans”. Zgodnie z wyżej wymienionymi procedurami aspekty, które mają lub mogą mieć istotny wpływ na środowisko, uznawane są za znaczące. Przyjęto, że jeżeli istnieje ryzyko niespełnienia wymagań prawnych lub innych, odnoszących się do ocenianego aspektu środowiskowego lub jeśli ustalona suma parametrów liczbowych, na które składają się ocena (waga) potencjalnych negatywnych skutków - w skali od 1 do 3 oraz prawdopodobieństwo wystąpienia - w skali od 1 do 3, jest większa niż 4, aspekt ten traktowany jest jako znaczący. W oparciu o raport środowiskowy lub listę pytań kontrolnych kierownik jednostki organizacyjnej lub kierownik budowy identyfikują aspekty środowiskowe, które mogą nadzorować oraz te, na które mogą wpływać. Aspekty środowiskowe zidentyfikowane w poszczególnych jednostkach organizacyjnych w procesie opracowania i wdrożenia Zintegrowanego Systemu Zarządzania i ich ocena (dokonana w warunkach normalnych) zostały zebrane w formie tabelarycznej i stanowią bazę wiedzy wykorzystywaną przy ocenie aspektów środowiskowych w kolejnych zadaniach. Podlegają one przeglądowi, weryfikacji i aktualizacji, a także stanowią podstawę do dalszej wymaganej identyfikacji przez osoby odpowiedzialne Na bieżąco identyfikacja aspektów środowiskowych dokonywana jest przede wszystkim w trakcie okresowych przeglądów stanu środowiska, a także: ● na etapie przygotowania oferty/produkcji/przedsięwzięcia – z uwzględnieniem dokumentacji projektowej lub innej dostępnej dokumentacji dotyczącej realizowanego zadania, będącej między innymi podstawą do złożenia informacji o planowanym wytwarzaniu odpadów podczas realizacji; ● z chwilą zastosowania nowego rodzaju surowca lub materiału oraz nowej technologii, zarówno na etapie przygotowania produkcji/przedsięwzięcia, jak i na etapie realizacji. W procesie identyfikacji Grupa Kapitałowa uwzględnia między innymi uwarunkowania prawne, w tym wynikające z prawa miejscowego, warunki lokalizacji, projekt budowlany, zaopatrzenie w media, wpływ na sąsiadów, możliwość konfliktów społecznych, możliwość awarii, postęp naukowo-techniczny, warunki wykonania i odbioru robót budowlanych. Aspekty środowiskowe, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów znaczących, takich jak: zużycie energii, paliw, wody, emisja ze stosowanych farb i lakierów, emisja do powietrza pyłów i gazów zawierających tlenki metali, spalanie gazu ziemnego w kotłowniach, spalanie paliw w silnikach samochodów i maszyn budowlanych, wytwarzanie odpadów i ścieków, sytuacje awaryjne, poddawane są analizie i stanowią podstawę formułowania oraz utrzymywania celów środowiskowych, a te osiągane są w wyniku realizacji wyznaczonych zadań. Monitoring oraz działania korygujące Sposób prowadzenia przez jednostki organizacyjne, w spółkach tworzących Grupę, sterowania operacyjnego w zakresie aspektów środowiskowych określa: w Instal Kraków procedura „Planowanie i nadzór nad działaniami operacyjnymi. Sterowanie operacyjne”, a we Frapol procedura „Sterowanie operacyjne”. Procedura odnosi się do znaczących aspektów środowiskowych i obowiązuje we wszystkich jednostkach organizacyjnych objętych Zintegrowanym System Zarządzania w obszarze ochrony środowiska. Zgodnie z procedurą, właściwy pełnomocnik ds. ZSZ (w Spółce dodatkowo kierownik Działu BHP, Ochrony Środowiska i Ochrony P.poż.), są kompetentni i odpowiedzialni za: ● identyfikację operacji i działań związanych ze znaczącymi aspektami środowiskowymi zgodnie z Polityką ZSZ, celami i zadaniami, ● opracowywanie i utrzymywanie udokumentowanych procedur, instrukcji, rozwiązań organizacyjnych i/lub technicznych oraz zapewnienie, że tam, gdzie ich brak może prowadzić do odstępstw od Polityki ZSZ w obszarze ochrony środowiska, a także od celów i zadań środowiskowych, operacje związane ze znaczącymi aspektami środowiskowymi przebiegają zgodnie z przyjętymi założeniami. Działania objęte sterowaniem operacyjnym realizowane są poprzez: 45 ● instrukcje stanowiskowe, procedury, umowy, regulaminy, polecenia służbowe, zarządzenia wewnętrzne, instrukcje eksploatacji, ● informowanie kontrahentów o wymaganiach w stosunku do nich w związku z wdrożonym Zintegrowanym Systemem Zarządzania. Dokumenty związane ze sterowaniem operacyjnym podlegają bieżącym przeglądom, z których wynika ewentualna potrzeba ich aktualizacji. Za ich zatwierdzenie odpowiada Zarząd i kierownicy jednostek organizacyjnych. Kierownicy jednostek organizacyjnych są także odpowiedzialni za zapewnienie, że wszystkie podmioty współpracujące będą świadome wymagań, jakie dana spółka Grupy Kapitałowej ma wobec nich w zakresie ochrony środowiska. Odziaływanie Grupy Kapitałowej na środowisko jest na bieżąco monitorowane przez kierowników jednostek organizacyjnych poszczególnych spółek. W Instal Kraków monitoring odbywa się w oparciu o procedury ZSZ: „Kontrola i badania”, „Audyty wewnętrzne”, „Zobowiązania dotyczące zgodności. Identyfikacja wymagań prawnych i ocena zgodności z przepisami prawnymi i innymi wymaganiami dotyczącymi ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa i higieny pracy” oraz zapisy zawarte w Księdze ZSZ, we Frapol zakres ten objęty jest procedurami: „Identyfikacja wymagań prawnych i ocena zgodności z przepisami prawnymi i innymi wymogami dotyczącymi ochrony środowiska”, „Identyfikacja aspektów środowiskowych oraz określenie ryzyk i szans”, „Sterowanie operacyjne” oraz „Audyty wewnętrzne”. Zgodnie z wyżej wymienionymi regulacjami, monitoring obszaru środowiskowego obejmuje: ● przestrzeganie przepisów prawa, ● kontrolę zgodności rodzajów i ilości wytwarzanych odpadów z otrzymanymi decyzjami administracyjnymi, ● pomiary i rejestracje, ● nadzór nad realizacją celów wyznaczonych w Polityce ZSZ, ● realizację programów zarządzania środowiskowego, ● bieżący nadzór nad realizacją inwestycji/usługi, ● audyty wewnętrzne (planowe i pozaplanowe). Podstawę monitoringu stanowi identyfikacja aspektów środowiskowych. W odniesieniu do zidentyfikowanych aspektów, zarówno w Instal Kraków jak i w spółce Frapol, sporządzany jest przez dyrektorów/kierowników jednostek organizacyjnych/kierowników budów Program zarządzania środowiskowego (dalej również „Program”), obejmujący cele i zadania środowiskowe, osoby odpowiedzialne za ich realizację, terminy i koszty (budżet) tej realizacji, z uwzględnieniem zobowiązań Polityki ZSZ, ryzyk i szans. W Spółce Program jest również sporządzany przez kierowników budów dla każdego zadania inwestycyjnego, przed jego rozpoczęciem. Realizacja Programu jest nadzorowana i systematycznie oceniana, co stanowi skuteczne narzędzie monitoringu. W Instal Kraków dodatkowo raz w roku w poszczególnych jednostkach organizacyjnych Spółki sporządzane są i realizowane Plany poprawy, w których określane są zadania środowiskowe. W przypadku ujawnienia nieprawidłowości lub zagrożenia nimi, w Grupie Kapitałowej podejmowane są działania korygujące. Działania te zostały uregulowane między innymi w odpowiednich procedurach ZSZ – w Instal Kraków jest to procedura „Działania korygujące”, a we Frapol – „Działania korekcyjne i korygujące”, które określają zasady ich prowadzenia od wykrycia niezgodności (lub zagrożenia ich wystąpieniem), poprzez analizę występujących nieprawidłowości, do udokumentowanego skutecznego wdrożenia działań korygujących, a w przypadku koniecznym - do dokonania stosownych zmian w ZSZ. Procedura obowiązuje we wszystkich jednostkach organizacyjnych, których dyrektorzy/kierownicy są odpowiedzialni za: ● analizę przyczyn powstania niezgodności i inicjowanie odpowiednich działań korygujących, ● określenie skutecznych działań korygujących, ich wdrożenie i udokumentowanie. Za nadzór nad realizacją działań korygujących dotyczących funkcjonowania ZSZ w obszarze środowiskowym, w każdej ze spółek tworzących Grupę, odpowiedzialny jest właściwy pełnomocnik ds. ZSZ. Zidentyfikowane (między innymi w trakcie audytów wewnętrznych) niezgodności odnotowuje się w sporządzanym Protokole niezgodności. Wszystkie niezgodności są analizowane pod kątem przyczyn 46 ich wystąpienia, a wyniki tych analiz stanowią podstawę do sporządzenia Programu działań korygujących i ich podjęcia przez osoby odpowiedzialne za dany obszar. Ich podstawę stanowią wszelkie informacje uzyskiwane w trakcie przebiegu poszczególnych procesów i prowadzonych kontroli, przeprowadzonych audytów zewnętrznych i wewnętrznych, analizy reklamacji klientów, a także wszelkie inne informacje i uwagi oraz zastrzeżenia zgłaszane w odniesieniu do działalności danej spółki. Wszystkie informacje wymagające podjęcia tego rodzaju działań są analizowane pod kątem przyczyn ich wystąpienia. Powyższe stanowi postawę do sporządzenia Programu działań korygujących, których skuteczność oceniana jest przez właściwego pełnomocnika ds. ZSZ, a także w trakcie kolejnych audytów planowych lub pozaplanowych. Niezależnie od tego, wszyscy pracownicy są zobowiązani do dokonywania na swoich stanowiskach pracy bieżącej oceny procesu produkcyjnego oraz oceny funkcjonowania Zintegrowanego Systemu Zarządzania, wprowadzania działań korygujących, względnie zawiadamiania przełożonych o swoich spostrzeżeniach. Wszelkie informacje dotyczące działań korygujących poddawane są przeglądowi, dokonywanemu przez kierownictwo najwyższego szczebla. Do oceny efektów Polityki środowiskowej i monitoringu wykorzystywane są także informacje dotyczące ilości wytworzonych odpadów, ścieków, emisji gazów i pyłów do powietrza, zużytej wody, energii elektrycznej i gazu, w zakresie objętym rocznymi sprawozdaniami z korzystania ze środowiska, składanymi do urzędu marszałkowskiego. Powyższe umożliwia jednocześnie skuteczną kontrolę spełniania wymagań zawartych w otrzymanych decyzjach środowiskowych i pozwoleniach. Szkolenie Grupa Kapitałowa przeciwdziała zidentyfikowanym ryzykom w obszarze środowiskowym między innymi poprzez podejmowane w sposób ciągły działania promujące świadomość środowiskową wśród pracowników. Służą temu szkolenia zarówno wewnętrzne, przeprowadzane przez kierowników komórek organizacyjnych lub wyznaczone przez nich osoby posiadające wymagane kwalifikacje zawodowe oraz właściwego pełnomocnika ds. ZSZ, jak i zewnętrzne. W spółkach Grupy szkolenia te organizowane są przede wszystkim zgodnie z procedurą ZSZ - „Szkolenia”. Każda osoba zawierająca pierwszą umowę dotyczącą zatrudnienia, z chwilą rozpoczęcia pracy jest zapoznawana z ZSZ w obszarze środowiskowym i szkolona w tym zakresie. Okresowe szkolenia w zakresie ochrony środowiska obejmują wszystkich pracowników. Pracownicy fizyczni oraz kierowcy i operatorzy obejmowani są okresowymi instruktażami stanowiskowymi, w trakcie których zapoznawani są z aspektami środowiskowymi związanymi z ich pracą oraz wpływem, jaki na środowisko mogą mieć ich czynności, jeśli będą wykonywane nieprawidłowo, a także ze sposobami reagowania na potencjalne awarie i usuwania ich skutków. Pracownicy umysłowi biorą udział w okresowych szkoleniach wewnętrznych oraz zewnętrznych szkoleniach i seminariach (webinariach), poświęconych tematyce ochrony środowiska, organizowanych przez zewnętrzne ośrodki szkoleniowe. Łańcuch dostaw towarów i usług Jednym ze zidentyfikowanych w Grupie Kapitałowej, istotnych ryzyk w obszarze środowiskowym jest ryzyko nieodpowiedniego doboru dostawców towarów i usług, niestosujących się do zasad poszanowania środowiska oraz ryzyko naruszenia tych zasad przez wybrane podmioty. Grupa zarządza przedmiotowym ryzykiem w sposób opisany poniżej. Obszar środowiskowy jest przez Grupę Kapitałową weryfikowany i kontrolowany w łańcuchu dostaw. Zakupy towarów i usług dokonywane są u dostawców towarów/usług po ich uprzedniej ocenie. W obu spółkach tworzących Grupę proces kwalifikacji przebiega zgodnie z odpowiednimi procedurami ZSZ. W Instal Kraków są to dwie odrębne procedury: „Zakupy towarów do realizacji umów krajowych” oraz „Zakupy usług”, a we Frapol procedura obejmująca wszystkie obszary pn.: „Zakupy”. Zgodnie z wymienionymi powyżej regulacjami, przy wyborze dokonuje się oceny podmiotu oraz uwzględnia - między innymi - posiadany przez dany podmiot system zarządzania środowiskowego, sposób prowadzenia gospodarki odpadami, zawarte umowy z uprawnionymi podmiotami dotyczące odbioru, wywozu i utylizacji odpadów i otrzymany dla posiadanego systemu certyfikat. Jeżeli wybrany dostawca towarów/usług posiada opracowany i wdrożony system zarządzania środowiskowego, uzgodnieniu podlega rodzaj i zakres dokumentów systemowych, które będzie sporządzał i przekazywał w trakcie realizacji zamówienia. W przypadku wyboru dostawcy towarów/usług nieposiadającego własnego systemu zarządzania, nałożone zostaje na niego zobowiązanie do przestrzegania procedur i instrukcji 47 systemowych ZSZ w zakresie odnoszącym się do jego czynności, z którymi to regulacjami danego dostawcę zapoznaje kierownik budowy. W przypadku dostawców towarów/usług wykonujących prace na terenie budowy realizowanej przez którąkolwiek ze spółek Grupy, przedkłada ona wspomnianym kontrahentom do podpisu dokument systemowy – „Plan zapewnienia jakości, BHP oraz ochrony środowiska na budowach realizowanych przez Instal Kraków S.A.” lub: „Plan zapewnienia jakości, BHP oraz ochrony środowiska na budowach realizowanych przez Frapol Sp. z o.o.” - regulujące podstawowe zasady bezpiecznej, zgodnej z wymaganiami jakościowymi i ochrony środowiska realizacji prac. Podmioty te są następnie stale nadzorowane i kontrolowane w zakresie przestrzegania postanowień zawartych we wspomnianym – mającym zastosowanie – dokumencie. Nadzór nad realizacją budowy w obszarze ochrony środowiska prowadzi kierownik budowy oraz specjaliści branżowi, a także osoba odpowiedzialna w danej spółce Grupy za kwestie związane z ochroną środowiska. Stan ochrony środowiska omawiany jest regularnie na naradach koordynacyjnych na budowie. Od zatrudnionych podmiotów konsekwentnie egzekwowane jest przestrzeganie przepisów dotyczących ochrony środowiska i nałożonych w tym zakresie zobowiązań. W przypadku naruszeń i bezskuteczności działań interwencyjnych, prace danego dostawcy podlegają wstrzymaniu przez kierownika budowy. Spółka dodatkowo zastrzega prawo odstąpienia od umowy z podmiotem działającym nienależycie w przedmiotowym zakresie. Ocena danego kontrahenta stanowi podstawę decyzji w zakresie przyszłej współpracy. Proces realizacji prac przez dostawców towarów/usług jest kontrolowany (kontrole okresowe i doraźne) i nadzorowany w oparciu o procedury ZSZ (w Spółce „Zasady generalnego wykonawstwa inwestycji”, a we Frapol „Sterowanie procesem robót montażowych”), określające zasady koordynacji i nadzoru nad dostawcami, związanymi z realizacją inwestycji, między innymi w zakresie wykonywania robót w sposób bezpieczny, z zachowaniem wymagań przepisów BHP, p.poż. i ochrony środowiska. Przegląd Polityki środowiskowej Ocena efektów Polityki środowiskowej dokonywana jest w Grupie Kapitałowej systematycznie. W Instal Kraków i we Frapol cykliczna ocena dokonywana jest między innymi w ramach przeglądu Zintegrowanego Systemu Zarządzania. Kompleksowy przegląd we wszystkich obszarach, wraz z oceną Polityki ZSZ, przeprowadzany jest w obu spółkach Grupy raz w roku przez właściwego Dyrektora Generalnego – Prezesa Zarządu, po zrealizowaniu planu audytów wewnętrznych i dokonaniu analizy stanu BHP i ochrony środowiska w danej spółce (na podstawie wyników kontroli prowadzonych na bieżąco na budowach oraz w jednostkach organizacyjnych). W Instal Kraków przegląd odbywa się zgodnie ze zintegrowaną procedurą ZSZ „Przegląd Zintegrowanego Systemu Zarządzania przez kierownictwo”. Celem przeglądu jest ocena wyników audytów wewnętrznych, adekwatności procedur i instrukcji ZSZ do procesów zachodzących w organizacji i osiągnięcia wyznaczonych celów oraz analiza podjętych działań korygujących i określenie kierunków doskonalenia. ZSZ przewiduje nadto coroczne przeglądy stanu ochrony środowiska, przeprowadzane przez dyrektorów/kierowników jednostek organizacyjnych i kierowników realizowanych budów, w celu analizy elementów zarządzania środowiskiem i oceny celów oraz zadań środowiskowych, a także przeglądy w przypadku istotnej zmiany w schemacie organizacyjnym, przed wprowadzeniem do stosowania nowej technologii (mającej znaczący wpływ na środowisko) oraz na wniosek zewnętrznych instytucji kontrolujących (na przykład Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska), czy też w wykonaniu zaleceń stanowiących rezultat audytów wewnętrznych lub zewnętrznych. Przegląd środowiskowy uwzględnia również oddziaływanie na środowisko wyrobów i usług dostawców towarów i usług. W Instal Kraków i Frapol zarządzanie obszarem środowiskowym wspierają również inne, szczegółowe procedury ZSZ oraz instrukcje wewnętrzne, uwzględniające zagadnienia z tego zakresu: ● „Zobowiązania dotyczące zgodności. Identyfikacja wymagań prawnych oraz ocena zgodności z przepisami prawnymi i innymi wymaganiami dotyczącymi ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa i higieny pracy”, przyjęta we Frapol pod nazwą „Identyfikacja wymagań prawnych i ocena zgodności z przepisami prawnymi i innymi wymogami dotyczącymi ochrony środowiska”, której celem jest zapewnienie funkcjonowania organizacji w obszarze ochrony środowiska zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi i podejmowania działań podnoszących stopień tej zgodności. Procedury te określają zasady postępowania przy 48 identyfikacji, gromadzeniu i rozpowszechnianiu przepisów prawa i zarządzeń oraz poleceń służbowych, dotyczących ochrony środowiska oraz zasady dokonywania okresowej oceny zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami prawnymi w tym zakresie; ● Procedura „Gotowość i reagowanie na sytuacje awaryjne”, przyjęta we Frapol pod nazwą „Gotowość na wypadek awarii”. Procedury te zostały opisane w części E.7 Sprawozdania; ● Procedura „Nadzorowanie dokumentacji i danych”, we Frapol przyjęta pod nazwą „Nadzorowanie zapisów dotyczących ZSZ”; na podstawie tych procedur są opracowywane, przyjmowane, rejestrowane, rozpowszechniane, aktualizowane i przechowywane dokumenty dotyczące ZSZ w obszarze ochrony środowiska oraz wycofywane z obiegu dokumenty nieaktualne. Procedury te określają zasady nadzorowania zapisów dotyczących zarządzania jakością, BHP i ochrony środowiska w sposób pozwalający wykazać zgodność wykonywanych usług z wymaganiami umowy oraz efektywność funkcjonowania Zintegrowanego Systemu Zarządzania; ● „Audyty wewnętrzne” - opisana w części G.2.3 Sprawozdania; ● „Zarządzanie ryzykiem” (obowiązująca wyłącznie w Spółce, opisana w części G.3 Sprawozdania). Surowce i materiały (E.1) E.1.1 E.1.2 Efektywne korzystanie z surowców i materiałów oraz racjonalna gospodarka odpadami, w tym dążenie do ich maksymalnej redukcji, to jeden z celów Polityki środowiskowej Grupy Kapitałowej. Racjonalne korzystanie rozpoczyna się już na etapie doboru materiałów ich zakupu. Grupa nabywa tylko taką ilość surowców i materiałów, jaka jest niezbędna dla należytego wywiązywania się z przyjętych zobowiązań oraz uzyskania optymalnej jakości oferowanych produktów. Grupa realizuje swoje projekty z użyciem trwałych i wysokiej jakości materiałów i surowców, tak by ograniczyć do minimum ryzyko wystąpienia wad, zmniejszając tym samym koszty ewentualnych napraw i remontów oraz wydłużając cykl życia oferowanych produktów. Materiały i surowce pozyskiwane są z legalnych źródeł, w oparciu o uprzednio przeprowadzoną ocenę dostawcy i oferowanych przez ten podmiot produktów. Kryterium wyboru stanowią między innymi: posiadane certyfikaty jakości, aprobaty, znaki bezpieczeństwa wyrobu, certyfikaty zarządzania środowiskowego. Projektowanie urządzeń i instalacji oraz wdrażanie ich do produkcji, następuje w sposób zakładający najbardziej efektywne wykorzystanie materiałów, przy równoczesnej minimalizacji ilości wytwarzanych odpadów. Transport, przechowywanie, pakowanie i dostarczanie materiałów oraz surowców, wykonywane jest w sposób zapobiegający ich uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie właściwości (dotyczy to także obowiązku właściwego zagospodarowania i przechowywania na placu budowy). W Grupie racjonalne korzystanie z surowców i materiałów realizowane jest przy pomocy następujących procedur: ● „Zakupy towarów do realizacji umów krajowych” (w Spółce), „Zakupy” (w spółce Frapol) – określającej jednolity tok postępowania przy zakupach materiałów, surowców czy półproduktów, w celu zapewnienia wysokiej jakości nabywanych materiałów i legalności źródła ich pochodzenia. Procedura wskazuje podmioty odpowiedzialne za wybór dostawcy, jego ocenę, kryteria, w oparciu o które jest ona dokonywana, opracowanie zapotrzebowania materiałowego i sam proces realizacji zamówień. Zgodnie z tą procedurą, na podstawie dotychczasowej współpracy, audytów bądź oceny wyrobów, dokonywana jest kwalifikacja dostawcy. Przy ocenie uwzględnia się między innymi posiadanie wymaganych dokumentów dla wyrobów oraz certyfikatów systemów zarządzania, właściwe oznakowanie i identyfikowalność towaru, własne wymogi dotyczące jakości, dopuszczenia wyrobu przez instytucje nadzorujące. Na podstawie pozyskanych informacji następuje wybór dostawcy. Rezygnacja z towarów dostawcy następuje między innymi w przypadku niespełnienia przez dostawcę wymagań w zakresie rodzaju, gatunku lub asortymentu zamawianych towarów, parametrów technicznych i jakościowych (wymaganych dla danego rodzaju towarów) lub braku dokumentów potwierdzających jakość dostarczanego towaru (atestów, świadectw jakości, deklaracji zgodności, protokołów badań, spełnienia wymagań BHP i ochrony środowiska); ● „Projektowanie” (w Spółce), „Projektowanie i rozwój” (w spółce Frapol) – określającej między innymi etapy projektowania i poszczególne czynności składające się na ten proces, wymóg 49 opracowania karty projektu zawierającej założenia projektowe, w tym w zakresie materiałochłonności wyrobu. Na etapie koncepcyjnym analizuje się wymagania prawne i normatywne dotyczące projektowanego wyrobu, tworzy się pierwsze szkice i warianty wyrobu, określa się zakres wymaganych badań; ● „Transport, przechowywanie, pakowanie, dostarczanie” – określającej osoby odpowiedzialne za bezpieczny transport towarów, sposób ich transportu i rozładunku, składowania na placu budowy oraz powierzchniach magazynowych. Istotnym ryzykiem zidentyfikowanym w tym obszarze jest ryzyko niskiej efektywności zużycia surowców i materiałów oraz ryzyko zwiększenia materiałochłonności w procesie produkcji, a także zmienna sytuacja na rynku surowców, w tym również wystąpienie ograniczeń w dostępności niektórych grup towarów. Grupa zarządza powyższym ryzykiem poprzez stosowanie wyżej wymienionych procedur wraz z procedurami ZSZ dotyczącymi zarządzania jakością, opisanymi w części S.11 Sprawozdania. Ponadto w ramach Programu środowiskowego przeprowadzany jest regularny monitoring procesów dotyczących zużycia materiałów, dokonuje się systematycznych ocen oraz szkoleń w zakresie zarządzania jakością. W razie konieczności podejmowane są działania korygujące i naprawcze. Szczegóły dotyczące powyższych działań zostały opisane w części ogólnej Obszar środowiskowy (E) oraz Bezpieczeństwo produktów i konsumentów (S.11). W swojej działalności Grupa wykazuje zapotrzebowanie na różnego rodzaju materiały (w szczególności stalowe) takie jak: blacha stalowa ocynkowana, rury stalowe i miedziane, druty spawalnicze, pręty gwintowane, farby, a także elektrody spawalnicze, profile aluminiowe, wełnę mineralną, płyty silikonowo – cementowe Promatect. Specyfiką branży, w której działa Grupa, jest to, że większość wykorzystywanych surowców i materiałów jest nieodnawialna. Z tego powodu Grupa kładzie nacisk na efektywność, długotrwałość i wysoką jakość świadczonych usług i produktów. Już na etapie projektowania Grupa wybiera rozwiązania materiałowe, które pozwolą zminimalizować koszty przyszłej eksploatacji obiektów, bądź wyrobów, wydłużą okres ich użytkowania i zminimalizują wpływ na środowisko w całym cyklu życia. Stosowanie materiałów wysokiej jakości wpływa na ograniczenie ilości remontów/napraw, wydłuża cykl życia produktów, co w konsekwencji skutkuje niższym poziomem zużycia surowców, minimalizacją końcowej ilości odpadów oraz niższymi kosztami utylizacji zużytych materiałów. Szeroko wykorzystywane przez Grupę materiały stalowe są produktami powstającymi z przerobienia rud żelaza, które stanowią surowiec nieodnawialny. Grupa nie posiada danych w jakim zakresie zostały one wytworzone ze złomu. Większość wykorzystywanych w działalności operacyjnej materiałów nie podlega recyklingowi. Grupa dąży do tego, aby odpad remontowo-budowlany (gruz betonowy, ceglany) powstający podczas prac rozbiórkowych, zwłaszcza w łańcuchu dostaw, był wykorzystany jako materiał do utwardzania placu budowy, czy urządzania dróg technologicznych. Również powstałe podczas wykonywania wykopów: ziemia, gleba oraz kamienie (formalnie uznane za odpad) są ponownie wykorzystywane na placu budowy jako pełnowartościowy surowiec, służący wyrównywaniu terenu. Działania takie sprzyjają maksymalnej redukcji odpadów i ograniczeniu ilości zużywanych surowców naturalnych (kruszyw). Powstający w procesie produkcji urządzeń i instalacji odpad stalowy i inny odpad przemysłowy, podlega stałemu monitoringowi, tak co do ilości jak i zasad jego segregacji, zgodnie z procedurami opisanymi w części E.6 Sprawozdania. Rodzaj i ilość wykorzystanego surowca i materiału Lp. Nazwa materiału Ilość (Mg) 2021 2022 1 Blachy stalowe 3743,78 3478,42 2 Płaskowniki stalowe 2,00 1,47 3 Pręty stalowe 11,69 13,12 50 4 Kształtowniki stalowe 20,82 33,09 5 Rury stalowe z/s i b/s 124,33 202,84 6 Druty spawalnicze 1,61 1,335 7 Elektrody spawalnicze 0,17 0,15 8 Farby 2,58 1,51 9 Wełna mineralna (m³) 3584,62 3658,57 10 Narożniki do kanałów 27,42 26,20 11 Profile aluminiowe 165,9 162,79 12 Płyty silikonowo-cementowe Promatect 123,35 69,84 Wykaz materiałów oraz podane ilości, obejmują dane wynikające z dokumentów magazynowych Grupy. Zużycie kluczowych materiałów na jednostkę przychodu Nazwa materiału Ilość Mg/1mln 2021 2022 Materiały stalowe [Mg/1mln] 10,26 9,38 Wełna mineralna [m³/1 mln] 9,43 9,20 Paliwa i energia (E.2) E.2.1 E.2.2 E.2.3 Prowadzona przez Grupę działalność determinuje duże zapotrzebowanie na paliwa i energię. Jednym z zasadniczych celów Polityki środowiskowej Grupy Kapitałowej jest ich racjonalne wykorzystywanie. Optymalizacja zużycia pozwala nie tylko na obniżanie kosztów operacyjnych, ale także na ciągłe ograniczanie szkodliwego wpływu Grupy na środowisko naturalne. W Spółce szczegółowym celem polityki środowiskowej w tym zakresie jest: ● zużycie energii elektrycznej na poziomie nie wyższym niż w roku poprzednim. W spółkach Grupy, energia elektryczna została uznana w procedurze „Identyfikacja aspektów środowiskowych oraz określenie szans i zagrożeń” – w Spółce , „Doskonalenie Zintegrowanego Systemu Zarządzania” – w spółce Frapol, za aspekt znaczący i jest każdorazowo uwzględniana w programach zarządzania środowiskowego. Aspekt środowiskowy Operacja Sposób monitorowania/pomiaru aspektu Zużycie energii elektrycznej Zasilanie energią elektryczną maszyn i urządzeń (spawarki, elektronarzędzia, nagrzewnice) Oświetlenie, w tym oświetlenie placu budowy Oświetlanie i ogrzewanie melamin Praca urządzeń biurowych (komputer, telefon, fax, drukarka) Rejestracja ilości Wyłączanie wszystkich zbędnych maszyn i urządzeń oraz oświetlenia Bieżąca kontrola stanu technicznego obiektów, urządzeń, instalacji i zaplecza budowy Wyłączanie zbędnych urządzeń, ustawianie wygaszenia ekranu w komputerze Sukcesywna wymiana świetlówek sodowych na elektroluminescencyjne [LED] o zwiększonym strumieniu i promieniu świecenia. 51 Doposażenie instalacji oświetlenia obiektów w czujniki ruchu. W działalności operacyjnej Grupa zużywa energię w budynkach, w instalacjach przemysłowych, urządzeniach oraz w transporcie. Największe zużycie notuje się w budynkach, w których Grupa posiada zakłady produkcyjne oraz w budynkach administracyjnych, gdzie energia zużywana jest na potrzeby parku maszynowego, badań, ogrzewania, oświetlenia oraz transportu. Większość energii wykorzystywanej w działalności operacyjnej to: energia elektryczna pochodząca z elektrowni, wykorzystywana głównie w obszarze obróbki metali oraz oświetlenia, energia cieplna pochodząca głównie ze spalania gazu ziemnego i ciepła dostarczanego z elektrociepłowni oraz energia pochodząca za spalania oleju napędowego i benzyny, związana z wykorzystywaniem floty samochodowej oraz sprzętu ciężkiego. Całkowite zużycie energii, według źródeł jej pozyskania. Zużycie 2021 2022 Energia elektryczna [GJ] 4 905 4 491 Energia cieplna [GJ] 2 020 1 771 Gaz ziemny [GJ] 5 060 3 491 LPG [GJ] 888 729 Olej napędowy [GJ] 5 537 5 019 Benzyna [GJ] 1 544 2 038 Zużycie całkowite [GJ] 19 954 17 540 Zużycie całkowite na jednostkę przychodu [GJ/1mln] 52,5 44,1 Podane wielkości odnoszą się do zużycia na potrzeby własne, wewnątrz organizacji, wynikają ze wskazań liczników Grupy lub danych wykazanych w dokumentach rozliczeniowych, wystawionych przez dostawców paliw i energii, z wyłączeniem ilości energii w przypadku refakturowania na inne podmioty lub zużycia ujętego w stawce czynszu. W prezentowanych wartościach pominięto dane z realizacji zamówień w segmencie budowlano-montażowym i zagranicznym, ze względu na zróżnicowany sposób rozliczeń i występujący w przypadku części inwestycji brak możliwości indywidualnego opomiarowania. Zużycie energii na potrzeby własne, według źródeł jej pozyskania 25% 10% 20% 4% 29% 12% Zużycie energii na potrzeby własne [GJ] Energia elektryczna Ciepło MPEC Gaz ziemny Gaz propan-butan Olej napędowy Benzyna 52 W 2022 roku w Grupie odnotowano niższe zużycie całkowite energii w porównaniu do roku 2021 o 2414 GJ. Wynika to przede wszystkim z niższego poziomu zużycia energii, gazu ziemnego oraz oleju napędowego. W Spółce zrealizowano zakładany cel szczegółowy - zużycie energii elektrycznej było niższe w stosunku do roku poprzedniego o 147 GJ. W 2022 roku udział energii ze źródeł odnawialnych, w końcowym zużyciu energii przez Grupę, osiągnął wielkość 0,12%. Spośród funkcjonujących rozwiązań proefektywnych energetycznie należy wskazać na zainstalowane w Spółce kolektory słoneczne, które produkują 6,85 MWh/rok i pokrywają 26% rocznego zapotrzebowania Spółki na ciepłą wodę użytkową (biorąc pod uwagę moc kolektora oraz średnie nasłonecznienie w Polsce, które wynoszą odpowiednio 4284 W oraz 1600h/rok). Istotnym ryzykiem zidentyfikowanym w Grupie w tym obszarze, jest ryzyko wystąpienia niskiej efektywności energetycznej i związany z tym wzrost emisji gazów cieplarnianych oraz ryzyko związane z transportem i pracą ciężkiego sprzętu, powodującego spalanie paliw kopalnych, a tym samym zmniejszenie zasobów naturalnych, przy równoczesnym zwiększaniu emisji dwutlenku węgla. Grupa zarządza powyższym ryzykiem postępując zgodnie z procedurami opisanymi szczegółowo w części ogólnej „Obszar środowiskowy” (E), a w szczególności poprzez przeprowadzanie cyklicznych przeglądów urządzeń, instalacji oraz obiektów, ze szczególnym zwróceniem uwagi na obszary istotnego zużycia energii, takie jak zapotrzebowanie na energię grzewczą obiektów, zużycie energii elektrycznej w parku maszynowym. Przeglądy w spółkach Grupy realizowanie są w oparciu o obowiązujące przepisy prawa oraz zgodnie z wdrożonym ZSZ, według następujących procedur i instrukcji: ● „Sterowanie procesem robót montażowych” (w spółce Frapol: „Sterowanie procesem robót montażowych”), ● „Sterowanie procesem wykonawstwa prefabrykatów” (w spółce Frapol: „Sterowanie procesem wykonawstwa wyrobów” ), ● „Zasady nadzorowania infrastruktury” (obowiązującej w Spółce), szczegółowo opisanych w odnośnych częściach Sprawozdania. Nadzór nad stanem technicznym sprzętu i urządzeń sprawują pracownicy z odpowiednimi kwalifikacjami zawodowymi, posiadający świadectwa kwalifikacyjne, wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci energetycznych i gazowych, każdy w swoim zakresie odpowiedzialności i kompetencji. Pracownicy są odpowiedzialni za opracowanie oraz przestrzeganie harmonogramów okresowych przeglądów technicznych, konserwacji i remontów sprzętu sieci i urządzeń. W bieżącej działalności Grupy podejmowane są następujące działania, zwiększające efektywność energetyczną: ● ograniczanie zużycia energii elektrycznej w produkcji, głównie w elektrycznych urządzeniach do obróbki metalu (spawarkach, plazmie, gilotynach, sprężarkach) poprzez bieżącą kontrolę stanu technicznego urządzeń, na podstawie harmonogramów napraw i remontów oraz planowanie procesu technologicznego tj. produkcję elementów na urządzeniach o najlepszych wskaźnikach efektywności; ● monitorowanie przebiegów oraz wartości spalania floty samochodowej użytkowanej w Grupie, a także odpowiednie planowanie transportu; ● monitoring oraz kontrola procesu spalania gazu ziemnego w kotłowniach na potrzeby centralnego ogrzewania poprzez dedykowane oprogramowanie, utrzymywanie wysokiej sprawności kotłów i całego systemu ogrzewania oraz bieżącą konserwację; ● sukcesywna wymiana oświetlenia w pomieszczeniach biurowych, halach produkcyjnych i magazynowych, na oświetlenie energooszczędne typu LED o zwiększonym strumieniu i promieniu świecenia. Doposażenie instalacji oświetlenia obiektów w czujniki ruchu. Woda (E.3) E.3.1 E.3.2 E.3.3 53 Jednym z głównych celów Polityki środowiskowej Grupy Kapitałowej jest racjonalne korzystanie z zasobów naturalnych, w tym wody. W Spółce szczegółowym celem polityki środowiskowej w tym zakresie jest: ● zużycie wody na poziomie nie wyższym niż w roku poprzednim. W obydwu spółkach Grupy, zgodnie z wdrożonym ZSZ, woda została uznana w procedurze „Identyfikacja aspektów środowiskowych” (w spółce Frapol analogiczna procedura funkcjonuje pod nazwą „Doskonalenie Zintegrowanego Systemu Zarządzania” ) za aspekt znaczący i jest każdorazowo uwzględniana w programach zarządzania środowiskowego. Aspekt środowiskowy Operacja Sposób monitorowania/pomiaru aspektu Zużycie wody Produkcja Roboty budowlane Próby szczelności zbiorników/rurociągów Potrzeby socjalno-bytowe Prace porządkowe Rejestracja ilości Utrzymywanie sprawnej technicznie instalacji wodnej Kilkukrotne wykorzystywanie wody w trakcie wykonywania prób szczelności Racjonalne korzystanie z wody w każdym przypadku Grupa notuje zużycie wody - na potrzeby własne - w procesie produkcji, do napełniania zamkniętego układu chłodzenia zgrzewarek, wykonywania robót budowlanych, przeprowadzania procesów technologicznych (próby szczelności zbiorników, rurociągów, instalacji), prowadzenia prac porządkowych oraz dla celów socjalno-bytowych pracowników. Woda wykorzystywana przez Grupę Kapitałową w całości pochodzi z komunalnych sieci wodociągowych. Grupa nie posiada własnych ujęć wody. W 2022 roku całkowite zużycie wody pochodzącej z sieci komunalnych wyniosło w Grupie 7 573 m³ i zwiększyło się w stosunku do roku 2021 o 642 m³. W Spółce nie osiągnięto celu szczegółowego w tym obszarze z powodu wystąpienia awarii instalacji (rozszczelnienia rurociągu), jednakże przeprowadzona analiza średniego miesięcznego zużycia wody z okresu dwóch ostatnich lat, nie wykazała wzrostu celowego zużycia wody. Całkowite zużycie wody. Zużycie 2021 2022 Całkowite zużycie wody (m3) 6 931 7 573 Całkowite zużycie wody na jednostkę przychodu (1mln) 18,22 19,05 Podane wielkości odnoszą się do zużycia na potrzeby własne, wewnątrz organizacji, wynikają ze wskazań liczników Grupy lub danych wykazanych w dokumentach rozliczeniowych, wystawionych przez dostawców, z wyłączeniem ilości wody w przypadku refakturowania na inne podmioty lub zużycia ujętego w stawce czynszu. W prezentowanych wartościach pominięto dane z realizacji zamówień w segmencie budowlano-montażowym i zagranicznym, ze względu na zróżnicowany sposób rozliczeń i występujący w przypadku części inwestycji brak możliwości indywidualnego opomiarowania. W Grupie, jako istotne, zidentyfikowane zostało ryzyko zwiększenia zużycia wody, będącego następstwem awarii instalacji i urządzeń wodnych oraz nieracjonalnego korzystania z wody przez pracowników. Grupa zarządza powyższym ryzykiem postępując zgodnie z procedurami opisanymi szczegółowo w części ogólnej „Obszar środowiskowy” (E), a w szczególności poprzez poniższe działania: ● stały monitoring poziomu zużycia wody, pozwalający zapobiegać stratom poprzez wczesne wykrywanie ewentualnych, ponadnormatywnych przepływów; ● przeciwdziałanie awariom poprzez utrzymywanie sprawnej technicznie instalacji wodnej (obwiązek corocznych przeglądów instalacji wodno–kanalizacyjnej oraz hydrantów); ● przeprowadzanie prób szczelności (rurociągów, zbiorników) w taki sposób, aby wodę wykorzystywaną do tego celu, używać wielokrotnie (dotyczy Spółki); ● racjonalne wykorzystywanie wody dla celów bytowo-sanitarnych. 54 Z uwagi na fakt, że największe straty wody ponoszone są podczas jej zużycia w celach sanitarnych, w umywalkach i prysznicach zainstalowane są ograniczniki przepływu wody, zaś w toaletach urządzenia zmniejszające ilość spłukiwanej wody. Przeprowadzane są także okresowe regulacje i kontrole wydajności wody w urządzeniach sanitarnych. Bioróżnorodność (E.4) E.4.1 E.4.2 E.4.3 E.4.4 Działalność budowlana może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w tym na lokalną bioróżnorodność, z uwagi na ingerencję w lokalne środowisko przyrodnicze i trwałą zmianę krajobrazu. O stopniu oddziaływania na bioróżnorodność decyduje przede wszystkim, nie tyle rodzaj realizowanej inwestycji, co jej położenie. W 2022 roku, podobnie jak i w latach ubiegłych, spółki Grupy Kapitałowej nie prowadziły działalności na terenach cennych przyrodniczo, w sąsiedztwie siedlisk cennej fauny i flory, na obszarze bądź w bliskim sąsiedztwie obszarów Natura 2000. Wskaźniki wpływu na bioróżnorodność Wskaźnik 2021 2022 Liczba stwierdzonych przypadków negatywnego wpływu działalności Grupy na tereny chronione ze względu na bioróżnorodność 0 0 W 2022 roku nie stwierdzono negatywnego wpływu działalności Grupy na tereny chronione ze względu na bioróżnorodność, nie stwierdzono strat środowiskowych i nie był prowadzony monitoring przyrodniczy. W Grupie największe zagrożenie dla bioróżnorodności identyfikowane jest w segmencie budowlano– montażowym. Podkreślenia wymaga jednak fakt, że budowane lub modernizowane w tym segmencie obiekty przemysłowe, służą szeroko pojętej ochronie środowiska naturalnego i co do zasady realizowane są już na terenach przekształconych przyrodniczo. Działalność w segmencie deweloperskim nie miała wpływu na tereny chronione. Dotychczasowe inwestycje mieszkaniowe realizowane były poza terenami cennymi przyrodniczo, na obszarach poprzemysłowych, o wysokim stopniu urbanizacji i niskiej jakości gleb. Grupa, realizując inwestycje w segmencie budowlano-montażowym, najczęściej występuje w roli generalnego wykonawcy inwestycji. Zadanie wykonywane jest wówczas w oparciu o uprzednio opracowaną i zatwierdzoną dokumentację, określającą warunki realizacji, na które Grupa nie ma wpływu. W takim przypadku Grupa Kapitałowa jest odpowiedzialna za realizację inwestycji zgodnie ze projektem, decyzjami administracyjnymi, raportami oddziaływania na środowisko oraz wymogami inwestora, których Grupa bezwzględnie przestrzega. Grupa Kapitałowa monitoruje stan środowiska naturalnego celem dotrzymania norm i standardów jakości środowiska, określonych przepisami prawa oraz realizacji zadań określonych w Polityce środowiskowej. Szczegółowe zasady dotyczące monitoringu stanu środowiska, identyfikacji aspektów środowiskowych, sporządzania Programów, podejmowania działań korygujących oraz przeprowadzania szkoleń, opisane zostały szczegółowo w części ogólnej „Obszar środowiskowy” (E). Grupa identyfikuje zagrożenia dla otoczenia przyrodniczego także w samej fazie realizacji inwestycji, wynikające z: ● ingerencji w szatę roślinną (wycinka drzew, krzewów, niszczenie warstw gleby); ● wytwarzania odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych; ● zaistnienia awarii oraz ich skutków, w szczególności wycieku olejów (smarowych i hydraulicznych) czy substancji ropopochodnych, które mogą zanieczyszczać glebę oraz wody powierzchniowe lub podziemne; ● naruszania poziomu wód gruntowych; ● emisji hałasu generowanego pracą maszyn budowlanych i pojazdów; 55 ● drgań wywołanych maszynami produkcyjnymi; ● składowania i wykorzystywania substancji i preparatów niebezpiecznych. Grupa zapobiega, ogranicza lub rekompensuje negatywne skutki oddziaływania na środowisko poprzez staranne prowadzenie robót, nadzór nad ich wykonywaniem, w tym także ze strony służby BHP oraz przestrzeganie wypracowanych procedur, opisanych szczegółowo w części ogólnej „Obszar środowiskowy” (E). Przed przystąpieniem do realizacji inwestycji dokonuje się identyfikacji aspektów środowiskowych, które mają lub mogą mieć wpływ na środowisko. Dokonana ocena stanowi podstawę do sporządzenia programu zarządzania środowiskowego, który definiuje aspekty środowiskowe, cele i zadania środowiskowe, osoby odpowiedzialne za ich realizację i nadzór. Istotny element systemu ochrony środowiska stanowią procedury opracowane na wypadek awarii, szczegółowo opisane w części E.7 Sprawozdania. Dotyczy to zarówno samego procesu produkcyjnego, jak i wykonawstwa robót. Każda realizowana inwestycja posiada odpowiednią procedurę określającą zasady postępowania na wypadek awarii, pracownicy wyposażeni są w odpowiedni sprzęt oraz środki ochrony indywidualnej. W Grupie opracowano instrukcję BHP, określającą zasady wykonywania robót z użyciem materiałów niebezpiecznych, której celem jest zabezpieczenie wykonywania prac, w sposób nie zagrażający życiu i zdrowiu pracowników oraz środowisku naturalnemu. Ponadto pracownicy poddawani są regularnym, obligatoryjnym szkoleniom z zakresu ochrony środowiska, w trakcie których zapoznawani są między innymi ze sposobem reagowania na potencjalne awarie i usuwaniem ich skutków. W trakcie prowadzenia robót podejmowanych jest szereg czynności, które pozwalają ograniczyć lub wyeliminować negatywny wpływ Grupy na środowisko i otoczenie lokalne, takich jak: ● minimalizowanie ilości wycinanych drzew i krzewów; ochrona drzew cennych przyrodniczo przed uszkodzeniami mechanicznymi, po zakończeniu robót budowlanych odtwarzanie terenów zielonych, wykonywanie nasadzeń drzew i krzewów (w tym zastępczych), służących poprawie mikroklimatu zabudowanych terenów, zwłaszcza dzięki stosowanym roślinom zimo–zielonym; ● opracowywanie harmonogramu robót w zgodzie z cyklem przyrodniczym tak, by przestrzegać zasad ochrony gatunkowej, np. wycinka drzew jest wstrzymywana w okresie lęgowym ptaków; ● niewykonywanie prac generujących hałas w porze nocnej; ● wyznaczanie na placu budowy, na podstawie planu BiOZ (Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia) przygotowanego przez Kierownika Budowy, odpowiednich, oznaczonych miejsc dla składowania materiałów, w tym w szczególności materiałów niebezpiecznych; ● wykonywanie kontroli stanu technicznego pojazdów i sprzętu wjeżdżającego na plac budowy, celem minimalizacji ryzyka wystąpienia wycieku oleju (hydraulicznego oraz silnikowego), benzyny lub innych substancji ropopochodnych; ● ograniczanie do minimum wykonywania prac antykorozyjnych na placu budowy; ● korzystanie z piezometrów w celu monitorowania zwierciadła wody gruntowej, co pozwala na wykonywanie prac związanych z pompowaniem wody z wykopu w sposób niezmieniający poziomu wód gruntowych w rejonie danej inwestycji; ● zmniejszanie zanieczyszczenia związanego z transportem materiałów poprzez ich nabywanie na rynku lokalnym, możliwie jak najbliżej miejsca realizacji inwestycji; ● wykonywanie transportu materiałów na budowie wyznaczonymi do tego celu drogami technologicznymi, w taki sposób, by nie doprowadzać do przekształcania innych terenów; ● ograniczanie ilość pyłów i osadów poprzez regularne sprzątanie dróg na budowie (w okresie panowania wysokich temperatur ich zraszanie), ograniczenie prędkości pojazdów na placu budowy, bezpieczny transport towarów i ostrożny ich rozładunek; ● eliminowanie zanieczyszczeń wód gruntowych poprzez stosowanie szczelnej obudowy wykopu ściankami typu Larsen; ● urządzanie zaplecza i dróg technologicznych w taki sposób, by ograniczyć do niezbędnego minimum zajęty teren, w pierwszej kolejności wykorzystując teren już zagospodarowany. Jednym ze zidentyfikowanych w Grupie Kapitałowej istotnych ryzyk w obszarze środowiskowym jest ryzyko nieodpowiedniego doboru dostawców towarów i usług, niestosujących się do zasad poszanowania środowiska, w tym bezpośrednio w trakcie wykonywania robót budowalnych. Grupa 56 zarządza przedmiotowym ryzykiem w łańcuchu dostaw, w sposób opisany szczegółowo w części ogólnej „Obszar środowiskowy” (E). Emisje do atmosfery (E.5) E.5.1 E.5.2 Emisje zanieczyszczeń do powietrza to przede wszystkim wynik pracy kotłowni zakładowych oraz stosowanych technologii produkcji, które obejmują następujące operacje: obróbkę mechaniczną i powierzchniową metali żelaznych, ciecie laserem, cięcie plazmowe, montowanie, spawanie. Emitowane do powietrza zanieczyszczenia to głównie: gazy cieplarniane (CO 2 ), pyły, dwutlenek siarki i tlenki azotu (NO x ). Pozostałe to emisje ze spalania paliw w silnikach samochodowych oraz emisje związane z uzupełnieniem czynnika chłodniczego w urządzeniach klimatyzacyjnych w pomieszczeniach biurowych. Emisja zanieczyszczeń do powietrza przebiegała w Grupie Kapitałowej w sposób zorganizowany i niezorganizowany. Emisja zorganizowana odbywa się poprzez pięć kotłów gazowych oraz osiemnaście emitorów (sześć w Instal Kraków w Zakładzie Produkcyjnym w Oświęcimiu i dwanaście we Frapol), to jest poprzez instalacje odciągu: ze stanowisk spawania elektrycznego (6), wykorzystywanych w procesie produkcyjnym Spółki oraz instalacje odciągu ze stanowisk: silikonowania i malowania połączeń, spawania elementów z blach (2), osprzętu do spawania, malowania elementów klap p.poż. (2), malowania i spawania plazmowego klap p.poż, malowania elementów kratek, spawania klap p.poż., lutowania, cięcia płyt gipsowych oraz z wycinarki plazmowej, wykorzystywane w produkcji Frapol. Źródłem największej emisji były: instalacja silikonowania i zabezpieczania antykorozyjnego połączeń, wykrawarka plazmowa oraz kotłownie gazowe (we Frapol). Źródłem emisji niezorganizowanej są procesy spawania poza instalacją, uzupełnianie czynnika chłodzącego w klimatyzacji oraz spalanie paliw w silnikach spalinowych w związku z transportem wyrobów i praca ciężkiego sprzętu oraz użytkowaniem służbowych samochodów osobowych przez pracowników. Celem polityki Grupy Kapitałowej w przedmiotowym obszarze oddziaływania na środowisko, jest prowadzenie działalności, w tym procesów technologicznych, w sposób zapewniający dotrzymanie wymagań prawnych dotyczących jego ochrony. Zidentyfikowane znaczące aspekty środowiskowe: Aspekt środowiskowy Operacja Sposób monitorowania/pomiaru aspektu Emisja pyłów i gazów zawierających tlenki metali Spawanie elektryczne Cięcie i spawanie gazowe Cięcie plazmowe Pomiary stężenia czynników szkodliwych. Rejestracja ilości zużytych drutów spawalniczych i elektrod. Emisja niemetanowych lotnych związków organicznych związana ze stosowaniem farb i lakierów Nakładanie powłok malarskich w komorze lakierniczej Rejestracja ilości Emisja powstająca w wyniku doładowania czynnika chłodniczego (klimatyzacja w budynkach) Uzupełnienie czynnika chłodzącego Okresowe przeglądy, rejestracja ilości Emisja związana z pracą kotłowni gazowych Spalanie gazu ziemnego Rejestracja ilości Emisje ze spalania paliw w silnikach spalinowych Transport wyrobów, praca sprzętu ciężkiego, użytkowanie służbowych samochodów osobowych Rejestracja ilości Z omawianym obszarem, w tym ze zidentyfikowanymi znaczącymi aspektami środowiskowymi, wiąże się istotne ryzyko zwiększenia emisji gazów i pyłów do atmosfery, w szczególności ponad wielkości dopuszczalne zgodnie z udzielonym przez Prezydenta Miasta Krakowa spółce Frapol pozwoleniem na 57 wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza oraz posiadanym przez Instal Kraków zgłoszeniem instalacji spawania w Zakładzie Produkcyjnymw Oświęcimiu. Grupa Kapitałowa zarządza przedmiotowym ryzykiem postępując zgodnie z opisanymi w części ogólnej rozdziału „Obszar środowiskowy” (E) procedurami, a w szczególności poprzez poniżej opisane działania. Ilości wprowadzanych do powietrza w trakcie procesów produkcyjnych zanieczyszczeń są stale monitorowane poprzez system punktów do pomiarów kontrolnych, w które wyposażone są wszystkie emitory. Instalacje i urządzenia emitujące szkodliwe substancje do powietrza, to jest wykorzystywane w produkcji instalacje, klimatyzatory oraz kotłownie zakładowe, utrzymywane są we właściwym stanie technicznym, na bieżąco kontrolowane i obsługiwane przez wykwalifikowany personel. W szczególności systematyczna kontrola układów odpylających zapewnia wartości stężeń i emisji zanieczyszczeń na poziomie zgodnym z obowiązującymi normami. Eksploatowane w zakładach produkcyjnych instalacje nie są nowe, jednak spełniają wymogi stawiane przez przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska instalacjom nowym, a w szczególności: ● stosowane są materiały o możliwie małym potencjale zagrożeń, ● energia wytwarzana jest w sposób efektywny, ● zapewniają racjonalne zużycie surowców, materiałów i paliw, ● stosowana technologia generuje małą ilość odpadów, ● charakteryzują się niewielką emisją do powietrza o charakterze wyłącznie lokalnym, ● uwzględniają tendencje postępu technicznego w rozpatrywanej dziedzinie. Grupa Kapitałowa zapewnia stałą, profesjonalną obsługę w zakresie eksploatacji, konserwacji i remontów urządzeń wpływających na wielkość emisji substancji do powietrza, a także ciągłą pracę urządzeń wentylacyjnych i ich właściwy stan techniczny oraz prowadzi ewidencję zużycia materiałów. Kotłownie zakładowe są systematycznie konserwowane przez wyspecjalizowany serwis zewnętrzny tak, aby stale spełniały zmieniające się wymagania prawne, a nadto, jako opał, stosowany jest wysokometanowy gaz ziemny. W okresie sprawozdawczym Grupa stosowała również następujące urządzenia redukujące emisję: ● wycinarki plazmowe wyposażone w filtry workowe, zatrzymujące cząstki stałe (w Instal Kraków przenośna wycinarka plazmowa wyposażona została w przenośny wyciąg z filtrem zatrzymującym cząstki stałe, zapewniający skuteczność powyżej 99%), ● instalacja wyciągowa ze stanowisk spawalniczych została wyposażona w filtry tkaninowe zapewniające skuteczność wyłapywania cząstek pyłu na poziomie powyżej 95%, ● system wentylacji ze stanowiska do cięcia płyt gipsowych wyposażony był w filtr tkaninowy. Dodatkowo podejmowane są następujące działania, mające na celu redukcję zagrożenia: ● stosowanie farb i lakierów z obniżoną zawartością lotnych związków organicznych (LZO), ekologicznych, przyjaznych środowisku, ● wykorzystywanie nowoczesnych technologii spawalniczych, zmniejszających emisję czynników szkodliwych, ● prowadzenie procesów technologicznych w sposób optymalny, ● stosowanie ekranów osłaniających i wskazanych powyżej odciągów miejscowych, ● zmniejszenie ilości zużywanego paliwa poprzez wymianę taboru i sprzętu, ● zmniejszenie zużycia gazu poprzez uszczelnienie i docieplenie obiektów, ● dbanie o dobry stan techniczny pojazdów, niezwłoczne dokonywanie napraw, uświadamianie kierowców z zakresu bardziej ekonomicznej jazdy. Spółki Grupy Kapitałowej nie przekraczają limitów emisji, określonych w otrzymanych decyzjach zezwalających na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, a w obrębie oddziaływania emitorów nie ma parku narodowego ani obszarów ochrony uzdrowiskowej. Opłaty z tytułu korzystania ze środowiska uiszczane są zgodnie z przepisami prawa. Grupa prowadzi okresowe kontrole wniesionych opłat, które stanowią jeden z elementów prowadzonego monitoringu. Masa emitowanych gazów cieplarnianych oraz pozostałych substancji według rodzaju 58 Rodzaj emitowanej substancji Wielkość emisji [kg/rok] 2021 2022 Niemetanowe lotne związki organiczne (NMLZO) 1154,055 898,506 Pył całkowity 174,218 177,004 Pył PM10 107,185 82,599 Tlenki siarki (SO x /SO 2 ) 0,458 0,326 Tlenki azotu (NO x /NO 2 ) 461,797 368,416 Tlenek węgla (CO) 456,175 426,201 CO 2 571608,5 752358,861 F-gazy (wodorofluorowęglowodory) 15,000 0 * Podane w tabeli dane odpowiadają wartościom przekazanym przez Grupę Kapitałową właściwym organom w ramach wymaganej przepisami prawa sprawozdawczości oraz w celu wyliczenia opłat za korzystanie ze środowiska. E.5.3 E.5.4 Emisja gazów cieplarnianych i pozostałych substancji na jednostkę przychodu. Rodzaj emitowanej substancji Wielkość emisji [kg/1mln] 2021 2022 Niemetanowe lotne związki organiczne (NMLZO) 3,0345 2,2600 Pył całkowity 04581 0,4452 Pył PM10 0,2818 0,2078 Tlenki siarki (SO x /SO 2 ) 0,0012 0,0008 Tlenki azotu (NO x /NO 2 ) 1,2143 0,9267 Tlenek węgla (CO) 1,1995 1,0720 CO 2 1503,0186 1892,4389 F-gazy (wodorofluorowęglowodory) 0,0394 0,0000 Wykres 2. Emisja gazów cieplarnianych i pozostałych substancji na jednostkę przychodu 59 Odpady i ścieki (E.6.) E.6 Dążeniem Grupy Kapitałowej jest prowadzenie gospodarki odpadami w sposób zapewniający jak najmniejszą uciążliwość dla środowiska. Polityka środowiskowa Grupy Kapitałowej obejmuje zobowiązanie do ograniczania ilości wytwarzanych odpadów. W Instal Kraków, dodatkowo, polityka ta wyznacza w omawianym aspekcie szczegółowe zadanie środowiskowe: ● zmniejszenie o 20% ilości odpadów niebezpiecznych, w stosunku do progu, powyżej którego wymagane jest uzyskanie pozwolenia. Zadanie to zostało w Spółce w 2022 roku zrealizowane z powodzeniem. Większość wytwarzanych w Grupie Kapitałowej odpadów to odpady inne niż niebezpieczne - w 2022 r. stanowiły one 99,916% całości odpadów, z czego większość to odpady poprodukcyjne, takie jak: złom stalowy, odpady z toczenia i piłowania, odpady spawalnicze, poszlifierskie oraz odpady z realizowanych budów (zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu, materiały izolacyjne, sorbenty, materiały filtracyjne, tworzywa sztuczne, itp.). Odpady niebezpieczne stanowiły w 2022 roku 0,084% wszystkich odpadów. W grupie odpadów niebezpiecznych, największą część stanowią odpady: inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe, tkaniny do wycierania oraz opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone. Udział odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne W 2022 roku Grupa Kapitałowa wytworzyła mniej odpadów niż w poprzednim roku sprawozdawczym. 1892,44 2,26 1,07 0,93 0,0 1,0 2,0 3,0 4,0 5,0 6,0 7,0 8,0 9,0 10,0 CO2 Niemetanowe lotne związki organiczne (NMLZO) Tlenek węgla (CO) Tlenki azotu (NOx/NO2) 99,916% 0,084 % Odpady inne niż niebezpieczne 60 Gospodarka odpadami prowadzona jest w oparciu o przepisy prawa oraz wdrożone w Grupie procedury ZSZ, określające zasady gospodarowania w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, zasady zapobiegania powstawaniu odpadów lub ograniczania ilości odpadów i ich negatywnego odziaływania na środowisko oraz sposób ewidencji ilości i opłat. Wytwarzane przez Grupę Kapitałową odpady podlegają rejestracji w Bazie Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami (dalej zwanej także „BDO”). Na terenach Grupy wyznaczono miejsca tymczasowego gromadzenia odpadów, które są oznakowane i znane pracownikom. Miejsca magazynowania odpadów wyposażone są w odpowiednie sorbenty, na wypadek rozlania się odpadu. Odpady produkcyjne segregowane są w pojemnikach i kontenerach uniemożliwiających ich niekorzystne oddziaływanie na otoczenie, oznaczonych kodem i rodzajem odpadu. Za identyfikację operacji związanych z powstawaniem odpadów, prowadzenie właściwej gospodarki wytwarzanymi odpadami, prawidłowe zorganizowanie i utrzymywanie czasowych miejsc gromadzenia odpadów odpowiedzialni są dyrektorzy/kierownicy poszczególnych jednostek organizacyjnych, w zakresie związanym z działalnością danej jednostki oraz mistrzowie i brygadziści. Powyższe obowiązki w spółkach Grupy wynikają - między innymi - z przyjętych procedur ZSZ: „Identyfikacja aspektów środowiskowych oraz określenie szans i zagrożeń” (we Frapol analogiczna procedura funkcjonuje pod nazwą „Doskonalenie Zintegrowanego Systemu Zarządzania”), „Identyfikacja wymagań prawnych i ocena zgodności z przepisami prawnymi i innymi wymaganiami dotyczącymi ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa i higieny pracy” oraz „Planowanie i nadzór nad działaniami operacyjnymi. Sterowanie operacyjne”. Zidentyfikowane znaczące aspekty środowiskowe: Aspekt środowiskowy Operacja Sposób monitorowania/pomiaru aspektu Opakowania po farbach i podobnych substancjach Wykonywanie zabezpieczenia antykorozyjnego elementów stalowych Rejestracja ilości Złom stalowy i metali kolorowych Produkcja konstrukcji stalowych, zbiorników ciśnieniowych, urządzeń do wentylacji i klimatyzacji i innych wyrobów, naprawy sprzętu i środków transportowych Rejestracja ilości Baterie i akumulatory Wymiana zużytych i uszkodzonych baterii i akumulatorów Rejestracja ilości Filtry olejowe Wymiana filtrów podczas wymiany oleju Rejestracja ilości Oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe bez dodatków chloroorganicznych Wymiana oleju Rejestracja ilości Szlam z myjni samochodowej Mycie nadwozi i sprzętu Rejestracja ilości Zużyte świetlówki i lampy zawierające rtęć Wymiana zużytych świetlówek i żarówek Rejestracja ilości Zużyte materiały i tarcze szlifierskie Cięcie i szlifowanie stali i innych materiałów Rejestracja ilości Odpady z tworzyw sztucznych i z gumy, zużyte opony i elementy gumowe Wymiana uszkodzonych lub zużytych węży spawalniczych, Wymiana ogumienia, naprawy karoserii Rejestracja ilości Płyny hamulcowe i zapobiegające zamarzaniu Naprawy układów hamulcowych i chłodniczych, okresowa wymiana płynów Rejestracja ilości 61 Zużyte zaolejone czyściwo, zaolejone ubrania Używanie czyściwa podczas napraw maszyn, sprzętu i środków transportu Rejestracja ilości Opakowania z tworzyw sztucznych, obudowy Zużyty sprzęt komputerowy, drukarki Rejestracja ilości Ścieki komunalne Potrzeby bytowe pracowników Rejestracja ilości Z omawianym obszarem, w tym ze zidentyfikowanymi znaczącymi aspektami środowiskowymi, wiąże się istotne ryzyko wzrostu ilości wytwarzanych odpadów. Grupa Kapitałowa zarządza przedmiotowym ryzykiem postępując zgodnie z procedurami opisanymi w niniejszej części Sprawozdania, a także powyżej, w części ogólnej rozdziału „Obszar środowiskowy” (E), a w szczególności poprzez wskazane poniżej działania. Osoby odpowiedzialne w Grupie Kapitałowej za gospodarowanie odpadami są zobowiązane do prowadzenia dokumentów w tym zakresie, na kartach przekazania odpadów i kartach ewidencji odpadów, w elektronicznym Systemie Baz Danych (BDO), które na bieżąco są weryfikowane i stanowią jeden z elementów monitoringu. Grupa dąży do przekazywania jak największej części odpadów odbiorcom zewnętrznym lub poddawania ich procesom przetwarzania, aby gospodarka odpadami prowadzona była w sposób należyty i bezpieczny dla środowiska. Dodatkowo prowadzone są działania mające na celu minimalizację ilości wytwarzanych odpadów i ich prawidłową segregację, w tym: ● cykliczne szkolenia, kształtujące świadomość środowiskową pracowników, między innymi z zakresu selektywnej zbiórki odpadów, składowania w wyznaczonym miejscu, optymalnego wykorzystania materiałów, ● selektywna zbiórka odpadów i składowanie w wyznaczonym miejscu, w tym także zużytych materiałów i tarcz szlifierskich, ● powtórne wykorzystanie, ● projektowanie urządzeń i instalacji wentylacji i klimatyzacji oraz ich wdrażanie do produkcji w sposób zakładający maksymalne wykorzystanie dostępnych materiałów i minimalizujący wystąpienie odpadów, ● zakupy materiałów dobrej jakości i dążenie do ich jak najlepszego wykorzystania, zgodnie z przeznaczeniem oraz przechowywanie zgodne z instrukcjami, w tym stosowanie tarcz szlifierskich i węży spawalniczych dobrej jakości, racjonalne wykorzystywanie stali (zakup na wymiar, trasowanie, wycinanie, stosowanie małych naddatków na obróbkę szlifowaniem itp.), ● utrzymywanie środków transportu w dobrym stanie technicznym, bez wycieków oleju, stosowanie dobrych jakościowo olejów o wydłużonych okresach składowania, wymiana starego taboru na nowszy, stosowanie środków nietoksycznych dla środowiska i ulegających biodegradacji, utrzymywanie szczelności układów hamulcowych i chłodniczych, ● zastępowanie czyściwa ze szmat czyściwem celulozowym. Monitoring ilości odpadów pozwala na określenie rodzajów odpadów, których należy wytwarzać mniej oraz wdrożenie działań mających na celu zmniejszenie ich wytwarzania i umożliwia odpowiednio szybką reakcję w przypadku sytuacji odbiegających od normy. Konieczność gromadzenia danych do wymaganych przepisami prawa sprawozdań sprzyja także monitorowaniu zużycia mediów, paliw i emisji substancji szkodliwych do powietrza. Zwiększanie świadomości pracowników z zakresu gospodarki odpadami sprzyja zachowaniom proekologicznym, w tym zwiększeniu udziału odpadów, które można powtórnie wykorzystać. Jednostka wprowadzająca w obszar działalności Grupy nowe substancje i materiały, zobowiązana jest do dokonania odpowiedniej identyfikacji, jeszcze na etapie zapytania ofertowego, przed podpisaniem umowy, a następnie do przekazania wyznaczonym osobom informacji o związanych z takimi substancjami i materiałami odpadach oraz o przedmiocie dostawy lub usługi, w wyniku której będzie wykorzystany lub wytwarzany odpad (skład, charakterystyka, uciążliwość dla środowiska). Podobnie przy wprowadzaniu nowych technologii, surowców oraz nowych opakowań, wprowadzający z wyprzedzeniem przedkłada do właściwej osoby informacje o związanych z tym zmianach w rodzaju lub ilości dotychczas wytwarzanych odpadów. Przekazane dane stanowią podstawę do określenia sposobu postępowania z odpadami oraz zainicjowania ewentualnych postępowań administracyjnych. 62 Wytworzone odpady spółki Grupy przekazują wyłącznie odbiorcom posiadającym odpowiednie wymagane pozwolenia, tj. posiadających aktualny wpis w BDO. Ważność przedmiotowych pozwoleń podlega każdorazowo sprawdzeniu, a dokumenty są ewidencjonowane w rejestrze odbiorców odpadów. Transport do miejsc zbierania lub przetwarzania zlecany jest podmiotom posiadającym zezwolenie na przewóz danego rodzaju odpadów. W organizacji obowiązują zasady współdziałania z kontrahentami wykonującymi na terenie Grupy i na placach budów prace mogące powodować powstawanie odpadów. Dotyczą one szczególnie dostawców usług wykonujących prace konstrukcyjno-budowlane, montażowe, remontowe, konserwacyjne i inne. W umowach zawieranych z dostawcami procesów/towarów/usług, nakładane jest na te podmioty zobowiązanie do przestrzegania przepisów prawa z zakresu ochrony środowiska, w tym gospodarki odpadami. Zgodnie z wiążącym tych dostawców dokumentem systemowym pn.: „Plan zapewnienia jakości, BHP oraz ochrony środowiska na budowach realizowanych przez Instal Kraków S.A.” lub odpowiednio: „Plan zapewnienia jakości, ochrony środowiska oraz BHP na budowach realizowanych przez Frapol Sp. z o.o.”, dostawca ma obowiązek wyznaczenia osób odpowiedzialnych za nadzór nad realizacją usługi, aby zapewnić minimalizację ilości wytwarzanych odpadów. W przypadku naruszeń i bezskuteczności działań interwencyjnych, prace danego dostawcy podlegają wstrzymaniu przez kierownika budowy (Spółka dodatkowo zastrzega prawo odstąpienia od umowy z podmiotem działającym nienależycie w przedmiotowym zakresie). Dostawcy zobowiązani są do prowadzenia ewidencji odpadów oraz wymaganej przepisami prawa sprawozdawczości, a przestrzeganie przez nich przepisów prawa dotyczących ochrony środowiska oraz postanowień umów w tym zakresie podlega systematycznym kontrolom. W Grupie monitoring procesu prowadzony jest również poprzez kontrolę realizacji Programów Zarządzania Środowiskowego, sporządzanych dla każdego zadania inwestycyjnego. Działalność spółek Grupy Kapitałowej nie jest źródłem wytwarzania ścieków przemysłowych, zaś ścieki socjalno-bytowe odprowadzane są do kanalizacji miejskiej na podstawie zawartej z właściwym przedsiębiorstwem umowy i podlegają jego kontroli. W protokołach kontroli ścieków nie stwierdzono przekroczeń dopuszczalnych wartości i wskaźników określonych w przepisach. E.6.1 E.6.2 Całkowita masa odpadów w podziale na niebezpieczne i inne niż niebezpieczne oraz sposób zagospodarowania Kod odpadu Nazwa odpadu Ilość odpadów wytworzona wg kart ewidencji odpadów [Mg/rok] Sposób gospodarowania odpadami 2021 2022 ODPADY NIEBEZPIECZNE 130208 Inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe 0,424 0,424 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na odzysk tego rodzaju odpadów, w pierwszej kolejności poprzez regenerację, a jeżeli regeneracja będzie niemożliwa ze względu na stopień zanieczyszczenia, dopuszcza się ich unieszkodliwienie 140603 Rozpuszczalniki i mieszaniny rozpuszczalników 0,670 0 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. 150110 Opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone 1,045 0,16 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów 63 150111 Opakowania z metali zawierające niebezpieczne porowate elementy wzmocnienia konstrukcyjnego (np. azbest), włącznie z pustymi pojemnikami ciśnieniowymi. 0 0,07 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów 150202 Zużyte czyściwo 0,520 0 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. 160213 Zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne elementy inne niż wymienione w 160209 do 160212 0 0,03 W przypadku wytworzenia, odpady będą przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów ODPADY INNE NIŻ NIEBEZPIECZNE 120101 Odpady z toczenia i piłowania żelaza oraz jego stopów 322,293 266,51+0 W przypadku wytworzenia, odpady będą przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów 120121 Zużyte materiały szlifierskie inne niż wymienione w 120120 0,170 0 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. 150101 Opakowania z papieru i tektury 8,06 14,88 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. 150102 Opakowania z tworzyw sztucznych 3,754 6,787 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. 150104 Opakowania z metali 1,875 1,392 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. 150203 Sorbenty, materiały filtracyjne, tkaniny do wycierania (np. szmaty, ścierki) i ubrania ochronne inne niż wymienione w 150202 19,563 19,852 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. 64 160103 Zużyte opony 0 0 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów 160119 Tworzywa sztuczne 0,022 0 W przypadku wytworzenia, odpady będą przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów 170405 Odpadowe żelazo i stal 3,440 0 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. Odpadowe żelazo i stal (na realizowanych na zlecenie budowach) 95,020 96,998 150106 Zmieszane odpady opakowaniowe 0,240 0 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. 160214 Zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13 0,645 0 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. 170107 Zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06 0 4,500 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. 170203 Tworzywa sztuczne 6,711 7,412 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. 170201 Drewno 0,600 0 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. 170402 Aluminium 5,334 3,469 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. 65 170904 Zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 170901, 170902 i 170903 20,44 2,54 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. 170604 Materiały izolacyjne inne niż wymienione w 170601 i 170603 9,901 6,355 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. 170405 Żelazo i stal 10,231 1,2 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. 160216 Elementy usunięte ze zużytych urządzeń inne niż wymienione w 160215 0,020 0,0235 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. 170401 Miedź, brąz, mosiądz 0,573 0 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. 120313 Odpady spawalnicze 1,5 0 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. 170404 Cynk 0,016 0 Przekazywane podmiotowi posiadającemu zezwolenie na przetwarzanie tego rodzaju odpadów, z zachowaniem hierarchii sposobów postępowania z odpadami lub podmiotowi legitymującemu się zezwoleniem na zbieranie tego rodzaju odpadów. Razem odpady niebezpieczne i inne niż niebezpieczne (budowy i siedziba Spółki) 513,067 339,428 E.6.3 Całkowity wolumen odprowadzanych ścieków. Rodzaj emisji 2021 2022 Wolumen odprowadzonych ścieków (m 3 ) 6 931 7 573 * Podane wielkości odnoszą się do zużycia na potrzeby własne, wewnątrz organizacji, wynikają ze wskazań liczników wody Grupy Kapitałowej lub danych wykazanych w dokumentach rozliczeniowych, wystawionych przez przedsiębiorców przesyłowych, z wyłączeniem wolumenu odprowadzonych ścieków w przypadku refakturowania na inne podmioty lub ujętego w stawce czynszu. W prezentowanych wartościach pominięto dane z realizacji zamówień w segmencie budowlano-montażowym oraz zagranicznym, 66 ze względu na zróżnicowany sposób rozliczeń i występujący w przypadku części inwestycji brak możliwości indywidualnego opomiarowania. E.6.4 E.6.5 Emisja odpadów i ścieków na jednostkę przychodu Rodzaj emisji na jednostkę przychodu 2021 2022 Masa odpadów na jednostkę przychodu [Mg/mln] [KPI] 1,35 0,85 Ilość ścieków na jednostkę przychodu [m 3 /mln] 18,22 19,05 Pozostałe aspekty bezpośredniego i pośredniego oddziaływania na środowisko (E.7) E.7.1 E.7.2 E.7.3 E.7.4 W Grupie zidentyfikowano następujące, pozostałe, istotne rodzaje zanieczyszczeń (emitowanych przez działalność operacyjną), które mogą oddziaływać na środowisko: hałas, drgania, a także awaryjny wyciek substancji lub pożar. Zidentyfikowane znaczące aspekty środowiskowe: Aspekt środowiskowy Operacja Sposób monitorowania/pomiaru aspektu Hałas Praca maszyn i urządzeń, praca z użyciem elektronarzędzi Operacje technologii mechanicznych Pomiary stężenia hałasu Drgania Praca maszyn i urządzeń Operacje technologii mechanicznych Pomiary okresowe Przechowywanie substancji i preparatów niebezpiecznych Magazynowanie materiałów służących do produkcji Zapewnienie odpowiednich warunków przechowywania oraz ich kontrola Grupa zapobiega lub ogranicza negatywne skutki oddziaływania na środowisko związane z hałasem i drganiami poprzez: ● zakaz wykonywania prac powodujących hałas w porze nocnej; ● wykonywanie prac w pomieszczeniach, przy zamkniętych oknach i drzwiach; ● stosowanie ekranów akustycznych i obudów dźwiękochłonnych; ● stosowanie przez pracowników indywidualnych środków ochrony (nauszniki, stopery); ● prawidłowe posadowienie maszyn produkcyjnych; ● utrzymywanie w pełnej sprawności maszyn, urządzeń, elektronarzędzi. Zidentyfikowane znaczące aspekty środowiskowe - awarie: Aspekt środowiskowy Operacja Sposób monitorowania/pomiaru aspektu Awaria: Praca maszyn, urządzeń i sprzętu budowlanego Rejestracja ilości 67 Wyciek oleju hydraulicznego, silnikowego, benzyny lub innych substancji ropopochodnych Wykonywanie usługi transportowej Awaria: Pożar Praca maszyn, urządzeń i sprzętu budowlanego Rejestracja ilości Istotnym ryzykiem Grupy w obszarze środowiska, to ryzyko związane z wystąpieniem awarii. Grupa zarządza powyższym ryzykiem poprzez: ● przeglądy stanu technicznego sprzętu i środków transportu używanych na terenie prowadzonych inwestycjach; ● szkolenia wszystkich pracowników zatrudnionych na terenie oddziałów i prowadzonych inwestycjach w zakresie prawidłowego postępowania na wypadek awarii zagrażającej środowisku i zapoznania się z drogami ewakuacji z obiektu; ● wyposażenie biur i stanowisk pracy w karty alarmowe i instrukcje postępowania na wypadek awarii; ● prawidłową organizację prac pożarowo niebezpiecznych, zgodnie z odpowiednią Instrukcją Bezpieczeństwa Pożarowego; ● wyposażenie miejsc wykonywania robót w odpowiedni sprzęt p.poż.; ● określenie działań korygujących zapewniających zmniejszenie ryzyka wystąpienia podobnej awarii. W spółkach Grupy, w ramach wdrożonego ZSZ, została opracowana procedura: „Gotowość i reagowanie na sytuacje awaryjne” (w Spółce) oraz „Gotowość na wypadek awarii” (we Frapol). Powyższe procedury określają sposób reagowania, a także zapobiegania i zmniejszenia wpływu na środowisko w sytuacjach awaryjnych, jakie mogą powstać podczas realizacji usług budowlano-montażowych, realizacji usługi w produkcji lekkiej i ciężkiej oraz w zakresie eksploatacji instalacji w Dziale Techniczno-Eksploatacyjnym (w Spółce). W powyższych procedurach dokonano identyfikacji zagrożeń dla środowiska powstałych podczas awarii sprzętu lub instalacji związanych z wyciekiem olejów (hydraulicznego lub napędowego), podczas ich składowania, wykonywania usługi sprzętowej i transportowej (podczas przejazdu drogami publicznymi lub na terenie budowy z równoczesnym zanieczyszczeniem gruntu), wyciekiem substancji chemicznej oraz paliwa, pożaru obiektów budowalnych, środków transportu, pożaru lub wybuchu instalacji. Zasady postępowania na wypadek awarii określono w podziale na rodzaj zagrożenia i miejsce ich wystąpienia, wskazano sposób działania po usunięciu skutków awarii w celu określenia przyczyn jej wystąpienia oraz obowiązek podjęcia działań korygujących. W Spółce, w celu zapewnienia eksploatacji jednostek sprzętowych i transportowych, w sposób minimalizujący możliwość wystąpienia sytuacji awaryjnych, połączonych z wyciekiem olejów, Dział Techniczno-Eksploatacyjny wykonuje: ● przeglądy okresowe jednostek sprzętowych i transportowych, zgodnie z dokumentacją techniczno-ruchową, w terminach zgodnych z planami przeglądów; ● codzienną obsługę jednostek sprzętowych i transportowych, której zadaniem jest między innymi sprawdzenie stanu technicznego instalacji olejowych; ● okresowe szkolenia kierowców i operatorów w zakresie sposobów usuwania awarii i jej skutków wraz z omówieniem postanowień z protokołów z poprzednich narad i sposobu prowadzenia działań korygujących. Dla zapewnienia właściwej reakcji każdego pracownika zatrudnionego w Grupie na powstały w jego obecności pożar, w programach szkoleń uwzględnia się zasady użycia środków gaśniczych, a także zasady postępowania bezpośrednio po powstaniu pożaru. W każdym przypadku awaryjnego wycieku olejów, paliwa oraz wybuchu pożaru należy sporządzić protokół ze wskazaniem przyczyn wycieku lub powstania pożaru/zagrożenia pożarowego i przyszłych działań korygujących, zapewniających zmniejszenie ryzyka podobnej awarii lub pożaru w przyszłości. Nadzór nad działaniami związanymi z utrzymaniem gotowości na wypadek awarii, sporządzeniem 68 protokołu i oceną przyczyn awarii, realizacją działań korygujących, sprawują kierownicy działów zajmujących się BHP, ochroną środowiska i p.poż. W Grupie, w celu przeciwdziałania nadzwyczajnym zagrożeniom, opracowano instrukcje bezpieczeństwa pożarowego, których podstawowym celem jest zapewnienie maksymalnej ochrony ludziom przebywającym na terenie obiektów spółek Grupy Kapitałowej. Instrukcje bezpieczeństwa pożarowego określają zagrożenia pożarowe, wybuchowe w procesach technologicznych, urządzeniach, instalacjach w czasie ich ruchu, zasady zapobiegania możliwości powstania pożaru oraz postępowania w czasie pożaru, zasady zabezpieczenia prac niebezpiecznych pożarowo, rozmieszczenie podręcznego sprzętu gaśniczego i środków do likwidacji ewentualnego wycieku lub rozlewu. W Grupie opracowano również „Instrukcję bezpieczeństwa i higieny pracy przy użyciu materiałów niebezpiecznych”, obowiązującą wszystkie spółki Grupy Kapitałowej podczas wykonywania robót z użyciem materiałów niebezpiecznych. Celem niniejszej instrukcji jest określenie szczegółowych zasad bezpiecznego wykonywania prac prowadzonych z użyciem materiałów i preparatów niebezpiecznych, w sposób nie zagrażający życiu i zdrowiu pracowników oraz środowisku naturalnemu. Ponadto w Spółce obowiązuje instrukcja „Zasady magazynowania farb i lakierów”, ustalająca jednolite zasady magazynowania wyrobów malarskich (farb, lakierów, rozpuszczalników), we wszystkich jednostkach organizacyjnych Spółki, w tym także w magazynach organizowanych na poszczególnych budowach. Powyższa instrukcja określa warunki składowania tych materiałów, w tym w odniesieniu do materiałów już częściowo wykorzystanych oraz tych, których nie wolno już wykorzystywać w procesie produkcji. Powyższe zasady i procedury pozwalają na stały monitoring ryzyka występującego w tym obszarze, badanie w jakim ono kierunku ewoluuje, tak by podejmować odpowiednie działania zapobiegawcze. Liczba awarii środowiskowych i skarg Wskaźnik 2021 2022 Liczba awarii środowiskowych 1 0 Liczba skarg dotyczących obszaru środowiska 0 0 W 2022 roku, do spółek z Grupy, nie wpłynęła żadna skarga dotyczącą obszaru środowiska oraz nie odnotowano awarii środowiskowych. E.7.5 Odsetek (%) umów z kontrahentami, w których znalazła się klauzula odnosząca się do poszanowania środowiska naturalnego oraz liczba audytów u dostawców towarów lub usług Opis wskaźnika 2021 2022 Odsetek (%) umów z dostawcami towarów/usług z klauzulą dotyczącą poszanowania środowiska 92 92 Liczba audytów u dostawców towarów/usług pod kątem przestrzegania zasad ochrony środowiska 0 0 * Wskaźnik liczony jako odsetek procentowy wartości umów, w których znalazła się klauzula odnosząca się do poszanowania środowiska naturalnego, w ogólnej wartości umów zawartych przez Grupę w 2022 r. z dostawcami towarów/usług. E.7.6 W 2022 roku w Grupie nie były przeprowadzane u dostawców towarów/usług dodatkowe audyty wewnętrzne pod kątem przestrzegania przepisów ochrony środowiska ze względu na fakt, że podczas bieżących kontroli przeprowadzanych na realizowanych inwestycjach, nie stwierdzono żadnych istotnych nieprawidłowości w obszarze ochrony środowiska, a ewentualne zalecenia były niezwłocznie wykonywane. 69 Rozszerzona odpowiedzialność środowiskowa: produkty i usługi (E.8.) E.8.2 We wszystkich segmentach swojej działalności Grupa stara się uzyskiwać przychody z działalności z poszanowaniem środowiska naturalnego i świadomością wpływu wytwarzanych produktów i usług na jego stan. Grupa działa w pełnej zgodności z przepisami prawa, wymogami decyzji administracyjnych oraz zobowiązaniami wynikającymi z zawartych umów, oraz dąży do tego, aby zaprojektowane i wytworzone produkty, pozostawiały mały ślad środowiskowy. Spółki tworzące Grupę, dokonując oceny znaczących aspektów środowiskowych, biorą pod uwagę wszystkie fazy cyklu życia wytwarzanych produktów: projekt, wytwarzanie/wykonanie, serwis, eksploatację, powtórne użycie i utylizację. Grupa dąży do redukcji negatywnego wpływu na środowisko także na etapie użytkowania i utylizacji wytworzonych produktów, co wiąże się z ich właściwościami takimi jak: energochłonność, zapotrzebowanie na części zamienne, użyteczność, jakość i trwałość, a także sposób ich eksploatacji przez samych użytkowników. Dostarczane produkty użytkowane są z wykorzystaniem energii, której zużycie zależy między innymi od ich jakości i efektywności energetycznej. W segmencie deweloperskim Spółka spełnia nie tylko wymogi prawne, ale również stara się czynić projektowane osiedla mieszkaniowe przyjaznymi dla środowiska i ich mieszkańców, między innymi dbając o odpowiednią geometrię budynków i właściwy dobór materiałów. Realizowane przez Spółkę inwestycje mieszkaniowe, na etapie użytkowania budynków, generują zapotrzebowanie w energię elektryczną i cieplną. Zużycie energii zależy nie tylko od warunków pogodowych, indywidualnego zapotrzebowania i racjonalnego korzystania przez samych użytkowników, ale także od efektywności energetycznej, przyjętych rozwiązań projektowych i zastosowanych materiałów. Spółka chcąc zapobiec nadmiernej energochłonności budynków, podejmuje działania zmierzające do ograniczenia ilości zużycia energii na etapie ich użytkowania, polegające na: ● stosowaniu certyfikowanych systemów termoizolacyjnych pozwalających na znaczące zmniejszenie zapotrzebowania na energię; ● montażu okien i szyb energooszczędnych, o niskich współczynnikach przenikania ciepła; ● projektowaniu z myślą o jak największym doświetleniu słonecznym pomieszczeń; ● stosowaniu wiatrołapów i energooszczędnych źródeł światła; ● sterowaniu oświetleniem w częściach wspólnych budynków poprzez wyłączniki czasowe oraz czujniki ruchu; ● stosowaniu materiałów i surowców certyfikowanych, wysokiej jakości. Powyższe działania wpływają na podwyższenie efektywności energetycznej budynków, co z kolei przekłada się na niższe koszty eksploatacyjne po stronie użytkowników oraz redukcję emisji gazów, w tym gazów cieplarnianych. Powyższym celom sprzyjają zmiany regulacyjne, do których Grupa Kapitałowa się stosuje, w tym zmiana warunków technicznych dla budynków w segmencie deweloperskim, w zakresie oszczędzania energii i izolacyjności cieplnej. Wysoka jakość i trwałość budynków mieszkaniowych oraz wytworzonych w segmencie produkcji przemysłowej wyrobów, zapewnia im dłuższą żywotność, ogranicza częstotliwość wykonywania remontów lub napraw, a tym samym minimalizuje ilość wytwarzanego odpadu i kosztów jego utylizacji. Część wykorzystanych do budowy lub produkcji surowców i materiałów, będzie mogła być poddana recyklingowi i ponownie wykorzystana w przyszłości. Jednym z celów strategicznych na lata 2022 ÷ 2024 jest redukowanie śladu węglowego netto w cyklu życia budynków realizowanych w ramach inwestycji deweloperskich Spółki, w szczególności w drodze zwiększenia wykorzystania bezpiecznych, przyjaznych środowisku, nowych technologii i proekologicznych rozwiązań, pozwalających między innymi zmniejszyć energochłonność budynków w fazie użytkowania (w tym wdrożenie mikrogeneracji energii, optymalizacja izolacyjności termicznej przegród, zastosowanie niskoenergetycznych źródeł światła) oraz w drodze odpowiedniego doboru materiałów. Od 2022 r. każda nowo projektowana inwestycja mieszkaniowa posiada urządzenia wytwarzające energię (np. zastosowanie fotowoltaiki), oświetlenie LED, potrójne szyby, możliwość montażu ładowarek dla pojazdów elektrycznych w obiektach wielorodzinnych. 70 W ramach nowo realizowanego przedsięwzięcia Spółki - osiedle „Mierzeja Wiślana” – zastosowano panele fotowoltaiczne obniżające koszty energii części wspólnych, energooszczędne oświetlenie LED, potrójne szyby, możliwość montażu ładowarek do pojazdów elektrycznych, zbiorniki retencyjne pozwalające wykorzystać wody opadowe do podlewania terenów zielonych, :zielone dachy” poprawiające sposób zagospodarowania wód opadowych, instalacje typu smarthome, pozwalające m.in. oszczędzać ciepło i prąd. W segmencie produkcji lekkiej celem strategicznym Grupy jest stały wzrost innowacyjności produktów Frapol poprzez prowadzenie badań nad unowocześnieniem i poszerzeniem gamy produktów, zwiększeniem ich energooszczędności, wydajności i bezpieczeństwa, a także komfortu użytkowania oraz ciągła modernizacja parku maszynowego i uruchamianie nowych linii technologicznych. Miernikiem realizacji celów Grupy w zakresie zmniejszania energochłonności oferowanych produktów jest udział przychodów ze sprzedaży urządzeń wentylacyjnych Frapol o najniższym oferowanym jednostkowym zużyciu energii (JZE), przeznaczonych do budynków mieszkalnych, w przychodach ogółem ze sprzedaży urządzeń wentylacyjnych Frapol przeznaczonych do tego typu budynków. Wskaźnik ten został uznany w Grupie Kapitałowej za jeden z kluczowych niefinansowych wskaźników efektywności i wskaźnik ten osiągnął wyższy poziom w porównaniu do roku 2021. W ciągu 2022 roku udział w przychodach Frapol ze sprzedaży urządzeń wentylacyjnych o najniższym oferowanym, jednostkowym zużyciu energii (JZE na poziomie równym lub większym niż -42 i mniejszym niż -34 kWh/rok/m 2 – klasa A), przeznaczonych do budynków mieszkalnych, wynosi 94%, zaś w przypadku urządzeń wentylacyjnych o najwyższym oferowanym jednostkowym zużyciu energii, przeznaczonych do budynków mieszkalnych (JZE na poziomie równym lub większym niż -34 i mniejszym niż -26 kWh/rok/m 2 – klasa B) wskaźnik ten wynosi 6%. Udział przychodów ze sprzedaży urządzeń wentylacyjnych Frapol o najniższym oferowanym jednostkowym zużyciu energii (JZE) przeznaczonych do budynków mieszkalnych, w przychodach ogółem ze sprzedaży urządzeń wentylacyjnych Frapol przeznaczonych do tego typu budynków [KPI] Celem rozwojowym Grupy, z uwagi na fakt, że klienci na rynku budownictwa mieszkaniowego w dużej mierze przy wyborze produktów kierują się ich właściwościami środowiskowymi, a nie ceną produktu - co związane jest ze wzrostem świadomości ekologicznej społeczeństwa - jest stałe zwiększanie oferty i udziału sprzedaży urządzeń i instalacji Frapol o jak najwyższych wskaźnikach efektywności energetycznej, w szczególności na tym rynku, co przełoży się na pozytywne skutki w zakresie ochrony środowiska, w tym zmniejszenie zużycia energii ze źródeł nieodnawialnych przez użytkowników wytwarzanych przez Grupę produktów. W ramach Grupy, spółka Frapol prowadzi szereg badań nad rozwiązaniami zwiększającymi energooszczędność i bezpieczeństwo produktów, a także dostosowującymi je do wymagań klientów, dzięki czemu sprzyjają one ochronie środowiska naturalnego oraz poprawiają komfort użytkowników i zwiększają ich bezpieczeństwo. W ramach działalności badawczo-rozwojowej zostały przeprowadzone między innymi badania ogniowe dla produktów przeciwpożarowych, badania central wentylacyjnych w zakresie kompatybilności elektromagnetycznej i właściwości mechanicznych, a także badania 25 6 75 94 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% 2021 2022 Najwyższe JZE Najniższe JZE 71 algorytmów antyzamrożeniowych rekuperatorów. Efektem prac badawczych jest opracowanie wielu innowacyjnych rozwiązań w zakresie wentylacji, klimatyzacji i ogrzewania budynków użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych jedno i wielorodzinnych. W ostatnich latach Grupa poszerzyła swoją ofertę między innymi o: ● system do wentylacji obiektów służby zdrowia FRAMEDIC, ● rekuperator z wymiennikiem periodycznym Onyx Premium, Pride, Compact ● typoszeregi central wentylacyjnych, ● moduły automatyki central wentylacyjnych oraz zestaw wyrobów do wykonywania wielkogabarytowych, jednostrefowych przewodów oddymiających, ● zestaw wyrobów Franec RC do różnicowania ciśnienia w systemach rozprzestrzeniania się dymu i ciepła ● stropy laminarne, ● moduły recyrkulacyjne, ● nagrzewnice elektryczne, ● skrzynki rozprężne, skrzynki rozprężno-tłumiące, rozdzielnice zasilająco-sterujące, ● agregat trójgeneracyjny FraGATa, ● centrale z wymiennikami ciepła typu MRR, ● elementy systemów sterowania wykorzystujące sieci algorytmów neuronowych. ● propanowa pompa ciepła Prime. Spółka Frapol jest również zainteresowana realizacją projektów badawczo-rozwojowych, współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej. W ramach Programu Operacyjnego „Inteligentny Rozwój”, mającego na celu wzrost innowacyjności polskiej gospodarki, Frapol realizował projekt pod nazwą „Opracowanie zintegrowanego systemu umożliwiającego precyzyjną kontrolę mikroklimatu w dużych obiektach użytkowych w celu spełnienia wymagań dotyczących budynków o niemal zerowym zapotrzebowaniu na energię (nZEB)”. Celem projektu było stworzenie prototypów oraz wdrożenie do produkcji i sprzedaży urządzeń wchodzących w skład sytemu umożliwiającego dużym obiektom użytkowym (np. hotele, szpitale, obiekty sportowe) spełnienie wymagań definicji budynków o niemal zerowym zapotrzebowaniu na energię. Komponenty te wykorzystują szereg innowacyjnych rozwiązań mających na celu zwiększenie sprawności energetycznej systemów ogrzewania wentylacji i klimatyzacji. Na potrzeby projektu wykonano specjalistyczną instalację badawczą umożliwiającą odtworzenie rzeczywistych warunków klimatycznych, co pozwoliło na badanie opracowanych prototypów, w warunkach najbardziej zbliżonych do tych, w których faktycznie pracują urządzenia. W Grupie zidentyfikowano w tym obszarze, jako istotne, ryzyko związane z dostosowaniem działalności do zmian przepisów prawa dotyczących przeciwdziałania globalnym zmianom klimatu, w tym wymogów przepisów prawa UE odnoszących się do kwalifikacji działalności jako zrównoważonej środowiskowo, ryzyko związane ze wzrostem zużycia energii ze źródeł nieodnawialnych przez użytkowników produktów Frapol, ryzyko związane z zanieczyszczeniem hałasem w wyniku użytkowania produktów Frapol, oraz ryzyko związane z odpadami powstałymi w wyniku zakończenia cyklu życia produktów Frapol, ryzyko wzrostu wymagań dotyczących energochłonności lub wydajności produktów Frapol oraz ryzyko wzrostu cen energii i paliw. Grupa zarządza powyższym ryzykiem poprzez przeprowadzanie testów produkowanych urządzeń i instalacji, w celu określenia charakterystyki ich pracy, opracowywanie i udostępnianie użytkownikom dokumentacji techniczno-ruchowej produktów (określającej między innymi najbardziej wydajne parametry pracy produktów), zamieszczanie w dokumentacji technicznej instrukcji montażu i użytkowania produktów. Spółka Frapol zapewnienia także serwis gwarancyjny i pogwarancyjny, celem zapewnienia stałej pracy urządzeń i instalacji, w optymalnych parametrach oraz angażuje się w projekty badawczo-rozwojowe. Mając na celu minimalizowanie negatywnego wpływu produktów na środowisko, w całym cyklu ich życia, Frapol już na etapie projektowania dąży do stosowania rozwiązań umożliwiających energooszczędną eksploatację oraz minimalizację emisji hałasu i zanieczyszczeń do środowiska. Projektowanie produktów obywa się zgodnie z procedurą „Projektowanie i rozwój”, określającą zasady postępowania w zakresie projektowania i konstruowania wyrobów. Procedura ta obowiązuje przy planowaniu, realizacji, przeglądzie, weryfikacji i nadzorowaniu projektowania oraz doskonalenia wyrobów. Procedura jest 72 kilkuetapowa. W etapie wstępnym opracowywana jest analiza przedwdrożeniowa produktu zawierająca opis wyrobu, uzasadnienie jego wdrożenia, efekt, koszt, czas realizacji oraz szacowany zysk i ryzyko. Następnie opracowuje się kartę projektu zawierającą założenia projektowe. Na etapie koncepcyjnym analizuje się wymagania prawne i normatywne dotyczące projektowanego wyrobu, tworzy się pierwsze szkice i warianty wyrobu, określa się także planowany zakres badań. Następnie opracowuje się wstępną dokumentację, na podstawie, której buduje się prototyp. Następnie dokonywana jest ocena prototypu i wprowadzanie do niego ewentualnych zmian. W przypadku wyrobów objętych szczególnymi uregulowaniami prawnymi i normatywnymi, zleca się jednostkom zewnętrznym wykonanie stosownych badań. Etap konstrukcyjny obejmuje opracowanie kodyfikacji i dokumentacji konstrukcyjnej wyrobu. Na tym etapie, od stosownych organów, uzyskuje się dopuszczenie wyrobów do obrotu. Etap prototypu walidacyjnego obejmuje ocenę prototypu oraz opracowanie kryteriów jakie musi spełniać wyrób. Na etapie końcowym następuje opracowanie dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR). DTR określa ogólne zasady bezpieczeństwa, informacje i dane techniczne urządzenia, jego charakterystykę, schematy budowy i funkcjonowania, wytyczne odnośnie montażu, w tym m.in. jego właściwe posadowienie, przyłączenie i zabezpieczenie przed czynnikami niekorzystnymi lub szkodliwymi, wytyczne co do rozruchu, eksploatacji, instrukcje obsługi, opis koniecznych czynności serwisowych i kontrolnych, wymiany materiałów eksploatacyjnych, części i podzespołów, sposób demontażu urządzenia i postępowania z odpadami. Wdrożenie wyrobu do produkcji reguluje procedura „Wdrożenie nowego wyrobu do produkcji”. Określone nią postępowanie wdrożeniowe obejmuje: przekazanie prototypu wraz z dokumentacją konstrukcyjną do jednostek produkcyjnych, opracowanie dokumentacji wykonawczej, przeprowadzenie produkcji zerowej i dopuszczenie wyrobu do produkcji seryjnej. Minimalizowanie negatywnego wpływ produktu na środowisko zapewniają także działania określone w procedurze „Kontrola i badania”, która określa zasady kontroli wykonawstwa wyrobów. Zgodnie z tą procedurą kontroli podlegają towary i urządzenia służące wykonaniu produktów dostarczane przez podmioty zewnętrzne. Kontrola ta odbywa się na podstawie dostarczonych dokumentów, oględzin, pomiarów i sprawdzenia elementów oraz doraźnych kontroli inspekcyjnych. Kontrola wykonawstwa produktów odbywa się na podstawie planów kontroli i badań wykonawstwa dla poszczególnych pozycji asortymentowych. Zgodnie z nimi, kontrolą objęte są wszystkie operacje realizowane w procesie wykonawstwa danego produktu. Ponadto stale prowadzone są badania wszystkich własnych produktów, w zakresie wymaganym dokumentami z wyjątkiem badań ogniowych. Badania następują zgodnie z rocznym planem badań, który podlega kwartalnej aktualizacji. W razie stwierdzenia niezgodności dostarczonych towarów lub urządzeń, stwierdzenia niezgodności produktu w toku produkcji albo w wyniku reklamacji klienta, postępowanie zmierzające do zapobieżenia wprowadzenia produktu do obrotu lub trwałe jego wycofanie z obrotu reguluje procedura „Postępowanie z wyrobem niezgodnym z wymaganiami”. W segmencie budowlano-montażowym, gdzie Grupa występuje w roli generalnego wykonawcy, podwykonawcy, odpowiedzialność przejawia się przede wszystkim w przestrzeganiu wymagań prawnych i norm środowiskowych, zarówno w odniesieniu do własnej działalności, jak również zatrudnianych dostawców towarów/usług, stosowaniu wysokiej jakości materiałów, posiadających odpowiednie certyfikaty. W przypadku realizacji inwestycji „pod klucz” dokumentacja projektowa uwzględnia wymagania klienta, w tym aspekty środowiskowe na etapie eksploatacji. Użytkownicy obiektów poddawani są szkoleniom odnośnie zasad eksploatacji, serwisowania i przeprowadzania przeglądów okresowych. Użytkownicy są obligowani do przestrzegania zapisów instrukcji techniczno-ruchowych i instrukcji eksploatacji, przekazywanych w ramach dokumentacji powykonawczych, uszczegóławiających działania, których należy przestrzegać w trakcie użytkowania, tak aby ich oddziaływanie było nieinwazyjne dla otaczającego środowiska, zapewniało długą żywotność oraz ograniczało konieczność i częstotliwość wykonywania remontów. Spółka Frapol koncentruje się na inwestycjach wprowadzających w życie najnowsze trendy i rozwiązania z zakresu ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji. Ponadto szeroko angażuje się w termomodernizacje budynków użyteczności publicznej oraz wielorodzinnych budynków mieszkalnych, przyczyniając się do zmniejszenia energochłonności tych budynków, a tym samym ich negatywnego wpływu na środowisko. 73 Obszar społeczny i pracowniczy (S) Korzystanie z pomocy publicznej i zlecenia publiczne (S.1) S.1.1 Korzystanie z pomocy publicznej W raportowanym okresie Spółki Grupy nie korzystały z pomocy publicznej. Zlecenia publiczne S.1.2 Istotną część przychodów w segmencie budowlano-montażowym, Grupa osiąga na rynku inwestycji stanowiących zamówienia publiczne. Działalność Grupy Kapitałowej na tym rynku polega na wykonywaniu zadań realizowanych w systemie generalnego wykonawstwa na podstawie umowy zawartej z inwestorem, jak również na wykonywaniu prac (dostaw/usług/robót budowlanych) na podstawie umowy o podwykonawstwo objętej regulacją Prawa zamówień publicznych, to jest jako podwykonawca innych podmiotów, które zwarły z inwestorem umowę w sprawie zamówienia publicznego. Wartość przychodów pochodzących z zamówień publicznych i ich procentowy udział w całości przychodów. Źródło przychodów 2021 2022 Przychody ze sprzedaży Grupy Kapitałowej ogółem (wartość w tys. PLN) 399 779 397 560 Przychody pochodzące z zamówień publicznych realizowanych w generalnym wykonawstwie (wartość w tys. PLN) 71 951 100 513 Udział [%] przychodów pochodzących z zamówień publicznych realizowanych w generalnym wykonawstwie w całości przychodów Grupy 18,0 25,3 Przychody ze sprzedaży z umów realizowanych jako podwykonawca innego podmiotu, który zawarł z inwestorem umowę w sprawie zmówienia publicznego (wartość w tys. PLN) 10 499 1 210 Udział [%] przychodów pochodzących z umów realizowanych jako podwykonawca innego podmiotu, który zawarł z inwestorem umowę w sprawie zmówienia publicznego w całości przychodów Grupy 2,6 0,3 Zamówienia publiczne stanowią dla Grupy pożądane transakcje z wiarygodnym finansowo, wypłacalnym podmiotem, który nie będzie zagrożony upadłością. Oprócz pewności zapłaty, obecność na rynku zamówień publicznych podnosi rangę Grupy i przynosi korzyści wizerunkowe. Powyższe dotyczy również odpowiednio występowania spółek Grupy Kapitałowej w łańcuchu dostaw takich inwestycji, na podstawie umów o podwykonawstwo, z uwagi na wynikający z Prawa zamówień publicznych rygoryzm rozliczeń i przewidziany mechanizm bezpośredniej płatności przez inwestora w przypadku uchylania się od obowiązku zapłaty wynagrodzenia przez wykonawcę. Z drugiej strony, rynek inwestycji publicznych cechuje duży formalizm, brak możliwości utrzymywania trwałych relacji z inwestorem oraz w dalszym ciągu, w postępowaniach o udzielenie zamówień funkcjonuje przewaga ceny nad jakością i związana z tym konkurencja cenowa oraz niższa rentowność. Spółki Grupy troszczą się o wizerunek podmiotu godnego zaufania, budzącego zadowolenie ze współpracy. Zgodnie z Kodeksem Etyki przyjęły zobowiązanie budowania pozytywnych relacji z klientami 74 poprzez dostarczanie wysokiej jakości produktów i usług, odpowiadających potrzebom klientów i zapewniających ich satysfakcję, działanie zgodnie z przepisami prawa i zawartymi umowami, w szczególności należyte wykonywanie zaciągniętych zobowiązań, dotrzymywanie terminów i złożonych obietnic oraz dokładanie starań, aby wyeliminować ryzyko konfliktu, a ewentualne spory rozstrzygać ugodowo. Podejście Grupy Kapitałowej do realizacji zamówień publicznych wpisuje się w politykę wynikającą z regulacji Kodeksu Etyki, a także Politykę ZSZ, zgodnie z którą celem Grupy Kapitałowej jest dostarczanie takich wyrobów i usług, które poziomem swojej jakości zaspokajają potrzeby klientów, są przyjazne środowisku naturalnemu, a ich wytworzenie i użytkowanie jest w pełni bezpieczne. Rynek zamówień publicznych jest uznawany za bardziej wymagający od komercyjnego. Z realizacją wiąże się istotne ryzyko wynikające z ewentualnego niespełnienia warunków wynikających z umowy zawartej z klientem, w tym w zakresie jakości wykonania oraz terminów realizacji, a w konsekwencji zapłaty wysokich kar umownych i potencjalnego odszkodowania uzupełniającego, które zamawiający zmuszony będzie egzekwować w związku z obowiązującą go dyscypliną finansów publicznych. Z materializacją powyższego ryzyka związane jest kolejne ryzyko, w postaci niezadowolenia klienta i utraty przez spółki Grupy dobrej reputacji. Z uwagi na krzyżowanie się sfery prywatnej z publiczną, w obszarze tym istnieje również potencjalne zagrożenie zachowaniami o charakterze korupcyjnymi (sposób zarządzania ryzykiem zachowań nieetycznych, w tym korupcyjnych, został opisany w części S.10 oraz G.4 Sprawozdania). Grupa zarządza przedmiotowymi ryzykami działając w sposób opisany poniżej, w szczególności zgodnie ze wskazanymi poniżej procedurami. Proces pozyskiwania zamówień, ich realizacji oraz rozliczenia w obu spółkach Grupy objęty jest ZSZ. Na proces ten, w zakresie zamówień publicznych, składają się podprocesy: ● Akwizycja – obejmujący etap od uzyskania informacji o przetargu, do podjęcia decyzji o udziale w nim i pobrania materiałów przetargowych, ● Przygotowanie oferty – od pozyskania materiałów przetargowych, do złożenia oferty, ● Przygotowanie umowy – od informacji o przyznaniu zamówienia, do podpisania umowy Czynności w powyższych podprocesach prowadzone są w obu spółkach tworzących Grupę zgodnie z procedurami ZSZ. W Spółce jest to procedura „Przegląd umowy”, która we Frapol obowiązuje pod nazwą „Przegląd umowy usługi / kontraktu”. Celem regulacji jest określenie zasad postępowania przy opracowywaniu ofert oraz zawieraniu umów z klientami i zapewnienie, że do realizacji zostaną przyjęte tylko te zlecenia oraz podpisane takie umowy, które mogą być należycie zrealizowane. Każde potencjalne zamówienie - przed złożeniem oferty - poddaje się analizie w następujących obszarach: ● warunków zawartych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia/instrukcji dla wykonawców/programie funkcjonalno-użytkowym oraz innych materiałach przetargowych, ● wymagań w zakresie uprawnień i doświadczenia (referencji), ● wymaganych kwalifikacji pracowników, ● możliwości realizacji umowy w proponowanym terminie, ● możliwości własnych realizacji umowy (potencjał ekonomiczny, zasoby kadrowe, sprzętowe, technologiczne), ● uwarunkowań technicznych, technologicznych, prawnych, środowiskowych i związanych z BHP, ● historii zdarzeń losowych, mających miejsce w okresie ostatnich 20 lat na terenie przyszłej realizacji zadania (powodzie, zalania, podtopienia, itp.) i wpływających na warunki oraz koszty ubezpieczenia budowy. Proces analizy obejmuje także szacowanie ryzyka, które jest podstawą podjęcia decyzji o przygotowaniu i złożeniu oferty. W Spółce ocena zagrożeń dokonywana jest zgodnie z procedurą „Zarządzanie ryzykiem” (opisana w części G.3 Sprawozdania), według której decyzja dokumentowana jest na sporządzanej Karcie szacowania ryzyka. W przypadku wyboru oferty którejkolwiek spółki Grupy i zawarcia umowy z zamawiającym, wyznaczone w jej strukturze organizacyjnej osoby są odpowiedzialny za przeniesienie do umów z dostawcami towarów/usług odpowiednich wymagań wynikających z umowy w sprawie zamówienia publicznego. Na etapie realizacji, zamówienie podlega stałemu nadzorowi, również w łańcuchu dostaw, właściwego dyrektora/kierownika pionu/jednostki organizacyjnej realizującej zamówienie oraz kierownika budowy, 75 kierownika kontraktu, kierowników robót branżowych (lub specjalistów branżowych) oraz w powierzonym zakresie innych osób odpowiedzialnych. Proces wykonawstwa poddany jest restrykcjom wynikającym z umowy z klientem, przepisów prawa oraz wewnętrznych regulacji. Na etapie realizacji, czynności, których celem jest zapewnienie należytego wykonania umowy zawartej z klientem, prowadzone są – w spółkach Grupy zgodnie z wdrożonymi ZSZ - zgodnie z procedurami: 1. „Zakupy usług” i „Zakupy towarów do realizacji umów krajowych” w Spółce, a we Frapol zintegrowana procedura „Zakupy” - regulują proces kwalifikacji i wyboru odpowiednich dostawców towarów/usług, gwarantujących spełnienie między innymi wymagań normatywnych, jakościowych, ilościowych i terminowych klienta. Ocena dostawców towarów/usług dokonywana jest na podstawie ankietyzacji oraz udokumentowanych informacji o dotychczasowej współpracy z danym podmiotem, audytów dostawcy lub informacji o wynikach audytów wykonywanych u niego przez jednostki certyfikujące, oceny wzorca wyrobu i udokumentowanej renomy dostawcy. Ostateczną decyzję o wyborze dostawcy towaru/usług, istotnego z punktu widzenia realizacji zamówienia, podejmuje dyrektor pionu. 2. „Zasady generalnego wykonawstwa inwestycji” w Spółce, a we Frapol „Sterowanie procesem robót montażowych” - określają zasady planowania, realizacji i rozliczania umów oraz zasady koordynacji i nadzoru nad pracami dostawców towarów/usług, związanymi z realizacją inwestycji. Nadzór nad realizacją na budowie prowadzi kierownik budowy oraz kierownicy robót branżowych (lub specjaliści branżowi). Nadzór ten obejmuje: ● wykonywanie robót zgodnie z aktualną dokumentacją projektową, projektem organizacji robót, ustawą Prawo budowlane, ● koordynację robót poszczególnych dostawców usług (podwykonawców), zgodnie z dokumentacją projektową i projektem organizacji robót, ● zapewnienie odpowiednich sił i środków, niezbędnych dla realizacji umowy w terminie określonym w harmonogramie, ● wykonywanie czynności kontrolnych i badań określonych w planach kontroli i badań oraz zgodnie warunkami wykonania i odbioru robót, ● wykonywanie robót w sposób bezpieczny, z zachowaniem wymagań przepisów BHP, p.poż. i ochrony środowiska, ● kontrolę dostaw i usług. W Spółce podstawowym dokumentem planowania realizacji umowy jest Plan Jakości, sporządzany zgodnie z procedurą „Plan Jakości realizacji budowy”. Obejmuje on zdefiniowane i udokumentowane działania stosowane w trakcie realizacji, sposób, w jaki należy wykonać wymagane czynności, bezpośrednio lub przez odesłanie do właściwych procedur lub innych dokumentów. Niezbędnym elementem Planu Jakości jest zestawienie punktów krytycznych dla danego procesu realizacji budowy, wskazanie co należy uwzględnić w harmonogramie, w których momentach należy dokonać sprawdzenia wykonanych części realizowanego zadania oraz określenie działań korygujących (a także następujących po nich działań właściwych dla realizowanego zadania), podejmowanych w celu wyeliminowania niezgodności, a także rodzaj i zakres audytów jakości, jakie należy przeprowadzić oraz jak ich wyniki powinny być wykorzystane do poprawy i wyeliminowania niezgodności, które wpływają na realizowane zadanie. We Frapol natomiast analogiczną funkcję pełni „Plan kontroli i badań”, określający rodzaj i zakres czynności kontrolnych, kryteria oceny oraz kompetencje i odpowiedzialność pracowników wykonujących czynności kontrolne w poszczególnych etapach robót montażowych. Proces wykonywania prac montażowych podlega stałej kontroli ze strony kontrolera jakości i nadzorowi ze strony właściwego dyrektora pionu. Nadto, w obu spółkach Kierownik budowy oraz kierownicy robót branżowych lub specjaliści branżowi prowadzą, w oparciu o Plany kontroli i badań, systematyczną kontrolę jakości robót, w celu stwierdzenia jej zgodności z umową z klientem, projektem budowlanym, umowami z dostawcami oraz przedmiotowymi normami. Czynności podejmowane w celu zapewnienia należytej jakości przedmiotu zamówienia zostały szczegółowo opisane w części S.11 Sprawozdania. W Spółce procedura „Zasady generalnego wykonawstwa inwestycji” określa również zasady rozliczenia zamówienia oraz przewiduje stały monitoring, ze strony dyrektora pionu, w zakresie stanu realizacji budżetu, pod kątem wystąpienia w nim wartości odbiegających od oczekiwanych, między 76 innymi na podstawie karty budżetu budowy, harmonogramów rzeczowo-finansowych oraz planów finansowania budowy. 3. „Projektowanie” (obowiązująca we Frapol pod nazwą „Projektowanie i rozwój”) - reguluje sposób postępowania podczas projektowania wyrobu lub procesu spełniającego ustalone w umowie z klientem wymagania. Monitoring i kontrola procesu realizacji obejmuje w Grupie Kapitałowej w szczególności: ● nadzorowanie zgodności realizacji prac z terminami założonymi harmonogramie, ● nadzorowanie zgodności realizowanych prac z dokumentacją projektową i wymaganiami zamawiającego, ● nadzorowanie zgodności realizowanych prac z normami i warunkami technicznymi wykonania i odbioru robót, ● kontrolę zgodności realizacji inwestycji z harmonogramem dostaw materiałowych i ocenę ich jakości z przywołanymi normami, ● kontrolę zgodności zakresu robót z posiadanymi przez pracowników kwalifikacjami, ● kontrolę zgodności pracy sprzętu z dokumentami potwierdzającymi jego stan techniczny, ● bieżącą, systematyczną i ciągłą kontrolę jakości realizowanych prac, obejmującą również podzlecone zakresy, ● dokonywanie odbiorów częściowych oraz odbiorów robót zanikających, ● kompletowanie atestów, certyfikatów i świadectw dla materiałów i urządzeń wbudowanych, ● bieżącą analizę kosztów prac wykonywanych siłami własnymi oraz przez dostawców towarów/usług, ● kontrolę stanu BHP, ochrony p.poż. oraz ochrony środowiska, ● realizację Planu kontroli i badań (w Spółce i Frapol). W Instal Kraków powyższe odbywa się zgodnie z procedurą „Kontrola i badania” oraz zgodnie z zapisami zawartymi w Księdze ZSZ, a we Frapol procedurą „Status kontroli i badań”, w oparciu o które spółki te prowadzą również monitorowanie zadowolenia klienta, dokonywane na podstawie: ● otrzymanych referencji, ● informacji zwrotnych, dotyczących różnych aspektów świadczonej usługi, przekazywanych w trakcie jej realizacji poprzez inspektorów nadzoru, a omawianych na naradach produkcyjnych, ● zapisów protokołów odbioru, ● wymagań klienta (wyszczególnionych w umowie oraz wynikających z sytuacji rynkowej), ● informacji pozyskiwanych od konkurencji (dotyczących poziomu świadczenia usług). Najważniejszym dla Grupy Kapitałowej miernikiem satysfakcji zamawiającego są otrzymane przez Spółkę referencje. Grupa Kapitałowa uznaje wskaźnik satysfakcji klienta w segmencie budowlano- montażowym za jeden z kluczowych niefinansowych wskaźników efektywności, który w 2022 roku był na takim samym poziomie jak w roku poprzednim. Wskaźnik satysfakcji klienta w segmencie budowlano- montażowym [KPI] 2021 2022 Stosunek liczby otrzymanych przez Instal Kraków S.A. referencji do liczby złożonych w badanym okresie wniosków o ich wydanie, w odniesieniu do zakończonych w tym okresie umów w segmencie budowlano-montażowym x 100 [%] 75 75 W przypadku zgłoszenia reklamacji przez klienta, Grupa postępuje zgodnie z umową z klientem, zgodnie z procedurą „Postępowanie z wyrobem niezgodnym z wymaganiami”. Spółki Grupy Kapitałowej monitorują proces usuwania usterek, w tym prowadzą ich rejestr, który stanowi również podstawę analizy i oceny terminowości działań Grupy w tym obszarze. Ryzyka związane z realizacją zamówień są częściowo przenoszone na inne podmioty, poprzez ubezpieczenia i gwarancje bankowe lub ubezpieczeniowe oraz w relewantnym zakresie na dostawców towarów i usług. 77 Wpływ skutków wojny w Ukrainie oraz epidemii COVID-19 na realizację zamówień W 2022 roku, Grupa, podobnie jak i inne podmioty z branży w których działa, odczuwała wpływ kumulacji skutków gospodarczych pandemii COVID-19 i wojny w Ukrainie, w szczególności takich jak wzrost cen surowców, materiałów i usług oraz istotne ograniczenia w dostępie do nich, a także osłabienie kursu PLN. Powyższe miało wpływ zarówno na koszty realizacji zamówień, jak i na terminy ich wykonania. Spółka dąży do zmiany wynagrodzenia i terminu zakończenia w ramach umów, na które mają wpływ powyższe istotne zmiany stosunków gospodarczych. Eskalacja lub długotrwałość wojny w Ukrainie i wynikające z niej skutki mogą spowodować dalsze ograniczenia w dostępności surowców, materiałów i usług lub przerwanie łańcuchów dostaw, braki personelu do realizacji prac, osłabienie kursu złotego, dalszy wzrost cen materiałów i usług, a także wzrost cen paliw, gazu ziemnego oraz energii elektrycznej, powodujący wzrost kosztów bieżącej działalności. W związku z epidemią COVID-19, sytuacja na budowach w roku 2022 była monitorowana na bieżąco, tak aby w razie potrzeby podjąć odpowiednie kroki dotyczące organizacji pracy. W Spółce monitoringiem objęta została również płynność działania organów administracji i instytucji uczestniczących w odbiorach robót, a inwestorom wszelkie utrudnienia zgłaszane były zgodnie z przepisami prawa. W ramach własnej organizacji, każda ze spółek Grupy, podjęła możliwe działania zapobiegawcze; obowiązywały procedury dotyczące zachowania reżimu sanitarnego, w tym szereg działań o charakterze organizacyjnym i porządkowym, mających na celu ograniczenie ryzyka zakażenia i rozprzestrzeniania się zakażenia koronawirusem SARS-Cov-2 na daną spółkę. Poziom zatrudnienia i poziom wynagrodzeń (S.2) S.2 W Grupie Kapitałowej polityka zatrudnienia oparta jest na założeniu, że doświadczenie, wiedza, umiejętności, kompetencje oraz zaangażowanie pracowników, wpływają bezpośrednio na pozycję rynkową i mogą stanowić o przewadze konkurencyjnej Grupy. Celem prowadzonej polityki jest zatrudnianie pracowników o wykształceniu, umiejętnościach i doświadczeniu adekwatnym do strategii i celów, wykorzystujących w pracy postęp techniki, wrażliwych na zagadnienia środowiska, w którym żyją i pracują, zapewniających wysoką jakość produktów i usług świadczonych przez Grupę. Politykę Grupy w obszarze zatrudnienia określają: ● Kodeks Etyki Grupy Kapitałowej Instal Kraków S.A., ● Polityka Poszanowania Praw Człowieka, która m.in. opiera się na Deklaracji Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej Podstawowych Zasad i Praw w Pracy, które obowiązują we wszystkich spółkach Grupy Kapitałowej. Podstawowe zasady określone w wyżej wymienionych dokumentach, to: ● równe traktowanie w zatrudnieniu, zakaz dyskryminacji ze względu na płeć, wiek, wykształcenie, czy inne różnice, ● rekrutacja najlepszych kandydatów, w oparciu o obiektywne kryteria, ● równy dostęp do szkoleń i awansu zawodowego, ● prawo do zrzeszania się, ● godne warunki pracy i wynagradzania, ● otwartość w komunikacji, ● przyjazna atmosfera pracy, oparta na wzajemnym szacunku i poszanowaniu godności osobistej pracowników oraz prawa do prywatności, ● bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Powyższe zasady realizowane są przy pomocy szeregu procedur i wewnętrznych regulacji, do których należą m.in.: ● Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy Instal Kraków S.A., 78 ● Regulaminy Pracy Instal Kraków S.A., ● Polityka wynagradzania członków Zarządu i Rady Nadzorczej spółki Instal Kraków S.A., ● Polityka różnorodności Rady Nadzorczej i Zarządu spółki Instal Kraków S.A., ● Regulamin pracy i regulamin wynagradzania Frapol sp. z o.o., ● Regulamin zatrudniania pracowników Instal Kraków S.A. na budowach eksportowych w Niemczech, ● Regulamin Organizacyjny Instal Kraków S.A., ● Regulamin zatrudniania pracowników Frapol sp. z o.o. w Niemczech. Spółki Grupy Kapitałowej działają w pełnej zgodności z prawem w zakresie wynagrodzeń, czasu pracy i innych świadczeń pracowników. Systemy wynagrodzeń i premiowania oparte są na zasadzie obiektywizmu, sprawiedliwości i ekwiwalentności oraz zgodności z przepisami prawa i wewnętrznymi regulacjami. Świadczenia należne pracownikom wypłacane są bez opóźnień. W Spółce obowiązuje „Polityka wynagradzania członków Zarządu i Rady Nadzorczej spółki Instal Kraków S.A.”, określająca zasady wynagradzania członków tych organów, z uwzględnieniem przepisów prawa i regulacji wewnętrznych obowiązujących w Spółce oraz praw nabytych, której zasady w zakresie ustalania celów zarządczych, znajdują odpowiednie zastosowanie przy określaniu zmiennej części wynagrodzenia kadry menadżerskiej wyższego szczebla, tak by zapewnić spójność przyjętych w Spółce rozwiązań w tym zakresie. Rekrutacja pracowników rozpoczyna się od stworzenia profilu rekrutacyjnego, w którym określane są podstawowe informacje o danym stanowisku, wymagania dotyczące kandydata oraz wskazanie kompetencji, które powinien posiadać nowy pracownik. Profil rekrutacyjny tworzony jest odpowiednio przez dyrektorów pionów lub kierowników danych jednostek organizacyjnych, w których ma być zatrudniony nowy pracownik. Na podstawie utworzonego profilu sporządzane jest odpowiednie ogłoszenie o pracę. Grupa stwarza możliwość rozwoju i awansu wszystkim pracownikom, w związku z tym w pierwszej kolejności stara się przeprowadzać rekrutację wewnętrzną. Jeśli wśród pracowników brak jest odpowiednich kandydatów na dane stanowisko, przeprowadzana jest rekrutacja zewnętrzna. Rekrutacja na potrzeby działalności w segmencie zagranicznym przeprowadzana jest w oparciu o obiektywne kryteria, określone w wyżej wyszczególnionych regulaminach, takich jak wykształcenie, doświadczenie zawodowe, specjalistyczne uprawnienia, staż pracy, znajomość języka obcego. W spółkach Grupy obowiązują tabele kwalifikacyjne, określające wymagania dla pracowników zarówno umysłowych, jak i fizycznych, na poszczególnych stanowiskach pracy. W tabelach wskazuje się minimalne wymagania odnośnie wykształcenia, specjalistycznych szkoleń, uprawnień, stażu pracy czy szczególnych umiejętności. Tabele są weryfikowane, aktualizowane i zatwierdzane w celu ciągłego dostosowywania się do wymagań rynku pracy i planowanych działań. Jednym z ryzyk dotyczących obszaru pracowniczego, które zostało uznane w Grupie za istotne, jest ryzyko związane z nieprzestrzeganiem zasady równego traktowania w zatrudnieniu. Materializacja powyższego ryzyka mogłaby doprowadzić do utraty pracowników, w szczególności kluczowych pracowników średniego i wyższego szczebla, posiadających specjalistyczne wykształcenie, doświadczenie i kwalifikacje zawodowe, pozwalających Grupie na realizację jej celów. Jest to szczególnie istotne z uwagi na potencjalne trudności w zastąpieniu wysoko wykwalifikowanych i doświadczonych pracowników innymi kandydatami, zwłaszcza w świetle obserwowanego na rynku pracy niedostatku doświadczonych, wysoko wykwalifikowanych specjalistów, w tym w branży budowlanej. Grupa zarządza powyższym ryzykiem poprzez stosowanie zasad i postepowanie zgodne z procedurami opisanymi w w/w dokumentach oraz stały monitoring tego ryzyka, co pozwala uzyskiwać informacje, w jakim kierunku ryzyko to ewoluuje, tak by podejmować odpowiednie działania zapobiegawcze. W trakcie procesu rekrutacji, dostępu do szkoleń i awansów, ustalania wysokości wynagrodzenia, spółki Grupy dokładają starań, aby eliminować wszelkie pozamerytoryczne kryteria, między innymi przez nadzór nad całym procesem. Powołane w spółkach Grupy Kapitałowej Zespoły ds. Etyki czuwają nad przestrzeganiem przez pracowników obowiązujących w spółkach regulacji wewnętrznych dotyczących zagadnień etycznych i poszanowania praw człowieka, w tym zasad równego traktowania w zatrudnieniu. Zespoły zobowiązane są do promowania tych wartości wśród pracowników. Każdy pracownik, który ma wiedzę, że doszło do naruszeń zasady równego traktowania w zatrudnieniu, zobowiązany jest zgłosić to swojemu przełożonemu, przełożonemu wyższego szczebla, bądź członkom Zespołu ds. Etyki. 79 W Grupie wdrożono jednolity, sformalizowany system zgłaszania skarg, w tym z obszaru zatrudnienia, szczegółowo opisany w części S.7 Sprawozdania, uzupełniony w Spółce o dodatkowy, anonimowy kanał zgłaszania naruszeń prawa, obowiązujących procedur i standardów etycznych, w tym w obszarze zatrudnienia, opisany szczegółowo w części G.4 Sprawozdania. Grupa w swoich relacjach z dostawcami towarów/usług promuje poszanowanie praw pracowników, oczekując, aby były one przestrzegane przez te podmioty, w pierwszej kolejności stawiając na współpracę i wsparcie, traktując rozwiązanie zawartych umów jako ostateczność. W tym celu, w zawieranych z dostawcami towarów/usług umowach (od 2021 r. w całej Grupie) zamieszczana jest klauzula umowna, zobowiązująca te podmioty do przestrzegania i stosowania standardów etycznych przyjętych przez Grupę w Kodeksie Etyki, w tym m.in. odnośnie zakazu dyskryminacji, naruszania godności osobistej, mobbingu oraz prawa pracowników do godziwego wynagrodzenia, godnych warunków pracy i wolności zrzeszania. S.2.1 Spółki Grupy zatrudniają pracowników na podstawie każdego typu umowy o pracę. Umowy na czas nieokreślony zawierane są z pracownikami, którzy zdobyli doświadczenie, wykazali się zaangażowaniem, wiedzą oraz umiejętnościami. Umowy na czas określony stosowane są w szczególności w odniesieniu do pracowników zatrudnianych na potrzeby wykonania konkretnej inwestycji, realizowanej w określonym przedziale czasowym, osób podejmujących pracę po raz pierwszy. Umowy na okres próbny zawierane są w celu sprawdzenia umiejętności na danym stanowisku pracy. Liczba pracowników zatrudnionych w Grupie, w przeliczeniu na pełne etaty, wg typu umowy o pracę, wieku i płci. 2021 2022 Kobiety Mężczyźni Łącznie Kobiety Mężczyźni Łącznie Rynek polski 111 395 506 102 365 467 Okres próbny 1 4 5 1 4 5 Czas określony 21 56 77 17 52 69 Czas nieokreślony 89 335 424 84 274 358 Wiek poniżej 30 lat 21 60 81 14 47 61 Wiek 30-50 lat 65 229 294 66 209 275 Wiek powyżej 50 lat 24 106 130 22 109 131 Rynek zagraniczny 3 251 254 3 230 233 Okres próbny 0 1 1 0 1 1 Czas określony 1 239 240 2 218 220 Czas nieokreślony 2 11 13 1 11 12 Wiek poniżej 30 lat 0 19 19 0 20 20 Wiek 30-50 lat 1 117 118 1 99 100 Wiek powyżej 50 lat 2 115 117 2 111 113 S.2.2 S.2.3 Stan zatrudnienia w Grupie na dzień 31 grudnia 2022 roku, w przeliczeniu na pełne etaty, wynosi 700 pracowników, przy czym w okresie sprawozdawczym zatrudnionych zostało 166 nowych pracowników, a 206 pracowników odeszło z pracy. Stosunkowo wysoki poziom rotacji pracowników wynika przede wszystkim z potrzeb związanych z realizacją inwestycji budowlanych w segmencie zagranicznym. 80 Od roku 2022 Grupa uznaje wskaźnik dobrowolnej rotacji pracowników na stanowiskach dyrektorskich, kierowniczych i głównych specjalistów za jeden z kluczowych niefinansowych wskaźników efektywności, rozumiany jako stosunek liczby pracowników zatrudnionych na stanowiskach dyrektorskich, kierowniczych i głównych specjalistów, którzy w danym roku obrotowym dobrowolnie odeszli z pracy (wypowiedzenie umowy przez pracownika lub jej rozwiązanie za porozumieniem stron na wniosek pracownika, z wyłączeniem wypowiedzenia lub rozwiązania w związku z przejściem na emeryturę) do całkowitej liczby pracowników zatrudnionych na takich stanowiskach, według stanu na początek danego roku. W 2022 roku wskaźnik ten wyniósł 10,62% i był wyższy w porównaniu do roku 2021. W Spółce rotacja dotyczyła prawie włącznie pracowników w segmencie produkcji budowlano-montażowej, na stanowiskach kierownicy (robót/budowy), wymagających okresowych zmian miejsca świadczenia pracy, z dala od miejsca stałego zamieszkania. Liczba pracowników w Grupie, w przeliczeniu na pełne etaty, nowo zatrudnionych w raportowanym okresie, według wieku i płci 2021 2022 Kobiety Mężczyźni Łącznie Kobiety Mężczyźni Łącznie Rynek polski 6 43 49 10 47 57 Wiek poniżej 30 lat 4 16 20 3 17 20 Wiek 30-50 lat 2 19 21 7 21 28 Wiek powyżej 50 lat 0 8 8 0 9 9 Rynek niemiecki 0 110 110 1 108 109 Wiek poniżej 30 lat 0 20 20 0 23 23 Wiek 30-50 lat 0 49 49 1 42 43 Wiek powyżej 50 lat 0 41 41 0 43 43 Liczba pracowników w Grupie, w przeliczeniu na pełne etaty, którzy odeszli z pracy w raportowanym okresie, według wieku i płci 2021 2022 Kobiety Mężczyźni Łącznie Kobiety Mężczyźni Łącznie Rynek polski 23 88 111 13 63 76 Wiek poniżej 30 lat 4 11 15 3 18 21 Wiek 30-50 lat 11 34 45 6 30 36 Wiek powyżej 50 lat 8 43 51 4 15 19 Rynek niemiecki 0 131 131 0 130 130 Wiek poniżej 30 lat 0 18 18 0 18 18 Wiek 30-50 lat 0 49 49 0 54 54 Wiek powyżej 50 lat 0 64 64 0 58 58 Rotacja pracowników w Grupie w kategoriach: stanowiska dyrektorskie i kierownicze 2021 2022 81 Współczynnik przyjęć Współczynnik zwolnień Współczynnik przyjęć Współczynnik zwolnień Stanowiska dyrektorskie 3,45 6,90 6,90 10,34 Stanowiska kierownicze 0,00 6,12 2,38 10,71 Wskaźnik dobrowolnej rotacji na stanowiskach dyrektorskich, kierowniczych i głównych specjalistów Wskaźnik dobrowolnej rotacji * [KPI] 2021 Wskaźnik dobrowolnej rotacji * [KPI] 2022 Stanowiska dyrektorskie, kierownicze i głównych specjalistów 5,51 10,62 * Wskaźnik wyliczono jako stosunek liczby pracowników zatrudnionych na stanowiskach dyrektorskich, kierowniczych i głównych specjalistów, którzy w danym roku obrotowym dobrowolnie odeszli z pracy (wypowiedzenie umowy przez pracownika lub jej rozwiązanie za porozumieniem stron na wniosek pracownika, z wyłączeniem wypowiedzenia lub rozwiązania w związku z przejściem na emeryturę) do całkowitej liczby pracowników zatrudnionych na takich stanowiskach, według stanu na początek danego roku. S.2.4 S.2.5 S.2.11 S.2.12 W Grupie umowy cywilnoprawne stosowane są najczęściej przy okazji realizacji projektów wymagających specjalistycznych uprawnień lub specyficznych umiejętności, w sytuacji gdy rodzaj świadczonej usługi wyklucza stały nadzór, okres świadczenia tej usługi jest krótki, bądź nie można wyznaczyć stałego czasu i miejsca jej świadczenia. W Grupie Kapitałowej świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych występuje najczęściej w spółce Frapol. W raportowanym okresie w Grupie zawarto - z osobami fizycznymi - 75 umów cywilnoprawnych, z czego 60 umów zawarła spółka Frapol. W 2022 roku 59 umów cywilnoprawnych zostało zakończonych, z czego 51 przypadków dotyczyło spółki Frapol. Liczba osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych, wg typu umowy, wieku i płci, na koniec okresu sprawozdawczego 2021 2022 Kobiety Mężczyźni Łącznie Kobiety Mężczyźni Łącznie Umowa zlecenie 6 14 20 7 25 32 Umowa o dzieło 0 0 0 0 0 0 Wiek poniżej 30 lat 0 5 5 2 9 11 Wiek 30-50 lat 2 4 6 1 2 3 Wiek powyżej 50 lat 4 5 9 4 14 18 W 2022 roku przeciętne wynagrodzenie brutto osób fizycznych, współpracujących ze spółkami Grupy Kapitałowej na podstawie umów cywilnoprawnych i świadczących na ich rzecz usługi, wyniosło 3 095,69 złotych. W roku 2022 spółka Frapol rozpoczęła współpracę z agencjami pracy tymczasowej, które udostępniają Frapol pracowników produkcyjnych w okresie wzmożonej ilości zamówień. Praca tymczasowa pozwala na skorzystanie z zasobów agencji, dzięki której możliwe jest szybkie pozyskanie personelu przy wahaniach koniunkturalnych na rynku pracy. Zatrudnienie pracowników tymczasowych pozwala zredukować koszty związane z rekrutacją i procesem zatrudnienia. W 2022 roku agencje pracy tymczasowej udostępniły spółce Frapol trzydziestu jeden pracowników, których przeciętny miesięczny koszt zatrudnienia wyniósł 6.486,96 zł brutto. 82 S.2.14 Pracownicy zatrudnieni w Grupie Kapitałowej korzystają w pełni z przysługujących im uprawnień rodzicielskich. Pomimo, że w Grupie nie wdrożono żadnego specjalnego programu ułatwiającego powrót do pracy, opierając się w tym zakresie na rozwiązaniach i uprawnieniach pracowniczych przewidzianych w przepisach prawa, zarówno w roku 2022, jak i w latach poprzednich, w skali Grupy nie odnotowano ani jednego przypadku rezygnacji z pracy przez kobietę po urodzeniu dziecka - w ciągu 12 miesięcy od jej powrotu do pracy. S.2.6 S.2.13 Na koniec 2022 roku w Grupie zatrudnionych było czterech pracowników niepełnosprawnych, co stanowi 0,57 % ogółu zatrudnionych pracowników w Grupie na koniec roku 2022. Wysokość składek odprowadzonych na PFRON w 2022 roku wyniosła 597 181,00 złotych (ujęta w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy 2022 w NS-51 do Rachunku zysków i strat, poz. 1.1.4) i była wyższa w stosunku do roku 2021 o 12 066,00 złotych. S.2.8 W 2022 roku w spółce Frapol zatrudniano jednego pracownika pochodzącego z kraju słabszego ekonomicznie - Ukraina. S.2.7 S.2.9 S.2.10 Przeciętne wynagrodzenie brutto pracowników zatrudnionych na postawie umowy o pracę Wskaźnik wyliczono zgodnie z Zasadami Metodycznymi Statystyki Rynku Pracy i Wynagrodzeń Głównego Urzędu Statystycznego; do wartości wynagrodzeń nie wliczono m.in. wypłat tytułem zasiłków chorobowych, odpraw pośmiertnych, ryczałtów pieniężnych za używanie do celów służbowych samochodów niebędących własnością pracodawcy Wskaźnik równości wynagrodzeń (stosunek przeciętnego wynagrodzenia brutto kobiet do przeciętnego wynagrodzenia brutto mężczyzn, w poszczególnych kategoriach stanowisk) Stosunek wynagrodzenia kobiet do mężczyzn 2021 2022 Rynek polski Zarząd 84% 135% Stanowiska dyrektorskie 104% 92% Stanowiska kierownicze 81% 80% Stanowiska nierobotnicze 73% 64% Stanowiska robotnicze 79% 79% Rynek zagraniczny Stanowiska dyrektorskie 73% 73% Przeciętne wynagrodzenie * 2021 2022 Rynek polski 7 829,43 8 632,39 Rynek zagraniczny 12 673,46 14 078,15 Ogółem 9 470,19 10 537,68 83 Stanowiska nierobotnicze 69% 57% W danych pominięto kategorie, w których brak pracowników obu płci Wskaźnik wyliczono zgodnie z Zasadami Metodycznymi Statystyki Rynku Pracy i Wynagrodzeń Głównego Urzędu Statystycznego; do wartości wynagrodzeń nie wliczono m.in. wypłat tytułem zasiłków chorobowych, odpraw pośmiertnych, ryczałtów pieniężnych za używanie do celów służbowych samochodów niebędących własnością pracodawcy. Grupa dąży do zapewnienia pracownikom równej płacy za równą pracę. Obowiązujące w Grupie polityki i związane z nimi procedury stanowią narzędzie zapobiegania zjawisku nieuzasadnionych nierówności płacowych pomiędzy kobietami i mężczyznami. Zaprezentowane dane podano wyłącznie w odniesieniu do rodzaju stanowisk, bez ich wartościowania pod kątem rodzaju świadczonej pracy, wymaganej wiedzy, rangi problemów do rozwiązania, czy zakresu odpowiedzialności, które stanowią obiektywne kryteria pozwalające na różnicowanie wynagrodzenia w poszczególnych kategoriach stanowisk. Relacje ze stroną pracowniczą i wolność zrzeszania się (S.3) S.3 Spółki Grupy Kapitałowej dbają o otwartość w relacjach z pracownikami, szanują i popierają prawo swoich pracowników do tworzenia związków zawodowych i przystępowania do tych związków, na warunkach określonych w statucie danej organizacji związkowej, zakazuje jakiejkolwiek dyskryminacji na tym tle oraz pozostaje otwarta na prowadzenie w dobrej wierze, w duchu współodpowiedzialności – konstruktywnego dialogu społecznego. Powyższe zasady określone zostały w Kodeksie Etyki oraz Polityce Poszanowania Praw Człowieka, które stanowią zbiór podstawowych zasad i wartości, jakimi kieruje się Grupa Kapitałowa w swojej działalności. Grupa zapoznała wszystkich pracowników ze swoją polityką w tym zakresie, za pośrednictwem między innymi wewnętrznych systemów komputerowych, a w odniesieniu do pracowników, których charakter pracy nie wiąże się z dostępem do komputera lub pracowników nowo zatrudnianych, poprzez złożenie oświadczenia, dołączanego do akt osobowych pracownika. Grupa w stosunkach z dostawcami towarów/usług promuje te wolność zrzeszania i dialogu społecznego, oczekując, aby prawo to było przestrzegane przez te podmioty, w pierwszej kolejności stawiając na współpracę i wsparcie, traktując rozwiązanie zawartych umów jako ostateczność. W tym celu spółki Grupy nakładają w zawieranych umowach, na swoich wykonawców, podwykonawców, dostawców i usługodawców, zobowiązanie do stosowania i przestrzegania standardów etycznych zgodnych z przyjętymi w Kodeksie, a który wprost odwołuje się do wolności zrzeszania się i dialogu społecznego. S.3.1 S.3.2 S.3.5 W Grupie zarejestrowana jest jedna międzyzakładowa organizacja związkowa „NSZZ „Solidarność”, przy spółce Instal Kraków i BTH Instalacje sp. z o.o., niemniej jednak w okresie sprawozdawczym nie wykonywała ona swoich obowiązków ustawowych. W spółkach Grupy Kapitałowej nie powołano rad pracowników. W spółce Frapol reprezentantami załogi są przedstawiciele pracowników, powołani w drodze wyborów. S.3.3 S.3.4 W 2022 roku, podobnie jak i w latach ubiegłych, w Grupie nie zawiązał się żaden spór zbiorowy, nie pojawiły się jakiekolwiek okoliczności wpływające negatywnie na relację pracowników z władzami spółek Grupy Kapitałowej oraz wolność zrzeszania się. Obowiązujący w Grupie Kodeks Etyki oraz Polityka Poszanowania Praw Człowieka, a w Spółce dodatkowo Procedura zgłaszania naruszeń, określają procedurę zgłaszania przez pracowników skarg i nieprawidłowości związanych z naruszaniem praw pracowniczych, w tym prawa do wolności zrzeszania się (procedury opisane została szczegółowo odpowiednio w części S.7 i G.4 Sprawozdania). Zgłoszone i rozpatrzone w oparciu o procedurę przewidzianą w Kodeksie Etyki i Polityce Poszanowania Praw Człowieka oraz obowiązującą w Spółce Procedurę zgłaszania naruszeń, skargi z obszaru praktyk zatrudnienia. 84 Wskaźnik 2021 2022 Liczba zgłoszonych skarg z obszaru praktyk zatrudnienia 0 0 Liczba rozpatrzonych skarg z obszaru praktyk zatrudnienia 0 0 S.3.6 Zarówno Instal Kraków jaki i Frapol, zgodnie z wieloletnia praktyką, organizują cykliczne spotkania członków zarządu spółek z dyrektorami poszczególnych pionów i kierownikami jednostek organizacyjnych. W Spółce przebieg narady oraz poczynione ustalenia każdorazowo dokumentowane są w formie protokołów i publikowane w wewnętrznej sieci komputerowej. W trakcie spotkań omawiane są kwestie związane z bieżącą działalnością w tym dotyczące zagadnień pracowniczych. Bezpieczeństwo i higiena pracy (S.4) S.4 Ze względu na silną ekspozycję Grupy Kapitałowej na ryzyka z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy („BHP”), z uwagi na branżę, w której prowadzi ona działalność operacyjną i profil tej działalności, obszar BHP jest kluczowy w realizacji jej zadań i objęty szczególną troską. Spółki Grupy Kapitałowej stale troszczą się o wizerunek podmiotów dbających o bezpieczeństwo pracy i życia ludzi. W Kodeksie Etyki oraz Polityce Poszanowania Praw Człowieka Grupa uznała bezpieczeństwo i zdrowie pracowników za swój priorytet i przyjęła zobowiązanie zapewnienia im bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, dążenia do stałego podnoszenia ich świadomości i minimalizacji ryzyka powstania zagrożenia dla ich życia lub zdrowia. Obowiązkiem pracowników jest przestrzeganie przepisów prawa oraz wewnętrznych regulacji i wymagań w tym zakresie. Funkcjonujący w Grupie system zarządzania BHP, jest zgodny z normą PN-ISO 45001:2018. Stąd podejście spółek Grupy w niniejszym aspekcie należy uznać za jednolite. Polityka ZSZ określa, jako zasadniczy cel i zobowiązanie w obszarze BHP: wyeliminowanie wypadków przy pracy wśród pracowników spółek Grupy (oraz pracowników wykonujących prace na ich zlecenie). Celem strategicznym Grupy Kapitałowej w przedmiotowym obszarze jest wyeliminowanie wypadków przy pracy. Grupa Kapitałowa uznaje wskaźnik wypadkowości oraz ilość wypadków ciężkich i śmiertelnych wśród pracowników za jeden z kluczowych niefinansowych wskaźników efektywności. Z obszarem BHP związane są ryzyka szczególnie istotne, to jest dotyczące zdrowia i życia ludzkiego. W Grupie Kapitałowej ryzykami tymi są przede wszystkim wynikające ze środowiska pracy: ● zagrożenia wypadkami przy pracy, w szczególności przy pracach niebezpiecznych, występujące także u dostawców towarów i usług, w przypadku ich realizacji na rzecz Grupy, ● zagrożenie wystąpieniem chorób zawodowych. Powyższymi ryzykami Grupa Kapitałowa zarządza poprzez stosowanie zasad przyjętej polityki BHP i postępowanie zgodnie z opisanymi poniżej, w niniejszej części (S.4) Sprawozdania, procedurami oraz podejmowanie opisanych poniżej działań. Określone w obszarze BHP cele, Grupa Kapitałowa realizuje poprzez: ● ciągłą analizę występujących zagrożeń i ocenę ryzyka zawodowego na wszystkich stanowiskach pracy, ● zapobieganie wypadkom przy pracy oraz zdarzeniom potencjalnie wypadkowym, ● zapobieganie chorobom zawodowym, ● poprawę stanu BHP i zaangażowanie pracowników w działania na rzecz tej poprawy, ● dążenie do świadomego i odpowiedzialnego działania całej załogi na rzecz bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez podnoszenie kwalifikacji i skuteczne motywowanie, ● prowadzenie dialogu z pracownikami i wszystkimi zainteresowanymi stronami o przedsięwzięciach na rzecz bezpieczeństwa i higieny pracy, 85 ● usuwanie zagrożeń lub ich minimalizowanie poprzez stosowanie nowoczesnych technologii, maszyn i urządzeń, stosowanie środków ochrony zbiorowej i indywidualnej oraz kontrolowanie poziomu ryzyka zawodowego. W strukturze organizacyjnej spółek z Grupy funkcjonuje służba bezpieczeństwa i higieny pracy („Służba BHP”), która pełni - między innymi - funkcje kontrolne, doradcze, szkoleniowe i popularyzacyjne w przedmiotowym obszarze oraz komórki organizacyjne (działy) zajmujące się przedmiotowym obszarem. Dodatkowo, zarówno w Instal Kraków jak i Frapol, powołana została Komisja BHP, jako organ doradczy i opiniodawczy, złożona z przedstawicieli pracowników, lekarza zakładowego oraz pracownika Służby BHP, do której zadań należy: ● przegląd warunków pracy oraz okresowa ocena stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, ● opiniowanie podejmowanych środków zapobiegających wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym, ● zgłaszanie wniosków dotyczących poprawy warunków pracy. Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy obejmuje wszystkie jednostki organizacyjne spółek Grupy, zarówno te realizujące procesy główne, takie jak pozyskanie klienta, przygotowanie produkcji, realizacja inwestycji, sprzedaż, jak i procesy pomocnicze. Na elementy zarządzania w poszczególnych procesach składa się między innymi: ● uwzględnianie problematyki BHP na etapie ofertowania, ● włączanie zagadnień z obszaru BHP do zawieranych umów (również tych z dostawcami towarów/ usług), ● współpraca osób zajmujących się kwestiami BHP w poszczególnych spółkach przy opracowywaniu projektów technicznych, projektów zagospodarowania placów budowy, planów BIOZ (wraz z ich zatwierdzeniem), ● kontrole stanu BHP na terenie budów, ● sprawdzanie wykonania zaleceń pokontrolnych, ● przeprowadzanie oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy, ● nadzór BHP w zakresie wykonywanych usług siłami własnymi oraz siłami innych podmiotów, ● przeglądy w jednostkach organizacyjnych i na budowach, ● reagowanie na wypadki i sporządzanie dokumentacji ze zdarzeń wypadkowych, ● czynne uczestnictwo osób zajmujących się kwestiami BHP w komisjach odbiorowych oraz w przygotowaniu dokumentacji odbiorowej w zakresie wymaganym przepisami BHP i p.poż., ● stały nadzór nad wdrażaniem przepisów prawnych i innych wymagań w zakresie BHP i p.poż. Identyfikacja zagrożeń Na etapie identyfikacji zagrożeń występujących w procesach pracy w spółkach Grupy Kapitałowej konieczne jest rozpoznanie czynników ryzyka. Jako czynniki te wskazać należy między innymi: ● czynniki ryzyka wewnętrzne, związane z potencjalnymi, niedostatecznymi kwalifikacjami pracowników, brakiem wiedzy w zakresie BHP, edukacji, szkoleń, niedostatecznym egzekwowaniem przestrzegania zasad trzeźwości oraz ładu i porządku, niewłaściwym wyposażeniem w środki ochrony zbiorowej oraz środki ochrony indywidualnej, zły stan infrastruktury i środków transportu; ● czynniki ryzyka zewnętrzne, związane z trudnym środowiskiem prowadzenia robót (ukształtowanie terenu, silne zanieczyszczenie środowiska pracy, temperatura, opady deszczu lub śniegu, silne i długotrwałe wiatry itp.), zagrożeniem pożarem lub wybuchem (występowanie stref zagrożenia gazowego). Identyfikacja zagrożeń w obszarze BHP oraz szacowanie związanego z nimi ryzyka zawodowego, obejmuje wszystkie jednostki organizacyjne spółek Grupy Kapitałowej, we wszystkich segmentach działalności i jest ona dokonywana zgodnie z procedurą ZSZ „Identyfikacja zagrożeń i ocena ryzyka zawodowego”. Procedura określa: ● ogólne zasady postępowania przy ocenie ryzyka zawodowego, ● osoby przygotowujące ocenę ryzyka zawodowego, 86 ● przebieg oceny ryzyka zawodowego, w tym szacowania ryzyka i wyznaczenia jego dopuszczalności, identyfikacji zagrożeń i podejmowania działań korygujących, ● nadzór nad procesem i jego dokumentowanie. W odniesieniu do danego stanowiska pracy identyfikacja zagrożeń, przeprowadzana dla oceny ryzyka, polega na rozpoznaniu występujących na badanym stanowisku czynników szkodliwych, uciążliwych i niebezpiecznych, a następnie ustaleniu sposobu oddziaływania tych czynników na organizm człowieka, czasu oddziaływania i liczby pracowników na to oddziaływanie narażonych oraz określeniu stopnia szkodliwości, uciążliwości i niebezpieczeństwa dla pracowników. Ocena ryzyka zawodowego dokonywana jest na każdym stanowisku pracy, zarówno stałym, jak i ruchomym. Do oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy w przyjmuje się trójstopniową metodę wyznaczania jego dopuszczalności wg normy PN-N-18002. Proces oceny ryzyka zawodowego przebiega w oparciu o przepisy prawa i jest procesem ciągłym, przeprowadzanym na każdym stanowisku pracy, w tym także w stosunku do wszystkich pracowników zatrudnionych na budowach. W przypadku stwierdzenia, że na danym stanowisku poziom ryzyka jest niedopuszczalny, praca jest natychmiast wstrzymywana, do czasu zmniejszenia ryzyka do poziomu akceptowalnego, poprzez realizację zaleceń zawartych w sporządzanej karcie oceny ryzyka zawodowego. Ujawnione niezgodności są analizowane przez Służbę BHP, w szczególności pod kątem przyczyn ich wystąpienia. Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego daje możliwość racjonalnego zarządzania BHP w Grupie Kapitałowej oraz sprawdzania kompetencji osób zarządzających w tym obszarze. Wyniki oceny ryzyka zawodowego stanowią podstawę planowania działań korygujących, takich jak: ● eliminacja / zastąpienie, ● środki techniczne eliminujące lub ograniczające zagrożenia u źródła, ● środki ochrony zbiorowej, ● środki organizacyjne i proceduralne (procedury lub instrukcje bezpiecznej pracy), ● środki ochrony indywidualnej. Informacja o wynikach oceny ryzyka zawodowego oraz planowanych działaniach korygujących jest przekazywana wszystkim zainteresowanym pracownikom przez kierowników jednostek organizacyjnych. Przeprowadzane są systematyczne pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia na stanowiskach pracy, pracownicy są informowani o wynikach pomiarów przez przełożonych oraz na szkoleniach wstępnych i okresowych BHP. Miejsca występowania czynników szkodliwych lub niebezpiecznych są oznakowane znakami BHP. Szczególną uwagę poświęca się w Grupie Kapitałowej realizacji prac niebezpiecznych, takich jak roboty remontowo-budowlane w czynnych zakładach typu: elektrownie, zakłady chemiczne, oczyszczalnie ścieków, gdzie pracownicy są narażeni na poważne zagrożenia, zarówno związane z wykonywanymi przez nich czynnościami, jak też z ruchem danego przedsiębiorstwa (pożary, awarie, wycieki niebezpiecznych substancji, itp.). Realizacja tego rodzaju prac zawsze odbywa się zgodnie z właściwą procedurą oraz szczegółowymi instrukcjami. Zarówno w Instal Kraków jak i Frapol jest to procedura „Prace szczególnie niebezpieczne”. Przedmiotem wymienionych powyżej procedur jest identyfikowanie prac szczególnie niebezpiecznych i ustalenie sposobu bezpiecznego ich wykonywania, a także ustalenie sposobu zmniejszenia ryzyka zawodowego. Zgodnie ich postanowieniami, za prace szczególnie niebezpieczne zostały w Grupie Kapitałowej uznane takie rodzaje prac jak: ● roboty budowlane, rozbiórkowe, remontowe i montażowe prowadzone bez wstrzymania ruchu zakładu pracy lub jego części, ● prace w zbiornikach, kanałach, wnętrzach urządzeń technicznych i w innych niebezpiecznych przestrzeniach zamkniętych, ● prace przy użyciu materiałów niebezpiecznych, ● prace na wysokości. Prace szczególnie niebezpieczne są każdorazowo realizowane na podstawie odrębnego pisemnego polecenia, z wyszczególnieniem składu brygady, sposobu wykonania robót, stosowania wymaganych środków bezpieczeństwa oraz zasad postępowania na wypadek wystąpienia zagrożenia, wypadku przy pracy lub pożaru. Określa się szczegółowe wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy, zapewnia odpowiednie środki zabezpieczające oraz bezpośredni nadzór nad tymi pracami, sprawowany przez 87 wyznaczone do tego celu osoby. W oparciu o wymagania przepisów i praktyczne doświadczenia zostały opracowane wymagania pozwalające na bezpieczne wykonywanie prac. Wymagania te zostały ujęte w formie szczegółowych instrukcji: ● „Instrukcja ogólna BHP podczas prowadzenia robót montażowych” (IBHP 0401), ● „Instrukcja BHP podczas wykonywania robót budowlanych, rozbiórkowych, remontowych i montażowych prowadzonych bez wstrzymania ruchu zakładu pracy lub jego części” (IBHP 0402), ● „Instrukcja BHP podczas wykonywania robót w zbiornikach, kanałach, wnętrzach urządzeń technicznych i w innych niebezpiecznych przestrzeniach zamkniętych” (IBHP 0403), ● „Instrukcja BHP podczas wykonywania robót z użyciem materiałów niebezpiecznych (IBHP 0404), ● „Instrukcja BHP podczas wykonywania robót na wysokości” (IBHP 0405), ● wykonywania ręcznych prac transportowych” (IBHP 0406), ● „Reagowanie na wypadki przy pracy i awarie oraz zdarzenia / zagrożenia potencjalnie wypad- kowe” (IBHP 0407), ● „Ogólna instrukcja bezpieczeństwa i higieny pracy w Instal Kraków S.A” (IBHP 0408), ● „Instrukcja BHP przy eksploatacji urządzeń i instalacji elektroenergetycznych na placu budowy” (IBHP 0409), ● „Instrukcja BHP wykonywania prac transportowych przy pomocy wózków jezdniowych” (IBHP 0410). Zagadnienia dotyczące wypadków przy pracy oraz zasad reagowania na inne zagrożenia, z którymi pracownicy mogą mieć do czynienia podczas realizacji zadań, zostały w Instal Kraków uregulowane procedurą ZSZ „Reagowanie na wypadki przy pracy i awarie oraz zdarzenia/zagrożenia potencjalnie wypadkowe”, wraz z Instrukcją „Reagowanie na wypadki przy pracy i awarie oraz zdarzenia/zagrożenia potencjalnie wypadkowe”, we Frapol „Gotowość reagowania i reagowanie na incydenty i sytuacje awaryjne”. W spółkach Grupy dodatkowo obowiązuje szczegółowa instrukcja pn.: „Instrukcja postępowania przy ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz zdarzeń/zagrożeń potencjalnie wypadkowych”. Przedmiotem wyżej wymienionych regulacji jest identyfikowanie i ustalenie sposobu reagowania na wypadki przy pracy i awarie, zdarzenia/zagrożenia potencjalnie wypadkowe, jakie mogą powstać podczas wykonywania pracy, w tym realizacji prac budowlano-montażowych, eksploatacji instalacji i sprzętu Grupy Kapitałowej oraz działalności produkcyjnej. Zgodnie z powyższymi dokumentami, zostały wyznaczone osoby odpowiedzialne za właściwe reagowanie w razie zaistnienia wypadku przy pracy lub innego zagrożenia oraz za wyposażenie miejsc wykonywania pracy w apteczki i środki pierwszej pomocy, sprzęt ochrony przeciwpożarowej oraz instrukcje zasad udzielania pierwszej pomocy. Dodatkowo, pracownicy są systematycznie szkoleni w zakresie zasad udzielania pomocy przedlekarskiej i postępowania po zaistnieniu wypadku. Ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku jest przedmiotem prac zespołu powypadkowego, a ich wyniki są dokumentowane w formie protokołu. Każdy kierownik jednostki organizacyjnej lub kierownik budowy/mistrz/brygadzista zobowiązany jest również do podjęcia niezwłocznych działań w sytuacji, gdy jest świadkiem lub otrzymał zgłoszenie o zaistnieniu zdarzenia/zagrożenia potencjalnie wypadkowego. Powyższe regulacje określają również zasady zapewnienia ochrony przeciwpożarowej, gotowości na wypadek powstania pożaru i groźby wybuchu oraz reagowania na wypadek zaistnienia takiego zdarzenia (alarmowanie, ewakuacja, gaszenie). Monitoring oraz działania korygujące Proaktywne monitorowanie bezpieczeństwa i higieny pracy polega na obserwacji stanu BHP, poprzez sprawdzanie wdrożenia i skuteczności planów, norm oraz środków zapobiegających występowaniu wypadków przy pracy. Podstawą do monitorowania obszaru BHP jest identyfikacja zagrożeń i ocena ryzyka zawodowego. Monitoring prowadzony jest poprzez: ● nadzór nad realizacją planów poprawy stanu BHP, ● audyty wewnętrzne w obszarze BHP (planowe i pozaplanowe), ● nadzór nad realizacją działań korygujących, ● analizę skuteczności działań korygujących, ● propozycje działań doskonalących, ● analizę zgłoszonych zdarzeń potencjalnie wypadkowych, 88 ● propozycje weryfikacji Polityki ZSZ w obszarze BHP (w Instal Kraków i Frapol), ● przeglądanie dokumentacji systemowej pod kątem jej adekwatności do wykonywanych zadań oraz zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, ● kontrole BHP wewnątrz organizacji wraz z wydanymi poleceniami pokontrolnymi (w Instal Kraków co najmniej raz w miesiącu kontrole stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, przeprowadzane przez kierownika Działu BHP, Ochrony Środowiska i Ochrony P.poż. lub wyznaczonego przez niego pracownika lub kierownika jednostki organizacyjnej), ● kontrole BHP na budowach (w Instal Kraków co najmniej raz na dwa tygodnie - w zależności od stopnia skomplikowania prac i występujących zagrożeń - kontrole stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, przeprowadzane przez dozór techniczny budowy oraz kierownika Działu BHP, Ochrony Środowiska i Ochrony P.poż. lub wyznaczonego przez niego pracownika, ● gromadzenie informacji od kierowników budów oraz pracowników na temat dokonanej oceny ryzyka zawodowego i zdarzeń potencjalnie wypadkowych. W Spółkach Grupy sporządzana jest raz w roku analiza stanu BHP, która jest przekazywana do Zarządu danej spółki oraz podawana do wiadomości wszystkich pracowników. Wnioski zawarte w analizie stanowią podstawę do opracowania planów poprawy w obszarze BHP i ochrony środowiska i wyznaczają kierunki działań w przyszłych okresach. Analiza stanowi jednocześnie materiał edukacyjny. Analiza zaistniałych wypadków przy pracy oraz zdarzeń i zagrożeń potencjalnie wypadkowych pozwala na podejmowanie skutecznych działań korygujących. W Instal Kraków i Frapol działania te zostały uregulowane między innymi w odpowiednich procedurach ZSZ pn. „Działania korygujące”. Procedury te określają zasady prowadzenia działań korygujących od wykrycia nieprawidłowości (lub zagrożenia ich wystąpieniem), poprzez analizę występujących niezgodności, do udokumentowanego skutecznego wdrożenia działań korygujących, a w przypadku koniecznym - do dokonania stosownych zmian w ZSZ i obowiązują we wszystkich jednostkach organizacyjnych, których dyrektorzy/kierownicy są odpowiedzialni za: ● określenie skutecznych działań korygujących, ich wdrożenie i udokumentowanie, ● analizę przyczyn powstania niezgodności i inicjowanie odpowiednich działań korygujących. Za nadzór nad realizacją działań korygujących dotyczących funkcjonowania ZSZ w obszarze BHP w spółkach Grupy odpowiedzialny jest właściwy pełnomocnik ds. ZSZ. Działania korygujące w obszarze BHP podejmowane są w oparciu o: ● sprawozdania z audytów wykonywanych przez audytorów zewnętrznych oraz instytucje certyfikujące, ● sprawozdania z audytów wewnętrznych, ● kontrole stanu BHP przeprowadzane na budowach oraz w jednostkach organizacyjnych Spółki, ● przeglądy Zintegrowanego Systemu Zarządzania przeprowadzane przez najwyższe kierownictwo Spółki, ● wpisy do dziennika budowy, ● pisemne i ustne informacje pracowników wykonujących czynności mające wpływ na BHP, ● zgłoszenia klienta, ● wyniki kontroli Państwowej Inspekcji Pracy oraz Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ● okresowe przeglądy stanu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony p.poż., ● badania przyczyn wypadków przy pracy, określenie przyczyn i okoliczności ich powstania, ● wyniki oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy. Ujawnione w Grupie Kapitałowej niezgodności są analizowane pod kątem przyczyn ich wystąpienia przez wyznaczone w strukturze organizacyjnej poszczególnych spółek osoby oraz ewentualnie, doraźnie powoływane przez nie zespoły problemowe i stanowią podstawę do wprowadzenia działań korygujących przez osoby odpowiedzialne. Wprowadzenie działań korygujących jest zawsze dokumentowane w formie Programu działań korygujących, a ich skuteczność oceniana w trakcie kolejnych audytów planowych lub pozaplanowych. Elementami działań korygujących są: 89 ● lista zagrożeń występujących na stanowiskach pracy, opracowana przez zespół analizujący ryzyko zawodowe, ● plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (plan BIOZ) dla rozpoczynanej budowy, ● korekta oceny ryzyka zawodowego planowanych stanowisk pracy, opracowywana przez zespół analizujący ryzyko zawodowe w przypadku identyfikacji nowych zagrożeń, ● pisemna informacja przekazana każdemu pracownikowi o ryzyku zawodowym i zagrożeniach występujących na jego stanowisku pracy. Wszelkie informacje dotyczące działań korygujących poddawane są przeglądowi, dokonywanemu przez organy zarządzające spółek Grupy. Pracownicy Grupy Kapitałowej wyposażani są w środki ochrony zbiorowej, środki ochrony indywidualnej oraz inne zabezpieczenia techniczne odpowiednie do występujących zagrożeń i poziomu ryzyka zawodowego. W wykonaniu obowiązku utrzymywania obiektów budowlanych i znajdujących się w nich pomieszczeń pracy, a także terenów i urządzeń z nimi związanych oraz maszyn i innych urządzeń technicznych oraz narzędzi, w stanie zapewniającym bezpieczne i higieniczne warunki pracy, odpowiednie jednostki organizacyjne dokonują czynności: ● nadzoru nad stanem technicznym budynków i budowli, ● identyfikacji, ewidencji i nadzoru nad wyposażeniem, ● przeglądów okresowych, napraw i remontów urządzeń. W wyżej wymienionym zakresie, Spółka postępuje między innymi zgodnie z instrukcją „Zasady nadzorowania infrastruktury”, na podstawie której opracowuje się harmonogramy przeglądów, konserwacji i napraw budynków i budowli, maszyn i urządzeń sprzętu, kontrolno-pomiarowego. Takie systematyczne działania zapewniają bezpieczne warunki pracy dla pracowników oraz sprawiają, że działalność Spółki nie wpływa negatywnie na jej otoczenie. Szkolenia Wszyscy pracownicy Grupy Kapitałowej przechodzą obowiązkowe szkolenia z zakresu BHP, które odbywają się zgodnie z procedurą ZSZ „Szkolenia”. Zgodnie z wymienionymi powyżej regulacjami, wszyscy pracownicy uczestniczą w następujących szkoleniach z zakresu BHP: ● szkoleniach wstępnych (instruktaż ogólny oraz instruktaż stanowiskowy na stanowisku pracy), ● szkoleniach okresowych. Szkolenia są organizowane dla poszczególnych grup zawodowych, w oparciu o opracowane programy szkoleń, uwzględniające specyfikę pracy zatrudnionych pracowników. Szczególnie istotnym zagadnieniem, które jest omawiane na każdym rodzaju szkoleń BHP, jest informacja o ryzyku zawodowym, związanym z wykonywaną pracą na danym stanowisku oraz na każdym etapie realizacji budowy. Łańcuch dostaw towarów i usług Obszar BHP jest przez Grupę Kapitałową weryfikowany i kontrolowany w łańcuchu dostaw. Zakupy towarów i usług dokonywane są u dostawców towarów/usług po ich uprzedniej ocenie, w szczególności zgodnie z odpowiednimi procedurami ZSZ. W Instal Kraków są to dwie odrębne procedury: „Zakupy towarów do realizacji umów krajowych” oraz „Zakupy usług”, a we Frapol zintegrowana procedura „Zakupy”. Zgodnie z wymienionymi powyżej regulacjami, przy wyborze dokonuje się ankietyzacji podmiotu oraz uwzględnia między innymi posiadany przez dany podmiot system zarządzania BHP i otrzymany dla tego systemu certyfikat. Jeżeli wybrany dostawca towarów/usług posiada opracowany i wdrożony system zarządzania BHP, uzgodnieniu podlega rodzaj i zakres dokumentów systemowych, które będzie sporządzał i przekazywał w trakcie realizacji zamówienia. W przypadku wyboru dostawcy towarów/usług nieposiadającego własnego systemu zarządzania, nałożone zostaje na niego zobowiązanie do przestrzegania procedur i instrukcji systemowych ZSZ, z którymi zapoznaje ich kierownik danej budowy. W przypadku dostawców towarów/usług wykonujących prace na terenie budowy realizowanej przez którąkolwiek ze spółek Grupy, przedkłada ona wspomnianym kontrahentom do podpisu dokument systemowy – „Plan zapewnienia jakości, BHP oraz ochrony środowiska na budowach realizowanych 90 przez Instal Kraków S.A.” lub odpowiednio: „Plan zapewnienia jakości, ochrony środowiska oraz BHP na budowach realizowanych przez Frapol Sp. z o.o.”. Nadzór nad realizacją budowy, w obszarze BHP, prowadzi Kierownik Budowy oraz specjaliści branżowi, a także osoba odpowiedzialna w danej spółce Grupy za kwestie związane z BHP (kierownik działu zajmującego się BHP lub specjalista ds. BHP). Stan BHP na budowie omawiany jest regularnie na naradach koordynacyjnych. Od zatrudnionych podmiotów konsekwentnie egzekwowane jest przestrzeganie przepisów dotyczących BHP i nałożonych w tym zakresie zobowiązań. Ocena danego kontrahenta stanowi podstawę decyzji w zakresie przyszłej współpracy. W powyższy sposób Grupa Kapitałowa zarządza ryzykiem naruszenia zasad BHP przez dostawców towarów/usług, w tym ryzykiem związanym z wyborem podmiotu niedbającego o bezpieczeństwo i higienę pracy. Przegląd polityki BHP Polityka BHP poddawana jest cyklicznej ocenie, która dokonywana jest w ramach przeglądu Zintegrowanego Systemu Zarządzania, przeprowadzanego raz w roku przez właściwego Dyrektora Generalnego – Prezesa Zarządu, po zrealizowaniu planu audytów wewnętrznych i dokonaniu analizy stanu BHP i ochrony środowiska w danej spółce (na podstawie wyników kontroli, prowadzonych na bieżąco na budowach oraz w jednostkach organizacyjnych). Celem przeglądu jest ocena wyników audytów wewnętrznych, adekwatności procedur i instrukcji ZSZ do procesów zachodzących w organizacji, osiągnięcia wyznaczonych celów, analiza podjętych działań korygujących oraz określenie kierunków doskonalenia. Zgodnie z przyjętym przez Instal Kraków i Frapol w ZSZ zobowiązaniem, co najmniej raz w roku audytor zewnętrzny (TÜV Nord Polska sp. z o.o. w Spółce oraz TÜV Rheinland sp. z o.o. we Frapol) przeprowadza audyt pod kątem oceny zgodności w zakresie spełnienia wymagań prawnych oraz wewnętrznych uregulowań dotyczących obszaru BHP. Audyty przeprowadzone w 2022 roku zakończyły się wynikiem pozytywnym. Oprócz audytów zewnętrznych, w spółkach tych przeprowadzane są w obszarze BHP audyty wewnętrzne, zgodnie z procedurą ZSZ „Audyty wewnętrzne”, opisaną w części G.2.3. Sprawozdania. Audyty realizowane są zgodnie z opracowanym planem, przez doświadczonych i przeszkolonych w tym zakresie pracowników. W 2022 roku w Grupie zostało przeprowadzonych 29 zintegrowanych audytów wewnętrznych. W ich trakcie stwierdzono kilka mniej istotnych nieprawidłowości. W obszarze BHP, najczęstsze niezgodności to między innymi przypadki lekkomyślnego lekceważenia przez pracowników obowiązku stosowania udostępnionych środków ochrony indywidulanej oraz kilkanaście mniej istotnych nieprawidłowości. W dwóch spółkach Grupy zarządzanie obszarem BHP wspierają również inne, szczegółowe procedury ZSZ, uwzględniające zagadnienia z tego zakresu: ● „Zobowiązania dotyczące zgodności Identyfikacja wymagań prawnych oraz ocena zgodności z przepisami prawnymi i innymi wymaganiami dotyczącymi ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa i higieny pracy”, której celem jest zapewnienie funkcjonowania, w obszarze BHP, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i innymi wymaganiami BHP; ● „Nadzorowanie dokumentacji i danych” (we Frapol obowiązująca pod nazwą „Nadzór nad dokumentacją i danymi”), na podstawie której są opracowywane, przyjmowane, rejestrowane, rozpowszechniane, aktualizowane i przechowywane dokumenty dotyczące ZSZ w obszarze BHP oraz wycofywane z obiegu dokumenty nieaktualne; ● „Nadzorowanie zapisów dot. jakości, BHP i ochrony środowiska” (we Frapol przyjęta pod nazwą „Nadzorowanie zapisów dotyczących ZSZ”), określająca zasady postępowania, w celu zapewnienia prowadzenia i przechowywania zapisów dotyczących zarządzania jakością, BHP i ochrony środowiska w sposób pozwalający wykazać zgodność wykonywanych prac z wymaganiami umowy oraz efektywność funkcjonowania Zintegrowanego Systemu Zarządzania. ● „Audyty wewnętrzne”, opisana w części G.2.3 Sprawozdania. ● „Zarządzanie ryzykiem”, przyjęta jedynie w Spółce, opisana w części G.3 Sprawozdania. S.4.1 S.4.2 S.4.3 S.4.4 S.4.5 S.4.6 91 Dane dotyczące wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Wskaźnik 2021 2022 Liczba wypadków przy pracy wśród osób wykonujących pracę na terenie zakładu pracy 3 5 Liczba wypadków przy pracy wśród osób wykonujących pracę poza siedzibą pracodawcy 17 17 Wskaźnik wypadkowości (wypadki przy pracy na 1000 zatrudnionych: ilość wypadków/średnie zatrudnienie x 1000) [KPI] 22,43 31,21 Liczba wypadków śmiertelnych wśród osób wykonujących pracę na terenie zakładu pracy 0 0 Liczba wypadków śmiertelnych wśród osób wykonujących pracę poza siedzibą pracodawcy 0 0 Liczba wypadków śmiertelnych ogółem [KPI] 0 0 Łączna liczba dni niezdolności do pracy wśród pracowników spowodowanej wypadkami 1001 601 Wskaźnik ciężkości wypadków (liczba dni niezdolności/1 wypadek) 58,88 27,32 Liczba stwierdzonych przypadków chorób zawodowych 0 1 S.4.9 W 2022 r. w Grupie Kapitałowej doszło łącznie do 22 wypadków przy pracy (7 w Spółce, 15 we Frapol), z czego 5 miało miejsce na terenie zakładów produkcyjnych Grupy Kapitałowej, a 17 podczas wykonywania pracy poza siedzibą pracodawcy. Wszystkie wypadki zostały zakwalifikowane jako „pozostałe”, to jest związane z lżejszymi urazami ciała. Wskaźnik ciężkości wypadków uległ zmniejszeniu z 58,88 dni w 2021 roku do 27,32 dni w 2022 roku. W stosunku do roku 2021 wskaźnik wypadkowości w Grupie wzrósł z poziomu 22,43 do 31,21, na co wpływ miał przede wszytskim spadek poziomu średniorocznego zatrudnienia w stosunku do roku 2021; ilośc samych wypadków wzrosła o dwa przypadki. W 2022 roku w Grupie odnotowano jeden przypadek wystąpienia choroby zawodowej u byłego pracownika; przypadek dotyczy jednej osoby, która pracowała w warunkach szkodliwych przed zatrudnieniem w spółkach z Grupy. S.4.7 S.4.8 W 2022 roku Grupa Kapitałowa, podobnie jaki w latach poprzednich, nie zatrudniała pracowników w warunkach przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń (NDS) lub najwyższych dopuszczalnych natężeń (NDN) czynników szkodliwych w środowisku pracy. W okresie sprawozdawczym nie zidentyfikowano stanowisk pracy, na których poziom ocenionego ryzyka zawodowego jest nieakceptowalnie wysoki (tj. konieczne są działania mające na celu zmniejszenie poziomu ryzyka przed rozpoczęciem jakiejkolwiek pracy na stanowisku). S.4.10 W Grupie Kapitałowej nie został powołany Społeczny Inspektor Pracy. W pracach działających w spółkach Grupy (Instal Kraków i Frapol) Komisji BHP, powołanych zgodnie z wymaganiami Kodeksu pracy, oprócz lekarza zakładowego oraz przedstawiciela pracodawcy, czynny udział biorą wybrani przedstawiciele pracowników. Komisje te zbierają się raz na kwartał i zgodnie z przyjętym przez siebie na pierwszym posiedzeniu programem dokonują przeglądu warunków pracy oraz okresowej oceny stanu bezpieczeństwa i higieny pracy w danej spółce. We obu spółkach Grupy Kapitałowej przedstawiciel załogi, wraz z pozostałymi członkami Służby BHP, uczestniczy zawsze w pracach zespołu oceniającego ryzyko zawodowe oraz w pracach zespołu powypadkowego i okresowych przeglądach stanu BHP i p.poż. 92 S.4.11 S.4.12 Odsetek (%) umów z dostawcami towarów/usług, w których znalazła się klauzula odnosząca się do BHP oraz przeprowadzone audyty u dostawców towarów lub usług. Opis wskaźnika 2021 2022 Odsetek (%) umów z dostawcami towarów/usług z klauzulą BHP 92 92 Liczba audytów u dostawców usług pod kątem przestrzegania zasad BHP 0 0 * Wskaźnik liczony jako odsetek procentowy wartości umów, w których znalazła się klauzula odnosząca się do BHP, w ogólnej wartości umów zawartych przez Grupę Kapitałową w 2022 r. z dostawcami towarów/usług W 2022 r. w Grupie nie były przeprowadzane u dostawców towarów/usług dodatkowe audyty pod kątem przestrzegania przepisów BHP, przede wszystkim ze względu na stwierdzenie, podczas bieżących kontroli przeprowadzanych na realizowanych budowach, braku istotnych nieprawidłowości w tym obszarze, a wszystkie działania korygujące były niezwłocznie wdrażane. Rozwój i edukacja (S.5) S.5 Grupa Kapitałowa dąży do tego, aby zatrudniać i promować najlepiej wykwalifikowane osoby na dane stanowisko, a każdy pracownik miał równe szanse awansu i rozwoju zawodowego. Grupa docenia profesjonalizm, doświadczenie, kompetencje i wyniki pracy. Szkoleniami obejmowani są pracownicy, niezależnie od płci, wieku i zajmowanego stanowiska, odnośnie których istnieje konieczność zdobycia nowych lub poszerzenia obecnych kwalifikacji, bądź umiejętności. Powyższe zasady zawarte zostały w Kodeksie Etyki i Polityce Poszanowania Praw Człowieka, które obowiązują w obu spółkach z Grupy. W spółkach Grupy Kapitałowej szczegółowe reguły postępowania w tym obszarze określone zostały w procedurach „Szkolenie”. Procedury szkoleniowe określają zasady sporządzania planów szkoleniowych i ich realizacji w trakcie danego roku szkoleniowego. Szkolenia zawodowe pracowników organizowane są przez działy personalne. Kierownicy poszczególnych jednostek organizacyjnych analizują kwalifikacje pracowników, z uwzględnieniem potrzeb wynikających z zadań bieżących oraz planów rozwojowych. W wyniku przeprowadzonych analiz, kierownicy jednostek organizacyjnych, sporządzają wnioski w zakresie potrzeb szkoleniowych pracowników. Wnioski szkoleniowe kierowane są do zatwierdzenia: w Instal Kraków dyrektorom właściwych pionów organizacyjnych, we Frapol Prezesowi Zarządu. Po uzyskaniu akceptacji, wnioski przekazywane są, w terminie do 31 stycznia danego roku, kierownikom działów personalnych, którzy opracowują roczne plany szkoleń, z podziałem na szkolenia wewnętrzne i szkolenia prowadzone przez podmioty zewnętrzne. Plan jest uzupełniany i aktualizowany w miarę potrzeb, wynikających z bieżącej działalności spółek. Wnioski kierowników jednostek organizacyjnych, dotyczące realizacji szkoleń, nieuwzględnionych w rocznym planie szkoleń, a wynikających z bieżących potrzeb, wymagają akceptacji dyrektorów pionu lub Prezesa Zarządu. Szkolenia są finansowane w całości ze środków pracodawcy. Nadzór nad procesem szkolenia prowadzą kierownicy działów kadr poprzez: kierowanie pracowników na szkolenia, ewidencjonowanie odbytych szkoleń, sprawdzanie efektywności szkoleń poprzez okresową (jeden raz w roku) analizę dokumentacji pochodzącej z przeprowadzonych szkoleń wewnętrznych (dzienniki szkoleń, sprawozdania) i zewnętrznych (ankiety oceny szkolenia). Wystawione przez pracowników oceny stanowią podstawę do decyzji o kontynuowaniu współpracy z wybranymi podmiotami szkolącymi, a także tworzenia wewnętrznych planów szkoleniowych w kolejnych latach. Pracownicy uczestniczący w szkoleniach zewnętrznych zobowiązani są do przekazywania, w miarę potrzeb, pozostałym pracownikom zdobytej przez siebie wiedzy i umiejętności, dotyczy to w szczególności pracowników nowozatrudnionych oraz wykorzystywać ją do zwiększenia efektywności pracy. 93 Niezależnie od szkoleń zawodowych, spółki Grupy zapewniają pracownikom szkolenia z zakresu zarządzania jakością, bezpiecznymi i higienicznymi warunkami pracy oraz środowiskiem, według zasad określonych w w/w procedurach, szczegółowo opisanych w odnośnych częściach Sprawozdania. Ocena pracy następuje w oparciu o merytoryczne kryteria. Kierownicy poszczególnych jednostek organizacyjnych dokonują bieżącej oceny pracy podległych sobie pracowników, z równoczesną analizą potrzeb szkoleniowych, przekazując informacje swoim bezpośrednim przełożonym (dyrektorom pionów), celem podjęcia przez nich dalszych, adekwatnych działań. Grupa identyfikuje ryzyka związane z brakiem szkoleń i rozwoju pracowników takie jak: niewystarczające kompetencje po stronie pracowników, brak efektywności pracy, negatywna opinia o spółkach jako pracodawcy wśród potencjalnych kandydatów do pracy, odejścia pracowników skutkujące utratą wiedzy, pogorszeniem wizerunku, czy kosztami obsadzenia powstałych wakatów. Spółki Grupy zrządzają powyższymi ryzykami poprzez opisaną powyżej procedurę, a także działania przewidziane w Kodeksie Etyki i Polityce Poszanowania Praw Człowieka (system zgłaszania skarg, przeprowadzania audytów wewnętrznych, podejmowania działań naprawczych), szczegółowo opisanych w odnośnych częściach Sprawozdania, uzupełnionych o obowiązującą w Spółce Procedurę zgłaszania naruszeń. S.5.1 Średnia liczba dni szkoleniowych przypadających na pracownika (wg płci i kategorii pracowników) organizowanych przez spółki Grupy Kapitałowej 2021 2022 Kobiety Mężczyźni Kobiety Mężczyźni Zarząd 1,00 0,40 12,00 1,64 Stanowiska dyrektorskie 0,20 0,37 2,70 1,71 Stanowiska kierownicze 0,66 0,35 0,88 0,71 Stanowiska nierobotnicze 0,58 0,83 1,11 1,16 Stanowiska robotnicze 0,16 0,93 0,26 1,33 Dane obejmują także szkolenia obowiązkowe do szkoleń zaliczono także udział w konferencjach, kongresach, webinariach, mających charakter edukacyjny. W 2022 roku 66 pracowników odbyło szkolenia (23 szkolenia), które wiązały się ze zdobyciem nowych lub rozszerzeniem posiadanych już umiejętności, w tym z zakresu wiedzy technicznej. Wśród szkoleń znalazły się m.in.: kursy warunkujące nabycie uprawnień do obsługi wózków widłowych oraz suwnic, uprawnienia energetyczne, kursy z zakresu lutowania twardego, kursy z zakresu spawania. Pozostałe odbyte szkolenia, z grupy szkoleń pozatechnicznych, dotyczyły m. in. zagadnień finansowych, zagadnień kadrowych, zagadnień z zakresu ochrony danych osobowych, ochrony przeciwpożarowej i kwalifikowanej pierwszej pomocy, raportowania zrównoważonego rozwoju. S.5.2 W 2022 r. spółka Frapol współfinansowała trzem pracownikom studia podyplomowe, kursy doszkalające oraz pozwalające zdobyć uprawnienia do wykonywania pracy. Zarządzanie różnorodnością (S.6) S.6 Grupa Kapitałowa ceni i szanuje różnorodność pracowników, upatrując w niej źródła rozwoju i zdobycia przewagi konkurencyjnej. Zobowiązanie poszanowania różnorodności wynika z przyjętego w Grupie: ● Kodeksu Etyki, ● Polityki Poszanowania Praw Człowieka, a w Spółce dodatkowo: 94 ● Polityki różnorodności Rady Nadzorczej i Zarządu Instal Kraków S.A. Podstawowe zasady przyjęte w powyższych regulacjach to: zasada równego traktowania w zatrudnieniu oraz zakazu dyskryminacji ze względu na rasę, płeć, orientację seksualną, wiek, czy jakiekolwiek inne różnice, równego dostępu do szkoleń i awansu, obiektywnych kryteriów wynagradzania i premiowania, otwartej komunikacji, sprzeciwiania się prześladowaniu, mobbingowi czy molestowaniu, w tym seksualnemu, oraz zasada budowania środowiska pracy, w którym każda zatrudniona osoba czuje się szanowana i doceniona, a przez to bardziej zaangażowana i kreatywna. Wszyscy nowo zatrudniani pracownicy są zapoznawani z w/w regulacjami i obowiązkiem ich przestrzegania, co potwierdzają stosownym oświadczeniem. Zasady te Grupa stara się chronić także w swoich relacjach z dostawcami towarów/usług. W umowach zawieranych z dostawcami towarów/usług Grupa stosuje klauzulę umowną zobowiązującą te podmioty do przestrzegania i stosowania standardów etycznych przyjętych przez Grupę w Kodeksie Etyki, który wprost w swojej treści odwołuje się do poszanowania różnorodności. W skład Zarządów i Rad Nadzorczych spółek z Grupy Kapitałowej wchodzą osoby obu płci, w różnym wieku, z różnorodnym wykształceniem między innymi w zakresie budownictwa, ekonomii, prawa, zarządzania, energetyki, inżynierii środowiska oraz o różnorodnym doświadczeniu zawodowym i kwalifikacjami. Przyjęta w Spółce w roku 2022 Polityka różnorodności Rady Nadzorczej i Zarządu spółki Instal Kraków S.A. zakłada reprezentację każdej płci w Zarządzie i Radzie Nadzorczej. Zgodnie z treścią przyjętej polityki przy zgłaszaniu kandydatów i wyborze członków Rady Nadzorczej oraz Zarządu, Walne Zgromadzenie Spółki, działa w poszanowaniu zasady różnorodności, opartej o obiektywne kryteria merytoryczne, rozumianej jako zróżnicowanie składu osobowego organu w szczególności w takich obszarach jak: kierunek wykształcenia, specjalistyczna wiedza, umiejętności, płeć i wiek, przy czym zachowaniem różnorodności pod względem płci jest docelowy udział płci niedoreprezentowanej w organie na poziomie nie niższym niż 30% członków danego organu. Również przy obsadzie stanowisk, zwłaszcza dyrektorskich i kierowniczych Grupa dąży do zapewnienia wszechstronności i różnorodności, szczególnie pod względem aspektu płci, wieku, doświadczenia zawodowego oraz kierunków wykształcenia. Decydujące znaczenie mają właściwe kwalifikacje oraz merytoryczne przygotowanie do pełnionej funkcji. Różnorodność w organach oraz na stanowiskach dyrektorskich i kierowniczych w spółkach Grupy na dzień 31.12.2022 roku Kobiety Mężczyźni wiek poniżej 30 lat wiek 30- 50 lat wiek powyżej 50 lat staż pracy poniżej 10 lat staż pracy 10-20 lat staż pracy powyżej 20 lat Rada Nadzorcza 1 8 0 2 7 0 2 7 Zarząd 1 5 0 4 2 0 4 2 Stanowiska dyrektorskie 7 19 0 19 7 0 16 10 Stanowiska kierownicze 23 52 4 48 23 16 26 33 *Ogólny staż pracy Działalność Grupy oparta na powyższych zasadach pozwala wzmacniać jej wizerunek jako rzetelnego pracodawcy, pozyskiwać młodych, utalentowanych pracowników, utrzymać stały zespół kluczowych pracowników średniego i wyższego szczebla, lepiej rozumieć potrzeby klientów, tworzyć pozytywną atmosferę pracy, sprzyjającą większemu zaangażowaniu i kreatywności po stronie pracowników, a w konsekwencji osiągać dobre wyniki finansowe. Biorąc pod uwagę, iż działalność Grupy w dużym stopniu uzależniona jest od wiedzy, kompetencji, kreatywności i zaangażowania pracowników, istotnym ryzykiem w tym obszarze jest: 95 ● utrata kompetentnych pracowników; ● niepozyskanie utalentowanych kandydatów, atrakcyjnych z punktu widzenia realizacji celów rozwojowych Grupy; ● niski poziom motywacji, zaangażowania i efektywności po stronie pracowników (rutynowość działań); ● brak wymiany wiedzy i doświadczeń pomiędzy pracownikami. Konsekwencją zaistnienia powyższych zdarzeń może być: ● odpowiedzialność odszkodowawcza; ● pogorszenie wizerunku Grupy wśród pracowników, kandydatów do pracy, partnerów biznesowych i pozostałych interesariuszy; ● brak możliwości szybkiego reagowania na zmieniające się warunki rynkowe i oczekiwania klientów. Grupa zarządza powyższymi ryzykami poprzez stosowanie procedur zawartych w Kodeksie Etyki oraz Polityce Poszanowania Praw Człowieka. W spółkach Grupy Kapitałowej funkcjonują Zespoły ds. Etyki odpowiedzialne między innymi za monitorowanie przestrzegania zasady poszanowania różnorodności, godności osobistej i niedyskryminacji oraz promowania tych wartości wśród pracowników. Ponadto w spółkach Grupy obowiązuje sformalizowany system zgłaszania skarg, szczegółowo opisany w części S.7. Sprawozdania, a w Spółce dodatkowo obowiązuje Procedura zgłaszania naruszeń, opisana w części G.4 Sprawozdania. Grupa stawia przed pracownikami zatrudnionymi na stanowiskach dyrektorskich i kierowniczych wymóg umiejętności zarządzania zróżnicowanym zespołem, w szczególności umiejętnego wykorzystywania różnic poprzez łączenie wiedzy, doświadczenia, osobowości, czy zdolności pracowników, w celu efektywnego wykonywania zadań i przezwyciężania trudności. S.6.1 S.6.2 S.6.3 S.6.4 Spółki Grupy Kapitałowej - jako odpowiedzialny pracodawca, przestrzegający zasad równego traktowania w zatrudnieniu, zobowiązały się w Kodeksie Etyki oraz Polityce Poszanowania Praw Człowieka, że każdy pracownik i kandydat na pracownika, będą traktowani z poszanowaniem ich godności osobistej i prywatnej sfery życia, wprowadzając równocześnie zakaz jakichkolwiek wrogich zachowań, w tym w szczególności noszących cechy mobbingu, molestowania, czy dyskryminacji ze względu na jakiekolwiek różnice takie jak: rasa, płeć, orientacja seksualna, wiek, wygląd, religia, pochodzenie etniczne, narodowe, społeczne, status majątkowy, przekonania, w tym polityczne, niepełnosprawności, ciąża czy inne okoliczności. Celem Grupy jest budowanie środowiska pracy wolnego od dyskryminacji, mobbingu i molestowania, które sprzyjać będzie tworzeniu pozytywnych relacji pomiędzy pracownikami, a także pomiędzy pracownikami, a kontrahentami. Grupa stworzyła mechanizm interwencji na wypadek zaistnienia tego rodzaju naruszeń oraz zobowiązała się do podnoszenia świadomości i poziomu wiedzy wśród pracowników odnośnie dyskryminacji i mobbingu, poprzez wdrożenie systemu szkoleń, czy przeprowadzania okresowych badań. Zasady postępowania i sposób zgłaszania naruszeń określone zostały w Kodeksie Etyki oraz Polityce Poszanowania Praw Człowieka - szczegółowy opis procedury znajduje się w części S.7 Sprawozdania, a w Spółce dodatkowo w Procedurze zgłaszania naruszeń, opisanej w części G.4 Sprawozdania. W 2022 roku, podobnie jak i w roku 2021, w Grupie nie potwierdzono żadnych przypadków dyskryminacji, mobbingu, molestowania seksualnego, czy innych przejawów naruszenia godności osobistej pracowników. Prawa człowieka (S.7) S.7 Grupa traktuje prawa człowieka jako wartość nadrzędną w swojej działalności, uznając wrodzoną godność oraz równe i niezbywalne prawa wszystkich ludzi. Obowiązująca w Grupie Kapitałowej Polityka Poszanowania Praw Człowieka, opiera się na wartościach zawartych w: 96 ● Powszechnej Deklaracji Prawa Człowieka z 1948 roku, ● Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych z 1966 roku, ● Międzynarodowym Pakcie Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych z 1966 roku, ● Deklaracji Międzynarodowej Organizacji Pracy, dotyczącej podstawowych zasad i praw w pracy. Polityka Poszanowania Praw Człowieka dostępna jest na stronie internetowej Spółki. Zidentyfikowanym w przedmiotowym obszarze ryzykiem jest: ● ryzyko naruszenia praw pracowników, ● ryzyko naruszenia praw człowieka w łańcuchu dostaw. Spółka zarządza przedmiotowym ryzykiem w sposób opisany poniżej. Celem Grupy jest promowanie, zapobieganie i ochrona praw człowieka w związku z prowadzoną działalnością, oferowanymi produktami lub usługami. Powyższe cele Grupa realizuje poprzez wdrożony sformalizowany system zgłaszania naruszeń, podejmowanie ewentualnych działań zaradczych i naprawczych. Spółki Grupy Kapitałowej zobowiązały się szanować prawa człowieka przysługujące ich pracownikom, niezależnie od formy zatrudnienia, bez względu na zajmowane stanowisko, czy pełnioną funkcję oraz stać na straży ich przestrzegania. Na każdym pracowniku ciąży obowiązek zapoznania się z polityką, przestrzegania jej zasad w trakcie świadczenia pracy, czy pełnienia określonej funkcji, a także obowiązek zgłaszania przypadków naruszeń. Grupa w swoich relacjach z dostawcami towarów/usług i innymi partnerami biznesowymi, promuje prawa człowieka, w pierwszej kolejności stawiając na współpracę i wsparcie, traktując rozwiązanie zawartych umów jako ostateczność. W zawieranych z dostawcami towarów/usług umowach wprowadzana jest dodatkowa klauzula umowna, zobowiązująca te podmioty do stosowania i przestrzegania standardów etycznych przyjętych w Kodeksie Etyki, w tym dotyczących poszanowania praw człowieka. Zamiarem Grupy jest, by każdy dostawca towarów/usług, z którym nawiązane zostaną relacje handlowe, przyjmował na siebie powyższe zobowiązanie. Rezultaty działań w tym zakresie zaprezentowane zostały w części G.4 Sprawozdania. Grupa w swojej działalności oraz relacjach biznesowych uznaje za najistotniejsze poszanowanie praw człowieka w zakresie: ● poszanowania godności osobistej i prawa od prywatności; ● równości wobec prawa, jednakowej ochrony prawnej, promowania różnorodności i przeciwdziałania dyskryminacji; ● prawa do zdrowia, zapewnienia właściwych standardów BHP; ● godnych warunków pracy i wynagradzania; ● wolności zrzeszania się i dialogu społecznego; ● eliminacji wszelkich form niewolnictwa i pracy przymusowej; ● zniesienia pracy dzieci. Powołane w spółkach Grupy Kapitałowej Zespoły ds. Etyki czuwają nad przestrzeganiem przez pracowników obowiązujących w spółkach regulacji wewnętrznych dotyczących zagadnień etycznych, w tym Polityki Poszanowania Praw Człowieka. Każdy pracownik, który ma wiedzę, że doszło do naruszeń zasad obowiązującej polityki, zobowiązany jest zgłosić to swojemu przełożonemu, przełożonemu wyższego szczebla, bądź członkom Zespołu ds. Etyki. Pracownik może dokonać zgłoszenia poprzez: ● bezpośrednie spotkanie, ● wysyłanie wiadomości na dedykowany adres email, ● skierowanie pisma na adres spółki, w której jest zatrudniony. Członkowie Zespołu ds. Etyki zobowiązani są podchodzić poważnie do wszelkich zgłoszeń, każdy przypadek badać indywidualnie, zachowując poufność, bezstronność i dążąc do zachowania anonimowości wobec osób dokonujących zgłoszeń w dobrej wierze. Zespół ds. Etyki, po 97 przeprowadzeniu postępowania, dokonuje oceny zgłoszonego przypadku oraz informuje Zarząd danej spółki lub właściwego dyrektora pionu o wynikach przeprowadzonego postępowania. W stosunku do pracowników, którzy dopuścili się naruszeń, stosowane są - przy uwzględnieniu zasady proporcjonalności - odpowiednie środki o charakterze porządkowym lub dyscyplinującym, jak upomnienie, nagana, a w skrajnych przypadkach rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Grupa nie toleruje żadnych działań odwetowych lub represyjnych w stosunku do pracowników, którzy dokonali zgłoszenia w dobrej wierze. Dodatkowo pracownicy Spółki oraz inni interesariusze mogą dokonywać anonimowego zgłaszania naruszeń prawa, obowiązujących w Spółce procedur i norm etycznych, w tym praw człowieka, zgodnie z wdrożoną w 2019 roku Procedurą zgłaszania naruszeń, opisaną w części G.4 Sprawozdania. Spółka przeprowadziła praktyczne szkolnie dla grupy pracowników (kadry dyrektorskiej i kierowniczej) odpowiedzialnych za zarządzania kwestiami etycznymi w podległych im jednostkach, które dedykowane było m.in. zagadnieniom prawa człowieka. S.7.1 S.7.2 S.7.3 S.7.4 S.7.5 W 2022 roku, podobnie jak i w latach ubiegłych, w Grupie nie potwierdzono przypadku naruszenia praw człowieka. Zgłoszone i rozpatrzone w oparciu o procedurę przewidzianą w Kodeksie Etyki i Polityce Poszanowania Praw Człowieka oraz obowiązującą w Spółce Procedurę zgłaszania naruszeń, skargi z tytułu naruszenia praw człowieka. Wskaźnik 2021 2022 Liczba zgłoszonych skarg z tytułu naruszenia praw człowieka 0 0 Liczba rozpatrzonych przez Zespoły ds. Etyki skarg z tytułu naruszenia praw człowieka 0 0 Grupa nie powzięła informacji odnośnie zgłaszania tego rodzaju naruszeń u swoich dostawców towarów/usług. W 2022 roku, podobnie jak w latach ubiegłych, w umowach z kontrahentami zawierana była klauzula zobowiązującą do stosowania i przestrzegania Kodeksu Etyki, w tym praw człowieka. Rezultaty zaprezentowane zostały w części G.4 Sprawozdania. Jednym z istotnych ryzyk zidentyfikowanym w tym obszarze jest ryzyko związane z naruszeniem praw człowieka w zakresie prawa do zdrowia w następstwie: braku zapewnienia odpowiednich standardów bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, w tym u dostawców towarów/usług, jak i zanieczyszczeń powstałych w wyniku działalności operacyjnej Grupy, które mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie pracowników i/lub członków społeczności lokalnych. W celu wyeliminowania tego ryzyka Spółki Grupy Kapitałowej wspólnie ze swoimi pracownikami promują zasadę: „Produkuj i buduj w sposób bezpieczny dla zdrowia”, dążąc do ciągłego podnoszenia poziomu zaangażowania i wiedzy pracowników i dostawców towarów/usług w tym zakresie. Wspólnie z wyznaczonymi do tego celu pracownikami (Służbą BHP), spółki Grupy starają się poprawiać warunki pracy, identyfikować potencjalne zagrożenia dla życia i zdrowia, ostrzegać przed sytuacjami zagrażającymi zdrowiu i życiu, przeprowadzać regularne szkolenia z zakresu BHP, monitorować stan zagrożenia, a w razie konieczności podejmować działania naprawcze. Szczegółowy sposób zarządzania powyższym ryzykiem, zarówno w samej Grupie, jak i w łańcuchu dostaw, opisany został w części „Bezpieczeństwo i higiena pracy” (S.4). W Grupie Kapitałowej zidentyfikowano potencjalne ryzyko naruszania przez dostawców towarów/usług - w szczególności w odniesieniu do pracowników pochodzących z krajów znajdujących się w gorszej sytuacji ekonomicznej niż Polska lub krajów, w których uprawdopodobnione jest łamanie praw człowieka – praw pracowników do korzystania ze sprawiedliwych i korzystnych warunków pracy, tj. prawa do godziwego zarobku i równego wynagrodzenia za pracę równej wartości, równych dla wszystkich możliwości awansu, prawa do odpoczynku, wolnego czasu i urlopów, prawa do nie bycia dyskryminowanym z jakichkolwiek przyczyn. Grupa zarządza powyższym ryzykiem poprzez wdrożenie w umowach zawieranych z kontrahentami klauzuli umownej, zobowiązującej dostawców towarów/usług do przestrzegania obowiązującego w Grupie Kodeku Etyki, odwołującego się m.in. do poszanowania powyższych praw. 98 Praca dzieci i praca przymusowa (S.8) S.8.1 S.8.2 S.8.3 S.8.4 Grupa Kapitałowa sprzeciwia się naruszaniu praw człowieka, w tym jakiejkolwiek formie korzystania z przymusowej lub obowiązkowej siły roboczej i wykorzystywaniu pracy dzieci, wierząc że powinny być one otoczone szczególną ochroną i wsparciem, zwłaszcza przed wyzyskiem ekonomicznym, czy pracą niebezpieczną dla ich zdrowia i rozwoju. Grupa dopuszcza możliwość zatrudniania pracowników młodocianych, na warunkach zgodnych z obowiązującymi przepisami prawa i postanowieniami wewnętrznych regulacji, pod warunkiem, że ich zdrowie, bezpieczeństwo i moralność są chronione i służy to zdobyciu wykształcenia, bądź przyuczeniu do zawodu. Powyższa zasada znalazła wyraz w obowiązującym w Grupie Kodeksie Etyki oraz Polityce Poszanowania Prawa Człowieka, które czynią obowiązek jej przestrzegania nadrzędnym. Celem prowadzonej polityki jest wyeliminowanie ryzyka wystąpienia wyzysku ekonomicznego dzieci oraz korzystania z pracy przymusowej lub obowiązkowej, przy czym w ocenie Grupy, w jej strukturze, ryzyko to jest znikome. W 2022 roku, podobnie jak i w latach ubiegłych, w Grupie nie zgłoszono i nie potwierdzono przypadków pracy przymusowej ani pracy dzieci. W Grupie została wdrożona klauzula umowna, zobowiązująca dostawców towarów/usług do przestrzegania Kodeku Etyki, odwołującego się m.in. do zakazu w powyższym zakresie. Społeczności lokalne i zaangażowanie społeczne (S.9) S.9 Grupa Kapitałowa kształtuje relacje z otoczeniem społecznym na zasadach zrozumienia i poszanowania wzajemnych potrzeb. W swojej działalności bierze pod uwagę interes i dobro społeczności lokalnych, wspiera inicjatywy lokalne i rozwój kulturalny oraz naukowy, współpracuje na korzyść tych społeczności oraz szanuje i popiera u swoich pracowników postawę zaangażowania w problemy społeczne i środowiskowe. Powyższe podejście stanowi zobowiązanie przyjęte przez Grupę w Kodeksie Etyki. Grupa uczestniczy w projektach wdrażających nowoczesną technologię, służącą gospodarce i ekologii, przyczyniając się do poprawy stanu środowiska, a tym samym poprawy komfortu i jakości życia mieszkańców. Zrealizowane przez Spółkę inwestycje w obszarze gospodarki wodno-ściekowej i energetycznej (budowa instalacji dezodoryzacji substancji złowonnych, modernizacje oczyszczalni ścieków, stacji uzdatniania wody, instalacji odazotowania i odsiarczania spalin, modernizacje elektrofiltrów) minimalizują zużycie nieefektywnych źródeł energii, zmniejszają poziom emisji szkodliwych gazów i pyłów do atmosfery, skutkują poprawą jakości wód. Działalność Grupy przyczynia się także do zwiększenia komfortu życia mieszkańców poprzez budowę budynków użyteczności publicznej (szpitali, szkół, basenów). Realizowane przez Spółkę osiedla mieszkaniowe zaspakajają jedną z podstawowych potrzeb – posiadania własnego domu. Osiedla te powstają głównie na terenach poprzemysłowych, przyczyniając się tym samym do rewitalizacji tych terenów. Spółka współfinansuje lub współrealizuje budowę lub remonty dróg publicznych, znajdujących się w sąsiedztwie budowanych przez Spółkę osiedli. W 2022 roku Spółka oddała do użytkowania budynek przedszkola oraz budynek usługowy, który - wsłuchując się w potrzeby mieszkańców nowo zrealizowanego osiedla mieszkaniowego - przeznaczyła pod sklep „osiedlowy”, wzbogacając tym samym istniejącą infrastrukturę o obiekt handlowy i opiekuńczo-wychowawczy, służące potrzebom społeczności lokalnej. Grupa, realizując określone zadania inwestycyjne, częstokroć wspiera lokalne społeczności współorganizując lub współfinansując wydarzenia kulturalne, imprezy okolicznościowe, lokalne kluby sportowe czy inne inicjatywy społeczne. Spółka Frapol ściśle współpracuje z krakowskimi uczelniami wyższymi, w szczególności z Politechniką Krakowską oraz Akademią Górniczo-Hutniczą. Współpraca obejmuje m.in. wspieranie studentów i absolwentów poprzez organizowanie staży i praktyk, prowadzenie szkoleń dla studenckich kół naukowych, aktywne uczestniczenie w różnego rodzaju wydarzeniach organizowanych przez studentów, m.in. w konferencjach „Kliwent Event”, oraz prowadzonych dla studentów seminariach. W 2022 r. Spółka Frapol cyklicznie podejmowała działania umożliwiające odbywanie praktyk przez studentów, starając się pomóc im w realizacji planów praktyk, a tym samym wydziałom uczelni, które z takim wnioskami 99 występowały. Spółka Frapol w 2022 r. przyjęła na praktyki 11 studentów/absolwentów uczelni wyższych, dając im możliwość zdobycia cennego doświadczenia zawodowego. Osoby, które w trakcie odbycia praktyk wykazują się dużym zaangażowaniem, mają możliwość późniejszego zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Ze względu na wieloletnią współpracę Frapol z krakowskimi uczelniami technicznymi, najliczniejszą grupę praktykantów stanowią studenci Akademii Górniczo-Hutniczej (AGH) i Politechniki Krakowskiej (PK). Od 2021 r. do grona praktykantów dołączyli studenci Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie (UE). W okresie sprawozdawczym, w grupie przyjętych na staż, studenci AGH i UE stanowili odpowiednio po 27 %, a studenci PK 73 %. W 2022 roku w Spółce Frapol trzech profesorów z Politechniki Krakowskiej zrealizowało staż badawczy związany z pomiarami i analizą parametrów pracy pomp ciepła. Angażowanie się Frapol Sp. z o.o. na różnych płaszczyznach w działania wspierające studentów stanowi element polityki kształcenia i pozyskiwania przyszłych pracowników spółki, jak również systematyczne budowanie marki Frapol w świadomości młodych osób wchodzących na rynek pracy. S.9.1 S.9.2 Oddziaływanie Grupy na otoczenie dotyczy zarówno środowiska naturalnego, jak i otoczenia społecznego. Bezpośrednie uciążliwości dla lokalnych mieszkańców występują w szczególności w trakcie realizacji różnego rodzaju inwestycji i stanowią je: ● hałas generowany ruchem pojazdów, czy pracą maszyn budowlanych; ● powstawanie pyłów i osadów w związku z wykonywaniem robót oraz transportem surowców i materiałów na placu budowy; ● drgania spowodowane pracą maszyn i urządzeń; ● wytwarzanie odpadów stałych; ● zaburzenia krajobrazu (uszczuplanie terenów pokrytych zielenią, obniżanie walorów krajobrazowych otoczenia i walorów architektonicznych budowli); ● czasowa zmiana organizacji ruchu drogowego. Choć wszystkie w/w uciążliwości mają charakter przejściowy i ustępują wraz z zakończeniem realizacji danej inwestycji, Grupa dąży do ich zminimalizowania, będąc świadomą ich negatywnego wpływu na komfort życia mieszkańców. Grupa w trakcie realizacji inwestycji spełnia wszelkie warunki wnikające z decyzji administracyjnych, przestrzega obowiązujących przepisów prawa i zobowiązań wynikających z zawartych umów, w tym Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, planów BIOZ oraz zasad i procedur wynikających z ZSZ (opisanych szczegółowo w odnośnych częściach Sprawozdania), zgodnie z którym środowisko to całe otoczenie, w którym Grupa działa, w tym także członkowie lokalnych społeczności. Ponadto w trakcie prowadzenia robót podejmowane jest szereg prostych czynności, które zapobiegają lub ograniczają uciążliwości dla otoczenia, związane z prowadzonym procesem budowlanym. Również od dostawców towarów/usług wymagane jest przestrzeganie prawa oraz obowiązujących procedur (określonych w ZSZ) w tym w zakresie ochrony środowiska naturalnego. Dostawcy towarów/usług są zapoznawani z treścią obowiązujących procedur, przechodzą odpowiednie szkolenia przeprowadzane przez Służbę BHP oraz poddawani są stałemu nadzorowi i kontroli. Nadzór nad realizacją robót wykonywanych przez dostawców towarów/usług prowadzony jest także w kierunku minimalizowania związanych z prowadzonymi robotami uciążliwości dla społeczności lokalnych. Wiąże się to m.in. z kontrolą wyznaczonych godzin prowadzenia robót, zakazem wykonywania prac powodujących hałas w porze nocnej, utrzymywaniem w czystości dróg wykorzystywanych na potrzeby transportu materiałów budowalnych, kontrolą poruszania się „pojazdów budowy” wyłącznie wyznaczonymi do tego celu drogami dojazdowymi. Jednym z istotnych ryzyk związanych z oddziaływaniem Grupy na społeczności lokalne, które zostało uznane przez Grupę za istotne, jest ryzyko sprzeciwu członków tych społeczności wobec planowanych, bądź realizowanych inwestycji, w tym w szczególności w segmencie deweloperskim. Ryzyko to związane jest z ingerencją w środowisko naturalne, trwałym przekształceniem krajobrazu i uciążliwościami związanymi z samą realizacją inwestycji, a jego materializacja mogłaby znacząco opóźnić uzyskanie 100 niezbędnych decyzji administracyjnych, warunkujących możliwość rozpoczęcia danej inwestycji, bądź opóźnić samą jej realizację. Grupa zarządza powyższym ryzykiem zgodnie z procedurami opisanymi szczegółowo w części ogólnej „Obszar środowiskowy” (E). W Grupie Kapitałowej na etapie planowania diagnozowane są wszystkie ewentualne ryzyka społeczne mogące się pojawić w trakcie realizacji inwestycji. W spółkach Grupy zarządzanie powyższym ryzykiem następuje przy pomocy procedur: „Identyfikacja aspektów środowiskowych oraz określenie szans i zagrożeń” (w Spółce), „Identyfikacja aspektów środowiskowych oraz określenie ryzyk i szans” (we Frapol). W ramach powyższej procedury kierownik właściwej jednostki organizacyjnej dokonuje identyfikacji aspektów środowiskowych, do których zalicza się między innymi wpływ inwestycji na sąsiadów oraz możliwość wystąpienia konfliktów społecznych, a także dokonuje ich oceny według następujących kryteriów: skali wpływu, dotkliwości wpływu, prawdopodobieństwa wystąpienia, czasu trwania wpływu oraz szacuje związane z tym koszty. Dokonana ocena stanowi podstawę do ewentualnych, dalszych działań zapobiegawczych i korygujących. W trakcie procesu projektowania inwestycji dużą wagę przykłada się do eliminacji jakichkolwiek niezgodności projektu architektonicznego z obowiązującymi przepisami prawa, a w przypadku inwestycji deweloperskich, zwraca się szczególną uwagę, aby projektowana inwestycja była zintegrowana z istniejącym krajobrazem, spójna z pobliską zabudową. Grupa na bieżąco monitoruje efektywność działań w tym zakresie. Analiza wniosków stanowi cenne źródło wiedzy i pozwala Grupie na udoskonalanie stosowanych narzędzi. Grupa stawia na budowanie dobrych sąsiedzkich relacji. W sytuacjach trudnych nastawiona jest na poszukiwanie rozwiązań, które satysfakcjonowałyby każdą ze stron. W przypadku skarg mieszkańców, podejmowane są odpowiednie środki naprawcze. Liczba skarg ze strony społeczności lokalnych Wskaźnik 2021 2022 Liczba skarg społeczności lokalnych w zakresie związanym z działalnością operacyjną Grupy Kapitałowej 0 0 W 2022 r. do spółek Grupy Kapitałowej nie wpłynęły żadne skargi ze strony społeczności lokalnych, związane bezpośrednio z działalnością operacyjną Grupy. S.9.3 Grupa zdefiniowała kierunki swojego działania prospołecznego w dokumencie pn.: „Zasady zaangażowania społecznego”. Zgodnie z przyjętymi zasadami Grupa wspiera działalność charytatywną, inicjatywy i działania postrzegane jako umacniające postawy prospołeczne, promujące kulturę, które pozostają w zgodzie z normami etycznymi, jakimi Grupa kieruje się w swojej działalności. Grupa wspiera społeczności lokalne wśród których prowadzi swoją działalność biznesową poprzez podejmowanie działań proekologicznych, czy organizowanie imprez mających na celu integrację jej członków. Jednym z ważnych narzędzi budowania relacji są projekty sponsoringowe. Grupa finansuje wybrane instytucje, wydarzenia i inicjatywy, w szczególności te które łączą w sobie wartości tradycyjne z patriotyzmem, służą edukacji obywatelskiej, czy propagowaniu współzawodnictwa sportowego. Każdego roku Grupa stara się odpowiadać na potrzeby organizacji, stowarzyszeń, czy innych instytucji zwracających się o wsparcie finansowe. Poprzez swoje zaangażowanie Grupa Kapitałowa z jednej strony chce pogłębić zaufanie społeczności lokalnych wobec prowadzonej przez siebie działalności, zwiększyć rozpoznawalność, jak również być uznawana przez społeczności lokalne za „dobrego sąsiada", z drugiej zaś strony przyczyniać się do rozwoju kapitału społecznego, stanowiącego element społeczeństwa obywatelskiego. W obszarze zaangażowania społecznego w Grupie zidentyfikowano ryzyko związane z możliwością podjęcia nieetycznych działań przez podmioty, którym Grupa udziela wsparcia finansowego. Grupa zarządza powyższym ryzykiem poprzez każdorazową, uprzednią weryfikację podmiotu, rodzaju jego działalności, w tym celów statutowych, analizę dotychczasowych działań wspieranego podmiotu, jak i samego projektu. Z uwagi na kategorie podmiotów, z którymi Grupa nawiązuje współpracę, jak i charakter wspieranych wydarzeń, w ocenie Grupy wystąpienie tego rodzaju ryzyka jest niewielkie. 101 Działaniami prospołecznymi, promującymi zdrowy tryb życia, czy też propagującymi patriotyzm, współzawodnictwo sportowe lub krzewiącymi kulturę, podjętymi przez Grupę Kapitałową w 2022 roku, były: wspófinansowanie oraz czynny udział pracowników Spółki w biegach ulicami Miasta Krakowa, organizowanego przez Stowarzyszenie „I Ty Możesz Być Wielki” oraz darowizny lub wydatki na sponsoring na następujące podmioty i wydarzenia: Fundację Gloria Fortibus, Fundację Stu, Klub Sportowy Bruk-Bet Termalica S.A., Klub Sportowy Kadet, Zarząd Infrastruktury Sportowej w Krakowie, Fundację „Chorwacka Przystań”, Fundację „Schola Cordis” Wspierania Kardiochirurgii Dziecięcej, Fundację Serce dla Maluszka, Fundację na rzecz pomocy dzieciom, Fundację Avalon, Polską Misję Medyczną Pomoc Ukrainie, Polski Czerwony Krzyż Pomoc Ukrainie, Fundację im. B. Chromego, Stowarzyszenie „Stowarzyszenie PODGÓRZE.PL”, Parafię Rzymskokatolicka w Krakowie, 31. Międzynarodowy Turniej Zapaśniczy Memoriał Władysława Bajorka, organizowany przez Klub Sportowy Bieżanowianka, Muzeum w Tarnowie, Zamek w Dębnie, 50. rocznicę posadowienia pomnika Smoka Wawelskiego, warsztaty terapii zajęciowej w Śmiechowicach dla osób upośledzonych. S.9.4 S.9.5 S.9.6 Darowizny na cele społeczne i wydatki na sponsoring w 2022 r. Darowizny na cele społeczne i wydatki na sponsoring Wartość (PLN) Całkowita kwota darowizn (Sprawozdanie skonsolidowane, Rachunek zysków i start, NS-52, poz. 1.2.1) 292 500 Kwota wydatków na sponsoring (Rachunek zysków i strat, NS-51, poz. 1.1.1.7) 332 699 W Grupie nie funkcjonuje program pracowniczego wolontariatu, niemniej Grupa popiera działalność charytatywną podejmowaną przez pracowników Grupy. Przeciwdziałanie korupcji (S.10) S.10.1 S.10.2 S.10.3 Dążeniem Grupy Kapitałowej jest prowadzenie działalności z pełnym poszanowaniem prawa, uczciwie i etycznie, w tym w sposób wolny od jakichkolwiek przejawów korupcji i łapownictwa. Podejście Grupy oraz standard postępowania w przedmiotowym obszarze określa „Kodeks Etyki Grupy Kapitałowej Instal Kraków S.A.”, w którym Spółka i jej podmioty zależne zadeklarowały sprzeciw wobec wszelkich przejawów korupcji. Kodeks zakazuje wszelkich zachowań, które wyczerpują znamiona korupcji lub łapownictwa. Grupa Kapitałowa nie akceptuje wręczania, obiecywania lub proponowania, a także przyjmowania lub żądania przez pracowników, niedozwolonej lub niewłaściwej korzyści majątkowej, osobistej lub innej, w szczególności w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie prawa, niedopełnienie obowiązku lub przekroczenie uprawnień. Pracownicy zobowiązani są unikać sytuacji mogących prowadzić do powstania konfliktu interesów oraz budzących wątpliwości relacji z pomiotami, z którymi Grupa podejmuje współpracę. Funkcjonujący w Grupie program etyczny wspierany przez system kontroli wewnętrznej stanowi skuteczny mechanizm prewencyjny. Mając na uwadze istotność zagadnienia, Grupa stale monitoruje ryzyko wystąpienia zachowań korupcyjnych i łapownictwa w ramach cyklicznego przeglądu ryzyk oraz śledzi na bieżąco prace legislacyjne poświęcone temu zagadnieniu, m.in. w celu ewentualnego wdrożenia dodatkowych procedur. Jakkolwiek w Grupie Kapitałowej nie stwierdzono przypadków zachowań noszących znamiona korupcji, charakter jej działalności, w której często dochodzi do krzyżowania się sfery prywatnej z publiczną powoduje, że potencjalne ryzyko wystąpienia tego zjawiska istnieje. Działalność w segmencie budowlano-montażowym oraz w obszarze działalności deweloperskiej, związana jest z koniecznością uzyskiwania zezwoleń lub decyzji administracyjnych. Nadto, w usługach budowlano-montażowych, realizowane przez spółki Grupy, na rzecz klientów, zadania inwestycyjne często stanowią zamówienia publiczne, finansowane ze środków publicznych. Dodatkowo, działalność Grupy w wyżej wymienionych segmentach wiąże się z obrotem znacznych wartości pieniężnych, co może sprzyjać wystąpieniu niepożądanych zjawisk w procesie zakupu towarów lub usług. Jak w każdej organizacji, znaczącą rolę odgrywa w tym obszarze czynnik osobowy, związany z potencjalną, zbyt niską świadomością pracowników lub niewłaściwymi wzorcami postępowania oraz brakiem wiedzy w zakresie zachowań zabronionych i oczekiwanych, a także w zakresie odpowiedzialności prawnej, między innymi wskutek 102 niewystarczającej promocji postaw etycznych. Istotną rolę odgrywać może także czynnik organizacyjny, w obszarze zarządzania zasobami ludzkimi oraz w obszarze nadzoru, kontroli i przepływu informacji w strukturze przedsiębiorstwa. Materializacja ryzyka zachowań korupcyjnych prowadzić może do utraty dobrego imienia, pogorszenia relacji biznesowych oraz konsekwencji prawnych. Przyjęty Kodeks Etyki oraz dodatkowo w Spółce Procedura anonimowego zgłaszania naruszeń prawa oraz obowiązujących w spółce Instal Kraków S.A. procedur i standardów etycznych oraz objęte nimi rozwiązania, stanowią elementy systemu zarządzania ryzykiem nieetycznych zachowań w Grupie i minimalizują je, podobnie jak funkcjonujące w spółkach Grupy Zespoły ds. Etyki oraz możliwość skorzystania przez pracowników z ich pomocy, w tym dokonania stosownego zgłoszenia. Nieprzestrzeganie zasad etycznego postępowania, w tym zgodnego z prawem, grozi konsekwencjami o charakterze porządkowym i dyscyplinarnym, włącznie z ewentualnym rozwiązaniem umowy łączącej pracownika z daną spółką, a w uzasadnionych przypadkach odpowiedzialnością karną. W obszarze zgodności z prawem i wewnętrznymi regulacjami, program etyczny wspiera system kontroli wewnętrznej, opisany w części G.2.3 Sprawozdania. Grupa Kapitałowa dąży do podnoszenia świadomości pracowników w zakresie niepożądanych lub oczekiwanych zachowań, w celu zapewnienia przestrzegania Kodeksu i krzewienia kultury poszanowania objętych nim standardów. Treść Kodeksu, a w Spółce dodatkowo Procedura zgłaszania naruszeń jest stale, łatwo dostępna dla pracowników. Dokumentem uzupełniającym są „Zasady zaangażowania społecznego spółki Instal Kraków S.A.”, określające m.in. zasady sponsoringu i działalności filantropijnej Spółki, które muszą być zgodne z wartościami etycznymi, jakimi kieruje się Spółka w swojej działalności. Spółka przeprowadziła szkolenie obejmujące treści Kodeksu Etyki, w tym dotyczące przeciwdziałaniu korupcji. Szkolenie zostało skierowane do grupy pracowników szczebla dyrektorskiego i kierowniczego. W obu spółkach Grupy minimalizacji ryzyka sprzyja dodatkowo sformalizowany proces zakupowy, jak również proces realizacji zamówienia i jego rozliczenia, przebiegający między innymi zgodnie z poniższymi procedurami ZSZ: ● w Instal Kraków „Zakupy towarów do realizacji umów krajowych” oraz „Zakupy usług”, a we Frapol zbiorcza „Zakupy”, określające szczegółowe zasady oceny i wyboru dostawcy towaru oraz dostawcy usług i kompetencje oraz odpowiedzialność personelu zaangażowanego w proces zakupowy; ● w Instal Kraków „Zasady generalnego wykonawstwa inwestycji”, a we Frapol „Sterowanie procesem robót montażowych”, przewidujące stały monitoring, ze strony dyrektora pionu, stanu realizacji budżetu pod kątem wystąpienia w nim wartości odbiegających od oczekiwanych, między innymi na podstawie Karty budżetu budowy, harmonogramów rzeczowo-finansowych oraz planów finansowania budowy. Przypadki zachowań korupcyjnych Wskaźnik 2020 2021 Liczba zgłoszonych podejrzeń zachowań korupcyjnych 0 0 Liczba stwierdzonych przypadków zachowań korupcyjnych 0 0 Bezpieczeństwo produktów i konsumentów (S.11) S.11 Zasadniczym celem i zobowiązaniem Grupy Kapitałowej jest dostarczanie wyrobów i usług, których użytkowanie jest w pełni bezpieczne i które poziomem jakości zaspokajają potrzeby obecnych i przyszłych klientów. Powyższy cel przyświeca spółkom Grupy we wszystkich procesach operacyjnych. Pamiętając, że jakość ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa klientów i użytkowników, Grupa Kapitałowa kładzie szczególny nacisk na dostarczanie wyrobów i usług wysokiej jakości oraz zgodnych z obowiązującymi normami. Zintegrowany System Zarządzania, funkcjonujący w obu spółkach tworzących Grupę, w obszarze zarządzania jakością jest zgodny z normą PN-EN ISO 9001:2015. W Spółce Instal Kraków spełnia on 103 dodatkowo wymagania AQAP 2110:2016. W Instal Kraków i Frapol w zakresie wdrożonego sytemu zarządzania jakością zachodzą pewne konieczne różnice w uregulowaniach procedur należytej staranności, zapewniających realizację wspólnego celu Grupy, wynikające z odmienności procesu technologicznego i wyrobów wytwarzanych w tych spółkach. Z niniejszym obszarem wiąże się istotne ryzyko nienależytego, pod względem jakościowym, wykonania produktu lub usługi, w tym niezgodnie z dokumentacją techniczną lub normami przedmiotowymi, a także wystąpienia w związku z tym wad na etapie użytkowania, którym to ryzykiem Grupa Kapitałowa zarządza w sposób opisany poniżej, z uwzględnieniem wdrożonego w dwóch spółkach Grupy systemu zarządzania jakością. Materializacja powyższego ryzyka wiązać się może z konsekwencjami w postaci odpowiedzialności odszkodowawczej, w tym w postaci kar umownych, utraty reputacji i złych relacji z klientem. Proces realizacji przez Grupę Kapitałową usług budowlano-montażowych objęty jest nadzorem (w tym jakościowym) od momentu przyjęcia zlecenia/podpisania umowy, poprzez wykonanie lub analizę projektu, wybór dostawców towarów/usług, stały nadzór nad prowadzonymi pracami, aż do przekazania obiektu do użytkowania, a także, w wymaganym stopniu, w okresie gwarancji jakości lub rękojmi za wady. Zarówno w Instal Kraków jak i Frapol nadzór ten odbywa się w szczególności zgodnie z procedurami ZSZ: „Projektowanie”/„Projektowanie i rozwój” i „Sterowanie procesem robót montażowych” (w Spółce Instal Kraków dodatkowo procedura „Zasady generalnego wykonawstwa inwestycji”), regulującymi proces planowania, realizacji prac i nadzoru nad nimi (w tym nad pracami realizowanymi przez dostawców towarów/usług). Procedura „Projektowanie” (we Frapol przyjęta pod nazwą „Projektowanie i rozwój”), określa zasady postępowania podczas projektowania wyrobu lub procesu, a w Spółce także przy zlecaniu i nadzorowaniu wykonania dokumentacji technicznej w jednostkach projektowych zewnętrznych (we Frapol procedura nie przewiduje zlecania projektowania podmiotom trzecim), w tym sprawdzeń i weryfikacji, w celu potwierdzenia, że dokumentacja spełnia wymagania zawarte w danych wejściowych oraz zawiera cechy umożliwiające prawidłowe wykonanie i bezpieczne przeprowadzenie procesu montażu przedmiotu projektu, eksploatowanie, przechowywanie, przemieszczanie, obsługę oraz – w razie potrzeby - demontaż/likwidację. Pozostałe dwie procedury regulują natomiast zasady wykonawstwa oraz koordynacji i nadzoru nad pracami realizowanymi siłami własnymi oraz pracami, w których uczestniczą dostawcy towarów/usług, w celu zapewnienia wymaganej jakości, w tym: ● kompetencje i odpowiedzialność personelu zaangażowanego w proces realizacji inwestycji, ● przygotowanie techniczne realizacji robót, ● przebieg realizacji robót. Wszelkie prace budowlane, montażowe oraz remontowe prowadzone są przez spółki Grupy Kapitałowej w oparciu o wymagania ujęte w dokumentacji technicznej, zgodnie z przepisami Prawa Budowlanego i kierowane przez uprawniony personel, posiadający odpowiednie kwalifikacje, stosowne uprawnienia (np. budowlane) oraz certyfikaty. Prace wykonywane są z należytą starannością, zgodnie z normami przedmiotowymi. Podstawowym dokumentem planowania realizacji danej inwestycji jest w Instal Kraków Plan Jakości, sporządzany zgodnie z procedurą „Plan Jakości realizacji budowy”, opracowywany przez kierownika budowy lub wyznaczonego przez niego pracownika, a we Frapol - Plan kontroli i badań robót montażowych, opracowywany zgodnie z procedurą „Sterowanie procesem robót montażowych”, przez Kontrolera Jakości, który przekazuje go kierownikowi budowy/kontraktu. Kontrole przeprowadzane są również na etapie odbiorów (m.in. odbioru częściowego i końcowego robót branżowych, odbioru technicznego do rozruchu, odbioru rozruchu technologicznego (odbiór po rozruchu), odbioru technicznego obiektu do użytku. Grupa Kapitałowa edukuje klientów poprzez przeprowadzanie szkoleń z zakresu obsługi i konserwacji zastosowanych w realizacji produktów. Klient otrzymuje wytyczne, w tym instrukcje techniczno-ruchowe lub DTR, obejmujące plany (czynności) obsługi serwisowej, wykaz elementów i części zamiennych oraz zasady bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na etapie użytkowania. Sporządzane są również instrukcje eksploatacji, po przekazaniu do eksploatacji i użytkowania, stanowiące integralną część dokumentacji powykonawczej i odbiorowej. Wszyscy dostawcy towarów/usług, po dokonaniu opisanej powyżej oceny na etapie wyboru, przeprowadzanej pod kątem spełnienia wymagań normatywnych, jakościowych, ilościowych i terminowych, są następnie cyklicznie oceniani poprzez bieżące audyty i kontrole w trakcie wytwarzania 104 produktu lub realizacji usługi, zarówno w zakładzie produkcyjnym dostawcy, jak i na placu budowy. Na dostawców procesów, wyrobów i usług nakładane jest zobowiązanie do przestrzegania procedur i instrukcji ZSZ, z którymi zapoznaje ich kierownik danej budowy, jednocześnie przekazując wzory dokumentów jakościowych. Spółki Grupy przedkładają wspomnianym kontrahentom do podpisu dokument systemowy – „Plan zapewnienia jakości, BHP oraz ochrony środowiska na budowach realizowanych przez Instal Kraków S.A.” oraz „Plan zapewnienia jakości, ochrony środowiska oraz BHP na budowach realizowanych przez Frapol Sp. z o.o.” W segmencie deweloperskim współpraca podejmowana jest jedynie z doświadczonymi biurami projektowymi, posiadającymi w swoim dorobku bogaty zbiór zrealizowanych inwestycji. Dobór materiałów następuje na etapie projektowania i obejmuje wyłącznie materiały bezpieczne, wysokiej jakości, posiadające odpowiednie świadectwa jakości, atesty i certyfikaty, ze szczególnym uwzględnieniem faktu, że finalny produkt użytkowany będzie przede wszystkim przez konsumenta. W celu zapewnienia jak najwyższej jakości, wykonawstwo budynków mieszkalnych Spółka zleca jedynie kwalifikowanym, sprawdzonym podmiotom, zapewnia stały nadzór autorski oraz całościowy nadzór inwestorski nad ich wykonaniem, zgodnie z przedmiotowymi normami, zasadami wiedzy technicznej oraz sztuki budowlanej. Wszystkie materiały użyte przez dostawcę usługi (generalnego wykonawcę) podczas procesu budowlanego podlegają przed ich zamówieniem wcześniejszemu zatwierdzeniu we wnioskach materiałowych, a proces realizacji jest kontrolowany, między innymi pod kątem przestrzegania wymagań „Planu zapewnienia jakości, BHP oraz ochrony środowiska na budowach realizowanych przez Instal Kraków S.A.”. Spółka dostarcza klientom „Instrukcję eksploatacji i konserwacji obiektu”, stanowiącą dokument kompleksowo opisujący produkt (lokale mieszkalne i części wspólne budynku), mający na celu zapoznanie właścicieli mieszkań z technologią oraz podstawowymi materiałami użytymi do wykonania budynku, co w konsekwencji pozwoli na długą, bezproblemową eksploatację. We wszystkich jednostkach organizacyjnych Grupy, dokonujących obrotu materiałami, w magazynach centralnych, zakładach produkcyjnych oraz w oddziałach robót, na poszczególnych budowach, obowiązuje zasada dokonywania wstępnego odbioru jakościowego materiałów. W Instal Kraków i Frapol zasada ta jest realizowana zgodnie z obowiązującymi, powiązanymi procedurami ZSZ, określającymi zasady postępowania w zakresie kontroli, badań i odbiorów na każdym etapie realizacji produktu oraz usługi (w Instal Kraków „Kontrola i badania” oraz „Kontrola i badania w generalnym wykonawstwie inwestycji”, a we Frapol zbiorcza, odnosząca się zarówno do wykonawstwa wyrobów, jak i robót montażowych pn.: „Kontrola i badania”). Zgodnie z wymienionymi powyżej procedurami kontrolnymi, obligatoryjne jest opracowanie, przed realizacją zamówienia, dokumentów planistycznych i kontrolnych – Planów Kontroli i Badań, w których określa się rodzaj badania na poszczególnych etapach realizacji, zakres badań, kryteria akceptacji oraz sposób dokumentowania kontroli. Dostawy prefabrykatów i urządzeń, podlegają również okresowym, jakościowym kontrolom inspekcyjnym na etapie wytworzenia w zakładach dostawcy. W procedurze „Kontrola i badania” opisany został sposób postępowania w przypadku ujawnienia wad, braków lub innych niezgodności oraz zgłoszenia reklamacji wewnętrznej lub zewnętrznej przez klienta. Celem działań określonych w powyższych procedurach jest zapewnienie wymaganej jakości wyrobów i robót/usług. Za kontrolę pod względem jakościowym odpowiedzialny jest właściciel procesu (kierownik komórki organizacyjnej, kierownik budowy, magazynu, itp.). W strukturze organizacyjnej Instal Kraków i Frapol funkcjonują dodatkowo niezależne komórki organizacyjne, zajmujące się kontrolą i dbające o jakość i zgodności wyrobów i usług z odpowiednimi wymaganiami i normami. Wszelkie niezbędne badania i kontrole prowadzone są przez kompetentny personel, posiadający certyfikaty kompetencji. Spółki Grupy prowadzą bieżący monitoring i rejestr wad/usterek zgłaszanych przez klientów i dotyczących produktów oraz usług. Kontrola jakości i zgodności z normami odbywa się w Grupie Kapitałowej nie tylko w odniesieniu do użytych materiałów, lecz na każdym etapie tworzenia produktu lub realizacji usługi. Zapewnienie wymaganej jakości dostaw materiałów i urządzeń, w spółkach Grupy, wspierają mechanizmy określone procedurami ZSZ, regulującymi zasady postępowania przy zakupach towarów i usług. W Spółce Instal Kraków jest to procedura „Zakupy towarów do realizacji umów krajowych”, która określa zasady postępowania przy zakupach towarów, między innymi dla zapewnienia wymaganej jakości dostaw oraz procedura „Zakupy usług”, opisująca proces kwalifikacji i wyboru odpowiednich 105 dostawców usług, gwarantujących spełnienie między innymi wymagań normatywnych, jakościowych, ilościowych i terminowych. We Frapol zostały one połączone w zbiorczą procedurę „Zakupy”. Wspomniane procedury obowiązują przy zakupach towarów/usług przeznaczonych do realizacji umów na rynku krajowym i określają: ● kompetencje i odpowiedzialność personelu zaangażowanego w proces zakupowy, ● przygotowanie techniczne zakupu towaru/usługi, ● zasady oceny i wyboru dostawcy towaru/usługi, ● zasady dostawy towaru/wykonania usługi i ich kontroli, ● sposób komunikacji i rodzaje dokumentów wymaganych podczas wykonania usługi przez dostawców usług. Ocena dostawców towarów/usług dokonywana jest na podstawie ankietyzacji oraz udokumentowanych informacji o dotychczasowej współpracy z danym podmiotem, w tym jakości towarów/usług, audytów dostawcy lub informacji o wynikach audytów wykonywanych u niego przez jednostki certyfikujące, oceny wzorca wyrobu, udokumentowanej renomy dostawcy. Przy ocenie uwzględnia się między innymi posiadanie wymaganych obowiązującymi przepisami certyfikatów, aprobat oraz znaków bezpieczeństwa wyrobu, dopuszczenia wyrobu przez instytucje nadzorujące, posiadany system zapewnienia jakości wraz z certyfikatem. Działalność zakładów produkcyjnych Grupy Kapitałowej oparta jest na stabilnej kadrze inżynieryjno- technicznej, posiadającej wieloletnie doświadczenie. Wysokiej klasy specjaliści i wykwalifikowani pracownicy zatrudnieni w zakładach, poziom techniczny wyposażenia zakładów przemysłowych i posiadany sprzęt specjalistyczny pozwala na osiągnięcie wysokiej jakości i dokładności wykonania produktów. Frapol stale modernizuje swój park maszynowy w celu zwiększenia dokładności i efektywności procesu produkcyjnego, co bezpośrednio przekłada się na jakość i bezpieczeństwo produktów, a w konsekwencji na bezpieczeństwo użytkowników, w tym konsumentów. W ostatnich latach wyposażenie zakładów produkcji Frapol zostało wzbogacone między innymi o nowoczesną wykrawarkę rewolwerową, wypalarkę plazmową i system identyfikacji detali z użyciem kodów kreskowych i terminali mobilnych, co znacząco usprawniło proces obiegu elementów na liniach produkcyjnych i zmniejszyło ryzyko błędu. Ciągłe doskonalenie seryjnych produktów Frapol, przez ulepszanie rozwiązań projektowych, konstrukcyjnych czy wykonawczych, poprawia jakość i bezpieczeństwo korzystania z nich. Prace realizowane w zakładach produkcyjnych odbywają się zgodnie z odpowiednimi procedurami ZSZ, których celem jest określenie zasad wykonawstwa wyrobów, dla zapewnienia jakości zgodnej z wymaganiami zawartej umowy oraz dokumentacji technicznej. W Instal Kraków jest to procedura „Sterowanie procesem wykonawstwa prefabrykatów”, a we Frapol „Sterowanie procesem wykonawstwa wyrobów”. Opisują one kompetencje personelu, przygotowanie techniczne produkcji, sterowanie procesem wykonawstwa prefabrykatów, ze szczególnym uwzględnieniem procesów specjalnych wykorzystywanych w produkcji (spawanie, obróbka cieplna, badanie). Obie spółki Grupy utrzymują wdrożony system Zakładowej Kontroli Produkcji (dalej również „ZKP”), który zapewnia, że dostarczany element/wyrób jest wyprodukowany w sposób właściwy, według danego systemu produkcji i jest zgodny z zadeklarowaną charakterystyką. W Instal Kraków system Zakładowej Kontroli Produkcji spełnia specjalistyczne wymagania normy PN-EN 1090-1 pn.: „Wykonanie konstrukcji stalowych i aluminiowych Część 1: Zasady oceny zgodności elementów konstrukcyjnych” - w zakresie wytwarzania elementów konstrukcji stalowych oraz normy PN-EN 1090-2 pn.: „Wykonanie konstrukcji stalowych i aluminiowych Część 2: Wymagania techniczne dotyczące konstrukcji stalowych” - w zakresie elementów nośnych ze stali. Działania w systemie prowadzone są zgodnie z przewodnikiem ZKP „Opis systemu zakładowej kontroli produkcji ZKP (FPC) zgodny z normą PN EN 1090-1 w systemie zarządzania jakością wg normy PN-EN ISO 9001:2015” (dalej „Przewodnik ZKP”). Stosowane materiały mają wymagane własności wytrzymałościowe, spawalność i odporność na kruche pękanie oraz spełniają wymagania odpowiednich norm europejskich. Elementy nośne i konstrukcje nośne ze stali wprowadzane są do obrotu w oparciu o udokumentowaną Certyfikację ZKP (FPC), która stanowi podstawę nadania wyrobom oznaczenia CE. Zgodnie z Przewodnikiem ZKP, podzlecanie procesów specjalnych i prac spawalniczych przez Spółkę jest możliwe, o ile dany podmiot spełnia wymagania normy PN-EN 1090-2 oraz posiada udokumentowaną 106 certyfikację według PN-EN 1090-1. Przy doborze sprawdzana jest skuteczność funkcjonującej u poddostawcy zakładowej kontroli produkcji. We Frapol system ZKP spełnia wymagania specjalistycznych norm z zakresu wentylacji i klimatyzacji: DIN 1946-4:2018-09, PN-EN 13053:2020-05, PN-EN 1886:2008, PN-EN 15650:2010, PN-EN 12101-7:2012, PN-EN 12101-8:2012; VDI 6022 cz.1 2018 i oparty jest na szeregu instrukcji wytwarzania i kontroli poszczególnych pozycji asortymentowych oraz zasadach określonych w procedurze „Kontrola i badania”, regulującej proces kontroli wykonawstwa wyrobów oraz robót montażowych dla wykazania zgodności wyrobów z ustalonymi wymaganiami oraz zdolności procesów produkcyjnych do wytwarzania wyrobów i usług zgodnych z wymaganiami. Kontrola wykonawstwa produktów dotyczy poszczególnych pozycji asortymentowych i obejmuje wszystkie operacje realizowane w procesie ich wytwarzania, w tym także towary i urządzenia służące wykonaniu produktów, dostarczane przez podmioty zewnętrzne. W przypadku projektowania wyrobów, zgodnie z procedurą „Projektowanie i rozwój”, w etapie wstępnym opracowywana jest analiza przedwdrożeniowa produktu. Wymagania prawne i normatywne, dotyczące projektowanego wyrobu, analizowane są już na etapie koncepcyjnym. Na podstawie dokumentacji wstępnej budowany jest prototyp, podlegający ocenie i ewentualnym poprawkom. Etap konstrukcyjny obejmuje opracowanie kodyfikacji i dokumentacji konstrukcyjnej wyrobu oraz dopuszczenie wyrobów do obrotu przez odpowiednie organy i opracowanie dokumentacji techniczno- ruchowej (DTR). DTR określa ogólne zasady bezpieczeństwa, informacje i dane techniczne urządzenia, jego charakterystykę, schematy budowy i funkcjonowania, wytyczne odnośnie montażu, w tym m.in. jego właściwe posadowienie, przyłączenie i zabezpieczenie przed czynnikami niekorzystnymi lub szkodliwymi, wytyczne co do rozruchu, eksploatacji, instrukcje obsługi, opis koniecznych czynności serwisowych i kontrolnych, wymiany materiałów eksploatacyjnych, części i podzespołów, sposób demontażu urządzenia i postępowania z odpadami. Proces scalania elementów wyrobów jest realizowany zgodnie z przedmiotowymi normami i warunkami technicznymi, instrukcjami technologicznymi wykonawstwa wyrobów, ogólnymi instrukcjami spawania oraz zgrzewania, wzorami wyrobów lub dokumentacją techniczną. Produkcja wyrobów podlega stałej kontroli ze strony kontrolera jakości i nadzorowi ze strony właściwego dyrektora pionu. Frapol posiada aprobaty techniczne oraz szereg atestów higienicznych wydanych przez PZH dla oferowanych wyrobów, potwierdzających, że oferowane produkty spełniają wymogi higieniczne. Atesty higieniczne i aprobaty techniczne Frapol Atesty higieniczne i aprobaty techniczne Frapol Atest Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny nr B-BK-60212-0163/20 dla Moduły recyrkulacyjne do pomieszczeń czystych FM-R-10; FM-R-20; FM-R-40; Atest Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny nr B-BK-60212-0386/20 dla Przepustnice jedno- i wielopłaszczyznowa typu: ST-JHG, A, DR, PD-JHG Atest Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny nr BK/K/0034/01/2019 dla Centrale typu AF o wydajności 1000-152 760 m3/h Atest Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny nr B-BK-60212-0385/20 dla Centrale wentylacyjno-klimatyzacyjne typu AF CLEANRoom wykonanie FRAMEDIC wykonanie pionowe: FM-V 20, FM-V 35, FM-V 60, FM-V 75, wykonanie poziome: FM-H 55, FM-H 75, FM-H 95. Atest higieniczny wydany przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy nr B-BK- 60212-0377/21 dla Elementy systemów wentylacyjnych stalowych: nawiewniki stropowe: ST-DV, nawiewniki stropowe wirowe: ST-DVW, ST-DRW, kratki nawiewno-wywiewne: ST-W, ST-S, ST-Z-STR, ST-PP-W, ST-PP-S, ST-PP-STR. Atest higieniczny wydany przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy nr B-BK- 60212-0364/21 dla Elementy systemów wentylacyjnych: nawiewniki stropowe: AL-DV; nawiewniki szczelinowe: AL-PB, AL-SN; kratki nawiewno-wywiewne: AL-W, AL-S. Atest higieniczny wydany przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy nr B-BK- 60212-0347/21 dla Centrale wentylacyjne Zenith o wydajności: 500 - 7500 m3/h Atest higieniczny wydany przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy nr B-BK- 60212-0459/21 dla Przeciwpożarowe zawory odcinające typu ZPp60-100/125/160/200 107 Atest Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny nr BK/K/0314/02/2018 dla Regulatory stałego objętościowego strumienia przepływu powietrza CAV-E, CAV-R Atest Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny nr BK/K/0314/01/2018 dla Regulatory stałego objętościowego strumienia przepływu powietrza CAV-N, CAV-W Atest Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny nr BK/K/0936/02/2018 dla Centrale wentylacyjno-klimatyzacyjnych typu AF: 00, 05, 07, 10, 15, 17, 18, 20, 25, 27, 28, 29, 30, 35, 38, 39, 40, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 55, 58, 60, 65, 70, 75, 80, 85 serii Cleanroom Atest Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny nr BK/K/0936/01/2018 dla Nawiewniki z filtrem absolutnym: ST-H11, ST-H13, ST-H14 wykonane w wariantach: W1, W2, W3, W4, W5 Atest higieniczny wydany przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy nr B.BK.60112.0362.2022 dla Centrale wentylacyjne AF o wydajności 500-152.760 m3/h. Atest Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny nr BK/K/0078/01/2019 dla Kratka wyrównawcza ST-WF. Atest Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny nr B-BK-60212-0076/21 dla Centrale rekuperacyjne: OnyX Pride 200/400/600; OnyX Compact 500/750/1000/1500; OnyX Passiv 1500/2000; OnyX Sky 200/250/400/500/750/800/1000/1500/3000; OnyX Premium 500/650/750/1300. Atest Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny nr B-BK-60211-0227/21 dla Klapy przeciwpożarowe, typu: V370, V370-TC, V330M, VD370-TC, RK370, RK370M, RK150. Atest higieniczny wydany przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy nr B.BK.60112.0429.2022 dla Tłumiki akustyczne prostokątne: TKF, TKF-B, TKF-PD, tłumiki akustyczne rurowe: RS [stal nierdzewna]. Atest Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny nr B-BK-60212-0057/21 dla System stalowych przewodów oddymiających typu PD o odporności ogniowej E600 120 (ho) S1500 single: przewody PD, kształtki, tłumiki TKF-PD, przepustnice PD-JHG, kratki ST-PP-S (W)/ST-PP-STR. Atest Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny nr B-BK-60212-0191/21 dla Kratka nawiewna w wykonaniu higienicznym typu ST-HK z wkładem filtracyjnym G4. Atest Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny nr B-BK-60212-0190/21 dla Regulatory zmiennego przepływu typ VSR-R, VSR-E; Regulatory ciśnienia typ VSR-PR, VSR-PE. Atest Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny nr B-BK-60212-0203/21 dla Strop laminarny FM-S-21/22/32/33/42/43/53/44/54/55. Atest higieniczny wydany przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy nr B-BK- 60212-0345/21 dla Elementy systemów wentylacyjnych: wywietrzak; podstawa dachowa: AI/AII, BI/BII; czerpnie dachowe typ: B; wyrzutnie dachowe: ST-DHV, ST-DH i ścienne: ST-JUU, ST-JWUA, ST-JUWA; czerpnie ścienne: ST- JWN/JWN-V/TKF; króćce elastyczne okrągłe i prostokątne; klapy zwrotne KZ-R. Atest Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny nr B-BK-60212-0354/20 dla Kanały i kształtki o przekroju kołowym i prostokątnym do wentylacji i klimatyzacji. Atest Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny nr B-BK-60212-0455/20 Przepustnica jedno- i wielopłaszczyznowa, typ: AL-JHZ. Atest higieniczny wydany przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy nr B-BK- 60212-0287/21 dla Centrale wentylacyjne AF o wydajności 500-152760 m3/h. Atest Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny nr BK/K/0189/01/2019 dla Tłumiki akustyczne prostokątne: TKF, TKF-B, TKF-PD, tłumiki akustyczne rurowe: RS [stal ocynkowana]. Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2019/0948 wydanie 2 – Przewody wentylacyjne FRAPOL o przekroju prostokątnym. Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2019/0955 wydanie 2 – Zestaw wyrobów do wykonywania wielkogabarytowych jednostrefowych przewodów oddymiających PD. 108 Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2019/1124 wydanie 3 – Zestaw wyrobów FRANEC RC do różnicowania ciśnienia w systemach kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła. Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2019/1161 wydanie 1 – Przepustnice wielopłaszczyznowe AL-JHZ i ST-JHG. Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2020/1343 wydanie 2 - Nawiewniki i wywiewniki sufitowe AL-DV, ST-DV, ST-DVW, ST-DRW, AL-DV z filtrem absolutnym ST-H13, AL-DV z filtrem absolutnym ST-H14, ST-DV z filtrem absolutnym ST-H13, ST-DV z filtrem absolutnym ST-H14, ST-DVW z filtrem absolutnym ST-H13 i ST-DVW z filtrem absolutnym ST-H14. Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2020/1344 wydanie 1 - Kratki wentylacyjne ST-W, ST-S, AL-W, AL-S, ST-Z-STR i ST-HK Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2020/1345 wydanie 1 - Ścienne czerpnie wyrzutnie powietrza ST-JWN i ST-JWN-V oraz ścienne czerpnie powietrza ST-TKF Krajowa Ocena Techniczna ITB-KOT-2020/1346 wydanie 1 - Nawiewniki szczelinowe AL-SN Jakość, bezpieczeństwo i zgodność z normami wykonywanych prac spawalniczych, zarówno w ramach realizacji usług budowlano-montażowych, jak i w procesie wytwarzania wyrobów w zakładach produkcyjnych Grupy Kapitałowej, zapewnia postępowanie zgodnie ze szczegółowymi instrukcjami, obowiązującymi dla tych prac. Spółka spełnia wymagania jakości w spawalnictwie wg normy EN ISO 3834-2, a Frapol PN-M-69011:1978 w zakresie złączy spawanych w konstrukcjach stalowych. Instal Kraków dysponuje własnym Laboratorium Zakładowym, posiadającym Świadectwo Uznania Laboratorium (Nr rejestru LBU-175/12-21), wydane przez Urząd Dozoru Technicznego, potwierdzające spełnienie wymagań Warunków Technicznych WUDT-LAB wydanie 2/2021, wydane przez Urząd Dozoru Technicznego. Certyfikaty i uprawnienia posiadane przez Grupę w zakresie produkcji przemysłowej Certyfikaty i uprawnienia posiadane przez Instal Kraków oraz Frapol w zakresie produkcji Certyfikat DVS ZERT D-ZE-16083-01-00-ISO3834-2018.0051.002 potwierdzający spełnienie wymagań jakości dla spawania materiałów metalowych wg EN ISO 3834-2:2005 Certyfikat spawalniczy DVS ZERT-EN1090-2-SZ-2014.0013.004 dla wykonania elementów konstrukcyjnych ze stali wg PN-EN 1090-1 „Wykonanie konstrukcji stalowych i aluminiowych Część 1: Zasady oceny zgodności elementów konstrukcyjnych” Certyfikat zgodności zakładowej kontroli produkcji nr 2451-CPR-EN1090-2014.0389.005 dla elementów nośnych oraz ich zestawów wykonanych ze stali do klasy EXC2 (we wszystkich typach budowli) wg normy PN-EN 1090-2 „Wykonanie konstrukcji stalowych i aluminiowych Część 2: Wymagania techniczne dotyczące konstrukcji stalowych” Decyzja Urzędu Dozoru Technicznego nr UC-12-30-P/3-22 uprawniająca do modernizacji kotłów parowych, kotłów wodnych, stałych zbiorników ciśnieniowych, zbiorników bezciśnieniowych i zbiorników niskociśnieniowych do materiałów trujących lub żrących, zbiorników bezciśnieniowych i zbiorników niskociśnieniowych do materiałów ciekłych zapalnych, rurociągów technologicznych Decyzja Urzędu Dozoru Technicznego nr UC-12-30-N/5-22 uprawniająca do naprawy kotłów parowych, kotłów wodnych, stałych zbiorników ciśnieniowych, zbiorników bezciśnieniowych i zbiorników niskociśnieniowych do materiałów trujących lub żrących, zbiorników bezciśnieniowych i zbiorników niskociśnieniowych do materiałów ciekłych zapalnych oraz rurociągów technologicznych Decyzja Urzędu Dozoru Technicznego nr UC-12-30-W/6-22 uprawniająca do wytwarzania zbiorników bezciśnieniowych i zbiorników niskociśnieniowych do materiałów trujących lub żrących, zbiorników bezciśnieniowych i zbiorników niskociśnieniowych do materiałów ciekłych zapalnych Świadectwo Uznania Laboratorium (Nr rejestru LBU-175/12-21), potwierdzające spełnienie wymagań Warunków Technicznych Urzędu Dozoru Technicznego WUDT-LAB wydanie 2.2021, wydane przez Urząd Dozoru Technicznego Certyfikat TÜV Rheinland numer rejestracyjny 0198 100 01609 Systemy Zarządzania Jakością wg ISO 9001:2015 w zakresie projektowanie, produkcja, montaż i serwis systemów wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. Certyfikat TÜV Rheinland numer rejestracyjny 0198 104 00246 Systemy Zarządzania Środowiskowego wg ISO 14001:2015 w zakresie projektowanie, produkcja, montaż i serwis systemów wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. 109 Certyfikat TÜV Rheinland numer rejestracyjny 01 213 2041431 Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy wg ISO 45001:2018 w zakresie projektowanie, produkcja, montaż i serwis systemów wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych Instytutu Techniki Budowlanej nr 1488-CPR-0642/W dla przeciwpożarowych klap typu V330M wg EN 15650:2010 odpowiednik krajowy PN-EN 15650:2010 „Wentylacja budynków - Przeciwpożarowe klapy odcinające montowane w przewodach” Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych Instytutu Techniki Budowlanej nr 1488-CPR-0351/W dla przeciwpożarowych klap typu RK370M wg EN 15650:2010 odpowiednik krajowy PN-EN 15650:2010 „Wentylacja budynków - Przeciwpożarowe klapy odcinające montowane w przewodach” Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych Instytutu Techniki Budowlanej nr 1488-CPR-0352/W dla przeciwpożarowych klap typu V370 wg EN 15650:2010 odpowiednik krajowy PN-EN 15650:2010 „Wentylacja budynków - Przeciwpożarowe klapy odcinające montowane w przewodach” Certyfikat Zgodności WE Instytutu Techniki Budowlanej nr 1488-CPD-0353/W dla przeciwpożarowych klap typu RK370 wg PN-EN 15650:2010 „Wentylacja budynków - Przeciwpożarowe klapy odcinające montowane w przewodach” Certyfikat Zgodności WE Instytutu Techniki Budowlanej nr 1488-CPD-0354/W dla przeciwpożarowych klap typu RK 150 wg PN-EN 15650:2010 „Wentylacja budynków - Przeciwpożarowe klapy odcinające montowane w przewodach” Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych Instytutu Techniki Budowlanej nr 1488/CPR-0458/W dla klap odcinających typu VD370 do systemów wielostrefowej wentylacji pożarowej wg EN 12101-8:2011 odpowiednik krajowy PN-EN 12101-8:2012” Systemy kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła - Część 8: Klapy odcinające w systemach wentylacji pożarowej” Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych Instytutu Techniki Budowlanej nr 1488-CPR-0459/W dla przeciwpożarowych klap typu ZPp60 wg EN 15650:2010 odpowiednik krajowy PN-EN 15650:2010 „Wentylacja budynków - Przeciwpożarowe klapy odcinające montowane w przewodach” Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych Instytutu Techniki Budowlanej nr 1488-CPR -0535/W dla odcinków przewodów wentylacji pożarowej PD wg EN12101-7:2011 odpowiednik krajowy PN-EN 12101-7:2012 „Systemy kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła - Część 7: Odcinki przewodów wentylacji pożarowej” Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych Instytutu Techniki Budowlanej nr 020-UWB-2783/W dla Zestaw wyrobów FRANEC RC do różnicowania ciśnienia w systemach kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła wg ITB-KOT-2019/1124 wydanie 3 Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych Instytutu Techniki Budowlanej nr 020-UWB-2334/W dla Zestaw wyrobów do wykonywania wielkogabarytowych jednostrefowych przewodów oddymiających typu PD wg ITB-KOT-2019/0955 wydanie 2 Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych Instytutu Techniki Budowlanej nr 1488-CPR-0739/W dla przeciwpożarowa klapa odcinająca V370-TC montowana w przewodach wg EN 15650:2010 odpowiednik krajowy PN-EN 15650:2010 „Wentylacja budynków - Przeciwpożarowe klapy odcinające montowane w przewodach” Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych Instytutu Techniki Budowlanej nr 1488-CPR-0899/W dla klapa odcinająca VD370-TC w systemach wentylacji pożarowej wg EN 12101-8:2011 Odpowiednik krajowy PN-EN 12101-8:2012 „Systemy kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła -- Część 8: Klapy odcinające w systemach wentylacji pożarowej” Certyfikat TÜV Rheinland nr TM 61000580.001 dla wyrobu centrale wentylacyjno-klimatyzacyjne typoszereg AF CLEANRoom wykonanie FRAMEDIC wg norm DIN 1946-4:2018 i PN-EN 1886:2008 Certyfikat TÜV Rheinland nr TM 61000432.001 dla central wentylacyjno-klimatyzacyjne typu AF, ENVIA, ONYX, ZENITH; tłumików akustycznych o przekroju prostokątnym i kołowym; elementów regulujących natężenie przepływu: przepustnic i regulatorów; elementów zakończenia instalacji: kratek, nawiewników, anemostatów, czerpni oraz wyrzutni powietrza wg VDI 6022 Part 1:2018 „Ventilation and indoor-air quality. Hygiene requirements for ventilation and air-conditioning systems and units” Certyfikat TÜV Rheinland nr TM 61000579.001 dla modułu recyrkulacyjnego do pomieszczeń czystych typ: FM-R; stropu laminarnego typu: FM-S z filtrem absolutnym Hepa wg DIN 1946-4:2018 Certyfikat TÜV Rheinland nr TM 61000463.001 dla central wentylacyjno-klimatyzacyjnych AF w wykonaniu AF-PRO wg PN-EN ISO/IEC 17067 Certyfikat TÜV Rheinland nr TM 61000577.002 dla central wentylacyjno-klimatyzacyjnych AF wg norm PN-EN 1886:2008 i 3 wg. PN-EN ISO/IEC 17067. Certyfikat Centrum Certyfikacji Rynków Wschodnich GOST-R nr 495090 dla wyrobu centrale wentylacyjne i klimatyzacyjne AF. Wydanie seryjne. [kod taryfy celnej dla wyrobu: 8415830090] 110 Certyfikat Centralny Ośrodek Chłodnictwa COCH nr COCH/OZ/3/2021/A2 dla pompy ciepła typu powietrze/woda Frapol Prime. Certyfikat Główny Instytut Górnictwa w Katowicach KDB 18ATEX0006X wydanie 0 dla wyrobu przeciwpożarowa klapa odcinająca w wykonaniu przeciwwybuchowym typu V330M-EX wg. norm EN ISO 80079-36:2016 i EN ISO 80079- 37:2016. Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych FIRES nr 1396-CPR-0209 dla wyrobu klapa dymowa KDF wg EN 12101-2:2003 Wyroby podlegające Dyrektywom (UE) lub przepisom o Dozorze Technicznym, wytwarzane są w oparciu o normy zharmonizowane, a także wytyczne UDT, które opisują i stawiają wymagania dla całego procesu produkcyjnego, od projektowania, poprzez dobór odpowiednich materiałów, kwalifikacje personelu, kontrolę i badania. Ocena zgodności wyrobów dokonywana jest przy udziale jednostki notyfikowanej lub jednostki UDT w odniesieniu urządzeń podlegającym przepisom związanym z działaniem UDT. Pozytywny wynik dokumentowany jest wystawieniem dla danego wyrobu odpowiednio Deklaracji Zgodności CE, Deklaracji Właściwości Użytkowych CE lub poświadczenia wykonania UDT. Jest to poświadczenie wykonania wyrobu bezpiecznego dla konsumenta. Szkolenia w zakresie zarządzania jakością dotyczą wszystkich pracowników Spółki i Frapol mających wpływ na zapewnienie jakości. Zasady przeprowadzania tych szkoleń określa procedura ZSZ - „Szkolenia”. Prowadzone są w formie szkoleń wstępnych (dla pracowników nowo przyjmowanych), okresowych, doskonalących wiedzę w obszarze zarządzania jakością, szkoleń związanych ze zmianami i aktualizacjami ZSZ oraz szkoleń specjalistycznych. W przypadku ujawnienia nieprawidłowości w obszarze jakości podejmowane są działania korygujące, zgodnie z odpowiednimi procedurami ZSZ. Procedury te określają zasady prowadzenia powyższych działań, od wykrycia niezgodności, poprzez analizę występujących niezgodności, do udokumentowanego skutecznego wdrożenia działań korygujących, a w przypadku koniecznym - do dokonania stosownych zmian w ZSZ. Procedury obowiązują we wszystkich jednostkach organizacyjnych danej spółki. Działania korygujące w obszarze jakości podejmowane są w obu spółkach Grupy w oparciu o: ● sprawozdania z audytów wykonywanych przez audytorów zewnętrznych oraz instytucje certyfikujące, ● sprawozdania z audytów wewnętrznych, ● niezgodności stwierdzone w trakcie kontroli przez przedstawicieli właściwego działu zapewnienia jakości, ● przeglądy Zintegrowanego Systemu Zarządzania, ● wpisy do dziennika budowy, ● pisemne i ustne informacje pracowników wykonujących czynności mające wpływ na zapewnienie jakości, ● reklamacje klienta. Kierownicy/dyrektorzy jednostek organizacyjnych są zobowiązani do podjęcia działań korekcyjnych i korygujących wynikających z analizy jakości. Program działań korygujących sporządza kierownik jednostki organizacyjnej, w której wystąpiła niezgodność, określając w nim przyczynę wystąpienia niezgodności, rodzaje działań i terminy ich wprowadzenia oraz osoby odpowiedzialne za ich realizację. Jednostki organizacyjne są również zobowiązane do podjęcia działań korygujących, wynikających z analizy funkcjonowania Zintegrowanego Systemu Zarządzania w obszarze zarządzania jakością, dokonywanej raz w roku, przez właściwego pełnomocnika ds. ZSZ, w oparciu o wyniki audytów zewnętrznych i wewnętrznych. Polityka ZSZ w obszarze zapewnienia jakości poddawana jest cyklicznej ocenie w ramach corocznego przeglądu Zintegrowanego Systemu Zarządzania. Celem przeglądu jest ocena wyników audytów wewnętrznych, adekwatności procedur i instrukcji ZSZ do procesów zachodzących w organizacji, osiągnięcia wyznaczonych celów, analiza podjętych działań korygujących oraz określenie kierunków doskonalenia. 111 S.11.1 S.11.2 S.11.3 W okresie sprawozdawczym Grupa Kapitałowa nie odnotowała incydentów związanych z naruszeniem procedur bezpieczeństwa produktów i usług. Nie było też prowadzone przeciwko spółkom Grupy postępowanie administracyjne w tym zakresie (np. przez UOKiK), ani nie nałożono na nie kar za niezgodność z prawem i regulacjami w kwestiach związanych z bezpieczeństwem klientów. Komunikacja marketingowa (S.12) S.12 Zasadniczym celem Grupy Kapitałowej, w aspekcie komunikacji marketingowej jest to, aby prowadzone przez nią działania marketingowe były na każdym ich etapie (począwszy od pierwszego kontaktu z klientem, a skończywszy na realizacji zawartych umów w okresie gwarancji jakości) były realizowane w sposób zgodny z przepisami prawa i uczciwy. Polityka, w oparciu o którą Grupa kształtuje swoją komunikację marketingową, wypływa z przyjętej zasady uczciwości w działaniach marketingowych, zamieszczonej w Kodeksie Etyki. W myśl przywołanej zasady, spółki Grupy Kapitałowej są zobowiązane do prowadzenia działań marketingowych w sposób zgodny z przepisami prawa i uczciwy, łącząc swoje interesy z interesem klientów i innych interesariuszy, w tym lokalnych społeczności oraz z poszanowaniem środowiska naturalnego. Reklama pochodząca ze strony Grupy, niezależnie od jej przedmiotu, powinna być zgodna z przepisami prawa, dobrymi obyczajami, rzetelna i uczciwa, a działania promocyjne odpowiedzialne, wolne od zachowań nachalnych, wprowadzających w błąd lub ingerujących w sferę prywatności klientów. Przyjęto, że powinność etycznego działania obowiązuje nie tylko w zakresie promocji, lecz we wszystkich obszarach związanych z uruchamianiem instrumentów marketingowych, a dotyczących produktów Grupy lub świadczonych przez spółki usług, gwarancji, ceny, czy dystrybucji. Klienci traktowani są z szacunkiem, jednakową starannością, życzliwością i kulturą osobistą. Pracownicy mają obowiązek odpowiedzialnie i z należytą starannością reagować na zgłaszane przez klientów problemy, potrzeby i wyrażane opinie, dbając o partnerskie relacje, oparte na zaufaniu i jasnych zasadach współpracy. W omawianym obszarze, w Grupie Kapitałowej, zostało określone jako istotne, zidentyfikowane ryzyko marketingu naruszającego prawa konsumenta w prowadzonej przez Instal Kraków działalności deweloperskiej, z którym mogą się wiązać negatywne konsekwencje w wymiarze reputacyjnym, a także w postaci odpowiedzialności prawnej. Przedmiotowym ryzykiem Grupa zarządza poprzez przestrzeganie zasad przyjętych w obowiązującym Kodeksie Etyki oraz przewidziane w nim mechanizmy, w tym o charakterze edukacyjnym i umożliwiające stosowną sygnalizację. Minimalizację zagrożenia zapewnia aktywne korzystanie z wypracowanych, w ramach praktyki działalności rynkowej Spółki, mechanizmów kształtowania i kontroli treści komunikatów marketingowych. Spółka zwraca szczególną uwagę na to, aby podmioty, którymi posługuje się przy realizacji komunikacji marketingowej, w szczególności agencje reklamowe, działały w zgodzie i z poszanowaniem prawa oraz obowiązujących, opisanych powyżej zasad. W umowach z podmiotami świadczącymi usługi marketingowe, w tym reklamowe, Spółka nakłada zobowiązanie do działania zgodnie z prawem i z poszanowaniem praw osób trzecich. Spółka przeprowadziła praktyczne szkolnie dla grupy pracowników (kadry dyrektorskiej i kierowniczej) poświęcone prawom konsumenta, kładąc nacisk na uczciwy marketing, reklamę i praktyki dobrego handlu oraz obowiązek ochrony danych osobowych i prywatności konsumentów. Komunikacja z mediami prowadzona jest w Grupie Kapitałowej wyłącznie przez upoważnione do tego osoby. S.12.1 S.12.2 S.12.3 W 2022 r. w Grupie Kapitałowej nie odnotowano przypadków niezgodności z wewnętrznymi regulacjami dotyczącymi komunikacji marketingowej, wobec spółek Grupy nie były prowadzone postępowania w przedmiocie niezgodności z prawem i regulacjami w kwestiach związanych z rzetelnością i etyką komunikacji marketingowej (np. przez UOKiK) oraz nie nałożono na nie jakichkolwiek kar finansowych za niezgodność z prawem i regulacjami w kwestiach związanych z rzetelnością i etyką komunikacji marketingowej. 112 Ochrona prywatności (S.13) S.13 Grupa przywiązuje szczególną wagę do ochrony danych osobowych. Zgodnie z Kodeksem Etyki, pracownicy zobowiązani są chronić informacje (w tym dane osobowe) uzyskane w związku z pracą w spółkach Grupy, przed dostępem osób nieuprawnionych, przestrzegać zasad związanych z ich zabezpieczeniem i wykorzystywać je wyłącznie w dozwolony sposób oraz stosować się do przepisów prawa i regulacji wewnętrznych obowiązujących w tym zakresie. Każdy pracownik zobowiązany jest kierować się dyskrecją i poszanowaniem tajemnicy przedsiębiorstwa. Dbałość o ochronę danych osobowych znajduje wyraz w obowiązującej w Grupie „Polityce Bezpieczeństwa Danych Osobowych Grupy Kapitałowej Instal Kraków S.A." (dalej „Polityka Bezpieczeństwa”), uwzględniającej wymogi Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO) oraz przyjętych w celu jej realizacji m.in.: ● „Instrukcji Zarządzania Systemami Informatycznymi” (dalej zwana „Instrukcją zarządzania”), ● „Instrukcji Użytkowania Systemów Informatycznych” (dalej zwana „IUSI”). W omawianym obszarze za istotne uznane zostało ryzyko naruszenia ochrony danych osobowych, to jest ryzyko naruszenia bezpieczeństwa, prowadzącego do przypadkowego lub niezgodnego z prawem zniszczenia, utraty, zmodyfikowania lub nieuprawnionego ujawnienia, bądź dostępu do przetwarzanych w Grupie danych osobowych, co skutkować może odpowiedzialnością określoną przepisami prawa, w szczególności ewentualnymi karami finansowymi nałożonymi przez organy powołane do ochrony danych osobowych. Grupa Kapitałowa zarządza przedmiotowym ryzykiem poprzez stosowanie i przestrzeganie procedur określonych w Polityce Bezpieczeństwa, Instrukcji zarządzania oraz IUSI, funkcjonowanie przewidzianych w tych dokumentach, opisanych poniżej mechanizmów i działań. Zasadniczym celem i zobowiązaniem określonym w Polityce Bezpieczeństwa jest przetwarzanie danych osobowych zgodnie z prawem (w szczególności zgodnie z RODO oraz ustawą o ochronie danych osobowych), w tym zapewnienie ich bezpieczeństwa, w szczególności poprzez: ● uniemożliwianie nieuprawnionego dostępu do danych osobowych; ● zapewnienie poufności, integralności oraz rozliczalności danych osobowych przetwarzanych w systemach informatycznych, poprzez zapobieganie ich utracie, względnie uszkodzeniu lub nieuprawnionej modyfikacji, między innymi wskutek awarii sprzętu, zasilania lub awarii systemu, oprogramowania, bądź też wprowadzenia do systemów programów komputerowych zakłócających sprawne ich funkcjonowanie; ● zapewnienie optymalnych warunków bezpieczeństwa danym osobowym i innym informacjom przetwarzanym poza systemem informatycznym, w formie „tradycyjnej”, w tym zapewnienie możliwości zrealizowania właściwych procedur pracy z dokumentacją papierową, jej przechowywaniem, przesyłaniem, archiwizowaniem i niszczeniem oraz w przypadkach nieautoryzowanego dostępu lub wystąpienia incydentu; ● szkolenie pracowników i zaangażowanie ich w stosowanie i przestrzeganie zasad Polityki Bezpieczeństwa. Zgodnie z Polityką Bezpieczeństwa: ● przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy jest zgodne z prawem; ● należy przetwarzać dane osobowe wyłącznie adekwatnie do celów, w jakich zostały zebrane; ● należy działać tak, aby zawsze zapewnić bezpieczeństwo danych osobowych; ● należy zapobiegać przetwarzaniu niezgodnemu z przepisami prawa oraz zdarzeniom potencjalnie powodującym ryzyko naruszenia ochrony danych osobowych oraz niezwłocznie podejmować działania naprawcze. Grupa realizuje wymagane przepisami RODO obowiązki informacyjne wobec osób fizycznych, których dane gromadzi. 113 Polityka Bezpieczeństwa określa sposób przetwarzania danych osobowych oraz środki techniczne i organizacyjne zapewniające ich ochronę, w tym poufność, integralność i rozliczalność, takie jak: ● pseudonimizacja, anonimizacja; ● minimalizacja przetwarzania danych; ● stosowanie środków kontroli fizycznej; ● zobowiązanie osób upoważnionych do przetwarzania danych do zachowania poufności; ● programy antywirusowe i firewalle; ● uniemożliwienie dostępu do danych osób nieuprawnionych poprzez: szyfrowanie, hasłowanie, stosowanie indywidualnych identyfikatorów oraz innych środków kontroli logicznej procesu przetwarzania danych, podział uprawnień dotyczących IT; ● zapewnienie realizacji praw osób fizycznych, których dane dotyczą; ● audyty, kontrole, przeglądy, testy i ocena; ● szkolenia osób upoważnionych do przetwarzania danych (wstępne i okresowe); ● działania korygujące i zapobiegawcze. W celu realizacji Polityki Bezpieczeństwa, w obu spółkach Grupy został powołany Inspektor Ochrony Danych (dalej „IOD”) oraz Administrator Systemu Informatycznego, którzy są odpowiedzialni za przestrzeganie zasad ochrony danych osobowych, w tym przetwarzanych w systemie informatycznym, prowadzenie dokumentacji, wdrażanie i nadzorowanie środków technicznych i organizacyjnych zapewniających ich ochronę oraz szkolenia dla pracowników zajmujących się przetwarzaniem danych. Spółki posiadają wdrożony proces odpowiedniego szyfrowania urządzeń oraz system autoryzacji urządzeń służących do przetwarzania informacji w systemach informatycznych. System ten obejmuje następujące rozwiązania: ● nowe urządzenia muszą posiadać odpowiednie dopuszczenie Zarządu spółki, określające ich przeznaczenie i sposób użycia, ● Administrator Systemu Informatycznego, po otrzymaniu zakupionego sprzętu i jego sprawdzeniu, realizuje czynności związane z instalacją, ● Administrator Systemu Informatycznego jest wyłącznie uprawniony do instalowania programów komputerowych w urządzeniach Spółki; ● właściwa komórka spółki ewidencjonuje zakupiony sprzęt, natomiast Administrator Systemu Informatycznego, równolegle wpisuje ten sprzęt do prowadzonych przez siebie rejestrów. W celu zapewnienia bezpieczeństwa fizycznego i środowiskowego przechowywanych danych osobowych, spółki Grupy określiły obszary przetwarzania danych oraz środki zastosowane w celu ochrony tych obszarów, jak również środki służące bezpośredniemu zabezpieczeniu danych osobowych. W zakresie danych w systemach informatycznych, sieć, w której są przetwarzane jest odpowiednio zabezpieczona. Dostęp ze stanowisk zlokalizowanych poza siedzibami spółek jest realizowany za pomocą szyfrowanego łącza VPN. Każdy komputer jest wyposażony w odpowiedni system antywirusowy. Serwery na których przechowywane są dane osobowe posiadają należyte zabezpieczenie. Dokumentację tradycyjną (papierową) zawierającą dane osobowe przechowuje się w szafach lub szufladach biurowych zamykanych na klucz, znajdujących się w zamykanych na klucz pomieszczeniach. Teren spółek jest ogrodzony i chroniony. W celu zapewnienia fizycznego bezpieczeństwa danych osobowych pracownicy obowiązani są do stosowania polityki „czystego biurka” – w zakresie danych przetwarzanych w formie papierowej oraz polityki „czystego ekranu” w zakresie danych osobowych przetwarzanych w sieci informatycznej. Każda osoba dopuszczana do przetwarzania danych osobowych przechodzi szkolenie z zakresu znajomości RODO oraz przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Nadto, do przetwarzania danych osobowych dopuszczone są wyłącznie osoby posiadające imienne upoważnienie. Upoważnienie obejmuje polecenie przetwarzania przez upoważnioną osobę danych osobowych wskazanych w treści upoważnienia. Każda z osób dopuszczonych do przetwarzania danych składa pisemne oświadczenie o zachowaniu w tajemnicy przetwarzanych danych osobowych oraz informacji o stosowanych w danej spółce sposobach ich zabezpieczenia. Osoba upoważniona może przetwarzać dane osobowe wyłącznie w zakresie określonym we wskazanym powyżej, imiennym upoważnieniu i tylko w celu wykonywania nałożonych na nią obowiązków. Rozwiązanie stosunku pracy (odwołanie z funkcji) powoduje wygaśnięcie upoważnienia do 114 przetwarzania danych osobowych. Osoba upoważniona musi zachować w tajemnicy przetwarzane dane osobowe oraz przestrzegać procedur ich bezpiecznego przetwarzania. Przestrzeganie tajemnicy danych osobowych obowiązuje przez cały okres zatrudnienia w Spółce, a także po ustaniu stosunku pracy. Zarządzanie bezpieczeństwem danych w sieciach informatycznych opiera się na sporządzanych i wdrażanych indywidualnie przez poszczególne spółki Grupy Instrukcjach zarządzania systemami informatycznymi, których celem jest zapewnianie bezpieczeństwa informacji (w tym danych osobowych) w sieciach i ochrona infrastruktury pomocniczej. Instrukcja zarządzania określa zabezpieczenia sieci, zasady konfiguracji serwerów i urządzeń sieciowych, poziomy dostępu do systemów informatycznych oraz zasady korzystania z Internetu. Zakres dostępu do danych przetwarzanych przez daną osobę w systemach informatycznych przypisany jest do niepowtarzalnego identyfikatora użytkownika (ID), niezbędnego do rozpoczęcia pracy w systemie. Dostęp do poszczególnych programów jest chroniony odpowiednim hasłem. W obu spółkach tworzących Grupę, Administrator Systemu Informatycznego dokonuje właściwej konfiguracji mechanizmów uwierzytelnienia i kontroli dostępu oraz sprawuje systematyczny nadzór nad prawidłowym ich działaniem. Użytkownik systemu informatycznego zobowiązany jest do przestrzegania postanowień Instrukcji Użytkowania Systemów Informatycznych, która określa zakres obowiązków i odpowiedzialności użytkowników systemów informatycznych wykorzystywanych do pracy i przetwarzania danych osobowych, zawiera szczegółowe rozwiązania i procedury dotyczące rozpoczęcia, zawieszenia i zakończenia pracy z systemem informatycznym, opisuje zasady pracy na komputerze oraz metody i środki uwierzytelniające, zasady korzystania z zasobów Internetu oraz poczty elektronicznej i zasady zgłaszania incydentów. Zgodnie z Polityką Bezpieczeństwa pracownicy Grupy zobowiązani są do niezwłocznego zgłoszenia naruszeń (lub podejrzenia naruszeń) bezpośredniemu przełożonemu, Inspektorowi Ochrony Danych lub Administratorowi Systemów Informatycznych, którzy ustalają, czy incydent rzeczywiście miał miejsce i podejmują odpowiednie działania, udzielają zaleceń oraz przygotowują stosowny raport, który jest przedstawiany Zarządowi danej spółki. Niezwłocznie przeprowadzona analiza ryzyka naruszenia praw i wolności osób fizycznych stanowi podstawę podjęcia decyzji dotyczącej ewentualnego zgłoszenia naruszenia zgodnie z RODO do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych oraz zawiadomienia podmiotu danych. W 2022 roku przeprowadzono w Grupie przegląd Polityki Bezpieczeństwa pod kątem jej aktualności, adekwatności i skuteczności. Praca zdalna w stanie zagrożenia epidemicznego COVID-19 W spółkach Grupy obowiązywały zasady pracy zdalnej, określające warunki bezpiecznego jej wykonywania, zarówno w zakresie bezpieczeństwa informacji i danych osobowych, jak i bezpiecznych i higienicznych warunków dla pracownika świadczącego pracę w domu. Spółka opracowała w tym zakresie odrębny dokument pn.: Zasady pracy zdalnej. Zgodnie z powyższym Zasadami, m.in: ● łączenie się z siecią firmową każdorazowo powinno następować wyłącznie przy wykorzystaniu szyfrowanego połączenia VPN; ● zakazuje się udostępniania urządzeń oraz przetwarzanych danych i informacji, w tym także znajdujących się na nośnikach papierowych, osobom trzecim, a także pozostawiania urządzeń i dokumentów niezabezpieczonych przed dostępem osób trzecich oraz zobowiązuje się do używania silnych haseł dostępu; ● przed przystąpieniem do pracy należy wydzielić w mieszkaniu odpowiednią przestrzeń do pracy, w taki sposób, aby wykluczyć domownikom, współlokatorom lub innym osobom postronnym („osobom trzecim”), dostęp do danych i informacji przetwarzanych w trakcie pracy; ● odchodząc od stanowiska pracy należy każdorazowo blokować komputer oraz odpowiednio zabezpieczać dokumenty papierowe, w sposób wykluczający nieuprawniony dostęp osobom trzecim, w tym na wypadek drukowania dokumentów (w szczególności nie drukować dokumentów w ogólnodostępnych punktach ksero, a także nie wrzucać dokumentów do śmietnika - należy przechowywać je do momentu bezpiecznego zniszczenia w niszczarce); ● w trakcie wykonywania pracy nie należy prowadzić rozmów telefonicznych w miejscach, które nie gwarantują zachowania poufności; 115 ● przed wysłaniem wiadomości należy każdorazowo upewnić się, że treść i załączniki, obejmujące dane osobowe lub dane poufne, są właściwie zaszyfrowane oraz, że wiadomość jest wysyłana do właściwego adresata; ● każdorazowo należy dokładnie sprawdzać nadawcę maila, nie otwierać wiadomości od nieznanych adresatów, a zwłaszcza nie otwierać załączników z programami wykonywalnymi (np. z rozszerzeniem exe) oraz nie klikać w link zawarty w takiej wiadomości; ● nie wolno przesyłać informacji zaszyfrowanej razem z hasłem; ● wszystkie informacje i dane mogą być przetwarzane na urządzeniach mobilnych wyłącznie takich, które są zaszyfrowane i chronione hasłem. Informacje i dane nie mogą być kopiowane i zapisywane na niezabezpieczonych urządzeniach typu pendrive czy innych nośnikach zewnętrznych. W Spółce ewentualna praca zdalna polecana była wyłącznie pracownikom, którzy złożyli oświadczenie, iż zapoznali się z Zasadami pracy zdalnej oraz, że znane im są zasady ochrony danych osobowych wynikające z Polityki Bezpieczeństwa i pozostałych powiązanych z nią dokumentów, w tym Instrukcji Użytkowania Systemów Informatycznych, a nadto, że posiadają warunki mieszkaniowe i rodzinne pozwalające na świadczenie pracy w formie zdalnej i zobowiązali się zorganizować stanowisko do pracy zdalnej w sposób zapewniający bezpieczne warunki pracy. S.13.1 S.13.2 S.13.3 W raportowanym okresie, w Grupie Kapitałowej nie odnotowano jakichkolwiek zdarzeń polegających na wycieku lub nieuprawnionym wykorzystaniu danych osobowych klientów, czy też pracowników, przeciwko spółkom Grupy nie toczyło się jakiekolwiek postępowanie administracyjne związane z naruszeniem przepisów prawa dotyczących ochrony danych osobowych (np. wszczęte przez PUODO) oraz nie nałożono na nie żadnych kar za niezgodność z prawem i regulacjami w kwestiach związanych z ochroną danych osobowych. Oznakowanie produktów (S.14) S.14 W obu spółkach Grupy Kapitałowej, w ramach wdrożonego w nich Zintegrowanego Systemu Zarządzania, w tym systemów Zakładowej Kontroli Produkcji, obowiązują odpowiednie procedury dotyczące oznakowania i identyfikacji wyrobów. Celem obowiązującej we wszystkich jednostkach organizacyjnych procedury „Oznakowanie i identyfikowalność” (we Frapol „Identyfikacja i identyfikowalność wyrobu”) jest zapewnienie, aby materiały, prefabrykaty i ich elementy, urządzenia oraz etapy prac montażowych były jednoznacznie oznakowane i identyfikowalne z zamówieniem/zleceniem, dokumentacją techniczną oraz wymogami dotyczącymi jakości. Powyższe zasady obowiązują w zakresie znakowania i identyfikacji podczas: ● zakupów towarów, prefabrykatów i urządzeń - zakupione towary poddawane są kontroli zgodności oznaczenia wyrobu z dokumentami dostawy (atesty, świadectwa jakości itp.); ● magazynowania i przechowywania towarów, prefabrykatów i urządzeń – w przypadku wyrobów hutniczych oryginalne oznakowanie przenoszone jest na rozcinany materiał (w przypadku Spółki Instal Kraków zgodnie ze szczegółową instrukcją „Znakowanie i identyfikacja materiałów hutniczych”), materiały pomocnicze przechowuje się posegregowane pod względem rodzajowym i gatunkowym oraz odpowiednio oznaczone; ● wykonawstwa prefabrykatów/wyrobów - wyroby gotowe (konstrukcje stalowe, urządzenia wentylacyjne i klimatyzacyjne, urządzenia ciśnieniowe, objęte regulacjami UE lub urządzenia objęte zakresem przepisów związanych z UDT) posiadają oznakowanie ustalone z klientem, a ponadto identyfikowane są poprzez dokumentację danego wyrobu, to jest Deklaracje Zgodności CE, Deklaracje Właściwości Użytkowych CE lub w odpowiednich przypadkach poświadczenie wykonania UDT, którym to dokumentom nadawany jest niepowtarzalny numer, a w których jednocześnie przywołany jest dany wyrób poprzez odniesienie do numeru projektu oraz określenie zastosowania; ● pakowania i wysyłki - zgodnie z wymaganiami klienta, dokumentacją techniczną oraz wykazem elementów wysyłkowych; 116 ● badań i kontroli końcowej (w Instal Kraków) – kontrola końcowa wykonawstwa wyrobów obejmuje także oględziny zewnętrzne w celu sprawdzenia oznakowania produktów, w Instal Kraków miejsca badań wyrobu są znakowane na wyrobie, jak również na schemacie badań, który stanowi załącznik do dokumentacji z tych czynności; ● prac montażowych i remontowych - poszczególne etapy realizacji prac montażowych są oznaczane na schemacie montażowym instalacji lub urządzeń. Identyfikacja przebiegu prac montażowych i remontów oraz zgodności robót z wymaganiami dokumentacji technicznej i dokumentów organizacji robót jest dokonywana na podstawie wpisów do Karty wykonawstwa robót montażowych. We Frapol znakiem CE opatrzone są następujące produkty: ● przeciwpożarowe klapy odcinające, ● przeciwpożarowe klapy odcinające do systemów wentylacji pożarowej, ● przeciwpożarowe zawory odcinające, ● centrale wentylacyjno-klimatyzacyjna typu AF, ● centrale wentylacyjne Onyx, ● centrale wentylacyjne Zenith, ● nagrzewnice elektryczne, ● rozdzielnice zasilająco-sterujące, ● regulatory zmiennego przepływu i regulatory ciśnienia, ● tłumiki akustyczne, ● odcinki przewodów wentylacji pożarowej PD, ● propanowa pompa ciepła Prime Aby można było finalnie oznaczyć produkt znakiem CE, musi być przeprowadzony szereg działań kontrolnych i spełnione wymagania właściwych dla danego wyrobu norm. Proces produkcji odbywa się z zgodnie z obowiązującym systemem Zakładowej Kontroli Produkcji, w oparciu o szereg instrukcji wytwarzania i kontroli, właściwych dla poszczególnych pozycji asortymentowych, zapewniających zgodność z odnośnymi normami. Asortyment wentylacyjny i klimatyzacyjny wprowadzany jest do obrotu w oparciu o udokumentowane badania, prowadzane w organizacji lub przez zewnętrzną jednostkę notyfikowaną, zweryfikowaną przez Polskie Centrum Akredytacji. Następnie produkt jest sprawdzany przez jednostkę notyfikowaną lub poddawany przez nią certyfikacji. Pozytywne zakończenie procedury stanowi podstawę nadania wyrobom oznaczenia CE. Frapol, jako wytwórca, odpowiedzialny jest za umieszczenie znaku CE na produkcie. Symbol umieszczony jest na wyrobie, w widocznym miejscu, wraz z nazwą i adresem producenta, nazwą i typem wyrobu, rokiem produkcji oraz innymi wymaganymi informacjami, zgodnie z wzorem zamieszczonym w odnośnej instrukcji. Zapewnienie przez Grupę Kapitałową, że w toku produkcji wyrobów spełnione zostały wymagania stanowiące podstawę do posługiwania się znakiem CE, następuje nadto poprzez postępowanie zgodnie z procedurą ZSZ „Kontrola i badania”, opisaną również w części S.11 Sprawozdania, a określającą zasady kontroli wykonawstwa dla wykazania zgodności wyrobów z ustalonymi wymaganiami. Opracowane zgodnie z tą procedurą Plany kontroli i badań poszczególnych pozycji asortymentowych zakładają m.in. kontrolę oznakowania zgodnie z dokumentacją techniczną, obowiązującymi normami, procedurami i instrukcjami. Z niniejszym obszarem wiąże się ryzyko niezgodności związanych z niewłaściwym oznakowaniem produktów Grupy Kapitałowej, w tym błędnych danych materiałowych na dokumentach CE (deklaracje) oraz ryzyko niezakwalifikowania wyrobu do grupy materiałów podlegających odnośnym Dyrektywom UE. Grupa zarządza przedmiotowymi ryzykami w sposób opisany w niniejszej części Sprawozdania (S.14), a w szczególności zgodnie z opisanymi powyżej procedurami. S.14.1 S.14.2 S.14.3 W okresie sprawozdawczym nie stwierdzono przypadków niezgodności związanych z niewłaściwym oznakowaniem produktu, nie wszczęto postępowań administracyjnych w tym zakresie przeciwko Grupie Kapitałowej (np. przez UOKiK), jak również nie nałożono na spółki Grupy kar finansowych, związanych z niewłaściwym oznakowaniem produktu. 117 Pozostałe kwestie społeczne i rynkowe (S.15) S.15 Grupa Kapitałowa w swoich relacjach z kontrahentami stawia sobie za cel bycie wiarygodnym i uczciwym partnerem biznesowym oraz troszczy się o wizerunek podmiotu godnego zaufania i budzącego zadowolenie ze współpracy. W swoich działaniach kieruje się przyjętą w Kodeksie Etyki zasadą prowadzenia negocjacji w dobrej wierze, nie wykorzystywania ewentualnej, dominującej pozycji oraz dotrzymywania zaciągniętych zobowiązań. Elementem polityki Grupy Kapitałowej w niniejszym obszarze jest przyjęte zobowiązanie do nawiązania z podwykonawcami trwałych, partnerskich relacji handlowych, zawarte w Polityce ZSZ. Cele polityki, w odniesieniu do relacji z dostawcami towarów/usług, realizowane są poprzez stosowanie przejrzystych i uczciwych postanowień w zawieranych umowach oraz późniejsze, rzetelne regulowanie zobowiązań wobec kontrahentów. Rzetelne wywiązywanie się ze zobowiązań stanowi istotny aspekt w branży budowlanej, w szczególności z uwagi na konieczność nieprzerwanej realizacji procesu inwestycyjnego i wielość podmiotów w tym procesie uczestniczących. Brak płatności wiąże się z istotnym ryzykiem utraty zdolności wykonania przez danego dostawcę towarów/usług powierzonego zadania, a w konsekwencji nienależytym wykonaniem przez Grupę zobowiązań wobec klienta i obciążeniem karami umownymi, a także generującymi dodatkowe koszty przestojami w pracach. Grupa Kapitałowa zarządza przedmiotowym ryzykiem poprzez poniższe działania. Dane dotyczące każdej umowy z dostawcą towarów/usług są rejestrowane i aktualizowane w odpowiednim, dedykowanym, elektronicznym centralnym rejestrze przez wyznaczonych pracowników danej spółki. Osoby odpowiedzialne za realizację płatności posiadają stały, nieograniczony dostęp do informacji o terminach płatności wynikających z danej umowy. Doręczone faktury podlegają rejestracji w systemie informatycznym poszczególnych spółek Grupy, umożliwiającym monitoring stanu rozliczeń, w tym w szczególności generowanie informacji o etapie płatności i zbliżającym się terminie zapłaty. S.15.1 Rzeczywisty okres rotacji zobowiązań określa termin regulowania zobowiązań przez Grupę Kapitałową. Wskaźnik rotacji zobowiązań Wskaźnik Sposób wyliczenia wskaźnika 2021 2022 Szybkość spłaty zobowiązań (w dniach) stan zobowiązań x 365 / przychód netto ze sprzedaży produktów i towarów 93 102 S.15.2 Wskaźnik rotacji należności Wskaźnik Sposób wyliczenia wskaźnika 2021 2022 Szybkość obrotu należności (w dniach) stan należności x 365 / przychód netto ze sprzedaży produktów i towarów 50 64 Rzeczywisty okres rotacji należności określa termin regulowania należności na rzecz Grupy Kapitałowej. S.15.3 Standardowy, przewidziany w umowach przez Instal Kraków okres płatności zobowiązań wynosi 30 dni lub mniej (około 5%). W spółce Frapol termin ten jest zróżnicowany dla dostawców towarów oraz dostawców usług (podwykonawców) i standardowo wynosi odpowiednio 90 i 30 dni. S.15.4 Około 98% (wartościowo) zobowiązań Grupy Kapitałowej płaconych jest w terminie lub z niewielkim (do 7 dni) opóźnieniem. 118 Zdarzające się opóźnienia wynikają przede wszystkim z opóźnionego dostarczenia dokumentów kontrahentów, stanowiących podstawę zapłaty oraz braków lub nieprawidłowości danych w tych dokumentach, skutkujących koniecznością nadania danej płatności statusu „wstrzymane do zapłaty”, do czasu odpowiedniej korekty. Terminowość spłaty zobowiązań w Grupie Kapitałowej Terminowość 2021 2022 Udział (%) (wartościowo) Udział (%) narastająco (wartościowo) Udział (%) (wartościowo) Udział (%) narastająco (wartościowo) Płatności realizowane w terminie 89,2% 89,2% 92,3% 92,3% Płatności realizowane do 7 dni po terminie 8,4% 97,6% 6,5% 98,9% Płatności realizowane od 8 do 14 dni po terminie 1,6% 99,3% 0,7% 99,6% Płatności realizowane powyżej 14 dni po terminie 0,7% 100,0% 0,4% 100,0% S.15.5 S.15.6 W 2022 roku nie były przeciwko Grupie Kapitałowej prowadzone przez UOKiK postępowania administracyjne. Nie zostały również na nią nałożone żadne kary związane z zachowaniami antykonkurencyjnymi i antyrynkowymi. Podpisy Członków Zarządu Piotr Juszczyk Prezes Zarządu Małgorzata Kozioł Członek Zarządu Rafał Rajtar Członek Zarządu

AI Terminal

5653_rns_2023-06-16_362ecf8f-ebd7-47c2-8696-3678d30166c4.xhtml

More from Instal Krakow S.A.

Talk to a Data Expert