ING Bank Slaski S.A.

Annual Report (ESEF) • Mar 7, 2025

SSF_ING_Bank_Slaski-2024-12-31-0-pl 259400YLRTOBISHBVX412024-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400YLRTOBISHBVX412023-12-31ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMember259400YLRTOBISHBVX412022-12-312023-12-31ifrs-full:TreasurySharesMember259400YLRTOBISHBVX412023-12-31ifrs-full:SharePremiumMember259400YLRTOBISHBVX412024-12-31ifrs-full:TreasurySharesMember259400YLRTOBISHBVX412024-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400YLRTOBISHBVX412023-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400YLRTOBISHBVX412024-12-31ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMember259400YLRTOBISHBVX412024-12-31ifrs-full:SharePremiumMember259400YLRTOBISHBVX412022-12-312023-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400YLRTOBISHBVX412022-12-312023-12-31ifrs-full:SharePremiumMember259400YLRTOBISHBVX412023-12-312024-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400YLRTOBISHBVX412022-12-312023-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400YLRTOBISHBVX412023-12-31ifrs-full:TreasurySharesMember259400YLRTOBISHBVX412023-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400YLRTOBISHBVX412022-12-312023-12-31ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMember259400YLRTOBISHBVX412024-12-31259400YLRTOBISHBVX412023-12-312024-12-31ifrs-full:TreasurySharesMember259400YLRTOBISHBVX412022-12-312023-12-31259400YLRTOBISHBVX412022-12-31ifrs-full:SharePremiumMember259400YLRTOBISHBVX412022-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400YLRTOBISHBVX412024-01-012024-12-31259400YLRTOBISHBVX412023-12-31259400YLRTOBISHBVX412023-12-312024-12-31ifrs-full:SharePremiumMember259400YLRTOBISHBVX412022-12-31ifrs-full:TreasurySharesMember259400YLRTOBISHBVX412022-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400YLRTOBISHBVX412022-12-31ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMember259400YLRTOBISHBVX412023-12-312024-12-31ifrs-full:AccumulatedOtherComprehensiveIncomeMember259400YLRTOBISHBVX412022-12-31259400YLRTOBISHBVX412023-12-312024-12-31259400YLRTOBISHBVX412023-12-312024-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMemberxbrli:sharesiso4217:PLNiso4217:PLNxbrli:shares Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. w 2024 roku Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe za 2024 rok WYBRANE DANE FINANSOWE ZE SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO za rok kończący się 31 grudnia w mln zł w mln EUR 2024 2023 2024 2023 Wynik z tytułu odsetek 8 725 8 171 2 027 1 804 Wynik z tytułu prowizji 2 294 2 164 533 478 Wynik na działalności podstawowej 11 246 10 648 2 613 2 351 Zysk brutto 5 545 5 720 1 288 1 263 Zysk netto przypadający akcjonariuszom ING Banku Śląskiego S.A. 4 369 4 441 1 015 981 Średnia ważona liczba akcji zwykłych (szt.) 130 143 180 130 117 872 - - Zysk na jedną akcję zwykłą (w zł / w EUR) 33,57 34,13 7,80 7,54 Przepływy pieniężne netto 1 320 3 991 307 881 stan na 31 grudnia w mln zł w mln EUR 2024 2023 2024 2023 Aktywa razem 260 359 245 361 60 931 56 431 Kapitał akcyjny 130 130 30 30 Kapitał własny przypadający akcjonariuszom ING Banku Śląskiego S.A. 17 170 16 736 4 018 3 849 Liczba akcji (szt.) 130 100 000 130 100 000 - - Wartość księgowa na jedną akcję (w zł / w EUR) 131,98 128,64 30,89 29,59 Łączny współczynnik kapitałowy 14,85% 17,41% - - ) do przeliczenia wybranych danych na EUR dla pozycji rachunku zysków i strat oraz dla przepływów pieniężnych netto zastosowano kurs wyliczony jako średnia z kursów NBP, obowiązujących na ostatni dzień każdego miesiąca w okresie 12 miesięcy 2024 roku (4,3042 zł) oraz 12 miesięcy 2023 roku (4,5284 zł), ) do przeliczenia wybranych danych na EUR dla pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej zastosowano kurs średni NBP obowiązujący na 31 grudnia 2024 roku (4,2730 zł) oraz na 31 grudnia 2023 roku (4,3480 zł). Skonsolidowany rachunek zysków i strat Sk onsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodó w Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 1 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł ROCZNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2024 ROKU DO 31 GRUDNIA 2024 ROKU Spis treści Skonsolidowany rachunek zysków i strat 2 Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów 3 Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej 4 Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym 5 Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych 7 Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające 8 I. Informacje o Banku i Grupie Kapitałowej 9 1. Podstawowe informacje o Banku 9 2. Zakres działania, czas trwania 9 3. Kapitał zakładowy 9 4. Akcjonariat ING Banku Śląskiego S.A. 9 5. Podmiot uprawniony do badania sprawozdania finansowego 9 6. Zatwierdzenie sprawozdania 9 7. Skład Zarządu oraz Rady Nadzorczej ING Banku Śląskiego S.A. 10 8. Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. 11 II. Zgodność z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej 12 1. Zmiany w standardach rachunkowości 12 2. Kontynuacja działalności 13 3. Zakres podmiotowy i waluta sprawozdania 13 4. Okres sprawozdania i dane porównawcze 13 5. Zasady konsolidacji 14 III. Znaczące zasady rachunkowości 14 1. Podstawy sporządzania sprawozdania finansowego 14 2. Profesjonalny osąd 14 3. Zastosowanie szacunków 14 4. Podstawy konsolidacji 22 5. Waluty obce 23 6. Wynik z tytułu odsetek 23 7. Przychody i koszty z tytułu prowizji 24 8. Wynik na instrumentach finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany 26 9. Wynik na sprzedaży papierów wartościowych oraz przychody z tytułu dywidend 26 10. Wynik na rachunkowości zabezpieczeń 26 11. Wynik na pozostałej działalności podstawowej 26 12. Leasing i usługi faktoringowe 26 13. Aktywa i zobowiązania finansowe 27 14. Rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne 42 15. Inne aktywa finansowe 45 16. Rezerwy 45 17. Świadczenia pracownicze 46 18. Kapitały 46 19. Podatek dochodowy 47 IV. Porównywalność danych finansowych 48 V. Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego 49 1. Sprawozdawczość dotycząca segmentów działalności 49 2. Wynik z tytułu odsetek 52 3. Wynik z tytułu prowizji 53 4. Wynik na instrumentach finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany 54 5. Wynik na sprzedaży papierów wartościowych i przychody z tytułu dywidend 54 6. Wynik na rachunkowości zabezpieczeń 54 7. Wynik na pozostałej działalności podstawowej 54 8. Koszty działania 55 9. Odpisy na oczekiwane straty kredytowe 57 10. Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych 57 11. Podatek od niektórych instytucji finansowych 57 12. Podatek dochodowy 58 13. Zysk oraz wartość księgowa przypadające na jedną akcję 59 14. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 59 15. Kredyty i inne należności udzielone innym bankom 60 16. Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy 60 17. Wycena instrumentów pochodnych 61 18. Pochodne instrumenty zabezpieczające 62 19. Inwestycyjne papiery wartościowe 62 20. Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań 63 21. Kredyty i inne należności udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu 64 22. Inwestycje w jednostki stowarzyszone wyceniane metodą praw własności 66 23. Rzeczowe aktywa trwałe 66 24. Wartości niematerialne 69 25. Podatek odroczony 71 26. Inne aktywa 72 27. Zobowiązania wobec innych banków 72 28. Zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy 72 29. Zobowiązania wobec klientów 73 30. Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych 73 31. Zobowiązania podporządkowane 73 32. Rezerwy 73 33. Informacje o wszczętych postępowaniach administracyjnych i istotnych postępowaniach sądowych 77 34. Inne zobowiązania 81 35. Kapitał własny 82 36. Zobowiązania warunkowe 84 37. Wartość godziwa 85 38. Kompensowanie instrumentów finansowych 91 39. Działalność powiernicza 92 40. Informacje uzupełniające do skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych 92 41. Podmioty powiązane 96 42. Transakcje z personelem zarządzającym i pracownikami 97 43. Zatrudnienie 99 44. Istotne zdarzenia po dacie bilansowej 99 Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 100 I. Zarządzanie kapitałem 101 1. Wprowadzenie 101 2. Minimalne wymogi kapitałowe 101 3. Adekwatność kapitałowa 102 4. Wymogi MREL 104 5. Polityka dywidendowa 105 II. Zarządzanie ryzykiem 107 1. Wprowadzenie 107 2. Ryzyko kredytowe 110 3. Ryzyko rynkowe 139 4. Ryzyko płynności i finansowania 156 5. Ryzyko operacyjne 166 6. Ryzyko ESG 168 7. Pozostałe ryzyka 169 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 2 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Skonsolidowany rachunek zysków i strat za rok kończący się 31 grudnia Numer noty 2024 2023 Przychody odsetkowe 2 13 112 12 409 obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej 2 12 365 11 368 pozostałe przychody odsetkowe 2 747 1 041 Koszty odsetkowe 2 - 4 387 - 4 238 Wynik z tytułu odsetek 2 8 725 8 171 Przychody z tytułu prowizji 3 2 887 2 722 Koszty prowizji 3 - 593 - 558 Wynik z tytułu prowizji 3 2 294 2 164 Wynik na instrumentach finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany 4 198 332 Wynik na sprzedaży papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu 5 - 6 - Wynik na sprzedaży papierów wartościowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz przychody z tytułu dywidend 5 - 3 1 Wynik na rachunkowości zabezpieczeń 6 10 - 5 Wynik na pozostałej działalności podstawowej 7 28 - 15 Wynik na działalności podstawowej 11 246 10 648 Koszty działania 8 - 3 958 - 3 700 Odpisy na oczekiwane straty kredytowe 9 - 944 - 508 w tym zysk z tytułu sprzedaży wierzytelności 2.10.2 . 80 24 Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych 10 - 92 - 106 Podatek od niektórych instytucji finansowych 11 - 740 - 644 Udział w zyskach netto jednostek stowarzyszonych wycenianych metodą praw własności 22 33 30 Zysk brutto 5 545 5 720 Podatek dochodowy 12 - 1 176 - 1 279 Zysk netto 4 369 4 441 w tym przypadający akcjonariuszom ING Banku Śląskiego S.A. 4 369 4 441 za rok kończący się 31 grudnia Numer noty 2024 2023 Zysk netto przypadający akcjonariuszom ING Banku Śląskiego S.A. 4 369 4 441 Średnia ważona ilość akcji zwykłych 130 143 180 130 117 872 Zysk przypadający na jedną akcję (w zł) 13 33,57 34,13 Wartość rozwodnionego zysku na jedną akcję pokrywa się z wartością zysku na jedną akcję zwykłą. Skonsolidowany rachunek zysków i strat należy analizować łącznie z notami do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 3 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów za rok kończący się 31 grudnia Numer noty 2024 2023 Zysk netto za okres sprawozdawczy 4 369 4 441 Pozostałe całkowite dochody netto, w tym: 35.2 396 2 945 Pozycje, które mogą być przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat, w tym: 384 2 861 dłużne papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody – zyski / straty z rewaluacji odnoszone na kapitał własny 55 273 dłużne papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody – przeniesienie na wynik finansowy w związku ze sprzedażą 9 5 zabezpieczenie przepływów pieniężnych – zyski / straty z rewaluacji odnoszone na kapitał własny - 1 447 425 zabezpieczenie przepływów pieniężnych – przeniesienie do zysku lub straty 1 767 2 158 Pozycje, które nie zostaną przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat, w tym: 12 84 kapitałowe instrumenty finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody – zyski / straty z rewaluacji odnoszone na kapitał własny 15 93 zyski / straty aktuarialne - 3 - 9 Całkowity dochód netto za okres sprawozdawczy 4 765 7 386 w tym przypadający akcjonariuszom ING Banku Śląskiego S.A. 4 765 7 386 Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów należy analizować łącznie z notami uzupełniającymi do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 4 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej stan na Numer noty 31.12.2024 31.12.2023 dane przekształcone 01.01.2023 dane przekształcone Aktywa Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 14 8 361 7 041 3 050 Kredyty i inne należności udzielone innym bankom 15 21 635 19 620 4 449 Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy 16 , 17 , 20 1 948 2 274 1 953 Pochodne instrumenty zabezpieczające 18 61 208 139 Inwestycyjne papiery wartościowe 19 58 992 56 614 48 433 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań 20 , 16 179 165 164 Kredyty i inne należności udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu 21 166 677 156 521 154 975 Inwestycje w jednostki stowarzyszone wyceniane metodą praw własności 22 185 181 179 Rzeczowe aktywa trwałe 23 1 011 1 002 949 Wartości niematerialne 24 457 493 416 Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego 12 14 1 572 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 25 690 1 097 1 829 Inne aktywa 26 149 144 158 Aktywa razem 260 359 245 361 217 266 stan na Numer noty 31.12.2024 31.12.2023 01.01.2023 Zobowiązania Zobowiązania wobec innych banków 27 15 468 13 655 5 640 Zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy 28 , 17 1 400 1 822 2 204 Pochodne instrumenty zabezpieczające 18 83 280 370 Zobowiązania wobec klientów 29 219 996 205 290 192 731 Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych 30 509 404 405 Zobowiązania podporządkowane 31 1 499 1 526 1 644 Rezerwy 32 636 542 359 Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego 12 16 115 20 Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 25 1 - - Inne zobowiązania 34 3 581 4 991 4 550 Zobowiązania razem 243 189 228 625 207 923 Kapitał własny Kapitał akcyjny 35.1 130 130 130 Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej 35.3 956 956 956 Skumulowane inne całkowite dochody 35.2 - 4 699 - 5 095 - 8 040 Zyski zatrzymane 35.3 20 783 20 750 16 297 Akcje własne na cele pracowniczego programu motywacyjnego - - 5 - Kapitał własny razem 13 17 170 16 736 9 343 w tym przypadający akcjonariuszom ING Banku Śląskiego S.A. 17 170 16 736 9 343 Zobowiązania i kapitał własny razem 260 359 245 361 217 266 Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej należy analizować łącznie z notami do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 5 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym za rok kończący się 31 grudnia 2024 Numer noty: 35 Kapitał akcyjny Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej Skumulowane inne całkowite dochody Zyski zatrzymane Akcje własne na cele pracowniczego programu motywacyjnego Kapitały razem Kapitał własny na początek okresu 130 956 - 5 095 20 750 - 5 16 736 Zysk netto bieżącego okresu - - - 4 369 - 4 369 Inne całkowite dochody netto, w tym: - - 396 - - 396 aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody – zyski / straty z rewaluacji odnoszone na kapitał własny - - 70 - - 70 dłużne papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody – przeniesienie na wynik finansowy w związku ze sprzedażą - - 9 - - 9 zabezpieczenie przepływów pieniężnych – zyski / straty z rewaluacji odnoszone na kapitał własny - - - 1 447 - - - 1 447 zabezpieczenie przepływów pieniężnych – przeniesienie do zysku lub straty - - 1 767 - - 1 767 zyski / straty aktuarialne - - - 3 - - - 3 Pozostałe zmiany w kapitale własnym, w tym: - - - - 4 336 5 - 4 331 wypłata dywidendy - - - - 4 339 - - 4 339 wycena motywacyjnych programów pracowniczych - - - 4 - 4 nabycie akcji własnych na cele programu motywacyjnego - - - - - 6 - 6 rozliczenie nabycia i przekazanie akcji własnych pracownikom - - - - 1 11 10 rozliczenie nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa - - - - - - Kapitał własny na koniec okresu 130 956 - 4 699 20 783 - 17 170 Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym należy analizować łącznie z notami do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 6 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym - c.d. za rok kończący się 31 grudnia 2023 Numer noty: 35 Kapitał akcyjny Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej Skumulowane inne całkowite dochody Zyski zatrzymane Akcje własne na cele pracowniczego programu motywacyjnego Kapitały razem Kapitał własny na początek okresu 130 956 - 8 040 16 297 - 9 343 Zysk netto bieżącego okresu - - - 4 441 - 4 441 Inne całkowite dochody netto, w tym: - - 2 945 - - 2 945 aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody – zyski / straty z rewaluacji odnoszone na kapitał własny - - 366 - - 366 dłużne papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody – przeniesienie na wynik finansowy w związku ze sprzedażą - - 5 - - 5 zabezpieczenie przepływów pieniężnych – zyski / straty z rewaluacji odnoszone na kapitał własny - - 425 - - 425 zabezpieczenie przepływów pieniężnych – przeniesienie do zysku lub straty - - 2 158 - - 2 158 zyski / straty aktuarialne - - - 9 - - - 9 Pozostałe zmiany w kapitale własnym, w tym: - - - 12 - 5 7 wycena motywacyjnych programów pracowniczych - - - 17 - 17 nabycie akcji własnych na cele programu motywacyjnego - - - - - 9 - 9 rozliczenie nabycia i przekazanie akcji własnych pracownikom - - - - 4 4 - rozliczenie nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa - - - - 1 - - 1 Kapitał własny na koniec okresu 130 956 - 5 095 20 750 - 5 16 736 Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym należy analizować łącznie z notami do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 7 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych za rok kończący się 31 grudnia Numer noty 2024 2023 dane przekształcone Zysk netto 4 369 4 441 Korekty, w tym: - 4 660 - 6 810 Udział w zyskach (stratach) netto jednostek stowarzyszonych wycenianych metodą praw własności 22 - 33 - 30 Amortyzacja 8 , 23 , 24 340 327 Wynik z tytułu odsetek (z rachunku zysków i strat) 2 - 8 725 - 8 171 Odsetki zapłacone - 3 817 - 4 023 Odsetki otrzymane 13 067 12 018 Dywidendy otrzymane 5 - 8 - 7 Zyski (straty) z działalności inwestycyjnej 1 1 Podatek dochodowy (z rachunku zysków i strat) 12 1 176 1 279 Podatek dochodowy zapłacony - 975 - 1 141 Zmiana stanu rezerw 32 , 40 91 172 Zmiana stanu kredytów i innych należności udzielonych innym bankom 15 , 40 - 1 999 - 15 146 Zmiana stanu aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy 16 , 17 , 40 336 - 315 Zmiana stanu pochodnych instrumentów zabezpieczających 18 , 40 345 3 030 Zmiana stanu inwestycyjnych papierów wartościowych 19 , 40 - 7 762 - 7 127 Zmiana stanu aktywów stanowiących zabezpieczenie zobowiązań 20 , 16 , 40 - 12 - 2 Zmiana stanu kredytów i innych należności udzielonych klientom wycenianych według zamortyzowanego kosztu 21 , 40 - 10 229 - 1 268 Zmiana stanu pozostałych aktywów 26 , 40 - 58 443 Zmiana stanu zobowiązań wobec innych banków 27 , 40 642 564 Zmiana stanu zobowiązań wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy 17 , 28 - 448 - 382 Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów 29 , 40 14 727 12 529 Zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych 30 , 40 5 - 1 Zmiana stanu zobowiązań podporządkowanych 31 , 40 - 27 - 118 Zmiana stanu pozostałych zobowiązań 34 , 40 - 1 297 558 Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej - 291 - 2 369 za rok kończący się 31 grudnia Numer noty 2024 2023 dane przekształcone Nabycie rzeczowych aktywów trwałych 23 - 127 - 155 Nabycie wartości niematerialnych 24 - 134 - 162 Nabycie dłużnych papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu - 13 952 - 6 504 Zbycie dłużnych papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu 19 524 5 991 Dywidendy otrzymane 5 , 22 37 35 Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej 5 348 - 795 Zaciągnięcie kredytów długoterminowych 40 3 063 9 680 Spłata kredytów długoterminowych 40 - 1 731 - 2 113 Spłata odsetek od kredytów długoterminowych 40 - 701 - 270 Wpływy z emisji dłużnych papierów wartościowych 30 500 - Wykup dłużnych papierów wartościowych 30 - 400 - Odsetki od wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych - 25 - 31 Spłata zobowiązań z tytułu leasingu 40 - 98 - 102 Nabycie akcji własnych na cele pracowniczego programu motywacyjnego - 6 - 9 Dywidendy wypłacone 35.3 - 4 339 - Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej - 3 737 7 155 Zwiększenie / zmniejszenie środków pieniężnych netto 1 320 3 991 w tym zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych 302 497 Środki pieniężne na początek okresu 7 041 3 050 Środki pieniężne na koniec okresu 14 , 40 8 361 7 041 Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych należy analizować łącznie z notami do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 8 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające I. Informacje o Banku i Grupie Kapitałowej 9 II. Zgodność z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej 12 III. Znaczące zasady rachunkowości 14 IV. Porównywalność danych finansowych 48 V. Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego 49 Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 9 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające I.Informacje o Banku i Grupie Kapitałowej 1. Podstawowe informacje o Banku ING Bank Śląski S.A. („Spółka dominująca”, „Jednostka dominująca”, „Bank”) z siedzibą Centrali w Polsce , w Katowicach, przy ul. Sokolskiej 34, kod pocztowy 40-086 , został wpisany do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Katowicach, Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 0000005459. Spółce dominującej nadano numer statystyczny REGON 271514909 oraz numer identyfikacji podatkowej NIP 634-013-54-75. 2. Zakres działania, czas trwania ING Bank Śląski S.A. oferuje szeroki zakres usług bankowych świadczonych na rzecz klientów indywidualnych oraz instytucjonalnych zgodnie z zakresem usług określonym w statucie Banku. Bank prowadzi operacje zarówno w złotych, jak i w walutach obcych oraz aktywnie uczestniczy w obrocie na krajowym i zagranicznych rynkach finansowych. Ponadto, poprzez podmioty zależne Grupa prowadzi działalność leasingową, faktoringową oraz świadczy usługi bankowe oraz inne usługi finansowe. Czas trwania Spółki dominującej jest nieoznaczony. 3.Kapitał zakładowy Kapitał zakładowy (akcyjny) ING Banku Śląskiego S.A. wynosi 130 100 000 zł i dzieli się na 130 100 000 sztuk akcji zwykłych na okaziciela o wartości nominalnej 1,00 zł każda. Akcje Banku są notowane na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (sektor banki). 4.Akcjonariat ING Banku Śląskiego S.A. ING Bank Śląski S.A. jest spółką zależną od ING Bank N.V., który według stanu na 31 grudnia 2024 roku posiadał 75% udziału w kapitale zakładowym ING Banku Śląskiego oraz 75% udziałów w ogólnej liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu ING Banku Śląskiego S.A. ING Bank N.V. wchodzi w skład Grupy Kapitałowej, określanej na potrzeby niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jako Grupa ING. Na 31 grudnia 2024 roku akcjonariuszami posiadającymi 5 i więcej procent głosów na Walnym Zgromadzeniu ING Banku Śląskiego S.A. były następujące podmioty: Lp. Podmiot Liczba akcji i głosów % ogólnej liczby akcji i głosów na WZ 1. ING Bank N.V. 97 575 000 75,00 2. Allianz Polska Otwarty Fundusz Emerytalny 9 512 036 7,31 5. Podmiot uprawniony do badania sprawozdania finansowego Podmiotem uprawnionym do badania jest Forvis Mazars Audyt Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. 6.Zatwierdzenie sprawozdania Niniejsze roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A. za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku zostało przyjęte do publikacji przez Zarząd Banku 5 marca 2025 roku. Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A. za okres od 1 stycznia 2023 roku do 31 grudnia 2023 roku zostało zatwierdzone przez Walne Zgromadzenie ING Banku Śląskiego S.A. 11 kwietnia 2024 roku. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 10 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 7.Skład Zarządu oraz Rady Nadzorczej ING Banku Śląskiego S.A. Zarząd Banku Na koniec 2024 roku, podobnie jak na koniec 2023 roku, skład Zarządu ING Banku Śląskiego S.A. przedstawiał się następująco: • p. Brunon Bartkiewicz - Prezes Zarządu Banku, • p. Joanna Erdman - Wiceprezes Zarządu Banku, • p. Marcin Giżycki – Wiceprezes Zarządu Banku, • p. Bożena Graczyk - Wiceprezes Zarządu Banku, • p. Ewa Łuniewska - Wiceprezes Zarządu Banku, • p. Michał H. Mrożek - Wiceprezes Zarządu Banku, • p. Sławomir Soszyński - Wiceprezes Zarządu Banku, • p. Alicja Żyła - Wiceprezes Zarządu Banku. Rada Nadzorcza Banku na posiedzeniu 11 kwietnia 2024 roku podjęła decyzję o rozpoczęciu procesu rekrutacji na stanowisko Prezesa Zarządu Banku. Powyższa decyzja została podjęta w związku z wygaśnięciem w 2025 roku mandatu Pana Brunona Bartkiewicza po zakończeniu obecnej kadencji na stanowisku Prezesa Zarządu Banku, tj. z dniem odbycia Walnego Zgromadzenia zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za 2024 rok. Pan Brunon Bartkiewicz jest Prezesem Zarządu Banku od 2016 roku. 3 września 2024 roku Rada Nadzorcza Banku podjęła uchwałę o powołaniu Pana Michała Bolesławskiego na stanowisko Prezesa Zarządu Banku, pod warunkiem uzyskania wymaganej zgody Komisji Nadzoru Finansowego (KNF). Informację o wydaniu przez KNF wspomnianej zgody Bank otrzymał 20 grudnia 2024 roku. Powołanie będzie skuteczne z dniem odbycia Walnego Zgromadzenia zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za 2024 rok. Pan Michał Bolesławski spełnia wszystkie wymogi określone w przepisach art. 22aa ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe. Nie wykonuje działalności konkurencyjnej wobec ING Banku Śląskiego S.A., ani nie uczestniczy w spółce konkurencyjnej jako wspólnik spółki cywilnej, osobowej lub kapitałowej lub członek organu konkurencyjnej osoby prawnej. Nie figuruje również w rejestrze Dłużników Niewypłacalnych prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym. 29 listopada 2024 roku do Banku wpłynęło pismo Pana Sławomira Soszyńskiego, pełniącego funkcję Wiceprezesa Zarządu ING Banku Śląskiego S.A., dotyczące rezygnacji z ubiegania się o wybór do składu Zarządu Banku następnej kadencji, która rozpocznie się z dniem odbycia Walnego Zgromadzenia ING Banku Śląskiego S.A. zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za 2024 rok. Rada Nadzorcza Banku 8 marca 2024 roku do Banku wpłynęło pismo Pana Aleksandra Galosa, pełniącego funkcję Przewodniczącego Rady Nadzorczej ING Banku Śląskiego S.A., dotyczące rezygnacji z ubiegania się o wybór do składu Rady następnej kadencji. Decyzja o rezygnacji z ubiegania się o wybór na następną kadencję podyktowana była niemożnością spełnienia przez Pana Aleksandra Galosa w całym okresie kolejnej pełnej kadencji kryteriów niezależności, ze względu na długoletnie zasiadanie w Radzie Nadzorczej Banku. 12 lutego 2024 roku Bank otrzymał oświadczenie Pani Katarzyny Zajdel-Kurowskiej o rezygnacji z funkcji członka Rady Nadzorczej Banku z dniem 29 lutego 2024 roku. Powodem rezygnacji było powołanie na stanowisko w międzynarodowej instytucji finansowej. W związku z upływem kadencji Rady Nadzorczej, 11 kwietnia 2024 roku Walne Zgromadzenie ING Banku Śląskiego S.A. powołało nową Radę Nadzorczą Banku w składzie: • p. Monika Marcinkowska – Przewodnicząca Rady (Niezależny Członek Rady), • p. Małgorzata Kołakowska – I Wiceprzewodnicząca Rady, • p. Michał Szczurek – Wiceprzewodniczący Rady, • p. Stephen Creese – Członek Rady, • p. Dorota Dobija – Niezależny Członek Rady, • p. Aneta Hryckiewicz-Gontarczyk - Niezależny Członek Rady, • p. Arkadiusz Krasowski - Niezależny Członek Rady, • p. Hans De Munck – Członek Rady, • p. Serge Offers - Członek Rady. Pan Stephen Creese, Pani Dorota Dobija, Pani Małgorzata Kołakowska, Pani Monika Marcinkowska, Pan Hans De Munck oraz Pan Michał Szczurek pełnili funkcje w Radzie poprzedniej kadencji. Powołani członkowie Rady Nadzorczej spełniają wszystkie wymogi określone w przepisach art. 22aa ustawy z 29 sierpnia 1997 roku - Prawo bankowe. Nie wykonują działalności konkurencyjnej wobec ING Banku Śląskiego S.A., jak i nie uczestniczą w spółkach konkurencyjnych jako wspólnicy spółki cywilnej, osobowej lub kapitałowej, ani też nie uczestniczą w konkurencyjnej osobie prawnej jako członkowie jej organów. Nie figurują również w Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych prowadzonym na podstawie ustawy z 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym. Na koniec 2024 roku skład Rady Nadzorczej Banku nie uległ zmianie. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 11 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 8.Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. ING Bank Śląski S.A. jest podmiotem dominującym Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A. („Grupa Kapitałowa”, „Grupa”). Skład Grupy przedstawia się następująco: % udziału Grupy w kapitale zakładowym i w głosach na WZ L.p. nazwa rodzaj działalności siedziba stan na 31.12.2024 stan na 31.12.2023 charakter powiązania kapitałowego ujęcie w sprawozdaniu skonsolidowanym Grupy 1. ING Investment Holding (Polska) S.A., posiadający udziały w następujących podmiotach zależnych i stowarzyszonych: holding finansowy Katowice 100 100 zależny konsolidacja pełna 1.1. ING Commercial Finance S.A. usługi faktoringowe Warszawa 100 100 zależny konsolidacja pełna 1.2. ING Lease (Polska) Sp. z o.o. usługi leasingowe Warszawa 100 100 zależny konsolidacja pełna 1.3. Paymento Financial S.A. usługi finansowe oraz rozwiązania IT dla sektora finansowego Tychy 100 100 zależny konsolidacja pełna 1.4. Goldman Sachs TFI S.A. towarzystwo funduszy inwestycyjnych Warszawa 45 45 stowarzyszony konsolidacja metodą praw własności 2. ING Bank Hipoteczny S.A. usługi bankowe Katowice 100 100 zależny konsolidacja pełna 3. ING Usługi dla Biznesu S.A. usługi księgowe, kadrowo- płacowe Katowice 100 100 zależny konsolidacja pełna 4. Nowe Usługi S.A. edukacja i promocja na rzecz rynku finansowego oraz Certyfikatów TURBO Katowice 100 100 zależny konsolidacja pełna 5. SAIO Spółka Akcyjna sprzedaż oprogramowania, robotyzacja procesów Katowice 100 100 zależny konsolidacja pełna 6. Dom Data IDS Sp. z o.o. usługi w zakresie IT Poznań 40 n.d. stowarzyszony konsolidacja metodą praw własności *) W skład grupy kapitałowej ING Lease (Polska) Sp. z o.o. wchodzi 5 spółek celowych, w których ING Lease (Polska) Sp. z o.o. posiada 100% udziałów. Są to: ING Aktywa Spółka z o.o., ING Finance Spółka z o.o., Rel Fokstrot Spółka z o.o., Rel Jota Spółka z o.o. oraz Rel Project 1 Spółka z o.o. ) Na koniec 2023 roku bezpośrednim właścicielem spółki SAIO S.A. był ING Investment Holding (Polska) S.A. Zmiany w składzie Grupy Kapitałowej Nabycie przez Bank spółki stowarzyszonej Dom Data IDS Sp. z o.o. 19 stycznia 2024 roku ING Bank Śląski S.A. uzyskał zgodę prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) na koncentrację, związaną z nabyciem w 4 kwartale 2023 roku 40% udziałów w spółce Dom Data Services Sp. z o.o. (zgoda prezesa UOKiK stanowiła warunek sfinalizowania transakcji nabycia). W kwietniu 2024 roku nastąpiła zmiana nazwy spółki na Dom Data IDS Sp. z o.o. Nabycie przez Bank akcji spółki zależnej SAIO S.A. 27 maja 2024 roku, tj. z datą wpisu do rejestru akcjonariuszy, nastąpiło przeniesienie własności 100% akcji spółki SAIO S.A. z ING Investment Holding (Polska) S.A. na ING Bank Śląski S.A. (zgodnie z postanowieniami umowy sprzedaży zawartej 20 maja 2024 roku pomiędzy ING Investment Holding (Polska) S.A. a Bankiem). Przedmiot działalności spółek Grupy Kapitałowej ING Investment Holding (Polska) S.A. ING Investment Holding (Polska) S.A. jest spółką holdingową. Za jej pośrednictwem Bank posiada udziały w trzech spółkach zależnych: ING Lease (Polska) Sp. z o.o. (100%), ING Commercial Finance S.A. (100%) i Paymento Financial S.A. (100%) oraz w jednej spółce stowarzyszonej Goldman Sachs TFI S.A. (45%). ING Commercial Finance S.A. Podstawowym przedmiotem działalności spółki jest faktoring, czyli usługi w zakresie finansowania i obsługi wierzytelności. Spółka oferuje faktoring z regresem i bez regresu. Kompleksowa obsługa wierzytelności obejmuje monitowanie odbiorców, sporządzanie bieżących raportów, pośredniczenie w ubezpieczeniu wierzytelności i windykację. ING Lease (Polska) Sp. z o.o. Spółka oferuje wszystkie podstawowe rodzaje leasingu które pozwalają sfinansować zarówno ruchomości (w postaci samochodów osobowych, dostawczych, środków transportu ciężkiego, maszyn i urządzeń, sprzętu budowlanego, medycznego, wyposażenia oraz IT), jak i nieruchomości. Spółka kieruje swoje usługi do wszystkich grup klientów: dużych, średnich i małych firm, a także mikro (przedsiębiorców). Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 12 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Paymento Financial S.A. Spółka jest podmiotem regulowanym mającym zgodę Komisji Nadzoru Finansowego na świadczenie usług płatniczych w charakterze Krajowej Instytucji Płatniczej. Spółka dostarcza profesjonalne usługi finansowe oraz rozwiązania IT dla sektora finansowego. Swoje usługi kieruje do uczestników rynku finansowego oraz e-commerce. ING Bank Hipoteczny S.A. Celem funkcjonowania spółki jest pozyskanie, a następnie zwiększenie udziału długoterminowego finansowania w bilansie Grupy poprzez emisję długoterminowych listów zastawnych opartych o wierzytelności kredytowe zabezpieczone hipoteką, nabyte od ING Banku Śląskiego lub innych banków. ING Usługi dla Biznesu S.A. Spółka prowadzi działalność operacyjną w następujących obszarach biznesowych: prowadzenie internetowej bazy danych o firmach oraz platformy handlowo-aukcyjnej B2B online (ALEO), prowadzenie platformy do fakturowania i zarządzania płatnościami, usługi księgowe i kadrowo-płacowe dla przedsiębiorców (ING Księgowość) oraz prowadzi i nadal rozwija uruchomiony pod koniec 2022 roku serwis Firmove.pl, który wspiera przedsiębiorców na każdym etapie rozwoju biznesu oraz podnosi świadomość w obszarze ESG. Nowe Usługi S.A. Spółka prowadzi działalność edukacyjną i marketingową. Udostępnia portal o inwestowaniu i giełdzie, na którym publikowane są materiały o tematyce inwestycyjnej oraz dostępna jest baza wiedzy (edukacjagieldowa.pl). Spółka zajmuje się także popularyzacją certyfikatów ING Turbo na polskim rynku. To instrumenty notowane na giełdzie w Warszawie, których emitentem jest ING Bank N.V. Główne działania spółki to organizacja akcji marketingowych, prowadzenie szkoleń, obsługa infolinii ING Turbo oraz wsparcie techniczne przy prowadzeniu strony internetowej (ingturbo.pl). SAIO S.A. Przedmiotem działalności spółki jest sublicencjonowanie oprogramowania do robotyzacji SAIO oraz realizacja robotyzacji procesów biznesowych u klientów w ramach działań własnych oraz budowanej sieci partnerskiej. Spółka świadczy także usługi robotyzacji dla ING Banku Śląskiego oraz wybranych podmiotów Grupy ING na świecie. Goldman Sachs TFI S.A. Przedmiotem działalności spółki jest tworzenie funduszy inwestycyjnych i zarządzanie nimi, w tym pośrednictwo w zbywaniu i odkupywaniu jednostek uczestnictwa, reprezentowanie ich wobec osób trzecich oraz zarządzanie portfelami. Spółka jest częścią Goldman Sachs Asset Management – amerykańskiej firmy zarządzającej aktywami. Dom Data IDS Sp. z o.o. Podstawowym przedmiotem działalności spółki jest rozwój i utrzymanie procesów na platformie Ferryt oraz procesów na platformie IWA dla klientów indywidualnych, biznesowych i strategicznych oraz dla pracowników backoffice obsługujących procesy biznesowe w Banku. II.Zgodność z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej Niniejsze roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A. za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej („MSSF”) zatwierdzonymi przez UE. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe uwzględnia wymogi zatwierdzonych przez UE standardów oraz interpretacji. 1. Zmiany w standardach rachunkowości W niniejszym rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupa uwzględniła następujące zmiany do standardów i nowe interpretacje zatwierdzone przez Unię Europejską i obowiązujące dla okresów rocznych rozpoczynających się w dniu 1 stycznia 2024 roku lub po tej dacie: Zmiana Wpływ na skonsolidowane sprawozdanie Grupy MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych: • klasyfikacja zobowiązań finansowych jako krótkoterminowe lub długoterminowe • odroczenie daty zastosowania oraz • zobowiązania długoterminowe z kowenantami Klasyfikacja zobowiązań finansowych jako długoterminowe jest uzależniona od istnienia praw do dokonania prolongaty zobowiązania na okres dłuższy niż 12 miesięcy oraz od spełnienia warunków (kowenantów) realizacji takiej prolongaty na dzień bilansowy. Wymagane jest również ujawnienie informacji o tych kowenantach w notach do sprawozdania finansowego. Implementacja zmian nie wywarła wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy. MSSF 16 Leasing: Zobowiązanie leasingowe w transakcjach sprzedaży i leasingu zwrotnego. Implementacja zmian nie wywarła wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy. MSR 7 Sprawozdanie z przepływów pieniężnych i MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnienia – umowy finansowania dostawców Implementacja zmian nie wywarła wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 13 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Opublikowane standardy i interpretacje, które zostały wydane do 31 grudnia 2024 roku i zatwierdzone przez Unię Europejską, ale nie zostały wcześniej zastosowane przez Grupę: Zmiana (w nawiasie data zastosowania w Unii Europejskiej) Wpływ na skonsolidowane sprawozdanie Grupy MSR 21 Skutki zmian kursów wymiany waluty: utrata wymienialności walutowej (rok obrotowy rozpoczynający się 1 stycznia 2025) Z analiz Grupy wynika, że implementacja zmian nie będzie wywierała istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy. Opublikowane standardy i interpretacje, które zostały wydane do 31 grudnia 2024 roku, ale nie zostały zatwierdzone przez Unię Europejską na 31 grudnia 2024 roku i nie zostały wcześniej zastosowane przez Grupę: Zmiana (w nawiasie oczekiwana data zastosowania przez IASB) Wpływ na skonsolidowane sprawozdanie Grupy MSSF 18 Prezentacja i ujawnienia w sprawozdaniach finansowych (rok obrotowy rozpoczynający się 1 stycznia 2027) Nowy standard opublikowany w kwietniu 2024 roku, który zastąpi MSR 1. Implementacja nowych wytycznych ma na celu poprawę porównywalności i przejrzystości sprawozdań finansowych jednostek. Z analiz Grupy wynika, że zastosowanie standardu będzie miało wpływ na prezentację i zakres ujawnień w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy. MSSF 19 Jednostki zależne bez odpowiedzialności publicznej: ujawnienia (rok obrotowy rozpoczynający się 1 stycznia 2027) Nowy standard opublikowany w maju 2024 roku będzie dobrowolnie stosowany przez jednostki, które nie mają statusu jednostki posiadającej odpowiedzialność publiczną, a które są zależne od jednostek przygotowujących publicznie dostępne skonsolidowane sprawozdanie finansowe. Z analiz Grupy wynika, że zastosowanie standardu nie będzie miało wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy. MSSF 9 Instrumenty finansowe i MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnienia - Klasyfikacja i wycena instrumentów finansowych (rok obrotowy rozpoczynający się 1 stycznia 2026) Wprowadzone zmiany są rezultatem wniosków z powdrożeniowego przeglądu wytycznych obu standardów. Zmiany mają charakter doprecyzowujący w zakresie klasyfikacji aktywów finansowych (tj.: wynikających z umów zawierających klauzule ESG lub podobne) oraz usunięcia z bilansu instrumentów finansowych, które są przedmiotem rozliczenia za pośrednictwem systemów płatności elektronicznych. Implementacja zmian nie będzie wywierać istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy. Zmiany wynikające z corocznej aktualizacji treści standardów (tom 11) (rok obrotowy rozpoczynający się 1 stycznia 2026) Wprowadzone zmiany do MSSF1, MSSF 7, MSSF 9, MSSF10 i MSR 7 mają charakter redakcyjny. Z analiz Grupy wynika, że zastosowanie zmian nie będzie miało wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy. MSSF 9 Instrumenty finansowe i MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnienia Umowy dotyczące energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych (rok obrotowy rozpoczynający się 1 stycznia 2026) Zmiany mają na celu lepsze odzwierciedlenie w sprawozdaniu finansowym umów odnoszących się do energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych z fizyczną lub wirtualną dostawą. Wprowadzone zmiany koncentrują się na wymaganiach w zakresie kupna energii na własny użytek, rachunkowości zabezpieczeń i ujawnień. Z analiz Grupy wynika, że zastosowanie zmian, z perspektywy aktualnej sytuacji ekonomicznej, nie będzie miało wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy. Na dzień przyjęcia niniejszego sprawozdania do publikacji, biorąc pod uwagę toczący się w UE proces wprowadzania standardów MSSF oraz prowadzoną przez Grupę działalność, w zakresie stosowanych przez Grupę zasad rachunkowości nie ma różnicy między standardami MSSF, które weszły w życie, a standardami MSSF zatwierdzonymi przez UE. 2.Kontynuacja działalności Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A. za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Grupę Kapitałową w okresie co najmniej 12 miesięcy od daty przyjęcia do publikacji, czyli od 5 marca 2025 roku. Zarząd Banku nie stwierdza na dzień podpisania skonsolidowanego sprawozdania finansowego istnienia faktów i okoliczności, które wskazywałyby na zagrożenia dla możliwości kontynuacji działalności przez Grupę Kapitałową w okresie 12 miesięcy od daty publikacji na skutek zamierzonego lub przymusowego zaniechania bądź istotnego ograniczenia przez Grupę Kapitałową dotychczasowej działalności. 3. Zakres podmiotowy i waluta sprawozdania Niniejsze roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A. za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku zawiera dane Banku oraz jego jednostek zależnych i stowarzyszonych (razem zwanych “Grupą”). Niniejsze roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzane w złotych polskich („PLN”, „zł”). Wszystkie wartości, o ile nie wskazano inaczej, podane są po zaokrągleniu do miliona złotych. W związku z tym mogą wystąpić przypadki matematycznej niespójności w sumowaniach lub pomiędzy poszczególnymi notami. 4. Okres sprawozdania i dane porównawcze Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A. obejmuje okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku i zawiera dane porównawcze: • dla skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej na 31 grudnia 2023 oraz na 1 stycznia 2023 roku, • dla pozycji ze skonsolidowanego rachunku zysków i strat, skonsolidowanego sprawozdania z całkowitych dochodów, skonsolidowanego sprawozdania ze zmian w kapitale własnym oraz skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych za okres od 1 stycznia 2023 roku do 31 grudnia 2023 roku. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 14 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 5.Zasady konsolidacji Skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje sprawozdanie finansowe Banku oraz sprawozdania finansowe jego jednostek zależnych. Zostały one sporządzone za okres 12 miesięcy kończący się w dniu 31 grudnia 2024 roku. Sprawozdania finansowe jednostek zależnych, po uwzględnieniu korekt doprowadzających do zgodności z MSSF, sporządzane są za ten sam okres sprawozdawczy, co sprawozdanie finansowe jednostki dominującej, w oparciu o jednolite zasady rachunkowości zastosowane dla transakcji i zdarzeń gospodarczych o podobnym charakterze. W celu eliminacji jakichkolwiek rozbieżności w stosowanych zasadach rachunkowości wprowadza się korekty. Wszystkie znaczące salda i transakcje pomiędzy jednostkami Grupy, w tym przychody i koszty, niezrealizowane zyski oraz zyski i straty wynikające z transakcji w ramach Grupy, zostały w całości wyeliminowane. Niezrealizowane straty są eliminowane, chyba że dowodzą wystąpienia utraty wartości. III.Znaczące zasady rachunkowości Z wymagań MSSF wynikają określone opcje wyboru polityki rachunkowości. Kluczowe obszary, w których MSSF dopuszczają dokonanie wyboru polityki i które odnoszą się do Polityki Rachunkowości Grupy są następujące: • wybór polityki rachunkowości w zakresie kontynuacji stosowania zasad rachunkowości zabezpieczeń zgodnie w wytycznymi MSR 39, • wybór polityki rachunkowości w zakresie wyceny budynków i gruntów w wartości przeszacowanej odpowiadającej wartości godziwej na dzień bilansowy. Polityka rachunkowości Grupy zgodna z wymaganiami MSSF oraz decyzje Grupy w zakresie dopuszczalnych opcji wyboru polityki zostały zaprezentowane poniżej. 1.Podstawy sporządzania sprawozdania finansowego Sprawozdanie finansowe jest sporządzane w złotych polskich w zaokrągleniu do miliona złotych (chyba, że zaznaczono inaczej). W sprawozdaniu stosuje się koncepcję wartości godziwej dla nieruchomości własnych oraz aktywów finansowych i zobowiązań finansowych wycenianych według wartości godziwej, w tym instrumentów pochodnych, oraz aktywów finansowych klasyfikowanych jako wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Pozostałe składniki aktywów finansowych (w tym kredyty i pożyczki) wykazywane są w wartości zamortyzowanego kosztu pomniejszonego o odpisy z tytułu utraty wartości lub cenie nabycia pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości. Ujęte aktywa finansowe, które zostały desygnowane jako pozycje zabezpieczane w strategii zabezpieczenia wartości godziwej i które w sytuacji braku takiej desygnacji wyceniane byłyby według zamortyzowanego kosztu, wyceniane są według zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem korekty wyceny z tytułu zabezpieczanego ryzyka. Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży, wykazywane są w kwocie niższej z ich wartości bilansowej i wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia. 2.Profesjonalny osąd W procesie stosowania zasad rachunkowości wobec zagadnień wskazanych poniżej, największe znaczenie, oprócz szacunków księgowych, miał profesjonalny osąd kierownictwa. 2.1. Składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego Grupa rozpoznaje aktywa z tytułu podatku odroczonego bazując na założeniu, że jest prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego. 2.2. Klasyfikacja umów leasingowych przez leasingodawcę Występując w roli leasingodawcy Grupa dokonuje klasyfikacji leasingu jako operacyjnego lub finansowego. Klasyfikacja wykonywana jest w oparciu o ocenę, w jakim zakresie ryzyko i pożytki z tytułu posiadania przedmiotu leasingu oraz w odniesieniu do leasingu aktywów wynikających z leasingu przypadają w udziale leasingodawcy, a w jakim leasingobiorcy. Treść ekonomiczna każdej transakcji stanowi podstawę do oceny w tym zakresie. 2.3. Klasyfikacja aktywów finansowych Grupa klasyfikuje aktywa finansowe na podstawie oceny modelu biznesowego, w ramach którego aktywa są utrzymywane oraz oceny czy z warunków umownych wynikają wyłącznie płatności kapitału i odsetek od kwoty tego kapitału. Szczegółowe informacje o przyjętych założeniach w tym zakresie zaprezentowane zostały w punkcie 13.2 . Klasyfikacja aktywów finansowych . 3. Zastosowanie szacunków Szacunki i założenia, przyjęte do prezentowania wartości aktywów i zobowiązań oraz przychodów i kosztów, dokonywane są w oparciu o dostępne dane historyczne oraz szereg innych czynników, które są uważane za właściwe w danych warunkach. Przyjęte założenia dotyczące przyszłości i dostępne źródła danych tworzą podstawę do dokonywania szacunków odnośnie wartości bilansowych aktywów i zobowiązań, których nie da się określić w jednoznaczny sposób na podstawie innych źródeł. Szacunki uwzględniają przewidywane na dzień bilansowy przyczyny/źródła niepewności. Wyniki rzeczywiste mogą się różnić od wartości szacunkowych. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 15 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Szacunki i założenia podlegają bieżącym przeglądom. Korekty w szacunkach są rozpoznawane w okresie, w którym dokonano zmiany szacunku pod warunkiem, że korekta dotyczy tylko tego okresu lub w okresie, w którym dokonano zmiany i okresach przyszłych, jeśli korekta wpływa zarówno na bieżący jak i przyszłe okresy. Poniżej opisane zostały najistotniejsze szacunki księgowe dokonane przez Grupę. 3.1. Szacowanie oczekiwanych strat kredytowych w odniesieniu do aktywów finansowych Grupa stosuje wymogi standardu MSSF 9 w zakresie utraty wartości w celu ujęcia i wyceny odpisu na oczekiwane straty kredytowe z tytułu dłużnych aktywów finansowych, które są wyceniane według zamortyzowanego kosztu lub według wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Strata oczekiwana w portfelu ekspozycji nieistotnych indywidualnie jest kalkulowana kolektywnie jako średnia ważona prawdopodobieństwem z trzech scenariuszy makroekonomicznych o różnym prawdopodobieństwie wystąpienia. Finalny poziom rezerw wynika z sumy strat oczekiwanych wyliczanych w każdym roku w przyszłości aż do daty zapadalności dla Etapu 2 i 3 oraz w horyzoncie 12-miesięcznym dla Etapu 1 z uwzględnieniem dyskontowania. Do określenia utraty wartości (lub jej odwrócenia) w portfelu ekspozycji indywidualnie istotnych niezbędne jest wyliczenie bieżącej wartości oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych. Wartość przyszłych przepływów pieniężnych jest określana m.in. z uwzględnieniem informacji o obecnej i prognozowanej sytuacji ekonomiczno- finansowej kredytobiorcy, przewidywanej wartości odzysku z zabezpieczeń prawnych ekspozycji oraz czynników makroekonomicznych. Metodologia i założenia wykorzystywane przy szacowaniu zarówno wysokości jak i momentów przyszłych przepływów pieniężnych są regularnie przeglądane i uaktualniane w razie potrzeby. Prognozy makroekonomiczne Modele ryzyka kredytowego na potrzeby MSSF 9 były budowane w oparciu o historyczne relacje pomiędzy zmianą parametrów ekonomicznych (tj. PKB czy stóp procentowych) i ich późniejszym skutkiem w realizacji zmian w poziomie ryzyka kredytowego (PD/LGD). Do końca 2019 roku zmiany prognoz makroekonomicznych realizowały się stosunkowo powoli, przechodząc płynnie z jednej fazy cyklu do drugiej, bez drastycznych i szokowych zdarzeń zmieniających sytuację makroekonomiczną. Po gwałtownych wzrostach stóp procentowych i inflacji, spowodowanych m.in. przez wojnę w Ukrainie, obecnie sytuacja zaczyna się stabilizować. Wprowadzone jednak dodatkowo programy pomocowe dla kredytów hipotecznych łagodzą efekt zmiany prognoz makroekonomicznych w stosunku do tego, co pokazywałyby same wskaźniki makroekonomiczne. Na 31 grudnia 2024 roku, Grupa dokonała rewizji prognoz wskaźników makroekonomicznych. Założenia makroekonomiczne użyte do wyznaczenia oczekiwanych strat kredytowych oparte są o prognozy przygotowane przez Biuro Analiz Makroekonomicznych Banku, uzupełnione o korekty zarządcze tam, gdzie zdaniem kierownictwa nie zostały w pełni uchwycone ostatnie zdarzenia gospodarcze. Efekt zmian założeń makroekonomicznych wpłynął na zmniejszenie poziomu odpisów na oczekiwane straty kredytowe na koniec 2024 roku o 82 mln zł w porównaniu do końca 2023 roku. Korekty zarządcze i rekalibracja modeli W czasach podwyższonej zmienności i niepewności, w których jakość portfela i otoczenie gospodarcze szybko się zmieniają, modele mają osłabione możliwości dokładnego przewidywania strat. Aby ograniczyć ryzyko modeli, możliwe jest dokonanie dodatkowych korekt, adresujących problemy z jakością danych, metodologią lub wynikających z opinii ekspertów. Obejmują one również korekty wynikające z przeszacowania lub niedoszacowania odpisów na oczekiwane straty kredytowe przez modele MSSF 9. W związku z rosnącym wpływem ryzyka klimatycznego na ryzyko kredytowe, na koniec 2024 roku Grupa zdecydowała o utworzeniu korekty zarządczej, która wycenia potencjalne straty finansowe wynikające z pośredniego lub bezpośredniego wpływu dostosowania się klientów do wymogów niskiej emisyjności czy do ekonomii opartej na zrównoważonym rozwoju. Korekta w wysokości 30 mln zł objęła portfel klientów korporacyjnych, w tym strategicznych. Na koniec 2023 roku Grupa wprowadziła korektę zarządczą zwiększającą wartość odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla modeli o bardzo niskim poziomie niewykonania zobowiązania - uLDP MSSF9 (uLDP - ultra low default portfolio) – w kwocie 17 mln zł. W 4 kwartale 2024 roku Grupa wdrożyła model uLDP obejmujący dotychczas stosowane modele rezerwowe dla klientów strategicznych w ramach portfela korporacyjnego, w następstwie czego korekta została rozwiązana. Równocześnie z wdrożeniem rozpoczął się drugi etap prac nad modelem uLDP, który ma objąć swym zakresem szerszą pulę modeli oraz przebudowę modeli kapitałowych. Grupa podjęła decyzję, by do czasu wdrożenia drugiego etapu stosować korektę zarządczą, której celem jest zachowanie adekwatności rezerw dla portfela korporacyjnego. Na koniec 2024 roku Grupa utworzyła z tego tytułu odpis na oczekiwane straty kredytowe w wysokości 9 mln zł. Obserwowana w sektorze nieruchomości tendencja nowych niewypłacalności oraz niedoszacowania ponoszonych strat, skłoniła Grupę do utworzenia korekty zarządczej dla klientów strategicznych w ramach portfela Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 16 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł korporacyjnego, która adresowałaby potencjalne ryzyko niedoszacowania przyszłych strat. W rezultacie Grupa utworzyła na 31 grudnia 2024 roku korektę w wysokości 4 mln zł. W związku z niepełną implementacją nowych modeli lub rozłożoną w czasie zmianą modeli dla klientów korporacyjnych (m.in. model MSSF9 dla portfela SME, moduł in-default dla portfela małych i średnich przedsiębiorstw), Grupa oszacowała wpływ wykorzystania nowych modeli na wysokość odpisów dla klientów jeszcze nie objętych tymi modelami. W rezultacie, na koniec 2024 roku Grupa wprowadziła korektę zarządczą obniżającą wartość odpisów na oczekiwane straty kredytowe w wysokości 37 mln zł (na koniec 2023 roku łączny wpływ korekt zarządczych z tego tytułu spowodował obniżenie odpisów o 1 mln zł). Na koniec 2023 roku Grupa stosowała korektę zarządczą, której zadaniem było zaadresowanie ryzyka związanego ze wzrostem stóp procentowych i inflacji. Jej wysokość wynosiła 178 mln zł (klienci detaliczni 52 mln zł, klienci korporacyjni 126 mln zł). W związku ze stabilizacją stóp procentowanych jak i inflacji zdecydowano o rozwiązaniu tej korekty na koniec 2024 roku. Powyższe korekty zarządcze nie miały wpływu na klasyfikację ekspozycji do Etapów prezentowaną w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Na koniec 2023 roku Grupa zastosowała korektę zarządczą w wysokości 19 mln zł, w związku z ustawowym programem pomocowym umożliwiającym klientom posiadającym kredyty hipoteczne w PLN na zawieszenie 4 rat, odpowiednio w 2022 i 2023 roku. W pierwszym półroczu 2024 roku Grupa rozwiązała tą korektę. Jednocześnie, w związku z wprowadzeniem w maju 2024 roku nowego programu pomocowego, Grupa zdecydowała o objęciu ekspozycji korzystających ze wsparcia, kryterium kolektywnym istotnego wzrostu ryzyka. W rezultacie ekspozycje o wartości bilansowej brutto w wysokości 5 436 mln zł zostały przesunięte do Etapu 2. Podział korekt na etapy i na segment korporacyjny i detaliczny został zaprezentowany w rozdziale II. 2.10.2 . Jakość portfela kredytowego , w sekcji Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem . W 4 kwartale 2024 roku, Grupa, zgodnie z zapisami Rekomendacji R, dokonała okresowej rekalibracji modeli ryzyka kredytowego. Rekalibracja dotyczyła ujęcia nowszych okresów danych w wyliczeniach parametrów ryzyka modeli. Zmianie uległy m.in. wartość korelacji parametrów makroekonomicznych z parametrami ryzyka. Dokonane zmiany w parametryzacji modeli skutkowały zwiększeniem odpisów na oczekiwane straty kredytowe o 19 mln zł dla portfela detalicznego oraz obniżeniem odpisów o 53 mln zł dla portfela korporacyjnego. Opis przesłanek identyfikacji utraty wartości aktywów finansowych, metodologia kalkulacji odpisów oraz stosowane zasady ewidencyjne opisane zostały w punkcie 13.11. Oczekiwane straty kredytowe . Progi stosowane w identyfikacji istotnego wzrostu ryzyka kredytowego Ustalenie progu istotnego wzrostu ryzyka kredytowego wymaga osądu i jest istotnym źródłem niepewności szacunków dotyczących strat oczekiwanych. Progi wzrostu parametru PD w całym okresie życia ekspozycji w stosunku do PD z daty początkowego ujęcia, stanowiące o istotnym wzroście ryzyka kredytowego, wyznaczane są dla modeli zgodnie z przyjętą metodyką. Na koniec 2024 i 2023 roku ich wartości kształtowały się następująco: 2024 Portfel klientów strategicznych Portfel korporacyjnej sieci sprzedaży (model SME) Portfel Mortgages (model MTG) Portfel SE&Micro (model SBF) Portfel Consumer Lending (model CLN) Portfel inwestycyjny Próg względny 0,61 1 0,98 0,5 0,7 0,61 Próg bezwzględny 100pb 250pb 75pb 300pb 350pb 100pb 2023 Portfel klientów strategicznych Portfel korporacyjnej sieci sprzedaży (model SME) Portfel Mortgages i SE&Micro (model MTG i SBF) Portfel Consumer Lending (model CLN) Portfel inwestycyjny Próg względny 1 1 0,5 0,7 1 Próg bezwzględny 100pb 250pb 75pb 350pb 100pb Próg bezwzględny – wskazuje maksymalną różnicę między PD na datę raportową a PD z początkowego ujęcia ekspozycji, po której przekroczeniu aktywo jest klasyfikowane do Etapu 2. Próg względny – wskazuje maksymalną miarę relacji między PD na datę raportową a PD z początkowego ujęcia ekspozycji z uwzględnieniem współczynnika skalującego określonego na poziomie poszczególnej ekspozycji, bazującego na PD z początkowego ujęcia, po przekroczeniu którego aktywo jest klasyfikowane do Etapu 2. Przekroczenie przynajmniej jednego z powyższych progów, powoduje klasyfikację aktywa finansowego do Etapu 2. Dodatkowo, niezależnie od opisanych wyżej progów względnego i bezwzględnego, w Grupie funkcjonuje dodatkowy warunek identyfikacji istotnego wzrostu ryzyka kredytowego - trzykrotny wzrost parametru PD od momentu udzielenia ekspozycji. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 17 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Różne poziomy progów w zależności od portfela eskpozycji wynikają z innej specyfiki poszczególnych portfeli, w tym uzależnione są od wysokości średniej stopy default rate dla danego portfela. Analiza wrażliwości strat oczekiwanych na poziom przyjętego progu PD W celu pokazania wrażliwości strat oczekiwanych na poziom przyjętego progu PD, Grupa dokonała oszacowania odpisów na straty oczekiwane w Etapie 1 i 2 przy następujących założeniach: • wszystkie te aktywa finansowe znajdowałyby się poniżej progu PD i miały przypisane 12-miesięczne straty oczekiwane oraz • wszystkie te aktywa przekroczyłyby ten próg PD i miały przypisane straty oczekiwane w całym okresie życia. Te oszacowania pokazują na 31 grudnia 2024 roku odpowiednio hipotetyczne mniejsze straty oczekiwane dla składników aktywów w Etapie 1 i 2 o około 260 mln zł (w tym 170 mln zł dla portfela korporacyjnego i 90 mln zł dla portfela detalicznego) lub większe o około 670 mln zł (odpowiednio 390 mln zł dla portfela korporacyjnego i 280 mln zł dla portfela detalicznego). Oszacowania wykonane na 31 grudnia 2023 roku pokazują odpowiednio hipotetyczne mniejsze straty oczekiwane dla składników aktywów w Etapie 1 i 2 o około 280 mln zł (w tym 190 mln zł dla portfela korporacyjnego i 90 mln zł dla portfela detalicznego) lub większe o około 600 mln zł (odpowiednio 360 mln zł dla portfela korporacyjnego i 240 mln zł dla portfela detalicznego). Prognozy czynników makro i wagi przypisane poszczególnym scenariuszom makroekonomicznym Poniżej przedstawiono przyjęte na 31 grudnia 2024 roku oraz na 31 grudnia 2023 roku prognozy makroekonomiczne głównych wskaźników oraz odchylenie strat oczekiwanych w scenariuszu pozytywnym, bazowym i negatywnym od raportowanych strat oczekiwanych, zważonych prawdopodobieństwem scenariuszy – podział na portfel korporacyjny, detaliczny oraz dla całego portfela kredytowego. Analiza uwzględnia zmiany horyzontu czasowego strat oczekiwanych (migracje między Etapami) wynikające z wykorzystanych w analizie scenariuszy makroekonomicznych. Prezentowane odchylenia od strat raportowanych nie uwzględniają wpływu korekt zarządczych opisanych wcześniej. Założenia makroekonomiczne, użyte do wyznaczenia tych odchyleń dla scenariusza bazowego oparte są o prognozy przygotowane przez Biuro Analiz Makroekonomicznych Banku, przy czym dla stóp procentowych przyjęto krzywe forwardowe według stanów na koniec 2024 roku. W tabelach przedstawiono wyniki analizy zmiany ekspozycji w Etapach oraz zmiany pokrycia odpisami łącznie dla całego portfela kredytowego oraz odrębnie dla portfela korporacyjnego i detalicznego. Zarówno dla całego portfela kredytowego, jak i jego części korporacyjnej oraz detalicznej selektywne zastosowanie scenariusza negatywnego z wagą 100% powoduje wzrost poziomu odpisów we wszystkich Etapach (1/2/3). Średni wzrost odpisu na całym portfelu w ujęciu skonsolidowanym, wynosi około 12% w porównaniu do scenariusza uśrednionego, zastosowanego w wyliczeniu odpisów na koniec 2024 roku (dla portfela korporacyjnego wzrost odpisu o 15% a dla detalicznego o 6%). Wzrost odpisów w tym scenariuszu jest powodowany przede wszystkim przez migrację ekspozycji do Etapu 2 spowodowaną głównie ujemną dynamiką PKB w krótkim okresie i umiarkowanym wzrostem stopy bezrobocia. W przypadku zastosowania wagi 100% dla scenariusza pozytywnego nastąpiłby spadek odpisów o około 7% na całym portfelu (dla portfela korporacyjnego o 8% a dla detalicznego o 5%). Obserwowany jest tu pozytywny efekt wzrostu PKB oraz pozytywne odczyty pozostałych zmiennych (stopniowy spadek stopy bezrobocia do poziomu 2,0%, stopa procentowa: około 7,5%). Zastosowanie wagi 100% dla scenariusza bazowego pozostaje niemalże neutralne dla wysokości odpisów (spadek o 1% na całym portfelu). Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 18 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2024 cały portfel kredytowy Straty oczekiwane ważone prawdopodobieństwem - odchylenie od strat raportowanych w % Raportowane straty oczekiwane (ocena kolektywna w Etapie 1, 2 i 3) 2025 2026 2027 Razem wg Etapów Zmiana udziału Etapu 2 w stosunku do całego portfela w % Waga przypisana scenariuszowi do wyznaczenia raportowanych strat oczekiwanych Razem wg Etapów PKB 4,7% 6,3% 4,6% Bezrobocie 2,4% 2,2% 2,0% Indeks cen nieruchomości 9,6% 6,0% 6,3% Scenariusz pozytywny 3-mies. stopa procentowa 7,6% 7,7% 7,7% -7% Etap 1 Etap 2 Etap 3 -9% -18% -3% -6% 20% PKB 3,5% 3,8% 2,8% Bezrobocie 3,0% 3,0% 2,9% Indeks cen nieruchomości 6,5% 4,7% 3,9% Scenariusz bazowy 3-mies. stopa procentowa 4,4% 4,2% 4,4% -1% Etap 1 Etap 2 Etap 3 -1% -3% 0% -1% 60% PKB 1,7% -0,3% 0,2% Bezrobocie 4,3% 5,9% 7,1% Indeks cen nieruchomości 2,0% 2,7% 2,6% Scenariusz negatywny 3-mies. stopa procentowa 3,6% 2,7% 2,3% 12% Etap 1 Etap 2 Etap 3 2% 44% 3% 32% 20% 2 553 Etap 1 Etap 2 Etap 3 279 601 1 673 portfel korporacyjny Straty oczekiwane ważone prawdopodobieństwem - odchylenie od strat raportowanych w % Raportowane straty oczekiwane (ocena kolektywna w Etapie 1, 2 i 3) 2025 2026 2027 Razem wg Etapów Zmiana udziału Etapu 2 w stosunku do całego portfela w % Waga przypisana scenariuszowi do wyznaczenia raportowanych strat oczekiwanych Razem wg Etapów PKB 4,7% 6,3% 4,6% Bezrobocie 2,4% 2,2% 2,0% Indeks cen nieruchomości 9,6% 6,0% 6,3% Scenariusz pozytywny 3-mies. stopa procentowa 7,6% 7,7% 7,7% -8% Etap 1 Etap 2 Etap 3 -12% -22% -2% -9% 20% PKB 3,5% 3,8% 2,8% Bezrobocie 3,0% 3,0% 2,9% Indeks cen nieruchomości 6,5% 4,7% 3,9% Scenariusz bazowy 3-mies. stopa procentowa 4,4% 4,2% 4,4% -1% Etap 1 Etap 2 Etap 3 -2% -4% 0% -2% 60% PKB 1,7% -0,3% 0,2% Bezrobocie 4,3% 5,9% 7,1% Indeks cen nieruchomości 2,0% 2,7% 2,6% Scenariusz negatywny 3-mies. stopa procentowa 3,6% 2,7% 2,3% 15% Etap 1 Etap 2 Etap 3 0% 57% 2% 56% 20% 1 719 Etap 1 Etap 2 Etap 3 170 426 1 123 2023 cały portfel kredytowy Straty oczekiwane ważone prawdopodobieństwem - odchylenie od strat raportowanych w % Raportowane straty oczekiwane (ocena kolektywna w Etapie 1, 2 i 3) 2024 2025 2026 Razem wg Etapów Zmiana udziału Etapu 2 w stosunku do całego portfela w % Waga przypisana scenariuszowi do wyznaczenia raportowanych strat oczekiwanych Razem wg Etapów PKB 5,4% 4,6% 4,6% Bezrobocie 2,2% 2,2% 2,0% Indeks cen nieruchomości 5,6% 5,4% 7,8% Scenariusz pozytywny 3-mies. stopa procentowa 7,0% 7,9% 8,1% -8% Etap 1 Etap 2 Etap 3 -15% -21% -2% -7% 20% PKB 2,5% 3,5% 3,0% Bezrobocie 3,0% 3,0% 3,0% Indeks cen nieruchomości 3,7% 4,1% 6,0% Scenariusz bazowy 3-mies. stopa procentowa 4,4% 4,4% 4,6% -2% Etap 1 Etap 2 Etap 3 -4% -4% 0% -2% 60% PKB -1,7% 1,5% 0,9% Bezrobocie 4,7% 5,9% 7,1% Indeks cen nieruchomości -1,9% 2,2% 3,9% Scenariusz negatywny 3-mies. stopa procentowa 2,8% 2,3% 2,2% 16% Etap 1 Etap 2 Etap 3 9% 52% 3% 57% 20% 2 427 Etap 1 Etap 2 Etap 3 371 638 1 418 portfel korporacyjny Straty oczekiwane ważone prawdopodobieństwem - odchylenie od strat raportowanych w % Raportowane straty oczekiwane (ocena kolektywna w Etapie 1, 2 i 3) 2024 2025 2026 Razem wg Etapów Zmiana udziału Etapu 2 w stosunku do całego portfela w % Waga przypisana scenariuszowi do wyznaczenia raportowanych strat oczekiwanych Razem wg Etapów PKB 5,4% 4,6% 4,6% Bezrobocie 2,2% 2,2% 2,0% Indeks cen nieruchomości 5,6% 5,4% 7,8% Scenariusz pozytywny 3-mies. stopa procentowa 7,0% 7,9% 8,1% -10% Etap 1 Etap 2 Etap 3 -20% -26% -2% -7% 20% PKB 2,5% 3,5% 3,0% Bezrobocie 3,0% 3,0% 3,0% Indeks cen nieruchomości 3,7% 4,1% 6,0% Scenariusz bazowy 3-mies. stopa procentowa 4,4% 4,4% 4,6% -2% Etap 1 Etap 2 Etap 3 -7% -6% 0% -2% 60% PKB -1,7% 1,5% 0,9% Bezrobocie 4,7% 5,9% 7,1% Indeks cen nieruchomości -1,9% 2,2% 3,9% Scenariusz negatywny 3-mies. stopa procentowa 2,8% 2,3% 2,2% 21% Etap 1 Etap 2 Etap 3 10% 67% 2% 67% 20% 1 493 Etap 1 Etap 2 Etap 3 238 435 820 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 19 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2024 portfel detaliczny Straty oczekiwane ważone prawdopodobieństwem - odchylenie od strat raportowanych w % Raportowane straty oczekiwane (ocena kolektywna w Etapie 1, 2 i 3) 2025 2026 2027 Razem wg Etapów Zmiana udziału Etapu 2 w stosunku do całego portfela w % Waga przypisana scenariuszowi do wyznaczenia raportowanych strat oczekiwanych Razem wg Etapów PKB 4,7% 6,3% 4,6% Bezrobocie 2,4% 2,2% 2,0% Indeks cen nieruchomości 9,6% 6,0% 6,3% Scenariusz pozytywny 3-mies. stopa procentowa 7,6% 7,7% 7,7% -5% Etap 1 Etap 2 Etap 3 -5% -11% -3% -1% 20% PKB 3,5% 3,8% 2,8% Bezrobocie 3,0% 3,0% 2,9% Indeks cen nieruchomości 6,5% 4,7% 3,9% Scenariusz bazowy 3-mies. stopa procentowa 4,4% 4,2% 4,4% 0% Etap 1 Etap 2 Etap 3 0% -1% 0% 0% 60% PKB 1,7% -0,3% 0,2% Bezrobocie 4,3% 5,9% 7,1% Indeks cen nieruchomości 2,0% 2,7% 2,6% Scenariusz negatywny 3-mies. stopa procentowa 3,6% 2,7% 2,3% 6% Etap 1 Etap 2 Etap 3 5% 15% 3% 2% 20% 834 Etap 1 Etap 2 Etap 3 109 176 549 2023 portfel detaliczny Straty oczekiwane ważone prawdopodobieństwem - odchylenie od strat raportowanych w % Raportowane straty oczekiwane (ocena kolektywna w Etapie 1, 2 i 3) 2024 2025 2026 Razem wg Etapów Zmiana udziału Etapu 2 w stosunku do całego portfela w % Waga przypisana scenariuszowi do wyznaczenia raportowanych strat oczekiwanych Razem wg Etapów PKB 5,4% 4,6% 4,6% Bezrobocie 2,2% 2,2% 2,0% Indeks cen nieruchomości 5,6% 5,4% 7,8% Scenariusz pozytywny 3-mies. stopa procentowa 7,0% 7,9% 8,1% -5% Etap 1 Etap 2 Etap 3 -8% -11% -3% -9% 20% PKB 2,5% 3,5% 3,0% Bezrobocie 3,0% 3,0% 3,0% Indeks cen nieruchomości 3,7% 4,1% 6,0% Scenariusz bazowy 3-mies. stopa procentowa 4,4% 4,4% 4,6% 0% Etap 1 Etap 2 Etap 3 0% -2% 0% -2% 60% PKB -1,7% 1,5% 0,9% Bezrobocie 4,7% 5,9% 7,1% Indeks cen nieruchomości -1,9% 2,2% 3,9% Scenariusz negatywny 3-mies. stopa procentowa 2,8% 2,3% 2,2% 7% Etap 1 Etap 2 Etap 3 8% 17% 3% 13% 20% 934 Etap 1 Etap 2 Etap 3 133 203 598 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 20 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 3.2. Wycena instrumentów finansowych nienotowanych na aktywnych rynkach Wartość godziwą instrumentów finansowych nienotowanych na aktywnych rynkach ustala się poprzez zastosowanie technik wyceny. Dla instrumentów pochodnych o charakterze nieopcyjnym stosowane są modele bazujące na zdyskontowanych przepływach pieniężnych. Dla instrumentów pochodnych o charakterze opcyjnym stosuje się modele wyceny odpowiednie do rodzaju transakcji. Modele wyceny stosowane przez Grupę, podlegają weryfikacji przed ich zastosowaniem. Co do zasady, do modeli wprowadzane są wyłącznie dane możliwe do obserwacji pochodzące z aktywnego rynku, jednakże w pewnych okolicznościach dobranie właściwego parametru wyceny wymaga oszacowania opartego na porównaniu instrumentu do innego o podobnej charakterystyce lub analogicznego, występującego na innym rynku. Zasadą przewodnią przy ustalaniu wyceny tym sposobem jest zastosowanie się do zasady ostrożnej wyceny nakazującej wybór niższej wyceny aktywów i wyższej wyceny zobowiązań jako bardziej prawdopodobnej, zwłaszcza w warunkach obniżonej płynności lub/i zmienności na rynkach finansowych. Zmiana założeń dotyczących tych czynników może wpłynąć na wyceny niektórych instrumentów finansowych. Analizę wrażliwości wyceny instrumentów finansowych nienotowanych na aktywnych rynkach zaprezentowano w nocie objaśniającej nr 37 . Wartość godziwa. 3.3. Ryzyko prawne związane z portfelem kredytów hipotecznych indeksowanych do kursu franka szwajcarskiego Grupa posiada należności z tytułu detalicznych kredytów hipotecznych indeksowanych kursem CHF. W tabeli poniżej zaprezentowano poszczególne elementy składające się na wartość bilansową brutto i netto tych należności. stan na 31 grudnia 2024 2023 liczba umów (w szt.) 2 416 2 753 saldo kapitału 484 584 korekta wartości bilansowej brutto z tytułu ryzyka prawnego -387 -510 inne elementy wartości bilansowej brutto (odsetki, ESP) 5 3 wartość bilansowa brutto 102 77 odpisy na oczekiwane straty kredytowe, w tym: -6 -8 Etap 2 -2 -3 Etap 3 -4 -5 wartość bilansowa netto 96 69 Rezerwa na ryzyko prawne kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF 253 128 Dodatkowo w tabeli poniżej zaprezentowano zmianę stanu w roku 2024 i 2023: − korekty wartości bilansowej brutto dla kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF ujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, oraz − rezerwy na ryzyko prawne kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF. 2024 2023 korekta wartości bilansowej brutto dotycząca kredytów ujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej rezerwa na ryzyko prawne kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF korekta wartości bilansowej brutto dotycząca kredytów ujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej rezerwa na ryzyko prawne kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF Saldo na początek okresu 510 128 582 53 Zmiany w okresie, w tym: -123 125 -72 75 utworzenia i rozwiązania w okresie -12 102 93 12 przeniesienie w ramach rezerw -34 38 -73 73 wykorzystanie, w tym z tytułu ugód -61 -15 -81 -10 różnice kursowe -16 - -11 - Saldo na koniec okresu 387 253 510 128 Rezerwa na ryzyko prawne kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF prezentowana jest w zobowiązaniach w pozycji Rezerwy i dotyczy: − kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF usuniętych ze sprawozdania z sytuacji finansowej, − części kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF ujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, dla których oszacowana wartość straty przekracza sumę ekspozycji brutto, − kosztów wynikających z postępowań sądowych w odniesieniu do kredytów indeksowanych do CHF ujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Na 31 grudnia 2024 roku liczba umów kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF, usuniętych ze sprawozdania z sytuacji finansowej, wyłączając umowy zamknięte w wyniku unieważnienia umowy przez sąd lub w wyniku konwersji na kredyty złotówkowe, w związku z przystąpieniem do ugody (szerzej o programie ugód w nocie objaśniającej nr 32 . Rezerwy), wyniosła 2 543 (2 479 na 31 grudnia 2023 roku), a odpowiadająca im kwota uruchomienia wyniosła 358 mln zł (352 mln zł na 31 grudnia 2023 roku). Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 21 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Szczegółowe informacje o otoczeniu prawnym związanym z ryzykiem prawnym portfela kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF oraz informacje na temat spraw sądowych w związku z zawartymi umowami o kredyt hipoteczny indeksowany do CHF zamieszczone są w dalszej części sprawozdania w nocie objaśniającej nr 32 . Rezerwy . Zmiany w okresie dotyczące szacunku korekty / rezerwy z tytułu ryzyka prawnego zarówno w odniesieniu do kredytów znajdujących się w portfelu Banku jak i w odniesieniu do kredytów spłaconych Grupa prezentuje w rachunku zysków i strat w pozycji Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych (nota objaśniająca nr 10 ). Wysokość kwoty korekty wartości bilansowej brutto / rezerwy z tytułu ryzyka prawnego dla portfela kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF wykazywanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej oraz usuniętych już ze sprawozdania z sytuacji finansowej zależy od wielu zmiennych tj. skali ugód z kredytobiorcami, prognozowanej liczby przyszłych spraw spornych możliwych przyszłych rozstrzygnięć prawnych, zakończonych wyrokiem unieważniającym oraz rozkładu prawdopodobieństw poszczególnych scenariuszy. Na 31 grudnia 2024 roku zastosowano portfelowe podejście do oszacowania korekty wartości bilansowej brutto/ rezerwy z tytułu ryzyka prawnego dla porfela kredytów hipotecznych indeksowanych do kursu CHF ujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej oraz usuniętych już ze sprawozdania z sytuacji finansowej. Korekta wartości bilansowej brutto portfela CHF ma na celu odzwierciedlenie rzeczywistych i oczekiwanych zmienionych przepływów pieniężnych wynikających z umowy (podejście to wynika z faktu, że ryzyko prawne związane z portfelem kredytów hipotecznych indeksowanych w CHF zmienia oszacowanie płatności z tytułu tych składników aktywów, a wprowadzenie korekty wartości bilansowej brutto pozwala na zaprezentowanie wartości bilansowej brutto w wartości, która odzwierciedli rzeczywiste i oczekiwane zmienione przepływy pieniężne wynikające z umowy). Dla składników aktywów finansowych usuniętych już ze sprawozdania z sytuacji finansowej utworzenie rezerw na ryzyko prawne na bazie portfelowej wynika z oceny prawdopodobieństwa zaistnienia wypływu środków pieniężnych. Na 31 grudnia 2024 roku potencjalne straty z tytułu ryzyka prawnego szacowane są jako średnia ważona prawdopodobieństwem z trzech scenariuszy - bazowego, pozytywnego i negatywnego - z uwzględnieniem oszacowanego prawdopodobieństwa wystąpienia. Scenariusze, na których bazuje estymacja są zróżnicowane pod względem oczekiwanej liczby spraw sądowych (wyliczonej na podstawie profesjonalnego osądu Banku wynikającego z dotychczasowych doświadczeń Banku oraz analizy aktualnej sytuacji rynkowej w zakresie spraw zakończonych wyrokiem unieważniającym), a także oczekiwanej przez Bank skali ugód z klientami. Na 31 grudnia 2024 roku, dla portfela kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF ujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Bank przyjmuje w każdym ze scenariuszy, że dla określonej części portfela może wystąpić: • unieważnienie umowy kredytowej po zakończeniu prawomocnego postępowania sądowego lub • konwersja kredytów z indeksowanych do CHF na kredyty denominowane w PLN (których oprocentowanie ustala się w oparciu o stawkę WIBOR) poprzez dobrowolne ugody. Kalkulacja strat w przypadku unieważnienia umowy kredytowej opiera się na założeniu zwrotu klientowi rat przez Bank i zwrotu kapitału udzielonego kredytu Bankowi przez klienta, bez uwzględnienia odzyskania przez Bank wynagrodzenia za korzystanie przez kredytobiorcę z kapitału. To rozwiązanie, w zależności od scenariusza, obejmuje od 54% do 58% portfela kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF ujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, nie będących przedmiotem postępowania sądowego. Dla kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF ujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej będących przedmiotem sporu sądowego Bank ujął pełną stratę wynikającą z unieważnienia. Scenariusze pozytywny, bazowy i negatywny różnią się od siebie ilością spraw spornych oraz wielkością portfela objętego ugodami, a wagi poszczególnych scenariuszy są równe. Kalkulacja strat w przypadku konwersji kredytów z indeksowanych do CHF na kredyty denominowane w PLN poprzez dobrowolne ugody została dokonana zgodnie z aktualnymi szacunkami i warunkami ugód oferowanych przez Bank wraz z prawem do wynagrodzenia. To rozwiązanie, w zależności od scenariusza, obejmuje od 5% do 15% portfela kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF ujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Na 31 grudnia 2024 roku dla aktywów finansowych usuniętych już ze sprawozdania z sytuacji finansowej Bank przyjmuje w każdym ze scenariuszy, że dla określonej części portfela może wystąpić unieważnienie umowy kredytowej po zakończeniu prawomocnego postępowania sądowego. Kalkulacja strat w przypadku unieważnienia umowy kredytowej jest analogiczna jak w przypadku portfela kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF ujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. To rozwiązanie, w zależności od scenariusza, obejmuje od 10% do 15% aktywów finansowych usuniętych już ze sprawozdania z sytuacji finansowej, nie będących przedmiotem postępowania sądowego. Dla kredytów hipotecznych usuniętych już ze sprawozdania z sytuacji finansowej będących przedmiotem sporu sądowego Bank ujął pełną stratę wynikającą z unieważnienia. Scenariusze pozytywny, bazowy i negatywny różnią się od siebie założeniami dotyczącymi ilości spraw spornych, a wagi poszczególnych scenariuszy są równe. W 2024 roku zaktualizowano w szacunku rezerwy podejście do kosztów związanych z odsetkami karnymi oraz kosztami sądowymi oraz szacunki odnośnie spodziewanej liczby spraw Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 22 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł spornych, co wpłynęło na kalkulację strat w przypadku unieważnienia umowy. Pozostałe założenia pozostały bez istotnych zmian. Zmiana szacunku z tytułu korekty wartości bilansowej brutto / rezerwy z tytułu ryzyka prawnego dla kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF ujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej oraz usuniętych już ze sprawozdania z sytuacji finansowej w 2024 roku w porównaniu do ich salda na 31 grudnia 2023 roku wynikała z okresowej weryfikacji głównych założeń kalkulacji z uwzględnieniem prognozowanej liczby nowych spraw spornych oraz aktualizacji innych parametrów modelu. Głównymi źródłami niepewności dla wyżej opisanych szacunków są liczba spraw spornych oraz skłonność klientów do zawierania ugód zgodnie z programem oferowanym przez Bank. Na 31 grudnia 2024 roku: • zmiana udziału portfela kredytów objętych dobrowolnymi ugodami o +/-5 p.p. kosztem udziału portfela kredytów niedotkniętych stratą skutkowałaby zmianą poziomu korekty wartości bilansowej brutto dla kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF ujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej o +/-12 mln zł (w porównaniu do +/-7 mln zł na 31 grudnia 2023 roku), • zmiana udziału portfela kredytów dotkniętych unieważnieniem umowy kredytowej o +/-5 p.p. kosztem udziału portfela kredytów niedotkniętych stratą skutkowałaby zmianą poziomu korekty wartości bilansowej brutto dla kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF ujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej o +/-12 mln zł (w porównaniu do +/-17 mln zł na 31 grudnia 2023 roku), • zmiana udziału portfela kredytów objętych dobrowolnymi ugodami kosztem udziału portfela kredytów dotkniętych unieważnieniem umowy kredytowej o +/- 5 p.p. skutkowałaby zmianą poziomu korekty wartości bilansowej brutto dla kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF ujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej o +/-3 mln zł (w porównaniu do +/-10 mln zł na 31 grudnia 2023 roku), •zmiana udziału kredytów usuniętych ze sprawozdania finansowego dotkniętych unieważnieniem umowy kredytowej kosztem udziału kredytów usuniętych ze sprawozdania finansowego nie dotkniętych stratą o +/- 5 p.p. skutkowałoby zmianą rezerwy dotyczącyej ryzyka prawnego dla kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF usuniętych już ze sprawozdania z sytuacji finansowej o +/-10 mln zł (w porównaniu do +/-11 mln zł na 31 grudnia 2023 roku). 4.Podstawy konsolidacji 4.1. Jednostki zależne Jednostkami zależnymi są te podmioty, które są kontrolowane przez Bank. Kontrola istnieje wówczas, gdy Bank ma bezpośredni lub pośredni wpływ na politykę finansową i operacyjną jednostki, który pozwala mu na osiąganie zwrotu (tj.: korzyści ekonomicznych) z działalności tej jednostki. Warunków potwierdzających sprawowanie kontroli nie uważa się za spełnione, jeżeli istniejące prawa mają wyłącznie charakter ochronny tj.: definiowane są jako prawa zabezpieczające interesy Banku wynikające z danego zaangażowania. Ponowna ocena kontroli prowadzona jest każdorazowo, jeżeli fakty i okoliczności wskazują, że nastąpiła zmiana w zakresie warunków stanowiących podstawę analizy określonego zaangażowania, niemniej jednak nie rzadziej niż raz w roku. Sprawozdania finansowe jednostek zależnych są zawarte w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym od momentu przejęcia kontroli do chwili jej ustania. W sytuacji ustania kontroli Bank: • zaprzestaje ujmowania aktywów i zobowiązań jednostki poprzednio zależnej w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym, • rozpoznaje wszelkie zyski lub straty związane ze zdarzeniami powodującymi utratę kontroli, przypadające udziałom poprzednio dającym kontrolę. Inwestycje zatrzymane ujmuje w wartości godziwej na dzień utraty kontroli, który stanowi moment początkowego ujęcia w księgach Banku takiej inwestycji, w zależności od warunków jako: • udziały we wspólnych ustaleniach umownych lub, • udziały w jednostkach stowarzyszonych lub •aktywa finansowe klasyfikowane i wyceniane zgodne z intencją ich utrzymywania. 4.2. Jednostki stowarzyszone Jednostkami stowarzyszonymi są te jednostki, na które Bank wywiera znaczący wpływ, ale nie sprawuje kontroli nad polityką finansową i operacyjną, co zwykle towarzyszy posiadaniu od 20% do 50% ogólnej liczby głosów w organach stanowiących. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zawiera udział Grupy Kapitałowej Banku Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 23 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł w zyskach i stratach jednostki stowarzyszonej według wielkości posiadanych udziałów w kapitale własnym, począwszy od dnia rozpoczęcia wywierania znaczącego wpływu do dnia, w którym znaczący wpływ wygasa. Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych ujmuje się początkowo według ceny nabycia, a następnie rozlicza się metodą praw własności. Udział Grupy Kapitałowej Banku w wyniku finansowym jednostek stowarzyszonych od dnia nabycia ujmuje się w rachunku zysków i strat, zaś udział w zmianach stanu innych kapitałów od dnia nabycia – w innych całkowitych dochodach. Wartość bilansową inwestycji koryguje się o łączne zmiany stanu poszczególnych elementów kapitału od dnia ich nabycia. W przypadku, gdy udział Grupy Kapitałowej Banku w stratach przewyższa wartość udziałów w jednostce stowarzyszonej, Grupa zaprzestaje ujmowania swojego udziału w dalszych stratach lub tworzy na wszelkie dodatkowe straty rezerwy tylko w takiej wysokości, w jakiej inwestor podjął prawny lub zwyczajowy obowiązek lub dokonał płatności w imieniu spółki stowarzyszonej. Niezrealizowane zyski na transakcjach pomiędzy Grupą Kapitałową a tymi jednostkami eliminuje się proporcjonalnie do udziału w tych jednostkach Grupy Kapitałowej. Niezrealizowane straty są również eliminowane, chyba, że transakcja dostarcza dowodów na wystąpienie utraty wartości przekazywanego składnika aktywów. 4.3. Transakcje podlegające wyłączeniu przy konsolidacji Salda wewnątrzgrupowe oraz zyski i straty lub przychody i koszty powstałe w wyniku transakcji wewnątrzgrupowych podlegają wyłączeniu w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. 4.4. Objęcie kontroli nad jednostką spoza Grupy ING Metoda przejęcia stosowana jest przy rozliczaniu nabycia jednostek od stron niepowiązanych. W dniu przejęcia Grupa ujmuje, osobno od wartości firmy, możliwe do zidentyfikowania nabyte aktywa i przejęte zobowiązania z uwzględnieniem warunków ujmowania oraz wszelkie niekontrolujące udziały w jednostce przejmowanej. 5. Waluty obce 5.1. Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji Skonsolidowane sprawozdanie finansowe prezentowane jest w złotych, które są walutą funkcjonalną i walutą prezentacji Banku. 5.2. Transakcje w walutach obcych Transakcje w walutach obcych są przeliczane po kursie obowiązującym w dniu transakcji. Wynikające z tych transakcji aktywa i zobowiązania pieniężne denominowane w walutach obcych, przeliczane są po kursie obowiązującym w danym dniu. Różnice kursowe powstające z rozliczenia tych transakcji oraz wyceny bilansowej aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych rozpoznawane są w rachunku zysków i strat w pozycji szczegółowej Wynik z pozycji wymiany, będącej elementem linii Wynik na instrumentach finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany . Różnice kursowe wynikające ze zmian wartości godziwej dłużnych instrumentów finansowych zaklasyfikowanych do aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujmuje się w skumulowanych całkowitych dochodach dotyczących aktywów finansowych klasyfikowanych do tej kategorii finansowej. 6.Wynik z tytułu odsetek Przychody i koszty z tytułu odsetek dla wszystkich instrumentów finansowych są ujmowane w rachunku zysków i strat. Przychody z tytułu odsetek od aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujmowane są w rachunku zysków i strat w wysokości zamortyzowanego kosztu przy użyciu efektywnej stopy procentowej lub efektywnej stopy procentowej skorygowanej o ryzyko kredytowe. Efektywna stopa procentowa jest stopą, która dyskontuje oszacowane przyszłe pieniężne wpływy lub płatności dokonywane w oczekiwanym okresie do wygaśnięcia instrumentu finansowego, a w uzasadnionych przypadkach w okresie krótszym, do bilansowej wartości netto składnika aktywów lub zobowiązania finansowego. Przy wyliczaniu efektywnej stopy procentowej Grupa dokonuje oszacowania przepływów pieniężnych, uwzględniając wszelkie postanowienia umowy instrumentu finansowego, jednakże nie uwzględnia potencjalnych przyszłych strat związanych z nieściągalnością kredytów. Wyliczenie obejmuje wszelkie płacone i otrzymywane przez strony umowy prowizje i opłaty stanowiące integralną część efektywnej stopy procentowej, koszty transakcji oraz wszelkie inne premie i dyskonta. Potencjalne przyszłe straty kredytowe uwzględniane są tylko i wyłącznie w przypadku aktywów finansowych, które na moment początkowego ujęcia dotknięte są utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe. Powyższe ma na celu kalkulację efektywnej stopy procentowej skorygowanej o ryzyko kredytowe. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 24 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Przychody z tytułu odsetek obejmują odsetki oraz prowizje (otrzymane lub należne) ujęte w kalkulacji efektywnej stopy procentowej z tytułu: kredytów z harmonogramami spłat, lokat międzybankowych oraz papierów wartościowych. W przypadku aktywów finansowych lub grupy podobnych aktywów finansowych zaklasyfikowanych do Etapu 3, przychody odsetkowe są naliczane od wartości bilansowej netto należności (to jest wartości pomniejszonej o odpis aktualizujący wartość) przy zastosowaniu stopy procentowej użytej do zdyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych dla celów oszacowania straty z tytułu utraty wartości. Przychody/koszty odsetkowe od instrumentów pochodnych desygnowanych, jako instrumenty zabezpieczające w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych z uwzględnieniem przychodów/kosztów odsetkowych pochodzących z rozliczeń kwoty wyrównania ceny (ang.: price alignment amout) wynikającej z usługi zgodnie z podejściem rozliczane do rynku (ang. settled-to-market) prezentowane są w pozycji Wynik z tytułu odsetek jako pozostałe przychody odsetkowe. 7.Przychody i koszty z tytułu prowizji Przychody z tytułu prowizji powstają w wyniku świadczenia usług finansowych oferowanych przez Grupę i obejmują m.in. opłaty za udzielenie kredytów, za zobowiązanie się do udzielenia kredytu, opłaty za wydanie kart, usługi zarządzania środkami pieniężnymi, usługi maklerskie, usługi związane z produktami ubezpieczeniowymi oraz usługi zarządzania aktywami. Przychody z tytułu prowizji obejmują również marże transakcyjne na natychmiastowych i terminowych transakcjach wymiany walutowej. Opłaty i prowizje (zarówno przychody, jak i koszty) bezpośrednio związane z powstaniem aktywów finansowych posiadających określone harmonogramy spłat są ujmowane w rachunku zysków i strat jako element efektywnej stopy procentowej i stanowią część przychodów odsetkowych. Grupa do prowizji korygujących efektywną stopę procentową zalicza: • prowizje od rozpatrzenia wniosku, a także za wydanie promesy kredytowej, • prowizje od przyznanego limitu, • prowizje za udzielenie kredytu lub limitu, • prowizja od obsługi kredytu restrukturyzowanego, • prowizja za zmiany w umowie kredytowej skutkujące zmianą kwoty, waluty lub harmonogramu spłat kredytu, • koszty prowizji za pośrednictwo w udzieleniu kredytów i pożyczek. Prowizje integralnie związane z powstaniem aktywów bez określonych harmonogramów rozliczane są liniowo w okresie trwania kontraktu. Grupa do prowizji rozliczanych liniowo zalicza: • prowizje opisane jako prowizje korygujące efektywną stopę procentową jeżeli kredyty których prowizje dotyczą nie charakteryzują się możliwymi do określenia przepływami pieniężnymi (przede wszystkim kredyty w systemie rachunków bieżących, kredyty obrotowe, odnawialne), • prowizje za wystawienie, potwierdzenie, wydłużenie terminu i podwyższenie kwoty gwarancji i akredytyw, • prowizje z tytułu umów wieloproduktowych, • prowizje od przyznanego kredytu/limitu za rozpoczęcie kolejnego roku kredytowania. Opłaty za zobowiązanie się do udzielenia pożyczek, które najprawdopodobniej będą zaciągnięte, są odraczane i z chwilą powstania aktywów finansowych są rozliczane, jako element efektywnej stopy procentowej lub liniowo przy uwzględnieniu wyżej wymienionego kryterium. Pozostałe opłaty i prowizje związane z usługami finansowymi oferowanymi przez Grupę, takie jak usługi zarządzania środkami pieniężnymi, usługi maklerskie, oraz usługi zarządzania aktywami, są rozpoznawane w rachunku zysków i strat z uwzględnieniem zasady pięciu kroków: 1) identyfikacji umowy z klientem, 2) identyfikacji poszczególnych zobowiązań w umowie, 3) określenie ceny transakcji, 4) przypisanie ceny do poszczególnych zobowiązań umownych, 5) rozpoznanie przychodu w momencie spełnienia poszczególnych zobowiązań. Na podstawie przeprowadzonych analiz, Grupa rozpoznaje przychody z tytułu prowizji i opłat: • jednorazowo, gdy usługa została dostarczona (również dla opłat pobieranych z góry), tj. w momencie przeniesienia kontroli nad dobrem lub usługą, • w miarę upływu czasu, jeśli świadczenie usług jest realizowane w określonym okresie czasu, • w określonym momencie w czasie (point-in-time), gdy Grupa wykonuje kluczowe działania, • w momencie gdy z punktu widzenia klienta występuje rzeczywista korzyść. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 25 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Po spełnieniu (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia Grupa ujmuje jako przychód kwotę równą cenie transakcyjnej, która została przypisana do tego zobowiązania do wykonania świadczenia. Przychody z tytułu prowizji, które zostały naliczone i są należne ale nie zostały zapłacone w terminie, po upływie 90 dni podlegają wyłączeniu z wyniku finansowego Grupy. Przychody i koszty z tytułu prowizji bancassurance Prowizje i opłaty związane z produktami ubezpieczeniowymi są ujmowane w rachunku zysków i strat zgodnie z ich treścią ekonomiczną i klasyfikowane jako: • prowizje stanowiące integralną część wynagrodzenia z tytułu instrumentu finansowego, z którym powiązany jest produkt ubezpieczeniowy, • wynagrodzenie za usługę pośrednictwa, • wynagrodzenie za świadczenie dodatkowych czynności po dokonaniu sprzedaży produktu ubezpieczeniowego. Przed wdrożeniem produktu ubezpieczeniowego, w celu jego właściwego ujęcia w rachunku zysków i strat, Grupa analizuje charakterystyki produktu ubezpieczeniowego, a także powiązania produktu ubezpieczeniowego z produktem bankowym. Grupa uwzględnia w tej analizie zasadę przewagi treści ekonomicznej nad formą prawną. Czynniki, jakie Grupa analizuje to m.in.: • sposób oferowania produktu ubezpieczeniowego, możliwość nabycia produktu bankowego bez produktu ubezpieczeniowego oraz możliwość nabycia wyłącznie produktu ubezpieczeniowego w Grupie, • warunki cenowe obu produktów sprzedawanych łącznie i odrębnie, • rentowność produktu ubezpieczeniowego i bankowego sprzedawanych łącznie i odrębnie, • poziom sprzedaży produktów łączonych w porównaniu do poziomu sprzedaży tych samych produktów bankowych bez ubezpieczenia, • możliwość zawarcia umowy ubezpieczeniowej poza Grupą, • ilość rezygnacji i wysokość zwracanych składek ubezpieczeniowych, • cykl rozliczeń z klientem, • zakres czynności wykonywanych przez Grupę na rzecz ubezpieczyciela oraz okres ich wykonywania. Produkty ubezpieczeniowe oferowane do kredytów są traktowane przez Grupę jako powiązane z produktami kredytowymi, przede wszystkim ze względu na brak możliwości nabycia w Grupie produktu ubezpieczeniowego bez zakupu kredytu lub pożyczki. W zdecydowanej większości funkcjonujących w Grupie produktów ubezpieczeniowych powiązanych z produktami kredytowymi, sposób pobierania przychodów z produktów ubezpieczeniowych opiera się na rozliczeniach miesięcznych zarówno z ubezpieczycielem jak i z klientem. Klient może w każdym momencie zrezygnować z ochrony ubezpieczeniowej na kolejny miesiąc, w związku z tym Grupa traktuje takie ubezpieczenia jak odnawiane co miesiąc i rozliczane za każdy miesiąc odrębnie. W związku z powyższym, przychody z produktów ubezpieczeniowych rozliczanych miesięcznie są rozpoznawane w rachunku zysków i strat również w okresach miesięcznych. Grupa prezentuje przychody z tytułu takich ubezpieczeń w przychodach prowizyjnych dotyczących produktów ubezpieczeniowych. W analogiczny sposób Grupa prezentuje koszty bezpośrednio związane z tymi produktami ubezpieczeniowymi. Podejście takie zapewnia zgodność z zasadą współmierności przychodów i kosztów. Analogiczne ujęcie Grupa stosuje dla ubezpieczenia nieruchomości do kredytów hipotecznych. Uwzględniając zasadę istotności, Grupa prezentuje przychody z tego ubezpieczenia w pełnej wysokości w wyniku prowizyjnym. Produkty ubezpieczeniowe powiązane z produktami depozytowymi Grupy (rachunkami bieżącymi i oszczędnościowymi) są w zdecydowanej większości oparte na konstrukcji rozliczeń miesięcznych. W związku z powyższym, przychody z produktów ubezpieczeniowych rozliczanych miesięcznie są rozpoznawane w rachunku zysków i strat również w okresach miesięcznych. Grupa prezentuje przychody z tytułu takich ubezpieczeń w przychodach prowizyjnych dotyczących produktów ubezpieczeniowych. Prowizje z tytułu produktów ubezpieczeniowych niepowiązanych z produktami bankowymi, rozpoznawane są w rachunku zysków i strat: • liniowo, przez okres ważności polisy - w przypadku gdy Grupa, oprócz czynności sprzedaży, świadczy także dodatkowe usługi w trakcie trwania okresu ubezpieczenia, • jednorazowo - jeżeli Grupa nie świadczy żadnych dodatkowych usług w trakcie trwania polisy. W przypadku gdy występuje ryzyko zwrotu wynagrodzenia z tytułu produktu ubezpieczeniowego, Grupa pomniejsza przychody o kwoty szacowanych rezerw. Rezerwy na zwroty są tworzone w oparciu o dane historyczne o rzeczywistych zwrotach zrealizowanych w przeszłości oraz w oparciu o przewidywania co do wysokości zwrotów w przyszłości. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 26 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 8.Wynik na instrumentach finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany Wynik na instrumentach finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany zawiera zyski i straty powstałe ze zbycia, przychody o charakterze odsetkowym oraz zmiany wartości godziwej aktywów i zobowiązań wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy przy początkowym ujęciu z wyłączeniem instrumentów pochodnych stopy procentowej desygnowanych jako instrumenty zabezpieczające w strategiach na zasadach rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych. Wynik na instrumentach finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany obejmuje również korekty wartości godziwej z tytułu przedrozliczeniowego ryzyka kredytowego (ang. presettlement) oraz analogicznego ryzyka generowanego przez Grupę (ang. bilateral value adjustment). 9.Wynik na sprzedaży papierów wartościowych oraz przychody z tytułu dywidend Na wynik na sprzedaży papierów wartościowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody składają się zrealizowane zyski i straty powstałe na skutek zbycia dłużnych papierów wartościowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz przychody z tytułu dywidend. Przychody z tytułu dywidend są ujmowane w rachunku zysków i strat w dniu ustalenia praw udziałowców/ akcjonariuszy do ich otrzymania. Na wynik na sprzedaży papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu składają się zrealizowane zyski i straty powstałe na skutek zbycia dłużnych papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu. 10.Wynik na rachunkowości zabezpieczeń W pozycji tej prezentowana jest wycena transakcji zabezpieczanych i zabezpieczających w rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej oraz wynik z wyceny instrumentów zabezpieczających w części nieefektywnej powiązania zabezpieczającego rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych. 11. Wynik na pozostałej działalności podstawowej Do wyniku na pozostałej działalności podstawowej zaliczane są koszty i przychody nie związane bezpośrednio z działalnością bankową i maklerską Grupy. Są to w szczególności wynik zbycia środków trwałych i wartości niematerialnych, przychody z tytułu sprzedaży pozostałych usług, przychody z tytułu odzyskanych należności nieściągalnych, otrzymane i zapłacone odszkodowania, kary i grzywny. 12. Leasing i usługi faktoringowe 12.1. Grupa jako leasingodawca Grupa jest stroną umów leasingowych, na mocy których oddaje do odpłatnego używania lub pobierania pożytków środki trwałe przez uzgodniony okres. Podstawą klasyfikacji umów leasingowych przez Grupę jest zakres, w jakim ryzyko i pożytki z tytułu posiadania przedmiotu leasingu przypadają w udziale leasingodawcy, a w jakim leasingobiorcy. Umowa leasingu trwa przeciętnie od pięciu do dziesięciu lat, z przeniesieniem prawa własności przedmiotu na korzystającego (leasingobiorcę) po zakończeniu umowy leasingu. Własność przedmiotu leasingu stanowi zabezpieczenie należności z tytułu umów leasingu. W Grupie nie występują warunkowe opłaty leasingowe ani niegwarantowane wartości końcowe przypadające leasingodawcy. W przypadku umów leasingu na mocy których następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z tytułu posiadania aktywów będących przedmiotem umowy (leasing finansowy), przedmiot leasingu przestaje być ujmowany w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy. Ujmowana jest natomiast należność w kwocie równej bieżącej wartości minimalnych opłat leasingowych. Rozliczenie opłat leasingowych (podział między przychody finansowe i zmniejszenie salda należności) następuje w sposób umożliwiający uzyskanie stałej stopy zwrotu z pozostałej do spłaty należności. Odsetki od leasingu finansowego prezentowane są w Przychodach z tytułu odsetek w pozycji Odsetki od kredytów i innych należności udzielonych klientom. Opłaty leasingowe z tytułu umów, które nie spełniają warunków umowy leasingu finansowego, ujmowane są jako przychody w rachunku zysków i strat metodą liniową przez okres trwania leasingu. 12.2. Usługi faktoringowe Grupa świadczy usługi faktoringowe w obrocie krajowym i zagranicznym, których istotę stanowi obsługa i finansowanie wierzytelności oraz zarządzanie ryzykiem. Ponadto w ramach działalności faktoringowej Grupa świadczy usługi dodatkowe w zakresie limitów finansowych dla dłużników, windykacji oraz przejmowania ryzyka handlowego. Faktoring krajowy bez przejęcia ryzyka (z regresem) jest dominującą formą działalności faktoringowej Grupy. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 27 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Przychody odsetkowe oraz prowizje ujęte w kalkulacji efektywnej stopy procentowej wykazywane są w rachunku zysków i strat w pozycji Wynik z tytułu odsetek natomiast pozostałe przychody prowizyjne w pozycji Wynik z tytułu prowizji. 13.Aktywa i zobowiązania finansowe 13.1. Początkowe ujęcie Grupa ujmuje składnik aktywów lub zobowiązanie finansowe w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, gdy staje się związany postanowieniami umowy tego instrumentu. Transakcje zakupu i sprzedaży aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu, wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz według wartości godziwej przez wynik finansowy ujmuje się stosownie z przyjętą dla wszystkich tego typu operacji metodą księgowania w dniu rozliczenia transakcji – dniu, w którym składnik aktywów jest dostarczony jednostce lub dostarczony przez jednostkę. Pożyczki i należności są rozpoznawane w momencie wypłaty środków do kredytobiorcy. W momencie początkowego ujęcia składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe wycenia się według wartości godziwej, powiększonej w przypadku składnika aktywów lub zobowiązania finansowego nie klasyfikowanych jako wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy o istotne koszty transakcji, które mogą być bezpośrednio przypisane do nabycia lub emisji składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego. 13.2. Klasyfikacja aktywów finansowych Grupa klasyfikuje aktywa finansowe do jednej z następujących kategorii: • wyceniane według zamortyzowanego kosztu, • wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, oraz • wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy. Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Składnik aktywów finansowych wyceniany jest według zamortyzowanego kosztu jeżeli spełnione są łącznie oba poniższe warunki oraz nie jest desygnowany do wyceny według wartości godziwej przez wynik finansowy: • aktywo jest utrzymywane w ramach modelu biznesowego, którego celem jest otrzymywanie kontraktowych przepływów pieniężnych, oraz • warunki umowy dotyczącej składnika aktywa finansowego uprawniają do otrzymywania w określonych datach przepływów pieniężnych, które są wyłącznie spłatą kapitału i odsetek należnych od kapitału pozostałego do spłaty. Dłużne aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody Składnik dłużnych aktywów finansowych wyceniany jest według wartości godziwej przez inne całkowite dochody jeżeli spełnione są łącznie oba poniższe warunki oraz nie jest desygnowany do wyceny według wartości godziwej przez wynik finansowy: • aktywo jest utrzymywane w ramach modelu biznesowego którego celem jest otrzymywanie kontraktowych przepływów pieniężnych lub sprzedaży aktywa finansowego, • warunki umowy dotyczącej składnika aktywa finansowego uprawniają do otrzymywania w określonych datach przepływów pieniężnych, które są wyłącznie spłatą kapitału i odsetek należnych od kapitału pozostałego do spłaty. Instrumenty kapitałowe wycenianie według wartości godziwej przez inne całkowite dochody Instrumenty kapitałowe wyceniane są według wartości godziwej przez inne całkowite dochody w sytuacji, gdy na moment początkowego ujęcia w księgach Banku, została podjęta nieodwołalna decyzja o wskazaniu określonej inwestycji do wyceny według wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy Wszystkie aktywa finansowe, które nie spełniają warunków klasyfikacji do aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu lub aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, klasyfikowane są do aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy. Ocena modelu biznesowego Grupa ocenia cele modelu biznesowego na poziomie jednostki organizacyjnej Grupy, która zarządza i jest tzw. opiekunem merytorycznym danego portfela aktywów finansowych. Wyróżnia się modele biznesowe utrzymywania aktywów finansowych w celu: • otrzymywania kontraktowych przepływów pieniężnych, • otrzymywania kontraktowych przepływów pieniężnych lub sprzedaży, Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 28 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł • pozostałych (np. w celu maksymalizacji zysków ze sprzedaży). Modele biznesowe określane są na poziomie, który najlepiej odzwierciedla podejście Grupy do zarządzania składnikami aktywów finansowych dla osiągania celów biznesowych oraz generowania przepływów pieniężnych. W trakcie oceny Grupa weryfikuje wszelkie obszary działalności jednostki opiekuna merytorycznego wyodrębnionego portfela aktywów finansowych, które mogą mieć wpływ na decyzje dotyczące utrzymywania aktywów w portfelu Grupy, w tym w szczególności: • założenia konstrukcji oferty produktowej, • strukturę organizacyjną jednostki, • założenia w zakresie oceny wyników portfela aktywów (np.: podejścia do planowania, założenia w zakresie informacji zarządczej, kluczowych wskaźników oceny), • podejście do wynagradzania kluczowej kadry zarządzającej w relacji z wynikami portfela i przepływami pieniężnymi wynikającymi z portfela, • ryzyka generowanego przez portfel aktywów oraz podejścia do zarządzania tymi ryzykami. • analiza transakcji sprzedaży z portfela aktywów (częstotliwości, wolumen oraz przesłanek podjętych decyzji), • analiza przewidywań co do przyszłej aktywności sprzedażowej. Grupa dopuszcza realizację transakcji sprzedaży aktywów finansowych utrzymywanych w celu otrzymywania kontraktowych przepływów pieniężnych, która wynika z następujących przesłanek: • wzrostu ryzyka kredytowego, • blisko terminu zapadalności, • sporadyczną sprzedaż, • sprzedaż o nieznacznej wartości. Grupa przyjmuje, że: • sprzedaż blisko terminu zapadalności oznacza sprzedaż aktywów finansowych: − z pierwotnym terminem zapadalności dłuższym niż 1 rok, na mniej niż 6 miesięcy przed terminem zapadalności, − z pierwotnym terminem zapadalności krótszym niż 1 rok, na mniej niż 3 miesiące przed terminem zapadalności. • sprzedaż sporadyczna oznacza liczbę transakcji sprzedaży w relacji do średniej liczby pozycji w ramach danego modelu biznesowego na poziomie mniejszym niż 10%, • sprzedaż o nieznacznej wartości oznacza sprzedaż, dla której zarówno wartość sprzedaży w relacji do wartości całego portfela jak i zrealizowany wynik na sprzedaży w relacji do wyniku odsetkowego netto danego modelu biznesowego jest na poziomie mniejszym niż 10%. Ocena charakterystyki przepływów pieniężnych Dla celów oceny charakterystyki realizowanych przepływów pieniężnych Grupa przyjmuje następujące definicje: • kapitał – definiowany jest jako wartość godziwa aktywa finansowego na moment początkowego ujęcia w księgach Grupy, • odsetki – definiowane są jako zapłata obejmująca wynagrodzenie: − za zmianę wartości pieniądza w czasie, − za ryzyko kredytowe związane z kwotą kapitału pozostającą do spłaty przez określony okres czasu, − za inne podstawowe ryzyka i koszty związane z udzieleniem kredytu (np. ryzyko płynności i koszty administracyjne), oraz − marżę zysku. Ocena ma na celu potwierdzenie czy realizowane przepływy pieniężne są wyłącznie spłatą kapitału i odsetek należnych od tego kapitału pozostającego do spłaty. Grupa weryfikuje postanowienia umowne, które mają wpływ zarówno na moment realizacji przepływów jaki i wysokość kwot przepływów pieniężnych wynikających z określonych aktywów finansowych. W szczególności weryfikowane są następujące warunki: • zdarzenia warunkowe mające wpływ na wysokość kwoty przepływów lub terminy ich realizacji, • dźwignie, • warunki przedpłaty lub wydłużenia finansowania, • warunki ograniczające prawo do dochodzenia roszczeń prawnych do realizowanych przepływów, • warunki modyfikujące wynagrodzenie za zmianę wartości pieniądza w czasie. Ocena warunków modyfikujących zmianę wartości pieniądza w czasie jest przeprowadzana w oparciu o analizę jakościową lub ilościową. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 29 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł W sytuacji, gdy ocena jakościowa nie umożliwia potwierdzenia konkluzji co do charakterystyki realizowanych przepływów pieniężnych, Grupa przeprowadza ocenę ilościową. Ocena ilościowa polega na porównaniu: • niezdyskontowanych przepływów pieniężnych wynikających z analizowanej umowy z • niezdyskontowanymi przepływami pieniężnymi wynikającymi z referencyjnego aktywa, który nie zawiera warunków modyfikujących wynagrodzenie za zmianę wartości pieniądza w czasie. Jeżeli analizowane przepływy znacząco się różnią, to oceniane aktywo obligatoryjnie klasyfikowane jest do wyceny według wartości godziwej przez wynik finansowy, ponieważ realizowane przepływy pieniężne nie są wyłącznie spłatą kapitału i odsetek należnych od tego kapitału pozostającego do spłaty. 13.3. Klasyfikacja zobowiązań finansowych Grupa klasyfikuje zobowiązania finansowe do jednej z następujących kategorii: • wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy, • wyceniane według zamortyzowanego kosztu, • gwarancje finansowe. Zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy Instrumenty pochodne będące zobowiązaniami i zobowiązania finansowe ujęte w wyniku krótkiej sprzedaży papierów wartościowych wycenia się po początkowym ujęciu według wartości godziwej przez wynik finansowy. Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Zobowiązania finansowe będące wynikającym z umowy obowiązkiem wydania środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych innej jednostce niezakwalifikowane do grupy wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy mające charakter depozytu, pożyczki otrzymanej lub zobowiązania finansowego ujętego w wyniku transakcji sprzedaży aktywa finansowego, która nie klasyfikuje się do usunięcia ze sprawozdania z sytuacji finansowej. Gwarancje finansowe Gwarancja finansowa jest kontraktem, na mocy którego wystawca zobowiązuje się do wykonania na rzecz beneficjenta określonych płatności w celu zrekompensowania poniesionych przez beneficjenta strat, spowodowanych zaniechaniem przez określonego dłużnika spłat wynikających z oryginalnych bądź zmodyfikowanych warunków umowy instrumentu dłużnego. 13.4. Usunięcie ze sprawozdania z sytuacji finansowej Składnik aktywów finansowych jest wyłączany ze sprawozdania z sytuacji finansowej Grupy w momencie, gdy wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych lub w momencie, gdy Grupa przenosi składnik aktywów finansowych a przeniesienie spełnia warunki zaprzestania ujmowania. Grupa przenosi składnik aktywów finansowych wtedy i tylko wtedy, gdy: • przenosi umowne prawa do otrzymywania przepływów pieniężnych, lub • zatrzymuje umowne prawa do otrzymywania przepływów pieniężnych ale przyjmuje na siebie zobowiązanie umowne do przekazania przepływów pieniężnych. W sytuacji gdy Grupa zatrzymuje umowne prawa do przepływów pieniężnych ale przejmuje na siebie zobowiązanie umowne do przekazania stronom trzecim tych przepływów pieniężnych, Grupa traktuje taką transakcje jako przeniesienie składnika aktywów finansowych tylko wtedy, gdy spełnione są wszystkie trzy następujące warunki: • Grupa nie ma obowiązku wypłaty kwoty ostatecznym odbiorcom dopóki nie otrzyma odpowiadającym im kwot, które wynikają z pierwotnego składnika aktywów, • na mocy umowy przeniesienia Grupa nie może sprzedać ani zastawić pierwotnego składnika aktywów, w inny sposób niż jako ustanowione na rzecz ostatecznych odbiorców zabezpieczenie zobowiązania do przekazania przepływów pieniężnych, • Grupa jest zobowiązana do przekazania wszystkich przepływów pieniężnych otrzymanych z pierwotnego aktywa bez istotnej zwłoki. Przenosząc składnik aktywów finansowych Grupa ocenia, w jakim stopniu zachowuje ryzyko i korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych. W tym przypadku: • jeżeli Grupa przenosi zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych to wyłącza składnik aktywów finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej, • jeżeli Grupa zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, • jeżeli Grupa nie przenosi ani nie zachowuje zasadniczo całego ryzyka i wszystkich korzyści związanych z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to Grupa ustala, czy zachowała kontrolę nad tym składnikiem aktywów finansowych. W przypadku zachowania kontroli składnik aktywów finansowych jest nadal ujmowany w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy, odpowiednio w przypadku braku kontroli jest wyłączany Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 30 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł ze sprawozdania z sytuacji finansowej do wysokości wynikającej z utrzymania zaangażowania (continuing involvement). Grupa wyłącza ze swojego sprawozdania z sytuacji finansowej zobowiązanie finansowe (lub jego część), gdy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł. Grupa usuwa aktywa finansowe lub ich części ze sprawozdania z sytuacji finansowej, jeżeli prawa wynikające z tego aktywa wygasają, Grupa zrzeknie się tych praw, dokona sprzedaży wierzytelności, nastąpiło umorzenie lub w wyniku istotnej modyfikacji warunków umowy kredytu lub pożyczki. Grupa obniża wartość bilansową brutto składnika aktywów finansowych w przypadku, gdy nie ma uzasadnionych perspektyw na odzyskanie danego składnika aktywów finansowych w całości lub części. Zasada ta jest stosowana między innymi dla naliczonych odsetek karnych, także w przypadku, gdy należność główna danego składnika aktywów nadal jest rozpoznawana w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Kwoty należności kredytowych usuniętych ze sprawozdania z sytuacji finansowej, odzyskane w późniejszych okresach pomniejszają wartość odpisów utworzonych z tytułu utraty wartości w rachunku zysków i strat. Zaprzestanie ujmowania aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu w związku z ich sprzedażą jest rozliczane z uwzględnieniem wcześniej utworzonego odpisu na oczekiwane straty kredytowe. Dlatego też zyski i straty wynikające z zaprzestania ujmowania aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu zostały zaprezentowane w rachunku zysków i strat w pozycji Odpisy na oczekiwane straty kredytowe - zysk z tytułu sprzedaży wierzytelności oraz Wynik na sprzedaży papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu. 13.5. Modyfikacja przepływów pieniężnych wynikających z umowy Jeżeli w wyniku renegocjacji warunków umowy kredytu lub pożyczki, przepływy pieniężne związane z danym aktywem finansowym podlegają modyfikacji, Grupa przeprowadza ocenę czy przedmiotowa modyfikacja jest istotna i prowadzi do wygaśnięcia tego składnika aktywów finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej Grupy oraz ujęcia nowego aktywa finansowego. Aktywo finansowe wygasa jeżeli którekolwiek z kryteriów jakościowych lub ilościowych jest spełnione. Kryteria jakościowe Grupa przyjmuje, że istotna modyfikacja warunków umowy ma miejsce w sytuacji, gdy następuje: • zmiana dłużnika za zgodą Grupy, lub • zmiana formy prawnej/rodzaju instrumentu finansowego, lub • przewalutowanie kredytu o ile nie zostało to z góry określone w warunkach umowy, lub • modyfikacja aktywa finansowego, która nie spełnia definicji podstawowej umowy pożyczkowej tj.: przepływy pieniężne z aktywa finansowego w określonych datach nie stanowią wyłącznie spłaty kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty lub • zmiana stopy oprocentowania kredytu ze stałej na zmienną lub odwrotnie dla aktywów finansowych dla których nie zidentyfikowano utraty wartości lub • zmiana instrumentu finansowego z odnawialnego na nieodnawialny lub odwrotnie dla których nie zidentyfikowano utraty wartości lub • zwiększenie kwoty ekspozycji o 50% lub wydłużenie okresu kredytowania o 50% jeżeli wartość bieżąca przepływów pieniężnych w wyniku modyfikacji warunków umowy zdyskontowana pierwotną efektywną stopą procentową jest co najmniej o 10% różna od wartości bieżącej przepływów pieniężnych z umowy przed modyfikacją zdyskontowanych pierwotną efektywną stopą procentową. Kryterium ilościowe Aktywo finansowe uważa się za wygasłe, jeżeli wartość bieżąca przepływów pieniężnych w wyniku modyfikacji warunków umowy zdyskontowana pierwotną efektywną stopą procentową jest co najmniej o 10% różna od wartości bieżącej przepływów pieniężnych z umowy przed modyfikacją zdyskontowanych pierwotną efektywną stopą procentową. Dla modyfikacji, które nie prowadzą do usunięcia aktywa finansowego, różnica pomiędzy wartością bieżącą przyszłych przepływów pieniężnych (ustaloną z wykorzystaniem pierwotnej efektywnej stopy procentowej) aktywa przed i po modyfikacji jest ujmowana w rachunku zysków i strat. 13.6. Wycena Po początkowym ujęciu, Grupa wycenia aktywa finansowe, w tym instrumenty pochodne będące aktywami, w wartości godziwej, za wyjątkiem aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej. Po początkowym ujęciu zobowiązania finansowe są wyceniane według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej, za wyjątkiem: Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 31 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł •zobowiązań finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy. Takie zobowiązania, w tym instrumenty pochodne będące zobowiązaniami, wycenia się według wartości godziwej, w szczególności zobowiązania będącego instrumentem pochodnym powiązanym z instrumentem kapitałowym nie kwotowanym na aktywnym rynku, które musi być rozliczone przez dostawę tego instrumentu, • zobowiązań finansowych powstałych w wyniku przeniesienia składnika aktywów finansowych, które nie kwalifikuje się do usunięcia ze sprawozdania z sytuacji finansowej lub ujmowanych z zastosowaniem podejścia wynikającego z utrzymania zaangażowania (continuing involvement), • zobowiązania do udzielenia pożyczki oprocentowanej poniżej rynkowej stopy procentowej, które wycenia się według wyższej z następujących wartości: − kwoty odpisu na oczekiwane straty kredytowe, oraz − początkowo ujętej kwoty, w odpowiednich przypadkach pomniejszonej o skumulowaną kwotę dochodów ujmowanych zgodnie z zasadami MSSF 15, • warunkowej zapłaty ujętej przez Grupę jako jednostkę przejmującą w ramach połączenia jednostek zgodnie z MSSF 3, którą wycenia się według wartości godziwej przez wynik finansowy. W przypadku, gdy zmianie ulegają oszacowania płatności lub wpływów (z wyłączeniem nieistotnych modyfikacji i zmian oszacowań oczekiwanych strat kredytowych), Grupa koryguje wartość bilansową brutto składnika aktywów lub zamortyzowany koszt zobowiązania finansowego (lub grupy instrumentów finansowych). W tym celu Grupa przelicza wartość bilansową brutto składnika aktywów finansowych lub zamortyzowany koszt zobowiązania finansowego jako wartość bieżącą szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych wynikających z umowy, które są dyskontowane według pierwotnej efektywnej stopy procentowej instrumentu finansowego (lub efektywnej stopy procentowej skorygowanej o ryzyko kredytowe w przypadku zakupionych lub utworzonych składników aktywów finansowych dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe) bądź, w stosownych przypadkach, według zmienionej efektywnej stopy procentowej. W szczególności Grupa koryguje wartość bilansową brutto portfela kredytów hipotecznych w walutach obcych uwzględniając zmienione szacowane przepływy pieniężne z tych umów wynikających z ryzyka prawnego tego portfela. Korekta jest ujmowana jako osobna linia w rachunku zysków i strat Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych. Udzielone gwarancje finansowe wyceniane są w kwocie wyższej z: • kwoty będącej najbardziej właściwym szacunkiem nakładów niezbędnych do wypełnienia obecnego obowiązku wynikającego z gwarancji finansowej, przy uwzględnieniu prawdopodobieństwa jej realizacji, •kwoty rozpoznanej w momencie początkowego ujęcia, skorygowanej o rozliczoną kwotę prowizji otrzymanej za udzielenie gwarancji. 13.7. Zyski i straty wynikające z wyceny w terminie późniejszym Zyski lub straty wynikające ze zmiany wartości godziwej składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego, nie stanowiących części powiązania zabezpieczającego, ujmuje się w następujący sposób: •zyski lub straty wynikające ze składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego, zakwalifikowanego jako wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy, ujmuje się w rachunku zysków i strat, •zyski lub straty wynikające z wyceny do wartości godziwej składnika aktywów finansowych wycenianego przez inne całkowite dochody, ujmuje się bezpośrednio w kapitale własnym, poprzez zestawienie zmian w kapitale własnym. Przychody z tytułu odsetek oblicza się przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej. Odpowiednią wartość oblicza się przez zastosowanie efektywnej stopy procentowej do wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych, z wyjątkiem: • zakupionych lub utworzonych składników aktywów finansowych dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe. W odniesieniu do tych składników aktywów finansowych Grupa stosuje efektywną stopę procentową skorygowaną o ryzyko kredytowe do wartości zamortyzowanego kosztu składnika aktywów finansowych od momentu początkowego ujęcia, oraz • składników aktywów finansowych niebędących zakupionymi lub utworzonymi składnikami aktywów finansowych dotkniętymi utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe, które następnie stały się składnikami aktywów finansowych dotkniętymi utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (Etap 3). W przypadku tych składników aktywów finansowych Grupa stosuje efektywną stopę procentową do wartości zamortyzowanego kosztu (netto) składnika aktywów finansowych w późniejszych okresach sprawozdawczych. Dywidendy wynikające z instrumentów kapitałowych ujmuje się w rachunku zysków i strat w momencie, kiedy powstaje prawo jednostki do ich otrzymania. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 32 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Różnice kursowe wynikające ze zmian wartości składnika aktywów finansowych wycenianego według wartości godziwej przez inne całkowite dochody wyrażonego w walucie obcej ujmuje się bezpośrednio w kapitale własnym tylko w odniesieniu do aktywów niepieniężnych, natomiast różnice kursowe generowane przez aktywa pieniężne (np. papiery dłużne) zaliczane są do rachunku zysków i strat. W momencie usunięcia składnika aktywów finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej skumulowane zyski lub straty poprzednio ujęte w kapitale własnym: • w zakresie dłużnych aktywów finansowych ujmuje się w rachunku zysków i strat, •w zakresie instrumentów kapitałowych ujmuje się w pozycji kapitałów własnych. Wartość godziwa aktywów i zobowiązań finansowych kwotowanych na aktywnym rynku (w tym papierów wartościowych) ustalana jest w oparciu o cenę kupna (bid price) dla pozycji długiej i sprzedaży (offer price) dla pozycji krótkiej. W przypadku braku aktywnego rynku dla danego instrumentu lub w przypadku papierów wartościowych, które nie są notowane na aktywnym rynku Grupa ustala wartość godziwą przy zastosowaniu technik wyceny, do których zalicza się wykorzystanie ostatnich transakcji rynkowych, analizę zdyskontowanych przepływów pieniężnych, modele wyceny opcji oraz inne techniki wyceny powszechnie używane przez uczestników rynku. Aktywność rynku ocenia się w oparciu o częstotliwość i wolumen przeprowadzanych transakcji oraz dostępność do informacji o kwotowanych cenach, które co do zasady powinny być dostarczane w sposób ciągły. Za rynek główny i zarazem najkorzystniejszy uważa się rynek do którego Grupa ma dostęp i na którym w zwykłych warunkach zawarłaby transakcje sprzedaży/zakupu składnika aktywów lub przeniesienia zobowiązania. W oparciu o stosowane metody ustalania wartości godziwej, poszczególne składniki aktywów/zobowiązań finansowych klasyfikuje się do następujących kategorii: • poziom 1 : aktywa/zobowiązania finansowe wyceniane bezpośrednio w oparciu o ceny kwotowane na aktywnym rynku, • poziom 2 : aktywa/zobowiązania finansowe wyceniane w oparciu o techniki wyceny bazujące na założeniach wykorzystujących informacje pochodzące z aktywnego rynku lub obserwacje rynkowe, • poziom 3 : aktywa/zobowiązania finansowe wyceniane w oparciu o powszechnie stosowane przez uczestników rynku techniki wyceny, których założenia nie bazują na informacji pochodzącej z aktywnego rynku. W cyklach miesięcznych Grupa weryfikuje czy wystąpiły zmiany w jakości danych wejściowych stosowanych do poszczególnych technik wyceny i ustala, jakie były powody tych zmian oraz ich wpływ na kalkulację wartości godziwej składnika aktywów/zobowiązań finansowych. Każdy zidentyfikowany przypadek rozpatrywany jest indywidualnie i w oparciu o szczegółowe analizy Grupa podejmuje decyzję, czy jego identyfikacja wiąże się z koniecznością aktualizacji podejścia do ustalania wartości godziwej czy też nie. W uzasadnionych przypadkach Grupa podejmuje decyzję o wprowadzeniu zmian w metodologii ustalania wartości godziwej oraz dacie ich wprowadzenia rozumianej, jako data zmiany okoliczności. Następnie uwzględnia wpływ wprowadzenia zmian na klasyfikację do poszczególnych kategorii hierarchii wyceny wartości godziwej. Wszelkie zmiany w metodologii wyceny wraz z uzasadnieniem podlegają szczegółowym ujawnieniom w odrębnej nocie do sprawozdania finansowego. 13.8. Pochodne instrumenty finansowe i rachunkowość zabezpieczeń Pochodne instrumenty finansowe wyceniane są w wartości godziwej bez uwzględniania kosztów transakcji. Podstawą do wyznaczenia wartości godziwej pochodnego instrumentu finansowego przy początkowym ujęciu jest cena transakcyjna, tj. wartość godziwa uiszczonej lub otrzymanej zapłaty. Kwota rozliczenia instrumentów pochodnych stopy procentowej, które są przedmiotem rozliczenia za pośrednictwem centralnego kontrahenta, zgodnie z podejściem „rozliczone do rynku” (ang.: „settled-to-market”) pomniejsza wartość bilansową instrumentów pochodnych. W wycenie do wartości godziwej instrumentów pochodnych uwzględniany jest komponent ryzyka kredytowego, poprzez dodatkowe korekty wyceny. Korekty wycen są szacowane na poziomie pojedynczego kontrahenta z uwzględnieniem oczekiwanej ekspozycji z tytułu przedrozliczeniowego ryzyka kredytowego (ang. presettlement) oraz analogicznego ryzyka generowanego przez Grupę. Podejście to zakłada możliwość występowania ryzyka nierozliczenia przyszłych płatności po obu stronach transakcji (ang. bilateral value adjustment). Korekta wyliczana jest w oparciu o szacowaną na podstawie wielu symulacji oczekiwaną dodatnią ekspozycję (eliminowane są wyniki ze scenariuszy dające wynik negatywny) oraz bieżącą rynkową wartość (bądź jej szacunek na podstawie referencji do danych porównywalnych) instrumentów zabezpieczających przed ryzykiem kredytowym (ang. CDS). W analogiczny sposób kalkulowany jest element ryzyka własnego na poziomie Grupy oraz element wystąpienia scenariusza równoczesnej niewypłacalności po stronie klienta i Grupy. Dodatkowo, dla należności wynikających z transakcji na instrumentach pochodnych, które zapadły lub zostały zerwane, ale nie zostały rozliczone Grupa dokonuje odpisów wykorzystując metodologię stosowaną dla oceny ryzyka należności kredytowych, dla których stwierdzono utratę wartości. Powyższe dwa typy korekt zostały w różny sposób odzwierciedlone w sprawozdaniu finansowym. Korekty wartości godziwej z tytułu ryzyka dla transakcji niezapadłych zostały zaprezentowane w pozycji Wynik na instrumentach Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 33 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany, natomiast odpisy dla transakcji zapadłych w pozycji Odpisy na oczekiwane straty kredytowe. Jeżeli transakcja, dla której w poprzednim okresie sprawozdawczym została dokonana korekta wartości godziwej w pozycji Wynik na instrumentach finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany staje się zapadła lub podlega restrukturyzacji, to kwota wcześniejszej korekty do wartości godziwej zostaje przeniesiona do pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej Odpisy na oczekiwane straty kredytowe , a dotworzona część odpisu dla takiej już zapadłej transakcji jest prezentowana w rachunku zysków i strat w pozycji Odpisy na oczekiwane straty kredytowe . Tak więc na wynik finansowy wpływa tylko kwota nadwyżki aktualnego odpisu (lub dokonanego umorzenia) dla transakcji zapadłej nad kwotą korekty wartości godziwej utworzoną w sytuacji gdy transakcja ta była jeszcze niezapadła. Grupa wykorzystuje pochodne instrumenty finansowe w celu zabezpieczenia przed ryzykiem walutowym oraz ryzykiem stóp procentowych wynikającymi z działalności Grupy. Instrumenty pochodne, które nie zostały desygnowane jako instrumenty zabezpieczające zgodnie z zasadami rachunkowości zabezpieczeń, klasyfikowane są jako instrumenty wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy. 13.8.1. Rachunkowość zabezpieczeń W zakresie rachunkowości zabezpieczeń Grupa stosuje wytyczne MSR 39. Rachunkowość zabezpieczeń ujmuje wpływające na rachunek zysków i strat skutki kompensowania zmian wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego oraz pozycji zabezpieczanej. Grupa wyznacza określone instrumenty pochodne jako instrumenty zabezpieczające wartość godziwą lub zabezpieczające przepływy pieniężne. Zabezpieczenie wartości godziwej Grupa stosuje rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej w celu zabezpieczenia zmian wartości godziwej instrumentów dłużnych o stałej stopie procentowej zakwalifikowanych do portfela aktywów wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz instrumentów dłużnych o stałej stopie procentowej zaklasyfikowanych do portfela wycenianego według zamortyzowanego kosztu przed ryzykiem wynikającym ze zmiany stóp procentowych. Zabezpieczenie przepływów pieniężnych Grupa stosuje rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych w celu zabezpieczenia wielkości przyszłych przepływów pieniężnych określonego portfela aktywów/zobowiązań Grupy lub portfela wysoce prawdopodobnych planowanych transakcji przed ryzykiem wynikającym ze zmiany stóp procentowych oraz wysoce prawdopodobnych planowanych transakcji przed ryzykiem wynikającym ze zmiany kursu walut obcych. 13.8.2. Instrumenty pochodne nie spełniające kryteriów rachunkowości zabezpieczeń Zmiany wartości godziwej instrumentów pochodnych nie spełniających kryteriów rachunkowości zabezpieczeń wykazywane są w rachunku zysków i strat bieżącego okresu. Zmiany wartości godziwej instrumentów pochodnych stopy procentowej wynikające z bieżącego naliczania kuponu odsetkowego oraz pozostała cześć zmiany wartości godziwej instrumentów pochodnych stopy procentowej prezentowana jest w pozycji Wynik na instrumentach finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany . Zmiany wartości godziwej walutowych instrumentów pochodnych prezentowana jest w pozycji Wynik na instrumentach finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany. 13.9. Kompensowanie instrumentów finansowych Składnik aktywów finansowych i zobowiązanie finansowe Grupa kompensuje i prezentuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w kwocie netto wtedy i tylko wtedy, gdy istnieje ważny tytuł prawny do dokonania kompensaty ujętych kwot oraz, gdy rozliczenie ma zostać dokonane w kwocie netto albo realizacja składnika aktywów i wykonanie zobowiązania następują jednocześnie. W celu ograniczenia ryzyka strat kredytowych Grupa zawiera umowy ramowe z kontrahentami, z którymi przeprowadza transakcje, uwzględniające możliwość kompensowania wzajemnych należności i zobowiązań w sytuacjach wystąpienia przypadków naruszenia takiej umowy ramowej. Z uwagi na warunkowy charakter tych postanowień umownych, kompensowanie w sprawozdaniu finansowym nie występuje a skutki kompensowania warunkowego są zaprezentowane w nocie objaśniającej nr 38 . Kompensowanie instrumentów finansowych . 13.10. Transakcje kupna/sprzedaży papierów wartościowych z przyrzeczeniem odsprzedaży/odkupu Grupa prezentuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej aktywa finansowe odsprzedane z klauzulą przyrzeczenia odkupu (transakcje typu repo, sell-buy-back) jednocześnie ujmując zobowiązania wynikające z udzielonego przyrzeczenia odkupu. Warunkiem stosowania takiego rozwiązania jest zachowanie przez Grupę ryzyk i korzyści wynikających z danego aktywa pomimo jego transferu. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 34 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł W przypadku transakcji zakupu papierów wartościowych z przyrzeczeniem sprzedaży (reverse repo, buy-sell-back) posiadane aktywa finansowe prezentowane są jako należność wynikająca z klauzuli odkupu zabezpieczona papierami wartościowymi. 13.11. Oczekiwane straty kredytowe Szacowanie odpisów na utratę wartości opiera się na wycenie oczekiwanej straty kredytowej. Podejście takie stosuje się do dłużnych aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, należności leasingowych, nieodwołalnych zobowiązań finansowych i gwarancji finansowych za wyjątkiem inwestycji kapitałowych. Na każdy dzień sprawozdawczy Grupa dokonuje szacunku odpisu na oczekiwane straty kredytowe aktywa finansowego w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia, jeżeli ryzyko kredytowe związane z danym instrumentem finansowym znacznie wzrosło od momentu początkowego ujęcia. Jeżeli na dzień sprawozdawczy ryzyko kredytowe związane z aktywem finansowym nie wzrosło znacząco od momentu początkowego ujęcia, Grupa wycenia odpis na oczekiwane straty kredytowe tego aktywa w kwocie równej 12- miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym. Grupa wycenia oczekiwane straty kredytowe w sposób uwzględniający: • nieobciążoną i ważoną prawdopodobieństwem kwotę, którą ustala się, oceniając szereg możliwych wyników, • wartość pieniądza w czasie, oraz • racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje, które są dostępne bez nadmiernych kosztów lub starań na dzień sprawozdawczy, dotyczące przeszłych zdarzeń, obecnych warunków i prognoz dotyczących przyszłych warunków gospodarczych. Grupa stosuje definicję ekspozycji w statusie niewykonania zobowiązania kredytowego (default), ekspozycji z utratą wartości i ekspozycji nieobsługiwanych (non-performing) zgodną z wymaganiami regulacyjnymi. Dłużnik lub ekspozycja oceniana jako będąca w stanie niewykonania zobowiązania jednocześnie jest uznawana za ekspozycję z utratą wartości (impaired) i nieobsługiwaną (non-performing). Podejście oparte na trzech Etapach W procesie tworzenia rezerw kredytowych zmiana jakości kredytowej ekspozycji od momentu jej początkowego ujęcia jest w Grupie opisana trzema etapami o różnym sposobie wyceny oczekiwanych strat kredytowych: • Etap 1 obejmuje ekspozycje pracujące bez rozpoznanego istotnego wzrostu ryzyka kredytowego od daty początkowego ujęcia. Rezerwa jest liczona w oparciu o 12-miesięczną stratę oczekiwaną (lub do daty zapadalności jeśli jest krótsza niż 12 miesięcy). • Etap 2 obejmuje ekspozycje pracujące z rozpoznanym istotnym wzrostem ryzyka kredytowego od daty początkowego ujęcia. Rezerwa jest liczona w oparciu o stratę oczekiwaną w całym okresie życia (lifetime), tj. od daty sprawozdawczej do daty zapadalności (remaining maturity). • Etap 3 to ekspozycje z rozpoznaną utratą wartości, czyli w stanie niewykonania zobowiązania. Rezerwa jest liczona w oparciu o stratę oczekiwaną w całym okresie życia aktywa dla wartości prawdopodobieństwa utraty wartości (PD) = 100%. Grupa kwalifikuje ekspozycje do Etapu 1, 2 lub 3 z wykorzystaniem podejścia kaskadowego w następującej kolejności: 1. Identyfikacja ekspozycji z utratą wartości i zakwalifikowanie ich do Etapu 3, 2. Alokacja ekspozycji do Etapu 2 w oparciu o przesłanki istotnego wzrostu ryzyka kredytowego, 3. Przydzielenie pozostałych ekspozycji do Etapu 1. Definicja znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego O istotnym wzroście ryzyka kredytowego, skutkującego klasyfikacją do Etapu 2, świadczy wystąpienie co najmniej jednej z poniższych przesłanek, przy czym wiodąca jest pierwsza z nich: • znaczący wzrost parametru PD w całym okresie życia ekspozycji („lifetime”) określonego na datę sprawozdawczą w stosunku do PD „lifetime” z daty początkowego ujęcia w perspektywie okresu pozostałego od daty sprawozdawczej do daty zapadalności, • występowanie klienta/ekspozycji na Watch List (lista obserwacyjna), • trzykrotny wzrost parametru PD od momentu udzielenia ekspozycji, • aktywo ma rating 18 lub 19, • obsługa klienta przez korporacyjną jednostkę restrukturyzacyjną, • fakt nadania udogodnienia (forbearance) klientowi, • pogorszenie profilu ryzyka portfela danej ekspozycji, • opóźnienie w spłacie zaangażowania powyżej 30 dni. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 35 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Progi znaczącego wzrostu parametru PD w całym okresie życia ekspozycji w stosunku do PD z daty początkowego ujęcia, stanowiące o istotnym wzroście ryzyka kredytowego, wyznaczane są dla modeli, zgodnie z przyjętą metodyką, jako: • próg bezwzględny – wskazuje maksymalną różnicę między PD na datę raportową a PD z początkowego ujęcia ekspozycji, po której przekroczeniu aktywo jest klasyfikowane do Etapu 2, • próg względny – wskazuje maksymalną miarę relacji między PD na datę raportową a PD z początkowego ujęcia ekspozycji z uwzględnieniem współczynnika skalującego określonego na poziomie poszczególnej ekspozycji, bazującego na PD z początkowego ujęcia, po przekroczeniu którego aktywo jest klasyfikowane do Etapu 2. Przekroczenie przynajmniej jednego z powyższych progów, powoduje klasyfikację aktywa finansowego do Etapu 2. Metodologia wyznaczania progów PD do wskazania znacznego wzrostu ryzyka kredytowego polega na wyznaczeniu odpowiedniej segmentacji, a następnie statystycznym wskazaniu progu wejścia do Etapu 2, który maksymalizuje moc dyskryminacyjną klasyfikacji do Etapów przy określonych założeniach, między innymi minimalizacji błędu klasyfikacji. Dowody i przesłanki klasyfikacji aktywa wycenianego według zamortyzowanego kosztu do Etapu 3 Na każdy dzień bilansowy Grupa ocenia, czy nastąpiła utrata wartości składnika aktywów finansowych lub grupy aktywów finansowych. Składnik aktywa finansowego lub grupa aktywów finansowych utraciły wartość, gdy istnieją dowody utraty wartości, wynikające z jednego lub więcej zdarzeń, mających miejsce po początkowym ujęciu składnika aktywów (zdarzenie powodujące stratę), a zdarzenie (lub zdarzenia) powodujące stratę ma wpływ na oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne, wynikające ze składnika aktywów finansowych lub grupy aktywów finansowych, których wiarygodne oszacowanie jest możliwe. Grupa ujmuje oczekiwane straty kredytowe w oparciu o racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje, które są dostępne bez nadmiernych kosztów lub starań na dzień sprawozdawczy, dotyczące przeszłych zdarzeń, obecnych warunków i prognoz dotyczących przyszłych warunków gospodarczych. Dowody utraty wartości Dowodem utraty wartości jest: • identyfikacja obiektywnego dowodu utraty wartości (w przypadku korporacyjnych i detalicznych ekspozycji kredytowych), lub • opóźnienie w spłacie powyżej 90 dni i jednocześnie kwota zaległości w spłacie przekracza bezwzględny i względny próg istotności. Obiektywne dowody utraty wartości nie wymagają oceny eksperckiej - identyfikacja wystąpienia dowodu powoduje uznanie ekspozycji kredytowej za będącą w stanie niewykonania zobowiązania i jednocześnie ekspozycję z utratą wartości bez dalszej analizy. Obiektywne dowody utraty wartości korporacyjnej lub detalicznej ekspozycji kredytowej obejmują wystąpienie co najmniej jednej z następujących sytuacji: • restrukturyzacja ekspozycji kredytowej ze względów niekomercyjnych, związanych z istotnymi trudnościami finansowymi klienta, skutkująca zmianą dotychczasowych warunków umowy, całkowitym lub częściowym refinansowaniem zagrożonej ekspozycji, które nie miałyby miejsca, gdyby klient nie doświadczał trudności finansowych (w tym forbearance), skutkująca stratą w kwocie większej niż 1% wartości bieżącej zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych; dla detalicznych ekspozycji kredytowych – restrukturyzacja non-performing, • umorzenie lub odpisanie przez Grupę w procesie restrukturyzacji istotnej kwoty należności klienta korporacyjnego skutkującej zmniejszeniem przepływów pieniężnych z danego składnika aktywów finansowych, • złożenie przez Grupę, kontrahenta klienta, lub inny bank wniosku o upadłość klienta lub wszczęcie postępowania w obrębie prawa restukturyzacyjnego, • ogłoszenie upadłości; w przypadku korporacyjnych ekspozycji kredytowych, klient został postawiony w stan likwidacji, zaprzestał prowadzenia działalności, • ekspozycja kredytowa staje się wymagalna wskutek wypowiedzenia przez Grupę umowy kredytowej, • zbycie przez Grupę należności kredytowej (lub jej części) ze stratą większą niż 5% kwoty ekspozycji bilansowej, jeżeli przyczyną sprzedaży była pogarszająca się jakość kredytowa ekspozycji, • wystąpienie przeterminowania przekraczającego 30 dni lub udzielenie kolejnego udogodnienia (forbearance) na ekspozycji kredytowej klasyfikowanej pierwotnie jako forbearance non-performing (ekspozycja niepracująca), a następnie uzdrowionej i będącej w statusie forbearance performing w trakcie okresu próbnego, • status bezodsetkowy (wstrzymanie naliczania odsetek) dla ekspozycji kredytowej, • dla detalicznej ekspozycji kredytowej ponad 3-miesięczne zaległości w spłacie należnych zobowiązań w ramach kredytu z jednorazową spłatą całego uruchomionego kapitału na koniec okresu kredytowania, Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 36 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł • dla korporacyjnych ekspozycji kredytowych - podjęcie decyzji o dochodzeniu należności w ramach strategii windykacyjnej, • kwestionowanie bilansowej ekspozycji kredytowej przez klienta na drodze postępowania sądowego. Przesłanki utraty wartości Przesłanki utraty wartości wymagają indywidualnej eksperckiej oceny sytuacji dłużnika i decyzji, czy klasyfikacja do stanu niewykonania zobowiązania jako ekspozycji z utratą wartości jest uzasadniona. Do przesłanek utraty wartości dla korporacyjnych ekspozycji kredytowych (z wyłączeniem ekspozycji wobec przedsiębiorców) należą: • udzielenie przez osobę fizyczną będącą w sytuacji niewykonania zobowiązania, poręczenia w Banku za istotne zobowiązania firmy należącej do niej lub gdy osoba fizyczna jest dłużnikiem Banku, a firma należąca do niej znajduje się w stanie niewykonania zobowiązania, • ponad 3-miesięczne zaległości w spłacie (w tym wszystkie odsetki, kapitał i prowizje) w ramach kredytu z jednorazową spłatą całego uruchomionego kapitału na koniec okresy kredytowego (nie ma zastosowania, jeżeli częstotliwość spłat przekracza jeden miesiąc), • klient należy do tej samej grupy ekonomicznej lub prawnej co dłużnik będący w stanie niewykonania zobowiązania, • zanik możliwości refinansowania, • dla ekspozycji wynikających z transakcji zawartych na rynku finansowym - zanik aktywnego rynku (np. zawieszenie notowań na GPW) na dany składnik aktywów finansowych (akcje, obligacje, inne papiery wartościowe) znajdujących się w posiadaniu Grupy ze względu na trudności finansowe emitenta/klienta, co może mieć negatywny wpływ na przyszłe przepływy pieniężne z danego składnika aktywów finansowych, • zaprzestanie przez klienta spłat kapitału, odsetek lub prowizji i opóźnienie w spłacie lub najstarsze niedozwolone przekroczenie salda w rachunku bieżącym utrzymuje się przez więcej niż 45 dni kalendarzowych, • zagrożenie upadłością, złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w obrębie prawa restrukturyzacyjnego lub inna reorganizacja finansowa, które mogą skutkować brakiem spłaty aktywa finansowego lub jej opóźnieniem, • brak zamiaru lub możliwości spłaty zobowiązania przez dłużnika ze względu na występujące problemy finansowe; w szczególności poniższe zdarzenia mogą oznaczać istotne trudności finansowe (zdarzenia opisane w punktach „1” do „5” nie są przesłankami utraty wartości jeśli były założone w planach finansowych klienta na moment przyznania zaangażowania i Grupa takie plany zaakceptowała: 1) ujemne kapitały własne na koniec rocznego okresu obrachunkowego, 2) ujemne przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej w trzech kolejnych rocznych okresach obrachunkowych (ze sprawozdania z przepływów pieniężnych, a jeżeli nie jest sporządzane, to z uproszczonego sprawozdania z przepływów), 3) przychody z działalności podstawowej ulegają znaczącemu obniżeniu (ponad 50% rok do roku w oparciu o wyniki rocznych okresów obrachunkowych) lub przychody z działalności podstawowej ulegają obniżeniu (ponad 30% rok do roku w oparciu o wyniki rocznych okresów obrachunkowych) i jednocześnie iloraz zadłużenia do EBITDA (earnings before interest, taxes, depreciation and amortisation, zysk przed odliczeniem odsetek od zobowiązań oprocentowanych, podatków i amortyzacji) jest większy od 4 lub EBITDA jest mniejsza od 0 (jeżeli umowa zawiera inną definicję wskaźnika to zdarzenie jest przesłanką utraty wartości, jeżeli jest przekroczony poziom 4 wg definicji z umowy. Jeżeli umowa wskazuje poziom wskaźnika > 4, to identyfikujemy przesłankę utraty wartości przy przekroczeniu poziomu z umowy), 4) EBITDA ujemny w dwóch kolejnych rocznych okresach obrachunkowych, 5) realizacja projekcji finansowych przez Klienta odbiega w negatywny sposób od zakresu zaakceptowanego przez Grupę o minimum 20%, co doprowadza do istotnego przełamania wskaźników finansowych, 6) zdarzenia opisane w punktach „1” do „5” wystąpiły w trakcie roku obrachunkowego, o ile wystąpiły w wielkościach uznanych za znaczące i Grupa przewiduje, że sytuacja nie ulegnie poprawie w okresie do zakończenia rocznego okresu obrachunkowego oraz sytuacja ta może skutkować brakiem spłaty aktywa finansowego lub jej opóźnieniem, 7) czynne zajęcia egzekucyjne do rachunków klienta prowadzonych w Grupie, jeśli najstarszy czynny tytuł egzekucyjny utrzymuje się powyżej 90 dni oraz łączna kwota czynnych tytułów jest wyższa niż 100 tys. zł dla klientów korporacyjnej sieci sprzedaży lub 500 tys. zł dla klientów strategicznych, 8) nierozliczone roszczenia z gwarancji udzielonych przez Grupę (brak środków klienta), jeżeli przeterminowane zobowiązanie klienta wobec Grupy z tytułu zapłacenia gwarancji przez Grupę utrzymuje się powyżej 45 dni od daty wypłaty roszczenia z gwarancji, 9) wypowiedzenie umowy kredytowej o znaczącej wartości w innym banku, Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 37 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł • istotne naruszenie warunków umownych przez klienta, które może mieć negatywny wpływ na przyszłe przepływy pieniężne z danego składnika aktywów finansowych (jeżeli nastąpiło istotne naruszenie warunków umownych, ale Grupa po rozpoznaniu i ocenie przyczyn i skutków takiego naruszenia, zaakceptowała je (czasowo lub trwale) lub warunek taki zmieniła, takie zdarzenie nie jest traktowane jako przesłanka utraty wartości), • nieznane miejsce pobytu klienta skutkujące brakiem reprezentacji w kontaktach z Grupą oraz nieujawniony majątek klienta, • kryzys sektora, w którym działa klient w połączeniu ze słabą pozycją kredytobiorcy w danym sektorze, • restrukturyzacja należności kredytowej ze względów niekomercyjnych związanych z istotnymi trudnościami finansowymi klienta, skutkująca zmianą dotychczasowych warunków umowy, całkowitym lub częściowym refinansowaniem zagrożonej ekspozycji, które nie miałoby miejsca, gdyby klient nie doświadczał tych trudności finansowych (w tym forbearance) i strata wartości bieżącej netto przepływów pieniężnych jest równa lub niższa niż 1%, • oszustwo kredytowe dłużnika wobec Banku lub innego podmiotu Grupy ING, • w ciągu ostatnich 5 lat ekspozycja otrzymała udogodnienie (forbearance) 2 lub więcej razy, • znaczące pogorszenie ratingu klienta skutkujące jego przeklasyfikowaniem do klasy ryzyka minimum 17 przy jednoczesnym jednorazowym spadku o minimum 4 klasy. Grupa ustaliła również dodatkowe następujące przesłanki utraty wartości obowiązujące dla transakcji lewarowanych (tj.: transakcji, w których występuje wysoki poziom zadłużenia w stosunku do zysku operacyjnego): • znaczące naruszenie istotnej klauzuli finansowej lub brak powrotu do stanu sprzed naruszenia, zwłaszcza w sytuacji gdy klient jednocześnie wnioskuje o udogodnienie w spłacie, • refinansowanie o charakterze forbearance istniejącego kredytobiorcy przy podwyższonym poziomie dźwigni finansowej (IBD/EBITDA, tj. interest bearing debt/earnings before interest, taxes, depreciation and amortisation, zobowiązania ogółem/ zysk przed odliczeniem odsetek od zobowiązań oprocentowanych, podatków i amortyzacji) w porównaniu z poziomami dźwigni w momencie udzielenia finansowania lub poprzedniego refinansowania, • refinansowanie ekspozycji ze spłatą całego uruchomionego kapitału na koniec okresu kredytowania w sytuacji trudności finansowych klienta i z niskim prawdopodobieństwem refinansowania przez inny bank w aktualnych warunkach rynkowych, • scenariusze bazowe (base case) oraz warunków skrajnych (stress case) wskazują na brak wystarczających i stabilnych przepływów finansowych do obsługi zadłużenia zgodnie z przyjętym harmonogramem; oraz dodatkowe następujące przesłanki dla transakcji finansowania nieruchomości przychodowych: • wskaźnik LTV (Loan to Value) > 90% i nie jest to sytuacja tymczasowa, • wskaźnik historyczny DSCR (debt service cover ratio, Wskaźnik Pokrycia Obsługi Długu < 1.0 lub ICR (interest coverage ratio, Wskaźnik Pokrycia Zobowiązań Odsetkowych) < 1.0 (w zależności od tego, który wskaźnik jest stosowany do oceny ryzyka transakcji) przez dwa kolejne roczne okresy obrachunkowe oraz przepływy pieniężne generowane przez nieruchomość w ocenie eksperckiej są niewystarczające do spłaty i obsługi kredytu zgodnie z przyjętym harmonogramem. Do przesłanek utraty wartości dla detalicznych ekspozycji kredytowych oraz ekspozycji kredytowych wobec przedsiębiorców należą: • niedotrzymanie minimum trzech uzgodnień spłaty zadłużenia w ramach aktualnego okresu trwania zaległości, • osoba fizyczna, która udzieliła poręczenia w Grupie za istotne zobowiązania swojej firmy, znajduje się w stanie niewykonania zobowiązania lub osoba fizyczna jest dłużnikiem Grupy, a jej firma znajduje się w stanie niewykonania zobowiązania, • klient biznesowy jest powiązany w ramach tej samej grupy dłużników (prawnie lub ekonomicznie) w której jeden z dłużników znajduje się w stanie niewykonania zobowiązania, • brak zamiaru lub możliwości spłaty – w ocenie Grupy dłużnik nie chce spłacić zobowiązania lub nie ma możliwości spłaty; brak możliwości spłaty zobowiązania występuje wówczas, gdy źródła dochodów dłużnika są niewystarczające do realizacji spłat należnych rat, np.: − dla klienta indywidualnego: utrata pracy, zakończenie wypłat świadczeń socjalnych, rozwód, poważna choroba, śmierć dłużnika, uzyskanie informacji o nieterminowej obsłudze zadłużenia o znacznej wartości w innym banku (przeterminowanie powyżej 90 dni) lub rozpoczęcie działań egzekucyjnych/windykacyjnych przez inny bank, − dla klienta biznesowego: (przewidywane) niedobory środków pieniężnych, (przewidywana) wysoka dźwignia finansowa lub jej nagły wzrost, (przewidywane) złamanie klauzul finansowych, (przewidywane) pogorszenie sytuacji na rynku, na którym pozycja dłużnika jest słaba, Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 38 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł • udzielenie udogodnienia klientowi, który nie jest stanie wywiązać się ze swoich zobowiązań finansowych wynikających z zawartej z Grupą umowy kredytowej ze względu na występujące lub spodziewane trudności finansowe, • oszustwo kredytowe dłużnika wobec Grupy – uzasadnione podejrzenie wyłudzenia kredytu, tj. zobowiązanie, z którego dokumentacji kredytowej lub z ustalonego stanu faktycznego wynika, że został udzielony w wyniku świadomego wprowadzenia w błąd Grupy poprzez przedstawienie dokumentów, zaświadczeń, oświadczeń niezgodnych w treści ze stanem faktycznym, • wystąpienie co najmniej 2 udogodnień w okresie 5 lat od zastosowania pierwszego udogodnienia. W procesie identyfikacji utraty wartości, w pierwszej kolejności Grupa ocenia, czy występują obiektywne dowody lub przesłanki utraty wartości dla składników aktywów finansowych. Kontrolą pod kątem utraty wartości ekspozycji objęty jest cały portfel kredytowy klientów detalicznych i klientów korporacyjnych. Ocena ekspozycji kredytowej pod kątem utraty wartości wykonywana jest w stosunku do dłużnika automatycznie w cyklu dziennym dla klientów z segmentów detalicznych oraz w cyklu bieżącym i w obowiązujących terminach monitoringu portfela regularnego i nieregularnego w stosunku do klientów korporacyjnych. Wystąpienie obiektywnego dowodu utraty wartości wymaga przekwalifikowania klienta do portfela ekspozycji niepracujących (non-performing). Identyfikacja przesłanki utraty wartości ekspozycji kredytowej klientów korporacyjnych wymaga indywidualnej eksperckiej oceny sytuacji dłużnika i decyzji, czy klasyfikacja do stanu niewykonania zobowiązania jest uzasadniona, tj.: • oceny zdolności klienta do spłaty całości zobowiązania wobec Grupy zgodnie z umową oraz udokumentowania tej oceny, • jeżeli nie stwierdza się stanu niewykonania zobowiązania lub utraty wartości należy przygotować pisemne uzasadnienie pozostawienia klienta w portfelu performing, • jeżeli w wyniku oceny stwierdzono sytuację stanu niewykonania zobowiązania lub utratę wartości – przekwalifikowania klienta do portfela ekspozycji niepracujących (non-performing). Jeżeli w wyniku oceny stwierdza się, że dla danego składnika aktywów finansowych nie istnieją dowody utraty wartości składnik ten włączany jest do grup aktywów finansowych o podobnych cechach ryzyka kredytowego, które wskazują na zdolność dłużnika do spłaty całości zobowiązania zgodnie z warunkami umowy. Odpis aktualizujący w tak wyznaczonych grupach wyliczany jest metodą kolektywną w oparciu o wycenę oczekiwanych strat kredytowych. Jeśli istnieją dowody, że została poniesiona strata z tytułu utraty wartości składnika aktywów wycenianego według zamortyzowanego kosztu, to kwota odpisu aktualizującego równa się różnicy pomiędzy wartością bilansową składnika aktywów a wartością bieżącą oszacowanych przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych z zastosowaniem pierwotnej efektywnej stopy procentowej danego składnika instrumentu finansowego. W praktyce oznacza to, że dla aktywów z portfela Etapu 3 podlegającego ocenie indywidualnej (aktywa finansowe istotne indywidualnie , których wartość przekracza równowartość kwoty 1 mln EUR) kalkulacja odpisu dokonywana jest bezpośrednio przy zastosowaniu zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych dla danego aktywa, a dla aktywów z portfela Etapu 3 podlegającego ocenie kolektywnej (aktywa finansowe nieistotne indywidualnie) - określana jest przy użyciu metody kolektywnej kalkulacji odpisów z zastosowaniem oczekiwanej straty kredytowej w całym okresie życia aktywa. Podczas szacowania przyszłych przepływów pieniężnych brane są pod uwagę dostępne informacje na temat dłużnika, w szczególności ocenie podlega możliwość spłaty ekspozycji, a w przypadku, gdy ekspozycja kredytowa posiada zabezpieczenie, przy szacowaniu uwzględnia się również oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne z realizacji zabezpieczenia z uwzględnieniem m.in. czasu, kosztów oraz trudności związanych z odzyskaniem płatności w wyniku sprzedaży zabezpieczenia. Jeżeli istniejące dowody utraty wartości składnika aktywów lub grupy aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu wskazują, że oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne wynikające z wyżej wymienionych aktywów finansowych nie wystąpią, wtedy kwota odpisu aktualizującego wartość aktywów równa jest ich wartości bilansowej. Grupa stosuje definicję niewykonania zobowiązania (ang.: definition of default), zgodnie z wytycznymi Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EBA) nr EBA/GL/2016/07 z dnia 18.01.2017 dotyczącymi stosowania definicji niewykonania zobowiązania, określonej w art. 178 rozporządzenia (UE) nr 575/2013. Ujęcie odpisu na oczekiwane straty kredytowe dotyczącego aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu Utrata wartości wykazywana jest jako zmniejszenie wartości bilansowej składnika, zaś kwota straty obciąża rachunek zysków i strat okresu. Jeżeli w kolejnym okresie wysokość straty z tytułu utraty wartości zmniejszy się na skutek zdarzenia, które nastąpiło po wystąpieniu utraty wartości (np. poprawy oceny zdolności kredytowej dłużnika), wówczas uprzednio dokonany odpis z tytułu utraty wartości jest odwracany przez rachunek zysków i strat. Grupa określiła zdarzenia skutkujące możliwością odwrócenia utraty wartości ekspozycji kredytowej. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 39 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Grupa stosuje te same kryteria dla celów wyjścia klienta ze stanu niewykonania zobowiązania i odwrócenia straty z tytułu utraty wartości. Proces rozpoczęcia okresu próbnego i następnie uzdrowienia, tj. przejścia z portfela niepracującego (non-performing) do portfela performing jest realizowany: • dla klientów z segmentu kredytów hipotecznych i konsumenckich – na poziomie segmentu biznesowego, chyba że dotyczy sytuacji rozpoznawanej na poziomie dłużnika (np. upadłość), • dla klientów korporacyjnych – na poziomie dłużnika. Jeżeli dłużnik znajduje się w portfelu z utratą wartości i nie posiada żadnej ekspozycji w statusie udzielonego udogodnienia w spłacie (forbearance) - zostaje uznany za uzdrowionego i zakwalifikowany do portfela pracującego (performing), jeżeli są spełnione wszystkie następujące warunki w poniższej kolejności: • żaden dowód utraty wartości lub przesłanka utraty wartości będące źródłem niewykonania zobowiązania lub wskazujące na wysokie prawdopodobieństwo niedokonania płatności – nie są aktywne, • od daty zakończenia dowodu/ przesłanki utraty wartości upłynęło co najmniej 3 miesiące (okres próbny) i w tym okresie zachowanie (zamiar spłaty) i sytuacja klienta (zdolność spłaty) zostały pozytywnie ocenione, a w przypadku klienta korporacyjnego ocena sytuacji finansowej została udokumentowana, • klient dokonywał regularnych spłat, tj. brak zaległości >30 dni w okresie próbnym, • po zakończeniu okresu próbnego klient został uznany za zdolnego do spłaty zobowiązań kredytowych w całości, bez korzystania z zabezpieczenia, • brak zaległości w spłacie przekraczających kwotę limitu bezwzględnego; jeżeli występują zaległości w kwocie przewyższającej kwotę limitu bezwzględnego, okres próbny zostaje wydłużony do czasu obniżenia kwoty zaległości poniżej kwoty tego limitu. Klient znajdujący się w portfelu z utratą wartości posiadający ekspozycję ze statusem udzielonego udogodnienia w spłacie (forbearance) - zostaje uznany za uzdrowionego i zakwalifikowany do portfela pracującego (performing) jeżeli są spełnione wszystkie następujące warunki: • żaden dowód utraty wartości lub przesłanka utraty wartości będące źródłem niewykonania zobowiązania lub wskazujące na wysokie prawdopodobieństwo niedokonania płatności - nie są aktywne, • od ostatniego z poniższych zdarzeń upłynęło co najmniej 12 miesięcy (okres próbny): − przyznanie ostatnich środków restrukturyzacji tj. udzielenia udogodnienia w spłacie (forbearance), − ekspozycji został nadany status niewykonania zobowiązania, − koniec okresu karencji określonego w umowie restrukturyzacyjnej, • w okresie próbnym klient dokonał istotnych/ regularnych spłat: − klient, w ramach swoich regularnych płatności zgodnych z ustalonymi warunkami restrukturyzacji, spłacił materialną kwotę w wysokości stanowiącej wcześniejsze przeterminowanie (jeżeli były kwoty przeterminowane) lub umorzenie (jeżeli nie było żadnych kwot przeterminowania), − klient dokonywał regularnych spłat, zgodnie z nowym harmonogramem uwzględniającym warunki restrukturyzacji, tj. brak zaległości > 30 dni w okresie próbnym, • na koniec okresu próbnego klient nie ma żadnych kwot przeterminowanych i nie ma obaw, co do pełnej spłaty ekspozycji zgodnie z warunkami umowy restrukturyzacyjnej. Grupa ustaliła następujące dodatkowe warunki odwrócenia utraty wartości / wyjścia ze statusu niewykonania zobowiązania (default) obowiązujące wszystkich klientów: • Jeśli w okresie próbnym zostanie zidentyfikowany dowód lub przesłanka utraty wartości będące źródłem niewykonania zobowiązania/ wskazujące na wysokie prawdopodobieństwo nie dokonania płatności, data zakończenia okresu próbnego zostanie ponownie ustalona i okres próbny zaczyna się liczyć od początku od momentu wygaśnięcia działania dowodu/ przesłanki. • Jeżeli w trakcie trwania okresu próbnego i po okresie karencji spłaty wystąpiło zdarzenie DPD > 30, data zakończenia okresu próbnego zostanie zresetowana i okres próbny zaczyna się liczyć od początku od momentu, kiedy DPD wróciło do poziomu poniżej 31 dni. • Wszystkie warunki odwrócenia utraty wartości/ wyjścia ze stanu niewykonania zobowiązania powinny być spełnione także w odniesieniu do nowych ekspozycji wobec klienta, w szczególności, jeżeli poprzednie ekspozycje kredytowe tego klienta będące wcześniej w restrukturyzacji zostały zbyte lub trwale odpisane. Wyjątek od zasady braku aktywnych dowodów/ przesłanek utraty wartości będących źródłem niewykonania zobowiązania stanowi dowód „klasyfikacja do Etapu 3 / rezerwa” - jego utrzymywanie się nie wstrzymuje rozpoczęcia okresu próbnego (ponieważ jest on skutkiem a nie przyczyną niewykonania zobowiązania) - klasyfikacja do Etapu 3 i rezerwa utrzymywane są również w okresie próbnym. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 40 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Przesłanki klasyfikacji aktywa finansowego wycenianego według wartości godziwej przez inne całkowite dochody do Etapu 3 Na każdy dzień bilansowy Grupa ocenia, czy wystąpiły obiektywne dowody utraty wartości dłużnych aktywów finansowych klasyfikowanych do wyceny według wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Potwierdzenie wystąpienia obiektywnego dowodu utraty wartości jest przesłanką do klasyfikacji aktywa do etapu 3. Dowody wskazujące, że aktywo finansowe lub grupa aktywów finansowych trwale utraciła wartość mogą wynikać z jednej lub kilku przesłanek, które zaprezentowane zostały poniżej: • znaczące trudności finansowe emitenta (np.: znaczące ujemne kapitały własne, wysokie ponoszone straty w bieżącym roku przekraczające kapitał własny, wypowiedzenie umowy kredytowej o znaczącej wartości w innym banku), • niedotrzymanie warunków umowy, w tym w szczególności niespłacenie lub zaleganie ze spłatą wymagalnych zobowiązań (np.: odsetek lub nominału), interpretowane jako materializacja ryzyka kredytowego emitenta, • przyznanie emitentowi przez jego wierzycieli udogodnień w spłacie zobowiązań, których by nie otrzymał w innych okolicznościach, • wysokie prawdopodobieństwo upadłości lub innej reorganizacji finansowej emitenta, • identyfikacja utraty wartości aktywa finansowego w poprzednim okresie, • zanik aktywnego rynku na aktywo finansowe, który może wynikać z trudności finansowych emitenta, • opublikowane analizy oraz przewidywania agencji ratingowych lub innych jednostek, które potwierdzają określony (wysoki) profil ryzyka aktywa finansowego, • inne możliwe do zaobserwowania dane wskazujące na możliwy do ustalenia spadek oszacowanych przyszłych przepływów pieniężnych wynikających z grupy aktywów finansowych, które pojawiły się po dacie ich początkowego ujęcia w księgach Grupy. Dane o których mowa powyżej mogą dotyczyć niekorzystnych zmian w sytuacji płatniczej grupy emitentów, kraju lub lokalnych warunków ekonomicznych, które są skorelowane z brakiem spłat z grupy aktywów finansowych. Ujęcie odpisu na oczekiwane straty kredytowe dotyczącego dłużnych aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody Straty z tytułu utraty wartości dłużnych aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujmuje się w rachunku zysków i strat. Straty te wyłącza się z innych całkowitych dochodów. Wycena oczekiwanej straty kredytowej Do wyceny oczekiwanej straty kredytowej w podejściu kolektywnym Grupa wykorzystuje dostosowane do wymagań MSSF 9 regulacyjne modele szacowania parametrów ryzyka (PD, LGD, EAD) zbudowane dla potrzeb zaawansowanej metody wewnętrznych ratingów (dalej: metoda AIRB). Modele parametrów ryzyka dla potrzeb MSSF 9 zachowują tą samą strukturę co modele regulacyjne, natomiast sposób estymacji konkretnych wartości parametrów (PD, LGD, EAD) jest dostosowany do wymagań MSSF 9, a w szczególności obejmuje racjonalne i możliwe do udokumentowania informacje, które są dostępne bez nadmiernych kosztów lub starań na dzień sprawozdawczy, dotyczące przeszłych zdarzeń, obecnych warunków i prognoz dotyczących przyszłych warunków gospodarczych. Parametry modeli zostały skalibrowane według podejścia PIT („point-in-time”). W parametrze EAD uwzględniono harmonogramy spłat zgodnie z umowami kredytowymi. Kwota odpisu aktualizującego wyliczana kolektywnie oparta jest na historii strat dla portfeli aktywów o podobnych charakterystykach ryzyka kredytowego. Na potrzeby wyznaczenia parametrów ryzyka stosowanych jest w Grupie ponad trzydzieści modeli, na potrzeby których ekspozycje klasyfikowane są do grup homogenicznych o podobnych charakterystykach na bazie różnych kryteriów (głównie cechy produktowe, np. długość kredytowania, forma zabezpieczenia i cel kredytowania oraz rodzaj klienta i finansowania). Ekspozycje z segmentu bankowości detalicznej dzieli się na kredyty hipoteczne i konsumpcyjne. Ekspozycje z segmentu bankowości korporacyjnej pogrupowane są głównie z uwagi na wielkość klienta (np. małe i średnie przedsiębiorstwa, korporacje), typ klienta (np. instytucje finansowe) przeznaczenie kredytu (np. finansowanie nieruchomości, finansowanie projektów) i produkt. Grupa wycenia oczekiwaną stratę kredytową w całym okresie życia pozostałym do zapadalności (ozn. LEL - Lifetime Expected Loss) na ekspozycji bez rozpoznanej utraty wartości jako zdyskontowaną sumę cząstkowych strat w okresie życia ekspozycji, odnoszących się do zdarzeń niewykonania zobowiązania w każdym 12-miesięcznym oknie czasowym pozostałym do daty zapadalności ekspozycji, z uwzględnieniem wag scenariuszy. W przypadku ekspozycji zakwalifikowanych do Etapu 1 stosuje się 12-miesięczną stratę oczekiwaną. Dla ekspozycji z rozpoznaną utratą wartości z Etapu 3 (w stanie niewykonania zobowiązania - „in default”), dla których liczy się rezerwę kolektywną, Grupa wycenia oczekiwaną stratę kredytową w całym okresie życia pozostałym do zapadalności ekspozycji. Wartość pieniądza w czasie jest odzwierciedlona w stracie oczekiwanej przez dwa czynniki dyskontujące: • Dyskontowanie pomiędzy momentem wejścia należności w stan niewykonania zobowiązania, a momentem odzysku należności. Jest ono uwzględnione w parametrach regulacyjnych modeli LGD. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 41 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł • Dyskontowanie pomiędzy datą sprawozdawczą a momentem wejścia ekspozycji w stan niewykonania zobowiązania, które jest dodatkowo wzięte pod uwagę w kalkulacji straty oczekiwanej w całym okresie życia (LEL). Zakłada się, że dla każdego rocznego przedziału czasu zdarzenie niewykonania zobowiązania występuje średnio w połowie okresu 0 – 12 miesięcy. Grupa kalkuluje oczekiwaną stratę kredytową jako średnią ważoną prawdopodobieństwem z kilku scenariuszy (najczęściej trzech: bazowego, negatywnego i pozytywnego) o różnym prawdopodobieństwie wystąpienia. Strata oczekiwana jest liczona oddzielnie dla każdego scenariusza a średnia ważona prawdopodobieństwem wynika z wag (prawdopodobieństw) przypisanych do każdego scenariusza (suma wag = 100%). Takie podejście wypełnia wymóg standardu, aby odpis na oczekiwane straty kredytowe był nieobciążoną i ważoną prawdopodobieństwem kwotą ustaloną w oparciu o szereg możliwych wyników. Wagi scenariuszy wynikają wprost z przyjętych założeń makroekonomicznych. Grupa zdecydowała o wykorzystaniu 90-tego percentyla rozkładu zmiennych makroekonomicznych jako scenariusza negatywnego, zgodnie z założeniami innych kalkulacji w Grupie związanych z apetytem na ryzyko, które wykorzystują 90% przedział ufności (np. RWA at risk) oraz 10-tego percentyla dla scenariusza pozytywnego jako podejścia symetrycznego. 90-ty oraz 10-ty percentyl wpływają wprost na prawdopodobieństwo realizacji tych scenariuszy – oba posiadają statystycznie po 20% prawdopodobieństwa realizacji. Finalnie, prawdopodobieństwo realizacji scenariusza bazowego jest dopełnieniem prawdopodobieństw realizacji scenariuszy skrajnych i wynosi 60%. Prognoza (wycena) straty oczekiwanej jest dokonywana w każdym punkcie czasu w przyszłości w zależności od oczekiwanych w danym punkcie warunków ekonomicznych. W oparciu o dane historyczne Grupa określiła relacje pomiędzy obserwowanymi parametrami straty oczekiwanej (PD, LGD), a czynnikami makroekonomicznymi jako funkcje, na podstawie których - przy zadanych prognozach czynników makroekonomicznych – oblicza się przewidywane wartości parametrów straty oczekiwanej w danym roku w przyszłości według podejścia PiT (tzw. forward looking PiT). Wpływ czynników makroekonomicznych na wysokość odpisów na oczekiwane straty kredytowe jest zapewniony w Grupie poprzez ich uwzględnienie w modelowaniu poszczególnych parametrów ryzyka, co umożliwia dobór czynników specyficznych dla danego rodzaju parametru i portfela. Wybór odpowiednich czynników makroekonomicznych jest elementem procesu budowy modelu i zawiera w sobie kilka etapów zarówno eksperckich - gwarantujących uzyskanie interpretowalnej ekonomicznie relacji - jak i czysto statystycznych umożliwiających ocenę istotności i siły występującej relacji. Ocena adekwatności wpływu czynników makroekonomicznych jest elementem całościowej oceny modeli wyznaczania odpisów na oczekiwane straty kredytowe w ramach przeprowadzanego przez Grupę monitoringu modeli. Dla potrzeb oszacowania straty oczekiwanej Grupa określa poziom ekspozycji EAD tylko dla nieodwołalnych zobowiązań kredytowych poprzez zastosowanie współczynników konwersji CCF (procent wykorzystania wolnej części limitu kredytowego w okresie od daty sprawozdawczej do wystąpienia niewykonania zobowiązania) z regulacyjnych modeli EAD (oszacowanych według podejścia TTC – „through the cycle”). EAD spada z czasem zgodnie z harmonogramem spłat danej ekspozycji. Dla ekspozycji z określoną datą końcowej spłaty czas do zapadalności jest równy końcowej dacie spłaty. W przypadku, gdy data końcowej spłaty przekracza 30 lat okres kalkulacji oczekiwanej straty został ograniczony do 30 lat. Dla ekspozycji bez określonej daty końca zaangażowania (np. niektóre kredyty odnawialne i karty kredytowe) oczekiwany czas do zapadalności jest określonym statystycznie parametrem behawioralnym. Parametr LGD, będący funkcją stosowanych technik ograniczania ryzyka kredytowego i wyrażony jako procent EAD, jest szacowany na poziomie produktu i ekspozycji w oparciu o odpowiednio skalibrowane dla potrzeb MSSF 9 parametry z regulacyjnych modeli LGD (oszacowane według podejścia TTC – „through the cycle”). Odzyski z zabezpieczeń są integralną częścią budowy modeli LGD i co do zasady kryteria uznania zabezpieczenia są zgodne z wymaganiami CRR. Do najważniejszych uznanych przez Grupę zabezpieczeń należą zabezpieczenia hipoteczne (mieszkalne i komercyjne) oraz gwarancje i poręczenia. Poziom parametru LGD, służący do wyliczania kwoty odpisu aktualizującego metodą kolektywną dla ekspozycji z rozpoznaną utratą wartości (PD = 100%), jest uzależniony od czasu przebywania ekspozycji kredytowej w stanie niewykonania zobowiązania. Dodatkowo, w segmencie klientów korporacyjnych w zakresie dużych i średnich firm, wartość parametru LGD wynosi 100% po upływie co najmniej 78 miesięcy pozostawania ekspozycji w stanie niewykonania zobowiązania. Analogicznie, w ramach segmentu klientów detalicznych oraz przedsiębiorców, wartość parametru LGD przyjmuje wartość 100% po spełnieniu jednego z poniżej określonych warunków: • nastąpiło zdarzenie utraty wartości, oraz obiektywne dowody utraty wartości występują nieprzerwanie przez 47 miesięcy od daty rozpoznania utraty wartości wobec przedsiębiorców, • ekspozycje w stanie default, które należą do portfela zakupionego z utratą wartości (POCI), •ekspozycje oceniono jako oszustwo kredytowe (fraud), tj. zostały zarejestrowane jako podejrzenie wyłudzenia kredytu lub zgłoszone jako zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 42 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 13.12. Zakupione lub utworzone aktywa finansowe dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe Grupa rozpoznaje jako odrębną kategorię aktywa finansowe zakupione lub utworzone, które są dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe na moment początkowego ujęcia (Purchased and originated credit- impaired financial assets, POCI). Aktywa te mogą zostać ujęte w rezultacie: • transakcji nabycia aktywa ze zidentyfikowaną utratą wartości, • istotnej modyfikacji (opisanej w punkcie 13.5 . ) następującej po usunięciu z ksiąg pierwotnego zaangażowania lub • udzielonego nowego zaangażowania kredytowego klientowi dla którego inne zaangażowania klasyfikowane są do Etapu 3. Aktywa te wyłączone są z modelu opartego o trójetapowe podejście opisane w punkcie 13.11 . Każda zmiana skumulowanych oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia tych aktywów finansowych, zarówno pozytywna jaki i negatywna, ujmowana jest w rachunku wyników jako zysk lub strata z tytułu utraty wartości. 14. Rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne 14.1. Rzeczowe aktywa trwałe Własne składniki rzeczowych aktywów trwałych Rzeczowe aktywa trwałe stanowią kontrolowane środki trwałe oraz nakłady na ich budowę. Do środków trwałych zaliczane są składniki rzeczowych aktywów trwałych o przewidywanym okresie wykorzystywania dłuższym niż rok, które są utrzymywane z uwagi na ich wykorzystanie na własne potrzeby lub w celu oddania ich do użytkowania innym podmiotom na podstawie umowy najmu lub w celach administracyjnych. Rzeczowe aktywa trwałe, za wyjątkiem budynków i gruntów wykazuje się według modelu opartego na cenie nabycia lub koszcie wytworzenia tzn. po początkowym ujęciu wykazuje się według kosztu historycznego pomniejszonego o odpisy amortyzacyjne / umorzeniowe oraz z tytułu utraty wartości. Na koszt historyczny składają się cena nabycia / koszt wytworzenia i koszty bezpośrednio związane z nabyciem danych aktywów. Każda część składowa pozycji rzeczowych aktywów trwałych, której cena nabycia lub koszt wytworzenia jest istotny w porównaniu z ceną nabycia lub kosztem wytworzenia całej pozycji jest amortyzowana osobno. Grupa alokuje początkową wartość pozycji rzeczowych aktywów trwałych na jej istotne części. Budynki i grunty wykazuje się według modelu opartego na wartości przeszacowanej tzn. po początkowym ujęciu wykazuje się w wartości przeszacowanej, stanowiącej jej wartość godziwą na dzień przeszacowania, pomniejszonej o kwotę późniejszej zakumulowanej amortyzacji i późniejszych zakumulowanych odpisów aktualizacyjnych z tytułu utraty wartości. Przeszacowania przeprowadza się na tyle regularnie, aby wartość bilansowa nie różniła się w sposób istotny od wartości, która zostałaby ustalona przy zastosowaniu wartości godziwej na dzień bilansowy. Efekt przeszacowania jest odzwierciedlony w innych całkowitych dochodach w przypadku wzrostu wartości lub w rachunku zysków i strat w przypadku spadku wartości bilansowej składnika. Jednakże zwiększenie wartości ujmowane jest jako przychód w rachunku zysków i strat w takim zakresie, w jakim odwraca ono zmniejszenie wartości z tytułu przeszacowania tego samego składnika aktywów, które poprzednio ujęto jako koszt danego okresu w rachunku zysków i strat. Analogicznie zmniejszenie wartości aktywa wynikające z przeszacowania rozlicza się z odnośną nadwyżką powstałą w wyniku poprzednio dokonanego przeszacowania tego aktywa. Całość nadwyżki z przeszacowania odnoszona jest na zyski zatrzymane w momencie wycofania z użycia lub zbycia składnika aktywów. Środki trwałe w leasingu Grupa jest stroną umów leasingowych, na podstawie których otrzymuje prawo do kontroli użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów na dany okres w zamian za wynagrodzenie. Grupa stosuje postanowienia MSSF 16 do wszystkich umów leasingowych z wyjątkiem kontraktów leasingu aktywów niematerialnych oraz zwolnień przewidzianych w standardzie i opisanych poniżej. Grupa dokonuje identyfikacji komponentów leasingowych i nieleasingowych w zawartych umowach. Opłaty nieleasingowe z tytułu umów ujmowane są na podstawie odpowiednich MSSF. Opłaty leasingowe podlegają ewidencji zgodnie z poniżej opisanymi zasadami. W dacie rozpoczęcia leasingu Grupa ujmuje aktywa z tytułu prawa do użytkowania aktywa. Początkową wycenę zobowiązania z tytułu leasingu Grupa wyznacza w wysokości bieżącej wartości przyszłych opłat leasingowych. Identyfikacja przyszłych opłat leasingowych wymaga ustalenia okresu leasingu. Określając okres leasingu Grupa bierze pod uwagę nieodwołalny okres leasingu wraz z okresami, na które można przedłużyć leasing oraz okresami, w których można wypowiedzieć leasing. W dacie rozpoczęcia umowy leasingowej Grupa ocenia, czy można z wystarczającą pewnością założyć, że skorzysta z opcji przedłużenia leasingu, lub że nie skorzysta z opcji wypowiedzenia leasingu. W celu wykonania oceny Grupa uwzględnia wszystkie istotne fakty i okoliczności, które tworzą zachętę ekonomiczną do skorzystania lub nieskorzystania z tych opcji. Grupa dokonuje przeglądu okresu leasingu w celu ponownej oceny istotnych zdarzeń lub okoliczności, które mogą wpływać na oszacowaną długość Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 43 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł okresu leasingu. Leasing przestaje być egzekwowalny gdy zarówno leasingobiorca, jak i leasingodawca ma prawo wypowiedzenia leasingu bez konieczności uzyskania zezwolenia drugiej strony, czego konsekwencją jest najwyżej nieznaczna kara. Dla kontraktów leasingowych zawartych na czas nieokreślony, w których występuje obustronna opcja wypowiedzenia oraz potencjalnie wysokie koszty związane z rozwiązaniem kontraktu Grupa dokonuje oszacowania okresu leasingu. Do wyznaczenia zdyskontowanej wartości opłat leasingowych Grupa stosuje stopę procentową leasingu, a jeżeli stopa nie jest łatwo dostępna, Grupa stosuje krańcową stopę procentową. Grupa określa stopę procentową leasingu jako sumę stopy oprocentowania swap-ów i wewnętrznej ceny transferowej, z uwzględnieniem walut w jakich denominowane są kontrakty leasingowe oraz okresów zapadalności umów. Po dacie rozpoczęcia leasingu, wartość bilansowa zobowiązania: • powiększana jest o naliczone odsetki leasingowe, które ujmowane są w rachunku zysków i strat jako koszty odsetkowe, • pomniejszana jest o zapłacone opłaty leasingowe, • aktualizowana jest w wyniku ponownej oceny, zmiany leasingu lub zmiany zasadniczo stałych opłat leasingowych. W dacie rozpoczęcia leasingu Grupa ujmuje aktywa z tytułu prawa do użytkowania według kosztu, którego podstawą jest kwota początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu. Koszt składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania obejmuje również: • opłaty zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed datą rozpoczęcia leasingu, pomniejszone o otrzymane zachęty leasingowe, • początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez leasingobiorcę, • koszty, które mają zostać poniesione przez leasingobiorcę w związku z doprowadzeniem aktywa do stanu pierwotnego. Prawo do użytkowania podlega amortyzacji przez okres trwania leasingu oraz jest pomniejszane o straty z tytułu utraty wartości. Aktualizacja wartości prawa do użytkowania w okresie trwania leasingu następuje w wyniku modyfikacji umowy leasingu. Grupa korzysta ze zwolnienia dla: • leasingów krótkoterminowych - umowa może być zaklasyfikowana jako umowa krótkoterminowa, jeżeli okres trwania umowy nie przekracza 12 miesięcy, a w stosunku do przedmiotu umowy nie jest przewidziana opcja zakupu, • leasingów, w których przedmiot umowy ma niską wartość- aktywa mogą być zaklasyfikowane jako aktywa o niskiej wartości, jeżeli cena brutto nabycia nowego składnika nie przekracza kwoty 5 000 EUR, a przedmiot umowy nie jest i nie będzie oddany w subleasing. Opłaty leasingowe z tytułu powyżej wskazanych kontraktów Grupa ujmuje jako koszty w rachunku zysków i strat w sposób systematyczny przez okres trwania leasingu. 14.2. Wartości niematerialne Składnik wartości niematerialnych to możliwy do zidentyfikowania niepieniężny składnik aktywów, który nie posiada postaci fizycznej. Do wartości niematerialnych klasyfikowane są aktywa spełniające następujące wymagania: • można je wyodrębnić lub wydzielić z jednostki gospodarczej i sprzedać, przekazać, licencjonować lub oddać do odpłatnego użytkowania osobom trzecim, zarówno indywidualnie, jak też łącznie z powiązanymi z nimi umowami, składnikami aktywów lub zobowiązań, •wynikają z tytułów umownych lub innych tytułów prawnych, bez względu na to, czy podlegają one przeniesieniu lub wyodrębnieniu z jednostki gospodarczej lub innych praw i obowiązków. Wartość firmy Wartość firmy z tytułu przejęcia jednostki jest początkowo ujmowana według ceny nabycia stanowiącej kwotę nadwyżki sumy: • przekazanej zapłaty, • kwoty wszelkich niekontrolujących (mniejszości) udziałów w jednostce przejmowanej oraz • w przypadku połączenia jednostek realizowanego etapami, wartości godziwej na dzień przejęcia udziału w kapitale jednostki przejmowanej, należącego poprzednio do jednostki przejmującej, nad kwotą netto ustaloną na dzień przejęcia wartości możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów i przejętych zobowiązań. Po początkowym ujęciu, wartość firmy jest wykazywana według ceny nabycia pomniejszonej o wszelkie skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 44 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Oprogramowanie komputerowe Nabyte licencje na oprogramowanie komputerowe są aktywowane w wysokości poniesionych kosztów nabycia i jego zaimplementowania. Nakłady związane z utrzymywaniem oprogramowania komputerowego są wykazywane jako koszty w momencie ich poniesienia. Pozostałe wartości niematerialne Pozostałe wartości niematerialne nabywane przez Grupę, wykazuje się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o umorzenie i łączną kwotę odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości. Późniejsze nakłady Nakłady poniesione po początkowym ujęciu nabytego składnika wartości niematerialnych są aktywowane tylko w przypadku, gdy spełnione są następujące warunki: • jest prawdopodobne, że nakłady (z uwzględnieniem nowej wersji oprogramowania) spowodują istotny wzrost funkcjonalności w stosunku do oryginalnie ocenianego standardu wydajności oraz • nakłady te mogą być wiarygodnie zmierzone i przypisane do wewnętrznie wykorzystywanego istniejącego oprogramowania. W pozostałych przypadkach nakłady te są ujmowane w rachunku zysków i strat jako koszty w momencie ich poniesienia. 14.3. Odpisy amortyzacyjne Odpisy amortyzacyjne rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych dokonywane są metodą liniową zgodnie z ustalonymi stawkami amortyzacji przez przewidywany okres ich użyteczności ekonomicznej. Przez wartość podlegającą amortyzacji rozumie się cenę nabycia lub koszt wytworzenia danego składnika aktywów po pomniejszeniu o wartość końcową (rezydualną) tego składnika. Okres ekonomicznej użyteczności, stawki amortyzacji a także wartość końcowa rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych podlegających amortyzacji są corocznie weryfikowane. Wnioski z tej weryfikacji stanowią podstawę dla ewentualnej zmiany okresów amortyzacji rozpoznawanej prospektywnie od daty dostosowania (efekt takiej zmiany jest zgodnie z MSR 8 odnoszony do rachunku zysków i strat). W przypadku budynków podlegających wycenie do wartości godziwej saldo zakumulowanego umorzenia w dniu przeszacowania jest eliminowane z wartości bilansowej brutto, a wartość bilansowa netto korygowana do wartości przeszacowanej. Odpisy amortyzacyjne rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych są ujmowane w rachunku zysków i strat. Wartość firmy oraz inne wartości niematerialne o nieokreślonym okresie użytkowania są systematycznie testowane pod kątem utraty wartości na każdy dzień bilansowy. Szacowane okresy użytkowania są następujące: • budynki i budowle 50 lat • inwestycje w obce środki trwałe okres najmu, dzierżawy, leasingu, nie dłuższy niż 10 lat • urządzenia 3 - 7 lat •wyposażenie5 lat •koszty wytworzenia oprogramowania3 lata •oprogramowanie komputerowe3 lata 14.4. Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości Na każdy dzień bilansowy Grupa dokonuje oceny rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych pod względem istnienia przesłanek wskazujących na utratę ich wartości. W przypadku istnienia takiej przesłanki, Grupa dokonuje formalnego oszacowania wartości odzyskiwalnej. W przypadku, gdy wartość bilansowa danego składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną, uznaje się utratę jego wartości i dokonuje odpisu aktualizującego jego wartość do poziomu wartości odzyskiwalnej. W zakresie wartości firmy test na utratę wartości przeprowadza się na dzień bilansowy bez względu na to czy istnieją przesłanki wskazujące, że taka utraty wartości wystąpiła. Ujęcie odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości W przypadku, gdy istnieją przesłanki, że nastąpiła utrata wartości majątku wspólnego, czyli aktywów, które nie wypracowują wpływów pieniężnych niezależnie od innych aktywów lub zespołów aktywów oraz nie można ustalić wartości odzyskiwalnej pojedynczego składnika aktywów zaliczanego do majątku wspólnego, Grupa ustala wartość odzyskiwalną na poziomie ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego dany składnik należy. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości jest ujmowany, jeżeli wartość księgowa aktywa lub jego ośrodka wypracowującego środki pieniężne przekracza wartość odzyskiwalną. Utrata wartości firmy ustalana jest poprzez Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 45 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł oszacowanie odzyskiwalnej wartości ośrodka wypracowującego środki pieniężne, którego dotyczy dana wartość firmy. W przypadku, gdy odzyskiwalna wartość ośrodka wypracowującego środki pieniężne jest niższa niż wartość bilansowa, tworzony jest odpis z tytułu utraty wartości. Odpis z tytułu utraty wartości jest ujmowany w rachunku zysków i strat, w pozycji Koszty działania. Odpisy z tytułu utraty wartości w przypadku ośrodków wypracowujących środki pieniężne w pierwszej kolejności redukują wartość firmy przypadającą na te ośrodki wypracowujące środki pieniężne (grupę ośrodków), a następnie redukują proporcjonalnie wartość księgową innych aktywów w ośrodku (grupie ośrodków). Odwrócenie odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości w odniesieniu do wartości firmy nie podlega odwracaniu. W przypadku innych aktywów, odpis ten podlega odwracaniu, jeżeli nastąpiła zmiana w szacunkach służących do określenia wartości możliwej do odzyskania. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości może być odwrócony tylko do poziomu, przy którym wartość księgowa aktywa nie przekracza wartości księgowej, która pomniejszona o kwotę amortyzacji, zostałaby wyznaczona, jeżeli nie zostałby ujęty odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości. 15.Inne aktywa finansowe Inne aktywa finansowe obejmują należności handlowe i inne należności. Grupa zastosowała uproszczone podejście w zakresie szacowania odpisu na oczekiwane straty kredytowe i ujmuje odpis w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia należności. W uzasadnionych przypadkach, a w szczególności gdy należności z tytułu niedoborów i szkód, roszczeń są kwestionowane przez dłużników oraz innych należności, dla których ryzyko nieodzyskania Grupa ocenia jako wysokie, odpisów aktualizujących dokonuje się niezwłocznie po potwierdzeniu takiej oceny. W pozostałych przypadkach należności handlowe obejmowane są odpisami aktualizującymi po osiągnięciu określonego progu przeterminowania. W przypadku, gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, wartość należności jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowej odzwierciedlającej aktualną wartość pieniądza w czasie. Należności budżetowe prezentowane są w ramach innych aktywów finansowych, z wyjątkiem należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych, które stanowią w sprawozdaniu z sytuacji finansowej odrębną pozycję. 16.Rezerwy Rezerwy, w tym na pozycje pozabilansowe, są ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, jeżeli na Grupie ciąży obowiązek prawny lub wynikający z ogólnie przyjętych zwyczajów mający swe źródło w zdarzeniach przeszłych i prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków. Jeżeli skutek jest istotny, kwotę rezerwy wyznacza się za pomocą zdyskontowanych oczekiwanych przepływów pieniężnych według stopy przed opodatkowaniem, która odzwierciedla bieżącą ocenę rynku odnośnie wartości pieniądza w czasie oraz, tam gdzie to dotyczy, ryzyka związane z danym składnikiem zobowiązań. W oparciu o powyższą zasadę rozpoznawane są rezerwy na pozycje pozabilansowe obarczone ryzykiem takie jak: gwarancje niefinansowe, akredytywy dokumentowe, nieodwołalne niewykorzystane linie kredytowe. Utworzone rezerwy na nieodwołalne niewykorzystane linie kredytowe dla zaangażowań korporacyjnych wykazywane są w rachunku zysków i strat, w pozycji Odpisy na oczekiwane straty kredytowe . Grupa tworzy rezerwy na koszty restrukturyzacji tylko wtedy, gdy zostaną spełnione ogólne kryteria dotyczące ujmowania rezerw wynikające z MSR 37, w szczególności gdy Grupa posiada szczegółowy, formalny plan restrukturyzacji określający co najmniej działalność lub część działalności, której dotyczy, podstawowe lokalizacje, miejsce zatrudnienia, funkcje i przybliżoną liczbę pracowników objętych odszkodowaniem, kwotę nakładów do poniesienia oraz termin przeprowadzenia. Warunkiem niezbędnym do utworzenia rezerwy jest również rozpoczęcie restrukturyzacji albo jej publiczne ogłoszenie. Utworzone rezerwy obejmują tylko bezpośrednie i nieodzowne nakłady powstające w wyniku restrukturyzacji nie związane z bieżącą działalnością i nie obejmują przyszłych kosztów operacyjnych. Grupa tworzy rezerwy na ryzyko prawne w sposób indywidualny lub portfelowy: • w podejściu indywidualnym Grupa tworzy rezerwy na zobowiązania z tytułu spraw sądowych oraz innych należności o charakterze roszczeń prawnych jeżeli szacowane prawdopodobieństwo realizacji takiego zobowiązania jest wyższe niż 50%, • w przypadku występowania szeregu podobnych spraw sądowych lub innych należności o charakterze roszczeń prawnych, prawdopodobieństwo wypływu środków w celu wypełnienia przez Grupę obowiązku jest ustalane portfelowo przy uwzględnieniu grupy obowiązków jako całości, a szacunek rezerwy dokonywany jest metodą wartości oczekiwanej jako średniej ważonej prawdopodobieństwem z kilku scenariuszy (najczęściej trzech: bazowego, pozytywnego i negatywnego) o różnym prawdopodobieństwie wystąpienia. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 46 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Grupa stosuje powyższe zasady w przypadku roszczeń prawnych, które nie wpływają na przepływy pieniężne z tytułu aktywów finansowych ujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej – w takim przypadku Grupa stosuje zasady zgodne z MSSF 9, jak opisano w punkcie 13.6 . W przypadku, gdy roszczenie prawne dotyczy aktywa finansowego, które zostało wyłączone ze sprawozdania z sytuacji finansowej (np. spłacone), podstawą tworzenia rezerwy jest MSR 37. 17.Świadczenia pracownicze 17.1. Świadczenia wynikające z Ustawy o pracowniczych programach emerytalnych Wydatki ponoszone w związku z programem określonych składek są ujmowane jako koszty w rachunku zysków i strat. 17.2. Krótkoterminowe świadczenia pracownicze Krótkoterminowe świadczenia pracownicze Grupy (inne niż świadczenia z tytułu rozwiązania umowy o pracę) zawierają wynagrodzenia, premie, płatne urlopy oraz składki na ubezpieczenie społeczne. Grupa ujmuje przewidywaną niezdyskontowaną wartość krótkoterminowych świadczeń pracowniczych jako koszty w okresie, w którym pracownicy świadczyli związaną z nimi pracę (bez względu na termin zapłaty) w korespondencji z pozostałymi zobowiązaniami. Kwota krótkoterminowych świadczeń pracowniczych z tytułu niewykorzystanych dni urlopowych przysługujących pracownikom Grupy jest wyliczana jako suma niewykorzystanych urlopów przysługujących poszczególnym pracownikom Grupy. 17.3. Długoterminowe świadczenia pracownicze 17.3.1. Świadczenia z tytułu regulacji wynikających z Kodeksu Pracy Rezerwy na odprawy emerytalne przyznane w ramach świadczeń z tytułu regulacji wynikających z Kodeksu Pracy szacowane są na podstawie wyceny aktuarialnej. Rezerwa będąca efektem wyceny aktuarialnej jest ujmowana w Skumulowanych innych całkowitych dochodach i aktualizowana w okresach rocznych. Rezerwy z tytułu długoterminowych świadczeń pracowniczych ujmuje się w pozycji Rezerwy sprawozdania z sytuacji finansowej w korespondencji z kosztami wynagrodzeń w rachunku zysków i strat. Opis założeń metody kalkulacji rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe zawarty jest w nocie objaśniającej nr 32 . Rezerwy. 17.3.2. Świadczenia wynikające z programu zmiennych składników wynagrodzeń Świadczenia przyznawane w ramach programu zmiennych składników wynagrodzeń, które będą rozliczane w gotówce są ujmowane, jako koszty w trakcie okresu nabywania uprawnień w korespondencji ze zobowiązaniami w stosunku do pracowników. Komponenty świadczeń w formie akcji, które zostaną rozliczone w gotówce są ujmowane jako koszty i zobowiązania w trakcie okresu nabywania uprawnień (roku, za który pracownicy otrzymują nagrody) bazując na wartości godziwej przyznawanych nagród. Wartość godziwa jest przeszacowywana na każdy dzień bilansowy do momentu rozliczenia z pracownikami a zmiany w wartości godziwej ujmowane są jako zyski lub straty w rachunku zysków lub strat. Komponenty świadczeń w formie akcji, które zostaną rozliczone w akcjach są ujmowane jako koszty w trakcie okresu nabywania uprawnień w oparciu o wartość godziwą. Ewidencja prowadzona jest w korespondencji z kapitałami. Przeszacowanie wartości godziwej na datę przyznania nagrody oraz wszelkie zmiany są ujmowane w kapitałach. Wartość godziwa świadczeń w formie akcji jest ustalana w odniesieniu do ceny akcji oraz wartości bieżącej szacowanych płatności dywidendy w trakcie okresu odroczenia. 18. Kapitały Na kapitały własne składają się: kapitał akcyjny, kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej, skumulowane inne całkowite dochody, zyski zatrzymane oraz akcje własne na cele pracowniczego programu motywacyjnego. Wszystkie kwoty kapitałów i funduszy wykazywane są w wartości nominalnej. Kapitał akcyjny Kapitał zakładowy wykazywany jest według wartości nominalnej, zgodnie ze statutem oraz wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego. Dywidendy Dywidendy za dany rok, które zostały zatwierdzone przez Walne Zgromadzenie, ale nie zostały wypłacone na dzień bilansowy, ujawnia się w pozycji zobowiązania z tytułu dywidendy w ramach Innych zobowiązań. Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej Tworzony jest z premii emisyjnej uzyskanej z emisji akcji, pomniejszonej o poniesione bezpośrednie koszty z nią związane. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 47 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Skumulowane inne całkowite dochody Skumulowane inne całkowite dochody tworzone są w wyniku: • wyceny instrumentów finansowych zakwalifikowanych do wyceny według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, • wyceny pochodnych instrumentów finansowych w części stanowiącej efektywne zabezpieczenie przepływów pieniężnych, • wyceny aktywów trwałych wycenianych według wartości godziwej, • zysków / strat aktuarialnych. Na skumulowane inne całkowite dochody odnosi się zmiany aktywa lub rezerwy z tytułu podatku odroczonego wynikające z ujęcia powyższych wycen. Skumulowane inne całkowite dochody nie podlegają dystrybucji. Zyski zatrzymane Zyski zatrzymane tworzone są z odpisów z zysku i są przeznaczone na cele określone w statucie lub innych przepisach prawa. Zyski zatrzymane obejmują: • pozostały kapitał zapasowy, • pozostałe kapitały rezerwowe, • fundusz ryzyka ogólnego, • wycenę motywacyjnych programów pracowniczych, • niepodzielony wynik z lat ubiegłych, • wynik finansowy netto przypadający na jednostkę dominującą. Pozostały kapitał zapasowy, pozostały kapitał rezerwowy i fundusz ryzyka ogólnego tworzone są z odpisów z zysku i są przeznaczone na cele określone w statucie lub innych przepisach prawa. Fundusz ogólnego ryzyka bankowego tworzony jest zgodnie z przepisami ustawy Prawo Bankowe z dnia 29 sierpnia 1997 roku z późniejszymi zmianami, z zysku po opodatkowaniu. Wynik finansowy netto przypadający na jednostkę dominującą stanowi wynik brutto z rachunku zysków i strat roku bieżącego skorygowany obciążeniem z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych oraz o wynik przypadający na udziały mniejszości. Akcje własne na cele pracowniczego programu motywacyjnego Grupa skupuje akcje własne w celu wykonania zobowiązań wynikających z programu motywacyjnego, zmiennych składników wynagrodzeń na zasadach opisanych w punkcie 17.3.2 . Świadczenia wynikające z programu zmiennych składników wynagrodzeń. 19.Podatek dochodowy Podatek dochodowy ujmowany jest jako podatek bieżący oraz podatek odroczony. Podatek dochodowy bieżący ujmowany jest w rachunku zysków i strat. Podatek dochodowy odroczony w zależności od źródła pochodzenia różnic przejściowych ujmowany jest w rachunku zysków i strat lub w kapitale. 19.1. Bieżący podatek dochodowy Bieżący podatek jest zobowiązaniem podatkowym odnoszącym się do przychodu do opodatkowania przy użyciu stopy podatkowej obowiązującej na dzień bilansowy, wraz ze wszystkimi korektami zobowiązania podatkowego dotyczącego poprzednich lat. 19.2. Odroczony podatek dochodowy Grupa tworzy rezerwę na przejściową różnicę z tytułu podatku dochodowego spowodowaną odmiennością momentu uznania przychodów za osiągnięte oraz kosztów za poniesione w myśl przepisów rachunkowych oraz przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych. Dodatnią przejściową różnicę netto wykazuje się jako Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego . Ujemną przejściową różnicę netto wykazuje się w pozycji Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego . Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego jest tworzona metodą zobowiązań bilansowych w stosunku do wszystkich dodatnich różnic przejściowych występujących na dzień bilansowy między wartością podatkową aktywów i zobowiązań a ich wartością bilansową wykazaną w sprawozdaniu finansowym, z wyjątkiem sytuacji, gdy rezerwa z tytułu podatku odroczonego wynika z: • początkowego ujęcia wartości firmy, • wartości firmy, której amortyzacja nie stanowi kosztów uzyskania przychodu, • początkowego ujęcia danego składnika aktywów lub zobowiązań pochodzącego z transakcji, która nie jest połączeniem jednostek gospodarczych oraz w czasie wystąpienia transakcji nie ma wpływu na wynik finansowy brutto, ani na dochód podlegający opodatkowaniu (stratę podatkową). Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 48 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Aktywa z tytułu podatku odroczonego ujmowane są w odniesieniu do wszystkich ujemnych różnic przejściowych występujących na dzień bilansowy między wartością podatkową aktywów i zobowiązań a ich wartością bilansową wykazaną w sprawozdaniu finansowym oraz niewykorzystanych strat podatkowych. Aktywa z tytułu podatku odroczonego ujmowane są do wysokości, do której jest prawdopodobne, że zostanie osiągnięty dochód do opodatkowania, który pozwoli na potrącenie ujemnych różnic przejściowych, z wyjątkiem sytuacji, gdy składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynika z początkowego ujęcia składnika aktywów bądź zobowiązania przy transakcji, które nie jest połączeniem jednostek gospodarczych i w chwili jej zawierania nie mają wpływu ani na wynik finansowy brutto, ani na dochód do opodatkowania czy stratę podatkową. Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku podlega weryfikacji na każdy dzień bilansowy i ulega stosownemu obniżeniu o tyle, o ile przestało być prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz rezerwy na podatek odroczony wyceniane są z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą obowiązywać w okresie, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa rozwiązana, przyjmując za podstawę stawki podatkowe (i przepisy podatkowe) prawnie lub faktycznie obowiązujące na dzień bilansowy. Podatek dochodowy dotyczący pozycji ujętych bezpośrednio w kapitale własnym jest ujmowany w kapitale własnym. Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego Grupa wykazuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej po skompensowaniu na poziomie każdej ze spółek podlegającej konsolidacji. Grupa kompensuje ze sobą aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego z rezerwami z tytułu odroczonego podatku dochodowego wtedy, gdy posiada tytuł prawny do przeprowadzenia takiej kompensaty oraz aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego dotyczą tego samego podatnika. IV.Porównywalność danych finansowych Zmiany w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej W niniejszym rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za okres od 1 stycznia 2024 roku o 31 grudnia 2024 roku, w porównaniu do rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za okres od 1 stycznia 2023 roku do 31 grudnia 2023 roku Grupa wprowadziła zmiany w sposobie prezentacji środków pieniężnych i ich ekwiwalentów w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Pozycja Kasa i środki w Banku Centralnym została zastąpiona przez pozycję Środki pieniężne i ich ekwiwalenty. W skład nowej pozycji weszły aktywa finansowe prezentowane dotychczas w pozycji Kasa i środki w Banku Centralnym, tj. gotówka, pozostałe środki pieniężne i środki na rachunkach w Banku Centralnym oraz wybrane aktywa finansowe prezentowane dotychczas w pozycji Kredyty i inne należności udzielone innym bankom, tj. salda na rachunkach bieżących i rachunkach lokat jednodniowych w innych bankach oraz salda złożonych w innych bankach depozytów zabezpieczających typu call. Zmiana miała na celu uspójnienie danych dotyczących środków pieniężnych i ich ekwiwalentów pomiędzy sprawozdaniem z sytuacji finansowej a sprawozdaniem z przepływów pieniężnych i stanowi dostosowanie prezentacji do stanowiska Komitetu Interpretacyjnego MSSF oraz wymogów MSR 7 Sprawozdanie z przepływów pieniężnych a także do zmieniającej się praktyki rynkowej w tym zakresie. Dane na 31 grudnia 2023 roku zostały przekształcone celem doprowadzenia do porównywalności. Tabela zawiera poszczególne pozycje prezentowane w aktywach skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej, w układzie i według wartości wykazanych w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za okres od 1 stycznia 2023 roku do 31 grudnia 2023 roku oraz w układzie i według wartości zaprezentowanych w niniejszym rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Zobowiązania i Kapital własny nie uległy zmianie i nie wymagały przekształceń. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 49 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł stan na 31 grudnia 2023 w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za okres od 1 stycznia 2023 roku do 31 grudnia 2023 roku ( dane publikowane ) zmiana w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku ( dane porównawcze ) Aktywa Kasa i środki w Banku Centralnym 6 752 -6 752 nie dotyczy Środki pieniężne i ich ekwiwalenty nie dotyczy 7 041 7 041 Kredyty i inne należności udzielone innym bankom 19 909 -289 19 620 Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy 2 274 2 274 Pochodne instrumenty zabezpieczające 208 208 Inwestycyjne papiery wartościowe 56 614 56 614 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań 165 165 Kredyty i inne należności udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu 156 521 156 521 Inwestycje w jednostki stowarzyszone wyceniane metodą praw własności 181 181 Rzeczowe aktywa trwałe 1 002 1 002 Wartości niematerialne 493 493 Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego 1 1 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 1 097 1 097 Inne aktywa 144 144 Aktywa razem 245 361 0 245 361 Zmiany w skonsolidowanym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych W porównaniu do rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za okres od 1 stycznia 2023 roku do 31 grudnia 2023 roku Grupa zmieniła prezentację dywidend otrzymanych od spółek stowarzyszonych. W poprzednich okresach prezentowane były w zmianie stanu pozostałych aktywów w przepływach pieniężnych z działalności operacyjnej, natomiast począwszy od rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku prezentowane są w pozycji Dywidendy otrzymane w przepływach pieniężnych z działalności inwestycyjnej. Dane za rok 2023 zostały zmienione celem zapewnienia porównywalności. Tabela przedstawia pozycje skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych, których wartość uległa zmianie w porównaniu z zaprezentowanymi w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za okres od 1 stycznia 2023 roku do 31 grudnia 2023 roku. za rok kończący się 31 grudnia 2023 w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za okres od 1 stycznia 2023 roku do 31 grudnia 2023 roku ( dane publikowane ) zmiana w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku ( dane porównawcze ) Działalność operacyjna Korekty, w tym: -6 782 -28 -6 810 Zmiana stanu pozostałych aktywów 471 28 443 Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej -2 341 -28 -2 369 Działalność inwestycyjna Dywidendy otrzymane 7 28 35 Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej -823 28 -795 V. Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego 1.Sprawozdawczość dotycząca segmentów działalności Segmentacja działalności Zarządzanie działalnością Grupy dokonywane jest w wymiarach określonych przez model biznesowy Grupy. Model biznesowy Grupy, głównie dla potrzeb sprawozdawczości zarządczej, zawiera podział klientów na dwa główne segmenty: • segment bankowości detalicznej, • segment bankowości korporacyjnej. Podstawą wydzielenia poszczególnych segmentów są kryteria podmiotowe oraz – w przypadku podziału na podsegmenty – kryteria finansowe (w szczególności wysokość obrotów, poziom zgromadzonych aktywów). Szczegółowe zasady przypisywania klientów do poszczególnych segmentów regulują kryteria segmentacji klienta, które są określone wewnętrznymi regulacjami Grupy. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 50 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł W Grupie został wydzielony organizacyjnie obszar działalności realizowanej przez Centre of Expertise Treasury. Działalność Centre of Expertise Treasury polega na zarządzaniu ryzykiem płynności krótkoterminowej i długoterminowej, zgodnie z obowiązującymi regulacjami i z wewnętrznie ustalonym w Grupie apetytem na ryzyko, zarządzaniu ryzykiem stopy procentowej oraz inwestowaniu nadwyżek pozyskanych od linii biznesowych przy zachowaniu bufora płynności w postaci aktywów płynnych. Wynik działalności Centre of Expertise Treasury podlega alokacji do segmentów biznesowych, z uwagi na jego funkcję wspierającą segmenty biznesowe Grupy. Segment bankowości detalicznej W ramach obszaru działalności detalicznej Grupa obsługuje osoby prywatne - segment klientów masowych oraz klientów zamożnych. Działalność ta jest analizowana w ujęciu głównych produktów, obejmujących między innymi: produkty kredytowe (kredyty w rachunku bieżącym, kredyty związane z kartami, kredyty ratalne, kredyty hipoteczne), produkty depozytowe (rachunki bieżące, lokaty terminowe, rachunki oszczędnościowe), produkty strukturyzowane, jednostki uczestnictwa funduszy, usługi maklerskie oraz karty bankowe. Segment bankowości korporacyjnej Obszar działalności korporacyjnej obejmuje: • obsługę klientów instytucjonalnych, • obsługę przedsiębiorców indywidualnych, • produkty rynków finansowych. Obsługa klientów instytucjonalnych obejmuje klientów strategicznych, duże firmy oraz średnie firmy. Dla działalności korporacyjnej prowadzona jest sprawozdawczość w podziale na główne produkty, obejmujące między innymi produkty kredytowe (kredyty obrotowe, inwestycyjne), produkty depozytowe (rachunki bieżące, lokaty terminowe i negocjowane, rachunki oszczędnościowe), produkty rynków finansowych, usługi w zakresie powiernictwa, operacje na rynku kapitałowym realizowane przez podmiot dominujący oraz produkty związane z usługami leasingowymi i faktoringowymi, oferowane przez ING Lease (Polska) Sp. z o.o. oraz ING Commercial Finance Polska S.A. Obsługa przedsiębiorców indywidualnych obejmuje osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą oraz spółki partnerskie nie prowadzące pełnej księgowości zgodnie z zapisami Ustawy o rachunkowości, spółki cywilne lub jawne, których wspólnicy są tylko i wyłącznie osobami fizycznymi nie prowadzącymi pełnej księgowości zgodnie z zapisami Ustawy o rachunkowości oraz wspólnoty mieszkaniowe. Działalność przedsiębiorców jest raportowana w ujęciu głównych produktów, między innymi produktów kredytowych (pożyczka gotówkowa, linia kredytowa, karta kredytowa), produktów depozytowych (konto firmowe, konto walutowe, konto dla wspólnot mieszkaniowych), produktów leasingowych oferowanych przez ING Lease (Polska) Sp. z o.o., usług w zakresie księgowości, terminali i bramek płatniczych. Produkty rynków finansowych obejmują operacje dokonywane na rynkach pieniężnych i kapitałowych, prowadzone zarówno na rachunek własny jak i na rzecz klientów. W ramach tej działalności wyróżnia się produkty rynków walutowych, pieniężnych i instrumentów pochodnych, operacje papierami wartościowymi (papiery skarbowe, akcje i obligacje). Wycena Wycena aktywów i zobowiązań segmentu, przychodów i kosztów segmentu jest oparta na zasadach rachunkowości stosowanych przez Grupę, zawartych w notach opisujących stosowane zasady rachunkowości. W szczególności ustalenia dochodów i kosztów odsetkowych wewnętrznych i zewnętrznych dla poszczególnych segmentów dokonuje się przy wykorzystaniu systemu cen transferowych, w ramach Systemu Transferu Ryzyka (RTS). Ceny transferowe wyznaczane są w oparciu o jedną krzywą rentowności dla danej waluty wspólną dla produktów aktywnych i pasywnych. Cena transferowa wyznaczona dla produktów aktywnych i pasywnych o tym samym położeniu na krzywej rentowności jest jednakowa. Możliwe są modyfikacje wyjściowej ceny transferowej otrzymane z wyceny produktu na krzywej rentowności, a czynnikami korygującymi cenę transferową mogą być: premia za pozyskanie długoterminowej płynności, dopasowanie pozycji Grupy, koszt zabezpieczenia w przypadku produktów skomplikowanych oraz polityka cenowa. Wykorzystując równania matematyczne – na podstawie stawek kwotowań dostępnych w serwisach informacyjnych – budowane są następnie krzywe dochodowości. Przychody i koszty, wyniki, aktywa i zobowiązania segmentu zawierają te elementy, które bezpośrednio można przyporządkować do danego segmentu, jak również te, które można przypisać do danego segmentu w oparciu o racjonalne przesłanki. Grupa prezentuje przychody segmentu z tytułu odsetek pomniejszone o koszty z tytułu odsetek. Segmenty geograficzne Grupa Kapitałowa prowadzi działalność na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 51 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Rachunek zysków i strat według segmentów za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Segment bankowości detalicznej Segment bankowości korporacyjnej Razem Segment bankowości detalicznej Segment bankowości korporacyjnej Razem Przychody ogółem 4 901 6 345 11 246 4 438 6 210 10 648 wynik z tytułu odsetek 4 153 4 572 8 725 3 779 4 392 8 171 wynik z tytułu prowizji, w tym: 671 1 623 2 294 589 1 575 2 164 przychody z tytułu prowizji w tym: 1 026 1 861 2 887 912 1 810 2 722 marża transakcyjna na transakcjach wymiany walut 83 634 717 79 629 708 prowadzenie rachunków klientów 113 371 484 115 361 476 udzielanie kredytów 23 479 502 25 466 491 karty płatnicze i kredytowe 460 187 647 393 174 567 dystrybucja jednostek uczestnictwa 95 - 95 64 - 64 oferowanie produktów ubezpieczeniowych 205 39 244 192 38 230 usługi faktoringowe i leasingowe - 61 61 - 57 57 pozostałe prowizje 47 90 137 44 85 129 koszty prowizji -355 -238 -593 -323 -235 -558 pozostałe przychody/koszty 77 150 227 70 243 313 Koszty działania -1 978 -1 980 -3 958 -1 954 -1 746 -3 700 w tym amortyzacja -181 -159 -340 -184 -143 -327 Wynik operacyjny segmentu 2 923 4 365 7 288 2 484 4 464 6 948 odpisy na oczekiwane straty kredytowe -29 -915 -944 -5 -503 -508 koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych -92 - -92 -106 - -106 podatek od niektórych instytucji finansowych -252 -488 -740 -231 -413 -644 udział w zyskach (stratach) netto jednostek stowarzyszonych wycenianych metodą praw własności 33 - 33 30 - 30 Zysk brutto 2 583 2 962 5 545 2 172 3 548 5 720 Podatek dochodowy - - -1 176 - - -1 279 Zysk netto - - 4 369 - - 4 441 przypadający akcjonariuszom ING Banku Śląskiego S.A. - - 4 369 - - 4 441 Aktywa i zobowiązania oraz przepływy pieniężne netto według segmentów stan na 31 grudnia 2024 2023 Segment bankowości detalicznej Segment bankowości korporacyjnej Razem Segment bankowości detalicznej Segment bankowości korporacyjnej Razem Aktywa segmentu 113 011 145 065 258 076 104 080 138 586 242 666 Inwestycje segmentu w jednostkach stowarzyszonych wycenianych metodą praw własności 185 - 185 181 - 181 Pozostałe aktywa (nieprzypisane segmentom) - - 2 098 - - 2 514 Aktywa ogółem 113 196 145 065 260 359 104 261 138 586 245 361 Zobowiązania segmentu 133 788 105 167 238 955 120 136 102 841 222 977 Pozostałe zobowiązania (nieprzypisane segmentom) - - 4 234 - - 5 648 Kapitały własne - - 17 170 - - 16 736 Zobowiązania i kapitał własny ogółem 133 788 105 167 260 359 120 136 102 841 245 361 Nakłady inwestycyjne 130 131 261 168 151 319 Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej 4 089 -2 659 1 430 1 932 -4 151 -2 219 Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (nieprzypisane segmentom) - - -1 721 - - -150 Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej razem 4 089 -2 659 -291 1 932 -4 151 -2 369 Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej 2 467 2 881 5 348 -371 -424 -795 Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej -6 -3 731 -3 737 -9 7 164 7 155 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 52 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2.Wynik z tytułu odsetek za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Przychody odsetkowe, w tym: 13 112 12 409 przychody odsetkowe obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej, w tym: 12 365 11 368 odsetki od instrumentów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu, w tym: 10 611 9 867 odsetki od kredytów i innych należności udzielonych innym bankom 1 227 855 odsetki od kredytów i innych należności udzielonych klientom 8 281 8 061 odsetki od inwestycyjnych papierów wartościowych 1 103 951 odsetki od inwestycyjnych papierów wartościowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody 1 754 1 501 pozostałe przychody odsetkowe, w tym: 747 1 041 przychody o charakterze odsetkowym powiązane z rozliczeniem wycen instrumentów pochodnych zabezpieczających przepływy pieniężne 746 1 039 odsetki od kredytów i innych należności udzielonych klientom wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy 1 2 Koszty odsetkowe, w tym: -4 387 -4 238 odsetki od zobowiązań wobec innych banków -789 -424 odsetki od zobowiązań wobec klientów -3 050 -3 121 odsetki od zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych -31 -31 odsetki od zobowiązań podporządkowanych -80 -76 odsetki od zobowiązań leasingowych -18 -17 koszty o charakterze odsetkowym powiązane z rozliczeniem wycen instrumentów pochodnych zabezpieczających przepływy pieniężne -419 -569 Wynik z tytułu odsetek 8 725 8 171 Koszty odsetkowe prezentowane w tabeli dotyczą zobowiązań finansowych wycenianych wg zamortyzowanego kosztu. Dla aktywów w Etapie 3 przychody odsetkowe obliczane są w oparciu o kwoty zaangażowania netto, tzn. kwoty uwzględniające dokonane odpisy na oczekiwane straty kredytowe. Za rok 2024 przychody odsetkowe od aktywów finansowych w Etapie 3 wynosiły 304 mln zł w porównaniu z 209 mln zł za rok 2023. Wakacje kredytowe W maju 2024 roku została opublikowana w Dzienniku Ustaw ustawa z 12 kwietnia 2024 roku o zmianie ustawy o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej oraz ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom. Ustawa wprowadziła m.in. dla części kredytobiorców możliwość zawieszenia spłaty do 4 miesięcznych rat kredytu hipotecznego w okresie od 1 czerwca do 31 grudnia 2024 roku (wakacje kredytowe). Z możliwości zawieszenia spłaty rat skorzystali w 2024 roku kredytobiorcy reprezentujący około 9,5% portfela złotowych kredytów hipotecznych Grupy Kapitałowej Banku. W konsekwencji przychody odsetkowe Grupy w 2024 roku uległy zmniejszeniu o stratę na modyfikacji w kwocie 140 mln zł. Wpływ korekty został zaprezentowany w pozycji odsetki od kredytów i innych należności udzielonych klientom. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 53 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 3.Wynik z tytułu prowizji za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Przychody z tytułu prowizji 2 887 2 722 marża transakcyjna na transakcjach wymiany walut 717 708 prowadzenie rachunków klientów 484 476 udzielanie kredytów 502 491 karty płatnicze i kredytowe 647 567 dystrybucja jednostek uczestnictwa 95 64 oferowanie produktów ubezpieczeniowych 244 230 usługi faktoringowe i leasingowe 61 57 działalność maklerska 52 51 działalność powiernicza 21 25 pośrednictwo w transakcjach na instrumentach finansowych 2 2 pozostałe prowizje w tym: 62 51 związane z aktywami/zobowiązaniami niewycenianymi według wartości godziwej przez wynik finansowy 7 3 inne 55 48 Koszty prowizji -593 -558 zapłacone prowizje od kart -336 -315 pośrednictwo w sprzedaży produktów depozytowych -89 -78 działalność maklerska i brokerska -19 -22 udostepnienie informacji kredytowej -23 -22 usługi w zakresie obsługi gotówki -26 -26 usługi bankowości elektronicznej -18 -18 obrót papierami wartościowymi -12 -14 koszty KIR -20 -18 pośrednictwo w transakcjach na instrumentach finansowych -7 -11 usługi leasingowe -4 -4 pozostałe prowizje w tym: -39 -30 związane z aktywami/zobowiązaniami niewycenianymi według wartości godziwej przez wynik finansowy -8 -7 inne -31 -23 Wynik z tytułu prowizji 2 294 2 164 ) Prowizje z działalności powierniczej dotyczą prowizji pobranych z tytułu usług powiernictwa, w ramach których Grupa utrzymuje lub inwestuje aktywa na rzecz swoich klientów. W tabeli ujęto następujące pozycje odnoszące się do instrumentów finansowych, które nie są wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy i które nie zostały uwzględnione w wyliczeniu efektywnej stopy procentowej: • przychody w łącznej kwocie 570 mln zł z tytułu udzielania kredytów, usług faktoringowych i leasingowych (551 mln zł w 2023 roku), • koszty w łącznej kwocie 124 mln zł z tytułu pośrednictwa w sprzedaży produktów depozytowych, udostępnienia informacji kredytowej i usług leasingowych (111 mln zł w 2023 roku). Przychody z umów z klientami w rozumieniu MSSF 15 wyniosły w 2024 roku 2 317 mln zł w porównaniu z 2 171 mln zł w roku 2023. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 54 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 4.Wynik na instrumentach finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Wynik z pozycji wymiany oraz wynik na pochodnych transakcjach walutowych, w tym: 205 218 wynik z pozycji wymiany 145 193 transakcje pochodne walutowe 60 25 Wynik na transakcjach pochodnych na stopę procentową -41 54 Wynik na instrumentach dłużnych przeznaczonych do obrotu 20 46 Wynik na transakcjach z przyrzeczeniem odkupu 14 14 Razem 198 332 Wynik na instrumentach pochodnych zawiera wynik netto na obrocie i wycenie do wartości godziwej instrumentów na stopę procentową (FRA, IRS/CIRS, opcje cap) oraz instrumentów walutowych (swap, opcje). Wynik na instrumentach dłużnych zawiera wynik netto na obrocie rządowymi papierami wartościowymi oraz wynik na wycenie tych instrumentów do wartości godziwej. 5.Wynik na sprzedaży papierów wartościowych i przychody z tytułu dywidend za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Wynik na sprzedaży papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu -6 - Wynik na sprzedaży papierów wartościowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz przychody z tytułu dywidend, w tym: -3 1 wynik na sprzedaży dłużnych papierów wartościowych -11 -6 przychody z tytułu dywidend 8 7 Razem -9 1 Przychody z tytułu dywidend otrzymane w roku 2024 oraz w 2023 pochodzą ze spółek, których akcje Grupa utrzymywała na 31 grudnia 2024 roku oraz na 31 grudnia 2023 roku, odpowiednio, w swoim portfelu. 6.Wynik na rachunkowości zabezpieczeń za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej papierów wartościowych 10 -9 wycena transakcji zabezpieczanej -163 401 wycena transakcji zabezpieczającej 173 -410 Rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych - 4 nieefektywność wynikająca z zabezpieczeń przepływów pieniężnych - 4 Razem 10 -5 Szczegółowe informacje na temat stosowanej w Grupie rachunkowości zabezpieczeń zamieszczone są w dalszej części sprawozdania w sekcji Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem, w rozdziale II. 3.8 . Rachunkowość zabezpieczeń. 7.Wynik na pozostałej działalności podstawowej za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Sprzedaż pozostałych usług 14 12 Wynik z tytułu zbycia rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych -3 -2 Odszkodowania i straty związane z działalnością bankową -10 -28 Rozwiązanie rezerw na potencjalne reklamacje klientów 10 - Inne 17 3 Razem 28 -15 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 55 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 8.Koszty działania za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Koszty pracownicze, w tym: -2 031 -1 936 wynagrodzenia, w tym: -1 624 -1 584 program zmiennych składników wynagrodzeń -45 -47 odprawy emerytalne -11 -9 świadczenia na rzecz pracowników -407 -352 Koszty marketingu i promocji -189 -165 Amortyzacja, w tym: -340 -327 amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych -235 -239 w tym amortyzacja prawa do użytkowania -119 -127 amortyzacja wartości niematerialnych -105 -88 Pozostałe koszty działania, w tym: -1 398 -1 272 koszty IT -493 -386 usługi doradcze i prawne, koszty audytu -245 -178 koszty utrzymania budynków i wycen nieruchomości do wartości godziwej -160 -171 obowiązkowe wpłaty na rzecz BFG na fundusz przymusowej restrukturyzacji -151 -154 koszty transportu i reprezentacji -52 -51 koszty łączności -40 -55 opłaty na rzecz KNF -29 -24 roszczenia sporne -26 -24 koszty z tytułu leasingów krótkoterminowych i leasingu o niskiej wartości -14 -13 darowizny -10 -8 pozostałe -178 -208 Razem -3 958 -3 700 8.1. Świadczenia pracownicze Program zmiennych składników wynagrodzeń Świadczenia przyznawane są pracownikom objętym Programem na podstawie oceny ich pracy za dany rok. Świadczenia z tytułu programu zmiennych składników wynagrodzeń dla osób zajmujących stanowiska kierownicze mających istotny wpływ na profil ryzyka Grupy (zgodnie z wytycznymi Rozporządzenia w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej, polityki wynagrodzeń oraz szczegółowego sposobu szacowania kapitału w bankach) zostały przyznane w jednym z dwóch programów: • Program płatności w formie akcji i gotówki rozliczany w instrumentach kapitałowych, który działa od połowy 2022 roku. W programie tym świadczenie przyznawane jest w dwóch częściach: − jednej - płatnej w ustalonej kwocie pieniężnej (nie więcej niż 50%), oraz − drugiej - przyznanej jako prawa do akcji ING Banku Śląskiego (co najmniej 50%); płatność w formie akcji rozliczana w instrumentach kapitałowych. • Program płatności w formie akcji i gotówkowy rozliczany w środkach pieniężnych, który funkcjonował do połowy 2022 roku. W programie tym świadczenie przyznawane jest w dwóch częściach: − jednej - płatnej w ustalonej kwocie pieniężnej (nie więcej niż 50%), oraz − drugiej - płatnej gotówką, której wysokość uzależniona jest od kursu akcji ING Banku Śląskiego (co najmniej 50%); płatność w formie akcji rozliczana w środkach pieniężnych. Program wynagrodzeń zmiennych za dany rok obrotowy rozliczany jest w okresie do sześciu lat (okres odroczenia) w transzach. Ponadto składniki rozliczane w akcjach i gotówce podlegają rocznemu okresowi przechowywania po rozliczeniu. Istotne zasady rachunkowości stosowane do świadczeń z tytułu programów zmiennych składników wynagrodzeń zostały opisane w rozdziale III. Znaczące zasady rachunkowości w punkcie 17.3.2 . Świadczenia wynikające z programu zmiennych składników wynagrodzeń. Tabele na następnej stronie przedstawiają instrumenty przyznane w ramach programów płatności w formie akcji. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 56 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2024 Wartość godziwa instrumentów na dzień wyceny (w mln zł) Liczba instrumentów przyznanych (w szt.) Liczba instrumentów występujących na początek okresu (w szt.) Liczba instrumentów wykonanych w roku 2024 (w szt.) Liczba instrumentów przyznanych ale jeszcze nie wykonanych na 31.12.2024 (w szt.) Akcje rozliczane w instrumentach kapitałowych Program 2022 10 41 964 41 964 24 931 17 033 Program 2023 16 64 428 64 428 - 64 428 Program 2024 18 71 371 71 371 - 71 371 Razem 177 763 177 763 24 931 152 832 Akcje rozliczane w środkach pieniężnych Program 2017 19 67 029 799 398 401 Program 2018 20 72 137 9 874 9 446 428 Program 2019 20 72 259 19 780 9 370 10 410 Program 2020 18 63 806 25 779 8 249 17 530 Program 2021 14 51 021 21 109 4 087 17 022 Program 2022 11 37 577 37 577 22 312 15 265 Program 2023 - 265 265 - 265 Program 2024 - 338 338 - 338 Razem 364 432 115 521 53 862 61 659 ) Dla akcji rozliczanych w instrumentach kapitałowych: iloczyn liczby przynanych instrumentów oraz wartości godziwej akcji kalkulowanej modelem zdyskontowanych dywidend. Dla akcji rozliczanych w środkach pieniężnych: iloczyn liczby przyznanych instrumentów oraz mediany cen akcji ING Banku Śląskiego S.A. z okresu od 10 stycznia do 20 lutego w roku następującym po okresie oceny. 2023 Wartość godziwa instrumentów na dzień wyceny (w mln zł) Liczba instrumentów przyznanych (w szt.) Liczba instrumentów występujących na początek okresu (w szt.) Liczba instrumentów wykonanych w roku 2023 (w szt.) Liczba instrumentów przyznanych ale jeszcze nie wykonanych na 31.12.2023 (w szt.) Akcje rozliczane w instrumentach kapitałowych Program 2022 11 41 964 41 964 - 41 964 Program 2023 16 64 428 64 428 - 64 428 Razem 106 392 106 392 106 392 Akcje rozliczane w środkach pieniężnych Program 2017 17 67 029 9 573 8 774 799 Program 2018 19 72 137 19 332 9 400 9 932 Program 2019 19 72 259 29 108 9 328 19 780 Program 2020 17 63 806 25 779 - 25 779 Program 2021 13 51 021 51 021 29 912 21 109 Program 2022 10 37 577 37 577 - 37 577 Program 2023 - 265 265 - 265 Razem 364 094 172 655 57 414 115 241 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 57 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 9.Odpisy na oczekiwane straty kredytowe Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Kredyty i inne należności udzielone innym bankom, w tym: - -1 wyceniane według zamortyzowanego kosztu - -1 Inwestycyjne papiery wartościowe, w tym: 4 -16 wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody - -9 wyceniane według zamortyzowanego kosztu 4 -7 Kredyty i inne należności udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu, w tym: -959 -481 bankowość korporacyjna -935 -476 w tym dłużne papiery wartościowe korporacyjne i komunalne -2 3 bankowość detaliczna -24 -5 Rezerwy na zobowiązania pozabilansowe 11 -10 Razem -944 -508 ) Wartości prezentowane w pozycji Kredyty i inne należności udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu obejmują m.in. kwoty spłat dotyczących należności uprzednio usuniętych z bilansu, które w roku 2024 wyniosły 2 mln zł w porównaniu do 1 mln zł w roku 2023. Bilansowy stan odpisów na oczekiwane straty kredytowe stan na 31 grudnia 2024 2023 Inwestycyjne papiery wartościowe, w tym: 22 26 wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody 12 12 wyceniane według zamortyzowanego kosztu 10 14 Kredyty i inne należności udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu, w tym: 3 959 3 508 bankowość korporacyjna 3 079 2 525 w tym dłużne papiery wartościowe korporacyjne i komunalne 4 2 bankowość detaliczna 880 983 Rezerwy na zobowiązania pozabilansowe 105 116 Razem 4 086 3 650 10.Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Rezerwy na ryzyko prawne kredytów hipotecznych indeksowanych do walut obcych, w tym: dotyczące kredytów znajdujących się w portfelu Banku -62 -94 dotyczące kredytów spłaconych -30 -12 Razem -92 -106 Szczegółowe informacje na temat ryzyka prawnego kredytów hipotecznych indeksowanych kursem CHF zamieszczone są w dalszej części sprawozdania w nocie objaśniającej nr 32 . Rezerwy. Istotne założenia dotyczące kalkulacji rezerw na ryzyko prawne kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF opisano w rozdziale III. Znaczące zasady rachunkowości, w punkcie 3.3 . Ryzyko prawne związane z portfelem kredytów hipotecznych indeksowanych do kursu franka szwajcarskiego. 11.Podatek od niektórych instytucji finansowych Na mocy Ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych (dalej „Ustawa”) banki obciążane są tzw. podatkiem bankowym, wynoszącym w skali miesięcznej 0,0366% wartości jego aktywów. Podstawę opodatkowania stanowi suma aktywów po pomniejszeniach przewidzianych w Ustawie (m.in. o wartość 4 mld zł, wartość funduszy własnych, wartość skarbowych papierów wartościowych, wartość aktywów w postaci papierów wartościowych ustawowo objętych gwarancją Skarbu Państwa oraz wartość aktywów wynikających z transakcji odkupu, której przedmiotem są skarbowe papiery wartościowe). Za rok 2024 kwota podatku wyniosła 740 mln zł (644 mln zł za rok 2023). Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 58 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 12.Podatek dochodowy Podatek dochodowy ujęty w rachunku zysków i strat za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Podatek bieżący, w tym: 781 662 podatek bieżący za rok obrotowy 779 661 podatek od dywidend 2 1 Podatek odroczony, w tym: 395 617 powstanie i odwrócenie się różnic przejściowych -123 98 rozliczenie strat podatkowych, w tym: 518 519 straty podatkowe - Bank 516 518 strata podatkowa - podmioty zależne 2 1 Razem 1 176 1 279 Kwota prezentowana w pozycji rozliczenie strat podatkowych obejmuje: • Rozliczenie strat podatkowych, poniesionych przez Bank w latach ubiegłych - odpowiednio rozliczono 50% straty podatkowej powstałej w 2021 roku oraz rozliczono 50% straty podatkowej powstałej w 2022 roku – straty zostały rozliczone w wysokości 2 717 mln zł i równocześnie został rozliczony podatek odroczony w kwocie 516 mln zł. •Rozliczenie straty podatkowej poniesionej przez podmiot zależny ING Bank Hipoteczny S.A., powstałej w 2023 roku. Podatek bieżący za rok obrotowy za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Podatek bieżący za rok obrotowy ujęty w skonsolidowanym rachunku zysków i strat 779 661 Podatek bieżący za rok obrotowy ujęty w skonsolidowanych kapitałach własnych 81 578 Razem 860 1 239 W Grupie są dwa źródła podatku bieżącego, podatek kalkulowany od wyniku w rachunku zysków i strat oraz podatek kalkulowany od niezrealizowanej wyceny instrumentów zabezpieczających (IRS), ewidencjonowanej w innych całkowitych dochodach i dotyczącej instrumentów rozliczanych zgodnie z podejściem STM (settled-to-market). Należność / zobowiązanie z tytułu bieżącego podatku dochodowego stan na 31 grudnia 2024 2023 Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego 14 1 Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego 16 115 Wyliczenie efektywnej stawki podatkowej za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 A. Zysk brutto 5 545 5 720 B. 19% zysku brutto 1 054 1 087 C. Zwiększenia - koszty nie stanowiące kosztów uzyskania przychodu, w tym: 245 199 podatek od niektórych instytucji finansowych 140 122 opłaty na rzecz BFG 29 29 rezerwy na ryzyko prawne związane z portfelem CHF oraz zwroty prowizji 17 20 koszty usunięcia z bilansu należności kredytowych i pozakredytowych 7 3 odpis aktualizujący na należności w części nie pokrytej podatkiem odroczonym 38 10 utworzenie rezerw na roszczenia sporne i inne aktywa 3 5 PFRON 2 3 koszty reprezentacji 1 1 inne 8 6 D. Zmniejszenia - przychody niepodlegające opodatkowaniu, w tym: 123 7 wycena metodą praw własności spółek stowarzyszonych 7 6 rozwiązanie rezerw na roszczenia sporne 3 1 ulga badawczo-rozwojowa rozliczona za lata 2017, 2022 i 2023 51 - utworzenie aktywa na podatek odroczony z tytułu prognozowanej ulgi badawczo-rozwojowej za 2024 rok 40 - utworzenie aktywa na podatek odroczony z tytułu korekty podatkowej portfela kredytów w CHF 22 - E. Podatek księgowy ujęty w rachunku zysków i strat (B+C-D) 1 176 1 279 Efektywna stawka podatkowa (E : A) 21,21% 22,36% Na odchylenie w roku 2024 efektywnej stawki podatkowej powyżej 19% wpłynęły głównie: • zwiększenia, w tym: − podatek od niektórych instytucji finansowych w wysokości 740 mln zł (644 mln zł w roku 2023), − opłata na rzecz BFG (składka na fundusz przymusowej restrukturyzacji) w wysokości 151 mln zł (154 mln zł w roku 2023), Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 59 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł − utworzenie rezerw na ryzyko prawne kredytów hipotecznych w walutach obcych w wysokości 92 mln zł (106 mln zł w roku 2023) • zmniejszenia, w tym: − ulga badawczo-rozwojowa w wysokości 479 mln zł, na którą składa się ulga rozliczona za lata 2017, 2022 i 2023 w kwocie 270 mln zł oraz utworzenie aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego na prognozowaną ulgę badawczo-rozwojową za 2024 rok, którego podstawę stanowi kwota 209 mln zł, −utworzenie aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego z tytułu korekty podatkowej portfela kredytów w CHF, którego podstawę stanowi kwota 118 mln zł. 13.Zysk oraz wartość księgowa przypadające na jedną akcję Podstawowy zysk przypadający na jedną akcję Wyliczenie podstawowego zysku przypadającego na jedną akcję jednostki dominującej oparte jest na zysku netto przypadającym akcjonariuszom ING Banku Śląskiego S.A. oraz średniej ważonej ilości akcji zwykłych występujących na koniec roku. za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Zysk netto przypadający akcjonariuszom ING Banku Śląskiego S.A. 4 369 4 441 Średnia ważona ilość akcji zwykłych 130 143 180 130 117 872 Zysk przypadający na jedną akcję (w zł) 33,57 34,13 Rozwodniony zysk przypadający na jedną akcję W ciągu roku 2024 jak również w ciągu roku 2023 nie wystąpiły czynniki rozwadniające zysk przypadający na jedną akcję. W opisywanych okresach ING Bank Śląski S.A. nie emitował obligacji zamiennych na akcje ani opcji na akcje. Kapitał zakładowy dzieli się w całości na akcje zwykłe (nie ma akcji uprzywilejowanych). Ze względu na powyższe, wartość rozwodnionego zysku przypadającego na jedną akcję pokrywa się z wartością podstawowego zysku przypadającego na jedną akcję. Wartość księgowa przypadająca na jedną akcję Wyliczenie wartości księgowej przypadającej na jedną akcję jednostki dominującej oparte jest na kwocie kapitału własnego przypadającego akcjonariuszom ING Banku Śląskiego S.A. oraz liczbie akcji występujących na koniec roku. stan na 31 grudnia 2024 2023 Wartość księgowa 17 170 16 736 Liczba akcji 130 100 000 130 100 000 Wartość księgowa na jedną akcję ( w zł) 131,98 128,64 14.Środki pieniężne i ich ekwiwalenty stan na 31.12.2024 31.12.2023 dane przekształcone 01.01.2023 dane przekształcone Gotówka i pozostałe środki pieniężne 774 783 933 Środki na rachunkach w Banku Centralnym 7 396 5 969 1 405 Środki na rachunkach w innych bankach, w tym: 191 289 712 rachunki bieżące 105 147 329 lokaty jednodniowe 51 73 22 złożone depozyty zabezpieczające typu call 35 69 361 Razem 8 361 7 041 3 050 Począwszy od skonsolidowanego sprawozdania finansowego za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku, Grupa zmieniła prezentację środków pieniężnych i ich ekwiwalentów w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Część aktywów finansowych w postaci środków na rachunkach w innych bankach została przeniesiona z pozycji Kredyty i inne należności udzielone innym bankom do nowej pozycji Środki pieniężne i ich ekwiwalenty. Więcej informacji na ten temat znajduje się w rozdziale IV . Porównywalność danych finansowych. Dane za okresy wcześniejsze zostały przekształcone celem zapewnienia porównywalności. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 60 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Środki pieniężne i ich ekwiwalenty podlegające ograniczeniom Podmiot dominujący Grupy utrzymuje na rachunku bieżącym w Narodowym Banku Polskim rezerwę obowiązkową, której wysokość na koniec 2024 roku wynosiła 3,5% wartości otrzymanych depozytów (podobnie jak na koniec 2023 i 2022 roku). Średnia arytmetyczna stanu środków rezerwy obowiązkowej, którą podmiot dominujący Grupy zobligowany jest utrzymywać w danym okresie na rachunku bieżącym w NBP wynosiła: • 7 602 mln zł dla okresu od 31.12.2024 r. do 09.02.2025 r., • 7 256 mln zł dla okresu od 30.11.2023 r. do 01.01.2024 r., • 6 532 mln zł dla okresu od 30.11.2022 r. do 01.01.2023 r. Środki rezerwy obowiązkowej utrzymywane na rachunku bieżącym w NBP są oprocentowane w okresie rezerwowym w wysokości ustalonej przez Radę Polityki Pieniężnej. Na 31 grudnia 2024 roku podobnie jak na 31 grudnia 2023 roku oprocentowanie wynosiło 5,75% (6,75% na 31 grudnia 2022 roku). 15.Kredyty i inne należności udzielone innym bankom stan na 31.12.2024 31.12.2023 dane przekształcone 01.01.2023 dane przekształcone Transakcje z przyrzeczeniem odkupu 20 779 19 000 3 760 Kredyty i pożyczki 856 555 312 Lokaty międzybankowe (z wyłączeniem lokat jednodniowych) - 65 377 Razem (netto) 21 635 19 620 4 449 Począwszy od skonsolidowanego sprawozdania finansowego za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku Grupa zmieniła prezentację środków pieniężnych i ich ekwiwalentów w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Część aktywów finansowych w postaci środków na rachunkach w innych bankach została przeniesiona z pozycji Kredyty i inne należności udzielone innym bankom do nowej pozycji Środki pieniężne i ich ekwiwalenty. Więcej informacji na ten temat znajduje się w rozdziale IV . Porównywalność danych finansowych. Dane za okresy wcześniejsze zostały przekształcone celem zapewnienia porównywalności. Z uwagi na bardzo dobrą jakość kredytową kredytów i innych należności udzielonych innym bankom i związany z tym nieistotny poziom odpisu na oczekiwane straty kredytowe wartość bilansowa brutto tych aktywów jest równa ich wartości bilansowej netto. Ujawnienia na temat jakości kredytowej kredytów i innych należności udzielonych innym bankom znajdują się w dalszej części skonsolidowanego sprawozdania finansowego w sekcji Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem, w rozdziale II. 2.10.6 . Jakość kredytowa innych aktywów finansowych. 16.Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy stan na 31 grudnia 2024 2023 dłużne papiery wartościowe stanowiące zabezpieczenie zobowiązań pozostałe aktywa finansowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy Ogółem dłużne papiery wartościowe stanowiące zabezpieczenie zobowiązań pozostałe aktywa finansowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy Ogółem Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: 179 1 926 2 105 165 2 235 2 400 wycena instrumentów pochodnych - 898 898 - 900 900 pozostałe aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: 179 1 028 1 207 165 1 335 1 500 dłużne papiery wartościowe, w tym: 179 521 700 165 719 884 obligacje Skarbu Państwa w PLN 179 499 678 133 600 733 obligacje Skarbu Państwa Czech w CZK - 22 22 32 119 151 transakcje z przyrzeczeniem odkupu - 507 507 - 616 616 Aktywa finansowe inne niż przeznaczone do obrotu wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym: - 22 22 - 39 39 kredyty obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy - 21 21 - 39 39 instrumenty kapitałowe - 1 1 - - - Razem 179 1 948 2 127 165 2 274 2 439 Szczegółowe ujawnienia na temat wartości nominalnych instrumentów pochodnych oraz ich wyceny w podziale na poszczególne typy instrumentów pochodnych wraz z terminami pozostałymi do ich realizacji zostały zaprezentowane w nocie objaśniającej nr 17 . Wycena instrumentów pochodnych. Jako dłużne papiery wartościowe stanowiące zabezpieczenie zobowiązań zaprezentowano papiery, które mogą być zastawione lub odsprzedane przez otrzymującego zabezpieczenie. Aktywa te, zgodnie z wymogami MSSF 9, Grupa prezentuje odrębnie w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań. Więcej informacji nt. aktywów stanowiących zabezpieczenie zobowiązań znajduje się w nocie objaśniającej nr 20 . Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 61 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 17.Wycena instrumentów pochodnych W tabelach poniżej zostały zaprezentowane wartości nominalne instrumentów pochodnych, których wycena prezentowana jest w aktywach finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy (wycena dodatnia) oraz zobowiązaniach finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy (wycena ujemna) skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej Grupy. Nominały instrumentów pochodnych w przypadku transakcji jednowalutowych zostały zaprezentowane w kwotach zakupionych, natomiast w przypadku transakcji dwuwalutowych zaprezentowano zarówno kwoty zakupione jak i sprzedane. W kwocie wyceny instrumentów pochodnych do wartości godziwej ujęto korektę wyceny z tytułu ryzyka kredytowego związanego z niewypłacalnością kontrahenta (CVA) oraz niewypłacalnością Grupy (DVA). 2024 stan na 31 grudnia Wycena do wartości godziwej Wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji Aktywa Zobowiązania poniżej 3 miesięcy od 3 m-cy do 1 roku powyżej 1 roku Razem Instrumenty pochodne na stopę procentową, w tym: 244 431 154 572 227 487 592 220 974 279 rozliczane przez CCP 145 135 154 358 226 041 581 887 962 286 kontrakty na przyszłą stopę procentową FRA - PLN 5 6 88 974 53 798 5 406 148 178 swapy na stopę procentową (IRS PLN) fixed - float 179 350 48 020 154 296 526 609 728 925 swapy na stopę procentową (IRS EUR) fixed - float 49 60 13 962 13 984 40 801 68 747 swapy na stopę procentową (IRS USD) fixed - float 1 1 2 338 1 981 3 203 7 522 swapy na stopę procentową (IRS CZK) fixed - float 1 2 609 1 033 13 938 15 580 swapy na stopę procentową (IRS GBP) fixed - float - 3 669 1 941 257 2 867 swapy na stopę procentową (IRS HUF) fixed - float 1 1 - - 52 52 swapy na stopę procentową (IRS CHF) fixed - float - - - 454 - 454 opcje CAP - EUR 8 8 - - 1 934 1 934 opcje CAP - PLN - - - - 20 20 Walutowe instrumenty pochodne, w tym: 652 301 40 700 26 192 7 784 74 676 kontrakty walutowe (swap, forward), w tym: 599 215 40 511 24 933 2 216 67 660 kontrakty walutowe (swap, forward) EUR/PLN 314 81 18 904 16 127 1 338 36 369 kontrakty walutowe (swap, forward) USD/PLN 30 86 9 921 3 659 43 13 623 kontrakty walutowe (swap, forward) EUR/USD 192 5 7 729 1 508 398 9 635 kontrakty walutowe pozostałe pary walut 63 43 3 957 3 639 437 8 033 CIRS, w tym: 53 86 189 1 259 5 568 7 016 CIRS EUR/PLN (float-float) 52 10 90 1 259 3 139 4 488 CIRS EUR/PLN (float-fixed) 1 76 99 - 2 429 2 528 Bieżące transakcje pozabilansowe, w tym: 2 1 24 439 - - 24 439 operacje wymiany walutowej 2 1 1 687 - - 1 687 operacje papierami wartościowymi - - 22 752 - - 22 752 Razem 898 733 219 711 253 679 600 004 1 073 394 2023 stan na 31 grudnia Wycena do wartości godziwej Wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji Aktywa Zobowiązania poniżej 3 miesięcy od 3 m-cy do 1 roku powyżej 1 roku Razem Instrumenty pochodne na stopę procentową, w tym: 347 625 125 668 242 590 550 143 918 401 rozliczane przez CCP 223 255 124 912 240 262 541 167 906 341 kontrakty na przyszłą stopę procentową FRA - PLN 8 13 59 408 73 894 38 225 171 527 swapy na stopę procentową (IRS PLN) fixed - float 257 444 43 087 160 428 461 737 665 252 swapy na stopę procentową (IRS EUR) fixed - float 51 136 17 377 7 006 35 554 59 937 swapy na stopę procentową (IRS USD) fixed - float 2 3 5 296 240 3 439 8 975 swapy na stopę procentową (IRS CZK) fixed - float 21 21 - 32 9 612 9 644 swapy na stopę procentową (IRS GBP) fixed - float - - 500 440 885 1 825 swapy na stopę procentową (IRS HUF) fixed - float 1 1 - - 57 57 opcje CAP - EUR 7 7 - 550 612 1 162 opcje CAP - PLN - - - - 22 22 Walutowe instrumenty pochodne, w tym: 549 431 30 935 12 092 9 548 52 575 kontrakty walutowe (swap, forward), w tym: 471 352 30 576 11 718 2 894 45 188 kontrakty walutowe (swap, forward) EUR/PLN 241 199 10 452 5 065 722 16 239 kontrakty walutowe (swap, forward) USD/PLN 125 46 4 644 2 938 714 8 296 kontrakty walutowe (swap, forward) EUR/USD 22 21 11 699 1 262 572 13 533 kontrakty walutowe pozostałe pary walut 83 86 3 781 2 453 886 7 120 CIRS, w tym: 78 79 359 374 6 654 7 387 CIRS EUR/PLN (float-float) 62 19 211 374 4 286 4 871 CIRS EUR/PLN (float-fixed) 16 60 148 - 2 368 2 516 Bieżące transakcje pozabilansowe, w tym: 4 4 23 661 - - 23 661 operacje wymiany walutowej 4 4 2 549 - - 2 549 operacje papierami wartościowymi - - 21 112 - - 21 112 Razem 900 1 060 180 264 254 682 559 691 994 637 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 62 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Instrumenty pochodne stopy procentowej IRS/FRA „rozliczane do rynku” (ang.: „settled-to-market”) Instrumenty pochodne stopy procentowej IRS/FRA przekazane do rozliczania za pośrednictwem centralnych kontrahentów/CCP rozliczane są zgodnie z podejściem „settlement-to-market/rozliczenie do rynku”. Zgodnie z warunkami wspomnianej usługi, ekspozycja bilansowa wynikająca z transakcji jest codziennie rozliczana w oparciu o zmianę wartości godziwej poszczególnych transakcji. W związku z tym nie jest składany depozyt zabezpieczający Variation Margin. Wartość bilansowa poszczególnych transakcji uwzględnia przepływy realizowane w ramach dziennego rozliczenia ekspozycji z nich wynikających, w tym przepływy wynikające z rozliczenia kwoty wyrównania ceny (ang.: price alignment amout), która zapewnia ekonomiczną ekwiwalentność zastosowanego podejścia do podejścia „collateralized-to-market/zabezpieczone do rynku”. 18.Pochodne instrumenty zabezpieczające W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym sporządzonym za rok 2024 (podobnie jak za rok 2023) Grupa stosuje rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej oraz rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych. W tabeli poniżej zaprezentowano wycenę instrumentów zabezpieczających w podziale na instrumenty zabezpieczające wartość godziwą papierów wartościowych oraz instrumenty zabezpieczające przepływy pieniężne. Wycena instrumentów zabezpieczających prezentowana jest w pozycji Pochodne instrumenty zabezpieczające w aktywach (wycena dodatnia) i zobowiązaniach (wycena ujemna) skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej Grupy. stan na 31 grudnia 2024 2023 Aktywa Zobowiązania Aktywa Zobowiązania Instrumenty zabezpieczające przepływy pieniężne 61 72 205 273 Instrumenty zabezpieczające wartość godziwą papierów wartościowych - 11 3 7 Razem pochodne instrumenty zabezpieczające 61 83 208 280 Szczegółowe informacje na temat stosowanej w Grupie rachunkowości zabezpieczeń zamieszczone są w dalszej części sprawozdania w sekcji Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem, w rozdziale II. 3.8 . Rachunkowość zabezpieczeń . 19.Inwestycyjne papiery wartościowe stan na 31 grudnia 2024 2023 Wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, w tym: 31 939 23 916 dłużne papiery wartościowe, w tym: 31 685 23 680 obligacje Skarbu Państwa w PLN 26 371 21 345 obligacje Skarbu Państwa w EUR - 546 obligacje Unii Europejskiej 2 064 - obligacje Europejskiego Banku Inwestycyjnego 2 838 1 378 obligacje Rządu Austriackiego 412 411 instrumenty kapitałowe 254 236 Wyceniane według zamortyzowanego kosztu, w tym: 27 053 32 698 dłużne papiery wartościowe, w tym: 27 053 32 698 obligacje Skarbu Państwa w PLN 11 859 13 095 obligacje Skarbu Państwa w EUR 2 872 2 940 obligacje Europejskiego Banku Inwestycyjnego 6 654 6 701 obligacje Polskiego Funduszu Rozwoju 3 860 3 860 obligacje Banku Gospodarstwa Krajowego 1 808 1 805 bony pieniężne NBP - 4 297 Razem 58 992 56 614 Wartość prezentowana w pozycji instrumenty kapitałowe w kategorii wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody obejmuje inwestycje w akcje i udziały wyemitowane przez podmioty, które są uważane za istotne z punktu widzenia działalności Grupy. Podejście do wyceny do wartości godziwej tych instrumentów zostało opisane w dalszej części sprawozdania w nocie objaśniającej nr 37 . Wartość godziwa. Z tytułu posiadanych akcji Grupa otrzymała w 2024 roku przychód w postaci dywidend w wysokości 8 mln zł (7 mln zł w roku 2023), który został zaprezentowany w skonsolidowanym rachunku zysków i strat w pozycji Wynik na sprzedaży papierów wartościowych i przychody z tytułu dywidend. Ujawnienia na temat jakości kredytowej inwestycyjnych papierów wartościowych znajdują się w dalszej części skonsolidowanego sprawozdania finansowego w sekcji Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem, w rozdziale II. 2.10.6 . Jakość kredytowa innych aktywów finansowych. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 63 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 20.Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań spełniające kryterium odrębnej prezentacji w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupa prezentuje odrębnie w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej, aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań, które mogą być zastawione lub odsprzedane przez otrzymującego zabezpieczenie. Zgodnie z MSSF 9.3.2.23(a) aktywa te muszą być wyodrębnione i zaprezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej oddzielnie od innych aktywów. Na 31 grudnia 2024 roku (podobnie jak na 31 grudnia 2023 roku) Grupa posiadała aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań w portfelu aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy. stan na 31 grudnia 2024 2023 obligacje stanowiące zabezpieczenie zobowiązań z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu (transakcje sell-buy-back), w tym: obligacje Skarbu Państwa w PLN 179 133 obligacje Skarbu Państwa Czech w CZK - 32 Razem 179 165 Pozostałe aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Wartość bilansową pozostałych aktywów finansowych stanowiących zabezpieczenie zobowiązań, które nie spełniają kryterium odrębnej prezentacji w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej prezentuje tabela obok. stan na 31 grudnia 2024 2023 portfel aktywów finansowych wycenianych wg wartości godziwej przez inne całkowite dochody portfel aktywów finansowych wycenianych wg zamortyzowanego kosztu Razem portfel aktywów finansowych wycenianych wg wartości godziwej przez inne całkowite dochody portfel aktywów finansowych wycenianych wg zamortyzowanego kosztu Razem obligacje Skarbu Państwa w PLN, w tym: 316 822 1 138 275 831 1 106 stanowiące zabezpieczenie na rzecz Bankowego Funduszu Gwarancyjnego - 449 449 - 529 529 stanowiące blokadę pod zobowiązanie do zapłaty z tytułu składki na fundusz gwarancyjny banków - 201 201 - 200 200 stanowiące blokadę pod zobowiązanie do zapłaty z tytułu składki na fundusz przymusowej restrukturyzacji banków 286 - 286 245 - 245 stanowiące wniesienie zabezpieczenia w papierach wartościowych z tytułu wstępnego depozytu rozliczeniowego - 31 31 - 31 31 stanowiące wniesienie zabezpieczenia w papierach wartościowych z tytułu wstępnego depozytu rozliczeniowego dla Rynku ASO - 61 61 - 61 61 stanowiące zabezpieczenie pod fundusz rozliczeniowy - 10 10 - 10 10 właściwy depozyt zabezpieczający dla rynku ASO, fundusz zabezpieczający dla rynku ASO - 70 70 - - - stanowiące zabezpieczenie w rejestrze zabezpieczeń listów zastawnych 30 - 30 30 - 30 obligacje Skarbu Państwa w EUR, w tym: - 66 66 - 68 68 stanowiące depozyt zabezpieczający pod rozliczenie transakcji w EUREX - 66 66 - 68 68 obligacje Europejskiego Banku Inwestycyjnego, w tym: 200 390 590 202 397 599 stanowiące zabezpieczenie rozliczeń dokonywanych z LCH - 252 252 - 257 257 stanowiące depozyt zabezpieczający pod rozliczenie transakcji w EUREX 200 113 313 202 115 317 na rachunku w Euroclear, przeznaczone na zabezpieczenie pod transakcje nie przekazane do izb clearingowych - 25 25 - 25 25 obligacje Rządu Austriackiego - stanowiące zabezpieczenie rozliczeń dokonywanych z LCH 412 - 412 411 - 411 wierzytelności hipoteczne stanowiące zabezpieczenie listów zastawnych - 2 565 2 565 - 2 418 2 418 Razem 928 3 843 4 771 888 3 714 4 602 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 64 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Blokowanie papierów wartościowych odbywa się z uwzględnieniem warunków wynikających z: • Ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji, • Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) nr 648/2012 z dnia 4 lipca 2012 roku, • z zawartych umów, • zobowiązań z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu. Grupa posiada zobowiązania z tytułu emisji listów zastawnych, których zabezpieczeniem są wskazane powyżej wierzytelności hipoteczne. Na koniec 2024 roku wartość nominalna wyemitowanych listów zastawnych wynosiła 500 mln zł (w porównaniu z 400 mln zł na koniec 2023 roku). Szczegółowe informacje na temat wyemitowanych listów zastawnych znajdują się w nocie objaśniającej nr 30 . Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych. Grupa posiada złożone depozyty zabezpieczające typu call stanowiące zabezpieczenie transakcji na instrumentach pochodnych. Należności z tego tytułu prezentowane są w nocie objaśniającej nr 14 . Środki pieniężne i ich ekwiwalenty oraz w nocie objaśniającej nr 21 . Kredyty i inne należności udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu. Do aktywów o ograniczonej możliwości dysponowania poza instrumentami prezentowanymi w niniejszej nocie zalicza się także wartość rezerwy obowiązkowej, którą jednostka dominująca Grupy zobowiązana jest utrzymywać na rachunku bieżącym w NBP. Więcej informacji na temat rezerwy obowiązkowej zawarto w nocie objaśniającej nr 14 . Środki pieniężne i ich ekwiwalenty. Papiery wartościowe nie stanowiące aktywów Grupy przyjęte jako zabezpieczenie zobowiązań z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu Wartość rynkowa papierów wartościowych będących przedmiotem transakcji typu buy-sell-back / reverse repo wynosiła 507 mln zł według stanu na 31 grudnia 2024 roku w porównaniu do 607 mln zł według stanu na 31 grudnia 2023 roku. Na 31 grudnia 2024 roku papiery o wartości 487 mln zł były przedmiotem dalszej odsprzedaży (w porównaniu do 596 mln zł na 31 grudnia 2023 roku). 21.Kredyty i inne należności udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu stan na 31 grudnia 2024 2023 brutto odpis netto brutto odpis netto Portfel kredytowy, w tym: 167 394 -3 955 163 439 158 256 -3 508 154 748 Bankowość korporacyjna 96 127 -3 075 93 052 93 364 -2 525 90 839 kredyty w rachunku bieżącym 14 934 -218 14 716 13 739 -140 13 599 kredyty i pożyczki terminowe 56 318 -2 462 53 856 55 373 -2 201 53 172 należności leasingowe 13 444 -102 13 342 13 209 -78 13 131 należności faktoringowe 6 860 -289 6 571 6 851 -104 6 747 dłużne papiery wartościowe (korporacyjne i komunalne) 4 571 -4 4 567 4 192 -2 4 190 Bankowość detaliczna 71 267 -880 70 387 64 892 -983 63 909 kredyty i pożyczki hipoteczne 61 295 -181 61 114 55 719 -226 55 493 kredyty w rachunku bieżącym 688 -64 624 706 -63 643 pozostałe kredyty i pożyczki 9 284 -635 8 649 8 467 -694 7 773 Inne należności, w tym: 3 238 - 3 238 1 773 - 1 773 transakcje z przyrzeczeniem odkupu 1 040 - 1 040 - - - złożone depozyty zabezpieczajace typu call 759 - 759 607 - 607 inne 1 439 - 1 439 1 166 - 1 166 Razem 170 632 -3 955 166 677 160 029 -3 508 156 521 Ujawnienia na temat jakości kredytowej portfela kredytowego znajdują się w dalszej części skonsolidowanego sprawozdania finansowego w sekcji Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem, w rozdziale II. 2.10.2 . Jakość portfela kredytowego. Należności z tytułu leasingu finansowego Na 31 grudnia 2024 roku największy udział w portfelu przedmiotów oddanych w leasing stanowiły pojazdy (51,0% wartości portfela), jednocześnie w stosunku do końca roku 2023 odnotowano wzrost o 0,3% wartości umów finansowania pojazdów. Znaczny udział w portfelu stanowią również maszyny i urządzenia (35,3% wartości portfela) przy jednoczesnym wzroście o 4,4% w stosunku do wartości finansowanych maszyn i urządzeń z końca roku 2023, pozostałe ruchomości stanowiły 9,5% wartości portfela (wzrost o 7,4% w stosunku do końca roku 2023). Jednocześnie w 2024 roku zmniejszył się o 0,4 p.p. udział w portfelu leasingu nieruchomości do poziomu 3,7% (spadek wartości portfela o 6,8% w stosunku do końca roku 2023). Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 65 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Przyszłe minimalne płatności leasingowe, które mają być otrzymane przez Grupę z tytułu umów leasingowych przedstawiają się następująco: stan na 31 grudnia 2024 2023 poniżej 1 roku 5 020 4 821 od 1 roku do 2 lat 3 654 3 345 od 2 do 3 lat 2 413 2 567 od 3 do 4 lat 1 360 1 391 od 4 do 5 lat 619 691 powyżej 5 lat 378 394 Razem 13 444 13 209 Należności brutto z tytułu leasingu finansowego, które mają być otrzymane przez Grupę z tytułu umów leasingowych przedstawiają się następująco: stan na 31 grudnia 2024 2023 poniżej 1 roku 5 734 5 543 od 1 roku do 2 lat 4 085 3 798 od 2 do 3 lat 2 643 2 817 od 3 do 4 lat 1 466 1 510 od 4 do 5 lat 662 738 powyżej 5 lat 415 429 Razem 15 005 14 835 Wartość bieżąca minimalnych rat leasingowych przedstawia się następująco: stan na 31 grudnia 2024 2023 Należności (brutto) z tytułu leasingu finansowego 15 005 14 835 Niezapadłe odsetki 1 561 1 626 Wartość bieżąca minimalnych rat leasingowych 13 444 13 209 Przychody zrealizowane przez Grupę z tytułu umów leasingu finansowego przedstawiają się następująco: za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Zysk ze sprzedaży środków trwałych (przedmiotów leasingu) 5 6 Przychody odsetkowe z inwestycji leasingowej netto 918 893 Zmienne opłat leasingowe (prowizje od umów) 22 22 Razem 945 921 W 2024 roku, podobnie jak w 2023 roku, nie stwierdzono przypadków występowania istotnych modyfikacji umów leasingu finansowego. Sposób zarządzania ryzykiem przez leasingodawcę związanym z wszelkimi prawami, jakie zachowuje on w odniesieniu do bazowych składników aktywów W umowach leasingu finansowego leasingobiorca zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie pożytki wynikające z posiadania przedmiotu leasingu. Podstawowym zabezpieczeniem kontraktów leasingowych są przedmioty leasingu, dotyczy to wszystkich umów, z uwagi na konstrukcję standardowej umowy leasingowej oraz fakt, iż własność przedmiotu leasingu pozostaje do czasu zakończenia umowy po stronie leasingodawcy. Przedmioty leasingu są ubezpieczane w pełnym zakresie przez Grupę lub przez Klienta w zaakceptowanych przez Grupę towarzystwach ubezpieczeniowych. Przed zawarciem umowy leasingu Grupa dokonuje oceny zdolności kredytowej klienta oraz oceny ryzyka związanego z przedmiotem leasingu. Dodatkowo, mając na względzie ograniczenia potencjalnej straty w sytuacji braku obsługi długu, Grupa dąży do zawierania dodatkowych umów zabezpieczeń. Typ i wartość wymaganych zabezpieczeń są uzależnione od kwoty i przedmiotu finansowania, parametrów leasingu (np. udział własny, okres finansowania, wartość rezydualna). Zgodnie z warunkami umów leasingu w przypadku wypowiedzenia umowy leasingu należności z niej wynikające stają się wymagalne. Dodatkowo w ramach realizacji zabezpieczeń Grupa przejmuje przedmiot leasingu i niezwłocznie dąży do zagospodarowania go w możliwie jak najkorzystniejszy sposób (sprzedaż, releasing). Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 66 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 22.Inwestycje w jednostki stowarzyszone wyceniane metodą praw własności ING Bank Śląski S.A. posiada pośredni udział w kapitale zakładowym spółki Goldman Sachs TFI S.A. poprzez swój podmiot zależny – spółkę ING Investment Holding (Polska) S.A. W 2024 roku ING Bank Śląski S.A. sfinalizował transakcję nabycia 40% udziałów w spółce Dom Data IDS Sp. z o.o. Grupa ujmuje powyższe udziały jako inwestycje w jednostki stowarzyszone i wycenia metodą praw własności zgodnie z MSR 28. Wartość bilansowa udziałów wynosiła na koniec 2024 roku 185 mln zł w porównaniu z 181 mln zł na koniec 2023 roku. Wybrane dane dotyczące jednostki stowarzyszonej 2024 2023 Goldman Sachs TFI S.A. Dom Data IDS Sp. z o.o. Goldman Sachs TFI S.A. Udział w kapitałach jednostki 45% 40% 45% Aktywa, w tym: 210 10 193 aktywa trwałe 14 - 21 aktywa obrotowe 196 10 172 Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania, w tym: 72 3 63 długoterminowe 7 - 11 krótkoterminowe 65 3 52 Aktywa netto 138 7 130 Przychody 177 27 156 Zysk (strata) netto za rok obrotowy 74 6 71 Poniżej przedstawiono uzgodnienie wartości bilansowej inwestycji w jednostki stowarzyszone za rok 2024 i 2023. za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Wartość bilansowa na początek okresu 181 179 wycena metodą praw własności w okresie 33 30 otrzymane dywidendy -29 -28 Wartość bilansowa na koniec okresu 185 181 23.Rzeczowe aktywa trwałe stan na 31 grudnia 2024 2023 Aktywa z tytułu prawa do użytkowania, w tym: 491 462 nieruchomości 465 442 środki transportu 25 20 pozostałe aktywa 1 - Nieruchomości własne 185 215 Inwestycje w obcych środkach trwałych 99 98 Sprzęt informatyczny 101 101 Pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 71 69 Środki trwałe w budowie 64 57 Razem 1 011 1 002 Nie występują ograniczenia prawne dotyczące rzeczowych aktywów trwałych na koniec 2024 i 2023 roku. Zobowiązania umowne do nabycia rzeczowego majątku trwałego W roku 2024 Grupa zawarła umowy z kontrahentami skutkujące w przyszłości przyrostem wartości rzeczowych aktywów trwałych na łączną kwotę 58 mln zł. Z uwagi na ramowy charakter części umów kwota ta nie jest docelowa – jej wysokość będzie wynikała z kosztorysów skalkulowanych w trakcie realizacji. Umowy dotyczą nieruchomości (budynków i budowli), inwestycji w obcych środkach trwałych, środków trwałych w budowie oraz pozostałych środków trwałych. Na koniec roku 2023 Grupa posiadała umowy (częściowo o charakterze ramowym) dotyczące nieruchomości (budynków i budowli), inwestycji w obcych środkach trwałych, środków trwałych w budowie oraz pozostałych środków trwałych na łączną kwotę 7 mln zł. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 67 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł W tabelach zaprezentowano zmiany wartości brutto oraz skumulowanej amortyzacji dla poszczególnych grup rzeczowych aktywów trwałych, jakie miały miejsce w roku 2024 i 2023. 2024 za rok kończący się 31 grudnia aktywa z tytułu prawa do użytkowania nieruchomości środki transportu pozostałe aktywa Ogółem nieruchomości własne inwestycje w obcych środkach trwałych sprzęt informatyczny pozostałe rzeczowe aktywa trwałe środki trwałe w budowie Razem Wartość brutto na początek okresu 881 50 1 932 406 516 491 412 57 2 814 Zwiększenia, w tym: 171 17 1 189 9 39 54 21 102 414 nowe umowy dotyczące prawa do użytkowania 48 16 - 64 - - - - - 64 korekta aktywa w związku z rekalkulacją zobowiązania leasingowego 123 1 1 125 - - - - - 125 zakup - - - - - 23 1 1 102 127 przyjęcie z inwestycji - - - - 9 10 53 20 - 92 inne - - - - - 6 - - - 6 Zmniejszenia, w tym: -65 -10 - -75 -3 -7 -3 -1 -95 -184 zmniejszenie zakresu i przedterminowe zakończenie kontraktu -53 -10 - -63 - - - - - -63 korekta aktywa w związku z rekalkulacją zobowiązania leasingowego -12 - - -12 - - - - - -12 sprzedaż i likwidacja - - - - - -1 -3 - - -4 przyjęcie z inwestycji - - - - - - - - -92 -92 inne - - - - -3 -6 - -1 -3 -13 Zmiana wartości godziwej, w tym: - - - - -22 - - - - -22 uwzględniona w rachunku zysków i strat - - - - -22 - - - - -22 Wartość brutto na koniec okresu 987 57 2 1 046 390 548 542 432 64 3 022 Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu -439 -30 -1 -470 -191 -418 -390 -343 - -1 812 Zmiany w okresie, w tym: -83 -2 - -85 -14 -31 -51 -18 - -199 odpisy amortyzacyjne -108 -11 - -119 -15 -31 -51 -19 - -235 zmniejszenie zakresu i przedterminowe zakończenie kontraktu 25 9 - 34 - - - - - 34 inne - - - - 1 - - 1 - 2 Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu -522 -32 -1 -555 -205 -449 -441 -361 - -2 011 Wartość netto na koniec okresu 465 25 1 491 185 99 101 71 64 1 011 ) w linii koszty działania , w pozycji szczegółowej koszty utrzymania budynków i wycen nieruchomości do wartości godziwej . Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 68 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2023 za rok kończący się 31 grudnia aktywa z tytułu prawa do użytkowania nieruchomości środki transportu pozostałe aktywa Ogółem nieruchomości własne inwestycje w obcych środkach trwałych sprzęt informatyczny pozostałe rzeczowe aktywa trwałe środki trwałe w budowie Razem Wartość brutto na początek okresu 732 44 1 777 420 476 460 385 26 2 544 Zwiększenia, w tym: 206 16 - 222 12 52 32 27 117 462 nowe umowy dotyczące prawa do użytkowania 80 15 - 95 - - - - - 95 korekta aktywa w związku z rekalkulacją zobowiązania leasingowego 126 1 - 127 - - - - - 127 zakup - - - - - 36 1 2 117 156 przyjęcie z inwestycji - - - - 9 16 31 24 - 80 przekwalifikowanie do/z innej kategorii rzeczowych aktywów trwałych - - - - 3 - - 1 - 4 Zmniejszenia, w tym: -57 -10 - -67 - -12 -1 - -86 -166 zmniejszenie zakresu i przedterminowe zakończenie kontraktu -35 -10 - -45 - - - - - -45 korekta aktywa w związku z rekalkulacją zobowiązania leasingowego -22 - - -22 - - - - - -22 sprzedaż i likwidacja - - - - - -1 -1 - - -2 przyjęcie z inwestycji - - - - - - - - -80 -80 inne - - - - - -11 - - -6 -17 Zmiana wartości godziwej, w tym: - - - - -26 - - - - -26 uwzględniona w rachunku zysków i strat - - - - -26 - - - - -26 Wartość brutto na koniec okresu 881 50 1 932 406 516 491 412 57 2 814 Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu -338 -29 -1 -368 -175 -388 -337 -327 - -1 595 Zmiany w okresie, w tym: -101 -1 - -102 -16 -30 -53 -16 - -217 odpisy amortyzacyjne -116 -11 - -127 -15 -30 -52 -15 - -239 zmniejszenie zakresu i przedterminowe zakończenie kontraktu 15 10 - 25 - - - - - 25 przekwalifikowanie do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży - - - - -1 - - -1 - -2 inne - - - - - - -1 - - -1 Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu -439 -30 -1 -470 -191 -418 -390 -343 - -1 812 Wartość netto na koniec okresu 442 20 0 462 215 98 101 69 57 1 002 ) w linii koszty działania, w pozycji szczegółowej koszty utrzymania budynków i wycen nieruchomości do wartości godziwej Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 69 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 24.Wartości niematerialne stan na 31 grudnia 2024 2023 Wartość firmy ujęta w wyniku wniesionego aportem oddziału ING Bank N.V. 223 223 Oprogramowanie 166 232 Nakłady na wartości niematerialne 66 37 Inne wartości niematerialne 2 1 Razem 457 493 Poniżej zaprezentowano zmiany w roku 2024 i 2023 w poszczególnych grupach wartości niematerialnych. 2024 za rok kończący się 31 grudnia wartość firmy oprogramowanie nakłady na wartości niematerialne inne wartości niematerialne Razem Wartość brutto na początek okresu 223 1 588 37 20 1 868 Zwiększenia, w tym: - 88 130 2 220 zakup - 4 130 - 134 przyjęcie z inwestycji - 84 - 2 86 Zmniejszenia, w tym: - -24 -101 - -125 przyjęcie z inwestycji - - -86 - -86 sprzedaż i likwidacja - -23 - - -23 inne - -1 -15 - -16 Utrata wartości - -26 - - -26 Wartość brutto na koniec okresu 223 1 626 66 22 1 937 Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu - -1 356 - -19 -1 375 Zmiany w okresie, w tym: - -104 - -1 -105 odpisy amortyzacyjne - -104 - -1 -105 Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu - -1 460 - -20 -1 480 Wartość netto na koniec okresu 223 166 66 2 457 2023 za rok kończący się 31 grudnia wartość firmy oprogramowanie nakłady na wartości niematerialne inne wartości niematerialne Razem Wartość brutto na początek okresu 223 1 413 23 19 1 678 Zwiększenia, w tym: - 177 145 1 323 zakup - 18 145 - 163 przyjęcie z inwestycji - 129 - 1 130 nabycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa - 30 - - 30 Zmniejszenia, w tym: - - -131 - -131 przyjęcie z inwestycji - - -130 - -130 inne - - -1 - -1 Utrata wartości - -2 - - -2 Wartość brutto na koniec okresu 223 1 588 37 20 1 868 Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu - -1 244 - -18 -1 262 Zmiany w okresie, w tym: - -112 - -1 -113 odpisy amortyzacyjne - -87 - -1 -88 nabycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa - -27 - - -27 inne - 2 - - 2 Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu - -1 356 - -19 -1 375 Wartość netto na koniec okresu 223 232 37 1 493 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 70 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Zobowiązania umowne do nabycia wartości niematerialnych W roku 2024 Grupa zawarła umowy z kontrahentami na nabycie w przyszłości wartości niematerialnych na łączną kwotę 175 mln zł, przy czym z uwagi na ramowy charakter części umów kwota ta nie jest docelowa. Umowy te, podobnie jak w roku ubiegłym, dotyczą zakupu licencji oraz wdrożenia oprogramowania komputerowego. Na koniec roku 2023 Grupa posiadała umowy (częściowo o charakterze ramowym) zakupu licencji oraz wdrożenia oprogramowania na łączną kwotę 39 mln zł. Test na utratę wartości ośrodków wypracowujących środki pieniężne, które posiadają wartość firmy W odniesieniu do wartości firmy test na utratę wartości jest przeprowadzany przynajmniej raz w roku bez względu na stwierdzenie jakichkolwiek przesłanek wskazujących na to, że możliwość utraty wartości mogła nastąpić. W jednostce dominującej Grupy testem na utratę wartości objęto wartość firmy uzyskaną w wyniku wniesionego aportem oddziału ING Bank N.V., która została przypisana do działalności korporacyjnej Grupy. Ustalono najmniejsze możliwe do zidentyfikowania ośrodki wypracowujące środki pieniężne, do których przypisano wartość firmy w łącznej kwocie 223 mln zł. Nie stwierdzono żadnych innych dodatkowych składników wartości niematerialnych o nieokreślonym okresie użytkowania, które mogłyby zostać przyporządkowane do zidentyfikowanych ośrodków generujących środki pieniężne. Dane wejściowe dla potrzeb testu obejmują wysokość kapitału ekonomicznego, aktywów ważonych ryzykiem, zysku przed opodatkowaniem w podziale na segmenty oraz efektywnej stopy podatkowej. Test wykonywany jest na podstawie modelu kalkulującego i porównującego wartość bieżącą wolnych przepływów pieniężnych ośrodka z wielkością szacowanej wartości księgowej kapitałów ośrodka. Przepływy pieniężne ośrodka zdefiniowane są jako zyski netto pomniejszone o kapitał wymagany do utrzymania współczynnika wypłacalności na wymaganym poziomie. Do dyskontowania przepływów użyto na koniec 2024 roku stopy dyskonta w wysokości 11,56% reprezentującej średni ważony koszt kapitału, oszacowany na bazie stopy wolnej od ryzyka (5,89%), współczynnika beta (1,03) oraz premii za ryzyko cen akcji (5,50%). Na koniec 2023 roku, stopa dyskonta użyta do dyskontowania przepływów, wynosiła 11,42% i została oszacowana na bazie stopy wolnej od ryzyka wynoszącej 5,20%, współczynnika beta wynoszącego 1,13 oraz premii za ryzyko cen akcji na poziomie 5,50%. Do pozostałych założeń należy nominalna stopa wzrostu po okresie prognozy (3,5% na koniec 2024 roku podobnie jak na koniec 2023 roku). Ustalenie wartości odzyskiwalnej przeprowadzono w oparciu o oszacowanie wartości użytkowej składnika aktywów przy uwzględnieniu szacunkowej prognozy oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych generowanych w trakcie kontynuowania użytkowania. Prognozy dotyczące przepływów pieniężnych opierają się na racjonalnych założeniach odzwierciedlających jak najwłaściwszą ocenę kierownictwa odnośnie całokształtu warunków, które wystąpią podczas pozostającego okresu użytkowania aktywów. Prognozy dotyczące przepływów oparte są na przyjętym w jednostce dominującej Grupy średnioterminowym planie finansowym oraz strategii działania obejmującym maksymalnie okres najbliższych 3 lat. Dane dotyczące kolejnych lat są wynikiem ekstrapolacji. Ekstrapolacja zakłada, że ośrodek wypracowujący przepływy pieniężne utrzyma wskaźnik zysk brutto / aktywa ważone ryzykiem na poziomie z ostatniego roku prognozy Grupy podnosząc swoje zyski o uprzednio wskazaną stopę wzrostu. Zasadność przyjętych założeń jest okresowo weryfikowana - a rozbieżności pomiędzy szacowanymi w oparciu o przyszłe przepływy a rzeczywistymi przepływami analizowane. Przeprowadzony test wykazał nadwyżkę bieżącej wartości przepływów pieniężnych nad wartością księgową netto ośrodka wypracowującego przepływy pieniężne i w związku z tym nie stwierdzono dla tego ośrodka utraty wartości. Na 31 grudnia 2024 roku analiza wrażliwości testu na utratę wartości wskazuje, że: − zwiększenie stopy dyskontowej o 1 p.p. skutkowałoby zmniejszeniem nadwyżki wartości netto przepływów pieniężnych nad wartością księgową netto ośrodka wypracowującego przepływy pieniężne o 20% (w porównaniu z 18% na koniec 2023 roku), −zmniejszenie stopy dyskontowej o 1 p.p. skutkowałoby zwiększeniem nadwyżki wartości netto przepływów pieniężnych nad wartością księgową netto ośrodka wypracowującego przepływy pieniężne o 26% (w porównaniu z 24% na koniec 2023 roku). Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 71 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 25.Podatek odroczony Zmiany różnic przejściowych w ciągu roku 2024 za rok kończący się 31 grudnia saldo na początek okresu zmiany odnoszone na wynik finansowy zmiany odnoszone na inne całkowite dochody saldo na koniec okresu Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego odpis na oczekiwane straty kredytowe 429 48 - 477 leasing operacyjny wycena 223 2 - 225 aktualizacja wyceny instrumentów finansowych 84 26 -34 76 świadczenia pracownicze 88 5 - 93 rezerwa na restrukturyzację 22 -5 - 17 inne rezerwy 142 -12 - 130 rozliczenie różnicy między amortyzacją podatkową a bilansową 26 16 - 42 leasing finansowy 7 1 - 8 straty podatkowe 519 -518 - 1 ulga badawczo-rozwojowa za 2024 rok - 40 - 40 korekta podatkowa dotycząca portfela kredytów w CHF - 22 - 22 inne 1 -1 - - Razem 1 541 -376 -34 1 131 Rezerwa z tytułu podatku odroczonego aktualizacja wyceny instrumentów finansowych 148 - -21 127 odsetki naliczone 232 12 - 244 korekta z tytułu efektywnej stopy procentowej 63 7 - 70 rozliczenie międzyokresowe dotyczące amortyzacji z tytułu zastosowanej ulgi inwestycyjnej 1 - - 1 Razem 444 19 -21 442 Podatek odroczony – stan bilansowy, w tym: 1 097 -395 -13 689 aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 690 rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 1 2023 za rok kończący się 31 grudnia saldo na początek okresu zmiany odnoszone na wynik finansowy zmiany odnoszone na inne całkowite dochody saldo na koniec okresu Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego odpis na oczekiwane straty kredytowe 404 25 - 429 leasing operacyjny wycena 166 57 - 223 aktualizacja wyceny instrumentów finansowych 142 10 -68 84 świadczenia pracownicze 77 11 - 88 rezerwa na restrukturyzację 9 13 - 22 inne rezerwy 134 8 - 142 rozliczenie różnicy między amortyzacją podatkową a bilansową 18 8 - 26 leasing finansowy - 7 - 7 straty podatkowe 1 038 -519 - 519 korekta z tytułu efektywnej stopy procentowej 91 -91 - - inne 13 -12 - 1 Razem 2 092 -483 -68 1 541 Rezerwa z tytułu podatku odroczonego aktualizacja wyceny instrumentów finansowych 101 - 47 148 odsetki naliczone 161 71 - 232 korekta z tytułu efektywnej stopy procentowej - 63 - 63 rozliczenie międzyokresowe dotyczące amortyzacji z tytułu zastosowanej ulgi inwestycyjnej 1 - - 1 Razem 263 134 47 444 Podatek odroczony – stan bilansowy, w tym: 1 829 -617 -115 1 097 aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 1 097 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 72 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Podatek odroczony ujęty bezpośrednio w kapitałach stan na 31 grudnia 2024 2023 Podatek odroczony w skumulowanych innych całkowitych dochodach z tytułu: 96 84 aktywów finansowych wycenianych przez inne całkowite dochody - instrumenty dłużne 50 67 aktywów finansowych wycenianych przez inne całkowite dochody - instrumenty kapitałowe 44 40 zabezpieczenia przepływów pieniężnych 9 -16 zysków/strat aktuarialnych -7 -7 Podatek odroczony w zyskach zatrzymanych, z tytułu: 5 4 motywacyjnych programów pracowniczych 5 4 Razem 101 88 26.Inne aktywa stan na 31 grudnia 2024 2023 Rozliczenia międzyokresowe, w tym: 109 106 przychody do otrzymania 49 49 z tytułu prowizji 1 3 z tytułu kosztów działania 59 54 Pozostałe aktywa, w tym: 40 38 rozrachunki z odbiorcami 17 24 rozliczenia publiczno-prawne 14 12 pozostałe 9 2 Razem 149 144 w tym aktywa finansowe 40 38 Przewidywany okres rozliczenia innych aktywów do 1 roku 76 77 powyżej 1 roku 73 67 Ujawnienia na temat jakości kredytowej innych aktywów finansowych znajdują się w dalszej części skonsolidowanego sprawozdania finansowego w sekcji Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem, w rozdziale II. 2.10.6 . Jakość kredytowa innych aktywów finansowych. 27.Zobowiązania wobec innych banków stan na 31 grudnia 2024 2023 Rachunki bieżące 826 633 Depozyty międzybankowe 330 168 Kredyty otrzymane 13 735 12 535 Przyjęte depozyty zabezpieczające typu call 575 317 Pozostałe zobowiązania 2 2 Razem 15 468 13 655 ) Pozycja "Kredyty otrzymane" obejmuje finansowanie długoterminowych kontraktów leasingowych w EUR (tzw. "matched funding") otrzymane przez spółkę zależną ING Lease Sp. z o.o. od ING Banku N.V. oraz innych banków niepowiązanych z Grupą. Pozycja ta obejmuje ponadto zobowiązania z tytułu nieuprzywilejowanych pożyczek senioralnych (ang. Non Preferred Senior, NPS) otrzymanych przez ING Bank Śląski S.A. od ING Banku N.V. Więcej informacji na temat pożyczek NPS znajduje się w sekcji Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem, w rozdziale I. 4 . Wymogi MREL. 28.Zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy stan na 31 grudnia 2024 2023 Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: wycena instrumentów pochodnych 733 1 060 pozostałe zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: 667 762 zobowiązania z tytułu krótkiej pozycji papierów wartościowych 487 596 transakcje z przyrzeczeniem odkupu 180 166 Razem 1 400 1 822 Szczegółowe ujawnienia na temat wartości nominalnych instrumentów pochodnych oraz ich wyceny w podziale na poszczególne typy instrumentów pochodnych zostały zaprezentowane w nocie objaśniającej nr 17 . Wycena instrumentów pochodnych. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 73 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 29.Zobowiązania wobec klientów stan na 31 grudnia 2024 2023 Depozyty, w tym: 218 148 202 209 Bankowość korporacyjna 92 474 90 123 depozyty bieżące 60 947 60 650 w tym depozyty jednodniowe 5 045 6 453 depozyty oszczędnościowe 20 010 19 441 depozyty terminowe 11 517 10 032 Bankowość detaliczna 125 674 112 086 depozyty bieżące 31 850 28 816 depozyty oszczędnościowe 76 338 67 713 depozyty terminowe 17 486 15 557 Pozostałe zobowiązania, w tym: 1 848 3 081 zobowiązania z tytułu zabezpieczeń pieniężnych 751 823 depozyty zabezpieczające typu call 7 11 inne 1 090 2 247 Razem 219 996 205 290 30.Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych stan na 31 grudnia 2024 2023 Zobowiązania z tytułu emisji, w tym: listy zastawne wyemitowane przez ING Bank Hipoteczny S.A. 509 404 Razem 509 404 Na koniec roku 2024 jak i 2023 Grupa posiadała zobowiązania z tytułu emisji listów zastawnych wyemitowanych w ramach ustanowionego w roku 2019 Programu emisji listów zastawnych ING Banku Hipotecznego S.A. (Program). Celem ustanowienia Programu było stworzenie infrastruktury prawnej, w ramach której Grupa będzie mogła przeprowadzać emisje listów zastawnych zarówno na rynku lokalnym jak i zagranicznym. We wrześniu 2024 roku, w ramach Programu, ING Bank Hipoteczny S.A. wyemitował 2 serię listów zastawnych o łącznej wartości nominalnej 500 mln zł (tj. 1000 sztuk o wartości nominalnej 500 tys. zł za 1 sztukę) i zmiennym kuponie odsetkowym w wysokości WIBOR 6M + 0,55%, płatnym co pół roku. Termin zapadalności listów zastawnych został ustalony na 11 września 2028 roku, przy czym może on ulec wydłużeniu zgodnie z postanowieniami ustawy z 29 sierpnia 1997 roku o listach zastawnych i bankach hipotecznych. 11 września 2024 roku listy zastawne zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym w Luksemburgu oraz w Warszawie. W październiku 2024 roku nastąpił wykup 1 serii listów zastawnych o wartości nominalnej 400 mln zł. 31.Zobowiązania podporządkowane ING Bank Śląski posiada w swoim bilansie dwie pożyczki podporządkowane wynikające z umów z podmiotem dominującym, tj. z ING Bank N.V. z siedzibą w Amsterdamie. Są to: • Umowa zawarta 30 września 2019 roku na kwotę 250 mln EUR. • Umowa zawarta 30 października 2018 roku na kwotę 100 mln EUR. Obie pożyczki zostały udzielone na okres 10 lat. Bank ma prawo do wcześniejszej spłaty każdej z nich po upływie 5 lat, pod warunkiem uzyskania stosownej zgody Komisji Nadzoru Finansowego (KNF). Odsetki od obu pożyczek są płatne kwartalnie według stawki EURIBOR 3M powiększonej o marżę (1,66% dla pożyczki z roku 2019 i 1,22% dla pożyczki z roku 2018). Warunki finansowe pożyczek nie odbiegają od warunków rynkowych. Bank uzyskał zgodę KNF na zaliczenie obu pożyczek do kapitału Tier 2. Na koniec 2024 roku wartość bilansowa pożyczek podporządkowanych wynosiła łącznie 1 499 mln zł (1 526 mln zł na koniec 2023 roku). 32.Rezerwy stan na 31 grudnia 2024 2023 Rezerwa na zobowiązania pozabilansowe 105 116 Rezerwa na ryzyko prawne kredytów hipotecznych w walutach obcych 253 128 Rezerwa na odprawy emerytalne 104 93 Rezerwa na restrukturyzację 91 116 Rezerwa na sprawy sporne 46 39 Inne rezerwy 37 50 Razem 636 542 ) Oprócz rezerwy na ryzyko prawne kredytów hipotecznych w walutach obcych Grupa szacuje korektę wartości bilansowej brutto kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF ujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej i ujmuje ją w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji Kredyty i inne należności udzielone klientom Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 74 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł wyceniane według zamortyzowanego kosztu . W rozdziale III. Znaczące zasady rachunkowości , w punkcie 3.3 . Ryzyko prawne związane z portfelem kredytów hipotecznych indeksowanych do kursu franka szwajcarskiego zaprezentowano zmianę stanu w roku 2024 i 2023 jak również założenia dotyczące szacunków zarówno rezerwy jak i korekty wartości bilansowej brutto z tytułu ryzyka prawnego kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF. W tabelach poniżej zostały zaprezentowane zmiany stanu poszczególnych rezerw w roku 2024 oraz 2023. 2024 za rok kończący się 31 grudnia Rezerwa na zobowiązania pozabilansowe Etap 1 Etap 2 Etap 3 Ogółem Rezerwa na ryzyko prawne Rezerwa na odprawy emerytalne Rezerwa na restrukturyzację Rezerwa na sprawy sporne Inne rezerwy Razem Saldo na początek okresu 33 24 59 116 128 93 116 39 50 542 utworzenia i rozwiązania w okresie -9 10 -12 -11 102 8 - 10 -8 101 przeniesienie w ramach rezerw - - - - 38 - - - -4 34 wykorzystanie - - - - -15 - -25 -3 -1 -44 zyski i straty aktuarialne - - - - - 3 - - - 3 Saldo na koniec okresu 24 34 47 105 253 104 91 46 37 636 Przewidywany okres rozliczenia rezerwy: do 1 roku - - 7 40 20 5 72 powyżej 1 roku 105 253 97 51 26 32 564 2023 za rok kończący się 31 grudnia Rezerwa na zobowiązania pozabilansowe Etap 1 Etap 2 Etap 3 Ogółem Rezerwa na ryzyko prawne Rezerwa na odprawy emerytalne Rezerwa na restrukturyzację Rezerwa na sprawy sporne Inne rezerwy Razem Saldo na początek okresu 39 54 15 108 54 74 49 35 39 359 utworzenia i rozwiązania w okresie -5 -29 44 10 11 7 86 8 16 138 przeniesienie w ramach rezerw - - - - 73 - - - - 73 wykorzystanie - - - - -10 - -19 -4 -5 -38 zyski i straty aktuarialne - - - - - 12 - - - 12 inne -1 -1 - -2 - - - - - -2 Saldo na koniec okresu 33 24 59 116 128 93 116 39 50 542 Przewidywany okres rozliczenia rezerwy: do 1 roku - - 6 39 17 6 68 powyżej 1 roku 116 128 87 77 22 44 474 Rezerwa na odprawy emerytalne Grupa tworzy rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe zgodnie z MSR 19. Rezerwa na odprawy emerytalne i rentowe przyznane w ramach świadczeń z tytułu regulacji wynikających z Kodeksu Pracy wyliczana jest metodą aktuarialną przez niezależnego aktuariusza jako wartość obecna przyszłych, długoterminowych zobowiązań Grupy wobec pracowników według stanu zatrudnienia i płac na dzień aktualizacji. Rezerwa będąca efektem wyceny aktuarialnej ujmowana jest i aktualizowana w okresach rocznych. Wyliczenie rezerw jest oparte na szeregu założeń, zarówno co do stóp dyskontowych, prognozowanych podwyżek wynagrodzeń jak i założeń dotyczących rotacji pracowników, ryzyka śmierci i innych. Założenia są weryfikowane na koniec roku obrotowego. Założenia przyjęte do wyceny: − stopa dyskonta – 5,80% (5,40% na koniec roku 2023), −długoterminowa stopa wzrostu wynagrodzeń – 5,00%. Poniższa tabela prezentuje zmianę stanu zobowiązania ujętego w bilansie. za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Saldo na początek okresu 93 74 Koszty ujęte w rachunku zysków i strat, z tego: 11 10 koszt bieżącego zatrudnienia 6 5 koszty odsetek 5 5 Zyski i straty aktuarialne 3 12 Wypłacone świadczenia -3 -3 Saldo na koniec okresu 104 93 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 75 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł W tabeli poniżej zaprezentowano wrażliwość modelu na przyjęte wartości poszczególnych założeń na 31 grudnia 2024 roku oraz 31 grudnia 2023 roku. Jako wariant bazowy zaprezentowano wartość rezerw emerytalnych i rentowych ujętych w księgach Grupy odpowiednio na 31 grudnia 2024 roku oraz 31 grudnia 2023 roku. Rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe (w mln zł) 2024 2023 dolny przedział wariant bazowy górny przedział dolny przedział wariant bazowy górny przedział Stopa dyskontowa (+1% / wariant bazowy / -1%) 95 104 115 85 93 104 Odchylenie od założonej dynamiki zmian w wynagrodzeniach (- 0,5% / wariant bazowy / +0,5%) 99 104 110 88 93 99 Rezerwa na restrukturyzację W 2023 roku Zarząd Banku podjął decyzję o kontynuacji w latach 2024-2026 procesu zapoczątkowanego w 2016 roku, który związany jest z restrukturyzacją zatrudnienia wynikającego z kontynuacji wieloletniego projektu ewolucji struktury organizacyjnej Banku, w tym przede wszystkim dalszej optymalizacji liczby placówek i rozwoju kanałów cyfrowych w segmencie detalicznym, przebudowy struktury organizacyjnej i procesów w segmencie korporacyjnym oraz optymalizacji i automatyzacji procesów w jednostkach wsparcia obszarów biznesowych Banku. W 2023 roku została utworzona rezerwa restrukturyzacyjna w wysokości 86 mln zł, która przeznaczona jest na pokrycie kosztów osobowych. Została ona ujęta w skonsolidowanym rachunku zysków i strat w pozycji Koszty działania - koszty pracownicze . Wartość rezerwy na restrukturyzację na koniec 2024 roku wynosiła 91 mln zł w porównaniu do 116 mln na koniec 2023 roku. Ryzyko prawne kredytów hipotecznych w walutach obcych Istotne założenia dotyczące kalkulacji na 31 grudnia 2024 roku kwoty korekty wartości bilansowej brutto / rezerwy na ryzyko prawne dla portfela kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF wykazywanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej oraz usuniętych już ze sprawozdania z sytuacji finansowej opisano w rozdziale III. Znaczące zasady rachunkowości, w punkcie 3.3 . Ryzyko prawne związane z portfelem kredytów hipotecznych indeksowanych do kursu franka szwajcarskiego. Do tej pory do Banku nie wpłynął żaden pozew zbiorowy, jak również żadna z klauzul stosowanych przez Bank w umowach nie została wpisana do rejestru klauzul niedozwolonych. Na 31 grudnia 2024 roku przeciwko Bankowi toczyło się 1 673 spraw sądowych (1 389 spraw na koniec 2023 roku) w związku z zawartymi umowami o kredyt w złotych indeksowany kursem CHF. Niespłacony kapitał kredytów hipotecznych, których dotyczyły te postępowania wynosił na 31 grudnia 2024 roku 284 mln zł (291 mln zł na koniec 2023 roku). Do 31 grudnia 2024 roku prawomocnym wyrokiem sądu zakończyło się 568 spraw sądowych. Na 31 grudnia 2024 roku przeciwko Bankowi toczyły się również 22 sprawy sądowe (11 spraw na koniec 2023 roku) w związku z zawartymi umowami o kredyt hipoteczny w EUR. Niespłacony kapitał kredytów, których dotyczyły te postępowania, wynosił na 31 grudnia 2024 roku poniżej 1 mln zł (podobnie jak na koniec 2023 roku). Poniżej przedstawiono najistotniejsze ustalenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (TSUE) oraz Sądu Najwyższego (SN) w ostatnich latach, w sprawie umów o kredyty indeksowane lub denominowane do walut obcych. • 3 października 2019 roku TSUE wydał wyrok, który dotyczył możliwych konsekwencji uznania przez sąd krajowy abuzywności danego postanowienia umownego. Trybunał potwierdził, że ocena umowy nie powinna odbywać się w sposób automatyczny. To do sądu krajowego należy ocena, czy po stwierdzeniu abuzywności danego postanowienia umowa – zgodnie z prawem krajowym - nie może dalej obowiązywać bez takiego postanowienia. Ocena potencjalnych skutków dla konsumenta stwierdzenia nieważności danej umowy kredytowej również należy do sądu krajowego. • 7 maja 2021 roku Izba Cywilna SN w składzie 7 sędziów podjęła uchwałę, nadając jednocześnie tej uchwale moc zasady prawnej. SN uznał, że postanowienie uznawane za abuzywne (bezskuteczne) od początku nie jest wiążące. Ponadto, zgodnie z tą uchwałą, jeśli sąd uzna umowę kredytową za nieważną, każda ze stron rozlicza się osobno. Tym samym SN podtrzymuje stanowisko, iż roszczenia banku i konsumenta są niezależne i nie ulegają automatycznie wzajemnej kompensacji. SN nie przesądził, że każda umowa kredytu indeksowanego lub denominowanego powinna zostać unieważniona. Stwierdzenie abuzywności postanowienia umownego powinno bowiem co do zasady skutkować zastosowaniem przez sądy krajowe takich rozwiązań, które przywracają równowagę. Według SN umowa powinna być uznana za definitywnie bezskuteczną, jeżeli konsument – należycie poinformowany o skutkach – nie wyrazi zgody na związanie postanowieniem uznanym za abuzywne. • 8 września 2022 roku TSUE wydał wyrok dotyczący kredytów hipotecznych denominowanych w walucie obcej. Wyrok ten potwierdził stanowisko przedstawione już przez Trybunał w przeszłości tj. w wyroku z 3 października 2019 roku, zgodnie z którym, jeśli konsument się temu sprzeciwia, sąd krajowy nie może zastąpić nieuczciwego Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 76 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł postanowienia umownego dotyczącego kursu wymiany przepisem dyspozytywnym prawa krajowego. Sąd krajowy nie może też usunąć wyłącznie elementu warunku umownego, który nadaje mu rzeczywiście nieuczciwy charakter, pozostawiając pozostałą jego część skuteczną, jeżeli takie usunięcie sprowadzałoby się do zmiany treści tego warunku, które ma wpływ na jego istotę. Jeżeli umowa kredytu nie może dalej obowiązywać bez postanowienia zawierającego nieuczciwy warunek, należy stwierdzić jej bezwzględną nieważność. Trybunał stwierdził też, że bieg przedawnienia roszczeń klienta może rozpocząć się dopiero z chwilą, gdy konsument dowiedział się o nieuczciwych warunkach umowy. Data podpisania umowy nie ma żadnego znaczenia. • 5 kwietnia 2023 roku SN wydał wyrok, w którym potwierdził, że okoliczność wystąpienia w umowie klauzul abuzywnych nie czyni automatycznie nieważną całej umowy. Celem dyrektywy 93/13 nie jest unieważnienie wszystkich umów zawierających postanowienia niedozwolone, lecz przywrócenie równowagi między stronami. Możliwe jest zatem na gruncie konkretnej sprawy sądowej uznanie przez sąd, że bez abuzywnej klauzuli waloryzacyjnej umowa może dalej obowiązywać. Wydaje się jednak, że wpływ tego orzeczenia na orzecznictwo sądów jest ograniczony, gdyż obecnie sądy nieważność umowy wywodzą nie z samego faktu występowania w nich klauzul abuzywnych, a właśnie z tego, że bez tych klauzul umowa nie może dalej funkcjonować. • 15 czerwca 2023 roku Europejski Trybunał Sprawiedliwości (TSUE, Trybunał) wydał wyrok w sprawie dotyczącej odpowiedzi na pytanie sądu odsyłającego dotyczące tego, czy strony oprócz zwrotu pieniędzy zapłaconych w wykonaniu umowy (bank – kapitału kredytu, konsument – rat, opłat, prowizji i składek ubezpieczeniowych) oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od chwili wezwania do zapłaty, mogą domagać się także jakichkolwiek innych świadczeń, w tym należności (w szczególności wynagrodzenia, odszkodowania, zwrotu kosztów lub waloryzacji świadczenia). W zakresie roszczeń konsumentów TSUE odesłał do prawa krajowego oraz podkreślił, że do sądu odsyłającego należy dokonanie oceny w świetle wszystkich okoliczności sporu, czy uwzględnienie tego rodzaju roszczeń konsumenta jest zgodne z zasadą proporcjonalności. W zakresie roszczeń banków Trybunał wskazał, że dyrektywa stoi na przeszkodzie temu, by banki miały prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot wypłaconego kapitału oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę, jeśli miałoby to prowadzić do „uzyskania odszkodowania za utratę zysku, jaki zamierzał osiągnąć ze wspomnianej umowy”. Wskazując na konieczność zwrotu kapitału Trybunał nie przesądził, czy chodzi o jego wartość realną czy nominalną, co jest szczególnie istotnym pytaniem w świetle wysokiej inflacji. • Wyrokiem z 21 września 2023 roku w sprawie C-139/22 TSUE orzekł, że: 1) Do uznania warunku umownego za nieuczciwy wystarczające jest ustalenie, że jego treść odpowiada treści postanowienia wzorca umownego wpisanego do rejestru klauzul niedozwolonych, co jednak nie wyklucza, że w danym postępowaniu bank może udowodnić, że w świetle wszystkich istotnych okoliczności danego przypadku to postanowienie umowne nie jest abuzywne (w szczególności nie wywołuje skutków identycznych, jak to wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych). 2) Nieuczciwy warunek umowny nie traci nieuczciwego charakteru przez to, że konsument może zdecydować, że będzie wykonywał swoje obowiązki wynikające z umowy w oparciu o inny warunek umowny, który jest uczciwy. 3) Przedsiębiorca ma obowiązek informowania o istotnych cechach umowy i ryzykach związanych z umową każdego konsumenta, także wówczas jeżeli określony konsument posiada odpowiednią wiedzę i doświadczenie w danej dziedzinie. 4) Wobec odpowiedzi na pytanie nr 3 TSUE za bezcelowe uznał udzielenie odpowiedzi na pytanie nr 4 (pytanie to zostało zadane jedynie na wypadek udzielenia odpowiedzi przeczącej na pytanie trzecie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca). W ocenie banków wyrok ten nie zamyka jednak polskim sądom drogi do oceny roszczeń konsumentów z perspektywy znanej polskiemu prawu, a także obecnej w innych europejskich porządkach prawnych, instytucji nadużycia prawa. • 7 grudnia 2023 roku TSUE wydał kolejny niekorzystny wyrok dla banków, który jednak nie wnosi nic przełomowego. TSUE stwierdził, że konsument nie musi składać oświadczenia o świadomości skutków unieważnienia umowy przed sądem, oraz że konsument ma prawo do zwrotu pełnej wartości roszczeń, bez pomniejszania jej o odsetki kapitałowe. • W wyroku z 14 grudnia 2023 roku, TSUE stwierdził, że okres przedawnienia musi być symetryczny dla obu stron. W związku z tym termin przedawnienia roszczeń klientów nie może rozpocząć się wcześniej niż termin przedawnienia roszczeń banków. TSUE potwierdził sankcję trwałej bezskuteczności, co oznacza, że termin przedawnienia dla obu stron powinien być liczony od złożenia przez klienta wyraźnego oświadczenia, że zna konsekwencje unieważnienia umowy. Jest to zgodne z aktualnym orzecznictwem polskich sądów po uchwale 7 sędziów SN z 7 maja 2021 roku. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 77 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł •Uchwałą SN z 25 kwietnia 2024 roku Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienia prawne dotyczące kredytów indeksowanych do obcej waluty lub w niej denominowanych (tzw. frankowych), przedstawione przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, stwierdzając że: 1) W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. 2) W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. 3) Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron. 4) Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia następującego po dniu, w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie postanowieniami umowy. 5) Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia. W zasadniczej mierze powyższe odpowiedzi są zgodne z podejściem do tych zagadnień w dotychczasowym orzecznictwie, w tym w szczególności w wyrokach TSUE. Dlatego też, wydaje się, że uchwała nie wpłynie w istotnym zakresie na zmianę sytuacji banków w tych procesach. Może ona jednak spowodować, że sądy przestaną orzekać o „odfrankowieniu” kredytów w sytuacji stwierdzenia abuzywności klauzuli dotyczących tabel kursowych, dokonując w każdym przypadku ich unieważnienia. • 24 października 2024 roku TSUE wydał wyrok w sprawie C 347/23 odpowiadając na pytanie prejudycjalne Sądu Okręgowego w Warszawie. Wyrok oznacza, że kredytobiorcy którzy zaciągnęli kredyt hipoteczny na nabycie nieruchomości w celu oddania jej w najem (na warunkach opisanych w wyroku TSUE) podlegają ochronie przewidzianej w przepisach konsumenckich. Program ugód Od 25 października 2021 roku Bank oferuje możliwość zawierania przez kredytobiorców dobrowolnych ugód zgodnie z przedstawioną w grudniu 2020 roku przez Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego propozycją. Klienci Banku mają możliwość złożenia wniosku o mediacje poprzez Centrum Mediacji Sądu Polubownego Komisji Nadzoru Finansowego. Z procesu mediacji mogą skorzystać klienci, którzy posiadają w Banku mieszkaniowy kredyt hipoteczny lub mieszkaniowy kredyt budowlano-hipoteczny indeksowany kursem CHF z przeznaczeniem na własne cele mieszkaniowe, z wyłączeniem pożyczek hipotecznych oraz ww. kredytów, gdzie jednym z celów kredytowania była konsolidacja zobowiązań innych niż mieszkaniowe. Umowę o mediacje można podpisać wyłącznie dla jednego z posiadanych aktywnych kredytów mieszkaniowych. Konwersja następuje na zasadach przedstawionych przez Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego. Szczegółowe zasady rozliczenia kredytu oraz ustalenie rodzaju oprocentowania na przyszłość są przedmiotem ustaleń w procesie mediacji przed KNF zgodnie z aktualną ofertą ugód oferowanych przez Bank. Bank proponuje też ugody w odniesieniu do kredytów objętych postępowaniami sądowymi. Do końca 2024 roku Bank zawarł 840 ugód (do końca 2023 roku 743 ugody), w tym 777 ugód przed Sądem Polubownym KNF (do końca 2023 roku odpowiednio 698 ugód ). 33. Informacje o wszczętych postępowaniach administracyjnych i istotnych postępowaniach sądowych Wartość postępowań dotyczących zobowiązań lub wierzytelności toczących się w 2024 roku nie przekroczyła 10% kapitałów własnych Grupy. W ocenie Grupy żadne z pojedynczych postępowań toczących się w roku 2024 przed sądem, organem właściwym dla postępowania arbitrażowego lub organem administracji publicznej, jak również wszystkie postępowania łącznie nie stwarzają zagrożenia dla płynności finansowej Grupy. Szczegółowe informacje o otoczeniu prawnym związanym z ryzykiem prawnym portfela kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF oraz informacje na temat spraw sądowych w związku z zawartymi umowami o kredyt hipoteczny indeksowany do CHF zamieszczone są w nocie objaśniającej nr 32 . Rezerwy . Postępowania KNF • 12 października 2018 roku Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) nałożyła na Bank karę pieniężną w wysokości 0,5 mln złotych, na podstawie art. 232 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą z dnia 31 marca 2016 roku, w związku z naruszeniem obowiązków depozytariusza określonych w art. 72 ustawy w związku z pełnieniem przez Bank funkcji depozytariusza funduszu Inventum Premium SFIO oraz Inventum Parasol FIO Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 78 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł z wydzielonymi subfunduszami. W toku ponownego rozpatrywania sprawy KNF potwierdziła zaistniałe naruszenia oraz nie zidentyfikowała okoliczności przemawiających za obniżeniem kary. W związku z postępowaniem, w grudniu 2018 roku utworzona została rezerwa w wysokości 0,5 mln zł. Bank zapłacił orzeczoną karę w 3 kwartale 2020 roku. 1 października 2020 roku Bank zaskarżył przedmiotową decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z 7 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję z 12 października 2018 roku oraz decyzję KNF z 12 sierpnia 2020 roku utrzymującą tę decyzję w mocy. KNF złożyła skargę do NSA 27 lipca 2021 roku. 25 sierpnia 2021 roku Bank wniósł odpowiedź na przedmiotową skargę. Termin rozprawy przed NSA nie został ustalony. • 17 czerwca 2020 roku KNF wszczęła postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary na ING Bank Śląski S.A., w związku z podejrzeniem naruszeniem obowiązków depozytariusza określonych w art. 72 ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi w związku z pełnieniem przez Bank funkcji depozytariusza określonych funduszy oraz art. 9 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy. Postępowanie zakończyło się 17 grudnia 2021 roku wydaniem Decyzji, na mocy której KNF nałożyła na Bank karę administracyjną w wysokości 4,3 mln zł. Kara została zapłacona. 21 listopada 2022 roku Bank złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA). Zgodnie z treścią skargi Bank domagał się uchylenia Decyzji o nałożeniu kary administracyjnej w całości. Wyrokiem z 8 marca 2023 roku WSA oddalił skargę Banku w całości. Uzasadnienie wyroku wpłynęło 21 czerwca 2023, po jego analizie Bank podjął decyzję o złożeniu skargi kasacyjnej do NSA. Skarga została przygotowana i złożona w terminie. Termin rozprawy przed NSA nie został wyznaczony. • 22 listopada 2023 roku KNF wszczęła postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary na ING Bank Śląski S.A. na podstawie art. 176i ust. 1 pkt 4 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe rzetelne oszacowanie wysokości potencjalnej kary. Postępowania prowadzone przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) Postępowanie w sprawie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów dotyczące nieautoryzowanych transakcji 22 czerwca 2021 roku UOKiK wszczął wobec Banku postępowanie wyjaśniające dotyczące odpowiedzi udzielanych przez Bank na zgłoszenia klientów o nieautoryzowanych transakcjach, w tym zwrotów kwot transakcji w terminie D+1. W toku postępowania Bank wielokrotnie przedstawiał wymagane przez Urząd wyjaśnienia i dokumenty. 22 listopada 2022 roku Bank otrzymał zawiadomienie UOKiK o wszczęciu postępowania w sprawie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów wraz z wnioskiem o ustosunkowanie się do następujących zarzutów: − niedokonywanie zwrotów na rzecz konsumentów w terminie D+1 od chwili zgłoszenia przez konsumenta żądania zwrotu nieautoryzowanej transakcji lub przywrócenia rachunku do stanu jaki istniałby, gdyby nie miała miejsce nieautoryzowana transakcja płatnicza; wyjątkiem zdaniem UOKiK mogą być tylko sytuacje, gdy Bank zawiadamia organy ścigania o podejrzeniu dokonania przez konsumenta przestępstwa albo upływ 13 miesięcy od dnia obciążenia rachunku lub dnia, w którym transakcja miała być wykonana; UOKiK twierdzi, że powyższe może naruszać art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych i godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów; − przekazywanie w odpowiedzi na reklamację informacji mogących wprowadzić w błąd poprzez sugestię, że posłużenie się indywidualnymi danymi uwierzytelniającymi oznacza poprawne uwierzytelnienie, a to z kolei oznacza wykazanie poprawnej autoryzacji transakcji, co może wprowadzać konsumentów w błąd odnośnie obowiązków przedsiębiorcy na tle art. 46 ww. ustawy oraz rozkładu ciężaru dowodu, że transakcja płatnicza została autoryzowana - co, zdaniem UOKiK, może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową i godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów; − przekazywanie konsumentom, w odpowiedzi na reklamację, wprowadzającej w błąd, nieprawdziwej informacji o prawidłowej autoryzacji transakcji przy jednoczesnym wskazywaniu na brak zgody konsumentów na dokonanie transakcji (tj. na brak autoryzacji) w postaci wskazania, że klient doprowadził do transakcji w wyniku naruszenia jednego z obowiązków, o których mowa w art. 42 ww. ustawy, przez co ponosi on pełną odpowiedzialność za reklamowaną transakcję, a odzyskanie środków jest możliwe w wyniku działania organów ścigania na wniosek poszkodowanego, co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, a konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. 16 stycznia 2023 roku Bank wystosował do UOKiK pismo w postępowaniu zawierające bardzo obszerne wyjaśnienie stanowiska oddalającego wyżej opisane zarzuty wskazując zarówno prawidłową, zdaniem Banku, wykładnię przepisów ustawy o usługach płatniczych, jak i dokonując analizy określonych przypadków opisanych w postanowieniu przez UOKiK. Postępowanie jest w toku. UOKiK zdecydował o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania do 30 marca 2025 roku. W związku z tym postępowaniem, na 31 grudnia 2023 roku Grupa utworzyła rezerwę w wysokości 20 mln zł. Na 31 grudnia 2024 roku kwota rezerwy wynosiła 22 mln zł. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 79 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Postępowanie w sprawie postanowień przewidujących możliwość zmiany wzorca umownego, umowy lub tabeli opłat i prowizji z ważnych przyczyn, tzw. klauzul modyfikacyjnych 1 kwietnia 2019 roku Prezes UOKiK wszczął z urzędu postępowanie w sprawie o uznanie wzorca umowy za niedozwolony w zakresie postanowień umownych, które mogą naruszać art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Postępowanie dotyczy postanowień przewidujących możliwość zmiany wzorca umownego, umowy lub tabeli opłat i prowizji z ważnych przyczyn, tzw. klauzul modyfikacyjnych. W ocenie Prezesa UOKiK analizowane klauzule modyfikacyjne mogą stanowić niedozwolone postanowienia umowne ze względu na: − możliwość jednostronnej zmiany ogólnych warunków umowy co do jej istotnych postanowień, w zakresie umów umożliwiających generowanie zadłużenia po stronie konsumentów, zawartych na czas oznaczony, − ogólny, niedoprecyzowany charakter przesłanek jednostronnej zmiany umowy, który nie daje konsumentom możliwości ich poprawnej weryfikacji, a w niektórych zapisach brak ograniczeń czasowych co do zakresu zmian, − brak zapisów dotyczących możliwości kontynuowania umowy zawartej na czas oznaczony dotyczącej kredytowania potrzeb konsumentów na dotychczasowych zasadach w przypadku niezaakceptowania jednostronnych propozycji zmian kierowanych ze strony Banku. Pismem z 13 maja 2021 roku UOKiK zawiadomił Bank o zakończeniu zbierania materiału dowodowego. UOKiK zdecydował o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania do 30 kwietnia 2025 roku. Na 31 grudnia 2024 roku Grupa nie zidentyfikowała przesłanek do utworzenia rezerw z tego tytułu , podobnie jak na 31 grudnia 2023 roku. Postępowanie w sprawie zarzutu praktyk ograniczających konkurencję na rynku usług acquiringowych związanych z płatnościami za pomocą kart płatniczych w Polsce Po przeprowadzeniu przeciwko ING Bankowi Śląskiemu S.A. oraz innym bankom postępowania antymonopolowego, na wniosek Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji – Związek Pracodawców (POHiD), Prezes UOKiK wydał 29 grudnia 2006 roku decyzję (Decyzja) stwierdzającą, że Bank i inne banki dopuściły się praktyk ograniczających konkurencję. Za ograniczającą konkurencję UOKiK uznał praktykę polegającą na uczestniczeniu przez różne polskie banki, w tym Bank, w porozumieniu ograniczającym konkurencję na rynku usług acquiringowych związanych z regulowaniem zobowiązań konsumentów wobec akceptantów, z tytułu płatności za nabywane przez konsumentów towary i usługi, za pomocą kart płatniczych na terytorium Polski poprzez wspólne ustalanie wysokości stawek opłaty interchange pobieranej od transakcji dokonywanych kartami systemu Visa i MasterCard w Polsce. W związku ze stwierdzeniem praktyk ograniczających konkurencję UOKiK nałożył kary pieniężne, w tym na Bank w kwocie 14 mln zł. Od Decyzji m.in. Bank złożył odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK). Wyrokiem 12 listopada 2008 roku SOKiK zmienił decyzję UOKiK, w ten sposób, że nie stwierdził praktyki ograniczającej konkurencję. 22 kwietnia 2010 roku wyrok ten został uchylony wyrokiem Sądu Apelacyjnego, który przekazał sprawę SOKiK do ponownego rozpoznania. Kolejny wyrok SOKiK został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego, co skutkowało obowiązkiem zapłaty kary. Jednakże kwota kary została Bankowi zwrócona po wyroku Sądu Najwyższego, który uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego. Obecnie, wskutek orzeczenia Sądu Apelacyjnego z 23 listopada 2020 roku sprawę ponownie rozpatruje SOKiK. Po wymianie pism procesowych między stronami odbyły się kolejne rozprawy. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego. Opinia została doręczona stronom, które ustosunkowały się do niej. Ze względu na brak ostatecznych rozstrzygnięć kwota zwróconej kary nie została ujęta w rachunku zysków i strat. Na 31 grudnia 2024 roku Bank utrzymuje rezerwę w wysokości 14 mln zł, podobnie jak na 31 grudnia 2023 roku. Postępowania sądowe dotyczące kredytów opartych o zmienną stopę procentową oraz zasad ustalania stopy referencyjnej WIBOR Na 31 grudnia 2024 roku przeciwko Bankowi toczyło się 196 postępowań sądowych (92 postępowania na 31 grudnia 2023 roku), w których klienci kwestionują oparcie umowy kredytu hipotecznego na konstrukcji oprocentowania zmiennego oraz zasady ustalania stopy referencyjnej WIBOR. Bank kwestionuje zasadność roszczeń podnoszonych w tych sprawach, ponieważ stosowanie wskaźnika WIBOR jest zgodne z przepisami prawa. Wskaźnik referencyjny WIBOR jest ustalany przez niezależny od banku podmiot - administratora i nadzorowany przez Komisję Nadzoru Finansowego. Udzielając tego rodzaju kredytów Bank przekazuje klientom wszystkie wymagane prawem informacje dotyczące wskaźnika oraz ryzyka zmiennej stopy procentowej. Potwierdza to dotychczasowe orzecznictwo, które jest korzystne dla Banku. Na 31 grudnia 2024 roku 12 spraw było już zakończonych wynikiem pozytywnym. Sąd Okręgowy w Częstochowie w sprawie przeciwko jednemu z banków, w której powód podnosi zarzuty dotyczące stawki WIBOR, postanowił skierować postanowieniem z 31 maja 2024 roku do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalne w następującym zakresie: 1) Czy art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13 – wyłączający spod działania dyrektywy warunki umowy odzwierciedlające m.in. obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze - pozwala na badanie postanowień umownych dotyczących zmiennego oprocentowania w oparciu o wskaźnik referencyjny WIBOR? Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 80 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2) W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie pierwsze, czy art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 - wyłączający ocenę nieuczciwego charakteru warunków umowy odnoszących się do określenia głównego przedmiotu umowy lub ceny / wynagrodzenia - pozwala na badanie postanowień umownych dotyczących zmiennego oprocentowania w oparciu o wskaźnik referencyjny WIBOR? 3) W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie pierwsze i drugie, czy zapisy umowy dotyczące zmiennego oprocentowania w oparciu o wskaźnik referencyjny WIBOR można traktować jako stojące w sprzeczności z wymogami dobrej wiary i powodujące znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta, z uwagi na niewłaściwe poinformowanie konsumenta odnośnie narażenia na ryzyko zmiennej stopy procentowej, w tym w szczególności niewskazaniu w jaki sposób ustala się wskaźnik referencyjny będący podstawą ustalania zmiennego oprocentowania i jakie wątpliwości są związane z jego nietransparentnością oraz nierównomierny rozkład tego ryzyka na strony umowy? 4) W przypadku pozytywnej odpowiedzi na wcześniejsze pytania, czy w przypadku uznania za nieuczciwe postanowienia umownego dotyczącego zmiennego oprocentowania w oparciu o wskaźnik referencyjny WIBOR możliwym jest dalsze funkcjonowanie umowy, w której wysokość oprocentowania kwoty kapitału kredytu będzie się opierała na drugim składniku ustalającym wysokość oprocentowania zawartym w umowie, to jest stałej marży banku, co spowoduje zmianę oprocentowania kredytu ze zmiennego na stałe? 3 lipca 2024 roku wniosek z pytaniami prejudycjalnymi został formalnie wniesiony do TSUE i sprawie nadano sygnaturę C-471/24. 28 października 2024 roku polski Rząd przedłożył TSUE stanowisko dotyczące pytań prejudycjalnych zadanych w tej sprawie, w którym zaleca negatywną odpowiedź na wszystkie powyższe pytania. Stanowisko to jest zgodne z argumentacją banków. Postępowania sądowe dotyczące sankcji kredytu darmowego Na 31 grudnia 2024 roku przeciwko Bankowi toczyło się 75 postępowań sądowych (45 postępowań na 31 grudnia 2023 roku) dotyczących sankcji kredytu darmowego. Na 31 grudnia 2024 roku 23 spraw było już zakończonych, przy czym w przypadku żadnej z nich nie stwierdzono nieprawidłowości w umowach, które byłyby podstawą do uznania oświadczenia o sankcji kredytu darmowego. Do sądu w Polsce trafiło powództwo kredytobiorcy przeciwko jednemu z banków o zastosowanie sankcji kredytu darmowego, czyli pozbawieniu kredytodawcy prawa do odsetek i innych opłat wynikających z umowy. W toku postępowania sąd powziął określone wątpliwości, z którymi zwrócił się w trybie prejudycjalnym do TSUE. 13 lutego 2025 roku TSUE wydał wyrok w sprawie C-472/23, udzielając następujących odpowiedzi na zadane przez polski sąd pytania: 1) Okoliczność, że w umowie o kredyt wskazano rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, która okazuje się zawyżona ze względu na to, że niektóre warunki tej umowy zostały następnie uznane za nieuczciwe (tj. jako klauzula abuzywna), a tym samym za niewiążące dla konsumenta, nie stanowi sama w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego. 2) Fakt, że umowa o kredyt wymienia pewną liczbę okoliczności uzasadniających zwiększenie opłat związanych z wykonaniem umowy, przy czym właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny konsument nie jest w stanie zweryfikować ich wystąpienia ani ich wpływu na te opłaty, stanowi naruszenie obowiązku informacyjnego, o ile wskazanie to może podważyć możliwość dokonania przez tego konsumenta oceny zakresu jego zobowiązania. 3) Art. 23 dyrektywy 2008/48 nie stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które przewiduje – w przypadku naruszenia obowiązku informacyjnego nałożonego na kredytodawcę – jednolitą sankcję polegającą na pozbawieniu kredytodawcy prawa do odsetek i opłat, niezależnie od indywidualnego stopnia wagi takiego naruszenia, o ile naruszenie to może podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania. Ad 1) W tym wyroku TSUE przypomniał, iż przepisy nakazują podać w umowie kredytu konsumenckiego szereg szczegółowych informacji, w tym rzeczywistą stopę oprocentowania (obliczaną według podanego wzoru matematycznego) i całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta. W orzecznictwie przyjmuje się, że brak wiernego podania wymaganych informacji pozbawia konsumenta możliwości określenia zakresu jego zobowiązania, tj. wysokości kwot do spłaty (wyrok TSUE z 21 marca 2024 r. w/s Profi Credit Bułgaria, C 714/22). Literalnie należy przyjąć, iż podanie błędnych informacji o RRSO nie musi polegać na jego zaniżaniu, równie dobrze bank może RSSO zawyżać, zaś „dopuszczenie do tego, aby umowa o kredyt zawierała zawyżone RRSO, mogłoby bowiem pozbawić to wskazanie praktycznej użyteczności dla konsumenta” (dla jasności: jednym z elementów sporu było to, że po usunięciu postanowienia niedozwolonego RRSO jest niższe niż podane w umowie). Jednakże w ocenie TSUE sytuacja, że odpadnięcie zakwestionowanego postanowienia prowadzi do zawyżenia RSSO — obliczonego przez kredytodawcę według owej matematycznej formuły — nie oznacza naruszenia obowiązków informacyjnych. Ad 2) Nie oznacza to jednak, iż kredytodawca miał prawo swobodnej i dowolnej zmiany warunków umowy, w tym wysokości opłat, w toku jej wykonywania. Kluczowym elementem jest informacja o warunkach spłaty kredytu, w tym o przesłankach zmiany tych parametrów — zatem umowa powinna w przejrzysty sposób wskazywać przyczyny i sposób zmian wysokości opłat związanych z udzielonym kredytem. Według TSUE warunku jasnego Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 81 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł określenia warunków umowy nie spełnia posłużenie się przez kredytodawcę trudnymi do zweryfikowania zmiennych (i ewoluujących) wskaźników ekonomicznych, w tym także parametrów kontrolowanych przez sam bank (np. poziom kosztów banku). Ad 3) Odnosząc się natomiast do tego, czy wyrok sądu cywilnego może skutkować tym, że sankcja kredytu darmowego będzie oznaczała pozbawienie banku całości należności, czy jednak powinna być proporcjonalna do skali uchybień, TSUE zwrócił uwagę, że zgodnie z dyrektywą owe konsekwencje powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające, a więc ich surowość powinna być adekwatna do wagi naruszenia prawa. Skoro więc brak udzielenia konsumentowi prawidłowej informacji ogranicza konsumenta w realizacji jego praw i utrudnia zrozumienie zobowiązań, to w ocenie TSUE przewidziana przez prawo krajowe sankcja kredytu darmowego może być uznana za nieproporcjonalną tylko wówczas, gdy naruszenie obowiązków informacyjnych nie mogły wpłynąć na zdolność konsumenta do oceny jego zobowiązań. To z kolei oznacza, że prawo krajowe może dopuszczać sankcję w postaci pozbawienia kredytodawcy odsetek i innych należności - jednak ocena przesłanek i okoliczności zależy rzecz jasna od stanu faktycznego, a więc powinien jej dokonać sąd odsyłający. Pozostałe postępowania 23 stycznia 2020 roku Bank otrzymał od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (Prezes UODO) informację o kontroli zgodności przetwarzania danych osobowych z przepisami o ochronie danych osobowych, tj. rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) oraz ustawą z 10 maja 2018 roku o ochronie danych osobowych. 9 grudnia 2021 roku Bank otrzymał zawiadomienie Prezesa UODO o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w tym obszarze. Bank w toku postępowania podejmuje wymagane prawem działania. Na 31 grudnia 2024 roku Grupa nie zidentyfikowała przesłanek do utworzenia rezerw z tego tytułu, podobnie jak na 31 grudnia 2023 roku. 34.Inne zobowiązania stan na 31 grudnia 2024 2023 Rozliczenia międzyokresowe, w tym: 1 053 1 163 z tytułu świadczeń pracowniczych 406 375 w tym program zmiennych składników wynagrodzeń 54 60 z tytułu prowizji 210 206 z tytułu kosztów działania 437 582 Pozostałe zobowiązania, w tym: 2 528 3 828 zobowiązania z tytułu leasingu 529 484 rozrachunki międzybankowe 1 023 2 462 rozrachunki z dostawcami 163 169 rozrachunki publiczno-prawne 196 162 zobowiązanie do zapłaty na fundusz gwarancyjny BFG 172 172 zobowiązanie do zapłaty na fundusz przymusowej restrukturyzacji BFG 244 199 pozostałe 201 180 Razem 3 581 4 991 w tym zobowiązania finansowe 2 528 3 828 Przewidywany okres rozliczenia innych zobowiązań do 1 roku 2 705 4 087 powyżej 1 roku 876 904 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 82 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 35. Kapitał własny 35.1. Kapitał akcyjny Kapitał akcyjny jednostki dominującej wynosi 130.100.000,00 zł i dzieli się na: • 92.600.000 akcji zwykłych na okaziciela serii A o wartości nominalnej 1,00 zł każda, • 37.500.000 akcji zwykłych na okaziciela serii B o wartości nominalnej 1,00 zł każda. Każda akcja zwykła daje swojemu posiadaczowi prawo do dywidendy i jednego głosu na Walnym Zgromadzeniu. Wszystkie akcje są w pełni opłacone. 35.2. Skumulowane inne całkowite dochody W poniższej tabeli zaprezentowano salda bilansowe skumulowanych innych całkowitych dochodów, odpowiednio na 31 grudnia 2024 roku i 31 grudnia 2023 roku. W kolejnych tabelach przedstawiono uzgodnienie zmian w skumulowanych innych całkowitych dochodach w trakcie roku 2024 i 2023. stan na 31 grudnia 2024 2023 Skumulowane inne całkowite dochody, w tym: z tytułu aktywów finansowych wycenianych przez inne całkowite dochody - instrumenty dłużne, w tym: -5 -69 podatek odroczony -50 -67 podatek bieżący 51 83 z tytułu aktywów finansowych wycenianych przez inne całkowite dochody - instrumenty kapitałowe, w tym: 186 171 podatek odroczony -44 -40 z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych, w tym: -4 849 -5 169 podatek odroczony -9 16 podatek bieżący 1 147 1 196 z tytułu zysków / strat aktuarialnych, w tym: -31 -28 podatek odroczony 7 7 Razem -4 699 -5 095 *) podatek bieżący od wyceny instrumentów dłużnych - ze względu na to, że dłużne papiery wartościowe wchodzące w skład wszystkich portfeli stanowią łącznie własność jednego podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (dalej „CIT”), Bank skalkulował dla wszystkich portfeli łącznie, odrębnie dla każdego papieru oraz z zastosowaniem metody FIFO wyniki podatkowe na nabyciu i zbyciu dłużnych papierów wartościowych. Metoda ustalania wyników podatkowych z tytułu nabycia/zbycia dłużnych papierów wartościowych powoduje inny, niż dla celów rachunkowych, rozkład wyników zrealizowanych w zakresie wyceny. Rachunkowa niezrealizowana wycena w skumulowanych innych całkowitych dochodach na potrzeby CIT staje się wyceną zrealizowaną, od której Bank płaci podatek bieżący. Z tego powodu dla tej części wyceny niezrealizowanej w skumulowanych innych całkowitych dochodach, która w ujęciu CIT jest zrealizowana, ewidencjonowany jest podatek bieżący. ) podatek bieżący od wyceny instrumentów pochodnych zabezpieczających - Grupa korzysta z usługi przewidzianej w regulaminie KDPW/LCH/EUREX (CCP) w zakresie podejścia do rozliczania instrumentów pochodnych stopy procentowej IRS/FRA polegającym na „rozliczaniu do rynku” (ang.: „settlement-to-market”, „STM”). Efektywna cześć powiązania zabezpieczającego wynikająca z wyceny pochodnych instrumentów zabezpieczających mimo, że jest prezentowana w innych całkowitych dochodach to z uwagi na mechanizm STM jest rozliczona gotówkowo i kwota płacona na rzecz/ otrzymana od CCP stanowi przychód/ koszt podatkowy z punktu widzenia podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Stąd w innych całkowitych dochodach ewidencjonowany jest podatek bieżący. Szczegółowe informacje na temat usługi STM zawarte są w nocie objaśniającej nr 17 . Wycena instrumentów pochodnych. Skumulowane inne całkowite dochody – zmiana stanu 2024 za rok kończący się 31 grudnia zmiany wartości godziwej aktywów finansowych wycenianych przez inne całkowite dochody instrumenty dłużne instrumenty kapitałowe zabezpieczenia przepływów pieniężnych zyski / straty aktuarialne Razem Stan na początek okresu -69 171 -5 169 -28 -5 095 zyski / straty z rewaluacji odnoszone na kapitał własny 55 15 -1 447 - -1 377 przeniesienie na wynik finansowy 9 - 1 767 - 1 776 zyski / straty aktuarialne - - - -3 -3 Stan na koniec okresu -5 186 -4 849 -31 -4 699 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 83 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2023 za rok kończący się 31 grudnia zmiany wartości godziwej aktywów finansowych wycenianych przez inne całkowite dochody instrumenty dłużne instrumenty kapitałowe zabezpieczenia przepływów pieniężnych zyski / straty aktuarialne Razem Stanna początek okresu -347 78 -7 752 -19 -8 040 zyski / straty z rewaluacji odnoszone na kapitał własny 273 93 425 - 791 przeniesienie na wynik finansowy 5 - 2 158 - 2 163 zyski / straty aktuarialne - - - -9 -9 Stan na koniec okresu -69 171 -5 169 -28 -5 095 W pozycji zyski / straty z rewaluacji odnoszone na kapitał własny w odniesieniu do dłużnych papierów wartościowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, zaprezentowane zostały zmiany wartości godziwej tych instrumentów bez uwzględnienia zmian wynikających z wyceny z tytułu zabezpieczanego ryzyka, w zakresie pozycji objętych rachunkowością zabezpieczeń wartości godziwej. W odniesieniu do zabezpieczenia przepływów pieniężnych: • w pozycji zyski / straty z rewaluacji odnoszone na kapitał własny - zaprezentowana została kwota dotycząca efektywnej części powiązania zabezpieczającego w strategii zabezpieczającej przepływy pieniężne portfela aktywów/ zobowiązań finansowych. • w pozycji przeniesienie na wynik finansowy - zaprezentowana została amortyzacja efektywnej części powiązania zabezpieczającego strategii zabezpieczającej przepływy pieniężne, w datach, w których pozycja zabezpieczana skutkuje na rachunek zysków lub strat. Zasady odnoszące się do powyższych pozycji zostały szczegółowo opisane w rozdziale III. Znaczące zasady rachunkowości w punkcie 13.8.1 . oraz w sekcji Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem, w rozdziale II. 3.8 . Rachunkowość zabezpieczeń. 35.3. Zyski zatrzymane stan na 31 grudnia 2024 2023 Pozostały kapitał zapasowy 315 315 Kapitał rezerwowy 14 803 14 699 Fundusz ogólnego ryzyka 1 215 1 215 Wycena motywacyjnych programów pracowniczych, w tym: 24 72 podatek odroczony -5 -4 Niepodzielony wynik lat ubiegłych 57 8 Wynik roku bieżącego 4 369 4 441 Razem 20 783 20 750 Kapitał zapasowy Kapitał zapasowy tworzy się z odpisów z zysku po opodatkowaniu, z nadwyżek osiągniętych przy wydawaniu akcji powyżej ich wartości nominalnej oraz z uiszczanych przez akcjonariuszy dopłat, z przeznaczeniem na pokrycie strat bilansowych. Decyzję o wykorzystaniu kapitału zapasowego podejmuje Walne Zgromadzenie. Kapitał rezerwowy Kapitał rezerwowy tworzony jest niezależnie od kapitału zapasowego z odpisów z zysku po opodatkowaniu, w wysokości uchwalonej przez Walne Zgromadzenie. Kapitał rezerwowy może być przeznaczony na pokrycie szczególnych strat i wydatków, jak również na podwyższenie kapitału zakładowego ze środków Banku. Decyzję o wykorzystaniu kapitału rezerwowego podejmuje Walne Zgromadzenie. Fundusz Ogólnego Ryzyka Fundusz Ogólnego Ryzyka tworzony jest na podstawie ustawy Prawo Bankowe z zysku po opodatkowaniu i jest przeznaczony na ryzyka działalności bankowej. Decyzje o użyciu funduszu podejmuje Zarząd. Wypłata dywidendy Dywidenda jest wypłacana w oparciu o wynik finansowy ustalony w jednostkowych rocznych sprawozdaniach finansowych jednostki dominującej oraz spółek Grupy. Szczegółowe informacje nt polityki dywidendowej Grupy oraz ograniczeń w wypłacie dywidendy znajdują się w niniejszym sprawozdaniu w sekcji Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem, w rozdziale I. 5 . Polityka dywidendowa. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 84 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Zyski zatrzymane – zmiana stanu 2024 za rok kończący się 31 grudnia Pozostały kapitał zapasowy Kapitał rezerwowy Fundusz ogólnego ryzyka Wycena motywacyjnych programów pracowniczych Niepodzie- lony wynik lat ubiegłych Wynik roku bieżącego Razem Stan na początek okresu 315 14 699 1 215 72 4 449 0 20 750 wynik netto bieżącego okresu - - - - - 4 369 4 369 wypłata dywidendy - - - - -4 339 - -4 339 odpis z zysku na kapitał rezerwowy - 110 - - -110 - - wycena motywacyjnych programów pracowniczych - - - -48 52 - 4 wykorzystanie kapitału rezerwowego utworzonego na realizację pracowniczego programu motywacyjnego - -6 - - 6 - - rozliczenie nabycia i przekazanie akcji własnych pracownikom - - - - -1 - -1 Stan na koniec okresu 315 14 803 1 215 24 57 4 369 20 783 ) W 2024 roku Bank wypłacił dywidendę z zysku za rok 2023 i z kapitału rezerwowego przeznaczonego na wypłatę dywidendy w kwocie 4 339 mln zł, tj. 33,35 zł na jedną akcję. 2023 za rok kończący się 31 grudnia Pozostały kapitał zapasowy Kapitał rezerwowy Fundusz ogólnego ryzyka Wycena motywacyjnych programów pracowniczych Niepodzie- lony wynik lat ubiegłych Wynik roku bieżącego Razem Stan na początek okresu 315 12 994 1 215 59 1 714 0 16 297 wynik netto bieżącego okresu - - - - - 4 441 4 441 odpis z zysku na kapitał rezerwowy - 1 714 - - -1 714 - 0 wycena motywacyjnych programów pracowniczych - - - 17 - - 17 wykorzystanie kapitału rezerwowego utworzonego na realizację pracowniczego programu motywacyjnego - -9 - - 9 - - rozliczenie nabycia i przekazanie akcji własnych pracownikom - - - -4 - - -4 rozliczenie nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa - - - - -1 - -1 Stan na koniec okresu 315 14 699 1 215 72 8 4 441 20 750 36.Zobowiązania warunkowe 36.1. Zobowiązania warunkowe udzielone stan na 31 grudnia 2024 2023 Niewykorzystane linie kredytowe 42 512 41 697 Gwarancje 8 014 8 113 Niewykorzystane kredyty w rachunku bieżącym 1 409 1 418 Limity na kartach kredytowych 1 896 1 693 Akredytywy 393 277 Transakcje z przyrzeczeniem odkupu 281 - Razem 54 505 53 198 Grupa posiada zobowiązania do udzielenia kredytów. Na zobowiązania te składają się zatwierdzone kredyty, limity na kartach kredytowych oraz limity zadłużenia w rachunku bieżącym. Grupa wystawia gwarancje i akredytywy, które stanowią zabezpieczenie wywiązania się klientów Grupy ze swoich zobowiązań wobec podmiotów trzecich. Wartości gwarancji i akredytyw pokazane w powyższej tabeli Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 85 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł odzwierciedlają maksymalną możliwą do poniesienia stratę, jaka byłaby ujawniona na dzień bilansowy, gdyby klienci w całości nie wywiązali się ze swoich zobowiązań. Z tytułu udzielonych zobowiązań warunkowych Grupa pobiera prowizje, które są rozliczane zgodnie z charakterystyką danego instrumentu. Na 31 grudnia 2024 roku Grupa posiadała ponadto udzielone zobowiązania pozabilansowe (tzw. zobowiązania z tytułu ofert wiążących) w kwocie 904 mln zł, wynikające z przekazania klientowi decyzji kredytowej (w przypadku kredytów hipotecznych) oraz dodatkowo projektu umowy na określony produkt kredytowy (w przypadku pozostałych kredytów i pożyczek dla osób fizycznych). Zobowiązania z tytułu udzielonych gwarancji finansowych według terminów wymagalności stan na 31 grudnia 2024 2023 do 1 miesiąca 167 458 powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy 865 1 073 powyżej 3 miesięcy do 1 roku 3 557 2 791 powyżej 1 roku do 5 lat 2 749 2 989 powyżej 5 lat 676 802 Razem 8 014 8 113 36.2. Zobowiązania warunkowe otrzymane stan na 31 grudnia 2024 2023 Zobowiązania warunkowe o charakterze gwarancyjnym 24 276 19 225 Zobowiązania warunkowe dotyczące finansowania 1 948 1 092 Razem 26 224 20 317 Na otrzymane zobowiązania o charakterze gwarancyjnym składają się wartości zabezpieczeń do kredytów udzielonych przez Bank. Otrzymane zobowiązania dotyczące finansowania obejmują wartość depozytów i kredytów, które na moment sporządzenia sprawozdania finansowego nie spełniają kryterium ujęcia w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. 37.Wartość godziwa 37.1. Aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej w sprawozdaniu z sytuacji finansowej W oparciu o stosowane metody ustalania wartości godziwej, poszczególne składniki aktywów/zobowiązań finansowych Grupa klasyfikuje do jednej z trzech kategorii, tzw. poziomu w hierarchii wyceny do wartości godziwej. Opis poszczególnych poziomów hierarchii wyceny zawarty jest w rozdziale III. Znaczące zasady rachunkowości, w punkcie 13.7 . W roku 2024 podobnie jak w roku 2023 nie było przesunięć pomiędzy poziomami hierarchii wyceny. Poniżej zaprezentowano wartości bilansowe aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych według wartości godziwej w rozbiciu na poziomy hierarchii wyceny. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 86 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2024 stan na 31 grudnia poziom 1 poziom 2 poziom 3 Razem Aktywa finansowe, w tym: 32 385 1 466 276 34 127 Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: 521 1 405 - 1 926 wycena instrumentów pochodnych - 898 - 898 pozostałe aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: 521 507 - 1 028 dłużne papiery wartościowe, w tym: 521 - - 521 obligacje Skarbu Państwa w PLN 499 - - 499 obligacje Skarbu Państwa Czech 22 - - 22 transakcje z przyrzeczeniem odkupu - 507 - 507 Aktywa finansowe inne niż przeznaczone do obrotu wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym: - - 22 22 kredyty obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy - - 21 21 instrumenty kapitałowe - - 1 1 Pochodne instrumenty zabezpieczające - 61 - 61 Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, w tym: 31 685 - 254 31 939 dłużne papiery wartościowe, w tym 31 685 - - 31 685 obligacje Skarbu Państwa w PLN 26 371 - - 26 371 obligacje Unii Europejskiej 2 064 - - 2 064 obligacje Europejskiego Banku Inwestycyjnego 2 838 - - 2 838 obligacje Rządu Austriackiego 412 - - 412 instrumenty kapitałowe - - 254 254 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań, w tym: 179 - - 179 obligacje Skarbu Państwa w PLN z portfela aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy 179 - - 179 Zobowiązania finansowe, w tym: 487 996 - 1 483 Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: 487 913 - 1 400 wycena instrumentów pochodnych - 733 - 733 zobowiązania z tytułu krótkiej pozycji papierów wartościowych 487 - - 487 transakcje z przyrzeczeniem odkupu - 180 - 180 Pochodne instrumenty zabezpieczające - 83 - 83 2023 stan na 31 grudnia poziom 1 poziom 2 poziom 3 Razem Aktywa finansowe, w tym: 24 564 1 724 275 26 563 Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: 719 1 516 - 2 235 wycena instrumentów pochodnych - 900 - 900 pozostałe aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: 719 616 - 1 335 dłużne papiery wartościowe, w tym: 719 - - 719 obligacje Skarbu Państwa w PLN 600 - - 600 obligacje Skarbu Państwa Czech 119 - - 119 transakcje z przyrzeczeniem odkupu - 616 - 616 Aktywa finansowe inne niż przeznaczone do obrotu wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym: - - 39 39 kredyty obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy - - 39 39 Pochodne instrumenty zabezpieczające - 208 - 208 Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, w tym: 23 680 - 236 23 916 dłużne papiery wartościowe, w tym 23 680 - - 23 680 obligacje Skarbu Państwa w PLN 21 345 - - 21 345 obligacje Skarbu Państwa w EUR 546 - - 546 obligacje Europejskiego Banku Inwestycyjnego 1 378 - - 1 378 obligacje Rządu Austriackiego 411 - - 411 instrumenty kapitałowe - - 236 236 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań, w tym: 165 - - 165 obligacje Skarbu Państwa w PLN z portfela aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy 133 - - 133 obligacje Skarbu Państwa Czech z portfela aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy 32 - - 32 Zobowiązania finansowe, w tym: 596 1 506 - 2 102 Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: 596 1 226 - 1 822 wycena instrumentów pochodnych - 1 060 - 1 060 zobowiązania z tytułu krótkiej pozycji papierów wartościowych 596 - - 596 transakcje z przyrzeczeniem odkupu - 166 - 166 Pochodne instrumenty zabezpieczające - 280 - 280 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 87 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Wycena instrumentów finansowych klasyfikowanych do poziomu 2 wyceny Do poziomu 2 hierarchii wyceny Grupa klasyfikuje instrumenty pochodne oraz transakcje z przyrzeczeniem odkupu. Instrumenty pochodne Dla transakcji o profilu nieliniowym (opcje walutowe), w zależności od typu produktu, stosuje się następujące modele: • europejska opcja waniliowa oraz europejska opcja digital – model Garmana-Kohlhagena, • Cap/Floor (transakcje back to back) – model Bachelier. Danymi wejściowymi do modeli są: • kurs walutowy – pozyskiwany ze strony internetowej NBP, • zmienności implikowane – pozyskiwane z Bloomberg, • krzywe rentowności analogiczne jak dla instrumentów pochodnych o charakterze liniowym. Dla instrumentów o charakterze liniowym (pozostałe instrumenty pochodne) wartość godziwa jest wyznaczana w oparciu o zdyskontowane przyszłe przepływy pieniężne na poziomie transakcji. Wartość godziwa wyznaczona w ten sposób jest wartością bieżącą tych przepływów. Wszystkie dane wejściowe wykorzystane do konstrukcji krzywych rewaluacyjnych są informacjami obserwowanymi na rynku. Są to stopy rynku depozytowego, punkty forward, stopy FRA, stopy IRS, stopy OIS, punkty basis walutowe, punkty basis pomiędzy indeksami na zmienną stopę, kursy walutowe. Dane pochodzą z systemu Reuters i są to w większości informacje od brokerów. Jakość danych rynkowych podlega kontroli podczas dziennego procesu kontrybucji stawek rewaluacyjnych. Instrumenty pochodne wyceniane są generalnie według koncepcji krzywych OIS z założeniem istnienia zabezpieczenia wyceny transakcji w postaci depozytu oprocentowanego stopą ESTR. Wyjątkiem są transakcje w PLN oraz CZK podlegające rozliczeniu w ramach centralnych izb rozliczeniowych (LCH, KDPW, EUREX) i transakcje bilateralne zawarte na podstawie umowy ISDA z aneksem CSA w walucie zabezpieczenia PLN lub bez aneksu. Dla tych transakcji rozliczenie NPV odbywa się w walucie oryginalnej, co ma odzwierciedlenie w stosowanych krzywych do wyceny (krzywa dyskontowa oparta na kwotowaniach IBOR, FRA oraz IRS). Transakcje z przyrzeczeniem odkupu Wartość godziwa dla transakcji z przyrzeczeniem odkupu wyznaczana jest w oparciu o przyszłe przepływy pieniężne zdyskontowane według krzywej rentowności dla instrumentów z przepływem płatności (tzw. instrumentów cashowych). Wycena instrumentów finansowych klasyfikowanych do poziomu 3 hierarchii wyceny W aktywach finansowych klasyfikowanych do poziomu 3 wyceny na 31 grudnia 2024 roku oraz na 31 grudnia 2023 roku znajdują się nienotowane instrumenty kapitałowe oraz kredyty, które nie spełniły kryterium SPPI według MSSF 9. Instrumenty kapitałowe Wycena do wartości godziwej nienotowanych udziałów kapitałowych w innych spółkach jest oparta o model zdyskontowanych przepływów pieniężnych, dywidend lub ekonomicznej wartości dodanej. Szacunki przyszłych przepływów pieniężnych zostały przygotowane w oparciu o średnioterminowe prognozy rentowości przygotowane przez Zarządy tych spółek. Stopa dyskonta jest oparta o koszt kapitału własnego szacowany w oparciu o model CAPM (Capital Asset Pricing Model). Na koniec 2024 roku kształtowała się w przedziale 11,7-13,7%, w zależności od spółki, w porównaniu do 11,4%-13,4% na koniec 2023 roku. Wycena do wartości godziwej nienotowanych udziałów kapitałowych w innych spółkach na 31 grudnia 2024 roku oraz na 31 grudnia 2023 roku obejmowała następujące podmioty: Biuro Informacji Kredytowej S.A., Krajową Izbę Rozliczeniową S.A. oraz Polski Standard Płatności sp. z o.o. Na 31 grudnia 2024 roku analiza wrażliwości wyceny instrumentów kapitałowych wskazuje, że: • przyjęcie docelowej stopy wypłaty dywidendy o +10p.p. / -10p.p. względem scenariusza bazowego, skutkowałaby odpowiednio zwiększeniem / zmniejszeniem wyceny o 10% (o 10% na 31 grudnia 2023 roku); • przyjęciu kosztu kapitału własnego o -0,5p.p. / +0,5p.p. względem scenariusza bazowego, skutkowałoby odpowiednio zwiększeniem wyceny o 6% / zmniejszeniem wyceny o 5% (zwiększenie / zmniejszenie o 7% na 31 grudnia 2023 roku); • połącznie efektów z punktu 1) i 2), skutkowałoby odpowiednio zwiększeniem wyceny o 11% / zmniejszeniem wyceny o 9% (18%/15% na 31 grudnia 2023 roku). W trakcie 2024 roku zmiana wyceny instrumentów kapitałowych klasyfikowanych do poziomu 3 hierarchii wyceny uwzględniona w pozostałych całkowitych dochodach wyniosła 15 mln zł (w 2023: 93 mln zł). Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 88 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Kredyty Metodyka wyceny do wartości godziwej portfela kredytów opiera się na metodzie zdyskontowanych przepływów pieniężnych. W ramach tej metody dla każdego wycenianego kontraktu szacowane są oczekiwane przepływy pieniężne, czynniki dyskontowe na poszczególne daty płatności oraz wyznaczana jest wartość zdyskontowanych przepływów pieniężnych na datę wyceny. Modele wyceny zasilane są parametrami biznesowymi dla poszczególnych kontraktów oraz parametrami obserwowalnymi przez rynek, takimi jak krzywe stóp procentowych, koszt płynności i koszt kapitału. Zmiana parametrów przyjętych do wyceny nie miała istotnego wpływu na wartość wyceny na 31 grudnia 2024 roku. Wpływ wyceny kredytów klasyfikowanych do poziomu 3 hierarchii wyceny jest prezentowany w rachunku zysków i strat w pozycji Wynik na instrumentach finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy oraz wynik z pozycji wymiany. Zarówno w roku 2024 jak i w roku 2023 był on nieistotny. Zmiana stanu aktywów finansowych klasyfikowanych do poziomu 3 wyceny 2024 za rok kończący się 31 grudnia kredyty obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy instrumenty kapitałowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy instrumenty kapitałowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody Stan na początek okresu 39 - 236 Zwiększenia, w tym: - 1 18 nabycie instrumentów kapitałowych - 1 - wycena odnoszona na skumulowane inne całkowite dochody - - 18 Zmniejszenia, w tym: -18 - - spłaty kredytów -18 - - Stan na koniec okresu 21 1 254 2023 za rok kończący się 31 grudnia kredyty obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy instrumenty kapitałowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody Stan na początek okresu 55 121 Zwiększenia, w tym: - 115 wycena odnoszona na skumulowane inne całkowite dochody - 115 Zmniejszenia, w tym: -16 - spłaty kredytów -16 - Stan na koniec okresu 39 236 37.2. Aktywa niefinansowe wyceniane według wartości godziwej w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Nieruchomości własne Grupa wycenia posiadane nieruchomości do wartości godziwej i kwalifikuje je do poziomu 3 hierarchii wyceny. Na koniec 2024 ich wartość bilansowa wynosiła 185 mln zł w porównaniu do 215 mln zł na koniec 2023 roku. Zmiana stanu nieruchomości własnych zaprezentowana jest w niniejszym sprawozdaniu w nocie objaśniającej nr 23 . Rzeczowe aktywa trwałe . Wycena nieruchomości własnych jest przeprowadzana przez niezależnego rzeczoznawcę z wykorzystaniem metody dochodowej zgodnie z obowiązującymi zasadami wyceny nieruchomości. Wyniki wycen nieruchomości zostały zaprezentowane w rachunku zysków i strat w linii Koszty działania (w nocie objaśniającej nr 8 , w pozycji szczegółowej koszty utrzymania budynków i wycen nieruchomości do wartości godziwej). Na 31 grudnia 2024 roku analiza wrażliwości wyceny nieruchomości własnych wskazuje, że przy przyjęciu stopy kapitalizacji o -0,5p.p. / +0,5p.p. względem scenariusza bazowego, skutkowałoby to odpowiednio zwiększeniem wyceny o 6,1% (16 mln zł) / zmniejszeniem wyceny o 5,4% (14 mln zł). Na 31 grudnia 2023 roku analiza wrażliwości wyceny nieruchomości własnych wskazuje, że przy przyjęciu stopy kapitalizacji o -0,5p.p. / +0,5p.p. względem scenariusza bazowego, skutkowałoby to odpowiednio zwiększeniem wyceny o 6,4% (17 mln zł) / zmniejszeniem wyceny o 5,6% (15 mln zł). Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 89 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 37.3. Aktywa i zobowiązania finansowe, które w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej nie są prezentowane w wartości godziwej W tabelach przedstawiono porównanie wartości bilansowej z wartością godziwą dla inwestycyjnych papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu, portfela kredytowego oraz zobowiązań wobec klientów, zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych i zobowiązań podporządkowanych. Dla pozostałych aktywów i zobowiązań finansowych oraz gwarancji i zobowiązań pozabilansowych niewycenianych w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej według wartości godziwej, wartość godziwa jest zbliżona do wartości bilansowej. W roku 2024 podobnie jak w roku 2023 nie było przesunięć pomiędzy poziomami hierarchii wyceny. 2024 stan na 31 grudnia Wartość godziwa Wartość bilansowa poziom 1 poziom 2 poziom 3 Razem Inwestycyjne papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu; w tym: 27 053 20 459 5 384 - 25 843 obligacje Skarbu Państwa w PLN 11 859 11 317 - - 11 317 obligacje Skarbu Państwa w EUR 2 872 2 750 - - 2 750 obligacje Europejskiego Banku Inwestycyjnego 6 654 6 392 - - 6 392 obligacje Polskiego Funduszu Rozwoju 3 860 - 3 618 - 3 618 obligacje Banku Gospodarstwa Krajowego 1 808 - 1 766 - 1 766 Kredyty i inne należności udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu, w tym: 166 677 - 1 040 165 836 166 876 Bankowość korporacyjna, w tym: 93 052 - - 93 329 93 329 kredyty i pożyczki (w rachunku bieżącym i terminowe) 68 572 - - 69 213 69 213 należności leasingowe 13 342 - - 13 134 13 134 należności faktoringowe 6 571 - - 6 571 6 571 dłużne papiery wartościowe (korporacyjne i komunalne) 4 567 - - 4 411 4 411 Bankowość detaliczna, w tym: 70 387 - - 70 309 70 309 kredyty i pożyczki hipoteczne 61 114 - - 60 783 60 783 kredyty i pożyczki pozostałe 9 273 - - 9 526 9 526 Inne należności 3 238 - 1 040 2 198 3 238 Zobowiązania wobec klientów 219 996 - - 219 925 219 925 Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych 509 - - 509 509 Zobowiązania podporządkowane 1 499 - - 1 610 1 610 2023 stan na 31 grudnia Wartość godziwa Wartość bilansowa poziom 1 poziom 2 poziom 3 Razem Inwestycyjne papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu; w tym: 32 698 21 571 9 505 - 31 076 obligacje Skarbu Państwa w PLN 13 095 12 409 - - 12 409 obligacje Skarbu Państwa w EUR 2 940 2 744 - - 2 744 obligacje Europejskiego Banku Inwestycyjnego 6 701 6 418 - - 6 418 obligacje Polskiego Funduszu Rozwoju 3 860 - 3 507 - 3 507 obligacje Banku Gospodarstwa Krajowego 1 805 - 1 703 - 1 703 bony pieniężne NBP 4 297 - 4 295 - 4 295 Kredyty i inne należności udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu, w tym: 156 521 - - 156 756 156 756 Bankowość korporacyjna, w tym: 90 839 - - 91 155 91 155 kredyty i pożyczki (w rachunku bieżącym i terminowe) 66 771 - - 67 452 67 452 należności leasingowe 13 131 - - 12 941 12 941 należności faktoringowe 6 747 - - 6 747 6 747 dłużne papiery wartościowe (korporacyjne i komunalne) 4 190 - - 4 015 4 015 Bankowość detaliczna, w tym: 63 909 - - 63 828 63 828 kredyty i pożyczki hipoteczne 55 493 - - 55 116 55 116 kredyty i pożyczki pozostałe 8 416 - - 8 712 8 712 Inne należności 1 773 - - 1 773 1 773 Zobowiązania wobec klientów 205 290 - - 205 253 205 253 Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych 404 - - 405 405 Zobowiązania podporządkowane 1 526 - - 1 261 1 261 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 90 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Grupa ujawnia dane nt. wartości godziwej kredytów i depozytów zaliczanych do grup aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz zobowiązań finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem efektywnej stopy procentowej. Dla potrzeb wyliczeń wartości godziwej portfela kredytów hipotecznych w PLN wykorzystywana jest krzywa rentowności zawierająca ceny transferowe, które są kalkulowane na podstawie stawki WIBOR 1M, WIBOR 6M oraz WIRON 1M odpowiednio. Dla potrzeb wyliczeń wartości godziwej pozostałych kredytów i depozytów zaliczanych do grup aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz zobowiązań finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem efektywnej stopy procentowej wykorzystywana jest cena transferowa liczona jako: • PLN: stawki BID to WIBID overnight; stawki OFFER to WIBOR overnight, • EUR: stawki BID to EURIBOR overnight; stawki OFFER to EURIBOR overnight, •USD i CHF: stawki BID to LIBOR overnight; stawki OFFER to LIBOR overnight. Stawki BID są wykorzystywane w wyliczaniu wartości godziwej dla zobowiązań finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie; w przypadku aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu wykorzystywane są stawki OFFER. Wszystkie punkty pośrednie na krzywych są interpolowane liniowo. Szacunki w zakresie strat kredytowych są odzwierciedleniem funkcjonującego w Grupie modelu tworzenia odpisów na oczekiwane straty kredytowe. Przyjęty przez Grupę model w niektórych aspektach jest oparty na założeniach, których nie potwierdzają ceny weryfikowalnych bieżących transakcji rynkowych dotyczących tego samego instrumentu – nie uwzględnia też zmian spowodowanych restrukturyzacją. Kredyty i inne należności Portfel kredytowy wraz z papierami wartościowymi zaliczonymi do grup aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu jest klasyfikowany na subportfele uwzględniające rodzaj produktu, segment klienta oraz walutę. Dla tak wyodrębnionego subportfela stosowany jest czynnik dyskontujący dla każdego przepływu pieniężnego. Dla kredytów/papierów przyjmuje się czynnik dyskontowy jako sumę: • stopy rynkowej opartej na krzywej rentowności z dnia bilansowego oraz • średniej marży opartej na portfelu kredytów udzielonych w pierwszym i drugim miesiącu aktualnego kwartału. W tym celu przyjmuje się następujące założenia: • wykorzystanie do kalkulacji kredytów udzielonych w pierwszym i drugim miesiącu aktualnego kwartału, • podział na wyżej opisane grupy produktowe, • miejsce na krzywej rentowności, z którego zostaje wyznaczona właściwa stopa rynkowa odzwierciedlająca datę przeszacowania każdego kredytu. W rezultacie, w trakcie kalkulacji, dla kredytów i innych należności wartość godziwa powstaje jako suma wartości bieżącej netto przepływów pieniężnych pojedynczego kredytu/papieru (w przypadku portfela kredytów hipotecznych wartość godziwa jest sumą wartości bieżącej netto przepływów pieniężnych zagregowanego portfela kredytów hipotecznych). W przypadku portfela kredytów hipotecznych w PLN w celu wyceny do wartości godziwej stosowana jest metoda dochodowa. Kluczowe założenia: • na potrzeby przeprowadzenia wyceny dokonywana jest korekta oryginalnych harmonogramów spłat kapitałowo-odsetkowych przez uwzględnienie przedpłat, ryzyka kredytowego oraz przyjęcie terminowej struktury stóp procentowych, • parametry ryzyka kredytowego, tj. PD lifetime i LGD w ujęciu zdyskontowanym na potrzeby wyceny ujęte są w spodziewanych przepływach pieniężnych, • na potrzeby szacowania przepływów pieniężnych uwzględnione są przedpłaty, oszacowane w oparciu o analizę historycznych danych na podstawie stosowanego modelu przedpłat, • kalkulacja stopy dyskontowej przyjętej w celu oszacowania wartości przepływów pieniężnych uwzględnia wszystkie ryzyka i koszty, z pominięciem ryzyka przedpłat i kosztów ryzyka kredytowego odzwierciedlonych w przepływach, • ryzyko przedpłat odzwierciedlone jest w przepływach pieniężnych, • zastosowanie marży kalibracyjnej ustalonej na podstawie portfela kredytów hipotecznych udzielonych w pierwszym i drugim miesiącu aktualnego kwartału, analogicznego do wycenianego portfela. Na 31 grudnia 2023 roku, w związku z toczącym się procesem legislacyjnym, dotyczącym zmiany ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom, Grupa uwzględniła Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 91 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł w wycenie kredytów hipotecznych w PLN, potencjalny wpływ przedłużenia na rok 2024 moratoriów kredytowych. Na 31 grudnia 2023 roku, biorąc pod uwagę status procesu legislacyjnego, Grupa w kalkulacji oparła się na eksperckim założeniu, że uczestnicy rynku przyjęli 75%-owe prawdopodobieństwo wejścia w życie ustawy w wersji opublikowanej w projekcie. Wartość godziwa kredytu obliczana jest jako suma zdyskontowanych przepływów pieniężnych z tytułu spłat kapitału oraz płatności odsetek, z uwzględnieniem kapitału przedpłaconego oraz kosztu ryzyka kredytowego. W przypadku kredytów nieposiadających harmonogramu spłat oraz kredytów z grupy zagrożonych utratą wartości przyjmuje się, że dla tych kredytów wartość godziwa równa się ich wartości księgowej. Inwestycyjne papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu W przypadku inwestycyjnych papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu wartość godziwa papierów dla celów ujawnień, które są kwotowane na aktywnym rynku ustalana jest w oparciu o cenę z tego rynku. W przypadku pozostałych papierów wartościowych w tym portfelu wykorzystywany jest model opisany powyżej w części Kredyty i inne należności. 38.Kompensowanie instrumentów finansowych Poniższe ujawnienie dotyczy kompensowania aktywów i zobowiązań finansowych, które podlegają egzekwowalnym porozumieniom ramowym o charakterze warunkowym. Główne umowy ramowe zawierane przez Grupę to umowy ISDA (w zakresie instrumentów pochodnych) oraz GMRA (w zakresie transakcji zakupu/sprzedaży papierów wartościowych). Dodatkowym zabezpieczeniem ekspozycji z tytułu instrumentów pochodnych są depozyty zabezpieczające, które Grupa składa i otrzymuje w ramach realizacji tzw. Credit Support Annex (CSA), czyli załączników do umów ISDA. 2024 Aktywa finansowe stan na 31 grudnia Powiązane kwoty nie kompensowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Kwoty brutto uznanych aktywów finansowych Kwoty netto aktywów finansowych prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Instrumenty finansowe środki pieniężne i instrumenty finansowe otrzymane jako zabezpieczenie Kwota netto Transakcje pochodne, w tym: 1 139 959 -287 -580 92 wycena instrumentów pochodnych 963 898 -226 - 672 pochodne instrumenty zabezpieczające 176 61 -61 - - zabezpieczenie transakcji pochodnych - - - -580 -580 Pożyczki papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu, w tym: 22 326 22 326 - -22 177 149 transakcje klasyfikowane do kredytów i innych należności udzielonych innym bankom 20 779 20 779 - -20 661 118 transakcje klasyfikowane do kredytów i innych należności udzielonych klientom 1 040 1 040 - -494 546 transakcje klasyfikowane do aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu 507 507 - -1 022 -515 Razem 241 Zobowiązania finansowe stan na 31 grudnia Powiązane kwoty nie kompensowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Kwoty brutto uznanych zobowiązań finansowych Kwoty netto zobowiązań finansowych prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Instrumenty finansowe środki pieniężne i instrumenty finansowe złożone jako zabezpieczenie Kwota netto Transakcje pochodne, w tym: 996 816 -287 -53 476 wycena instrumentów pochodnych 842 733 -226 - 507 pochodne instrumenty zabezpieczające 154 83 -61 - 22 zabezpieczenie transakcji pochodnych - - - -53 -53 Pożyczki papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu, w tym: 180 180 - -179 1 transakcje klasyfikowane do zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu 180 180 - -179 1 Razem 477 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 92 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2023 Aktywa finansowe stan na 31 grudnia Powiązane kwoty nie kompensowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Kwoty brutto uznanych aktywów finansowych Kwoty netto aktywów finansowych prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Instrumenty finansowe środki pieniężne i instrumenty finansowe otrzymane jako zabezpieczenie Kwota netto Transakcje pochodne, w tym: 1 188 1 108 -589 -326 193 wycena instrumentów pochodnych 944 900 -405 - 495 pochodne instrumenty zabezpieczające 244 208 -184 - 24 zabezpieczenie transakcji pochodnych - - - -326 -326 Pożyczki papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu, w tym: 19 616 19 616 - -19 689 -73 transakcje klasyfikowane do kredytów i innych należności udzielonych innym bankom 19 000 19 000 - -19 081 -81 transakcje klasyfikowane do aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu 616 616 - -608 8 Razem 120 Zobowiązania finansowe stan na 31 grudnia Powiązane kwoty nie kompensowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Kwoty brutto uznanych zobowiązań finansowych Kwoty netto zobowiązań finansowych prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Instrumenty finansowe środki pieniężne i instrumenty finansowe złożone jako zabezpieczenie Kwota netto Transakcje pochodne, w tym: 1 421 1 340 -589 -93 658 wycena instrumentów pochodnych 1 097 1 060 -405 - 655 pochodne instrumenty zabezpieczające 324 280 -184 - 96 zabezpieczenie transakcji pochodnych - - - -93 -93 Pożyczki papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu, w tym: 166 166 - -165 1 transakcje klasyfikowane do zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu 166 166 - -165 1 Razem 659 39. Działalność powiernicza W 2023 roku zapadła decyzja o wycofaniu z oferowania usług banku powierniczego, banku depozytariusza oraz usługi prowadzenia rejestru akcjonariuszy. Wiązało się to z koniecznością wypowiedzenia wszystkich umów z klientami w odniesieniu do wspomnianych produktów. Rok 2024 to stopniowe zamykanie kolejnych relacji i transfer aktywów należących do klientów poza Grupę. Grupa nie rezygnuje z posiadanej licencji powierniczej. Operacje powiernicze w zakresie prowadzenia rachunków papierów wartościowych i ich operacyjna obsługa będzie nadal wykonywana, ale docelowo wyłącznie na potrzeby własne Grupy. Dodatkowo Grupa będzie dalej oferowała usługę agenta emisji oraz będzie likwidatorem funduszy inwestycyjnych, dążąc do stopniowego zmniejszania ich liczby, w miarę postępu prac. Według stanu na 31 grudnia 2024 roku Grupa prowadziła 41 rachunków papierów wartościowych, na których były przechowywane papiery wartościowe na rzecz klientów Grupy (301 na 31 grudnia 2023 roku). Rachunki te nie spełniają definicji aktywów i nie są wykazywane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy. Na koniec roku 2024 jednostka dominująca Grupy pełniła funkcję banku depozytariusza dla 2 funduszy inwestycyjnych i 2 funduszy emerytalnych. Dla porównania na koniec roku 2023 jednostka dominująca Grupy pełniła funkcję banku depozytariusza dla 80 funduszy inwestycyjnych i subfunduszy, 2 funduszy emerytalnych oraz dokonywała wyceny wartości aktywów netto oraz wartości aktywów netto na jednostkę uczestnictwa 8 ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych (łącznie 90 funduszy). 40.Informacje uzupełniające do skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Dla celów skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych, jako środki pieniężne i ich ekwiwalenty Grupa przyjmuje aktywa w postaci gotówki i pozostałych środków pieniężnych, środków na rachunkach w Banku Centralnym oraz środków na rachunkach w innych bankach (obejmujących salda na rachunkach bieżących i rachunkach lokat jednodniowych oraz salda złożonych depozytów zabezpieczających typu call). Środki te prezentowane są w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji Środki pieniężne i ich ekwiwalenty oraz w nocie objaśniającej nr 14 . Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 93 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Objaśnienie podziału działalności Grupy na działalność operacyjną, inwestycyjną i finansową w skonsolidowanym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych Działalność operacyjna dotyczy podstawowego obszaru działalności Grupy, nie zaliczanej do działalności inwestycyjnej i finansowej. Działalność inwestycyjna obejmuje nabywanie i zbywanie rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych oraz dłużnych papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu (z wyłączeniem krótkoterminowych bonów skarbowych oraz bonów pieniężnych NBP). Wpływy z działalności inwestycyjnej obejmują ponadto dywidendy otrzymane z tytułu posiadania akcji i udziałów w innych podmiotach. Działalność finansowa dotyczy długoterminowych (powyżej 1 roku) operacji finansowych, przeprowadzanych z podmiotami finansowymi. Wpływy z działalności finansowej wskazują na źródła finansowania Grupy, uzyskiwane np. poprzez zaciąganie długoterminowych kredytów i pożyczek od innych banków oraz od innych niż banki podmiotów finansowych lub emisję dłużnych papierów wartościowych. Wydatki z działalności finansowej dotyczą głównie spłat przez Grupę długoterminowych zobowiązań (m.in.: spłat otrzymanych kredytów wraz z odsetkami, wykupu wyemitowanych papierów dłużnych oraz płatności odsetek od nich, spłat zobowiązań leasingowych), a ponadto obejmują płatności dywidend na rzecz właścicieli oraz nabycie akcji własnych na cele pracowniczego programu motywacyjnego. Przyczyny występowania różnic pomiędzy zmianami stanu niektórych pozycji wykazanymi w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej oraz w skonsolidowanym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych Poniżej zaprezentowano różnice pomiędzy zmianami stanu wynikającymi ze skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej a zmianami stanu wykazanymi w skonsolidowanym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych. Objaśnienia przyczyn wystąpienia różnic są następujące: Różnica nr Objaśnienie przyczyn wystąpienia różnicy Różnica 1 Zmiany stanu poszczególnych składników aktywów i zobowiązań finansowych zostały skorygowane o odsetki, które prezentowane są w pozycji Odsetki otrzymane (od aktywów) lub Odsetki zapłacone (od zobowiązań). Różnica 2 Ze zmian stanów poszczególnych składników aktywów i zobowiązań wyłączono zmiany wycen do wartości godziwej ujmowanych w innych całkowitych dochodach. Różnica 3 Ze zmian stanów Inwestycyjnych papierów wartościowych wyłączono zmiany związane z nabyciem oraz sprzedażą lub wykupem dłużnych papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu (z wyłączeniem krótkoterminowych bonów skarbowych oraz bonów pieniężnych NBP). Zmiany te zaprezentowano jako przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej . Różnica 4 W Zmianie stanu pozostałych aktywów ujęto niepieniężne - poza amortyzacją - zmiany wartości bilansowej rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych (zmiany pieniężne dotyczące tych pozycji zostały zaprezentowane w przepływach pieniężnych z działalności inwestycyjnej ). Różnica 5 Ze Zmiany stanu pozostałych zobowiązań wyłączono kwotę spłaty zobowiązań z tytułu leasingu, która została zaprezentowana w przepływach pieniężnych z działalności finansowej . Różnica 6 Ze Zmiany stanu zobowiązań wobec innych banków wyłączono kwoty zaciągniętych kredytów oraz kwoty spłat kredytów na długoterminowe finansowanie, które wraz z kwotą spłaty odsetek od tych kredytów zostały zaprezentowane w przepływach pieniężnych z działalności finansowej . Różnica 7 Ze Zmiany stanu pozostałych zobowiązań wyłączono kwotę rozliczenia nabycia akcji własnych na cele programu motywacyjnego, która została ujęta w zyskach zatrzymanych. Różnica 8 Ze Zmiany stanu zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych wyłączono zmiany związane z emisją i wykupem wyemitowanych papierów wartościowych. Zmiany te wraz z kwotą spłaty odsetek od tych instrumentów zaprezentowano w przepływach pieniężnych z działalności finansowej . Różnica 9 W Zmianie stanu pozostałych aktywów ujęto zmianę należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego, będącej następstwem potrącenia z nadpłaty za rok 2021 zobowiązań podatkowych z tytułu innych podatków (podatku od niektórych instytucji finansowych oraz podatku od towarów i usług). Różnica 10 Ze zmian stanów poszczególnych składników aktywów i zobowiązań wyłączono zmiany, będące efektem przejęcia w 2023 roku zorganizowanej części przedsiębiorstwa. W tabelach znajdujących się na kolejnych stronach poszczególne różnice zostały ponumerowane zgodnie z listą przedstawioną w powyższej tabeli. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 94 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2024 za rok kończący się 31 grudnia zmiana stanu w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej w skonsolidowanym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych różnica, w tym: Różnica 1 Różnica 2 Różnica 3 Różnica 4 Różnica 5 Różnica 6 Różnica 7 Różnica 8 zmiana stanu rezerw 94 91 -3 - -3 - - - - - - zmiana stanu kredytów i innych należności udzielonych innym bankom -2 015 -1 999 16 16 - - - - - - - zmiana stanu aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy 326 336 10 10 - - - - - - - zmiana pochodnych instrumentów zabezpieczających -50 345 395 - 395 - - - - - - zmiana stanu inwestycyjnych papierów wartościowych -2 378 -7 762 -5 384 90 98 -5 572 - - - - zmiana stanu aktywów stanowiących zabezpieczenie zobowiązań -14 -12 2 2 - - - - - - - zmiana stanu kredytów i innych należności udzielonych klientom wycenianych według zamortyzowanego kosztu -10 156 -10 229 -73 -73 - - - - - - - zmiana stanu pozostałych aktywów, w tym: -26 zmiana stanu pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej "inne aktywa" -5 -5 - - - - - - - - - pozostałe zmiany - -21 -21 - - - -21 - - - - zmiana stanu zobowiązań wobec innych banków 1 813 642 -1 171 -8 - - - - -1 163 - - zmiana stanu zobowiązań finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy -422 -448 -26 -26 - - - - - - - zmiana stanu zobowiązań wobec klientów 14 706 14 727 21 21 - - - - - - - zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych 105 5 -100 - - - - - - -100 zmiana stanu pozostałych zobowiązań; w tym: -1 297 zmiana stanu pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej "inne zobowiązania" -1 410 -1 312 98 - - - - 98 - - - pozostałe zmiany - 15 15 - 5 - - - - 10 - Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 95 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2023 za rok kończący się 31 grudnia zmiana stanu w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej w skonsolidowanym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych różnica, w tym: Różnica 1 Różnica 2 Różnica 3 Różnica 4 Różnica 5 Różnica 6 Różnica 9 Różnica 10 zmiana stanu rezerw 183 172 -11 - -11 - - - - - - zmiana stanu kredytów i innych należności udzielonych innym bankom -15 171 -15 146 25 25 - - - - - - - zmiana stanu aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy -321 -315 6 6 - - - - - - - zmiana pochodnych instrumentów zabezpieczających -159 3 030 3 189 - 3 189 - - - - - - zmiana stanu inwestycyjnych papierów wartościowych -8 181 -7 127 1 054 83 458 513 - - - - zmiana stanu aktywów stanowiących zabezpieczenie zobowiązań -1 -2 -1 -1 - - - - - - - zmiana stanu kredytów i innych należności udzielonych klientom wycenianych według zamortyzowanego kosztu -1 546 -1 268 278 278 - - - - - - - zmiana stanu pozostałych aktywów, w tym: 443 zmiana stanu pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej "inne aktywa" 14 14 - - - - - - - - - pozostałe zmiany - 429 429 - - - -138 - - 566 1 zmiana stanu zobowiązań wobec innych banków 8 015 564 -7 451 -32 - - - - -7 419 - - zmiana stanu zobowiązań wobec klientów 12 559 12 529 -30 -30 - - - - - - - zmiana stanu pozostałych zobowiązań; w tym: 558 zmiana stanu pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej "inne zobowiązania" 441 543 102 - - - - 102 - - - pozostałe zmiany - 15 15 - 20 - - - - - -5 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 96 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Zmiana stanu zobowiązań ujętych w działalności finansowej skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych 2024 za rok kończący się 31 grudnia otrzymane kredyty długo- terminowe zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych zobowiązania podporządkowane zobowiązania leasingowe Stan na początek okresu 12 535 404 1 526 484 zmiany z tytułu przepływów pieniężnych ujęte w działalności finansowej skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych, w tym: 713 75 -82 -98 zaciągnięcie zobowiązań / emisja dłużnych papierów wartościowych 3 063 500 - - spłata zobowiązań / wykup dłużnych papierów wartościowych -1 731 -400 - -98 płatności odsetek od zobowiązań -619 -25 -82 - zmiany nie wynikające z przepływów pieniężnych ujęte w działalności operacyjnej skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych 487 30 55 143 w tym zmiany z tytułu różnic kursowych -224 - -26 -4 Stan na koniec okresu 13 735 509 1 499 529 2023 za rok kończący się 31 grudnia otrzymane kredyty długo- terminowe zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych zobowiązania podporządkowane zobowiązania leasingowe Stan na początek okresu 4 994 405 1 644 423 zmiany z tytułu przepływów pieniężnych ujęte w działalności finansowej skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych, w tym: 7 371 -31 -74 -102 zaciągnięcie zobowiązań 9 680 - - - spłata zobowiązań -2 113 - - -102 płatności odsetek od zobowiązań -196 -31 -74 - zmiany nie wynikające z przepływów pieniężnych ujęte w działalności operacyjnej skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych 170 30 -44 163 w tym zmiany z tytułu różnic kursowych -419 - -120 -15 Stan na koniec okresu 12 535 404 1 526 484 41.Podmioty powiązane ING Bank Śląski S.A. jest spółką zależną od ING Bank N.V., który według stanu na 31 grudnia 2024 roku posiadał 75% udziału w kapitale zakładowym ING Banku Śląskiego oraz 75% udziałów w ogólnej liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu ING Banku Śląskiego S.A. Jednostką dominującą najwyższego szczebla jest ING Groep N.V. z siedzibą w Holandii. ING Bank Śląski S.A. przeprowadza na rynku międzybankowym operacje z ING Bank N.V. i podmiotami zależnymi od niego. Są to zarówno lokaty i kredyty krótkoterminowe jak i operacje instrumentami pochodnymi. Bank prowadzi również rachunki bankowe podmiotów z Grupy ING, a także otrzymuje oraz udziela gwarancji podmiotom z Grupy ING. Spółka zależna ING Lease Sp. z o.o. otrzymała od ING Bank N.V. finansowanie długoterminowe kontraktów leasingowych w EUR (tzw. „matched funding”). Ponadto Bank posiada w swoim bilansie dwie pożyczki podporządkowane oraz trzy nieuprzywilejowane pożyczki senioralne (Non Preferred Senior - NPS), które wynikają z umów zawartych z ING Bank N.V. Koszty działania ponoszone przez Bank na rzecz podmiotu dominującego wynikają przede wszystkim z umów o świadczenie usług konsultacyjno-doradczych, przetwarzania i analizy danych, udostępniania licencji oprogramowania oraz wsparcia informatycznego. W zakresie kosztów ponoszonych przez Bank na rzecz innych podmiotów powiązanych, dominującą rolę odgrywają umowy outsourcingowe dotyczące świadczenia usług hostingu zasobów systemowych dla różnych aplikacji, dzierżawy sprzętu IT, monitoringu dostępności i wydajności aplikacji i infrastruktury IT oraz testów penetracyjnych i monitoringu bezpieczeństwa informatycznego. Wszystkie wyżej wymienione transakcje odbywają się na zasadach rynkowych. Koszty prezentowane są według wartości netto (bez podatku VAT). W tabelach na następnej stronie zaprezentowano informacje liczbowe dotyczące należności i zobowiązań, przychodów i kosztów a także nakładów na majątek trwały, które wynikają z transakcji zawartych pomiędzy Grupą a podmiotami z nią powiązanymi. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 97 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł stan na 31 grudnia 2024 2023 ING Bank N.V. Pozostałe podmioty Grupy ING Podmioty stowarzyszone ING Bank N.V. Pozostałe podmioty Grupy ING Podmioty stowarzyszone Należności Rachunki nostro 5 1 - 18 1 - Depozyty złożone - - - 73 - - Kredyty - - - - 1 - Wycena dodatnia instrumentów pochodnych 181 - - 138 - - Transakcje reverse repo 20 351 - - 19 000 - - Inne należności 3 - - 4 8 - Zobowiązania Depozyty otrzymane 475 239 55 131 129 40 Kredyty otrzymane, w tym: 13 735 - - 12 535 - - nieuprzywilejowane pożyczki senioralne (NPS) 9 055 - - 7 681 - - Pożyczka podporządkowana 1 499 - - 1 526 - - Rachunki loro 247 72 - 61 156 - Wycena ujemna instrumentów pochodnych 34 - - 70 - - Inne zobowiązania 231 17 - 252 16 - Zobowiązania pozabilansowe Udzielone zobowiązania pozabilansowe 667 183 - 599 384 - Otrzymane zobowiązania pozabilansowe 973 9 - 922 - - Transakcje wymiany walutowej 14 427 - - 16 988 - - IRS 188 - - 191 - - Opcje 591 - - 592 - - za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Przychody i koszty Przychody, w tym: 284 6 56 68 7 42 przychody/koszty odsetkowe i prowizyjne -42 5 56 -1 8 42 wynik na instrumentach finansowych 322 - - 62 -1 - wynik na pozostałej działalności podstawowej 4 1 - 7 - - Koszty działania -350 -68 - -265 -62 - 42. Transakcje z personelem zarządzającym i pracownikami Kredyty dla pracowników i kierownictwa Banku Pracownicy Grupy ING Banku Śląskiego S.A. korzystają z kredytów na takich samych warunkach jak pozostali klienci Banku (nie ma kredytów preferencyjnych dla pracowników). Kredyty dla pracowników ujęte są w kwocie kredytów dla klientów i według stanu na 31 grudnia 2024 roku wynosiły 248 mln zł (bez pożyczek z ZFŚS). Na 31 grudnia 2023 roku ich wartość wynosiła 207 mln zł. Udzielenie kredytu, pożyczki pieniężnej, gwarancji bankowej i poręczenia dla osób będących w kierownictwie Banku jest określone odrębną procedurą i monitorowaniem zgodnie z Zarządzeniem Prezesa ING Banku Śląskiego S.A. W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za 2024 rok ujęto udzielone kredyty, pożyczki pieniężne, gwarancje i poręczenia bankowe dla kierownictwa Banku (w rozumieniu Art. 79 Prawa Bankowego) w wysokości 32 mln zł. Na 31 grudnia 2023 roku ich wartość wynosiła 29 mln zł. Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych Pracownicy mogą korzystać z różnorodnych form pomocy socjalnej w ramach utworzonych w podmiotach Grupy Zakładowych Funduszy Świadczeń Socjalnych. Stan pożyczek udzielonych z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych na 31 grudnia 2024 roku wynosił około 1 mln zł, podobnie jak na 31 grudnia 2023 roku. Stan Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych na 31 grudnia 2024 roku wynosił 27 mln zł wobec 17 mln zł na 31 grudnia 2023 roku. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 98 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Wynagrodzenie Członków Zarządu ING Banku Śląskiego S.A. Skład Zarządu ING Banku Śląskiego S.A. na koniec 2024 roku został zaprezentowany w rozdziale I. Informacje o Banku i Grupie Kapitałowej , w punkcie 7 . Skład Zarządu oraz Rady Nadzorczej ING Banku Śląskiego S.A . Świadczenia dla Członków Zarządu ING Banku Śląskiego S.A. 2024 2023 Krótkoterminowe świadczenia pracownicze, w tym: wynagrodzenia 14 13 inne świadczenia 2 2 Razem 16 15 Na krótkoterminowe świadczenia pracownicze składają się wynagrodzenia zasadnicze, ubezpieczenia, wpłaty na fundusz inwestycyjny, opieka medyczna oraz inne świadczenia przyznane przez Radę Nadzorczą. Świadczenia dla Członków Zarządu ING Banku Śląskiego S.A. wynikające z Programu Zmiennych Składników Wynagrodzeń 2024 2023 krótkoterminowe świadczenia długoterminowe świadczenia krótkoterminowe świadczenia długoterminowe świadczenia płatności w gotówce 4 3 4 3 akcje własne 4 3 4 3 Razem 8 6 8 6 Na krótkoterminowe świadczenia składają się świadczenia wynikające z Programu Zmiennych Składników Wynagrodzeń – część nieodroczona. Na długoterminowe świadczenia składają się świadczenia wynikające z Programu Zmiennych Składników Wynagrodzeń – część odroczona. Świadczenia za rok 2024 dla członków Zarządu ING Banku Śląskiego S.A. wynikające z Programu Zmiennych Składników Wynagrodzeń nie zostały jeszcze przyznane. Zgodnie z obowiązującym w Banku systemem wynagrodzeń Członkom Zarządu Banku może przysługiwać premia za rok 2024, której część zostanie wypłacona w 2025 roku, a część będzie odroczona na lata kolejne (2026 – 2032). Maksymalna możliwa do uzyskania wysokość premii za 2024 rok, na którą została utworzona rezerwa, wynosi 14 mln zł, w tym na wypłatę gotówkową w 2025 roku 4 mln zł, a na część premii z odroczonym terminem płatności 10 mln zł. Ostateczną decyzję odnośnie wysokości premii podejmie Rada Nadzorcza Banku. Na 31 grudnia 2023 roku rezerwa na wypłatę gotówkową premii dla Członków Zarządu Banku wynosiła 14 mln zł. Zatwierdzona przez Radę Nadzorczą w roku 2024 kwota premii, która dotyczyła roku 2023 wyniosła 11 mln zł. W latach zakończonych 31 grudnia 2024 roku oraz 31 grudnia 2023 roku Członkom Zarządu nie wypłacono świadczeń po okresie zatrudnienia. Członkowie Zarządu mają zawarte umowy o zakazie konkurencji po zaprzestaniu pełnienia funkcji w Zarządzie Banku. W przypadku nie powołania na nową kadencje lub odwołania Członkom Zarządu przysługuje odprawa. Informacja o odprawach przysługujących Członkom Zarządu jest zawarta w ich umowach o pracę i należy się tylko w przypadku rozwiązania umowy o pracę przez Bank z przyczyn innych niż uprawniające do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Wynagrodzenie Członków Rady Nadzorczej ING Banku Śląskiego S.A. Skład Rady Nadzorczej ING Banku Śląskiego S.A. na koniec 2024 roku został zaprezentowany w rozdziale I. Informacje o Banku i Grupie Kapitałowej , w punkcie 7 . Skład Zarządu oraz Rady Nadzorczej ING Banku Śląskiego S.A . Świadczenia dla Członków Rady Nadzorczej ING Banku Śląskiego S.A. 2024 2023 Krótkoterminowe świadczenia pracownicze, w tym: wynagrodzenia 1 1 Razem 1 1 Członkowie Zarządu oraz inne osoby będące pracownikami ING Banku Śląskiego S.A. nie otrzymują wynagrodzenia ani nagród z tytułu pełnienia funkcji we władzach jednostek zależnych i stowarzyszonych ING Banku Śląskiego S.A. Stan posiadania akcji ING Banku Śląskiego przez członków Rady Nadzorczej Banku oraz członków Zarządu Banku W ramach Programu Motywacyjnego skierowanego do osób mających istotny wpływ na profil ryzyka Banku, Bank przyznaje nieodpłatnie akcje własne jako składnik wynagrodzenia zmiennego. Na 31 grudnia 2024 roku Członkowie Zarządu Banku posiadali łącznie 17 498 akcji, na które składały się akcje własne nieodroczone za okres od 1 lipca do 31 grudnia 2022 roku (6 835 akcji po uwzględnieniu sprzedaży Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 99 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 937 akcji), pierwsza część akcji odroczonych za okres od 1 lipca do 31 grudnia 2022 roku (1 079 akcji) oraz akcje nieodroczone za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku (9 584 akcje). Na 31 grudnia 2023 roku Członkowie Zarządu Banku posiadali akcje własne nieodroczone za okres od 1 lipca do 31 grudnia 2022 roku w łącznej liczbie 7 772 akcji. Członkowie Rady Nadzorczej Banku nie posiadali akcji ING Banku Śląskiego S.A. zarówno na 31 grudnia 2024 jak i na 31 grudnia 2023 roku. 43.Zatrudnienie Zatrudnienie w Grupie Kapitałowej na koniec roku 2024 i 2023 wynosiło odpowiednio: stan na 31 grudnia 2024 2023 w osobach 8 001 8 379 w etatach 7 946,7 8 332,9 44. Istotne zdarzenia po dacie bilansowej Nie wystąpiły. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 100 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem I. Zarządzanie kapitałem 101 II. Zarządzanie ryzykiem 107 1. Wprowadzenie 107 2. Ryzyko kredytowe 110 3. Ryzyko rynkowe 139 4. Ryzyko płynności i finansowania 156 5. Ryzyko operacyjne 166 6. Ryzyko ESG 168 7. Pozostałe ryzyka 169 Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 101 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem I.Zarządzanie kapitałem 1. Wprowadzenie 2. Minimalne wymogi kapitałowe 3. Adekwatność kapitałowa 3.1. Cele adekwatności kapitałowej 3.2. Fundusze własne 3.3. Wymóg kapitałowy 3.4. Współczynniki kapitałowe 3.5. Wpływ CRR 3 na adekwatność kapitałową Grupy 4. Wymogi MREL 5. Polityka dywidendowa 1. Wprowadzenie Zarządzanie kapitałem w ING Banku Śląskim S.A. ma na celu umożliwić i ułatwić rozwój Banku zgodnie z przyjętą strategią i modelem biznesowym. Ponadto pozwala aktywnie zarządzać kapitałem mając na uwadze wielkość jak i dynamikę zmian, zarówno obecnie jak i w przyszłości (w tym w sytuacji stresowej). Zarządzanie kapitałem odbywa się w trzech perspektywach: perspektywa normatywna/regulacyjna, perspektywa kapitału ekonomicznego oraz perspektywa warunków skrajnych. Nadrzędnym celem zarządzania kapitałem w Banku jest posiadanie wystarczającej i efektywnej kapitalizacji Banku do realizacji strategii biznesowej i planów rozwojowych, przy jednoczesnym spełnianiu wszystkich wewnętrznych i zewnętrznych wymogów ostrożnościowych. Oznacza to elastyczność finansową w obecnym i przyszłym otoczeniu w celu dostosowania do zmieniających się warunków rynkowych i regulacyjnych. W ramach zarządzania kapitałem Bank: • prowadzi identyfikację i ocenę istotności rodzajów ryzyka występujących w jego działalności, • prowadzi działania mające na celu szacowanie i monitorowanie kapitału ekonomicznego, wymogu kapitałowego oraz funduszy własnych, • monitoruje potencjalne zagrożenia dla adekwatności kapitałowej, • dokonuje alokacji kapitału ekonomicznego na linie biznesowe, • ustala limity wewnętrzne w celu ograniczania generowanych wymogów kapitałowych oraz kapitału ekonomicznego, • prowadzi odpowiednią politykę inwestycyjną, • ustala adekwatną politykę cenową, • prowadzi politykę dywidendową wynikającą z długoterminowego celu kapitałowego oraz preferowanej struktury kapitału, • planuje kapitał ekonomiczny i wymóg kapitałowy oraz fundusze własne, • przygotowuje awaryjne plany kapitałowe definiujące kroki postępowania w przypadku wystąpienia zagrożenia dla adekwatności kapitałowej, • prowadzi analizy wpływu czynników makroekonomicznych na adekwatność kapitałową zgodnie z „ Polityką przeprowadzania testów warunków skrajnych ”. Nadrzędnym dokumentem regulującym zarzadzanie kapitałem w Banku jest Polityka zarządzania kapitałem w ING Banku Śląskim S.A . 2. Minimalne wymogi kapitałowe Zgodnie z pismem Komisji Nadzoru Finansowego otrzymanym 11 grudnia 2024 roku Bank utrzymuje bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym w wysokości równoważnej 1,0% łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko. 19 grudnia 2024 roku Bank otrzymał pismo Komisji Nadzoru Finansowego w sprawie niewyznaczenia dodatkowego narzutu kapitałowego zalecanego w ramach filara II („P2G”) w celu zaabsorbowania potencjalnych strat wynikających z wystąpienia warunków skrajnych. Minimalny poziom adekwatności kapitałowej wynika z obowiązku utrzymywania minimalnych poziomów współczynników kapitałowych wynikających z następujących regulacji zewnętrznych: • Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z 26 czerwca 2013 roku (4,5% dla CET1, 6% dla T1 oraz 8% dla TCR), • Ustawy z 5 sierpnia 2015 roku o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym sankcjonującej dodatkowe bufory kapitałowe, w tym : Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 102 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł − bufor zabezpieczający, który w 2023 roku wynosił 2,5%, − bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym w wysokości 1,0% nałożony decyzją KNF, otrzymaną 11 grudnia 2024 roku (zmiana z 0,5% obowiązującego w 2023 roku), − bufor antycykliczny z zastosowaniem do ekspozycji na które taki bufor został przez właściwe organy nałożony. Bufor antycykliczny jest zmienny w czasie w zależności od struktury odnośnych ekspozycji oraz poziomów wskaźników bufora antycyklicznego nałożonych na odnośne ekspozycje (według stanu na koniec grudnia 2024 roku bufor antycykliczny wynosił efektywnie 0,009%, w porównaniu do 0,012% według stanu na koniec grudnia 2023), • Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 18 marca 2020 roku, uchylającego Rozporządzenie w sprawie bufora ryzyka systemowego; kierując się jednak ostrożnym podejściem Bank monitoruje współczynniki kapitałowe z uwzględnieniem wielkość bufora ryzyka systemowego. W konsekwencji tego, na 31 grudnia 2024 roku minimalne wymogi kapitałowe wynoszą dla Grupy: • CET1 >= 8,01%, • T1 >= 9,51%, • TCR >= 11,51%. 3. Adekwatność kapitałowa 3.1. Cele adekwatności kapitałowej Apetyt na ryzyko określa maksymalną wielkość ryzyka jaką Grupa jest gotowa zaakceptować wspierając tym samym stabilność oraz dalszy rozwój. W ramach zarządzania ryzykiem i kapitałem w Grupie ustalane są parametry apetytu na ryzyko (tzw. RAS - Risk Appetite Statement) oraz cele kapitałowe Grupy, pozwalające na realizację Strategii Grupy, w tym cele dywidendowe. W ramach RAS dotyczących adekwatności kapitałowej określone są również limity kapitałowe na poszczególne rodzaje ryzyka. W celach kapitałowych Bank utrzymuje bufor zarządczy, umożliwiający realizację strategii w warunkach niespodziewanych zmian regulacyjnych oraz biznesowych. 3.2. Fundusze własne Fundusze własne Grupy składają się z: • kapitału podstawowego Tier 1, który na koniec 2024 roku wyniósł 16 857 mln zł (17 507 mln zł na koniec 2023 roku), • kapitału Tier 2, który na koniec 2024 roku wyniósł 1 340 mln zł (1 523 mln zł na koniec 2023 roku). Na 31 grudnia 2024 roku, podobnie jak na 31 grudnia 2023 roku, w Grupie nie jest identyfikowany kapitał dodatkowy Tier 1 (AT1). Fundusze własne przyjete do kalkulacji łącznego współczynnika kapitałowego stan na 31 grudnia 2024 2023 * Kapitał Tier 1 16 857 17 507 Kapitał podstawowy Tier 1 16 857 17 507 instrumenty kapitałowe kwalifikujące się jako kapitał podstawowy Tier 1 1 086 1 081 zyski zatrzymane, w tym: 81 1 190 zyski zatrzymane w poprzednich latach 81 80 uznany zysk - 1 110 skumulowane inne całkowite dochody 150 74 kapitał rezerwowy 15 118 15 014 fundusze ogólne ryzyka bankowego 1 215 1 215 korekty wartości z tytułu wymogów w zakresie ostrożnej wyceny -35 -28 wartość firmy i inne wartości niematerialne -495 -436 aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oparte na przyszłej rentowności i niewynikające z różnic przejściowych po odliczeniu powiązanych rezerw z tytułu podatku dochodowego -1 -519 niedobór korekt z tytułu ryzyka kredytowego wobec oczekiwanych strat według metody IRB -491 -141 niedobór pokrycia z tytułu ekspozycji nieobsługiwanych -38 -14 korekty w okresie przejściowym w kapitale podstawowym Tier 1 267 71 Kapitał Tier 2 1 340 1 523 instrumenty kapitałowe kwalifikujące się jako kapitał Tier 2 1 340 1 507 nadwyżka rezerw ponad oczekiwane uznane straty według metody IRB - 16 Fundusze własne przyjęte do kalkulacji łącznego współczynnika kapitałowego 18 197 19 030 ) 11 kwietnia 2024 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku zatwierdziło podział zysku za 2023 rok. Zaliczenie do funduszy własnych na 31 grudnia 2023 roku zysku netto wypracowanego w 2023 roku zaskutkowało wzrostem Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 103 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł funduszy własnych do poziomu 19 030 mln zł, co zostało zaprezentowane w tabeli powyżej. Według wartości wykazanej w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok 2023 poziom funduszy własnych wynosił 17 829 mln zł. 3.3. Wymóg kapitałowy Na potrzeby sprawozdawcze w 2024 i 2023 roku do kalkulacji wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego Grupa wykorzystywała metodę zaawansowaną wewnętrznych ratingów oraz metodę standardową. Grupa posiada zgodę Komisji Nadzoru Finansowego oraz Narodowego Banku Holandii na stosowanie metody zaawansowanej wewnętrznych ratingów (AIRB) dla klas ekspozycji: przedsiębiorstwa oraz instytucje kredytowe dla Banku i ING Lease Sp. z o.o. W obszarze ryzyka operacyjnego , od czerwca 2020 roku Grupa wykorzystuje metodę standardową STA (the standardised approach). W obszarze ryzyka rynkowego Grupa wykorzystuje metodę podstawową i metodę zaktualizowanego średniego okresu zwrotu (w zależności od rodzaju ryzyk). Grupa wyznacza również wymogi kapitałowe z tytułu ryzyka koncentracji , ryzyka rozliczenia oraz ryzyka korekty wyceny kredytowej (CVA) . We wszystkich przypadkach wymogi wyznaczane są zgodnie z Rozporządzeniem CRR. Łączny wymóg kapitałowy jest zdominowany przez wymóg z tytułu ryzyka kredytowego. Na koniec 2024 roku stanowił on 86% wymogu ogółem w porównaniu do 85% na koniec 2023 roku. 3.4. Współczynniki kapitałowe Na 31 grudnia 2024 roku wartość łącznego współczynnika kapitałowego (TCR) dla Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego wyniosła 14,85% a wartość współczynnika Tier 1 13,76% w porównaniu do 17,41% i 16,02% na koniec 2023 roku. Główne czynniki zmiany łącznego współczynnika kapitałowego to: • w ramach kapitału podstawowego Tier 1: − wypłata dywidendy z zysku lat ubiegłych - spadek łącznego współczynnika kapitałowego o 0,92 p.p., − zmniejszenie wartości aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego opartego na przyszłej rentowności i niewynikającego z różnic przejściowych - wzrost łącznego współczynnika kapitałowego o 0,47 p.p., − tymczasowe zwiększenie niedoboru korekt z tytułu ryzyka kredytowego wobec oczekiwanych strat według metody IRB - spadek łącznego współczynnika kapitałowego o 0,32 p.p., − zastosowanie okresu przejściowego dla niezrealizowanych zysków i strat na portfelu wycenianym do wartości godziwej przez inne całkowite dochody – wzrost łącznego współczynnika kapitałowego o 0,21 p.p., • w ramach kapitału Tier 2: − zwiększenie kwoty pożyczek podporządkowanych nieujętych w pozycji funduszy własnych na skutek wejścia w okres ostatnich 5 lat do daty zapadalności - spadek łącznego współczynnika kapitałowego o 0,13 p.p., • w ramach wymogu kapitałowego: − zwiększenie aktywów ważonych ryzykiem na skutek zmian modelowych – spadek łącznego współczynnika kapitałowego o 1,00 p.p., − zwiększenie aktywów ważonych ryzykiem na skutek zmian wolumenów kredytowych – spadek łącznego współczynnika kapitałowego o 0,85 p.p. Nadwyżka łącznego współczynnika kapitałowego ponad wymóg regulacyjny (razem z P2G) zmniejszyła się z 6,09 p.p. do 3,34 p.p. a nadwyżka współczynnika Tier 1 zmniejszyła się z 6,70 p.p. do 4,25 p.p. Łączny współczynnik kapitałowy i współczynnik kapitału Tier 1 stan na 31 grudnia 2024 2023 * Fundusze własne przyjęte do kalkulacji łącznego współczynnika kapitałowego 18 197 19 030 Wymogi kapitałowe wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka kredytowego i ryzyka kredytowego kontrahenta 8 454 7 388 wymogi kapitałowe z tytułu ryzyka pozycji, ryzyka walutowego i ryzyka cen towarów 98 108 wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka operacyjnego 1 238 1 238 wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka korekty wyceny kredytowej (CVA) 11 9 Łączny wymóg kapitałowy 9 801 8 743 Łączny współczynnik kapitałowy 14,85% 17,41% minimalny wymagany poziom 11,51% 11,32% nadwyżka wskaźnika TCR 3,34 p.p. 6,09 p.p. Współczynnik kapitału Tier 1 13,76% 16,02% minimalny wymagany poziom 9,51% 9,32% nadwyżka wskaźnika T1 4,25 p.p. 6,70 p.p. ) 11 kwietnia 2024 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku zatwierdziło podział zysku za 2023 rok. Zaliczenie do funduszy własnych na 31 grudnia 2023 roku zysku netto wypracowanego w 2023 roku zaskutkowało wzrostem Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 104 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł współczynników TCR i Tier1 Grupy odpowiednio do poziomu 17,41% i 16,02% co zostało zaprezentowane w tabeli. Według wartości zaprezentowanych w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za okres od 1 stycznia 2023 roku do 31 grudnia 2023 roku, współczynniki TCR i Tier1 Grupy na 31 grudnia 2023 roku wynosiły odpowiednio 16,73% i 15,32%. Przepisy przejściowe Grupa w kalkulacji współczynników kapitałowych skorzystała z przepisów przejściowych w zakresie złagodzenia wpływu wdrożenia standardu MSSF 9 na poziom funduszy własnych. Dodatkowo na 31 grudnia 2024 roku Grupa zastosowała tymczasowe traktowanie niezrealizowanych zysków i strat wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody zgodnie z art. 468 rozporządzenia CRR. W przypadku nie stosowania przez Grupę przepisów przejściowych, współczynniki kapitałowe Grupy kształtowałyby się następująco. stan na 31 grudnia 2024 2023 poziom współczynników kapitałowych bez zastosowania przepisów przejściowych Łączny współczynnik kapitałowy (TCR) 14,65% 17,35% Współczynnik kapitału Tier 1 13,56% 15,96% 3.5. Wpływ CRR 3 na adekwatność kapitałową Grupy 1 stycznia 2025 r. zaczęły obowiązywać zmienione regulacje w zakresie adekwatności kapitałowej – CRR3 1 – modyfikujące w istotny sposób dotychczasowe podejście do wyznaczania wymogów kapitałowych. Zmiany wpłynęły istotnie na wymogi kapitałowe dotyczące ryzyka kredytowego i operacyjnego. Znowelizowane przepisy w niewielkim stopniu spowodowały spadek niektórych pozycji funduszy własnych. Efektem wprowadzonych zmian jest wzrost łącznego współczynnika kapitałowego Grupy (TCR) o niecały 1 p.p. Główną przyczyną wzrostu współczynników kapitałowych jest redukcja kwoty łącznej ekspozycji na ryzyko (TREA). Największe spadki dotyczą ekspozycji na ryzyko kredytowe (RWA) i na ryzyko operacyjne, dla którego wprowadzono nową metodę wyznaczania wymogu kapitałowego. 1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1623 z dnia 31 maja 2024 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wymogów dotyczących ryzyka kredytowego, ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej, ryzyka operacyjnego, ryzyka rynkowego oraz minimalnego progu kapitałowego . Dla ryzyka kredytowego zmiany poziomu RWA są zróżnicowane. Największe spadki odnotowano dla portfela kredytów hipotecznych osób fizycznych oraz dla portfela przedsiębiorstw z segmentu klientów strategicznych. Z kolei największy wzrost RWA dotyczył portfela podmiotów z sektora finansowego nie będących bankami (NBFI). Mimo zmniejszenia TREA nie ma konieczności utrzymywania przez Grupę dodatkowych wymogów kapitałowych wynikających z nowowprowadzonego ograniczenia uzysków ze stosowania metod zaawansowanych (IRB) tzw. Output floor 2 . Wejściu w życie zmienionych regulacji towarzyszy znaczna niepewność regulacyjna wynikająca z niezakończonych prac nad dokumentami doprecyzowującymi. Oszacowany poziom wymogów kapitałowych bazuje na aktualnych interpretacjach nadzorczych i ostateczny wpływ może ulec zmianie. Dodatkowo, poziomy RWA wyliczane przy użyciu metody wewnętrznych ratingów (IRB), mogą w kolejnych okresach podlegać zwiększonej zmienności wynikającej z oczekiwanych decyzji nadzorczych związanych z funkcjonowaniem tych metod. Oszacowany poziom wymogów kapitałowych bazuje na aktualnych interpretacjach nadzorczych i ostateczny wpływ może być nawet większy. 4. Wymogi MREL 2024 2023 MREL – TREA (uwzględniający wymóg połączonego bufora) 23,49% 26,31% minimalny wymagany poziom (uwzględniający wymóg połączonego bufora) 19,95% 19,30% nadwyżka (+) / niedobór (-) wskaźnika MREL – TREA 3,54 p.p. 7,01 p.p. minimalny wymagany poziom (nie uwzględniający wymogu połączonego bufora) 16,44% 16,29% nadwyżka (+) / niedobór (-) wskaźnika MREL – TREA 7,05 p.p. 10,02 p.p. MREL - TEM 10,57% 11,02% minimalny wymagany poziom 5,91% 5,91% nadwyżka (+) / niedobór (-) wskaźnika MREL – TEM 4,66 p.p. 5,11 p.p. 7 czerwca 2024 roku Bank otrzymał pismo od Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (BFG) dotyczące wspólnej decyzji organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, tj. Jednolitej Rady ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji (Single Resolution Board – SRB) oraz BFG, w sprawie wysokości minimalnego poziomu funduszy własnych i zobowiązań podlegających umorzeniu lub konwersji (MREL). Decyzja ta opiera się na 2 Nowy obowiązek dla banków korzystających z metod zaawansowanych (takich jak metoda IRB), nakazujący utrzymywać wymogi kapitałowe na poziomie nie niższym niż referencyjny - wyznaczony przy użyciu metod standardowych. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 105 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł zastosowanej dla Grupy ING strategii przymusowej restrukturyzacji zakładającej jeden punkt kontaktowy (Single Point of Entry – SPE). BFG, w porozumieniu z SRB, wyznaczył wymóg MREL dla Banku w wysokości 19,95% łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko (TREA) – z uwzględnieniem wymogu połączonego bufora w wysokości 3,51% według stanu na koniec 2024 roku i 5,91% miary ekspozycji całkowitej (TEM) na poziomie indywidualnym. Bank jest zobowiązany do spełnienia wymogu MREL dla obu miar, TREA i TEM, równocześnie. Całość wymogu MREL powinna być spełniona w formie funduszy własnych i zobowiązań spełniających kryteria określone w art. 98 ustawy o BFG, stanowiącym transpozycję art. 45f(2) BRRD2. Dodatkowo, BFG wskazał, że część MREL odpowiadająca kwocie rekapitalizacji powinna zostać spełniona w formie następujących instrumentów: dodatkowego Tier 1 (AT1), instrumentów kapitału Tier 2 (T2) oraz innych podporządkowanych zobowiązań kwalifikowalnych nabytych bezpośrednio bądź pośrednio przez podmiot dominujący. Bank szacuje, że cześć wymogu MREL dotycząca kwoty rekapitalizacji wynosi 8,44% TREA i 2,91% TEM. Jednocześnie, BFG wskazał, że instrumenty w kapitale podstawowym Tier 1 (CET1) utrzymywane przez Bank na potrzeby wymogu połączonego bufora nie mogą zostać zaliczone do wymogu MREL wyrażonego jako odsetek łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko (TREA). Na koniec 2024 roku Bank posiadał trzy nieuprzywilejowane pożyczki senioralne (ang. Non-Preferred Senior) od ING Banku N.V., których wartość nominalna wynosi 2 110 mln EUR. Na tą wartość składają się: • pożyczka w wysokości 350 mln EUR, zaciągnięta 10 października 2024 roku na okres 4 lat (przy czym bank ma prawo jej wcześniejszej spłaty po upływie 3 lat), • pożyczka w wysokości 1 500 mln EUR, zaciągnięta 22 grudnia 2023 roku na okres 4 lat (przy czym bank ma prawo jej wcześniejszej spłaty po upływie 3 lat) oraz • pożyczka w wysokości 260 mln EUR, zaciągnięta 5 stycznia 2023 roku na okres 6 lat (przy czym bank ma prawo jej wcześniejszej spłaty po upływie 5 lat). Wszystkie pożyczki są elementem strategii pojedynczego punktu kontaktowego (SPE) dla Grupy ING. Bank uwzględnia środki z pożyczek NPS w zobowiązaniach kwalifikowalnych na potrzeby minimalnego wymogu funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych (MREL). Odsetki od pożyczek są płatne kwartalnie według stawki EURIBOR 3M powiększonej o marżę (1,50% dla pożyczki z października 2024 roku, 2,01% dla pożyczki z grudnia 2023 roku i 2,35% dla pożyczki ze stycznia 2023 roku). Warunki finansowe pożyczek nie odbiegają od warunków rynkowych. Na 31 grudnia 2024 roku wartość bilansowa zobowiązań z tytułu pożyczek NPS wynosiła 9 055 mln zł (w porównaniu do 7 681 mln zł na 31 grudnia 2023 roku) i została ujęta w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji Zobowiązania wobec banków . 5.Polityka dywidendowa Najważniejsze założenia polityki dywidendowej Banku są następujące: • stabilne realizowanie wypłat dywidend w dającej się przewidzieć perspektywie w wysokości do 50% rocznego zysku netto Banku z zachowaniem zasady ostrożnego zarządzania oraz wszelkich wymogów regulacyjnych, do których zachowania Bank jest zobowiązany, a także z uwzględnieniem przyjętych do stosowania Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na GPW 2021, • propozycja wypłaty dywidendy w wysokości wyższej niż wynikałoby to ze wskaźnika wskazanego powyżej jest możliwa, gdy jest to uzasadnione sytuacją finansową Banku (np. z niepodzielonego zysku z lat ubiegłych lub kapitału rezerwowego) oraz pod warunkiem spełnienia wszystkich pozostałych wymogów określonych w przepisach prawa i polityce dywidendowej, • możliwość realizowania wypłat dywidendy z nadwyżki kapitału powyżej minimalnych współczynników adekwatności kapitałowej oraz powyżej określonego przez Komisję Nadzoru Finansowego dla celów wypłaty dywidendy minimalnych poziomów współczynników kapitałowych. Decydując o proponowanej kwocie wypłaty dywidendy, Zarząd Banku bierze pod uwagę wymogi nadzorcze przekazywane w ramach oficjalnego komunikatu KNF dotyczącego polityki dywidendowej banków, jak również następujące przesłanki: • aktualną sytuację ekonomiczno-finansową Banku i Grupy Kapitałowej Banku, w tym ograniczenia w sytuacji generowania strat finansowych lub niskiej rentowności (niski zwrot z aktywów / kapitału), • założenia strategii zarządzania i strategii zarządzania ryzykiem Banku oraz Grupy Kapitałowej Banku, • ograniczenia wynikające z art. 56 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 roku o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym, • konieczność pomniejszania zysków bieżącego okresu lub niezatwierdzonych zysków rocznych zaliczanych do funduszy własnych o możliwe do przewidzenia dywidendy, zgodnie z artykułem 26 Rozporządzenia UE nr 575/2013, •otoczenie makroekonomiczne. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 106 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Wytyczne KNF w sprawie dywidend za 2024 rok 10 grudnia 2024 roku Komisja Nadzoru Finansowego opublikowała stanowisko w zakresie polityki dywidendowej w 2025 roku. Kwotę do wysokości 50% zysku za 2024 rok mogą wypłacić jedynie banki, które spełniają jednocześnie poniższe kryteria: • nie realizują programu naprawczego, • są pozytywnie oceniane w ramach procesu Badania i Oceny Nadzorczej (ocena końcowa BION nie gorsza niż 2,5), • wykazują poziom dźwigni finansowej (LR) na poziomie wyższym niż 5%, • posiadają współczynnik kapitału podstawowego Tier 1 (CET1) nie niższy niż wymagane minimum: 4,5% + 56,25% * wymóg P2R + wymóg połączonego bufora 3 + P2G 4 , • posiadają współczynnik kapitału Tier 1 (T1) nie niższy niż wymagane minimum: 6% + 75% * wymóg P2R + wymóg połączonego bufora + P2G, • posiadają łączny współczynnik kapitałowy (TCR) nie niższy niż wymagane minimum: 8% + wymóg P2R + wymóg połączonego bufora + P2G. Kwotę do wysokości 75% zysku z 2024 roku mogą wypłacić jedynie banki spełniające kryteria do wypłaty 50%, a jednocześnie których portfel należności od sektora niefinansowego charakteryzuje się dobrą jakością kredytową (udział NPL, z uwzględnieniem instrumentów dłużnych, na poziomie nieprzewyższającym 5%). Kryteria określone powyżej Bank powinien spełniać zarówno na poziomie jednostkowym, jak i skonsolidowanym, według stanu na koniec 2024 roku oraz w dniu podjęcia decyzji o wypłacie dywidendy przez Walne Zgromadzenie. Maksymalny możliwy do wypłaty poziom dywidendy jest ograniczony do 75%, w związku z oczekiwaniem zapewnienia stabilności polskiego sektora finansowego poprzez dostosowywanie bazy kapitałowej podmiotów nadzorowanych do poziomu ponoszonego przez nie ryzyka oraz ochrona odbiorców usług finansowych tych podmiotów. 3 uwzględniający docelowy ogłoszony poziom bufora antycyklicznego, tj. 2%. 4 Pillar II Guidance czyli dodatkowe zalecenie kapitałowe – mierzy wrażliwość Banku na niekorzystny scenariusz makroekonomiczny przy pomocy wyników stress testów nadzorczych. Wrażliwość definiowana jako: względna zmiana CET1 wyliczona pomiędzy najniższym poziomiem CET1 w horyzoncie scenariusza i CET1 w momencie rozpoczęcia testu, z uwzględnieniem korekt nadzorczych. Zadeklarowane i wypłacone dywidendy Zarząd ING Banku Śląskiego S.A. zamierza zarekomendować Walnemu Zgromadzeniu Banku podjęcie uchwały o przeznaczeniu na wypłatę dywidendy około 75% zysku jednostkowego Banku za 2024 rok, tj. kwoty 3 276 mln zł. Proponowana wartość dywidendy na jedną akcję to 25,18 zł brutto. Proponowany dzień dywidendy to 6 maja 2025 roku, a proponowany dzień wypłaty dywidendy to 12 maja 2025 roku. Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Bank spełnia kryteria i wymogi KNF umożliwiające wypłatę dywidendy z zysku za rok 2024 do wysokości 75%. Wysokość proponowanej dywidendy uwzględnia zarówno obecną sytuację finansową i kapitałową Banku, jak i jego plany rozwoju. 11 kwietnia 2024 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku podjęło uchwałę w sprawie wypłaty dywidendy z zysku za 2023 rok i z kapitału rezerwowego przeznaczonego na wypłatę dywidendy. Na podstawie tej uchwały, 6 maja 2024 roku Bank wypłacił dywidendę w łącznej wysokości 4 339 mln zł, tj. w kwocie 33,35 zł brutto na jedną akcję. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 107 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł II.Zarządzanie ryzykiem 1. Wprowadzenie 1.1. Kategorie ryzyka 1.2. Organizacja zarządzania ryzykiem 1.3. System zarządzania ryzykiem 1.4. Zasady zarządzania ryzykiem 1.5. Apetyt na ryzyko 2. Ryzyko kredytowe 3. Ryzyko rynkowe 4. Ryzyko płynności i finansowania 5. Ryzyko operacyjne 6. Ryzyko ESG 7. Pozostałe ryzyka 1. Wprowadzenie 1.1. Kategorie ryzyka Do najistotniejszych ryzyk w działalności Grupy, należą: • ryzyko kredytowe, • ryzyko rynkowe, • ryzyko płynności i finansowania, • ryzyko operacyjne. Dodatkowo, jako istotne ryzyka w swojej działalności, Grupa identyfikuje: • ryzyko braku zgodności (Compliance), • ryzyko modeli, • ryzyko biznesowe, • ryzyko związane z bezpieczeństwem transakcji i stabilnością systemów IT, • ryzyko związane z bezpieczeństwem danych osobowych. Na szczególną uwagę zasługuje ryzyko ESG, które Grupa nie traktuje jako odrębną kategorię ryzyka, lecz jako czynnik wzmacniający występujące w Grupie podstawowe kategorie ryzyka (tj. ryzyka finansowe - ryzyko kredytowe, rynkowe, płynności i finansowania oraz ryzyka niefinansowe). W dalszej części sprawozdania znajduje się szczegółowy opis każdego z wyżej wymienionych ryzyk. 1.2. Organizacja zarządzania ryzykiem Szczególną rolę w procesie zarządzania ryzykiem pełnią Zarząd Banku oraz Rada Nadzorcza. Bank posiada także szereg komitetów, które pełnią aktywną rolę w zarządzaniu poszczególnymi rodzajami ryzyka. Poniższe schematy prezentują strukturę organizacyjną zarządzania ryzykiem. Departament Modeli Ryzyka Departament Zarządzania Ryzykiem ESG Departament Business Credit Risk Departament Zarządzania Ryzykiem Rynkowym Departament Inspekcji Ryzyka Kredytowego Risk Change and Data Tribe Departament Integracji Ryzyka Departament Consumer Credit Risk Departament Ryzyka Kredytowego Regionów Zespół Strategy &Transformation Departament Wholesale Banking Credit Risk Departament Zarządzania Ryzykiemi Modeli Departament Zarządzania Ryzykiem Operacyjnym Departament Kredytów Zwiększonego Ryzyka Integracja Ryzyka Ryzyko Kredytowe CRO CEO Centre of Expertise - Compliance Zarząd Banku Rada Nadzorcza Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 108 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 1.3. System zarządzania ryzykiem System zarządzania ryzykiem stanowi zintegrowany zbiór zasad, mechanizmów i narzędzi (w tym m.in. polityk i procedur) odnoszących się do procesów dotyczących ryzyka. Rolą systemu zarządzania ryzykiem jest zarządzanie ryzykiem, adekwatne do wielkości i profilu ponoszonego przez Grupę ryzyka, poprzez stałą identyfikację, pomiar lub ocenę, monitorowanie, kontrolę ryzyka, w tym ograniczanie ryzyka oraz raportowanie ryzyka wraz z oceną skuteczności podjętych działań ograniczających ryzyko. W ramach kontroli ryzyka Grupa zabezpiecza się przed ryzykiem lub je ogranicza wprowadzając odpowiednie mechanizmy kontrolne, system limitów oraz adekwatny poziom rezerw (odpisów), a także kapitałów i buforów płynnościowych. W ramach systemu zarządzania ryzykiem Grupa: • posiada określoną częstotliwość pomiaru lub oceny ryzyka, która jest adekwatna do skali i złożoności działalności, • stosuje sformalizowane zasady służące określaniu wielkości podejmowanego ryzyka i zasady zarządzania ryzykiem, • stosuje sformalizowane procedury mające na celu identyfikację, pomiar lub szacowanie oraz monitorowanie ryzyka, uwzględniające również przewidywany poziom ryzyka w przyszłości, • stosuje sformalizowane limity ograniczające ryzyko i zasady postępowania w przypadku przekroczenia limitów, w tym wprowadza sposoby i środki, które mają wyeliminować przekroczenie limitów w przyszłości, • stosuje przyjęty system sprawozdawczości zarządczej umożliwiający monitorowanie poziomu ryzyka, • posiada strukturę organizacyjną dostosowaną do wielkości i profilu ponoszonego ryzyka, • posiada wykwalifikowaną kadrę jednostek zarządzających ryzykiem oraz zapewnia szkolenia dla pracowników pierwszej i drugiej linii obrony. System zarządzania ryzykiem określony jest w polityce Ogólne zasady zarządzania ryzykiem w ING Banku Śląskim S.A . Model trzech linii obrony Struktura ryzyka i kontroli w Grupie opiera się na modelu trzech linii obrony . Model ten ma na celu zapewnienie stabilnych i efektywnych ram dla zarządzania ryzykiem poprzez zdefiniowanie i wdrożenie trzech „poziomów” zarządzania ryzykiem, z odmiennymi rolami, zakresem obowiązków i obowiązkami związanymi z nadzorem. Odpowiada między innymi za: − ocenę, kontrolę i ograniczanie wszystkich ryzyk mających wpływ na ich działalność, oraz za kompletność i dokładność sprawozdań finansowych i raportów ryzyka w odniesieniu do ich obszarów odpowiedzialności − przeprowadzanie ocen ryzyka i podejmowanie działań ograniczających w celu utrzymania poziomu ryzyka zgodnego z wyznaczonym apetytem na ryzyko, − wdrożenie, stosowanie i testowanie mechanizmów kontrolnych wynikających z polityk i innych regulacji, również dla czynności zleconych na zewnątrz (outsourcing). Odpowiada między innymi za sformułowanie i przełożenie apetytu na ryzyko na metodologie i polityki w celu wspierania i monitorowania kontroli ryzyka przez kierownictwo Banku. − wydawanie regulacji oraz zapewnienie metod i narzędzi zarządzania ryzykiem, w tym wspieranie pierwszej linii obrony w trakcie realizacji tego procesu, − weryfikowanie stosowania przez pierwszą linię obrony regulacji z zakresu ryzyka − w ramach działań kontrolnych dokonuje własnej niezależnej oceny efektywności funkcjonowania pierwszej linii obrony poprzez inspekcje, testy, przeglądy i inne formy kontroli. Zapewnia niezależną ocenę adekwatności i skuteczności systemu zarządzania ryzykiem, systemu kontroli wewnętrznej, ładu korporacyjnego oraz wdrożonych systemów i procesów w pierwszej i drugiej linii obrony. • wszystkie zespoły i jednostki biznesowe • wszystkie zespoły i jednostki funkcji wsparcia, w tym: IT, Operacje, HR, Departament Prawny, Finanse • wszystkie zespoły i jednostki w Pionie Ryzyka (CRO) • jednostki z obszaru ryzyka braku zgodności (Compliance) • Departament Audytu Wewnętrznego Pierwsza linia obrony Druga linia obrony Trzecia linia obrony Rada Nadzorcza Zarząd Banku Komitet Polityki Kredytowej Komitet Aktywów i Pasywów Komitet Audytu Komitet Ryzyka Komitet Wynagrodzeń i Nominacji Komitet Ryzyka ESG Komitet Ryzyka Niefinansowego Komitet Ryzyka Modeli Komitet Ryzyka i Bezpieczeństwa IT Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 109 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł System kontroli wewnętrznej został opisany w Polityce System kontroli wewnętrznej w ING Banku Śląskim S.A . Jest on jednym z elementów zarządzania bankiem a jego podstawy, zasady i cele wynikają z ustawy Prawo Bankowe, Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej oraz polityki wynagrodzeń w bankach oraz Rekomendacji H dotyczącej systemu kontroli wewnętrznej w bankach wydanej przez Komisję Nadzoru Finansowego. Celem systemu kontroli wewnętrznej jest zapewnienie: 1. Skuteczności i efektywności działania Banku. 2. Wiarygodności sprawozdawczości finansowej. 3. Przestrzegania zasad zarządzania ryzykiem Banku. 4. Zgodności działania Banku z przepisami prawa, regulacjami wewnętrznymi i standardami rynkowymi. System kontroli wewnętrznej składa się z: a) Funkcji kontroli – jest to element systemu kontroli wewnętrznej, na który składają się wszystkie mechanizmy kontrolne w procesach funkcjonujących w Banku, niezależne monitorowanie ich przestrzegania oraz raportowanie w ramach funkcji kontroli. Obejmuje stanowiska, grupy ludzi lub jednostki organizacyjne odpowiedzialne za realizację zadań przypisanych tej funkcji. b) Center of Expertise - Compliance – pełniącego rolę komórki do spraw zgodności, mającą za zadanie identyfikację, ocenę, kontrolę i monitorowanie ryzyka braku zgodności działalności Banku z przepisami prawa, regulacjami wewnętrznymi i standardami rynkowymi oraz przedstawia raporty w tym zakresie. c) Departamentu Audytu Wewnętrznego – stanowiącego niezależną komórkę mającą za zadanie badanie i ocenę, w sposób niezależny i obiektywny, adekwatności i skuteczności systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej w ramach pierwszej i drugiej linii obrony. 1.4. Zasady zarządzania ryzykiem ING Bank Śląski S.A. zarządza ryzykiem kredytowym, rynkowym, płynności i finansowania oraz niefinansowym (operacyjnym i braku zgodności (compliance)) zgodnie z zasadami określonymi przez normy polskiego prawa, regulacje Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) oraz inne uprawnione organy, a także zgodnie ze standardami określonymi przez Grupę ING w stopniu, który nie prowadzi do naruszenia wspomnianych wcześniej regulacji oraz dokumentów z zakresu najlepszych praktyk. Niezależnie od konieczności zapewnienia zgodności regulacyjnej i prawnej (compliance), Grupa traktuje zarządzanie ryzykiem kredytowym, rynkowym, płynności i finansowania oraz operacyjnym jako fundamentalną i integralną część całościowego zarządzania Grupą. Zarządzanie ryzykiem jest realizowane na podstawie odpowiednich analiz niezależnie od funkcjonowania systemu zarządzania ryzykiem, na podstawie strategii, polityk, instrukcji, procedur i planów. 1.5. Apetyt na ryzyko Apetyt na ryzyko określa maksymalny poziom ryzyka jaki Grupa jest gotowa zaakceptować wspierając tym samym stabilność oraz dalszy rozwój. W ramach zarządzania ryzykiem i kapitałem w Grupie ustalane są parametry apetytu na ryzyko (tzw. RAS - Risk Appetite Statement) w następujących podstawowych obszarach: • RAS dotyczący adekwatności kapitałowej, • RAS dotyczący płynności i finansowania oraz ryzyka rynkowego, • RAS dotyczący ryzyka kredytowego • RAS dotyczący ryzyka niefinansowego (operacyjnego, braku zgodności (compliance) oraz modeli). Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 110 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2.Ryzyko kredytowe 2.1. Wprowadzenie 2.2. Cele zarządzania ryzykiem kredytowym 2.3. Strategia zarządzania ryzykiem kredytowym 2.4. System zarządzania ryzykiem kredytowym 2.5. Struktura organizacyjna zarządzania ryzykiem kredytowym 2.6. Apetyt na ryzyko RAS 2.7. Zasady działalności kredytowej 2.8. Zasady zarządzania ryzykiem kredytowym 2.9. Zasady zarządzania ryzykiem w podmiotach zależnych 2.10. Ujawnienia ilościowe dotyczące ryzyka kredytowego 2.1. Wprowadzenie Zarządzanie ryzykiem kredytowym Grupa traktuje jako fundamentalną i integralną część całościowego zarządzania Grupą. Ryzyko kredytowe rozumiane jest jako: • ryzyko poniesienia przez Grupę straty finansowej w wyniku nie wywiązania się dłużnika w całości i terminie ze swoich zobowiązań kredytowych wobec Grupy, lub • ryzyko zmniejszenia się wartości ekonomicznej ekspozycji kredytowej lub grupy ekspozycji kredytowych w wyniku pogorszenia zdolności dłużnika do obsługi zadłużenia w uzgodnionych terminach. 2.2. Cele zarządzania ryzykiem kredytowym Podstawowym celem Grupy w procesie zarządzania ryzykiem kredytowym jest wspieranie efektywnej realizacji celów biznesowych poprzez proaktywne zarządzanie ryzykiem i działalność na rzecz wzrostu organicznego, przy jednoczesnym: • utrzymywaniu bezpiecznego poziomu norm współczynników kapitałowych i płynności oraz odpowiedniego poziomu rezerw, • zapewnieniu zgodności z przepisami prawa i wymaganiami instytucji nadzorczych. Szczegółowe cele zarządzania ryzykiem kredytowym to: • wspieranie inicjatyw biznesowych, • utrzymywanie strat kredytowych na założonym poziomie, • ciągła weryfikacja, ocena adekwatności i rozwoju stosowanych procedur, modeli i innych elementów systemu zarządzania ryzykiem, • dostosowywanie działalności do zmieniających się warunków zewnętrznych, • utrzymywanie odpowiedniego poziomu wymogów kapitałowych na ryzyko kredytowe oraz rezerw, • zapewnienie zgodności z wymogami regulatora. 2.3. Strategia zarządzania ryzykiem kredytowym Strategia zarządzania ryzykiem kredytowym wspiera realizację celów biznesowych przy zachowaniu bezpiecznego poziomu wypłacalności i płynności Banku oraz adekwatnego poziomu rezerw. Wyznacza się ją w celu zapewnienia optymalnego rozwoju portfela kredytowego, przy zachowaniu odpowiedniej jakości i dochodowości operacji kredytowych oraz alokacji kapitału. Podstawowym celem określenia strategii zarządzania ryzykiem kredytowym jest optymalizacja relacji między ryzykiem a zwrotem na kapitale, przy uwzględnieniu informacji o aktualnym i perspektywicznym otoczeniu makroekonomicznym, portfelu Banku oraz poziomie realizacji limitów RAS. Strategia zarządzania ryzykiem kredytowym uwzględnia „spojrzenie w przyszłość”, w tym potrzebę utrzymania konkurencyjności, atrakcyjności oraz rozwoju oferty Banku. 2.4. System zarządzania ryzykiem kredytowym Nadrzędnymi dokumentami regulującymi zarzadzanie ryzykiem kredytowym są: Ogólne Zasady Zarządzania ryzykiem w ING Banku Śląskim oraz Polityka zarzadzania ryzykiem kredytowym w ING Banku Śląskim . Na system zarządzania ryzykiem kredytowym w Banku składają się: • ogólne zasady zarządzania i ograniczania ryzyka kredytowego, • strategie i limity RAS, • ogólne zasady zarządzania ryzykiem koncentracji, • polityki, instrukcje i procedury z zakresu zarządzania ryzykiem kredytowym, • systemy, narzędzia i modele odnoszące się do ryzyka kredytowego, Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 111 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł • system sprawozdawczości zarządczej umożliwiający monitorowanie poziomu ryzyka kredytowego, • struktura organizacyjna dostosowana do wielkości i profilu ponoszonego przez Bank ryzyka kredytowego. Działania, które Bank podejmuje w ramach systemu zarządzania ryzykiem mogą polegać na: • unikaniu ryzyka – likwidacji bądź ograniczaniu rodzajów działalności, które generują zbyt wysoki poziom ryzyka lub rodzaj ryzyka, który nie może być skutecznie kontrolowany, • ograniczaniu ryzyka – podejmowaniu działań mających na celu zmniejszenie prawdopodobieństwa niekorzystnych zdarzeń lub ograniczanie skutków takich zdarzeń, • przenoszeniu ryzyka – przeniesieniu w całości lub części ryzyka na inny podmiot, np. poprzez ubezpieczenie lub sekurytyzację portfela kredytowego, • akceptowaniu ryzyka – nie podejmowaniu powyższych czynności ze względów ekonomicznych lub praktycznych, w ramach apetytu na ryzyko Banku. Dodatkowo Bank posiada odpowiednio zdefiniowany proces oceny i pomiaru ryzyka kredytowego, niezależny od funkcji udzielania kredytów, obejmujący: • skuteczny system ratingowy, • skuteczny proces pozyskiwania odpowiednich informacji, w tym prognoz, wykorzystywanych do wyceny oczekiwanych strat kredytowych, • politykę oceny, która zapewnia, że wycena oczekiwanych strat kredytowych odbywa się metodą indywidualną lub kolektywną, • skuteczny proces walidacji modeli, który zapewnia, że modele generują na bieżąco dokładne, spójne i obiektywne prognozy i szacunki, • jasno sformułowaną, formalną komunikację i koordynację działania wszystkich pracowników zaangażowanych w proces oceny ryzyka i wyceny oczekiwanych strat kredytowych. Funkcjonujący w Banku system zarządzania ryzykiem kredytowym, w tym struktura organizacyjna, organizacja procesu kredytowego, system regulacji wewnętrznych, stosowane narzędzia i modele, podlegają bieżącej weryfikacji i dostosowaniu w celu zapewnienia realizacji strategii Banku, w tym apetytu na ryzyko. W ten sposób Bank realizuje cel jednoczesnego zachowania adekwatności prowadzonych działań w zakresie identyfikacji, oceny, pomiaru, monitorowania i zarządzania działalnością obarczoną ryzykiem kredytowym oraz zachowania spójności i zgodności z wymogami regulacyjnymi. Polityka Grupy w zakresie ryzyka portfela ekspozycji kredytowych uwzględnia fakt, że działalność generująca ryzyko kredytowe może być powiązana również z innymi rodzajami ryzyk, tj. między innymi: ryzykiem płynności, rynkowym, operacyjnym, prawnym i reputacyjnym, które mogą się wzajemnie wzmacniać oraz uwzględnia ryzyko ESG. Grupa optymalizuje oraz ogranicza straty z tytułu ponoszonego ryzyka kredytowego poprzez: • ustalenie wewnętrznych limitów, • odpowiednią konstrukcję produktów kredytowych, • stosowanie zabezpieczeń, • stosowanie kontroli funkcjonalnej, • sprawny monitoring, restrukturyzację i windykację, • monitorowanie zmiany zdolności i wiarygodności kredytowej klientów, • regularny monitoring i walidację modeli wykorzystywanych do identyfikacji i pomiaru ryzyka kredytowego • przeprowadzanie analiz trendów i wartości kluczowych wskaźników ryzyka. Ryzykiem kredytowym Grupa zarządza w sposób zintegrowany w oparciu o: • planowanie strategiczne, • spójny system limitów, polityk i procedur oraz • narzędzia służące do zarządzania ryzykiem, w tym do identyfikacji, pomiaru i kontroli ryzyka. Na ten zintegrowany system składają się wszystkie procesy w Grupie realizowane w związku z działalnością kredytową. Systemy i modele wspierające ocenę wiarygodności i zdolności kredytowej klienta: • z Pionu Klientów Biznesowych oraz Wholesale Banking - są budowane i monitorowane zgodnie z wymogami stosowania metody zaawansowanej kalkulacji wymogów kapitałowych na ryzyko kredytowe oraz standardami Grupy ING (z wyłączeniem SE/Micro oraz klientów Easy Lending), • z Pionu Klientów Biznesowych (SE/Micro oraz klientów Easy Lending) - to aplikacyjne i behawioralne modele scoringowe oddające statystyczny poziom ryzyka klienta, zbudowane zgodnie z wymogami zawartymi w regulacjach nadzorczych, Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 112 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł • z Pionu Klientów Detalicznych - to modele scoringowe (modele aplikacyjne, behawioralne oraz scoring BIK) oddające statystyczny poziom ryzyka klienta, zbudowane zgodnie z wymogami zawartymi w regulacjach nadzorczych. W ocenie ryzyka kredytowego ekspozycji kredytowych, Bank wykorzystuje posiadane modele: • PD (ang. Probablity of Default) - miara prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania, • LGD (ang. Loss given Default) - strata dla Banku wynikająca z niewykonania zobowiązania przez klientów, • EAD (ang. Exposure at Default) - miara zaangażowania klienta wobec Banku w momencie niewykonania zobowiązania. Modele te są zbudowane zgodnie z wymogami zawartymi w regulacjach nadzorczych i stosowane m.in. do określania wielkości rezerw, kapitału ekonomicznego na ryzyko kredytowe dla wewnętrznych i zewnętrznych wymagań sprawozdawczych, raportowania zgodnie z wymaganiami nadzorcy, określania ceny kredytów i rentowności klientów. Skuteczność działania stosowanych modeli oceniana jest na podstawie procesów monitoringu i walidacji. Zarządzanie ryzykiem kredytowym w Banku prowadzone jest w oparciu o zaawansowane modele oceny ryzyka kredytowego. W procesie raportowania ryzyka kredytowego, informacje odnoszące się do modeli IRB, uwzględniane są z częstotliwością dostosowaną do istotności i rodzaju prezentowanej informacji oraz pozycji odbiorcy. Co do zasady, szczegółowe informacje odnoszące się do modeli IRB prezentowane są wyższej kadrze kierowniczej, w szczególności: • Zarządowi Banku – wyniki monitorowania poprawności funkcjonowania metody IRB zgodnie z Polityką zmian i monitorowania metody wewnętrznych ratingów w ING Banku Śląskim S.A. , • Komitetowi Polityki Kredytowej – wyniki monitorowania modeli ryzyka kredytowego zgodnie z Instrukcją zarządzania modelami ryzyka kredytowego w ING Banku Śląskim S.A. i wyniki walidacji modeli zgodnie z Polityką walidacji modeli , • Komitetowi Aktywów i Pasywów (ALCO) – testy warunków skrajnych zgodnie z Polityką przeprowadzania testów warunków skrajnych . W ramach kwartalnego raportu Pionu Ryzyka, przedstawiane są Zarządowi Banku i Komitetowi Ryzyka przy Radzie Nadzorczej wyniki analizy profilu ryzyka kredytowego portfeli ekspozycji korporacyjnych oraz ekspozycji detalicznych zabezpieczonych hipotecznie zgodnie z procesem monitorowania modeli, w szczególności: • profil profilu ryzyka według kategorii, • migrację między kategoriami, • oszacowania odpowiednich parametrów w poszczególnych kategoriach, • porównania zrealizowanych współczynników niewykonania zobowiązania, wartości zrealizowanych LGD i zrealizowanych współczynników konwersji (CCF) z wartościami oczekiwanymi. Bank uwzględnia również w procesie zarządzania ryzykiem kredytowym dane dotyczące odpisów aktualizacyjnych (rezerw kredytowych), które prezentowane są w dedykowanym raporcie. Miesięczny raport w wersji skróconej przedstawiany jest Zarządowi Banku a kwartalny raport w wersji pełnej oraz skróconej przedstawiany jest Radzie Nadzorczej Banku. 2.5. Struktura organizacyjna zarządzania ryzykiem kredytowym Każdy z tych obszarów sprawuje kontrolę i nadzór nad powierzonym mu zakresem działalności Banku i procesem zarządzania ryzykiem. CRO Departament Business Credit Risk Departament Zarządzania Ryzykiem Rynkowym Departament Inspekcji Ryzyka Kredytowego Departament Consumer Credit Risk Departament Ryzyka Kredytowego Regionów Departament Wholesale Banking Credit Risk Departament Zarządzania Ryzykiem Modeli Departament Zarządzania Ryzykiem Operacyjnym Departament Kredytów Zwiększonego Ryzyka Integracja Ryzyka Ryzyko Kredytowe Departament Modeli Ryzyka Departament Zarządzania Ryzykiem ESG Risk Change and Data Tribe Departament Integracji Ryzyka Zespół Strategy &Transformation Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 113 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2.6. Apetyt na ryzyko RAS RAS to ogólnobankowy apetyt na ryzyko, zdefiniowany poprzez określenie dopuszczalnych wartości dla najważniejszych mierników. Ogólnobankowy apetyt na ryzyko jest wspierany i zabezpieczany poprzez wyznaczenie bardziej szczegółowych limitów strategicznych, wewnętrznych oraz innych miar ryzyka. Rodzaje limitów RAS dla ryzyka kredytowego: • limity sprzedażowe i wielkości portfela, • limity jakości portfela/ dla wartości parametrów ryzyka, • limity efektywności monitoringu i windykacji, • limity sektorowe, • limity koncentracji, w tym limity dla portfela ekspozycji kredytowych zabezpieczonych hipotecznie wynikające z wymogów Rekomendacji S, • parametry ilościowe i jakościowe RAS dla ryzyka ESG. Oprócz limitów RAS, ustalane są w Banku limity na ryzyko kredytowe dla poszczególnych obszarów, linii biznesowych, produktów oraz limity transakcji, które są akceptowane przez właściwego decydenta kredytowego. Dodatkowo ustala się wewnętrzne limity koncentracji w odniesieniu do branż gospodarki, przyjmowanych form zabezpieczeń, regionów i ekspozycji kredytowych zabezpieczonych hipotecznie. Bieżące wykonanie limitów RAS jest monitorowane i raportowane w trakcie roku, w okresach miesięcznych. W dalszej części rozdziału, w punkcie zawierającym ujawnienia ilościowe zaprezentowano zestawienie największych zaangażowań Grupy wobec podmiotów / grup podmiotów powiązanych oraz koncentrację zaangażowań wobec klientów korporacyjnych w branże gospodarki narodowej. Grupa nie identyfikuje innych istotnych koncentracji ryzyka poza wyżej wymienionymi oraz tymi, które zaprezentowano w niniejszym rozdziale oraz w notach do skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 2.7. Zasady działalności kredytowej Podstawową zasadą, którą Bank kieruje się w ramach prowadzonej działalności kredytowej jest przestrzeganie prawa i przepisów zewnętrznych związanych z działalnością kredytową, tj. np.: • Ustawa Prawo bankowe, • Ustawa o nadzorze makroostrożnościowym, • Prawo dewizowe, • Rekomendacje wydane przez KNF, • Wytyczne EBA LOM ( Loan Origination and Monitoring ), • Rozporządzenie CRR, • przepisy dot. zapobiegania praniu brudnych pieniędzy, itp. Bank nie zawiera transakcji kredytowych oraz nie angażuje się w działania, których aspekt etyczny budzi wątpliwości i które mogłyby przynieść szkodę dobremu imieniu Banku. Realizując działalność kredytową stosuje się następujące zasady: • Bank pozyskuje i utrzymuje w portfelu kredytowym ekspozycje kredytowe, które zapewniają bezpieczeństwo depozytów i kapitału Banku, • Bank działa w interesie klienta, uwzględniając zarówno jego potrzeby jak i możliwości; unika sytuacji, w której udzielone finansowanie przyczyniłoby się do wejścia klienta w spiralę długów, • Bank pozyskuje klientów zgodnie z obowiązującymi regulacjami i wymogami dotyczącymi dostarczenia niezbędnych informacji, dokumentacji, przestrzegania procedur, • Bank świadczy usługi kredytowe efektywnie i profesjonalnie, respektując interes klientów oraz oczekiwania akcjonariuszy Banku w zakresie wzrostu wartości ING Banku Śląskiego S.A. oraz biorąc pod uwagę wymagania wynikające z otoczenia konkurencyjnego, • Bank nie zawiera transakcji, zaangażowań kredytowych bez poznania i zrozumienia podłoża ekonomicznego transakcji, • Bank akceptuje ryzyko kredytowe, jeśli jest w stanie skutecznie je kontrolować oraz - w przypadku zaniechania spłaty - realizuje procedury odzyskania należności, • Bank nie udziela zaangażowań w przypadkach, w których naraża się na ryzyko reputacyjne, • Bank podejmuje decyzje dotyczące nowych rodzajów lub kierunków zaangażowań kredytowych (np. nowe rynki, segmenty rynku, grupy klientów, produkty) po wcześniejszej analizie i ocenie nowych możliwości oraz związanych z nimi ryzyk, • w relacjach biznesowych Bank stosuje zasadę „równych praw”, tj. wymaga takich samych dokumentów i informacji od takich samych – z perspektywy ryzyka kredytowego – klientów i zwraca szczególną uwagę na ich równe traktowanie, Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 114 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł • Bank prowadzi otwartą komunikację z klientami w zakresie wymagań informacyjnych w procesie kredytowym. • w ramach współpracy z partnerami biznesowymi Bank przestrzega następujących zasad: − prowadzi weryfikację partnerów biznesowych, z którymi współpracuje w procesie udzielania kredytów, − posiada procedury obiegu dokumentacji pomiędzy klientem, partnerem biznesowym i Bankiem, − posiada procedury kontroli jakości partnerów biznesowych, − nie udziela pełnomocnictwa lub prawa do podejmowania decyzji kredytowych w imieniu i na rzecz Banku przy udzielaniu (dystrybucji) kredytów, − określa akceptowalny poziom ryzyka dla poszczególnych kanałów sprzedaży, − monitoruje jakość portfela kredytowego udzielonego za pośrednictwem poszczególnych partnerów biznesowych. 2.8. Zasady zarządzania ryzykiem kredytowym Zarządzanie ryzykiem kredytowym jest procesem ciągłym, na który składają się wszystkie działania Banku związane z wykonywaniem działalności kredytowej. Wszystkie jednostki i osoby, które wykonują zadania w ramach procesu kredytowego ściśle współpracują ze sobą w celu: • zwiększenia efektywności zarządzania ryzykiem, oraz • utrzymania ryzyka na poziomie zgodnym ze strategią, zatwierdzonym apetytem na ryzyko (RAS) i planami finansowymi Banku. Proces zarządzania ryzykiem kredytowym realizowany jest w Banku w ramach trzech niezależnych organizacyjnie i funkcjonalnie linii obrony. W Banku stosuje się rozwiązania organizacyjne uwzględniające rozdzielenie funkcji sprzedaży produktów bankowych od funkcji akceptacji ryzyka na wszystkich szczeblach struktury organizacyjnej, w tym Zarządu Banku. Rozdzielenie funkcji monitorowania i kontroli ryzyka ekspozycji kredytowych (w tym ryzyka koncentracji) od funkcji sprzedaży produktów bankowych i funkcji akceptacji ryzyka utrzymywane jest na wszystkich szczeblach struktury organizacyjnej Banku poniżej poziomu Zarządu Banku, a dla detalicznych ekspozycji kredytowych również na poziomie Zarządu. W przypadku uproszczonych, zautomatyzowanych ścieżek procesu kredytowego rozdzielenie funkcji sprzedaży produktów bankowych od funkcji akceptacji ryzyka ekspozycji kredytowych oparte jest na niezależności procesu budowy i walidacji narzędzi wspierających proces akceptacji ryzyka od funkcji sprzedażowych i operacyjnych. Kompetencje w zakresie decyzji kredytowych odnoszących się do indywidualnych transakcji kredytowych są oddzielone od kompetencji decyzyjnych w sferze kształtowania polityki kredytowej i zasad zarządzania ryzykiem kredytowym. Ryzykiem kredytowym Bank zarządza zarówno na poziomie portfela ekspozycji kredytowych, jak i na poziomie poszczególnych transakcji. Zarządzanie ryzykiem portfela ekspozycji kredytowych Zarządzanie ryzykiem kredytowym portfela ekspozycji kredytowych realizowane jest przez: • określanie strategii zarządzania ryzykiem kredytowym, • uzgadnianie ze stroną biznesową parametrów jakościowych oraz parametrów ilościowych RAS/ ich poziomu, • rozwój, wdrożenie i monitorowanie realizacji polityki kredytowej, • analizę sytuacji makroekonomicznej i poszczególnych branż oraz formułowanie wytycznych w zakresie kierunków kredytowania, • rozwój i wdrożenie produktów kredytowych, • wyznaczanie poziomów kompetencyjnych dla akceptacji odstępstw od polityki kredytowej i odstępstw produktowych, • rozwój i wdrażanie narzędzi wspomagających pomiar i ocenę ryzyka, • analiza i ocena sposobu realizacji procesu kredytowego oraz zakresu kontroli funkcjonalnej, • zarządzanie portfelem ekspozycji kredytowych, • szkolenia pracowników uczestniczących w realizacji procesu kredytowego, • tworzenie i utrzymywanie systemu motywacyjnego pracowników, ukierunkowanego na przestrzeganie wewnętrznych standardów kredytowych. Bank zarządzając profilem ryzyka kredytowego: • ustala, monitoruje i raportuje wewnętrzne limity koncentracji dla branż gospodarki, typów zabezpieczeń, regionów i ekspozycji kredytowych zabezpieczonych hipotecznie, • monitoruje i analizuje jakość przyjętych zabezpieczeń, Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 115 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł • monitoruje i raportuje zgodność z normami ostrożnościowymi wynikającymi z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych wraz z późniejszymi zmianami oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 i z ustawy Prawo bankowe, • ustala, monitoruje i raportuje wewnętrzne limity koncentracji, z uwzględnieniem poszczególnych pod-portfeli, • definiuje zmiany w polityce kredytowej oraz ofercie produktowej uwzględniając cykliczność gospodarki oraz zmiany zachodzące na rynku nieruchomości, • pozyskuje dane rynkowe o jakości portfeli kredytowych i dokonuje ich porównania, z własnymi portfelami kredytowymi. Adekwatność kapitałowa i tworzenie odpisów na ryzyko kredytowe Grupa zabezpiecza utratę wartości ekspozycji kredytowych poprzez tworzenie odpisów na oczekiwane straty kredytowe. Grupa zabezpiecza także wahania strat względem przeciętnego poziomu straty oczekiwanej (tzn. stratę nieoczekiwaną), poprzez zapewnienie odpowiedniego poziomu kapitału regulacyjnego i kapitału ekonomicznego. Kalkulacja aktywów ważonych ryzykiem oraz wymogu kapitałowego w Banku odbywa się: • dla ekspozycji z segmentu klientów detalicznych oraz klientów SE/Micro i Easy Lending – zgodnie z metodą standardową, • dla korporacyjnych ekspozycji kredytowych – zgodnie z metodą zaawansowaną wewnętrznych ratingów, z wyłączeniem ekspozycji wobec rządów, banków centralnych, jednostek samorządu terytorialnego, podmiotów sektora publicznego oraz wszystkich ekspozycji spółki ING Commercial Finance S.A., dla których Grupa stosuje metodę standardową. Kalkulacja rezerw na ryzyko kredytowe w Banku dla wszystkich ekspozycji kredytowych odbywa się zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej. Zarządzanie ryzykiem kredytowym indywidualnie istotnych ekspozycji kredytowych Zarządzanie ryzykiem kredytowym indywidualnie istotnych ekspozycji kredytowych obejmuje: • określenie procesu zarządzania ryzykiem kredytowym dla transakcji obciążonych ryzykiem kredytowym, • zarządzanie wymaganiami dokumentacyjnymi wobec klienta kredytowego Banku, • określenie standardu analizy kredytowej, • określenie maksymalnego poziomu wskaźnika DSTI/DSI, LTV, oraz minimalnego poziomu wkładu własnego dla określonych produktów, rodzajów transakcji, • opracowanie zasad podejmowania decyzji kredytowych oraz zarządzanie kompetencjami kredytowymi, • zarządzanie zasadami: − określania miar ryzyka z zastosowaniem modeli ryzyka wykorzystywanych w Banku, − weryfikowania terminowości spłat, − monitorowania sytuacji ekonomiczno-finansowej klienta, − monitorowania spełnienia przez klienta warunków umownych, − monitorowania innych zdefiniowanych sygnałów ostrzegawczych, − przyjmowania i monitorowania zabezpieczeń przyjętych przez Bank, − wykorzystania i monitorowania limitów dostępnych w Banku. • zasady tworzenia odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla ekspozycji kredytowych i rezerw na zobowiązania pozabilansowe, • zarządzanie ryzykiem kredytowym klientów z portfela w Etapie 3. W ramach procesu udzielania i zarządzania indywidualnie istotnymi ekspozycjami kredytowymi realizowane są następujące działania: − ocena ryzyka klienta i transakcji, − podjęcie decyzji kredytowej, − monitoring, − restrukturyzacja i windykacja. Ocena ryzyka klienta i transakcji Do najważniejszych elementów w ramach oceny ryzyka kredytowego klienta i transakcji należą: • ocena wiarygodności kredytowej klienta, • ocena zdolności kredytowej (ocena ilościowa), • ocena zabezpieczenia, • ocena ryzyka transakcji. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 116 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Ocena wiarygodności kredytowej klienta Wiarygodność kredytową klienta Bank ocenia poprzez: − weryfikację spełnienia kryteriów minimalnych, − wyznaczenie ratingu lub scoringu klienta odpowiednio w procesie ratingowym lub scoringowym. Pomiar ryzyka klienta w procesie ratingowym lub scoringowym bazuje na szacowanym PD (prawdopodobieństwie defaultu). Warunkiem udostępnienia klientowi finansowania jest ustalenie dla klienta ratingu lub oceny scoringowej na określonym minimalnym poziomie dla danego typu klienta, procesu kredytowego lub produktu. Ocenę wiarygodności kredytowej klienta biznesowego z segmentu MidCorp i SME oraz klienta segmentu Wholesale Banking (WB) w procesie ratingowym dokonuje się w oparciu o: − rating nadawany podmiotom wnioskującym o zaangażowanie kredytowe, udzielającym zabezpieczenia (np. poręczyciele, gwaranci) oraz innym podmiotom, jeżeli wymaga tego specyfika zabezpieczenia lub transakcji (np. dłużnicy wierzytelności scedowanej na Bank), − zasadę „dwóch par oczu”, tj. między innymi: ▪ funkcje komercyjne są oddzielone od funkcji zatwierdzania ratingu, którą realizują jednostki Pionu CRO, lub ▪ zasady działania automatycznych modeli ratingowych, które są zatwierdzane przez Komitet Polityki Kredytowej. Ocenę wiarygodności kredytowej klienta detalicznego oraz klienta biznesowego z segmentu MidCorp/SME (Easy Lending) i z segmentu SE/Micro przeprowadza się w oparciu o: − punktową ocenę ryzyka kredytowego (scoring) dla klienta detalicznego i SE/Micro, − analizę historii obsługi zobowiązań w Banku oraz w innych instytucjach finansowych, − cechy kredytobiorcy mające istotny wpływ na wywiązywanie się z zaciągniętych zobowiązań kredytowych (analiza jakościowa), np.: ▪ cechy osobowe klienta detalicznego oraz SE/Micro: wiek, stan cywilny, liczba osób będących na jego utrzymaniu, status mieszkaniowy i majątkowy, wykształcenie, staż pracy, forma zatrudnienia, wykonywany zawód, itp., ▪ cechy klienta Easy Lending, tj. np: forma prawna, typ klienta, branża i okres prowadzenia działalności gospodarczej, rating klienta, tytuły egzekucyjne, terminowość spłaty posiadanych zobowiązań, wpływy na rachunek w Banku, regularne przelewy do ZUS/US, wystąpienie klienta w Bankowym Rejestrze Niesolidnych Klientów, itp., ▪ historia współpracy klienta z Bankiem: okres współpracy oraz historia prowadzenia rachunku. W Banku stosowane są modele scoringowe (modele aplikacyjne, behawioralne oraz scoring BIK) oddające statystyczny poziom ryzyka klienta. Stosowane modele oceny wiarygodności kredytowej klienta podlegają cyklicznemu monitoringowi oraz walidacji w celu zapewnienia dobrej jakości tych narzędzi. Ocena zdolności kredytowej (ocena ilościowa) Zdolność kredytowa oceniana jest poprzez rozpoznanie źródła spłaty oraz jego wysokości i stabilności w całym okresie kredytowania. Jest to ocena możliwości spłaty przez klienta ekspozycji kredytowej w określonej kwocie, terminach i na warunkach określonych przez Bank. Przy ocenie zdolności klienta uwzględniana jest ocena wiarygodności kredytowej klienta ustalona w procesie ratingowym lub scoringowym. W ocenie zdolności kredytowej uwzględniane jest również ponoszone przez dłużnika ryzyko walutowe oraz ryzyko stopy procentowej. Analiza zdolności kredytowej klienta biznesowego oraz WB może obejmować następujące obszary: − struktura własnościowa klienta, − rodzaj prowadzonej działalności, − strategia biznesowa i inwestycyjna, − pozycja na rynku, − rynki zbytu i dostawcy, − analiza finansowa, w tym prognoza finansowa, − identyfikacja i ocena źródeł spłaty, − pozycja finansowa na tle porównywalnych podmiotów z branży, − czynniki z otoczenia globalnego, makroekonomicznego, regionalnego oraz branżowego oddziałujące obecnie i mogące wpływać w przyszłości w istotny sposób na kondycję finansową przedsiębiorstwa. Analiza zdolności klienta indywidualnego obejmuje: − ustalenie wysokości i stabilności uzyskiwanych dochodów (analiza ilościowa), − ustalenie wysokości zobowiązań klienta o charakterze finansowym (zarówno kredytowych, jak i niekredytowych), Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 117 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł − ustalenie wysokości wydatków gospodarstwa domowego. Przy ocenie zdolności kredytowej wykorzystywane są miary finansowe oparte na formułach matematycznych. Ocena zabezpieczenia W Banku stosowane są zabezpieczenia w celu ograniczenia ryzyka kredytowego oraz wysokości strat poniesionych w przypadku niewywiązania się klienta z obowiązku spłaty kredytu. Przed przyjęciem zabezpieczenia dokonuje się oceny przedmiotu zabezpieczenia oraz jego wartości i efektywności. Oprócz klasycznych form zabezpieczenia (rzeczowych i osobistych) Bank stosuje dodatkowe instrumenty ograniczania ryzyka utraty należności w formie warunków i klauzul umownych. Dla celów kalkulacji wymogu kapitałowego Bank wykorzystuje zatwierdzone modele LGD, w których każdemu zabezpieczeniu przypisana jest odpowiednia stopa odzysku. Polityką Grupy jest udzielanie kredytów w wysokości i na warunkach, które umożliwiają regularne spłaty bez konieczności odzyskiwania należności z zabezpieczeń. Ocena ryzyka transakcji. Oceniając transakcję Bank bierze pod uwagę: − wyniki z oceny wiarygodności i zdolności kredytowej klienta, − zgodność z polityką kredytową, − cel kredytowania, − adekwatność wnioskowanego produktu, − inne występujące ryzyka, takie jak: ▪ biznesowe – makroekonomiczne, rynkowe, branży, sezonowości, ▪ strukturalne – struktura transakcji, wartość parametrów LTV oraz LGD, wkład własny (jeżeli jest wymagany), siła klauzul, pozycja Banku względem innych kredytodawców, ▪ kadry zarządczej – staż, doświadczenie, ryzyko zastępowalności decydentów i sukcesji, ▪ finansowe – w tym ryzyko kursowe i stopy procentowej, ▪ koncentracji: o czy wnioskowany wzrost zaangażowania łączy się z wykorzystaniem wewnętrznie ustalonego przez Bank limitu, o czy wnioskowany wzrost zaangażowania wpłwa na utylizację limitu dużych ekspozycji, ▪ reputacyjne – czy współpraca z klientem może mieć negatywny wpływ na reputację Banku. − relację poziomu ryzyka do warunków cenowych, itp. Podjęcie decyzji kredytowej Tryb podejmowania decyzji nie zwalnia żadnego z uczestników procesu decyzyjnego od osobistej odpowiedzialności za podejmowane decyzje. Decydentom kredytowym w ramach dwuosobowego trybu decyzyjnego przyznawane są indywidualnie personalne kompetencje kredytowe, których wysokość zależy od posiadanej wiedzy oraz doświadczenia. Poziom kompetencyjny koreluje z poziomem ryzyka kredytowego. Jeśli ryzyko kredytowe jest większe, decyzje podejmują osoby z większym doświadczeniem. Zasady nadawania i odwoływania kompetencji kredytowych są odrębne w ramach poszczególnych segmentów klientów. Przy ustalaniu odpowiedniego szczebla kompetencji kredytowych dla klientów biznesowych (z wyłączeniem klientów SE/Micro) oraz WB bierze się pod uwagę m.in. łączne zaangażowanie Grupy wobec grupy podmiotów powiązanych, do której należy klient, a w przypadku osób fizycznych oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, poziom kompetencji wynika z łącznego zaangażowania Banku wobec tego klienta. Akceptacja wszystkich transakcji dokonywana jest zgodnie z jasno określonymi zasadami podejmowania decyzji i kompetencji kredytowych. Zakres kompetencji do podejmowania decyzji kredytowych w zakresie akceptacji ryzyka indywidualnych ekspozycji kredytowych ustala Komitet Polityki Kredytowej. Brak danych niezbędnych do oceny ryzyka wyklucza możliwość jego akceptacji i podjęcia decyzji. Zaangażowania na niższe kwoty, krótsze terminy, obarczone niższym ryzykiem, podejmowane są na niższych szczeblach kompetencyjnych. W miarę wzrostu ryzyka kredytowego - tj. wzrostu wielkości pojedynczego lub łącznego zaangażowania kredytowego, wydłużenia okresu kredytowania, pojawienia się niestandardowych elementów we wniosku lub odstępstw od obowiązujących regulacji wewnętrznych – decyzje podejmowane są na wyższych szczeblach kompetencji kredytowych. Ocena ryzyka i jego akceptacja jest oparta na ocenie eksperckiej bazującej na wynikach pomiaru ryzyka z zastosowaniem narzędzi wspomagających określonych polityką kredytową i procedurami. Wyjątek stanowią tzw. decyzje automatyczne, podejmowane przez system informatyczny lub półautomatyczne podejmowane w ramach uproszczonych ścieżek procesu kredytowego. Decyzje kredytowe podejmowane są w odpowiedniej ścieżce, w oparciu o kompleksową analizę ryzyka transakcji w zależności od stopnia złożoności i kwoty transakcji. Dla ścieżek o wyższym poziomie automatyzacji, analiza ryzyka Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 118 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł transakcji bazuje na jasno zdefiniowanych kryteriach, w tym behawioralnych oraz na automatycznym wyliczeniu limitu kredytowego w oparciu o algorytm zatwierdzony przez Komitet Polityki Kredytowej. Segment klientów detalicznych (segment hipoteczny i klienta indywidualnego) oraz klienci biznesowi z segmentu SE/Micro Decyzje kredytowe dla portfela regularnego podejmowane są: • w trybie automatycznym – zgodnie z określonymi kryteriami, • w trybie jedno lub dwuosobowym - przez jednostki z Pionu Operacji, • w trybie dwuosobowym - w jednostce analiz zwiększonego ryzyka, na poziomie dyrektorów lub członków zarządu - dotyczy to przypadków charakteryzujących się wyższym ryzykiem kredytowym oraz przypadków niestandardowych. Decyzje dla portfela nieregularnego podejmowane są w dedykowanej jednostce ds. windykacji i restrukturyzacji. Segment klientów biznesowych z wyłączeniem klientów z segmentu SE/Micro Decyzje kredytowe dla portfela w Etapie 1 i 2 (z wyłączeniem ścieżek automatycznych) podejmowane są: • kolegialnie w trybie Komitetu Kredytowego Banku lub Komitetu ds. Restrukturyzacji – dotyczy to największych ekspozycji kredytowych, • w trybie dwuosobowym - przez jednostki biznesowe i jednostki transakcyjnego ryzyka kredytowego lub dedykowane jednostki ds. restrukturyzacji, • w trybie jednoosobowym – przez Menedżera Ryzyka w przypadku zatwierdzenia nieistotnych modyfikacji. Segment klientów biznesowych i Wholesale Banking Decyzje kredytowe dla portfela w Etapie 1 i 2 podejmowane są: • w trybie dwuosobowym - przez jednostki biznesowe i jednostki transakcyjnego ryzyka kredytowego lub dedykowane jednostki ds. restrukturyzacji. Decyzje kredytowe dla portfela klientów biznesowych z segmentu MidCorp/SME (Easy Lending) podejmowane są w zależności od ścieżki procesowej: • automatycznie na podstawie: − weryfikacji zdefiniowanych kryteriów kwalifikacyjnych, − weryfikacji klienta w bazach BRNK, BIK i BIG, − kalkulacji limitu transakcyjnego EL wyliczonego zgodnie z algorytmem zatwierdzonym przez KPK, lub • ekspercko przez decydenta jednostki kredytującej (Front Office) posiadającego odpowiednie kompetencje kredytowe. Decyzje kredytowe dotyczące portfela w Etapie 3 podejmowane są w trybie jednoosobowym, dwuosobowym lub przez Komitet ds. Restrukturyzacji. Tryb podejmowania decyzji nie zwalnia żadnego z uczestników procesu decyzyjnego od osobistej odpowiedzialności za podejmowane decyzje. Monitoring Monitorowaniu podlegają wszystkie ekspozycje kredytowe generujące ryzyko kredytowe, w tym ryzyko koncentracji oraz transakcje rynków finansowych. Celem monitorowania jest wczesna identyfikacja sygnałów ostrzegawczych i podjęcie działań zapobiegających powstaniu trudnego kredytu oraz wczesna identyfikacja przesłanek lub obiektywnych dowodów utraty wartości ekspozycji kredytowej i podjęcie działań ograniczających straty Banku. Monitoring udzielonej ekspozycji kredytowej obejmuje: • przebieg spłaty wierzytelności Banku (terminowość), • realizację przez klienta pozostałych warunków umownych, • sytuację finansową oraz/lub majątkową klienta, • przebieg wykorzystania środków pieniężnych zgodnie z celem finansowania (jeżeli został określony), • stopień realizacji inwestycji (w przypadku kredytów inwestycyjnych), • weryfikację sygnałów ostrzegawczych dotyczących klienta lub transakcji, • występowanie obiektywnych dowodów lub przesłanek utraty wartości, • okresową ocenę jakości i wartości zabezpieczenia. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 119 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Restrukturyzacja i windykacja Bank służy wsparciem swoim klientom na każdym etapie finansowania. Bank oferuje produkty dostosowane do ich potrzeb a w przypadku wystąpienia niewielkich opóźnień w spłacie zobowiązań proponuje elastyczne harmonogramy spłat. W przypadku większych trudności w spłacie Bank może zaproponować restrukturyzację zadłużenia. Wówczas wspólnie z klientem Bank ustala najlepszą formę wsparcia lub zawarcie ugody. Głównym celem działań podejmowanych w ramach restrukturyzacji jest minimalizacja ryzyka powstania strat Banku lub minimalizacja wielkości straty. Bank przyjmuje następujące strategie postępowania: • Restrukturyzacja zadłużenia – w oparciu o współpracę z klientem, która w szczególności może polegać na zmianie warunków umownych w celu dostosowania warunków spłaty zadłużenia do możliwości finansowych klienta, np.: − wydłużeniu okresu spłat, − czasowe zawieszenie rat w części kapitałowej/całej raty, − zamiana produktu odnawialnego na produkt ratalny, − sprzedaży aktywów (nie dotyczy segmentu detalicznego), − sprzedaży części działalności gospodarczej kredytobiorcy (nie dotyczy segmentu detalicznego), − umorzeniu części zobowiązań finansowych (nie dotyczy segmentu detalicznego), − udziale Banku w restrukturyzacji w oparciu o przepisy ustawy Prawo restrukturyzacyjne . Decyzję o rozpoczęciu restrukturyzacji podejmuje się po szczegółowej ocenie oraz po akceptacji przez odpowiedni organ decyzyjny w Banku. Po pomyślnie zakończonym procesie restrukturyzacji kredytobiorca z powrotem podlega standardowym procedurom monitoringu ryzyka kredytowego. • Windykacja zadłużenia – tj. dochodzenie przez Bank należności z ustanowionych zabezpieczeń prawnych lub z innego majątku klienta albo z majątku zobowiązanych osób trzecich. Bank może dochodzić swoich należności w drodze wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub udziału w postępowaniu upadłościowym lub, w odniesieniu do klientów detalicznych – w drodze polubownej windykacji, tj. umożliwienia klientowi dobrowolnych spłat w ramach strategii windykacyjnej. Forbearance Forbearance występuje, jeżeli Bank uzna, że klient nie będzie mógł wywiązać się ze swoich zobowiązań finansowych z uwagi na trudności finansowe (stwierdzone lub spodziewane) i zdecyduje się udzielić mu udogodnienia. Forbearance jest identyfikowany, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki: • klient nie jest w stanie wywiązać się z zobowiązań finansowych wynikających z umowy kredytowej w Banku ze względu na występujące lub spodziewane trudności finansowe oraz, • Bank udziela udogodnienia dotyczącego złagodzenia warunków umowy, które nie byłoby przyznane, gdyby klient nie miał trudności finansowych. Poprzez trudności finansowe rozumie się sytuację klienta, który doświadcza lub wkrótce zacznie doświadczać trudności z wywiązywaniem się ze swoich zobowiązań finansowych. Szczegółowe ujawnienia ilościowe dotyczące podziału portfela kredytowego na pracujący i niepracujący z wyszczególnieniem ekspozycji z udzielonym udogodnieniem typu forbearance zaprezentowano w dalszej części rozdziału w punkcie 2.10.5 . 2.9. Zasady zarządzania ryzykiem w podmiotach zależnych Zarządzanie ryzykiem kredytowym w podmiotach zależnych ING Lease (Polska) Sp. z o.o., ING Commercial Finance S.A. oraz ING Bank Hipoteczny S.A. podlega takim samym głównym zasadom jak w ING Banku Śląskim S.A., z uwzględnieniem specyfiki działalności tych podmiotów. Jako część procesu zarządzania ryzykiem Bank sprawuje nadzór nad: • portfelem kredytowym podmiotów zależnych poprzez ocenę wielkości i profilu ryzyka portfela kredytowego związanego z ich działalnością, • zasadami identyfikacji, pomiaru i ograniczania ryzyka oraz zarządzaniem ryzykiem kredytowym indywidualnych transakcji kredytowych podmiotów zależnych, • poziomem ryzyka rynkowego (w tym ryzyka płynności) w spółkach zależnych poprzez ustalanie limitów i monitorowanie pozycji. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 120 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Nadzór podmiotów powiązanych sprawowany jest przez Bank poprzez: • stosowanie jednolitych modeli ryzyka kredytowego w procesie ratingowym, • stosowanie ujednoliconych zasad analizowania i oceny transakcji obarczonych ryzykiem kredytowym, z uwzględnieniem specyfiki podmiotu powiązanego, • stosowanie ujednoliconych zasad i poziomów kompetencji kredytowych, • udzielanie upoważnień do podejmowania decyzji kredytowych, • ustalanie umownych warunków wzajemnej współpracy w zakresie udzielania finansowania w przypadku wybranych rodzajów transakcji obarczonych ryzykiem kredytowym, • wymianę informacji o preferowanych przez Bank rozwiązaniach oraz narzędziach wspierających zarządzanie ryzykiem kredytowym, • udostępnianie informacji dotyczących polityki sektorowej prowadzonej przez Bank i kierunków kredytowania oraz innych dokumentów branżowych, • współpracę w zakresie przygotowywania raportów dotyczących ryzyka kredytowego, • monitorowanie i ocenianie poziomu ryzyka, w tym jakości portfela spółek przez KPK, • doradztwo w sprawie istotnych inicjatyw w zakresie zarządzania ryzykiem kredytowym przez KPK. W obszarze ustalania oraz raportowania odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości ekspozycji kredytowej i rezerw na pozabilansowe ekspozycje kredytowe podmioty powiązane zobowiązane są do stosowania zasad obowiązujących w Banku. Ustalone przez podmioty powiązane poziomy odpisów i rezerw prezentowane są na kwartalnych spotkaniach Komitetu LLP. Dodatkowo przedstawiciele Banku są członkami Rad Nadzorczych podmiotów zależnych, ponieważ działalność spółek, analogicznie jak działalność Banku, związana jest z generowaniem ryzyka kredytowego. Dodatkowe aspekty zarządzania ryzykiem w podmiotach zależnych •ING Lease Polska Sp. z o.o.: − jest właścicielem przedmiotów finansowanych w ramach umowy leasingowej, które są podstawowym zabezpieczeniem transakcji, −po wypowiedzeniu umowy leasingu, może przejąć fizyczną kontrolę nad przedmiotem zabezpieczenia i dokonać jego sprzedaży, co zmniejsza lub całkowicie eliminuje stratę na ekspozycji kredytowej, − posiada rozbudowaną procedurę weryfikacji dostawcy i przedmiotu leasingu w celu ograniczenia ryzyka oszustwa oraz ryzyka związanego z finansowaniem przedmiotu obarczonego wadą fizyczną lub prawną, − w zakresie uregulowanym wewnętrznymi procedurami weryfikuje zarówno dostawcę (w koniecznych przypadkach również podmioty powiązane z dostawcą) / pośrednika występującego w obrocie finansowanym aktywem, co minimalizuje ryzyko dostawy finansowanego aktywa. • ING Commercial Finance Polska S.A.: − głównym źródłem spłaty zaangażowania są wierzytelności objęte umową faktoringu, zarówno w przypadku faktoringu z regresem, jak i bez regresu, − co do zasady, nabywa wierzytelności z przejęciem ryzyka wypłacalności odbiorców po uprzednim ubezpieczeniu tych wierzytelności, − oferuje klientom faktoring z przejęciem ryzyka wypłacalności odbiorców na warunkach umów ubezpieczenia zawartych przez klientów z ubezpieczycielami, tzw. „wejście w prawa i obowiązki umowy ubezpieczeniowej klienta”. •ING Bank Hipoteczny S.A.: −ING Bank Hipoteczny S.A. nabywa od ING Banku Śląskiego S.A. wierzytelności, które po ocenie przydatności jako zabezpieczenia udzielonych kredytów i ustaleniu bankowo-hipotecznej wartości nieruchomości stanowią zabezpieczenie emisji listów zastawnych, − ING Bank Hipoteczny S.A. swoją działalność opiera na bieżącej i ścisłej współpracy z Pionem CRO oraz Pionem COO Banku Śląskiego S.A. 2.10. Ujawnienia ilościowe dotyczące ryzyka kredytowego 2.10.1. Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe 2.10.2. Jakość portfela kredytowego 2.10.3. Koncentracja zaangażowań 2.10.4. Zabezpieczenia 2.10.5. Portfel kredytowy pracujący i niepracujący i zaangażowania z udzielonym udogodnieniem typu forbearance 2.10.6. Jakość kredytowa innych aktywów finansowych 2.10.7. Modyfikacja kontraktowych przepływów pieniężnych Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 121 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2.10.1. Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe 2024 2023 Kredyty i inne należności udzielone innym bankom 21 635 19 620 Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy (z wyłączeniem instrumentów kapitałowych), w tym: 2 126 2 439 Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: 2 105 2 400 wycena instrumentów pochodnych 898 900 pozostałe aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: 1 207 1 500 dłużne papiery wartościowe, w tym: 700 884 obligacje Skarbu Państwa w PLN 678 733 obligacje Skarbu Państwa Czech 22 151 transakcje z przyrzeczeniem odkupu 507 616 Aktywa finansowe inne niż przeznaczone do obrotu wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym: 21 39 kredyty obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy 21 39 Pochodne instrumenty zabezpieczające 61 208 Inwestycyjne papiery wartościowe (z wyłączeniem instrumentów kapitałowych), w tym: 58 738 56 378 Wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, w tym: 31 685 23 680 obligacje Skarbu Państwa w PLN 26 371 21 345 obligacje Skarbu Państwa w EUR - 546 obligacje Unii Europejskiej 2 064 - obligacje Europejskiego Banku Inwestycyjnego 2 838 1 378 obligacje Rządu Austriackiego 412 411 Wyceniane według zamortyzowanego kosztu, w tym: 27 053 32 698 obligacje Skarbu Państwa w PLN 11 859 13 095 obligacje Skarbu Państwa w EUR 2 872 2 940 obligacje Europejskiego Banku Inwestycyjnego 6 654 6 701 obligacje Polskiego Funduszu Rozwoju 3 860 3 860 obligacje Banku Gospodarstwa Krajowego 1 808 1 805 bony pieniężne NBP - 4 297 Kredyty i inne należności udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu, w tym: 166 677 156 521 Bankowość korporacyjna 93 052 90 839 kredyty w rachunku bieżącym 14 716 13 599 kredyty i pożyczki terminowe 53 856 53 172 należności leasingowe 13 342 13 131 należności faktoringowe 6 571 6 747 dłużne papiery wartościowe (korporacyjne i komunalne) 4 567 4 190 Bankowość detaliczna 70 387 63 909 kredyty i pożyczki hipoteczne 61 114 55 493 kredyty w rachunku bieżącym 624 643 pozostałe kredyty i pożyczki 8 649 7 773 Inne należności 3 238 1 773 Należności finansowe w innych aktywach 40 38 Udzielone zobowiązania pozabilansowe, w tym: 54 505 53 198 niewykorzystane linie kredytowe 42 512 41 697 gwarancje 8 014 8 113 niewykorzystane kredyty w rachunku bieżącym 1 409 1 418 limity na kartach kredytowych 1 896 1 693 akredytywy 393 277 transakcje z przyrzeczeniem odkupu 281 - Razem 303 782 288 402 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 122 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2.10.2. Jakość portfela kredytowego Portfel kredytowy obejmuje należności od klientów, na które składają się kredyty (zarówno terminowe jak i w rachunku bieżącym lub rachunku karty) oraz inne należności o charakterze kredytowym, takie jak należności leasingowe, należności faktoringowe oraz obligacje korporacyjne i komunalne. Portfel kredytowy - wartość bilansowa oraz poziom odpisów na oczekiwane straty kredytowe w podziale na Etapy stan na 31 grudnia 2024 2023 brutto odpis netto brutto odpis netto Bankowość korporacyjna 96 127 -3 075 93 052 93 364 -2 525 90 839 aktywa w Etapie 1 77 535 -136 77 399 77 536 -188 77 348 aktywa w Etapie 2 13 088 -394 12 694 12 626 -413 12 213 aktywa w Etapie 3 5 457 -2 545 2 912 3 151 -1 924 1 227 w tym aktywa indywidualnie istotne 3 452 -1 325 2 127 1 743 -1 069 674 aktywa POCI 47 - 47 51 - 51 Bankowość detaliczna, w tym: 71 267 -880 70 387 64 892 -983 63 909 kredyty i pożyczki hipoteczne 61 295 -181 61 114 55 719 -226 55 493 aktywa w Etapie 1 53 694 -11 53 683 50 414 -25 50 389 aktywa w Etapie 2 7 308 -57 7 251 4 981 -76 4 905 aktywa w Etapie 3 292 -113 179 323 -125 198 aktywa POCI 1 - 1 1 - 1 pozostałe kredyty 9 972 -699 9 273 9 173 -757 8 416 aktywa w Etapie 1 8 430 -94 8 336 7 843 -103 7 740 aktywa w Etapie 2 877 -115 762 625 -124 501 aktywa w Etapie 3 663 -490 173 703 -530 173 aktywa POCI 2 - 2 2 - 2 Razem, w tym: 167 394 -3 955 163 439 158 256 -3 508 154 748 aktywa w Etapie 1 139 659 -241 139 418 135 793 -316 135 477 aktywa w Etapie 2 21 273 -566 20 707 18 232 -613 17 619 aktywa w Etapie 3 6 412 -3 148 3 264 4 177 -2 579 1 598 aktywa POCI 50 - 50 54 - 54 Grupa identyfikuje aktywa finansowe POCI, których wartość bilansowa na 31 grudnia 2024 roku wynosiła 50 mln zł (54 mln zł na 31 grudnia 2023 roku). Są to ekspozycje z tytułu wierzytelności z utratą wartości nabyte w związku z przejęciem Bieszczadzkiej SKOK w roku 2017 oraz ekspozycje, które w wyniku restrukturyzacji zostały istotnie zmodyfikowane, co wiązało się z koniecznością usunięcia pierwotnego zaangażowania kredytowego lub leasingowego i ponownym ujęciem aktywa w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Sprzedaż wierzytelności niepracujących W 2024 roku Grupa przeprowadziła pięć transakcji sprzedaży wierzytelności niepracujących. Grupa zawarła następujące umowy dotyczące sprzedaży należności z portfela z rozpoznaną utratą wartości: • Trzy umowy sprzedaży należności korporacyjnych, w wyniku których portfel należności dotkniętych utratą wartości zmniejszył się o 396 mln zł. Pozytywny wpływ transakcji na wynik brutto Grupy wyniósł 22 mln zł. • Dwie umowy sprzedaży należności detalicznych, w wyniku których portfel należności dotkniętych utratą wartości zmniejszył się o 192 mln zł. Pozytywny wpływ transakcji na wynik brutto Grupy wyniósł 58 mln zł. W 2023 roku Grupa zawarła umowę dotyczącą sprzedaży wierzytelności z portfela należności niepracujących, na które składały się wierzytelności klientów detalicznych oraz klientów korporacyjnych z podsegmentu przedsiębiorców. W wyniku transakcji portfel należności niepracujących zmniejszył się o 234 mln zł a pozytywny wpływ transakcji na wynik brutto Grupy wyniósł 25 mln zł. Wynik na sprzedaży wierzytelności jest prezentowany w linii Zysk z tytułu sprzedaży wierzytelności w Odpisach na oczekiwane straty kredytowe w rachunku zysków i strat. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 123 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Uzgodnienie wartości bilansowej brutto (WBB) i zmiana odpisu na oczekiwane straty kredytowe (odpis) 2024 za rok kończący się 31 grudnia Bankowość korporacyjna Bankowość detaliczna Ogółem WBB odpis WBB odpis WBB odpis WBB odpis WBB odpis WBB odpis WBB odpis WBB odpis WBB odpis WBB odpis Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem WBB odpis Stan na początek okresu 77 536 -188 12 626 -413 3 151 -1 924 51 - 93 364 -2 525 58 257 -128 5 606 -200 1 026 -655 3 - 64 892 -983 158 256 -3 508 Zmiany w okresie, w tym: -1 52 462 19 2 306 -621 -4 - 2 763 -550 3 867 23 2 579 28 -71 52 - - 6 375 103 9 138 -447 kredyty udzielone w okresie 30 601 -93 - - - - - - 30 601 -93 16 151 -52 - - - - - - 16 151 -52 46 752 -145 transfer do i z Etapu 1 3 231 -10 -3 216 68 -15 6 - - - 64 2 749 -4 -2 728 57 -21 13 - - - 66 - 130 transfer do i z Etapu 2 -9 068 45 9 097 -241 -29 13 - - - -183 -6 064 17 6 156 -106 -92 45 - - - -44 - -227 transfer do i z Etapu 3 -2 013 41 -1 467 148 3 480 -1 077 - - - -888 -227 6 -160 35 387 -193 - - - -152 - -1 040 spłaty (całkowite i częściowe) oraz uruchomienia nowych transz -22 752 40 -3 952 77 -739 244 - - -27 443 361 -8 848 31 -704 25 -200 88 - - -9 752 144 -37 195 505 zmiana oszacowania odpisu z tytułu strat oczekiwanych - 14 - -43 - -286 - - - -315 - -8 - -21 - -28 - - - -57 - -372 korekty zarządcze - 16 - 8 - 95 - - - 119 - 33 - 38 - - - - - 71 - 190 Razem odpisy na oczekiwane straty kredytowe w rachunku zysków i strat 53 17 -1 005 - -935 23 28 -75 - -24 -959 usunięcie z bilansu (umorzenia, sprzedaż) - - - - -391 384 - - -391 384 - - - - -147 146 - - -147 146 -538 530 naliczenia odsetek karnych (za zwłokę) - - - - 301 - - - 301 - - - - - 50 - - - 50 - 351 - spisania odsetek karnych (za zwłokę) - - - - -301 - - - -301 - - - - - -50 - - - -50 - -351 - korekta wartości z tytułu ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w CHF - - - - - - - - - - 106 - 15 - 2 - - - 123 - 123 - naliczenia i spisania odsetek efektywnych - - - - - 10 - - - 10 - - - - - 3 - - - 3 - 13 pozostałe - -1 - 2 - -10 -4 - -4 -9 - - - - - -22 - - - -22 -4 -31 Stan na koniec okresu 77 535 -136 13 088 -394 5 457 -2 545 47 0 96 127 -3 075 62 124 -105 8 185 -172 955 -603 3 0 71 267 -880 167 394 -3 955 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 124 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2023 za rok kończący się 31 grudnia Bankowość korporacyjna Bankowość detaliczna Ogółem WBB odpis WBB odpis WBB odpis WBB odpis WBB odpis WBB odpis WBB odpis WBB odpis WBB odpis WBB odpis Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem WBB odpis Stan na początek okresu 75 522 -196 14 302 -491 2 601 -1 505 53 - 92 478 -2 192 56 942 -191 6 014 -292 924 -594 2 - 63 882 -1 077 156 360 -3 269 Zmiany w okresie, w tym: 2 014 8 -1 676 78 550 -419 -2 - 886 -333 1 315 63 -408 92 102 -61 1 - 1 010 94 1 896 -239 kredyty udzielone w okresie 28 589 -129 - - - - - - 28 589 -129 9 263 -55 - - - - 1 - 9 264 -55 37 853 -184 transfer do i z Etapu 1 4 384 -15 -4 376 108 -8 3 - - - 96 916 -7 -902 68 -14 12 - - - 73 - 169 transfer do i z Etapu 2 -7 916 56 7 962 -230 -46 11 - - - -163 -1 312 15 1 387 -100 -75 47 - - - -38 - -201 transfer do i z Etapu 3 -721 8 -519 62 1 240 -462 - - - -392 -252 10 -204 59 456 -233 - - - -164 - -556 spłaty (całkowite i częściowe) oraz uruchomienia nowych transz -22 322 37 -4 743 117 -484 144 -2 - -27 551 298 -7 360 40 -705 33 -146 64 - - -8 211 137 -35 762 435 zmiana oszacowania odpisu z tytułu strat oczekiwanych - 35 - -136 - -145 - - - -246 - 36 - -7 - 63 - - - 92 - -154 korekty zarządcze - 14 - 152 - -106 - - - 60 - 24 - 39 - -113 - - - -50 - 10 Razem odpisy na oczekiwane straty kredytowe w rachunku zysków i strat 6 73 -555 - -476 63 92 -160 - -5 -481 usunięcie z bilansu (umorzenia, sprzedaż) - - - - -152 152 - - -152 152 - - - - -114 114 - - -114 114 -266 266 naliczenia odsetek karnych (za zwłokę) - - - - 231 - - - 231 - - - - - 58 - - - 58 - 289 - spisania odsetek karnych (za zwłokę) - - - - -231 - - - -231 - - - - - -58 - - - -58 - -289 - korekta wartości z tytułu ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w CHF - - - - - - - - - - 60 - 16 - -5 - - - 71 - 71 - naliczenia i spisania odsetek efektywnych - - - - - -47 - - - -47 - - - - - -11 - - - -11 - -58 pozostałe - 2 - 5 - 31 - - - 38 - - - - - -4 - - - -4 - 34 Stan na koniec okresu 77 536 -188 12 626 -413 3 151 -1 924 51 0 93 364 -2 525 58 257 -128 5 606 -200 1 026 -655 3 0 64 892 -983 158 256 -3 508 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 125 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Zmiany wartości bilansowej brutto portfela kredytowego wpływają na poziom odpisów na oczekiwane straty kredytowe przede wszystkim poprzez uruchomienia kredytów w okresie, transfery między Etapami oraz spłaty dokonane przez kredytobiorców. W roku 2024, wśród kredytów udzielonych w trakcie roku najbardziej istotną pozycję stanowią kredyty hipoteczne dla osób fizycznych (11 918 mln zł) oraz inwestycyjne (7 267 mln zł) i obrotowe (7 272 mln zł), ponadto pożyczki pieniężne dla osób fizycznych (4 073 mln zł). Znacząca część to także kredyty krótkoterminowe: odnawialne (1 897 mln zł) oraz kredyty w rachunku bieżącym (2 291 mln zł) i kredyty dla przedsiębiorców (1 602 mln zł). W portfelu kredytów udzielonych w trakcie roku 2024 są też należności leasingowe (5 201 mln zł) oraz faktoringowe (4 236 mln zł). Dodatkowo, w trakcie 2024 roku do wartości bilansowej brutto kredytów i innych należności udzielonych klientom naliczone zostały odsetki karne w wysokości 351 mln zł, które zostały w całości spisane. Na koniec 2024 roku stan spisanych odsetek karnych, które są przedmiotem czynności windykacyjnych, wynosił 744 mln zł. W roku 2023, wśród kredytów udzielonych w trakcie roku najbardziej istotną pozycję stanowiły kredyty hipoteczne dla osób fizycznych (5 733 mln zł), ponadto pożyczki pieniężne dla osób fizycznych (3 349 mln zł). Znacząca część to także kredyty krótkoterminowe: odnawialne (2 547 mln zł), obrotowe (4 813 mln zł) oraz kredyty w rachunku bieżącym (841 mln zł). W portfelu kredytów udzielonych w trakcie roku 2023 były też należności leasingowe (5 631 mln zł) oraz faktoringowe (4 097 mln zł). Dodatkowo, w trakcie 2023 roku do wartości bilansowej brutto kredytów i innych należności udzielonych klientom naliczone zostały odsetki karne w wysokości 289 mln zł, które zostały w całości spisane. Na koniec 2023 roku stan spisanych odsetek karnych, które były przedmiotem czynności windykacyjnych, wynosił 709 mln zł. Portfel kredytowy – zaangażowania bilansowe i pozabilansowe według klas ryzyka Grupa dzieli klasy ryzyka na cztery podstawowe grupy. Poszczególnym przedziałom klas ryzyka odpowiadają krótkoterminowe ratingi Moody’s, zgodnie z informacją zamieszczoną w poniższej tabeli. L.p. grupa klas ryzyka przedział klas ryzyka krótkoterminowy rating Moody’s 1. grupa klas odpowiadająca ratingom inwestycyjnym 1-10 od Aaa do Baa3 2. grupa klas odpowiadająca ratingom spekulacyjnym 11-17 od Ba1 do Caa3 3. grupa klas zaangażowań potencjalnie nieregularnych 18-19 od Ca do C 4. grupa klas zaangażowań nieregularnych 20-22 - Dla ratingów 20-22 prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania wynosi 100%. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 126 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2024 Zaangażowanie wobec klientów korporacyjnych stan na 31 grudnia Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem przedział klas ryzyka bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe 1-10 41 017 23 240 2 057 1 469 - - - - 43 074 24 709 11-17 36 489 19 471 8 558 3 729 21 3 - - 45 068 23 203 18-19 29 72 2 473 257 28 - - - 2 530 329 20-22 - - - - 5 408 195 47 - 5 455 195 Razem brutto 77 535 42 783 13 088 5 455 5 457 198 47 0 96 127 48 436 odpis -136 -18 -394 -30 -2 545 -48 - - -3 075 -96 Razem netto 77 399 42 765 12 694 5 425 2 912 150 47 0 93 052 48 340 Zaangażowanie wobec klientów detalicznych – ogółem stan na 31 grudnia Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem przedział klas ryzyka bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe 1-10 49 490 4 802 5 776 143 - - 1 - 55 267 4 945 11-17 12 634 505 2 098 41 4 - 2 - 14 738 546 18-19 3 - 311 2 - - - - 314 2 20-22 -3 - - - 951 4 - - 948 4 Razem brutto 62 124 5 307 8 185 186 955 4 3 0 71 267 5 497 odpis -105 -5 -172 -4 -603 -3 - - -880 -12 Razem netto 62 019 5 302 8 013 182 352 1 3 0 70 387 5 485 Zaangażowanie wobec klientów detalicznych – kredyty i pożyczki hipoteczne stan na 31 grudnia Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem przedział klas ryzyka bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe 1-10 48 503 3 069 5 736 16 - - 1 - 54 240 3 085 11-17 5 194 124 1 448 - 3 - - - 6 645 124 18-19 - - 124 1 - - - - 124 1 20-22 -3 - - - 289 - - - 286 - Razem brutto 53 694 3 193 7 308 17 292 0 1 0 61 295 3 210 odpis -11 - -57 - -113 - - - -181 - Razem netto 53 683 3 193 7 251 17 179 0 1 0 61 114 3 210 Zaangażowanie wobec klientów detalicznych – pozostałe kredyty i pożyczki stan na 31 grudnia Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem przedział klas ryzyka bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe 1-10 987 1 733 40 127 - - - - 1 027 1 860 11-17 7 440 381 650 41 1 - 2 - 8 093 422 18-19 3 - 187 1 - - - - 190 1 20-22 - - - - 662 4 - - 662 4 Razem brutto 8 430 2 114 877 169 663 4 2 0 9 972 2 287 odpis -94 -5 -115 -4 -490 -3 - - -699 -12 Razem netto 8 336 2 109 762 165 173 1 2 0 9 273 2 275 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 127 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2023 Zaangażowanie wobec klientów korporacyjnych stan na 31 grudnia Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem przedział klas ryzyka bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe 1-10 32 109 20 071 350 276 - - - - 32 459 20 347 11-17 45 049 24 964 9 513 2 267 26 2 - - 54 588 27 233 18-19 378 269 2 762 261 12 3 - - 3 152 533 20-22 - - 1 - 3 113 89 51 - 3 165 89 Razem brutto 77 536 45 304 12 626 2 804 3 151 94 51 0 93 364 48 202 odpis -188 -28 -413 -22 -1 924 -55 - - -2 525 -105 Razem netto 77 348 45 276 12 213 2 782 1 227 39 51 0 90 839 48 097 Zaangażowanie wobec klientów detalicznych – ogółem stan na 31 grudnia Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem przedział klas ryzyka bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe 1-10 50 101 2 806 4 000 96 - - - - 54 101 2 902 11-17 8 151 395 1 245 24 - - 2 - 9 398 419 18-19 5 - 361 2 - - - - 366 2 20-22 - - - - 1 026 3 1 - 1 027 3 Razem brutto 58 257 3 201 5 606 122 1 026 3 3 0 64 892 3 326 odpis -128 -5 -200 -3 -655 -3 - - -983 -11 Razem netto 58 129 3 196 5 406 119 371 0 3 0 63 909 3 315 Zaangażowanie wobec klientów detalicznych – kredyty i pożyczki hipoteczne stan na 31 grudnia Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem przedział klas ryzyka bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe 1-10 49 211 1 248 3 983 3 - - - - 53 194 1 251 11-17 1 203 46 865 - - - - - 2 068 46 18-19 - - 133 1 - - - - 133 1 20-22 - - - - 323 - 1 - 324 - Razem brutto 50 414 1 294 4 981 4 323 0 1 0 55 719 1 298 odpis -25 - -76 - -125 - - - -226 - Razem netto 50 389 1 294 4 905 4 198 0 1 0 55 493 1 298 Zaangażowanie wobec klientów detalicznych – pozostałe kredyty i pożyczki stan na 31 grudnia Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem przedział klas ryzyka bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe 1-10 890 1 558 17 93 - - - - 907 1 651 11-17 6 948 349 380 24 - - 2 - 7 330 373 18-19 5 - 228 1 - - - - 233 1 20-22 - - - - 703 3 - - 703 3 Razem brutto 7 843 1 907 625 118 703 3 2 0 9 173 2 028 odpis -103 -5 -124 -3 -530 -3 - - -757 -11 Razem netto 7 740 1 902 501 115 173 0 2 0 8 416 2 017 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 128 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Zaangażowanie wobec klientów według okresów przeterminowania 2024 Zaangażowanie wobec klientów korporacyjnych stan na 31 grudnia Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem liczba dni przeterminowania bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe 0 76 410 42 693 12 223 5 412 2 182 173 47 - 90 862 48 278 1-30 1 121 90 625 39 195 2 - - 1 941 131 31-60 2 - 193 4 105 3 - - 300 7 61-90 1 - 39 - 77 - - - 117 - 91-180 - - 8 - 441 - - - 449 - 181-365 - - - - 791 20 - - 791 20 >365 1 - - - 1 666 - - - 1 667 - Razem brutto 77 535 42 783 13 088 5 455 5 457 198 47 0 96 127 48 436 Zaangażowanie wobec klientów detalicznych – ogółem stan na 31 grudnia Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem liczba dni przeterminowania bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe 0 61 814 5 307 7 502 186 340 4 3 - 69 659 5 497 1-30 310 - 552 - 62 - - - 924 - 31-60 - - 101 - 18 - - - 119 - 61-90 - - 30 - 16 - - - 46 - 91-180 - - - - 67 - - - 67 - 181-365 - - - - 113 - - - 113 - >365 - - - - 339 - - - 339 - Razem brutto 62 124 5 307 8 185 186 955 4 3 0 71 267 5 497 Zaangażowanie wobec klientów detalicznych – kredyty i pożyczki hipoteczne stan na 31 grudnia Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem liczba dni przeterminowania bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe 0 53 446 3 193 6 877 17 112 - 1 - 60 436 3 210 1-30 248 - 333 - 22 - - - 603 - 31-60 - - 79 - 5 - - - 84 - 61-90 - - 19 - 5 - - - 24 - 91-180 - - - - 18 - - - 18 - 181-365 - - - - 26 - - - 26 - >365 - - - - 104 - - - 104 - Razem brutto 53 694 3 193 7 308 17 292 0 1 0 61 295 3 210 Zaangażowanie wobec klientów detalicznych – pozostałe kredyty i pożyczki stan na 31 grudnia Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem liczba dni przeterminowania bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe 0 8 368 2 114 625 169 228 4 2 - 9 223 2 287 1-30 62 - 219 - 40 - - - 321 - 31-60 - - 22 - 13 - - - 35 - 61-90 - - 11 - 11 - - - 22 - 91-180 - - - - 49 - - - 49 - 181-365 - - - - 87 - - - 87 - >365 - - - - 235 - - - 235 - Razem brutto 8 430 2 114 877 169 663 4 2 0 9 972 2 287 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 129 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2023 Zaangażowanie wobec klientów korporacyjnych stan na 31 grudnia Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem liczba dni przeterminowania bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe 0 76 059 45 304 11 534 2 750 645 87 51 - 88 289 48 141 1-30 1 475 - 862 54 142 7 - - 2 479 61 31-60 2 - 172 - 77 - - - 251 - 61-90 - - 56 - 64 - - - 120 - 91-180 - - 1 - 211 - - - 212 - 181-365 - - - - 451 - - - 451 - >365 - - 1 - 1 561 - - - 1 562 - Razem brutto 77 536 45 304 12 626 2 804 3 151 94 51 0 93 364 48 202 Zaangażowanie wobec klientów detalicznych – ogółem stan na 31 grudnia Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem liczba dni przeterminowania bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe 0 57 953 3 201 4 892 122 324 3 3 - 63 172 3 326 1-30 304 - 563 - 55 - - - 922 - 31-60 - - 121 - 23 - - - 144 - 61-90 - - 30 - 19 - - - 49 - 91-180 - - - - 88 - - - 88 - 181-365 - - - - 140 - - - 140 - >365 - - - - 377 - - - 377 - Razem brutto 58 257 3 201 5 606 122 1 026 3 3 0 64 892 3 326 Zaangażowanie wobec klientów detalicznych – kredyty i pożyczki hipoteczne stan na 31 grudnia Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem liczba dni przeterminowania bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe 0 50 203 1 294 4 548 4 134 - 1 - 54 886 1 298 1-30 211 - 325 - 16 - - - 552 - 31-60 - - 93 - 9 - - - 102 - 61-90 - - 15 - 7 - - - 22 - 91-180 - - - - 31 - - - 31 - 181-365 - - - - 32 - - - 32 - >365 - - - - 94 - - - 94 - Razem brutto 50 414 1 294 4 981 4 323 0 1 0 55 719 1 298 Zaangażowanie wobec klientów detalicznych – pozostałe kredyty i pożyczki stan na 31 grudnia Etap 1 Etap 2 Etap 3 POCI Razem liczba dni przeterminowania bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe bilansowe poza- bilansowe 0 7 750 1 907 344 118 190 3 2 - 8 286 2 028 1-30 93 - 238 - 39 - - - 370 - 31-60 - - 28 - 14 - - - 42 - 61-90 - - 15 - 12 - - - 27 - 91-180 - - - - 57 - - - 57 - 181-365 - - - - 108 - - - 108 - >365 - - - - 283 - - - 283 - Razem brutto 7 843 1 907 625 118 703 3 2 0 9 173 2 028 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 130 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2.10.3. Koncentracja zaangażowań Koncentracja zaangażowań wobec klientów korporacyjnych w branże gospodarki narodowej 2024 stan na 31 grudnia zaangażowanie bilansowe i pozabilansowe w mln zł (wartość bilansowa brutto) udział w zaangażowaniu ogółem Branża gospodarki narodowej Etap 1 Etap 2 Etap 3 Ogółem (w %) handel hurtowy 14 265 2 432 478 17 175 11,9% budownictwo 8 474 1 323 437 10 234 7,1% pośrednictwo finansowe 9 610 36 15 9 661 6,7% obsługa nieruchomości 7 843 1 085 497 9 425 6,5% pozostała działalność związana z prowadzeniem interesów 7 275 1 632 271 9 178 6,3% handel detaliczny 6 708 548 301 7 557 5,2% transport lądowy i rurociągami 4 595 1 013 472 6 080 4,2% produkcja artykułów spożywczych i napojów 4 918 725 185 5 828 4,0% produkcja metalowych wyrobów gotowych 4 765 783 257 5 805 4,0% przemysł gumowy 3 635 1 079 123 4 837 3,3% produkcja chemikaliów, wyrobów chemicznych 3 004 289 1 359 4 652 3,2% wynajem sprzętu 3 284 821 48 4 153 2,9% sprzedaż, naprawa i obsługa pojazdów mechanicznych 3 246 293 101 3 640 2,5% poczta i telekomunikacja 3 272 214 24 3 510 2,4% przemysł drzewny i papierniczy 2 479 876 116 3 471 2,4% przemysł energetyczny 2 822 283 103 3 208 2,2% administracja publiczna i obrona narodowa 1 756 878 - 2 634 1,8% przemysł maszynowy 1 784 512 95 2 391 1,7% rolnictwo, leśnictwo, rybactwo 1 870 396 71 2 337 1,6% pozostałe 24 729 3 308 750 28 787 19,9% Razem 120 334 18 526 5 703 144 563 100% 2023 stan na 31 grudnia zaangażowanie bilansowe i pozabilansowe w mln zł (wartość bilansowa brutto) udział w zaangażowaniu ogółem Branża gospodarki narodowej Etap 1 Etap 2 Etap 3 Ogółem (w %) handel hurtowy 14 817 1 985 474 17 276 12,2% budownictwo 8 308 1 019 360 9 687 6,8% obsługa nieruchomości 7 239 1 369 250 8 858 6,3% pozostała działalność związana z prowadzeniem interesów 7 166 1 139 157 8 462 6,0% pośrednictwo finansowe 8 132 7 16 8 155 5,8% handel detaliczny 6 065 547 243 6 855 4,8% transport lądowy i rurociągami 5 036 922 189 6 147 4,3% produkcja artykułów spożywczych i napojów 4 907 979 243 6 129 4,3% produkcja metalowych wyrobów gotowych 4 938 928 169 6 035 4,3% przemysł gumowy 4 295 561 94 4 950 3,5% produkcja chemikaliów, wyrobów chemicznych 3 323 1 132 22 4 477 3,2% wynajem sprzętu 3 505 291 37 3 833 2,7% przemysł energetyczny 3 168 318 100 3 586 2,5% przemysł drzewny i papierniczy 3 189 252 119 3 560 2,5% poczta i telekomunikacja 3 438 33 18 3 489 2,5% sprzedaż, naprawa i obsługa pojazdów mechanicznych 3 094 238 75 3 407 2,4% administracja publiczna i obrona narodowa 2 677 284 - 2 961 2,1% przemysł maszynowy 2 494 302 72 2 868 2,0% rolnictwo, leśnictwo, rybactwo 1 943 453 148 2 544 1,8% pozostałe 25 105 2 672 510 28 287 20,0% Razem 122 839 15 431 3 296 141 566 100% Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 131 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Największe zaangażowania Grupy Poniższa tabela prezentuje zestawienie 20 największych zaangażowań Grupy wobec pojedynczych podmiotów lub grup powiązanych dłużników. Wśród prezentowanych grup podmiotów występują grupy, w których jednostką dominującą jest instytucja w rozumieniu przepisów CRR (w tym podmiot dominujący wobec Grupy) oraz grupy podmiotów, których właścicielem jest Skarb Państwa lub w których Skarb Państwa sprawuje kontrolę na innej podstawie. W kwocie zaangażowań ujęto wartość aktywów bilansowych (udzielonych kredytów, złożonych lokat, dłużnych papierów wartościowych), udzielonych zobowiązań pozabilansowych oraz wartość ekwiwalentu bilansowego instrumentów pochodnych. Zaangażowania zostały pomniejszone o kwoty wyłączeń dopuszczone na podstawie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z 26 czerwca 2013 roku (CRR) oraz Rozporządzenia Ministra Finansów z 1 lipca 2016 roku w sprawie rodzajów ekspozycji banków wyłączonych z limitów dużych ekspozycji . Uwzględnione zostały również efekty zastosowania technik redukcji ryzyka zgodnie z CRR. Na kwotę zaangażowania grup dłużników powiązanych ze Skarbem Państwa składają się nie tylko zaangażowania wobec spółek Skarbu Państwu lub przez niego kontrolowanych na innej podstawie, ale także niepodlegająca wyłączeniu wartość obligacji Skarbu Państwa 5 oraz gwarancji i poręczeń Korporacji Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych (KUKE) S.A. Dla powyższych ekspozycji Bank posiada zgodę KNF na podstawie art. 500a ust. 2 CRR na czasowe stosowanie podwyższonych limitów dużych ekspozycji (do 42% kapitału Tier 1). 5 W okresie lipiec – grudzień 2024 roku Bank korzystał z tymczasowej możliwości wyłączania w limitów dużych ekspozycji pozycji wynikających z długu publicznego nominowanego w walucie innego kraju członkowskiego UE na postawie przepisów CRR znowelizowanych przez Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1623 z dnia 31 maja 2024 roku w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wymogów dotyczących ryzyka kredytowego, ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej, ryzyka operacyjnego, ryzyka rynkowego oraz minimalnego progu kapitałowego. stan na 31 grudnia zaangażowanie Grupy Podmiot/grupa podmiotów powiązanych 2024 2023 Grupa 1 (bankowa) 3 025 2 101 Grupa 2 2 328 2 118 Grupa 3 / 2 145 6 717 Grupa 4 1 829 1 542 Grupa 5 *** 1 632 751 Grupa 6 (bankowa) * 1 553 1 752 Grupa 7 / 1 366 5 477 Grupa 8 1 350 1 352 Grupa 9 */ 1 321 5 146 Grupa 10 (bankowa) 1 288 669 Grupa 11 1 254 1 249 Grupa 12 / 1 128 4 406 Grupa 13 1 062 740 Grupa 14 1 049 1 017 Grupa 15 1 026 1 026 Grupa 16 1 023 1 057 Grupa 17 (bankowa) 1 010 1 216 Grupa 18 1 005 1 015 Grupa 19 877 923 Grupa 20 797 39 ) zastosowano dopuszczone przepisami wyłączenia zaangażowań z limitów koncentracji, **) grupa z udziałem podmiotów powiązanych ze Skarbem Państwa, ) zaangażowanie obejmuje również sekurytyzację. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 132 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2.10.4. Zabezpieczenia Maksymalna uznawalna kwota zabezpieczenia lub gwarancji Grupa stosuje zabezpieczenia na następujących aktywach: środki finansowe (lokata w Banku lub innym banku), papiery wartościowe płynne, nieruchomości, środki transportu, wierzytelności, maszyny i urządzenia, zapasy, wartości niematerialne oraz inne zabezpieczenia. Na 31 grudnia 2024 roku wartość zabezpieczeń ekspozycji kredytowych w Etapie 3 wynosiła 2 206 mln zł w porównaniu z 1 374 mln zł na koniec roku 2023 roku. W sytuacji, gdy wartość zabezpieczeń przekracza saldo ekspozycji kredytowej przyjęto, że wartość zabezpieczeń jest równa wysokości salda ekspozycji. Tabele na następnej stronie przedstawiają wartość zabezpieczeń nie przekraczającą wartości bilansowej powiązanych ekspozycji kredytowych. Prezentowane wartości zabezpieczeń wynikają z przyjętych przez Grupę założeń określania nominalnej wartości zabezpieczeń, których ogólne zasady dla głównych typów zabezpieczeń są następujące: • Wartości zabezpieczenia na nieruchomości to niższa z dwóch wartości tj. wartości ustalonej w wyniku weryfikacji wartości nieruchomości przez Grupę (nie wyższej niż wartość rynkowa określona w operacie szacunkowym lub wewnętrznym raporcie z wyceny) ustalona w procesie cyklicznego monitoringu / aktualizacji po pomniejszeniu o powstałe wcześniej obciążenia hipoteczne lub wartości wpisu hipoteki w księdze wieczystej. • Wartość zabezpieczenia, którego przedmiotem są maszyny i urządzenia to niższa z wartości sumy ubezpieczenia tego przedmiotu, aktualnej wartości księgowej netto lub kwoty najwyższej sumy zabezpieczenia w przypadku umowy zastawu rejestrowego. • Wartość zabezpieczenia w przypadku gwarancji innych niż firmy matki lub innej firmy powiązanej stanowi mniejsza z dwóch wartości, tj. kwota, do której wystawiona jest gwarancja lub wysokość ekspozycji kredytowej, do której odnosi się zabezpieczenie. 2024 stan na 31 grudnia Maksymalna uznawalna kwota zabezpieczenia lub gwarancji kredyty zabezpieczone nieruchomościami inne kredyty zabezpieczone mieszkaniowe komercyjne środki pieniężne (wyemitowane instrumenty dłużne) pozostałe otrzymane gwarancje finansowe Kredyty i zaliczki; w tym: 57 333 21 315 47 19 863 11 804 pozostałe instytucje sektora finansowego 8 19 - 76 3 533 przedsiębiorstwa niefinansowe 1 349 20 308 47 17 879 6 948 gospodarstwa domowe 55 976 984 - 1 785 1 320 w tym: kredyty na zakup nieruchomości mieszkaniowych 54 733 643 - - - pozostałe podmioty (banki, sektor budżetowy) - 4 - 123 3 2023 stan na 31 grudnia Maksymalna uznawalna kwota zabezpieczenia lub gwarancji kredyty zabezpieczone nieruchomościami inne kredyty zabezpieczone mieszkaniowe komercyjne środki pieniężne (wyemitowane instrumenty dłużne) pozostałe otrzymane gwarancje finansowe Kredyty i zaliczki; w tym: 52 566 18 545 110 21 613 9 716 pozostałe instytucje sektora finansowego 586 21 - 81 337 przedsiębiorstwa niefinansowe 493 16 666 108 18 861 7 822 gospodarstwa domowe 51 487 1 851 2 2 541 1 557 w tym: kredyty na zakup nieruchomości mieszkaniowych 46 412 600 - - 2 pozostałe podmioty (banki, sektor budżetowy) - 7 - 130 - Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 133 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2.10.5. Portfel kredytowy pracujący i niepracujący i zaangażowania z udzielonym udogodnieniem typu forbearance W poniższych tabelach zaprezentowano podział portfela kredytowego na portfel pracujący i niepracujący z wyszczególnieniem ekspozycji z udzielonym udogodnieniem typu forbearance. Do klasy kwarantanna Grupa klasyfikuje ekspozycje, dla których w przeszłości zastosowano udogodnienia, a które obecnie znajdują się w okresie obserwacji przed pełnym uzdrowieniem. W rachunku zysków i strat za rok 2024 w pozycji Przychody odsetkowe – odsetki od kredytów i innych należności udzielonych klientom ujęto przychód odsetkowy od ekspozycji z udzielonym udogodnieniem typu forbearance w wysokości 368 mln zł (329 mln zł za rok 2023), z czego 242 mln zł dotyczy ekspozycji w portfelu pracującym a 126 mln zł dotyczy ekspozycji w portfelu niepracującym (za rok 2023 odpowiednio 270 mln zł i 59 mln zł). Portfel kredytowy – podział na portfel pracujący i niepracujący z wyszczególnieniem ekspozycji z udzielonym udogodnieniem typu forbearance 2024 stan na 31 grudnia Portfel kredytowy pracujący (performing) w tym zaangażowania forbearance modyfikacja warunków refinansowanie kwarantanna Portfel kredytowy niepracujący (non-performing) w tym zaangażowania forbearance modyfikacja warunków refinansowanie portfel przeterminowany portfel z utratą wartości Portfel kredytowy brutto, w tym: 160 933 3 515 3 134 381 3 326 6 461 3 164 3 163 1 1 317 2 372 Bankowość korporacyjna, w tym: 90 623 2 894 2 513 381 2 720 5 504 2 773 2 772 1 1 175 1 982 kredyty w rachunku bieżącym 14 645 448 448 - 448 289 109 109 - 66 109 kredyty i pożyczki terminowe 52 612 2 258 1 877 381 2 258 3 706 1 826 1 825 1 1 045 1 035 należności leasingowe 12 825 165 165 - - 619 44 44 - 44 44 należności faktoringowe 5 970 23 23 - 14 890 794 794 - 20 794 dłużne papiery wartościowe (korporacyjne i komunalne) 4 571 - - - - - - - - - - Bankowość detaliczna, w tym: 70 310 621 621 - 606 957 391 391 - 142 390 kredyty i pożyczki hipoteczne 61 003 508 508 - 493 292 116 116 - 34 115 kredyty w rachunku bieżącym 630 2 2 - 2 58 4 4 - 2 4 pozostałe kredyty i pożyczki 8 677 111 111 - 111 607 271 271 - 106 271 Odpis na oczekiwane straty kredytowe, w tym: -811 -116 -116 0 -113 -3 144 -1 228 -1 228 0 -681 -1 227 Bankowość korporacyjna, w tym: -534 -105 -105 - -102 -2 541 -998 -998 - -582 -998 kredyty w rachunku bieżącym -90 -14 -14 - -14 -128 -28 -28 - -21 -28 kredyty i pożyczki terminowe -389 -88 -88 - -88 -2 073 -756 -756 - -548 -756 należności leasingowe -38 -3 -3 - - -64 -3 -3 - -3 -3 należności faktoringowe -13 - - - - -276 -211 -211 - -10 -211 dłużne papiery wartościowe (korporacyjne i komunalne) -4 - - - - - - - - - - Bankowość detaliczna, w tym: -277 -11 -11 - -11 -603 -230 -230 - -99 -229 kredyty i pożyczki hipoteczne -68 -4 -4 - -4 -113 -44 -44 - -18 -43 kredyty w rachunku bieżącym -24 - - - - -40 -3 -3 - -1 -3 pozostałe kredyty i pożyczki -185 -7 -7 - -7 -450 -183 -183 - -80 -183 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 134 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2023 stan na 31 grudnia Portfel kredytowy pracujący (performing) w tym zaangażowania forbearance modyfikacja warunków refinansowanie kwarantanna Portfel kredytowy niepracujący (non-performing) w tym zaangażowania forbearance modyfikacja warunków refinansowanie portfel przeterminowany portfel z utratą wartości Portfel kredytowy brutto, w tym: 154 024 4 532 4 108 423 4 288 4 232 1 522 1 520 2 1 047 1 528 Bankowość korporacyjna, w tym: 90 161 3 590 3 166 423 3 376 3 203 1 140 1 138 2 898 1 150 kredyty w rachunku bieżącym 13 569 470 470 - 470 170 94 94 - 29 94 kredyty i pożyczki terminowe 52 806 2 234 1 810 423 2 231 2 567 1 005 1 003 2 830 1 000 należności leasingowe 12 853 181 181 - - 356 22 22 - 22 37 należności faktoringowe 6 741 705 705 - 675 110 19 19 - 17 19 dłużne papiery wartościowe (korporacyjne i komunalne) 4 192 - - - - - - - - - - Bankowość detaliczna, w tym: 63 863 942 942 - 912 1 029 382 382 - 149 378 kredyty i pożyczki hipoteczne 55 395 791 791 - 761 324 138 138 - 37 134 kredyty w rachunku bieżącym 649 2 2 - 2 57 4 4 - 2 4 pozostałe kredyty i pożyczki 7 819 149 149 - 149 648 240 240 - 110 240 Odpis na oczekiwane straty kredytowe, w tym: -929 -167 -167 0 -165 -2 579 -904 -904 0 -739 -885 Bankowość korporacyjna, w tym: -601 -145 -145 - -143 -1 924 -688 -688 - -633 -670 kredyty w rachunku bieżącym -81 -8 -8 - -8 -59 -18 -18 - -12 -18 kredyty i pożyczki terminowe -466 -114 -114 - -114 -1 735 -654 -654 - -605 -630 należności leasingowe -22 -2 -2 - - -56 -7 -7 - -7 -13 należności faktoringowe -30 -21 -21 - -21 -74 -9 -9 - -9 -9 dłużne papiery wartościowe (korporacyjne i komunalne) -2 - - - - - - - - - - Bankowość detaliczna, w tym: -328 -22 -22 - -22 -655 -216 -216 - -106 -215 kredyty i pożyczki hipoteczne -101 -10 -10 - -10 -125 -49 -49 - -18 -48 kredyty w rachunku bieżącym -25 - - - - -38 -2 -2 - -1 -2 pozostałe kredyty i pożyczki -202 -12 -12 - -12 -492 -165 -165 - -87 -165 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 135 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Zaangażowania z udzielonym udogodnieniem typu forbearance według klas ryzyka 2024 stan na 31 grudnia Bankowość korporacyjna Bankowość detaliczna Razem portfel pracujący (performing) portfel niepracujący (non-performing) portfel pracujący (performing) portfel niepracujący (non-performing) portfel pracujący (performing) portfel niepracujący (non-performing) przedział klas ryzyka zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe 1-10 50 - - - 415 - - - 465 - - - 11-17 1 616 2 - - 192 - 2 - 1 808 2 2 - 18-19 1 228 5 1 - 14 - - - 1 242 5 1 - 20-22 - - 2 772 9 - - 389 - - - 3 161 9 Razem (brutto) 2 894 7 2 773 9 621 0 391 0 3 515 7 3 164 9 2023 stan na 31 grudnia Bankowość korporacyjna Bankowość detaliczna Razem portfel pracujący (performing) portfel niepracujący (non-performing) portfel pracujący (performing) portfel niepracujący (non-performing) portfel pracujący (performing) portfel niepracujący (non-performing) przedział klas ryzyka zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe 1-10 1 - - - 698 - - - 699 - - - 11-17 1 299 89 - - 218 - - - 1 517 89 - - 18-19 2 289 314 2 - 26 - - - 2 315 314 2 - 20-22 1 - 1 138 11 - - 382 - 1 - 1 520 11 Razem (brutto) 3 590 403 1 140 11 942 0 382 0 4 532 403 1 522 11 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 136 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Zaangażowania z udzielonym udogodnieniem typu forbearance według okresów przeterminowania 2024 stan na 31 grudnia Bankowość korporacyjna Bankowość detaliczna Razem portfel pracujący (performing) portfel niepracujący (non-performing) portfel pracujący (performing) portfel niepracujący (non-performing) portfel pracujący (performing) portfel niepracujący (non-performing) liczba dni przeterminowania zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe 0 2 856 7 1 779 7 576 - 249 - 3 432 7 2 028 7 1-30 29 - 59 2 41 - 31 - 70 - 90 2 31-60 6 - 17 - 4 - 6 - 10 - 23 - 61-90 3 - 20 - - - 5 - 3 - 25 - 91-180 - - 48 - - - 15 - - - 63 - 181-365 - - 384 - - - 23 - - - 407 - >365 - - 466 - - - 62 - - - 528 - Razem (brutto) 2 894 7 2 773 9 621 0 391 0 3 515 7 3 164 9 2023 stan na 31 grudnia Bankowość korporacyjna Bankowość detaliczna Razem portfel pracujący (performing) portfel niepracujący (non-performing) portfel pracujący (performing) portfel niepracujący (non-performing) portfel pracujący (performing) portfel niepracujący (non-performing) liczba dni przeterminowania zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe zaangażowanie bilansowe zaangażowanie pozabilansowe 0 3 414 403 409 11 884 - 233 - 4 298 403 642 11 1-30 152 - 21 - 48 - 29 - 200 - 50 - 31-60 20 - 17 - 8 - 6 - 28 - 23 - 61-90 4 - 15 - 2 - 4 - 6 - 19 - 91-180 - - 48 - - - 18 - - - 66 - 181-365 - - 117 - - - 28 - - - 145 - >365 - - 513 - - - 64 - - - 577 - Razem (brutto) 3 590 403 1 140 11 942 0 382 0 4 532 403 1 522 11 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 137 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2.10.6. Jakość kredytowa innych aktywów finansowych Jakość kredytowa kredytów i innych należności udzielonych innym bankom Kredyty i inne należności udzielone innym bankom prezentowane są w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji Kredyty i inne należności udzielone innym bankom (nota objaśniająca nr 15 ) oraz – w części stanowiącej ekwiwalent środków pieniężnych – w pozycji Środki pieniężne i ich ekwiwalenty (nota objaśniająca nr 14 ). Na 31 grudnia 2024 roku oraz na 31 grudnia 2023 roku, kredyty i inne należności udzielone innym bankom w około 99% znajdowały się w klasach niskiego ryzyka (rating 1-10), pozostałe w klasach średniego i podwyższonego ryzyka z ratingami od 11 do 19 (podobnie jak na koniec 2023 roku). Ekspozycje w wysokości 21 826 mln zł znajdowały się w całości w Etapie 1. Na 31 grudnia 2023 roku ekspozycje w wysokości 19 906 mln zł znajdowały się w Etapie 1 a 3 mln zł w Etapie 2. Zmiana poziomu odpisu na oczekiwane straty kredytowe w roku 2024 i 2023 wynikała ze zmian parametrów kredytowych opisanego wyżej portfela. Jakość kredytowa dłużnych papierów wartościowych Na 31 grudnia 2024 roku, wszystkie dłużne papiery wartościowe z portfela aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu oraz portfela inwestycyjnych papierów wartościowych znajdowały się w klasach niskiego ryzyka z ratingami od 1 do 10 (podobnie jak na koniec 2023 roku). Zarówno na koniec 2024 roku jak i na koniec 2023 roku, wszystkie dłużne papiery wartościowe z portfela inwestycyjnych papierów wartościowych znajdowały się w Etapie 1. Zmiana poziomu odpisu na oczekiwane straty kredytowe w roku 2024 i 2023 wynikała ze zmian parametrów kredytowych opisanych wyżej portfeli. Dodatkowo, na koniec 2023 roku, ze względu na przebudowę modelu MSSF dla portfeli low default, ujęte zostały dodatkowe odpisy na oczekiwane straty kredytowe w wysokości 17 mln PLN. W 2024 roku podobnie jak 2023 roku zmiany w wartości brutto inwestycyjnych papierów wartościowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz wycenianych według zamortyzowanego kosztu nie miały istotnego wpływu na poziom odpisów na oczekiwane straty kredytowe. W 2024 i 2023 roku nie miały miejsca transfery inwestycyjnych papierów wartościowych między etapami o różnym sposobie wyceny oczekiwanych strat kredytowych. Inwestycyjne papiery wartościowe - wartość bilansowa oraz poziom odpisów na oczekiwane straty kredytowe w podziale na Etapy stan na 31 grudnia 2024 2023 Etap 1 Etap 1 wartość bilansowa (brutto) odpis wartość bilansowa (netto) wartość bilansowa (brutto) odpis wartość bilansowa (netto) Dłużne papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, w tym: 31 685 -12 - 23 680 -12 - obligacje Skarbu Państwa w PLN 26 371 -12 - 21 345 -11 - obligacje Skarbu Państwa w EUR - - - 546 - - obligacje Unii Europejskiej 2 064 - - - - - obligacje Europejskiego Banku Inwestycyjnego 2 838 - - 1 378 -1 - obligacje Rządu Austriackiego 412 - - 411 - - Dłużne papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu, w tym: 27 063 -10 27 053 32 712 -14 32 698 obligacje Skarbu Państwa w PLN 11 864 -5 11 859 13 102 -7 13 095 obligacje Skarbu Państwa w EUR 2 873 -1 2 872 2 942 -2 2 940 obligacje Europejskiego Banku Inwestycyjnego 6 654 - 6 654 6 703 -2 6 701 obligacje Polskiego Funduszu Rozwoju 3 864 -4 3 860 3 862 -2 3 860 obligacje Banku Gospodarstwa Krajowego 1 808 - 1 808 1 806 -1 1 805 bony pieniężne NBP - - - 4 297 - 4 297 ) W przypadku aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, wartość bilansowa nie zostaje pomniejszona o odpis na oczekiwane straty kredytowe. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 138 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Inwestycyjne papiery wartościowe - zmiana odpisu na oczekiwane straty kredytowe za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Etap 1 Etap 1 wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody wyceniane według zamortyzowanego kosztu Ogółem wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody wyceniane według zamortyzowanego kosztu Ogółem Odpis na początek okresu 12 14 26 3 7 10 Zmiany w okresie, w tym: - -4 -4 9 7 16 utworzenia i rozwiązania w okresie - -4 -4 9 7 16 Odpis na koniec okresu 12 10 22 12 14 26 Jakość kredytowa pozostałych aktywów finansowych W poniższych tabelach przedstawiono jakość kredytową pozostałych aktywów finansowych, które są prezentowane w pozycji Inne aktywa skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej oraz w nocie objaśniającej nr 26 . Pozostałe aktywa finansowe – wartość bilansowa brutto oraz poziom odpisów na oczekiwane straty kredytowe w podziale na Etapy stan na 31 grudnia 2024 2023 brutto odpis netto brutto odpis netto aktywa w Etapie 1 40 - 40 38 - 38 aktywa w Etapie 3 33 -33 - 43 -43 - Razem 73 -33 40 81 -43 38 Pozostałe aktywa finansowe – zmiana odpisu na oczekiwane straty kredytowe za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Etap 3 Etap 3 Odpis na początek okresu 43 42 Zmiany w okresie, w tym: -10 1 dowiązanie odpisu na oczekiwane straty kredytowe 7 5 usunięcie ze sprawozdania z sytuacji finansowej w wyniku umorzenia -3 -1 usunięcie ze sprawozdania z sytuacji finansowej z tytułu spłaty -14 -3 Odpis na koniec okresu 33 43 Pozostałe aktywa finansowe – uzgodnienie wartości bilansowej brutto za rok kończący się 31 grudnia 2024 2023 Etap 1 Etap 3 Razem Etap 1 Etap 3 Razem Wartość bilansowa brutto na początek okresu 38 43 81 51 42 93 Zmiany w okresie, w tym: 2 -10 -8 -13 1 -12 transfer do i z Etapu 3 -7 7 - -5 5 - usunięcie ze sprawozdania z sytuacji finansowej z tytułu umorzenia - -3 -3 - -1 -1 rozpoznanie nowych instrumentów finansowych, spłaty i inne 9 -14 -5 -8 -3 -11 Wartość bilansowa brutto na koniec okresu 40 33 73 38 43 81 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 139 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2.10.7. Modyfikacja kontraktowych przepływów pieniężnych W 2024 roku, ekspozycje kredytowe w kwocie 1 474 mln zł (1 264 mln zł w roku 2023) podlegały modyfikacji kontraktowych przepływów pieniężnych, które nie skutkowały ich usunięciem i ponownym ujęciem składnika aktywów finansowych. Ponadto wyłączeniu i ponownemu ujęciu jako składnik aktywów finansowych nie podlegały ekspozycje w kwocie 5 849 mln zł z tytułu wakacji kredytowych (53 379 mln zł w roku 2023). Modyfikacje kontraktowych przepływów pieniężnych, które nie skutkują ich usunięciem i ponownym ujęciem składnika aktywów finansowych czyli prowadzą do ujęcia zysków lub strat z modyfikacji, wynikają z przesłanek biznesowych lub zdarzeń z zakresu ryzyka kredytowego w postaci udogodnień (forbearance) przyznanych klientom. W przypadku wystąpienia przesłanek biznesowych sposób ustalania odpisów na oczekiwane straty kredytowe nie ulega zmianie. Przyznanie klientom udogodnień (forbearance) świadczy o istotnym wzroście ryzyka kredytowego, skutkującego klasyfikacją do Etapu 2, w przypadku przyznania kolejnego udogodnienia następuje klasyfikacja do Etapu 3 zgodnie zasadami szacowania odpisów z tytułu utarty wartości opisanymi w rozdziale III. Znaczące zasady rachunkowości, w punkcie 13.11 . Oczekiwane straty kredytowe. W tabeli zaprezentowano informacje dotyczące aktywów finansowych, w przypadku których przepływy pieniężne wynikające z umowy uległy modyfikacji, podczas gdy odpowiadający im odpis na oczekiwane straty kredytowe był wyceniany w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia (tj. aktywów finansowych w Etapach 2 i 3). stan na 31 grudnia 2024 2023 Aktywa finansowe, które uległy modyfikacji w okresie zamortyzowany koszt przed modyfikacją 343 287 strata netto z tytułu modyfikacji -1 - Aktywa finansowe, które uległy modyfikacji od momentu początkowego ujęcia wartość bilansowa brutto aktywów finansowych uprzednio zmodyfikowanych, dla których odpis na oczekiwane straty kredytowe uległ zmianie w ciągu okresu do kwoty równej 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym (tj. nastąpiło przesunięcie tych aktywów finansowych do Etapu 1) 30 99 3.Ryzyko rynkowe 3.1. Wprowadzenie 3.2. Cele zarządzania ryzykiem rynkowym 3.3. Polityki zarządzania ryzykiem rynkowym 3.4. Proces zarządzania ryzykiem rynkowym 3.5. Struktura ksiąg i metody pomiaru ryzyka 3.6. Struktura walutowa aktywów i zobowiązań 3.7. Wpływ reformy stawek referencyjnych 3.8. Rachunkowość zabezpieczeń 3.9. Podejście do zarządzania ryzykiem w spółkach zależnych 3.1. Wprowadzenie Ryzyko rynkowe definiuje się jako potencjalną stratę, którą może ponieść Bank w związku z niekorzystnymi zmianami cen rynkowych (takich jak krzywe dochodowości, kursy walutowe, ceny na rynku kapitałowym), parametrów rynkowych (zmienności cen rynkowych, korelacji pomiędzy ruchami poszczególnych cen) oraz zachowań klientów (np. wcześniejsze spłaty kredytów). 3.2. Cele zarządzania ryzykiem rynkowym Głównymi celami zarządzania ryzykiem rynkowym w ING Banku Śląskim S.A. są: zapewnienie, że istnieje świadomość i zrozumienie ekspozycji Banku na ryzyko rynkowe, oraz że ta ekspozycja jest odpowiednio zarządzana, i tam gdzie ma to zastosowanie, mieści się w granicach przyjętych limitów. 3.3. Polityki zarządzania ryzykiem rynkowym Departament Zarządzania Ryzykiem Rynkowym posiada dokumenty normatywne, które opisują zakres, zasady i obowiązki departamentu. W celu optymalizacji procesu zarządzania ryzykiem rynkowym, została stworzona Polityka Zarządzania Ryzykiem Rynkowym w ING Banku Śląskim S.A . Opisuje ona podejście banku do zarządzania ryzykiem rynkowym. Definiuje zasady, metodologię zarządzania i pomiaru ryzyka rynkowego w Banku, jak również ogólne zasady zarządzania procesem. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 140 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Dokument jest uszczegółowieniem dokumentu Ogólne zasady zarządzania ryzykiem w ING Banku Śląskim S.A. , który jest zatwierdzany przez Radę Nadzorczą Banku, na podstawie rekomendacji Komitetu Ryzyka. Polityka podlega zatwierdzeniu przez Zarząd Banku. Kolejnym dokumentem jest polityka opisująca podejście Banku do procesu definiowania apetytu na ryzyko w obszarze ryzyka rynkowego i płynności ( Polityka ustalania i monitorowania apetytu na ryzyko w obszarze ryzyka rynkowego i płynności ). Polityka ta również jest zatwierdzana przez Zarząd Banku. 3.4. Proces zarządzania ryzykiem rynkowym Proces zarządzania ryzykiem rynkowym w Banku obejmuje: • identyfikację, • pomiar, • monitorowanie oraz • raportowanie ryzyka. Departament Zarządzania Ryzykiem Rynkowym (DZRR) dostarcza menedżerom Obszaru Rynków Finansowych w Pionie Wholesale Banking oraz Centre of Expertise Treasury, wybranym członkom Zarządu oraz Komitetowi ALCO regularne raporty ryzyka. Ponadto, ALCO, Zarząd Banku oraz Rada Nadzorcza otrzymują okresowe raporty zawierające najważniejsze miary ryzyka rynkowego. Akceptacja poszczególnych limitów ryzyka rynkowego jest przeprowadzana na poziomie komitetu ALCO, Zarządu Banku lub Rady Nadzorczej, zgodnie z podziałem odpowiedzialności w określaniu poziomów limitów definiowanych w Polityce ustalania i monitorowania apetytu na ryzyko w obszarze ryzyka rynkowego i płynności. Pracownicy Departamentu Zarządzania Ryzykiem Rynkowym są wykwalifikowanymi specjalistami, a niezależność departamentu jest zapewniona poprzez jego oddzielenie od jednostek generujących ryzyko. Zarządzanie ryzykiem rynkowym w Banku obejmuje również funkcję Kontroli Produktów („Product Control”), która zapewnia poprawność wyceny produktów Rynków Finansowych w Pionie Wholesale Banking i Centre of Expertise Treasury poprzez monitoring poprawności modeli wyceny oraz kontrolę jakości danych rynkowych stosowanych do wyceny i kalkulacji wyniku finansowego. Decyzje związane z kwestiami dotyczącymi procesu wyceny, takie jak: źródła danych rynkowych używanych do wyceny, kalkulacja korekt dotyczących modeli wycen rynkowych (bid- offer spread oraz BVA), są podejmowane przez Komitet ds. Danych Rynkowych i Modeli Wycen oraz Komitet ds. parametryzacji instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej. W raportowanym okresie profil ryzyka rynkowego oraz sposób zarządzania tym ryzykiem nie uległ istotnym zmianom. 3.5. Struktura ksiąg i metody pomiaru ryzyka 3.5.1. Struktura ksiąg Bank utrzymuje strukturę ksiąg bazującą na intencji, co przekłada się na wiele procesów, w tym zarządzanie ryzykiem rynkowym. Struktura ksiąg jest odzwierciedleniem typów ryzyka rynkowego, które są oczekiwane oraz akceptowane w poszczególnych obszarach Banku oraz tego, gdzie ryzyko rynkowe powinno być wewnętrznie transferowane/zabezpieczane. Transakcje Banku są alokowane do poszczególnych portfeli należących do księgi bankowej lub handlowej na podstawie celu zawarcia transakcji oraz mandatu produktowego. Księgi są pogrupowane na: • handlowe (pozycje zajmowane w celu uzyskania korzyści w krótkim okresie wynikających z ruchów cen rynkowych), oraz • bankowe (wszystkie pozostałe pozycje). Portfel handlowy i bankowy obejmuje transakcje wewnętrzne i zewnętrzne. Księgi bankowe Księgi bankowe dzieli się na księgi bankowe komercyjne oraz księgi bankowe Centre of Expertise Treasury (CoE Treasury). Księgi bankowe komercyjne, to księgi pionów działalności detalicznej oraz korporacyjnej, zawierające depozyty oraz kredyty komercyjne. Ryzyko wynikające z tych pozycji jest transferowane do: • ksiąg bankowych Centre of Expertise Treasury ( służących do zarządzania ryzykiem stopy procentowej księgi bankowej, ryzykiem bazowym i ryzykiem płynności jako całości), oraz • ksiąg handlowych Obszaru Rynków Finansowych w Pionie Wholesale Banking (dla ryzyka walutowego) poprzez transakcje wewnętrzne. Proces ten zapewnia, że w bankowych księgach komercyjnych nie pozostaje istotne ekonomiczne ryzyko rynkowe. Jednakże, jak zostanie to opisane bardziej szczegółowo w dalszej części skonsolidowanego sprawozdania finansowego, krótkoterminowy wynik finansowy w tych księgach jest wrażliwy na zmiany stawek rynkowych. Działalność komercyjna spółek zależnych należy do komercyjnych ksiąg Banku. Utrzymywanie otwartych pozycji jest dopuszczalne w granicach przyjętego mandatu produktowego oraz limitów ryzyka rynkowego: Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 141 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł • dla księgi bankowej - BPV (Basis Point Value), ryzyko slope (niekorzystnego wpływu na wynik spowodowanego nierównomiernym przesunięciem krzywej dochodowości), CS01 (zmiana wartości rynkowej papieru wartościowego na skutek wzrostu spreadu kredytowego), SOT NII (Standard Outlier Test Net Interest Income), NIIaR (Net Interest Income at Risk), SOT EVE (Standard Outlier Test on Economic Value of Equity), NPVaR (Net Present Value at Risk), Par-tial PV01 (miara pokazuje zmianę wartości instrumentu w wyniku zmiany krzywej w danym tenorze), Tenor Basis Risk NII (ryzyko bazowe wpływające na dochód odsetkowy), IR Gap (luka stopy procentowej), • dla księgi handlowej – VaR (Value at Risk), ryzyko slope (niekorzystnego wpływu na wynik spowodowanego nierównomiernym przesunięciem krzywej dochodowości), CS01 (zmiana wartości rynkowej papieru wartościowego na skutek wzrostu spreadu kredytowego), BPV (Basis Point Value), • CS RRaR (ang. Credit Spread Revaluation Reserve at Risk) – miara ta pokazuje potencjalny wpływ zmiany spreadu kredytowego na poziom rezerwy rewaluacyjnej portfela papierów HTC&S, • IR RRaR (ang. Interest Rate Revaluation Reserve at Risk) - miara ta pokazuje potencjalny wpływ zmiany stóp procentowych na poziom rezerwy rewaluacyjnej portfela papierów HTC&S. Narzędziem wspierającym zarządzanie ryzykiem stopy procentowej księgi bankowej jest rachunkowość zabezpieczeń. Opracowane założenia strategii zabezpieczających są stosowane w sposób spójny z podejściem do zarządzania ryzykiem rynkowym w ramach przyjętych limitów ryzyka rynkowego opisanych powyżej. Szczegółowe informacje o założeniach poszczególnych strategii w ramach rachunkowości zabezpieczeń zostały opisane w niniejszym rozdziale w punkcie 3.8 . Rachunkowość zabezpieczeń . Księgi handlowe Księgi handlowe są to księgi Obszaru Rynków Finansowych w Pionie Wholesale Banking: walutowe oraz stopy procentowej. Księgi te zawierają pozycje utrzymywane w krótkim okresie w celu: • odsprzedaży, bądź • uzyskania korzyści finansowych na aktualnych lub oczekiwanych w krótkim okresie zmianach cen, • bądź pozycje zawarte w celach arbitrażowych. 3.5.2. Pomiar ryzyka stopy procentowej w księdze bankowej W pomiarze ryzyka stopy procentowej księgi bankowej Bank stosuje miary wymagane przez regulacje Europejskiego Nadzoru Bankowego (EBA/GL/2022/14). Głównymi miarami są: • dochód narażony na ryzyko w scenariuszach regulacyjnych (SOT NII) - pomiar wrażliwości wyników odsetkowych na nagłe zmiany stóp procentowych w horyzoncie czasowym 1 roku; założenia dotyczące ujmowania poszczególnych pozycji, wielkości i kształt scenariuszy szokowych oraz sposób agregacji wyników zostały określone w Rozporządzeniu Komisji Europejskiej (UE) 2024/856, • dochód narażony na ryzyko (Net Interest Income at Risk) - pomiar wrażliwości raportowanych wyników pozycji księgowanej na zasadzie memoriału w oparciu o zestaw scenariuszy stóp procentowych, które zakładają różne możliwości przesunięcia krzywej rentowności, • dochód narażony na ryzyko z uwzględnieniem zmian wartości rynkowej (Net Interest Income at Risk plus market value changes) - pomiar wrażliwości raportowanych wyników pozycji księgowanej na zasadzie memoriału z uwzględnieniem zmian wartości rynkowej instrumentów wycenianych do wartości godziwej w zadanym horyzoncie czasu, w oparciu o zestaw scenariuszy stóp procentowych, które zakładają różne możliwości przesunięcia krzywej rentowności, • wrażliwość wartości ekonomicznej kapitału (Economic Value of Equity - EVE) - pomiar wrażliwości wartości ekonomicznej kapitału na nagłe zmiany stóp procentowych; założenia dotyczące ujmowania poszczególnych pozycji, wielkości i kształt scenariuszy szokowych oraz sposób agregacji wyników zostały określone w Rozporządzeniu Komisji Europejskiej (UE) 2024/856, • wartość bieżąca netto zdyskontowanych przyszłych przepływów narażonych na ryzyko – (Net Present Value at Risk) - pomiar wrażliwości wartości ekonomicznej pozycji stopy procentowej na nagłe zmiany stóp procentowych w oparciu o zestaw scenariuszy stóp procentowych, które zakładają różne możliwości przesunięcia krzywej rentowności. Szczególną uwagę Bank przykłada także do pomiaru ryzyka spreadu kredytowego z działalności zaliczanej do portfela bankowego (CSRBB) stosując następujące miary: • zmiana dochodu odsetkowego z tytułu zmian spreadu kredytowego (CSRBB NII) - pomiar wrażliwości raportowanych wyników odsetkowych pozycji warażliwych na zmiany spreadu kredytowego (CSRBB) w oparciu o zestaw scenariuszy zmian spreadu kredytowego, Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 142 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł • zmiana dochodu odsetkowego z uwzględnieniem zmian wartości rynkowej z tytułu zmian spreadu kredytowego (CSRBB NII + market value changes) - pomiar wrażliwości raportowanych wyników odsetkowych z uwzględnieniem zmian wartości rynkowej instrumentów wycenianych do wartości godziwej w zadanym horyzoncie czasu warażliwych na zmiany spreadu kredytowego (CSRBB) w oparciu o zestaw scenariuszy zmian spreadu kredytowego, • zmiana wartości rynkowej z tytułu zmian spreadu kredytowego (CSRBB NPV) - pomiar wrażliwości pozycji wrażliwych na zmiany spreadu kredytowego (CSRBB) w oparciu o zestaw scenariuszy zmian spreadu kredytowego. Jako miary dodatkowe w obszarze księgi bankowej Bank mierzy: • ryzyko opcyjności - potencjalne straty na tych pozycjach wynikające z wcześniejszego wycofywania depozytów i/lub wcześniejszej spłaty kredytów, • ryzyko bazowe – potencjalna strata na pozycjach wynikająca z niedopasowania okresów przeszacowania aktywów i pasywów • ryzyko rezydualne - potencjalna strata na tych pozycjach wynikająca ze stosowania niestandardowych mechanizmów cenowych, które nie są transferowane do Centre of Expertise Treasury zarządzającego ryzykiem stopy procentowej. Z uwagi na fakt, iż pozycje Centre of Expertise Treasury w większości podlegają wycenie według zamortyzowanego kosztu Bank monitoruje miarę BPV, która limituje ryzyko ekonomiczne pozycji na stopie procentowej. Dodatkowo wahania poziomu rezerwy rewaluacyjnej są ograniczane przez limity CS01, IR RRaR (dla portfela HTC&S) i CS RRaR (dla portfela HTC&S). 3.5.3. Pomiar ryzyka rynkowego w księdze handlowej Pomiar VaR stosowany przez Bank jest zgodny z najlepszymi praktykami rynkowymi. Przy obliczaniu VaR Bank wykorzystuje następujące założenia: • jednodniowy okres utrzymywania pozycji, 99% poziom ufności, • 260-dniowy okres obserwacji. W celu wzmocnienia kontroli ryzyka, Bank dodatkowo wprowadził w obszarze księgi ryzyka walutowego jego pomiar i monitoring w kontekście przyznanych limitów, w ciągu dnia (intra-day). Bank kalkuluje również tzw. ”Stressed VaR”. Stressed VaR jest miarą replikującą kalkulację symulacji historycznej przy założeniu, że do pomiaru wykorzystujemy bieżący portfel oraz historyczne dane rynkowe pochodzące z ciągłego dwunastomiesięcznego okresu charakteryzującego się znacznymi wahaniami parametrów rynkowych istotnymi z punktu widzenia danego portfela. W cyklu rocznym jest przeprowadzany ogólnobankowy stress-test obejmujący m.in. ryzyko rynkowe, ryzyko płynności i ryzyko kredytowe wykorzystujący scenariusz regulacyjny oraz scenariusze przygotowywane przez ekonomistów Banku i zaakceptowane przez ALCO. Dodatkowo, w cyklu kwartalnym przeprowadzany jest test warunków skrajnych instrumentów pochodnych pokazujący wpływ szokowych zmian rynkowych na wycenę tych instrumentów. 3.5.4. Wrażliwość na ryzyko walutowe w księdze handlowej Poniższe tabele przedstawiają miarę VaR (w tys. zł) za koniec 2024 i 2023 roku: Obszar FX Limit Stan na koniec roku Średnia Min Max 2024 1 709 249 273 4 1 313 2023 1 739 76 258 8 992 ) Wszystkie limity VaR i ich wykorzystanie w ING Banku Śląskim S.A są wyrażone w EUR. Poziomy limitów oraz ich wykorzystanie zostały przeliczone na PLN z wykorzystaniem dziennych kursów fixingowych NBP specjalnie dla celów prezentacji w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym; w kolumnie „Limit” kwoty wyznaczone z wykorzystaniem kursu fixingowego z ostatniego dnia w roku. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 143 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 3.5.5. Wrażliwość wyniku ekonomicznego i dochodu odsetkowego na ryzyko stopy procentowej w miarach regulacyjnych Poniżej zaprezentowano wrażliwość na ryzyko stopy procentowej dla następujących miar: • Zmiana wartości zaktualizowanej kapitału (ang. Standard Oultlier Test for Economic Value of Equity) jest pomiarem wrażliwości wartości ekonomicznej pozycji stopy procentowej na nagłe zmiany stóp procentowych. • Zmiana w wyniku odsetkowym netto (ang. Standard Outlier Test for Net Interest Icome) jest pomiarem wrażliwości wyników odsetkowych na nagłe zmiany stóp procentowych w horyzoncie czasowym 1 roku. Poniższe miary dotyczą walut istotnych czyli PLN i EUR. Parametry dla scenariuszy równoległych to 250 pb (PLN) i 200 pb (EUR). W przypadku scenariuszy nierównoległych zakładane są zmiany (odpowiednio dla PLN i EUR): • dla stóp krótkoterminowych - o 350 pb i 250 pb, • dla stóp długoterminowych – o 150 pb i 100 pb. Założenia dotyczące ujmowania poszczególnych pozycji, wielkości i kształt scenariuszy szokowych oraz sposób agregacji wyników zostały określone w Rozporządzeniu Komisji Europejskiej (UE) 2024/856. • obserwowane zmiany w pomiarach wynikają w głównej mierze z dwóch czynników: − zmian (wzrostu) wolumenów produktowych oraz − zmian parametrów modelowych stosowanych dla portfeli produktów bez terminu zapadalności. Zmiany w milionach złotych stan na 31 grudnia 2024 2023 2024 2023 Scenariusze wstrząsów stosowane do celów nadzorczych * zmiany w bilansowej wartości zaktualizowanej kapitału zmiany w wyniku odsetkowym netto Równoległy wzrost szoku 48 -983 379 353 Równoległy spadek szoku 59 243 -557 -716 Spadek stóp krótkoterminowych i wzrost stóp długoterminowych (steepener) 347 303 - - Wzrost stóp krótkoterminowych i spadek stóp długoterminowych (flattener) -515 -828 - - Wzrost stóp krótkoterminowych -453 -1 103 - - Spadek stóp krótkoterminowych 374 422 - - Zmiany w odniesieniu do kapitału Tier 1 stan na 31 grudnia 2024 2023 2024 2023 Scenariusze wstrząsów stosowane do celów nadzorczych * zmiany w bilansowej wartości zaktualizowanej kapitału w odniesieniu do kapitału Tier 1 zmiany w wyniku odsetkowym netto w odniesieniu do kapitału Tier 1 Równoległy wzrost szoku 0,28% -5,61% 2,25% 2,02% Równoległy spadek szoku 0,35% 1,39% -3,31% -4,09% Spadek stóp krótkoterminowych i wzrost stóp długoterminowych (steepener) 2,06% 1,73% - - Wzrost stóp krótkoterminowych i spadek stóp długoterminowych (flattener) -3,06% -4,73% - - Wzrost stóp krótkoterminowych -2,69% -6,30% - - Spadek stóp krótkoterminowych 2,22% 2,41% - - ) Dodatnie wyniki w danym scenariuszu są skalowane faktorem 0,5 zgodnie z wytycznymi EBA w obszarze IRRBB. • wrażliwość funduszy własnych na zmiany stóp wynikającą z instrumentów dłużnych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody w portfelu Centre of Expertise Treasury: przybliżona zmiana w bazie kapitału regulacyjnego przy ruchu krzywej -2% -1% +1% +2% 2024 67 34 -34 -67 2023 221 111 -111 -221 3.6. Struktura walutowa aktywów i zobowiązań Poniżej zaprezentowano skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej oraz zobowiązania pozabilansowe Grupy Kapitałowej w podziale na podstawowe waluty. Do wyliczeń wartości w oryginalnej walucie zastosowano następujące kursy walut: kurs na 31 grudnia 2024 2023 EUR 4,2730 4,3480 USD 4,1012 3,9350 CHF 4,5371 4,6828 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 144 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2024 stan na 31 grudnia EUR USD CHF pozostałe waluty PLN w przeliczeniu na PLN w walucie w przeliczeniu na PLN w walucie w przeliczeniu na PLN w walucie w przeliczeniu na PLN Razem Aktywa Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 7 876 265 62 139 34 10 2 71 8 361 Kredyty i inne należności udzielone innym bankom 856 20 779 4 863 - - - - - 21 635 Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy 1 612 58 14 193 47 - - 85 1 948 Pochodne instrumenty zabezpieczające 51 10 2 - - - - - 61 Inwestycyjne papiery wartościowe 50 934 8 058 1 886 - - - - - 58 992 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań 179 - - - - - - - 179 Kredyty i inne należności udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu 139 851 25 004 5 852 1 103 269 100 22 619 166 677 Inwestycje w jednostki stowarzyszone wyceniane metodą praw własności 185 - - - - - - - 185 Rzeczowe aktywa trwałe 1 011 - - - - - - - 1 011 Wartości niematerialne 457 - - - - - - - 457 Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego 14 - - - - - - - 14 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 690 - - - - - - - 690 Inne aktywa 142 5 1 2 - - - - 149 Aktywa razem 203 858 54 179 12 680 1 437 350 110 24 775 260 359 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 145 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2024 stan na 31 grudnia EUR USD CHF pozostałe waluty PLN w przeliczeniu na PLN w walucie w przeliczeniu na PLN w walucie w przeliczeniu na PLN w walucie w przeliczeniu na PLN Razem Zobowiązania Zobowiązania wobec innych banków 1 173 14 292 3 345 2 - - - 1 15 468 Zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy 1 209 154 36 7 2 - - 30 1 400 Pochodne instrumenty zabezpieczające 68 15 4 - - - - - 83 Zobowiązania wobec klientów 188 598 25 319 5 925 4 959 1 209 69 15 1 051 219 996 Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych 509 - - - - - - - 509 Zobowiązania podporządkowane - 1 499 351 - - - - - 1 499 Rezerwy 615 20 5 1 - - - - 636 Zobowiązanie z tytułu bieżącego podatku dochodowego 16 - - - - - - - 16 Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 1 - - - - - - - 1 Inne zobowiązania 3 224 340 80 4 1 13 3 - 3 581 Zobowiązania razem 195 413 41 639 9 746 4 973 1 212 82 18 1 082 243 189 Kapitał własny Kapitał akcyjny 130 - - - - - - - 130 Kapitał zapasowy - nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej 956 - - - - - - - 956 Skumulowane inne całkowite dochody -4 640 -59 -14 - - - - - -4 699 Zyski zatrzymane 20 783 - - - - - - - 20 783 Kapitał własny razem 17 229 -59 -14 0 0 0 0 0 17 170 Zobowiązania i kapitał własny razem 212 642 41 580 9 732 4 973 1 212 82 18 1 082 260 359 Zobowiązania warunkowe udzielone 45 770 8 589 2 010 999 244 1 - 50 55 409 Zobowiązania warunkowe otrzymane 25 329 814 190 - - - - 81 26 224 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 146 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2023 stan na 31 grudnia EUR USD CHF pozostałe waluty PLN w przeliczeniu na PLN w walucie w przeliczeniu na PLN w walucie w przeliczeniu na PLN w walucie w przeliczeniu na PLN Razem Aktywa Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 6 418 329 76 151 38 14 3 129 7 041 Kredyty i inne należności udzielone innym bankom 620 19 000 4 370 - - - - - 19 620 Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy 1 955 83 19 25 6 - - 211 2 274 Pochodne instrumenty zabezpieczające 135 73 17 - - - - - 208 Inwestycyjne papiery wartościowe 51 435 5 179 1 191 - - - - - 56 614 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań 133 - - - - - - 32 165 Kredyty i inne należności udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu 131 757 23 697 5 450 498 127 81 17 488 156 521 Inwestycje w jednostki stowarzyszone wyceniane metodą praw własności 181 - - - - - - - 181 Rzeczowe aktywa trwałe 1 002 - - - - - - - 1 002 Wartości niematerialne 493 - - - - - - - 493 Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego 1 - - - - - - - 1 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 1 097 - - - - - - - 1 097 Inne aktywa 139 5 1 - - - - - 144 Aktywa razem 195 366 48 366 11 124 674 171 95 20 860 245 361 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 147 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2023 stan na 31 grudnia EUR USD CHF pozostałe waluty PLN w przeliczeniu na PLN w walucie w przeliczeniu na PLN w walucie w przeliczeniu na PLN w walucie w przeliczeniu na PLN Razem Zobowiązania Zobowiązania wobec innych banków 725 12 849 2 955 2 1 - - 79 13 655 Zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy 1 445 214 49 24 6 - - 139 1 822 Pochodne instrumenty zabezpieczające 194 86 20 - - - - - 280 Zobowiązania wobec klientów 172 767 26 277 6 043 5 088 1 293 64 14 1 094 205 290 Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych 404 - - - - - - - 404 Zobowiązania podporządkowane - 1 526 351 - - - - - 1 526 Rezerwy 527 14 3 1 - - - - 542 Zobowiązanie z tytułu bieżącego podatku dochodowego 115 - - - - - - - 115 Inne zobowiązania 4 665 324 75 1 - 1 - - 4 991 Zobowiązania razem 180 842 41 290 9 496 5 116 1 300 65 14 1 312 228 625 Kapitał własny Kapitał akcyjny 130 - - - - - - - 130 Kapitał zapasowy - nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej 956 - - - - - - - 956 Skumulowane inne całkowite dochody -5 060 -35 -8 - - - - - -5 095 Zyski zatrzymane 20 750 - - - - - - - 20 750 Akcje własne na cele pracowniczego programu motywacyjnego -5 - - - - - - - -5 Kapitał własny razem 16 771 -35 -8 0 0 0 0 0 16 736 Zobowiązania i kapitał własny razem 197 613 41 255 9 488 5 116 1 300 65 14 1 312 245 361 Zobowiązania warunkowe udzielone 43 557 8 503 1 956 956 243 - - 182 53 198 Zobowiązania warunkowe otrzymane 19 550 437 101 246 63 - - 84 20 317 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 148 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 3.7. Wpływ reformy stawek referencyjnych Obecnie kontynuowana jest reforma tylko jednej stawki referencyjnej (tj.: WIBOR), względem której Grupa ma istotną ekspozycje na 31 grudnia 2024 roku. Przewiduje się, że zakończenie publikacji stawki WIBOR i zastąpienie jej przez RFR (ang.: Risk-Free-Rate) nastąpi po 31 grudnia 2027 roku. Wspomniane zmiany mają wpływ na Grupę, jej klientów oraz na cały sektor finansowy i narażają Grupę na ryzyka. Wśród tych ryzyk znajdują się ryzyko prawne, operacyjne i finansowe. Ryzyko prawne jest związane z wszystkimi wymaganymi zmianami w dokumentacji dla nowych, jak i istniejących transakcji. Ryzyko operacyjnie jest związane z wymaganymi zmianami w systemach informatycznych, infrastrukturze sprawozdawczej oraz procesach operacyjnych dla nowych stóp referencyjnych. Ryzyko finansowe (w przeważającym zakresie ograniczone do ryzyka stropy procentowej), jako konsekwencja zmian w wycenie instrumentów finansowych odwołujących się do tych stóp referencyjnych a zmniejszająca się płynność rynku może mieć wpływ na transakcje bezpośrednio lub możliwość zabezpieczenia ryzyka wynikającego z tych transakcji. Zmiany w wycenie, metodologii kalkulacji odsetek lub dokumentacji mogą również skutkować reklamacjami klientów oraz sporami sądowymi. W celu ograniczenia wspomnianych ryzyk, Grupa powołała projekt wdrożeniowy, który ma rozbudowaną strukturę a postęp prac jest na bieżąco monitorowany przez komitet sterujący działający w jednostce dopminującej Grupy. Projekt analizuje i koordynuje niezbędne działania w celu wprowadzenia wymaganych zmian do wewnętrznych procesów i systemów, z uwzględnieniem wyceny, zarządzania ryzykiem, dokumentacji prawnej oraz wpływu na klientów. Grupa kontynuuje monitorowanie opracowań rynkowych oraz rezultaty analizy w zakresie niepewności wynikających z reformy oraz standardy regulacyjne dotyczących transformacji, w celu oszacowania wpływu na projekt, klientów oraz powiązane ryzyka. WIBOR Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej (KS NGR) do reformy stawki WIBOR opublikował 10 grudnia 2024 roku decyzję o wyborze propozycji indeksu o technicznej nazwie WIRF– jako docelowego wskaźnika referencyjnego, który ma zastąpić wskaźnik referencyjny WIBOR. Wybrany wskaźnik jest kalkulowany w oparciu o niezabezpieczone depozyty instytucji kredytowych i finansowych. Tym samym KS NGR zweryfikował i zmienił swoją wcześniejszą decyzję o wyborze wskaźnika WIRON jako alternatywnej stopy wolnej od ryzyka (ang.: Risk-Free-Rate). 30 stycznia 2025 roku KS NGR wybrał nazwę POLSTR dla nowego wskaźnika o technicznej nazwie WIRF-. Wybór proponowanej stawki POLSTR został dokonany na podstawie konkluzji z konsultacji publicznych z wszystkimi interesariuszami i uczestnikami rynku, które rozpoczęły się w maju 2024 roku i zakończyły 31 października 2024 roku po dwóch rundach konsultacji. Skupiały się one na ocenie jakości rozważanych indeksów, ich charakterystyki oraz innych czynników w tym rozwoju rynku pieniężnego w celu identyfikacji alternatywnego indeksu, który najlepiej spełniałby definicję stopy wolnej od ryzyka lub bliskiej stopy wolnej od ryzyka oraz odpowiadałby cechom krajowego rynku finansowego. Zgodnie z opublikowanym podsumowaniem publicznych konsultacji, wybrany indeks POLSTR charakteryzuje się homogenicznością zasobu transakcyjnego (najniższym, niemniej jednak wystarczającym zasobem), relatywnie niską zmiennością oraz najwyższym prawdopodobieństwem stworzenia rynku instrumentów pochodnych i tym samym wykreowania stopy procentowej w strukturze terminowej. Kolejnymi krokami KS NGR będzie aktualizacja Mapy Drogowej konwersji, w celu zapewnienia bezpiecznego przeprowadzenia reformy wskaźników referencyjnych w Polsce. Planowane zastąpienie stawki WIBOR powoduje niepewność, co do wystąpienia przepływów pieniężnych wynikających ze stopy WIBOR, które zostały desygnowane do zabezpieczenia w ramach powiązania zabezpieczającego przepływów pieniężnych na bazie portfelowej (Macro Cash Flow Hedge). W wyniku tego Grupa zastosowała zmianę do MSR 39 Faza 1 i tym samym przyjęła założenie, że stawka referencyjna w oparciu, o którą kalkulowane są przepływy pieniężne wynikające ze stawki WIBOR w zakresie instrumentu zabezpieczającego i pozycji zabezpieczanej, pozostają niezmienione w wyniku reformy. Takie samo założenie jest wykorzystywane do oceny prawdopodobieństw wystąpienia przyszłych transakcji, które są przedmiotem zabezpieczenia przepływów pieniężnych. W wyniku tego Grupa kontynuuje powiązania zabezpieczające. Zmiany do MSR 39 Faza 1 przestaną być stosowane, kiedy niepewność wynikająca ze zmiany stawki WIBOR przestanie istnieć w zakresie momentu oraz kwot wynikających ze stawki referencyjnej określonego instrumentu. Poniższa tabela prezentuje wartości nominalne instrumentów zabezpieczających, które odwołują się do stawki WIBOR. stan na 31 grudnia wartość nominalna netto pozycji na instrumencie zabezpieczającym 2024 2023 Aktywa Zobowiązania Aktywa Zobowiązania Instrumenty zabezpieczające przepływy pieniężne 100 348 1 377 88 496 13 345 Instrumenty zabezpieczające wartość godziwą papierów wartościowych 15 012 - 11 862 - Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 149 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Struktura aktywów i zobowiązań finansowych odwołujących się do stawki WIBOR Na 31 grudnia 2024 roku następujące instrumenty finansowe odwołują się do stawki referencyjnej WIBOR, co do której planowane jest zaprzestanie publikowania po 31 grudnia 2027 roku i która jest istotna dla Grupy. Aktywa i zobowiązania finansowe nie będące instrumentami pochodnymi są zaprezentowane w wartości bilansowej brutto, pozycje pozabilansowe są zaprezentowane według kwoty zobowiązania a instrumenty pochodne są zaprezentowane w wartości nominalnej. Instrumenty finansowe odwołujące się do stawki WIBOR stan na 31 grudnia 2024 2023 z datą zapadalności po 31.12.2024 z datą zapadalności po 31.12.2027 z datą zapadalności po 31.12.2023 z datą zapadalności po 31.12.2027 Aktywa finansowe (z wyłączeniem pochodnych instrumentów finansowych) 129 336 82 980 131 115 79 440 Zobowiązania finansowe (z wyłączeniem pochodnych instrumentów finansowych) 604 509 584 - Pochodne instrumenty finansowe 1 307 090 362 190 1 228 232 260 349 Pozycje pozabilansowe 15 865 2 824 13 720 1 596 3.8. Rachunkowość zabezpieczeń 3.8.1. Rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej W rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej zabezpieczanym ryzykiem jest zmiana wartości godziwej składnika aktywów finansowych na skutek zmian stóp procentowych. Przedmiotem zabezpieczenia jest wartość godziwa instrumentu dłużnego o stałej stopie procentowej tj. pozycja (część pozycji) na danym papierze wartościowym zaliczanym do portfela aktywów utrzymywanych w celu otrzymywania kontraktowych przepływów pieniężnych lub sprzedaży (dalej HTC&S), który na moment ustanowienia powiązania zabezpieczającego posiada określoną wartość godziwą odniesioną na pozostałe całkowite dochody. Dla celów strategii, wyodrębnienie części zmiany wartości godziwej z tytułu zabezpieczanego ryzyka prowadzone jest w oparciu o modele wyceny bazujące na założeniach analogicznych jak modele wyceny instrumentów pochodnych stopy procentowej. Stosowane w modelu krzywe wyceny konstruowane są na bazie rynkowych stawek odpowiadającym tenorom przeszacowania zmiennych stóp procentowych instrumentów zabezpieczających. Instrumentem zabezpieczającym jest Interest Rate Swap zamieniający stałą stopę procentową na zmienną. Powyższe powoduje, że zmiana wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego wykazuje tendencję odwrotną niż zmiana wartości godziwej pozycji zabezpieczanej. W związku z tym, dzięki ustanowieniu powiązania zabezpieczającego, w rachunku zysków i strat uzyskiwany jest efekt wzajemnego kompensowania się zmian wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego i pozycji zabezpieczanej z tytułu zabezpieczonego ryzyka. W celu potwierdzenia efektywności strategii Grupa przeprowadza: • prospektywny test efektywności: − jakościowy w oparciu o termin zapadalności pozycji zabezpieczanej i instrumentu zabezpieczającego, oraz − ilościowy w oparciu o iloraz wartości BPV (ang.: basis point value) pozycji zabezpieczanej i instrumentu zabezpieczającego, • retrospektywny test efektywności jako iloraz zmian wyceny instrumentu zabezpieczającego i zmian wyceny pozycji zabezpieczanej z tytułu zabezpieczanego ryzyka. Źródła nieefektywności strategii, która ujawnia się na poziomie rachunku wyników, mogą wynikać z: • różnic w terminach realizacji przepływów pieniężnych pozycji zabezpieczanych w stosunku do terminów realizacji przepływów pieniężnych pochodnych instrumentów zabezpieczających, • niedopasowania wynikającego ze stosowania różnych krzywych wyceny (tj.: instrumenty pochodne stopy procentowej wyceniane w oparciu o krzywe wyceny konstruowane z uwzględnieniem dziennego zabezpieczenia ekspozycji z wyceny, tzw. OIS discounting), • zmiany ryzyka kredytowego stanowiącego komponent wyceny do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej z portfela HTC&S, • korekty wyceny instrumentów zabezpieczających z tytułu przedrozliczeniowego ryzyka kredytowego (ang. bilateral value adjustment), z tym, że nie mają one istotnego wpływu na prezentowane wartości, w związku z tym, że jako instrument zabezpieczający zostały desygnowane tylko transakcje zawarte na rynku międzybankowym, dodatkowo zabezpieczone w zależności od ekspozycji ulokowanym lub otrzymanym depozytem zabezpieczającym oraz transakcje przekazane do rozliczenia w trybie dziennym za pośrednictwem Centralnego Kontrahenta, • komponenty wyceny instrumentów zabezpieczających z tytułu rozliczenia kwoty wyrównania ceny (ang.: price aligment amout) wynikający z usługi „rozliczane do rynku” (ang.: „settled to market”) za pośrednictwem Centralnego Kontrahenta. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 150 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Ponieważ zabezpieczeniu podlega tylko jeden rodzaj ryzyka (ryzyko zmiany stóp procentowych), zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanej zaliczanej do portfela HTC&S wynikające z pozostałych niezabezpieczonych ryzyk są odnoszone na inne całkowite dochody. Z punktu widzenia powiązania ekonomicznego, w ramach aktualnie funkcjonujących w Grupie strategii zabezpieczających, można wyróżnić dwa typy powiązań zabezpieczających tj.: • zabezpieczenie wartości godziwej dłużnych papierów wartościowych w PLN o stałym oprocentowaniu kuponu odsetkowego zaklasyfikowanych do portfela HTC&S za pomocą transakcji IRS typu „płać stałe, otrzymuj zmienne” denominowanej w PLN, •zabezpieczenie wartości godziwej dłużnych papierów wartościowych w EUR o stałym oprocentowaniu kuponu odsetkowego zaklasyfikowanych do portfela HTC&S za pomocą transakcji IRS typu „płać stałe, otrzymuj zmienne” denominowanej w EUR. W tabeli poniżej zostały zaprezentowane wartości godziwe i wartości nominalne instrumentów zabezpieczających i zabezpieczanych w rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej. 2024 wartości godziwa wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji pozycja w sprawozdaniu z sytuacji finansowej/ nr noty objaśniającej Aktywa Zobowiązania niezrealizowany wynik z wyceny skumulowana korekta wyceny z tytułu zabezpieczanego ryzyka skumulowana cześć wyceny z tytułu niezabezpieczonych ryzyk ujęta w innych całkowitych dochodach poniżej 1 roku od 1 roku do 5 lat powyżej 5 lat Razem Instrumenty zabezpieczające wartość godziwą papierów wartościowych, w tym: Pochodne instrumenty zabezpieczające - 11 -56 - - 1 300 17 216 470 18 986 rozliczane przez CCP - 11 -56 - - 1 300 17 216 470 18 986 Swapy na stopę procentową (IRS PLN) fixed - float - 9 9 - - 1 300 13 712 - 15 012 Swapy na stopę procentową (IRS EUR) fixed - float - 2 -65 - - - 3 504 470 3 974 Instrumenty zabezpieczane, w tym: 19 006 - -85 42 -127 1 300 17 216 470 18 986 Inwestycyjne papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwiej przez inne całkowite dochody, w tym: Inwestycyjne papiery wartościowe 19 006 - -85 42 -127 1 300 17 216 470 18 986 obligacje Skarbu Państwa w PLN Nota nr 19 14 273 - -77 12 -89 1 300 12 900 - 14 200 obligacje Europejskiego Banku Inwestycyjnego w PLN Nota nr 19 782 - -38 -34 -4 - 812 - 812 obligacje Europejskiego Banku Inwestycyjnego w EUR Nota nr 19 1 887 - -12 6 -18 - 1 496 470 1 966 obligacje Unii Europejskiej w EUR Nota nr 19 2 064 - 42 58 -16 - 2 008 - 2 008 ) prezentowana w sprawozdaniu z całkowitych dochodów w pozycji: dłużne papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody – zyski / straty z rewaluacji odnoszone na kapitał własny W zakresie podejścia do rozliczania instrumentów pochodnych stopy procentowej IRS/FRA Grupa korzysta z usługi „rozliczane do rynku” (ang.: „settled-to-market”) przewidzianej w regulaminie Centralnych Kontrahentów/CCP z którymi Grupa współpracuje. Szczegółowe informacje na ten temat zawarte są w nocie objaśniającej nr 17 . Wycena instrumentów pochodnych. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 151 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2023 wartości godziwa wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji pozycja w sprawozdaniu z sytuacji finansowej/ nr noty objaśniającej Aktywa Zobowiązania niezrealizowany wynik z wyceny skumulowana korekta wyceny z tytułu zabezpieczanego ryzyka skumulowana cześć wyceny z tytułu niezabezpieczonych ryzyk ujęta w innych całkowitych dochodach od 1 roku do 5 lat powyżej 5 lat Razem Instrumenty zabezpieczające wartość godziwą papierów wartościowych, w tym: Pochodne instrumenty zabezpieczające 3 7 -190 - - 11 862 909 12 771 rozliczane przez CCP 3 7 -190 - - 11 862 909 12 771 Swapy na stopę procentową (IRS PLN) fixed - float 1 7 -238 - - 11 862 - 11 862 Swapy na stopę procentową (IRS EUR) fixed - float 2 - 48 - - - 909 909 Instrumenty zabezpieczane, w tym: 12 661 - -10 175 -185 11 862 909 12 771 Inwestycyjne papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwiej przez inne całkowite dochody, w tym: Inwestycyjne papiery wartościowe 12 661 - -10 175 -185 11 862 909 12 771 obligacje Skarbu Państwa w PLN Nota nr 19 11 031 - 126 265 -139 11 050 - 11 050 obligacje Skarbu Państwa w EUR Nota nr 19 422 - -51 -25 -26 - 431 431 obligacje Europejskiego Banku Inwestycyjnego w PLN Nota nr 19 764 - -57 -41 -16 812 - 812 obligacje Europejskiego Banku Inwestycyjnego w EUR Nota nr 19 444 - -28 -24 -4 - 478 478 Profil rozkładu w czasie kwot nominalnych oraz odpowiadających im średnich stawek procentowych instrumentów zabezpieczających 2024 wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji poniżej 1 roku od 1 roku do 5 lat powyżej 5 lat średnia ważona stała stopa % Swapy na stopę procentową (IRS PLN) fixed - float 1 300 13 712 - 5,14% Swapy na stopę procentową (IRS EUR) fixed - float - 3 504 470 2,73% 2023 wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji od 1 roku do 5 lat powyżej 5 lat średnia ważona stała stopa % Swapy na stopę procentową (IRS PLN) fixed - float 11 862 - 5,25% Swapy na stopę procentową (IRS EUR) fixed - float - 909 1,76% Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 152 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Wynik odsetkowy pochodnych instrumentów zabezpieczających prezentowany jest w pozycji odsetki od papierów wartościowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, w których prezentowany jest przychód odsetkowy pozycji zabezpieczanych w ramach opisywanej strategii. Wycena transakcji zabezpieczających z uwzględnieniem komponentu z tytułu kwoty wyrównania ceny (ang.: price aligment amout) oraz zabezpieczanych zaprezentowana jest w skonsolidowanym rachunku zysków i strat Grupy w pozycji Wynik na rachunkowości zabezpieczeń oraz w nocie objaśniającej nr 6 . Rozbicie wyniku z wyceny transakcji zabezpieczających oraz zabezpieczanych na poszczególne strategie zabezpieczające przedstawione jest w poniższej tabeli. 2024 2023 zmiana wartości godziwej wykorzystywana do badania efektywności strategii zmiana wartości godziwej wykorzystywana do badania efektywności strategii Typ ekonomicznego powiązania pozycji zabezpieczanej instrumentu zabezpieczającego nieefektywna część powiązania zabezpieczającego ujęta w P&L pozycji zabezpieczanej instrumentu zabezpieczającego nieefektywna część powiązania zabezpieczającego ujęta w P&L Zabezpieczenie dłużnych papierów wartościowych w PLN -245 256 11 318 -327 -9 Zabezpieczenie dłużnych papierów wartościowych w EUR 82 -83 -1 83 -83 - Razem -163 173 10 401 -410 -9 3.8.2. Rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych Grupa stosuje zasady rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych w stosunku do określonego portfela aktywów / zobowiązań / wysoce prawdopodobnych planowanych transakcji finansowych Grupy (np. ekstrapolacje przepływów finansowych wynikające z depozytów odnawialnych/ kredytów w rachunku bieżącym). Stosowane strategie zabezpieczające mają na celu zabezpieczenie ekspozycji Grupy przed ryzykiem zmiany wielkości przyszłych przepływów pieniężnych wynikającej z ryzyka stóp procentowych. Pozycją zabezpieczaną jest określony portfel aktywów i/lub zobowiązań finansowych lub portfel planowanych transakcji, w skład którego wchodzą instrumenty finansowe charakteryzujące się zmiennym oprocentowaniem (produkty finansowe oparte o rynkową stopę procentową WIBOR/ EURIBOR) a tym samym narażone na ryzyko zmian przyszłych przepływów pieniężnych wynikających ze zmiany rynkowej stopy procentowej WIBOR/EURIBOR. Dla celów strategii w zakresie kalkulacji zmian wartości godziwej przyszłych przepływów pieniężnych portfela będącego przedmiotem zabezpieczenia, Grupa stosuje metodę „derywatu hipotetycznego” (tj.: metodę która zakłada możliwość odzwierciedlenia pozycji zabezpieczanej i charakterystyki zabezpieczanego ryzyka w postaci instrumentu pochodnego). Zasady wyceny są analogiczne jak zasady wyceny instrumentów pochodnych stopy procentowej. Badania efektywności strategii obejmuje również: • prospektywny test wysokiego prawdopodobieństwa przyszłych przepływów pieniężnych, • retrospektywny test wysokiego prawdopodobieństwa przyszłych przepływów pieniężnych potwierdzający, na podstawie rzeczywistych wartości, że przyjęty model działa prawidłowo, • retrospektywy test homogeniczności portfela pozycji zabezpieczanej w oparciu o analizę statystyczną (metodę regresji). Źródła nieefektywności strategii, która ujawnia się na poziomie rachunku wyników, mogą wynikać z: • różnic w terminach realizacji przepływów pieniężnych pozycji zabezpieczanych w stosunku do terminów realizacji przepływów pieniężnych pochodnych instrumentów zabezpieczających, • niedopasowania wynikającego ze stosowania różnych krzywych wyceny instrumentu zabezpieczającego i derywatu hipotetycznego na pozycje denominowane w PLN (tj.: instrumenty zabezpieczające pochodne stopy procentowej wyceniane w oparciu o krzywe wyceny konstruowane z uwzględnieniem dziennego zabezpieczenia ekspozycji z wyceny, tzw. OIS discounting), • korekt wyceny instrumentów zabezpieczających z tytułu przedrozliczeniowego ryzyka kredytowego (ang. bilateral value adjustment), z tym, że nie mają one istotnego wpływu na prezentowane wartości, w związku z tym, że jako instrument zabezpieczający zostały desygnowane tylko transakcje zawarte na rynku międzybankowym, dodatkowo zabezpieczone w zależności od ekspozycji ulokowanym lub otrzymanym depozytem zabezpieczającym. Z punktu widzenia powiązania ekonomicznego, w ramach aktualnie funkcjonujących w Grupie strategii zabezpieczających, można wyróżnić następujące typy powiązań zabezpieczających: • Instrumentem zabezpieczającym pozycje aktywne w strategii zabezpieczającej ryzyko zmiany stóp procentowych jest pozycja na transakcjach Interest Rate Swap typu ”płać zmienne, otrzymuj stałe”, natomiast • instrumentem zabezpieczającym pozycje pasywne jest pozycja na transakcjach Interest Rate Swap typu ”płać stałe, otrzymuj zmienne”. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 153 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Z uwagi na fakt, że pozycja zabezpieczana będąca przedmiotem poszczególnych strategii skutkuje na rachunek wyników w sposób ciągły (tj.: poprzez wycenę zamortyzowanym kosztem) wynik odsetkowy pochodnych instrumentów zabezpieczających portfel: • aktywów finansowych prezentowany jest w pozycji odsetki od kredytów i innych należności udzielonych klientom wycenianych zamortyzowanym kosztem, •zobowiązań finansowych prezentowany jest w pozycji odsetki od zobowiązań wobec klientów. W tabelach poniżej zostały zaprezentowane wartości godziwe i wartości nominalne instrumentów zabezpieczających w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych. Nominały instrumentów pochodnych zostały zaprezentowane w kwotach zakupionych. 2024 wartości godziwa wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji Aktywa Zobowią- zania poniżej 1 roku od 1 roku do 5 lat powyżej 5 lat Razem Instrumenty zabezpieczające przepływy pieniężne, w tym: 61 72 137 551 265 266 64 391 467 208 rozliczane przez CCP 61 62 136 772 265 266 64 392 466 430 Swapy na stopę procentową (IRS PLN) fixed - float 51 59 131 003 227 125 53 260 411 388 Swapy na stopę procentową (IRS EUR) fixed - float 10 13 6 548 38 141 11 131 55 820 2023 wartości godziwa wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji Aktywa Zobowią- zania poniżej 1 roku od 1 roku do 5 lat powyżej 5 lat Razem Instrumenty zabezpieczające przepływy pieniężne, w tym: 205 273 88 252 251 904 91 752 431 909 rozliczane przez CCP 145 160 80 932 251 124 91 753 423 810 Swapy na stopę procentową (IRS PLN) fixed - float 134 187 73 717 225 001 77 104 375 822 Swapy na stopę procentową (IRS EUR) fixed - float 71 86 14 535 26 903 14 648 56 087 Na 31 grudnia 2024 roku w innych całkowitych dochodach zaewidencjonowana była kwota -4 849 mln zł (uwzględniająca podatek) dotycząca efektywnej części powiązania zabezpieczającego w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych (-5 169 mln zł według stanu na 31 grudnia 2023 roku). Część nieefektywna powiązania zabezpieczającego wynikająca z niedopasowania w kompensowaniu zmian wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego i pozycji zabezpieczanej ujęta w rachunku zysków i strat w roku 2024 wyniosła 0 mln zł w porównaniu z 4 mln zł w roku 2023. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 154 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Wpływ zastosowania rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych na rachunek zysków i strat oraz inne całkowite dochody 2024 wartości godziwa zmiana wartości godziwej instrumentów zabezpieczających wykorzystywana do badania efektywności strategii kwota przeklasyfikowana z innych całkowitych dochodów i ujęta w rachunku zysków i strat Aktywa Zobowiązania niezrealizowany wynik z wyceny ujęty w okresie efektywna cześć powiązania zabezpieczającego ujęta w innych całkowitych dochodach w okresie wynik odsetkowy wynikający z istniejących powiązań zabezpieczających amortyzacja wyniku zakończonej strategii zabezpieczającej Instrumenty zabezpieczające przepływy pieniężne, w tym: 61 72 395 -395 -2 182 1 Swapy na stopę procentową (IRS) zabezpieczające portfel aktywów finansowych w PLN 43 34 252 -252 -3 022 - Swapy na stopę procentową (IRS) zabezpieczające portfel aktywów finansowych w EUR 8 11 154 -154 -210 - Swapy na stopę procentową (IRS) zabezpieczające portfel zobowiązań finansowych w PLN 7 25 -2 2 1 041 - Swapy na stopę procentową (IRS) zabezpieczające portfel zobowiązań finansowych w EUR 3 2 -9 9 9 - CIRS EUR/PLN wynikający z dekompozycji rzeczywistej transakcji zabezpieczający portfel aktywów finansowych w EUR - - - - - 1 2023 wartości godziwa zmiana wartości godziwej instrumentów zabezpieczających wykorzystywana do badania efektywności strategii kwota przeklasyfikowana z innych całkowitych dochodów i ujęta w rachunku zysków i strat Aktywa Zobowiązania niezrealizowany wynik z wyceny ujęty w okresie efektywna cześć powiązania zabezpieczającego ujęta w innych całkowitych dochodach w okresie** nieefektywna cześć powiązania zabezpiecza-jącego ujęta w rachunku zysków i strat wynik odsetkowy wynikający z istniejących powiązań zabezpieczających amortyzacja wyniku zakończonej strategii zabezpieczającej Instrumenty zabezpieczające przepływy pieniężne, w tym: 205 273 3 195 -3 191 4 -2 666 2 Swapy na stopę procentową (IRS) zabezpieczające portfel aktywów finansowych w PLN 67 166 6 126 -6 088 38 -3 951 - Swapy na stopę procentową (IRS) zabezpieczające portfel aktywów finansowych w EUR 26 51 321 -321 - -160 1 Swapy na stopę procentową (IRS) zabezpieczające portfel zobowiązań finansowych w PLN 67 21 -3 220 3 186 -34 1 437 - Swapy na stopę procentową (IRS) zabezpieczające portfel zobowiązań finansowych w EUR 45 35 -32 32 - 8 - CIRS EUR/PLN wynikający z dekompozycji rzeczywistej transakcji zabezpieczający portfel aktywów finansowych w EUR - - - - - - 1 ) prezentowany w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji Pochodne instrumenty zabezpieczające ) prezentowana w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji Skumulowane inne całkowite dochody oraz w nocie objaśniającej nr 35.2 . (kwota w tabeli nie uwzględnia podatku) *) prezentowana w rachunku zysków i strat w dedykowanej pozycji Wynik na rachunkowości zabezpieczeń oraz w nocie objaśniającej nr 6 . Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 155 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Profil rozkładu w czasie kwot nominalnych oraz odpowiadających im średnich stawek procentowych instrumentów zabezpieczających 2024 wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji poniżej 1 roku od 1 roku do 5 lat powyżej 5 lat średnia ważona stała stopa % Swapy na stopę procentową (IRS) zabezpieczające portfel aktywów finansowych w PLN 4 273 87 363 8 712 4,11% Swapy na stopę procentową (IRS) zabezpieczające portfel zobowiązań finansowych w PLN -19 530 9 054 11 852 4,91% Swapy na stopę procentową (IRS) zabezpieczające portfel aktywów finansowych w EUR -66 8 610 2 085 1,53% Swapy na stopę procentową (IRS) zabezpieczające portfel zobowiązań finansowych w EUR 64 -56 508 0,98% 2023 wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji poniżej 1 roku od 1 roku do 5 lat powyżej 5 lat średnia ważona stała stopa % Swapy na stopę procentową (IRS) zabezpieczające portfel aktywów finansowych w PLN 11 591 59 591 17 315 3,77% Swapy na stopę procentową (IRS) zabezpieczające portfel zobowiązań finansowych w PLN -2 299 -4 927 20 570 4,71% Swapy na stopę procentową (IRS) zabezpieczające portfel aktywów finansowych w EUR 1 078 7 903 1 431 1,12% Swapy na stopę procentową (IRS) zabezpieczające portfel zobowiązań finansowych w EUR -126 -317 617 1,23% Okresy, w których Grupa oczekuje wystąpienia przepływów pieniężnych będących przedmiotem zabezpieczenia w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych a tym samym w których będą wywierały wpływ na wynik finansowy zaprezentowano poniżej. 2024 przepływy pieniężne w PLN (w mln zł) przepływy pieniężne w EUR (w mln EUR) wpływy (aktywa) wypływy (zobowiązania) przepływy pieniężne netto wpływy (aktywa) wypływy (zobowiązania) przepływy pieniężne netto do 1 roku 5 279 -931 4 348 59 -3 56 1-5 lat 8 654 -3 724 4 930 127 -11 116 powyżej 5 lat 607 -552 55 14 -9 5 2023 przepływy pieniężne w PLN (w mln zł) przepływy pieniężne w EUR (w mln EUR) wpływy (aktywa) wypływy (zobowiązania) przepływy pieniężne netto wpływy (aktywa) wypływy (zobowiązania) przepływy pieniężne netto do 1 roku 4 356 -813 3 543 77 -1 76 1-5 lat 8 474 -4 565 3 909 104 -6 98 powyżej 5 lat 1 107 -1 120 -13 21 -9 12 3.8.3. Wpływ reformy kluczowych wskaźników referencyjnych na strategie zabezpieczające funkcjonujące w Grupie Grupa stosuje zabezpieczenie wartości godziwej i zabezpieczenie przepływów pieniężnych zgodnie z MSR 39, w zakresie których ryzyko stopy procentowej i ryzyko kursowe jest desygnowane jako ryzyko zabezpieczane w określonych strategiach na bazie indywidualnej i portfelowej. Pozycjami zabezpieczanym są głównie portfele kredytowe, zakupione obligacje skarbowe oraz rachunki oszczędnościowe/depozytowe. Grupa zastosowała zmiany do MSR 39 opublikowane we wrześniu 2019 roku do powiązania zabezpieczającego, które bazuje na stawce WIBOR z uwagi na rozpoczęte prace nad reformą tej stawki, zgodnie z informacją ujawnioną w rozdziale II. 3.7 . Wpływ reformy stawek referencyjnych. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 156 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 3.9. Podejście do zarządzania ryzykiem w spółkach zależnych Polityka ING Banku Śląskiego S.A. w zakresie zarządzania ryzykiem rynkowym w spółkach zależnych, zakłada utrzymywanie ryzyka rynkowego na niskim poziomie. Główne kategorie ryzyka rynkowego, jakie mogą wystąpić w związku z działalnością spółek zależnych to ryzyko kursowe i ryzyko stopy procentowej. Bieżąca kontrola i monitorowanie poziomu ryzyka rynkowego odbywa się poprzez okresowe pomiary kategorii ryzyka rynkowego związanego z działalnością spółek zależnych. Spółką działająca na autonomicznych zasadach jest ING Bank Hipoteczny S.A. Jednostka ta funkcjonuje w ramach apetytu na ryzyko akceptowanego przez ING Bank Śląski S.A. i zarządzanego na poziomie ING Banku Hipotecznego S.A. Proces zarządzania ryzykiem rynkowym w ING Banku Hipotecznym S.A. został zbudowany w oparciu o najlepsze praktyki ING Banku Śląskiego S.A. Część czynności technicznych podlega procesowi outsourcingu do ING Banku Śląskiego S.A., zgodnie z podpisaną umową SLA pomiędzy obu bankami. Komitet ALCO ING Banku Śląskiego S.A. pełni rolę nadzorczą w stosunku do Komitetu ALCO ING Banku Hipotecznego S.A. W procesie zarządzania ryzykiem rynkowym biorą udział Zarząd Banku, Komitet ALCO, Departament Zarządzania Ryzykiem Rynkowym, Centre of Expertise Finance Support and Innovations oraz inne zainteresowane jednostki Banku. Jednym z bardzo istotnych elementów procesu zarządzania ryzykiem rynkowym na poziomie Grupy ING Banku Śląskiego S.A. jest zdefiniowanie limitów ograniczających ryzyko rynkowe dla każdej ze spółek zależnych na skonsolidowanym poziomie. Stosowane techniki pomiaru ryzyka rynkowego na poziomie Grupy są takie same jak na poziomie Banku solo. Zgodnie z polityką Banku monitorowanie wielkości ryzyka oraz przestrzeganie zdefiniowanych limitów ryzyka jest dokonywane miesięcznie. 4.Ryzyko płynności i finansowania 4.1. Wprowadzenie 4.2. Cele zarządzania ryzykiem płynności i finansowania 4.3. Polityki zarządzania ryzykiem płynności i finansowania 4.4. Proces zarządzania ryzykiem płynności i finansowania 4.5. Rodzaje ryzyka płynności i finansowania 4.6. Struktura i organizacja procesu zarządzania ryzykiem 4.7. Ramowe zasady zarządzania ryzykiem 4.8. Centralizacja procesu zarządzania ryzykiem 4.9. Systemy raportowania i pomiaru ryzyka płynności 4.10. Podejście do zarządzania ryzykiem w spółkach zależnych 4.11. Analiza wymagalności aktywów oraz zobowiązań finansowych 4.1. Wprowadzenie ING Bank Śląski S.A. uznaje proces stabilnego zarządzania ryzykiem płynności i finansowania za jeden z najważniejszych procesów w Banku. Ryzyko płynności i finansowania jest rozumiane przez Bank, jako ryzyko polegające na niemożności spełnienia, przy racjonalnej cenie, zobowiązań pieniężnych wynikających z pozycji bilansowych i pozabilansowych. Bank utrzymuje płynność w taki sposób, aby zobowiązania pieniężne Banku mogły być zawsze realizowane przy pomocy dostępnych środków, wpływów z zapadających transakcji, dostępnych źródeł finansowania po cenach rynkowych i/lub z likwidacji zbywalnych aktywów. 4.2. Cele zarządzania ryzykiem płynności i finansowania Głównym celem procesu zarządzania ryzykiem płynności i finansowania jest utrzymanie odpowiedniego poziomu płynności w celu zapewnienia bezpiecznego i stabilnego działania Banku w normalnych warunkach rynkowych oraz w trakcie kryzysu. 4.3. Polityki zarządzania ryzykiem płynności i finansowania W celu optymalizacji procesu zarządzania ryzykiem płynności i finansowania, Bank stworzył Politykę zarządzania ryzykiem płynności i finansowania w ING Banku Śląskim S.A. , której celem jest opisanie zasad zapewniających odpowiednie źródła finansowania oraz zminimalizowanie ryzyka i kosztów związanych z finansowaniem. Polityka Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 157 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł opisuje ogólne podejście do procesu zarządzania ryzykiem płynności i finansowania w Banku. Uzupełnieniem Polityki zarządzania ryzykiem płynności i finansowania w ING Banku Śląskim S.A. jest Instrukcja Awaryjny Plan Finansowania w ING Banku Śląskim S.A. , która określa organizację i działania mające na celu likwidację niedoborów płynności w warunkach skrajnych. Polityka wynika z zatwierdzonej przez Radę Nadzorczą strategii zarządzania ryzykiem prowadzonej działalności (w tym strategii zarządzania ryzykiem płynności i finansowania). W szczególności odzwierciedla ona określony w strategii i zaakceptowany przez Radę Nadzorczą apetyt na ryzyko. Dopuszczalny poziom ryzyka płynności i finansowania jest zdefiniowany poprzez kilkuelementowy system. Podejście to jest zgodne z podejściem opisanym w Polityce ustalania i monitorowania apetytu na ryzyko w obszarze ryzyka rynkowego i płynności . 4.4. Proces zarządzania ryzykiem płynności i finansowania Ogólne podejście do zarządzania ryzykiem płynności i finansowania składa się z cyklu pięciu powtarzających się działań: 1) identyfikacji ryzyka, 2) oceny ryzyka, 3) kontroli ryzyka, 4) monitorowania oraz 5) raportowania. Identyfikacja i ocena ryzyka Identyfikacja ryzyka jest wykonywana corocznie lub ad-hoc poprzez organizację warsztatów identyfikacji ryzyka. Każde zidentyfikowane ryzyko jest oceniane w celu określenia znaczenia takiego ryzyka dla Banku. Identyfikacja ryzyka jest również przeprowadzana w procesie wdrażania nowych produktów. Wycena ryzyka oraz jego istotność jest oceniana na podstawie prawdopodobieństwa, z jakim to ryzyko zachodzi i wielkości skutków finansowych, w przypadku zmaterializowania się tego ryzyka. Kontrola Ryzyka są kontrolowane poprzez działania, które obniżają prawdopodobieństwo zajścia ryzyka, lub działania, które zmniejszają skutki w przypadku materializacji ryzyka. Jednym z elementów kontroli ryzyka jest zdefiniowanie dopuszczalnego poziomu ryzyka. Monitorowanie i raportowanie Ważnym elementem zarządzania ryzykiem jest ciągłe sprawdzanie, czy wdrożona kontrola ryzyka jest wykonywana. Regularna kontrola pozwala wykazywać, czy działania w zakresie kontroli ryzyka są efektywne. Istotnym elementem procesu zarządzania ryzykiem płynności i finansowania jest odpowiednie raportowanie, które dostarcza zarządzającym informacji potrzebnych do zarządzania ryzykiem. Możliwość pokazania akcjonariuszom i partnerom, że Bank kontroluje ryzyko pozwala zdobyć ich zaufanie, jeden z najistotniejszych elementów w bankowości. Dobrze zorganizowane i zaprojektowane regularne kontrole i monitorowanie są niezbędne do dobrego zarządzania ryzykiem. Dodatkowo, Bank przygotowuje raport procesu ILAAP. Prezentuje on, w sposób całościowy i spójny, kluczowe wskaźniki i dane liczbowe dotyczące profilu ryzyka płynności Banku. Uwzględnia on strategię, plan finansowania oraz tolerancję Banku na ryzyko. Wyniki raportu akceptowane są przez Zarząd, który informuje Radę Nadzorczą o wynikach oceny. Zgodnie z wymogami Rekomendacji S, Bank przygotowuje pogłębioną analizę płynności długoterminowej, ze szczególnym uwzględnieniem kredytów hipotecznych. Powyższa analiza płynności pokazuje poziom ryzyka związany z finansowaniem długoterminowych kredytów hipotecznych. Na podstawie przeprowadzonej analizy stwierdzono, że obecnie realizowane procesy w ramach nadzoru nad płynnością długoterminową są prawidłowe. W związku z tym zarekomendowano utrzymanie dotychczasowych działań. Bank prowadzi aktywną politykę zarządzania płynnością w odniesieniu do walut głównych. Dla tych walut, pomiar i limitowanie ryzyka płynności odbywa się per waluta, a zarządzanie płynnością operacyjną przeprowadzane jest osobno dla każdej z walut oraz uwzględnia się je w systemie transferu ryzyka. Płynność śróddzienna jest aktywnie zarządzana przez Centre of Expertise Treasury. W tym procesie zarządza się pozycją i ryzykiem płynności krótkoterminowej (jednodniowej i w ciągu dnia). Jego celem jest spełnianie obowiązków płatniczych i rozliczeniowych w sposób terminowy w warunkach regularnej działalności oraz w sytuacjach nadzwyczajnych/stresowych. W Banku funkcjonuje system transferu ryzyka, w ramach, którego ryzyka rynkowe, w tym ryzyko płynności, są przekazywane do Centre of Expertise Treasury. Z wykorzystaniem odpowiednich narzędzi, zarządza on ryzykami w sposób zcentralizowany w ramach przyjętego w Banku systemu limitów. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 158 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Przyjęte w Banku procedury dotyczące zarządzania ryzykiem płynności są corocznie przedstawiane właściwym pracownikom banku biorącym udział w procesie zarządzania płynnością banku. Osoby zaangażowane w proces zarządzania płynnością banku potwierdzają zapoznanie się i zrozumienie stosowanych procedur oraz kontrolę prawidłowości ich realizacji. 4.5. Rodzaje ryzyka płynności i finansowania Ryzyko płynności Bank dzieli na dwie grupy: • ryzyko płynności wynikające z czynników zewnętrznych, oraz • ryzyko czynników wewnętrznych związanych z danym bankiem. Celem Banku jest konserwatywne podejście do zarządzania ryzykiem płynności, które pozwoli w sposób bezpieczny przetrwać zdarzenia specyficzne dla ING Banku Śląskiego S.A. oraz dla całego sektora bankowego. W kontekście horyzontu czasowego, Bank dzieli ryzyko płynności na: • operacyjne - skupione na bieżącym finansowaniu pozycji Banku oraz zarządzaniu płynnością śróddzienną, • strategiczne - skupione na zapewnieniu, aby strukturalne pozycje płynnościowe Banku były na akceptowalnym poziomie. Biorąc pod uwagę termin oraz sposób zachowania się klientów (dwa aspekty wpływające na płynność Banku), Bank rozróżnia trzy typy ryzyka płynności i finansowania: • strukturalne - rozumiane, jako potencjalnie negatywny wpływ na dochody Banku ze względu na niedopasowania pomiędzy oczekiwanymi terminami płatności aktywów i zobowiązań Banku, jak również ryzyko braku możliwości refinansowania w przyszłości, • związane z zachowaniem klientów - rozumiane jest, jako potencjalnie negatywny wpływ na dochody Banku ze względu na wbudowane opcje płynnościowe w produktach oferowanych przez Bank, • związane z warunkami skrajnymi - rozumiane jest, jako ryzyko braku możliwości spełnienia przez Bank własnych zobowiązań finansowych w momencie, gdy staną się one wymagalne z powodu braku odpowiedniego poziomu dostępnych środków pieniężnych, lub ich wygenerowanie nie jest możliwe za żadną cenę, co skutkuje natychmiastową niewypłacalnością Banku. 4.6. Struktura i organizacja procesu zarządzania ryzykiem Szczególną rolę w procesie zarządzania ryzykiem płynności i finansowania pełni Rada Nadzorcza, Zarząd Banku oraz Komitet Zarządzania Aktywami i Pasywami (ALCO). Rada Nadzorcza odpowiada za: • zatwierdzanie tolerancji ryzyka płynności, ogólnego akceptowanego poziomu ryzyka płynności i finansowania (w HL RAS) przedstawianego Radzie Nadzorczej przez Zarząd. Zarząd Banku odpowiada za: • ustanowienie strategii w zakresie ryzyka płynności i finansowania, docelowej pozycji płynnościowej, metod jej finansowania oraz profilu ryzyka płynności, • ustanowienie akceptowanego poziomu ryzyka (apetytu na ryzyko), tolerancji ryzyka płynności i przedstawienie go do zatwierdzenia przez Radę Nadzorczą, • akceptację zmian limitów ryzyka płynności i finansowania (w MB RAS), • akceptację polityki zarządzania ryzykiem płynności i finansowania i istotnych zmian w polityce, w tym w szczególności limitów dostosowanych do ogólnego poziomu akceptowalnego ryzyka zatwierdzonego przez Radę Nadzorczą, • zapewnianie alokacji odpowiednich zasobów ludzkich oraz zasobów teleinformatycznych w ramach Banku w celu wdrożenia polityki, • zatwierdzanie poziomów premii płynnościowych na podstawie poziomu doradzanego przez Centre of Expertise Treasury wynikającego z przeglądu premii płynnościowej i / lub koryguje ją, gdy uzna się to za konieczne, ze względu na strategiczne zmiany w bilansie lub inne czynniki. Komitet Zarządzania Aktywami i Pasywami (ALCO) odpowiada za: • realizację strategii Banku w zakresie ryzyka płynności i finansowania, • zarządzanie buforem płynności w ramach odpowiednich polityk i limitów zatwierdzonych przez Zarząd Banku, działania operacyjne w tym zakresie są delegowane na Centre of Expertise Treasury, • nadzorowanie i monitorowanie poziomu ryzyka płynności, jak również struktury finansowania w ramach bilansu Banku, • comiesięczną analizę krótko-, średnio- i długoterminowego profilu płynności (strategiczne pozycje płynności) prezentowaną w raportach zdefiniowanych przez regulatora i raportach wewnętrznych, w przypadku Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 159 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł zidentyfikowanych problemów strukturalnych (np. konieczności bardzo wysokiego refinansowania w przyszłości) Komitet ALCO odpowiedzialny jest za wydanie instrukcji odpowiednim jednostkom biznesowym w celu uzyskania odpowiedniego profilu płynności, • akceptację propozycji zmian limitów ryzyka płynności w zakresie MB RAS oraz HL RAS celem przedstawienia tych wysokości limitów do zatwierdzenia odpowiednio przez Zarząd Banku oraz Radę Nadzorczą, • akceptację zmian limitów ryzyka płynności i finansowania (w LCS i ALCO RAS), • akceptację propozycji zmian limitów ryzyka płynności w zakresie MB RAS oraz HL RAS celem przedstawienia tych wysokości limitów do zatwierdzenia odpowiednio przez Zarząd Banku oraz Radę Nadzorczą, • wdrażanie limitów w ramach przyjętego apetytu na ryzyko (zatwierdzanego zgodnie z podziałem odpowiedzialności w określaniu poziomów limitów definiowanych w Polityce ustalania i monitorowania apetytu na ryzyko w obszarze ryzyka rynkowego i płynności ), zatwierdzanie założeń do raportów i modeli, • analizę wszelkich zaproponowanych zmian w polityce płynności i finansowania oraz przekazanie pozytywnie rozpatrzonych zmian do Zarządu Banku, • zatwierdzanie założeń do raportów i modeli służących do pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka płynności i finansowania. 4.7. Ramowe zasady zarządzania ryzykiem Ramowe zasady zarządzania ryzykiem płynności i finansowania zawierają wszystkie istotne metody w odniesieniu do dziennego, krótkoterminowego, średnioterminowego i długoterminowego zarządzania ryzykiem płynności i finansowania. Składają się na nie, następujące kluczowe elementy: • system limitów i pomiar ryzyka płynności, • monitorowanie źródeł finansowania i ryzyka koncentracji, • zarządzanie rezerwami płynności, • zarządzanie płynnością śróddzienną, • zarządzanie pozycjami zabezpieczeń, • testy warunków skrajnych i plany awaryjne. System limitów i pomiar ryzyka płynności Formalne limity są określane przez regulatora sektora bankowego i/ lub Bank dla różnych miar ryzyka płynności. Dopuszczalny poziom ryzyka finansowania i płynności jest zdefiniowany poprzez kilkuelementowy system: ogólny poziom akceptowalnego ryzyka Banku, który jest zatwierdzany przez Radę Nadzorczą Banku, oraz system limitów, który jest zatwierdzany zgodnie z podziałem odpowiedzialności w określaniu poziomów limitów definiowanych w Polityce ustalania i monitorowania apetytu na ryzyko w obszarze ryzyka rynkowego i płynności . Rada Nadzorcza otrzymuje informacje o zgodności z tymi miarami, co najmniej kwartalnie. Poziom limitów opiera się na strategicznych celach Banku, zidentyfikowanych ryzykach płynności, wynikach testów warunków skrajnych oraz zasadach określonych przez organy regulacyjne. Limity są brane pod uwagę w procesach planowania (tj. realizacja przyjętych planów nie może prowadzić do przekroczenia limitów). Odpowiednie poziomy limitów miar monitorujących Awaryjnego Planu Finansowania są powiązane (skorelowane) z zakresami określonymi dla inicjacji odpowiednich faz Awaryjnego Planu Finasowania. Dopuszczalny poziom ryzyka płynności jest określany i aktualizowany, co najmniej raz w roku. System limitów jest bardziej szczegółowy niż poziom ryzyka akceptowany przez Radę Nadzorczą. Dopuszczalny poziom ryzyka jest zagwarantowany poprzez monitorowanie ryzyka w różnych raportach dotyczących ryzyka płynności i finansowania w zakresie normalnej/regularnej działalności Banku oraz w sytuacjach nadzwyczajnych/ekstremalnych. Bank monitoruje między innymi ryzyko koncentracji finansowania, wewnętrzny bufor bezpieczeństwa płynności oraz bada stabilność środków obcych. Zarząd Banku w cyklu tygodniowym otrzymuje raport ryzyka płynności zawierający informację o kluczowych miarach płynności, W cyklu miesięcznym Zarząd Banku i Komitet ALCO otrzymują kompleksową informację dotyczącą ryzyka płynności. Wskaźnik pokrycia płynności (LCR) oraz stabilnego finansowania (NSFR) Zgodnie z obowiązkami i zasadami określonymi w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 wraz ze zmianami wprowadzonymi w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2019/876 oraz Rozporządzeniami delegowanymi Komisji (UE) 2015/61, 2018/1620 oraz 2022/1994, Bank dokonuje obliczeń nadzorczych miar płynności: • miary płynności krótkoterminowej (LCR - Liquidity Covered Ratio, czyli wskaźnik pokrycia płynności) – ma on zapewnić, że Bank posiada odpowiedni poziom płynnych aktywów o wysokiej jakości, które pokryją potrzeby płynnościowe w okresie 30 dni kalendarzowych w warunkach skrajnych. W 2024 obowiązywał regulacyjny limit na poziomie 100%, Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 160 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł • miary płynności długoterminowej (NSFR – Net Stable Funding Ratio) – ma on na celu zapewnienie minimalnego poziomu dostępnego finansowania w średnim i długim okresie. W 2024 obowiązywał regulacyjny limit na poziomie 100%. Bank jest zobligowany do raportowania wielkości miar płynności do regulatora miesięczne i kwartalne. Na koniec roku 2024 i 2023 skonsolidowane nadzorcze miary płynnościowe wynosiły: Miary płynności Wartość minimalna 2024 2023 * dane przekształcone LCR Wskaźnik pokrycia płynności 100% 279% 216% NSFR Wskaźnik stabilnego finansowania 100% 177% 171% ) W 2024 roku Bank poprawił jakość danych źródłowych wykorzystywanych do kalkulacji miar płynności (m.in. w zakresie wyznaczania parametru detaliczności). Miary płynności na 31 grudnia 2023 roku, zaprezentowane w tabeli powyżej, zostały ponownie wyliczone w oparciu o ulepszone dane źródłowe i ich poziom uległ zmianie w porównaniu do miar zaprezentowanych w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok ubiegły. Poniżej przedstawiono rozbicie aktywów płynnych poziomu 1 wykorzystywanych przez Grupę w wyliczeniu wskaźnika płynności LCR (wg definicji Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 2015/61) według stanu na koniec roku 2024 i odpowiednio 2023. Aktywa płynne poziomu 1 obejmują aktywa charakteryzujące się wyjątkowo wysoką płynnością i jakością kredytową. Aktywa płynne poziomu 1 2024 2023 Gotówka 774 782 Środki na rachunkach nostro w Banku Centralnym po pomniejszeniu o wartość wymaganej rezerwy obowiązkowej 4 4 Inne ekspozycje wobec Banku Centralnego (lokaty jednodniowe, bony pieniężne) - 6 760 Nieobciążone obligacje Skarbu Państwa 43 163 39 958 Aktywa stanowiące ekspozycje wobec podmiotów sektora publicznego 2 059 - Nieobciążone obligacje Europejskiego Banku Inwestycyjnego 8 542 7 117 Nieobciążone obligacje BGK 1 756 1 692 Razem 56 298 56 313 W aktywach płynnych poziomu 1 papiery wartościowe prezentowane są według ich wartości rynkowej. Pozycja płynnościowa Grupy jest pomniejszana o papiery wartościowe obciążone (stanowiące zabezpieczenie, zablokowane) i powiększana o papiery wartościowe otrzymane jako zabezpieczenie w transakcjach reverse-repo lub buy-sell-back. Wskaźnik Finansowania Długoterminowego (WFD) Zgodnie z obowiązkami i zasadami określonymi w Rekomendacji WFD dotyczącej Wskaźnika Finansowania Długoterminowego – wydanej Uchwałą nr 243/2024 Komisji Nadzoru Finansowego z 15 lipca 2024 roku Bank, począwszy od stanu na 31 lipca 2024 roku dokonuje obliczeń nadzorczej miary płynności WFD (Wskaźnik Finansowania Długoterminowego) na poziomie skonsolidowanym i raportuje do KNF miesięcznie według stanu na ostatni dzień miesiąca. Oczekiwany poziom 40% ma obowiązywać począwszy od 31 grudnia 2026 roku zgodnie z p. 3.1. Rekomendacji WFD. Na koniec 2024 roku wskaźnik WFD wynosił 26,9%. Dodatkowe wskaźniki monitorowania płynności (ALMM) Zgodnie z Rozporządzeniem Wykonawczym Komisji (UE) 2022/1994, Bank raportuje zestaw dodatkowych wskaźników monitorowania na potrzeby sprawozdawczości w zakresie płynności. W skład raportów wchodzą: • niedopasowanie terminów zapadalności, • koncentracja finansowania według kontrahenta, • koncentracja finansowania według rodzaju produktu, • ceny za różne okresy finansowania, • prolongowanie finansowania, • koncentracja zdolności równoważenia płynności według emitenta. Wewnętrzne raporty płynnościowe Kolejnym istotnym elementem procesu zarządzania ryzykiem płynności Banku są wewnętrznie zdefiniowane raporty, które prezentują szczegółowe i różnorodne podejście Banku do pomiaru i zarządzania ryzykiem. Bank modeluje charakterystyki płynnościowe, zarówno aktywów, jak i zobowiązań Banku w celu uwzględnienia oczekiwanych/rzeczywistych zachowań klientów. Podejście do modelowania jest mieszane. Oznacza to, że analiza zachowań klientów opiera się na danych historycznych oraz na podejściu eksperckim. Jednym z wewnętrznych raportów płynnościowych jest raport płynności strukturalnej. Raport ten przedstawia lukę pomiędzy aktywami a zobowiązaniami Banku w przedziałach czasowych na prawidłowo funkcjonujących rynkach. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 161 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Raport jest wykorzystywany do monitorowania i zarządzania pozycjami średnio- i długoterminowej płynności. Służy on jako wsparcie w procesie planowania bilansu i finansowania. Wskazuje on również wszelkie istotne potrzeby finansowania w przyszłości. Raport ten jest scenariuszem dla aktualnego bilansu w normalnych warunkach rynkowych. Nie obejmuje on żadnych dodatkowych prognoz rozwoju bilansu. Jednakże uwzględnia typowe zachowania klientów obserwowane w poprzednich okresach. Przykładowo, przepływy pieniężne dla kredytów hipotecznych, pożyczek pieniężnych, kredytów w rachunku bieżącym uwzględniają przedpłaty, a przepływy pieniężne dla rachunków oszczędnościowych i rachunków bieżących alokowane są z uwzględnieniem charakterystyki płynności. Raport płynności strukturalnej 1-6 m-cy 7-12 m-cy 1-5 lat 6-10 lat 11-15 lat pow. 15 lat 2024 Luka płynnościowa 48 796 11 404 11 644 -18 202 -46 164 -7 478 Skumulowana luka płynnościowa 48 796 60 200 71 844 53 642 7 478 - 2023 Luka płynnościowa 43 337 12 379 17 747 -12 827 -45 553 -15 083 Skumulowana luka płynnościowa 43 337 55 715 73 462 60 636 15 083 - W przypadku Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A., Bank stosuje monitorowanie i limitowanie ryzyka płynności oparte na pomiarze luki skumulowanej. W celu właściwego nadzoru nad ryzykiem płynności w podmiotach Grupy ustalane są limity dla każdej spółki zależnej odrębnie. Monitorowanie źródeł finansowania oraz ryzyka koncentracji Bank ustala, przynajmniej raz w roku, ogólną strategię biznesową Banku oraz wynikający z niej średnioterminowy (3-letni) plan finansowy wraz z ogólną strategią ryzyka. Nieodłącznym elementem strategii jest plan finansowania, który zapewnia skuteczną dywersyfikację źródeł i terminów finansowania. Komitet ALCO aktywnie zarządza bazą finansowania. Ponadto, monitoruje źródła finansowania, w celu: • zweryfikowania zgodności ze strategią i planem finansowania, • zidentyfikowania potencjalnych ryzyk związanych z finansowaniem. Głównym źródłem finansowania w ING Banku Śląskim S.A. są depozyty klientowskie (detaliczne i korporacyjne). Bank monitoruje strukturę finansowania, a zarazem bada ryzyko koncentracji poprzez analizę swojej bazy depozytowej w podziale na: • rodzaj finansowania, • segment klienta, • typ produktów, • waluty, • region geograficzny oraz • koncentrację dużych depozytów. W cyklicznych analizach monitorowane jest również ryzyko generowane przez klientów powiązanych (w ramach grup kapitałowych). Obecna struktura finansowania jest dobrze zdywersyfikowana. Poniżej przedstawiono strukturę finansowania na koniec 2024 i 2023 roku, w podziale na finansowanie bezpośrednie i wzajemne. Finansowanie bezpośrednie obejmuje produkty, w których transakcja jest „jednostronna”: środki są pobierane, a następnie spłacane. Finansowanie wzajemne obejmuje produkty, w których finansowanie jest jednocześnie udzielane i pobierane (w osobnych walutach lub w osobnych produktach). Finansowanie bezpośrednie dostarczane jest głównie przez klientów detalicznych i korporacyjnych, natomiast finansowanie wzajemne stanowiły przede wszystkim środki pozyskiwane od innych banków. Finansowanie bezpośrednie: 2024 2023 Główne segmenty klienta finansowanie bezpośrednie udział finansowanie bezpośrednie udział Banki 437 0,2% 157 0,1% Klienci korporacyjni 77 445 30,7% 76 951 32,8% Klienci detaliczni 141 045 55,9% 125 539 53,6% Emisja własna/ pożyczka podporządkowana 11 012 4,4% 9 574 4,1% Kapitał 22 184 8,8% 22 089 9,4% Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 162 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Finansowanie wzajemne: 2024 2023 Główne segmenty klienta finansowanie wzajemne udział finansowanie wzajemne udział Banki 27 641 92,6% 16 061 94,9% Klienci korporacyjni 2 223 7,4% 855 5,1% Zarządzanie rezerwami płynności Istotnym elementem zarządzania płynnością Banku jest utrzymywanie odpowiedniego bufora płynności. Bufor płynności prezentuje dostępną płynność, niezbędną do pokrycia luki pomiędzy skumulowanymi odpływami i wpływami w relatywnie krótkim czasie. W jego skład wchodzą aktywa, które są „nieobciążone” i łatwo dostępne dla celów pozyskania płynności. Aktywa nieobciążone są rozumiane, jako wolne od jakichkolwiek prawnych, regulacyjnych, umownych ograniczeń dla upłynnienia ich przez Bank. Bufor płynności jest kluczowy w okresie kryzysu, gdy Bank musi w krótkim czasie pozyskać płynność, podczas gdy standardowe źródła finansowania są niedostępne lub niewystarczające. Bufor płynności jest utrzymywany, jako zabezpieczenie przed realizacją różnych scenariuszy sytuacji nadzwyczajnych, zapewniając zaspokojenie dodatkowej potrzeby płynności, która może pojawić się w określonym czasie w warunkach nadzwyczajnych, jak również w warunkach normalnych. Tabela poniżej prezentuje strukturę bufora płynnych aktywów według stanu na 31 grudnia 2024 roku oraz 31 grudnia 2023 roku: 2024 2023 Struktura bufora płynności udział udział obligacje emitowane przez rząd lub bank centralny (w zł) 65,0% 68,8% obligacje emitowane przez rząd lub bank centralny (w EUR) 13,7% 9,2% obligacje BGK i EBI 21,3% 22,0% Bank uwzględnia realistyczne obniżki z tytułu utraty wartości papierów wartościowych, których poziom jest cyklicznie przeglądany i akceptowany przez Komitet ALCO. Obniżki te oceniane są m.in. na podstawie płynności i głębokości rynku, zmienności cen rynkowych, wymogów banku centralnego. Bank obserwuje również koncentrację aktywów zapewniając ich bezpieczną dywersyfikację pod względem emitenta, zapadalności i waluty. Zarządzanie płynnością śróddzienną Bank aktywnie zarządza pozycjami i ryzykami płynności krótkoterminowej (jednodniowej i intraday/śróddziennej) w celu spełnienia obowiązków płatniczych i rozliczeniowych w sposób terminowy w warunkach regularnej działalności i w sytuacjach nadzwyczajnych/stresowych. Proces zarządzania płynnością intraday jest procesem krytycznym z punktu widzenia poprawnego funkcjonowania Banku, jako całości, i dotyczy działalności prowadzonej w warunkach normalnych jak i w sytuacjach nadzwyczajnych (kryzysowych). Jest elementem składowym zarządzania bieżącą płynnością operacyjną. W zarządzaniu płynnością intraday Bank wykorzystuje wskaźniki intraday. Wskaźniki płynności intraday monitorowane są na bieżąco, jak również prezentowane odpowiednim jednostkom zarządzającym ryzykiem płynności oraz na Komitecie ALCO. Jednym z elementów zarządzania płynnością intraday jest utrzymanie gotowości do realizacji zobowiązań Banku również w warunkach kryzysowych. W związku z powyższym, konieczne jest utrzymanie odpowiedniego bufora płynności w oparciu o informacje o zakresie możliwego pogorszenia dostępu Banku do płynności intraday na skutek wystąpienia stresu rynkowego. W celu zabezpieczenia odpowiedniego bufora płynności, Bank w ramach programu testów warunków skrajnych, stosuje stres testy płynności intraday. Zarządzanie pozycjami zabezpieczeń Zarządzanie pozycjami zabezpieczeń obejmuje zarówno pozycje wynikające z umów typu CSA i GIMRA, jak również pozycje płynnych aktywów pod operacje z bankiem centralnym. Odbywa się ono na poziomie odpowiadającym świadczonym usługom, portfelowi Banku, profilowi finansowania oraz wymogom w zakresie płynności. Większość kontrahentów, z którymi Bank zawiera transakcje pochodne, ma podpisane umowy zabezpieczające (CSA - Credit Support Annex) będące aneksem do umowy ISDA. Regulują one kwestie zabezpieczenia portfela transakcji pochodnych. Dają one prawo do żądania wniesienia depozytu zabezpieczającego stronie, której wycena portfela za dany dzień jest dodatnia (portfel strony jest in-the-money) oraz prawo do żądania zwolnienia zabezpieczenia w przypadku zmiany tej wyceny. W ramach strategii ustanawiania zabezpieczenia dla każdego kontrahenta objętego umową CSA, portfel transakcji jest codziennie wyceniany pod kątem wymagalności zabezpieczenia. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 163 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Instrumenty pochodne, takie jak FRA i IRS, rozliczane są za pomocą izb rozliczeniowych CCP (Central Clearing Party). Umożliwia to sprawne zarządzanie zabezpieczeniami oraz mityguje ryzyko braku rozliczenia ze strony kontrpartnera. ING Bank Śląski S.A. ma podpisane umowy z KDPW CCP, London Clearing House (LCH) oraz EUREX. 4.8. Centralizacja procesu zarządzania ryzykiem Proces zarządzania ryzykiem płynności jest w pełni scentralizowany na poziomie funkcji skarbowych jak i zarządzania ryzykiem. Ryzyko płynności (wraz z generowaną pozycją płynnościową) poszczególnych linii biznesowych jest transferowane do Centre of Expertise Treasury w celu centralnego zarządzania. Bank uwzględnia koszty i korzyści z różnych rodzajów ryzyka płynności w systemie wewnętrznych cen transferowych, w pomiarze rentowności i w procesie zatwierdzania nowych produktów we wszystkich znaczących obszarach działalności biznesowej (zarówno bilansowej, jak i pozabilansowej). Centre of Expertise Treasury zarządza pozycjami przeniesionymi do swoich ksiąg poprzez system transferu ryzyka, w tym zarządza ryzykiem płynności związanym z resetem premii za płynność. W celu zapewnienia prawidłowego, niezależnego i scentralizowanego wykonywania zadań niezbędnych w procesie zarządzania ryzykiem płynności (w tym pomiar i raportowanie ryzyka oraz przygotowanie, przegląd i aktualizacja dokumentacji), w Banku funkcjonuje Departament Zarządzania Ryzykiem Rynkowym, który w strukturze Banku podlega Wiceprezesowi Zarządu. 4.9. Systemy raportowania i pomiaru ryzyka płynności Raportowanie i pomiar ryzyka płynności jest procesem zautomatyzowanym. Bank posiada narzędzia generujące zestaw raportów płynnościowych w sposób automatyczny w częstotliwości dziennej lub miesięcznej. Informacja o miarach ryzyka pozwala na bieżące monitorowanie profilu płynności i kontrolę bazowych miar. Raporty prezentujące ryzyko płynności prezentowane są jednostkom zaangażowanym w proces zarządzania tym ryzykiem. 4.10. Podejście do zarządzania ryzykiem w spółkach zależnych ING Bank Hipoteczny S.A. pełni istotną rolę w procesie zarządzania długoterminową płynnością Grupy. Jego rolą jest pozyskiwanie długoterminowej płynności, co pozwala Grupie na: • wzmocnienie stabilności finansowania, • zapewnienie dywersyfikacji finansowania dla portfela kredytów hipotecznych, • lepsze zarządzanie niedopasowaniem aktywów i zobowiązań. ING Bank Hipoteczny S.A. jest spółką działająca na autonomicznych zasadach. Jednostka ta funkcjonuje w ramach apetytu na ryzyko akceptowanego przez ING Bank Śląski S.A. i zarządzanego na poziomie ING Banku Hipotecznego S.A. Ryzyko płynności pozostałych spółek zależnych Banku jest utrzymywane na minimalnym poziomie poprzez zapewnienie finansowania w ramach Grupy ING. 4.11. Analiza wymagalności aktywów oraz zobowiązań finansowych 4.11.1. Podział aktywów i zobowiązań finansowych według terminów zapadalności W poniższych tabelach zaprezentowany został podział aktywów i zobowiązań finansowych na terminy zapadalności. Dane zaprezentowane zostały według wartości bilansowej. Aktywa finansowe płatne na żądanie oraz dla których termin zapadalności upłynął zaprezentowane zostały w przedziale „do 1 miesiąca”. W kolumnie „bez określonego terminu” ujęto wartość instrumentów kapitałowych. W kolumnie „uzgodnienie do wartości bilansowej netto” zaprezentowano wartość odpisu na oczekiwane straty kredytowe dla kredytów i innych należności wycenianych według zamortyzowanego kosztu. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 164 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2024 Aktywa finansowe według terminów zapadalności do 1 miesiąca powyżej 1 do 3 miesięcy powyżej 3 do 12 miesięcy powyżej 1 do 5 lat powyżej 5 lat bez określonego terminu uzgodnienie do wartości bilansowej netto Razem Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 8 361 - - - - - - 8 361 Kredyty i inne należności udzielone innym bankom 14 353 6 432 350 500 - - - 21 635 Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy 781 126 298 459 283 1 - 1 948 Pochodne instrumenty zabezpieczające 1 - 2 40 18 - - 61 Inwestycyjne papiery wartościowe 197 2 432 9 299 42 893 3 917 254 - 58 992 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań - - 44 - 135 - - 179 Kredyty i inne należności udzielone klientom 13 321 11 086 28 240 55 434 62 551 - -3 955 166 677 Inwestycje w jednostki zależne i stowarzyszone wyceniane metodą praw własności - - - - - 185 - 185 Inne aktywa finansowe 6 7 26 1 - - - 40 Aktywa finansowe razem 37 020 20 083 38 259 99 327 66 904 440 -3 955 258 078 Zobowiązania finansowe według terminów zapadalności depozty bieżące i oszczędnościowe do 1 miesiąca powyżej 1 do 3 miesięcy powyżej 3 do 12 miesięcy powyżej 1 do 5 lat powyżej 5 lat Razem Zobowiązania wobec innych banków 826 1 320 257 1 041 11 834 190 15 468 Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy - 249 52 136 522 441 1 400 Pochodne instrumenty zabezpieczające - 13 - 7 37 26 83 Zobowiązania wobec klientów 184 717 18 059 6 617 9 529 46 1 028 219 996 Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych - - 9 - 500 - 509 Zobowiązania podporządkowane - 3 - - 1 496 - 1 499 Inne zobowiązania finansowe - 1 684 171 33 116 524 2 528 Zobowiązania finansowe razem 185 543 21 328 7 106 10 746 14 551 2 209 241 483 2023 Aktywa finansowe według terminów zapadalności do 1 miesiąca powyżej 1 do 3 miesięcy powyżej 3 do 12 miesięcy powyżej 1 do 5 lat powyżej 5 lat bez określonego terminu uzgodnienie do wartości bilansowej netto Razem Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 7 041 - - - - - - 7 041 Kredyty i inne należności udzielone innym bankom 13 310 6 026 284 - - - - 19 620 Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy 810 125 209 671 459 - - 2 274 Pochodne instrumenty zabezpieczające 4 6 49 66 83 - - 208 Inwestycyjne papiery wartościowe 4 445 46 6 068 39 973 5 846 236 - 56 614 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań - - - 133 32 - - 165 Kredyty i inne należności udzielone klientom 11 851 10 559 25 452 53 196 58 971 - -3 508 156 521 Inwestycje w jednostki zależne i stowarzyszone wyceniane metodą praw własności - - - - - 181 - 181 Inne aktywa finansowe 2 9 27 - - - - 38 Aktywa finansowe razem 37 463 16 771 32 089 94 039 65 391 417 -3 508 242 662 Zobowiązania finansowe według terminów zapadalności depozty bieżące i oszczędnościowe do 1 miesiąca powyżej 1 do 3 miesięcy powyżej 3 do 12 miesięcy powyżej 1 do 5 lat powyżej 5 lat Razem Zobowiązania wobec innych banków 634 751 407 1 093 9 441 1 329 13 655 Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy - 266 80 202 730 544 1 822 Pochodne instrumenty zabezpieczające - 7 6 75 136 56 280 Zobowiązania wobec klientów 170 635 19 365 5 591 8 429 37 1 233 205 290 Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych - - - 404 - - 404 Zobowiązania podporządkowane - 4 - - 435 1 087 1 526 Inne zobowiązania finansowe - 3 014 159 30 116 509 3 828 Zobowiązania finansowe razem 171 269 23 407 6 243 10 233 10 895 4 758 226 805 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 165 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 4.11.2. Analiza wymagalności aktywów oraz zobowiązań finansowych według umownych terminów płatności Tabele poniżej przedstawiają aktywa oraz zobowiązania finansowe (z wyłączeniem wyceny instrumentów pochodnych) w podziale na pozostałe – licząc od dnia sprawozdawczego – umowne terminy wymagalności. Prezentowane wartości uwzględniają przyszłe kwoty płatności odsetek. W przypadku udzielonych zobowiązań warunkowych przy analizie wymagalności wzięto pod uwagę najwcześniejsze możliwe terminy realizacji przez Grupę wspomnianych zobowiązań. Aktywa finansowe płatne na żądanie, aktywa finansowe dla których termin wymagalności upłynął oraz zobowiązania finansowe z tytułu depozytów bieżących i oszczędnościowych ujęto w terminie do 1 miesiąca. 2024 bez określonego terminu do 1 m-ca 1- 12 m-cy 1-5 lat pow. 5 lat Aktywa finansowe, w tym: 255 49 848 55 381 126 290 105 518 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty - 8 361 - - - Kredyty i inne należności udzielone innym bankom - 14 551 6 481 667 - Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy (z wyłączeniem wyceny instrumentów pochodnych) 1 518 174 466 281 Inwestycyjne papiery wartościowe 254 225 13 140 49 650 2 607 Kredyty i inne należności udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu - 26 187 35 553 75 506 102 630 Inne aktywa finansowe - 6 33 1 - Zobowiązania finansowe, w tym: - 203 012 22 507 15 814 1 667 Zobowiązania wobec innych banków - 2 149 1 706 12 886 190 Zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy (z wyłączeniem wyceny instrumentów pochodnych) - 184 20 427 217 Zobowiązania wobec klientów - 198 974 20 500 60 736 Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych - 16 16 596 - Zobowiązania podporządkowane - 5 61 1 729 - Inne zobowiązania finansowe - 1 684 204 116 524 Zobowiązania warunkowe udzielone - 5 575 21 990 15 638 12 207 2023 bez określonego terminu do 1 m-ca 1- 12 m-cy 1-5 lat pow. 5 lat Aktywa finansowe, w tym: 236 48 988 49 282 119 209 101 666 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty - 7 041 - - - Kredyty i inne należności udzielone innym bankom - 13 310 6 511 81 - Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy (z wyłączeniem wyceny instrumentów pochodnych) - 629 81 812 233 Inwestycyjne papiery wartościowe 236 4 478 7 324 46 831 4 009 Kredyty i inne należności udzielone klientom wyceniane według zamortyzowanego kosztu - 23 528 35 330 71 485 97 424 Inne aktywa finansowe - 2 36 - - Zobowiązania finansowe, w tym: - 191 018 23 853 8 792 4 671 Zobowiązania wobec innych banków - 1 778 4 258 7 334 2 206 Zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy (z wyłączeniem wyceny instrumentów pochodnych) - 166 28 489 258 Zobowiązania wobec klientów - 186 055 18 874 81 565 Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych - - 424 - - Zobowiązania podporządkowane - 6 79 772 1 133 Inne zobowiązania finansowe - 3 013 190 116 509 Zobowiązania warunkowe udzielone - 4 989 21 835 15 956 10 418 W dalszych tabelach zaprezentowano analizę wymagalności pochodnych instrumentów finansowych, których wycena na dzień sprawozdawczy była ujemna. Analiza oparta jest na pozostałych umownych terminach wymagalności. Pochodne instrumenty finansowe rozliczane w kwotach netto Pochodne instrumenty finansowe rozliczane przez Grupę na bazie netto obejmują transakcje IRS, FRA, opcje oraz transakcje FX Forward NDF. Dane w tabelach odzwierciedlają – w przypadku transakcji IRS - niezdyskontowane przyszłe przepływy pieniężne z tytułu odsetek, a w przypadku pozostałych transakcji jako kwotę przepływu przyjęto wartość wyceny odpowiednio na 31 grudnia 2024 roku oraz 31 grudnia 2023 roku. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 166 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 2024 do 1 m-ca 1- 12 m-cy 1-5 lat pow. 5 lat transakcje IRS, w tym: 698 -572 -5 703 -783 transakcje zabezpieczające w rachunkowości zabezpieczeń 381 -485 -2 106 -562 pozostałe instrumenty pochodne -10 -43 -10 - 2023 do 1 m-ca 1- 12 m-cy 1-5 lat pow. 5 lat transakcje IRS, w tym: -1 932 -1 142 4 845 457 transakcje zabezpieczające w rachunkowości zabezpieczeń -727 -467 1 834 119 pozostałe instrumenty pochodne -21 -127 -13 - Pochodne instrumenty finansowe rozliczane w kwotach brutto Pochodne instrumenty finansowe rozliczane przez Grupę na bazie brutto obejmują transakcje FX Swap, FX Forward oraz CIRS. Dane w tabelach odzwierciedlają niezdyskontowane umowne wypływy i wpływy pieniężne z tytułu nominałów oraz – w przypadku transakcji CIRS – z tytułu odsetek odpowiednio na 31 grudnia 2024 roku oraz 31 grudnia 2023 roku. 2024 do 1 m-ca 1- 12 m-cy 1-5 lat wypływy -4 847 -5 846 -2 180 wpływy 4 781 5 700 2 000 2023 do 1 m-ca 1- 12 m-cy 1-5 lat wypływy -4 643 -3 109 -2 118 wpływy 4 570 2 969 1 999 5. Ryzyko operacyjne 5.1. Wprowadzenie Ryzyko operacyjne definiowane jest w Banku jako możliwość wystąpienia bezpośredniej lub pośredniej straty wynikającej z niedostosowania lub zawodności wewnętrznych procesów, ludzi i systemów lub ze zdarzeń zewnętrznych. W zakres ryzyka operacyjnego wchodzi także ryzyko prawne (opisane w punkcie 7.7 . ) oraz ryzyko modeli (opisane w punkcie 7.6 . ). Zarządzanie ryzykiem operacyjnym jest integralnym elementem procesu zarządzania Bankiem. Proces zarządzania ryzykiem operacyjnym i procesy biznesowe wykazują obustronną zależność co oznacza, że informacje uzyskane w procesie zarządzania ryzykiem operacyjnym są uwzględniane przy podejmowaniu decyzji dotyczących działalności biznesowej a proces zarządzania ryzykiem operacyjnym uwzględnia decyzje biznesowe. 5.2. Cele zarządzania ryzykiem operacyjnym Cele zarządzania ryzykiem operacyjnym, będące elementem ogólnej strategii zarządzania ryzykiem w Banku, określane są na podstawie: • wymogów regulacyjnych, • zaleceń Zarządu Banku i Rady Nadzorczej, • planów i dobrych praktyk Grupy ING, • konieczności wdrożenia środków ograniczających ryzyko stwierdzonych w trakcie ocen oraz audytów zewnętrznych i wewnętrznych, • planów doskonalenia w obszarze zarządzania ryzykiem. Zarząd Banku – po uzyskaniu akceptacji Rady Nadzorczej – określił strategię zarządzania ryzykiem operacyjnym. Strategia ta uwzględnia wymagania prawne i regulacyjne oraz wykorzystuje dobre praktyki Grupy ING. Ponadto Zarząd – w porozumieniu z Radą Nadzorczą - w deklaracji apetytu na ryzyko określił maksymalne dopuszczalne limity strat, limity kapitałowe oraz zakres ryzyka, jaki jest skłonny podjąć, realizując zaplanowane cele biznesowe – przy zachowaniu pełnej zgodności z prawem i regulacjami. Poziom wykorzystania limitów jest monitorowany i przedstawiany okresowo Zarządowi, Komitetowi Ryzyka Niefinansowego, Komitetowi Ryzyka oraz Radzie Nadzorczej. Głównym celem w zarządzaniu ryzykiem operacyjnym jest ciągła poprawa bezpieczeństwa Banku i klientów, obniżenie kosztów funkcjonowania i poprawa efektywności działania. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 167 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Oprócz realizowania podstawowych procesów w obszarze ryzyka operacyjnego, w 2024 roku Bank skoncentrował swoje działania na: • migracji do nowego zintegrowanego narzędzia w zakresie zarządzania ryzykiem niefinansowym – nową aplikację Bank uruchomił w czerwcu 2024 roku, • opracowywaniu jednolitych ram kontrolnych obejmujących spółki zależne, • przeniesieniu czynności w zakresie ubezpieczeń do pierwszej linii obrony, • monitorowaniu środowiska kontrolnego w obszarze zarządzania tożsamością, • doprecyzowaniu definicji zdarzeń ryzyka operacyjnego na pograniczu ryzyka operacyjnego i kredytowego, • aktualizacji procedur z zakresu zarządzania ryzykiem niefinasowym mających na celu spełnienie wymogów wynikających z rozporządzenia w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej (DORA) oraz CRR 3, • opracowaniu metodyki oceny ryzyka ESG w zakresie związanym z klimatem i środowiskiem, • aktualizacji zasad zarządzania ryzykiem podmiotów trzecich i wewnątrzgrupowych w zakresie outsourcingu (w tym usług ICT) oraz umów zakupowych, • aktualizacji zasad zarządzania ryzykiem ciągłości działania, • proaktywnej identyfikacji obszarów podwyższonego ryzyka, • wdrożeniu nowego podejścia dotyczącego raportowania ryzyk niefinansowych, opartego na metrykach danych. 5.3. Polityki zarządzania ryzykiem operacyjnym W odniesieniu do zarządzania ryzykiem operacyjnym Bank posiada spójny i na bieżąco aktualizowany pakiet wewnętrznych dokumentów normatywnych. Zasady i wytyczne zawarte w regulacjach mają na celu ograniczanie skutków i prawdopodobieństwa wystąpienia strat finansowych oraz utraty reputacji. System zarządzania ryzykiem operacyjnym w Banku bazuje na: • normach prawa, • wymogach wynikających z regulacji wewnętrznych stanowiącym element strategii Banku - Deklaracji apetytu na ryzyko niefinansowe oraz Polityki zarządzania ryzykiem operacyjnym określającej główne procesy zarzadzania ryzykiem operacyjnym, • pozostałych regulacjach na poziomie Polityk dotyczących systemu kontroli wewnętrznej, standardów kontroli ryzyka niefinansowego, przeciwdziałania oszustwom, ryzyk IT a także zarządzania ciągłością działania, wdrażania, modyfikowania, przeglądu i likwidacji produktów przeznaczonych dla klientów banku (PARP), zlecania czynności na zewnątrz - outsourcingu, bezpieczeństwa osób i zasobów, • bardziej szczegółowych regulaminów, instrukcji i procedur Banku odnoszących się do poszczególnych podprocesów związanych z zarządzaniem ryzykiem. 5.4. Struktura organizacyjna zarządzania ryzykiem operacyjnym Bank posiada strukturę zarządzania z jasno określonymi, przejrzystymi i spójnymi obszarami odpowiedzialności opartymi na modelu Trzech Linii Obrony, określił również zasady współpracy z podmiotem dominującym. Zakres odpowiedzialności jest zdefiniowany począwszy od Rady Nadzorczej i wspierającego ją Komitetu Ryzyka oraz Zarządu Banku, poprzez wszystkie jednostki organizacyjne Banku. W zakresie ryzyka operacyjnego znajduje się także nadzór nad istotnymi spółkami zależnymi Banku. Od lat funkcjonuje w Banku stały Komitet Ryzyka Niefinansowego, którego głównym zadaniem jest bieżące wspieranie Zarządu w zarządzaniu ryzykiem niefinansowym. 5.5. Proces zarządzania ryzykiem operacyjnym Bank posiada skuteczne i spójne procesy identyfikacji, monitorowania i kontroli ryzyka niefinansowego we wszystkich produktach, działaniach, procesach i systemach Banku. System zarządzania ryzykiem operacyjnym dotyczy wszystkich sfer działalności Banku oraz działalności Grupy Kapitałowej, współpracy z klientami, dostawcami i partnerami, który został opracowany zgodnie z zasadą proporcjonalności tzn. z uwzględnieniem charakteru, skali i złożoności działalności, a także istotności procesów oraz profilu ryzyka operacyjnego Banku. Stanowi on spójną, stałą praktykę, która obejmuje następujące elementy: • identyfikację i ocenę ryzyka, obejmującą między innymi oceny ryzyka, analizę zdarzeń wewnętrznych i zewnętrznych czy analizy scenariuszowe i testy warunków skrajnych, • ograniczanie ryzyka i monitorowanie działań ograniczających, • wykonywanie kontroli, • monitorowanie i zapewnienie jakości. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 168 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł 6. R yzyko ESG 6.1. Wprowadzenie Zgodnie z podejściem prezentowanym w ECB Guide on climate-related and environmental risks 2020 oraz EBA Report on management and supervision of ESG risks for credit institutions and investment firms 2021 , Bank nie traktuje ryzyka ESG jako odrębną kategorię ryzyka, lecz jako czynnik wzmacniający występujące w Banku podstawowe kategorie ryzyka (ryzyko kredytowe, rynkowe, płynności i finansowania oraz ryzyko niefinansowe). Bank definiuje ryzyko ESG jako ryzyko negatywnego finansowego wpływu na Bank czynników ESG – ryzyko ich wpływu bezpośredniego lub pośredniego (pośredni - poprzez wpływ tych czynników na klientów/kontrahentów Banku). Bank zarządza ryzykiem ESG poprzez włączenie mechanizmów jego identyfikacji, pomiaru, oceny, ograniczania, monitoringu, raportowania do standardowych procesów w ramach zarządzania ryzykiem kredytowym, rynkowym, operacyjnym, płynności i finansowania oraz ryzykiem niefinansowym. Struktura organizacyjna adresuje obawy związane ze spodziewanym nasileniem się ryzyka ESG. Zapewnia ona efektywny nadzór nad ryzykiem ESG oraz prawidłowy i terminowy przebieg prac związanych z wdrożeniem mechanizmów zarządzania tym ryzykiem. 6.2. Cele zarządzania ryzykiem ESG Na początku 2024 roku Rada Nadzorcza zatwierdziła Strategię Zarządzania Ryzykiem, w której wśród kluczowych celów na lata 2024-2026 jest kontynuacja działań w celu coraz lepszej identyfikacji, pomiaru i oceny ryzyka ESG, a także działań w celu zapewnienia zgodności polityk, procedur i procesów banku z wymogami wynikającymi z zewnętrznych regulacji. 6.3. Polityki zarządzania ryzykiem ESG W Banku obowiązuje Polityka zarządzania ryzykiem ESG – dokument określający sposób zarządzania ryzykiem ESG, w tym sposób wpisania zarządzania ryzykiem ESG w istniejące ramy zarządzania ryzykiem kredytowym, rynkowym, płynności i finansowania oraz ryzykiem niefinansowym. 6.4. Struktura organizacyjna zarządzania ryzykiem ESG Zarząd Banku, Rada Nadzorcza i kadra zarządzająca szczególną wagę przywiązują do kwestii identyfikacji ryzyka i szans oraz zarządzania ryzykiem ESG w Banku. Między innymi Zarząd zainicjował stworzenie odpowiednich struktur organizacyjnych, które zapewniają kompleksowe podejście do tematu ESG z punktu widzenia zarządzania ryzykiem, kwestii biznesowych i raportowania / ujawnień oraz odpowiedni przepływ informacji i dzielenie się wiedzą pomiędzy jednostkami odpowiedzialnymi za poszczególne aspekty ESG, Zarządem i pozostałymi pracownikami. Zarząd powołał kompleksowy Program ESG, koordynujący zagadnienia ESG w ramach odrębnych zespołów roboczych ukierunkowywanych na kwestie ryzyka, biznesu i raportowania / ujawnień. Powołano też Projekt Model Danych ESG, w ramach którego trwają prace nad zapewnieniem dostępności danych i wysokiej jakości raportowania. Nadzór nad zarządzaniem ryzykiem ESG został powierzony Członkowi Zarządu Banku nadzorującemu Pion CRO. Od 2022 roku funkcjonuje Komitet Ryzyka ESG w formie komitetu stałego. Głównymi zadaniami Komitetu Ryzyka ESG są: • kreowanie polityki zarządzania ryzykiem ESG, • zatwierdzanie metodologii zarządzania ryzykiem ESG, • zatwierdzanie narzędzi wykorzystywanych do oceny ryzyka ESG, • określanie standardów analizy kredytowej ryzyka ESG oraz przebiegu procesu oceny i monitorowania ryzyka ESG, a także zasad uwzględniania ryzyka ESG w wycenie zabezpieczeń. W ramach Pionu CRO został utworzony Departament Zarządzania Ryzykiem ESG, odpowiedzialny za zarządzanie ryzykiem ESG oraz inicjowanie i koordynację dalszych działań zmierzających do kompleksowego wdrożenia zarządzania tym ryzykiem do istniejącego systemu zarządzania ryzykiem kredytowym, rynkowym, płynności i operacyjnym oraz spełnienia oczekiwań wskazanych w dokumentach nadzorczych. W drugiej połowie 2024 roku został powołany Panel Sustainability Rady Nadzorczej. Panel został powołany jako organ konsultacyjno-doradczy dla Rady, gdy chodzi o prace Rady prowadzone w obszarze ESG i Sustainability. Jego celem jest regularne informowanie, inspirowanie i inicjowanie dyskusji z tego zakresu na poziomie Rady. 6.5. Najistotniejsze ryzyka w obszarze ESG Poniżej wskazano ryzyka z obszaru ESG, które według Banku będą miały największy wpływ na jego działalność. Zaprezentowano je w kolejności od najistotniejszego spodziewanego wpływu i pogrupowano według tradycyjnych kategorii ryzyka. Ryzyko ESG w ryzyku kredytowym • ryzyko transformacji: − ryzyko pogorszenia się jakości należności od przedsiębiorstw z branż wysokoemisyjnych z tytułu spadku ich przychodów/ wzrostu kosztów /wzrostu zadłużenia, − ryzyko spadku wartości przyjętych na zabezpieczenie nieruchomości o niskiej efektywności energetycznej, Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 169 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł − ryzyko pogorszenia się jakości należności z tytułu kredytów hipotecznych udzielonych klientom indywidualnym użytkującym nieruchomość o niskiej efektywności energetycznej, − ryzyko pogorszenia się jakości należności z tytułu kredytów finansujących nieruchomości komercyjne o niskiej efektywności energetycznej, • ryzyko fizyczne klimatu: − ryzyko spadku wartości przyjętych na zabezpieczenie nieruchomości eksponowanych na gwałtowne lub długotrwałe zagrożenia fizyczne, − ryzyko pogorszenia się jakości należności od przedsiębiorstw z powodu spadku ich przychodów/ wzrostu kosztów /wzrostu zadłużenia z uwagi na prowadzenie przez nich działalności w miejscu eksponowanym na gwałtowne lub długotrwałe zagrożenia fizyczne, • ryzyko fizyczne środowiskowe i ryzyko społeczne - ryzyko pogorszenia się jakości należności od przedsiębiorstw z powodu spadku ich przychodów/ wzrostu kosztów /wzrostu zadłużenia z uwagi na prowadzenie przez nich działalności wywierającej negatywny wpływ na środowisko lub negatywny wpływ na pracowników/społeczności. Ryzyko ESG w ryzyku Compliance • ryzyko braku zgodności - ryzyko straty finansowej Banku w wyniku sankcji regulacyjnych z tytułu niezgodności wewnętrznych polityk i instrukcji z regulacjami zewnętrznymi w zakresie ESG, a także z tytułu nieadekwatności procesów służących zapewnieniu tej zgodności, • ryzyko nieuczciwego traktowania klienta – ryzyko straty finansowej, kar regulacyjnych, sporów sądowych, zakłóceń działalności i/lub utraty reputacji z powodu (umyślnego) błędnego przedstawienia produktu/usługi finansowej przez ING lub przedstawienia produktu/usługi finansowej w niejasny lub nieuczciwy sposób; i/lub niepodjęcia przez ING wszystkich wymaganych kroków w celu działania w najlepszym interesie (potencjalnych) klientów. Ryzyko ESG w ryzyku płynności • ryzyko transformacji i ryzyko fizyczne klimatu - ryzyko zaburzenia płynności Banku w wyniku zwiększonego odpływu depozytów z banku lub zwiększonych potrzeb kredytowych klientów w związku z potrzebą pokrycia dodatkowych wydatków wynikających z materializacji ryzyka transformacji lub ryzyka fizycznego. Bank zarządza też pozostałymi ryzykami z obszaru ESG, przy czym nie opisano ich wszystkich z uwagi na m.in.: − szacowany niski wpływ tych ryzyk (np. ryzyko ESG w ramach ryzyka rynkowego, ryzyko operacyjne zakłócenia ciągłości działania oraz bezpieczeństwa osób i zasobów wskutek ryzyka fizycznego klimatu, − historycznie mocno utrwalony i skuteczny system zarządzania tymi ryzykami w Banku (np. ryzyko społeczne wynikające z niewłaściwych praktyk kadrowych, ryzyko społeczne i środowiskowe związane ze współpracą z dostawcami). 7. Pozostałe ryzyka 7.1. Ryzyko braku zgodności (Compliance) Misją Banku w zakresie zapewnienia zgodności jest budowanie kultury organizacyjnej opartej na znajomości i przestrzeganiu przepisów prawa, regulacji wewnętrznych, standardów rynkowych oraz Wartości i Zachowań ING, określonych w tzw. Pomarańczowym Kodzie. Ryzyko braku zgodności rozumiane jest jako ryzyko skutków nieprzestrzegania w procesach funkcjonujących w Banku przepisów prawa, regulacji wewnętrznych oraz standardów rynkowych. Rada Nadzorcza Banku sprawuje nadzór nad zarządzaniem ryzykiem braku zgodności, a Zarząd Banku odpowiada za efektywne zarządzanie ryzykiem braku zgodności, w tym za: • wdrożenie rozwiązań organizacyjnych, regulacji i procedur, umożliwiających efektywne zarządzanie ryzykiem braku zgodności oraz • zapewnienie adekwatnych zasobów i środków wymaganych dla realizacji zadań. Centre of Expertise - Compliance jest wyodrębnioną organizacyjnie, niezależną komórką, która odpowiada za organizację i funkcjonowanie procesu zarządzania ryzykiem braku zgodności. Celem Centre of Expertise – Compliance jest kształtowanie rozwiązań w zakresie identyfikacji, oceny, kontroli i monitorowania ryzyka braku zgodności działalności Banku z przepisami prawa, regulacjami wewnętrznymi i standardami rynkowymi oraz przedstawianie raportów w tym zakresie. Działania podejmowane w ramach zapewniania zgodności mają na celu aktywny udział pracowników Banku w zarządzaniu ryzykiem braku zgodności poprzez kształtowanie kultury ryzyka opartej na znajomości i przestrzeganiu przepisów prawa, regulacji wewnętrznych, standardów rynkowych. 7.2. Bezpieczeństwo transakcji i stabilność systemów IT Bezpieczeństwo środków i danych klientów oraz partnerów jest kluczową kwestią, na którą Bank zwraca szczególną uwagę w swoich codziennych działaniach. Na bieżąco monitoruje zagrożenia i analizuje ich wpływ na infrastrukturę Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 170 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł teleinformatyczną (aplikacje, systemy, sieci), a także procesy biznesowe, procesy swoich partnerów i dostawców usług oraz ich potencjalny wpływ na klientów. Na tej podstawie Bank projektuje i wdraża odpowiednie rozwiązania organizacyjne i techniczne w obszarach prewencji, detekcji i reakcji. Systemy teleinformatyczne Banku chronią wielowarstwowe mechanizmy i systemy cyberbezpieczeństwa. 7.3. Bezpieczeństwo danych osobowych Stabilność systemów IT to również ochrona danych osobowych klientów, partnerów biznesowych i pracowników. Jednak poza bezpieczeństwem informatycznym, Bank dba również o bezpieczeństwo fizyczne przechowywanych w Banku danych i informacji i stale doskonali swoje podejście do ochrony danych osobowych. Wewnętrzne regulacje Banku ściśle określają dopuszczalność i zasady obecności osób postronnych w biurach i wykluczają podłączanie niezweryfikowanych urządzeń do bankowej sieci teleinformatycznej. Regularnie testowane są fizyczne zabezpieczenia, a wnioski z kontroli stanowią inspirację dla zmian. Testowanie zabezpieczeń fizycznych oraz wszelkich metod dostępu zdalnego do systemów stało się w Banku nieodłącznym elementem testów APT badających odporność cyberbezpieczeństwa Banku. W 2024 roku w Banku nie stwierdzono uzasadnionych skarg ze strony klientów dotyczących naruszenia prywatności. W zakresie podjętych przez Urząd Ochrony Danych Osobowych decyzji w 2024 roku w Bank nie zgodził się z dwiema decyzjami i zaskarżył je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Obecnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym toczą się 3 sprawy, a przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczą się 4 sprawy (dwie sprawy na wniosek Banku, a dwie na wniosek Urzędu Ochrony Danych Osobowych). W celu doskonalenia systemu zarządzania ryzykiem braku zgodności, Bank wprowadził Politykę dotyczącą tajemnicy bankowej jako ogólną regulację opisującą sposób postępowania Banku w odniesieniu do przepisów prawa bankowego. W ramach Związku Banków Polskich, Bank współpracuje z innymi bankami w celu wypracowania spójnych rozwiązań związanych z ochroną danych osobow. 7.4. Cyberbezpieczeństwo Cyberbezpieczeństwo to zestaw procesów, najlepszych praktyk i rozwiązań technologicznych, stosowanych w celu ochrony sieci informatycznych, urządzeń, programów i danych przed atakami, uszkodzeniami lub nieautoryzowanym dostępem. Cyberbezpieczeństwo to odporność systemów informatycznych na działania naruszające poufność, integralność, dostępność i autentyczność przetwarzanych danych lub związanych z nimi usług. Strategia działania w zakresie cyberbezpieczeństwa Odporność na cyberprzestępczość jest jedną z podstawowych zasad budowy przez Bank rozwiązań informatycznych oraz kanałów interakcji z klientami. Bank postępuje zgodnie z zasadami: • Bezpieczeństwo w centrum wszystkiego, co Bank robi w obszarze infrastruktury teleinformatycznej. • Bezpieczeństwo jako nieodłączna część świadomości biznesowej. • Bezpieczeństwo jako przewaga konkurencyjna. Szczególny nacisk Bank przykłada do: • Budowania bezpiecznych i odpornych na zaburzenia rozwiązań informatycznych, zgodnych z architekturą bezpieczeństwa i modelem operacyjnym. • Wielowarstwowego modelu ochrony środowisk teleinformatycznych. • Zabezpieczania wszystkich zasobów, niezależnie czy są to zasoby narażone na wewnętrzne czy zewnętrzne zagrożenia. • Zwiększenia udziału modelowania zagrożeń i użycia wiedzy eksperckiej w ocenie ryzyka technologicznego, na wszystkich etapach wdrażania i eksploatacji rozwiązań teleinformatycznych. • Stosowania zautomatyzowanych mechanizmów kontrolnych. • Budowania świadomości zagrożeń oraz kompetencji bezpieczeństwa IT. • Bezpiecznego świadczenia usług przez dostawców zewnętrznych. • Zgodności z regulacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi. Bank zapewnia dla obszaru cyberbezpieczeństwa zgodność z wymaganiami: • Ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (UKSC), której przedmiotem jest organizacja krajowego systemu cyberbezpieczeństwa oraz określenie zadań i obowiązków podmiotów wchodzących w skład krajowego systemu cyberbezpieczeństwa. • Rozporządzenia w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej (DORA), które określa nowe europejskie ramy efektywnego i kompleksowego zarządzania ryzykiem cyfrowym na rynkach finansowych. Bank dba o świadomość swoich pracowników. Realizowanych jest wiele działań edukacyjnych, aby zapewnić odpowiedni poziom wiedzy na temat zagrożeń związanych z oszustwami oraz cyberbezpieczeństwem Banku. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 171 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł W Banku przeprowadza się szereg szkoleń z zakresu systemu kontroli ryzyka IT, szkoleń technicznych skierowanych do specjalistów z zakresu cyberbezpieczeństwa. Działania Banku nie ograniczają się tylko do zasobów i danych zarządzanych bezpośrednio przez Bank, ale realizowane są także w odniesieniu do podmiotów trzecich, będących dostawcami kluczowych usług. W tym celu stale weryfikowane są umowy zawarte przez Bank pod kątem zgodności z obowiązującymi regulacjami jak np.: komunikat chmurowy KNF, wytyczne EBA oraz standardy Grupy ING N.V. odnośnie wymagań bezpieczeństwa dla dostawców usług IT oraz chmurowych. Bank zobowiązuje firmy, z którymi współpracuje do stosowania najlepszych standardów i wytycznych w zakresie ochrony powierzonych im danych i usług. Wymagania te Bank weryfikuje w trakcie przeprowadzanych audytów bezpieczeństwa u dostawców, ze szczególną dbałością o całe procesy biznesowe, z uwzględnieniem działań wykonywanych także przez podwykonawców. Działania w zakresie cyberbezpieczeństwa Za zapewnienie bezpieczeństwa danych i systemów informatycznych odpowiedzialni są wszyscy pracownicy, w ramach swoich obszarów i realizowanych zadań. W Banku powołane są też jednostki, które w szczególny sposób realizują to zadanie. Jednostką odpowiedzialną za zapewnienie ochrony infrastruktury teleinformatycznej banku, usług oraz pracowników przed cyberzagrożeniami jest Centrum Eksperckie Cyberbezpieczeństwo i Ryzyko IT. W ramach tej jednostki działa zespół przeciwdziałania wyciekowi danych (DLP) oraz zespół wspierający zarządzanie ryzykiem IT. Z uwagi na ciągły rozwój nowych, zaawansowanych metod ataków, zespoły bezpieczeństwa Banku stale udoskonalają istniejące systemy a także budują nowe, skuteczniejsze mechanizmy detekcji i prewencji. Wszystkie działania mają na celu ochronę zasobów Banku przed zagrożeniami z wewnątrz oraz z zewnątrz, a tym samym ochronę klientów i powierzonych Bankowi środków. Wiele z tych działań Bank realizuje wspólnie z innymi jednostkami Grupy ING, a także we współpracy z instytucjami finansowymi i organami państwa. Przeciwdziałanie oszustwom Istotnym elementem z zakresu cyberbezpieczeństwa jest również przeciwdziałanie oszustwom. Jednostką odpowiedzialną za podejmowanie działań w zakresie oszustw zewnętrznych i wewnętrznych jest Centrum Eksperckie – Przeciwdziałanie Oszustwom, którego celem jest ograniczanie strat klientów i Banku. Jednostka odpowiada również za szybką reakcję w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa i dostosowanie działań prewencyjnych do aktywności oszustów. W ramach Centrum wykonywany jest m.in. monitoring transakcji przychodzących i wychodzących, analiza zgłoszeń klientów, dotyczących nieautoryzowanych transakcji, jak również działania prewencyjne mające na celu odpowiednie zabezpieczenie procesów i produktów bankowych przed próbami oszustwa. Dzięki ścisłej współpracy pomiędzy jednostkami biznesowymi Bank stale udoskonala swoje systemy bankowości internetowej, wprowadzając nowe mechanizmy zabezpieczające i ograniczające ryzyko oszustw, jednocześnie dbając o jasną i zrozumiałą komunikację z klientem. Bank udoskonala ponadto mechanizmy wykrywające anomalie, zarówno w samym systemie transakcyjnym Banku, jak i w transakcjach zleconych przez klientów, wychwytując w ten sposób transakcje podejrzane - zlecone przez osoby nieuprawnione. Bank dba również o integralność transakcji zleconych przez klienta, ograniczając ryzyko wystąpienia oszustw wewnętrznych. W aplikacjach bankowości internetowej i bankowości mobilnej Bank stosuje różne rozwiązania dla zwiększenia bezpieczeństwa klienta. 7.5. Ryzyko biznesowe W ramach ryzyka biznesowego Grupa wyróżnia jedno istotne ryzyko - ryzyko makroekonomiczne. Ryzyko makroekonomiczne to ryzyko wynikające ze zmian czynników makroekonomicznych oraz ich wpływu na wysokość minimalnych wymogów kapitałowych. Grupa zarządza tym ryzykiem poprzez regularne przeprowadzanie wewnętrznych testów warunków skrajnych, zgodnie z Polityką przeprowadzania testów warunków skrajnych , co pozwala na bieżący monitoring wrażliwości minimalnych wymogów kapitałowych na czynniki makroekonomiczne. W oparciu o wyniki wewnętrznych testów warunków skrajnych, zgodnie z Metodologią kalkulacji kapitału ekonomicznego z tytułu ryzyka makroekonomicznego , Grupa szacuje dodatkowy kapitał ekonomiczny, aby zabezpieczyć się przed skutkami materializacji testowanego scenariusza. Ze względu na wydarzenia ostatnich lat, m.in. wojnę w Ukrainie, dynamiczne zmiany w otoczeniu makroekonomicznym i politycznym oraz wyniki testów warunków skrajnych, Grupa nadal utrzymuje dodatkowy kapitał ekonomiczny na ryzyko makroekonomiczne 7.6. Ryzyko modeli Zarządzanie ryzykiem modeli jest realizowane zgodnie z Polityką zarządzania ryzykiem modeli w ING Banku Śląskim. Polityka definiuje kluczowe obowiązki w zakresie zarządzania ryzykiem modeli, które muszą być przestrzegane dla każdego rodzaju modelu. Obowiązki te zostały określone w odniesieniu do ogólnych zasad zarządzania ryzykiem modeli a także w odniesieniu do poszczególnych etapów cyklu życia modelu. Departament Zarządzania Ryzykiem Modeli zapewnia rejestr modeli, który stanowi repozytorium informacji na temat funkcjonujących w Grupie modeli, i który jest aktualizowany przez uczestników procesu zarządzania ryzykiem Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 172 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł modeli, m.in. przez właścicieli modeli, walidatorów i modelarzy. Rejestr i dzienniki modeli zawierają m.in. informacje o istotności modeli, poziomach ich ryzyka oraz wynikach monitorowania ich skuteczności oraz rezultatach walidacji modeli. Grupa regularnie ocenia ryzyka poszczególnych modeli, a także, jeśli jest to wymagane, alokuje narzuty kapitałowe dla modeli zgodnie z zasadami przyjętymi w regulacjach wewnętrznych. Jakość funkcjonowania modeli podlega weryfikacji w ramach monitorowania skuteczności modeli i walidacji modeli. Walidacja modeli jest wykonywana zgodnie z Polityką Walidacji Modeli w ING Banku Śląskim oraz instrukcjami walidacji. Raportowanie zarządcze do Komitetu Ryzyka Modeli, Zarządu oraz Rady Nadzorczej statusu działań w zakresie zarządzania modelami oraz ich walidacji obejmuje m. in. ocenę zagregowanego poziomu ryzyka modeli w kontekście przyjętego poziomu tolerancji na to ryzyko, wyniki oceny ryzyka modeli a także status planu walidacji. 7.7. Ryzyko prawne Ryzyko prawne to ryzyko związane z: • niezdolnością (lub domniemaną niezdolnością) do zachowania zgodności z odpowiednimi przepisami prawnymi, regulacjami i normami, • zobowiązaniami umownymi, które zostały naruszone lub które nie mogą być wyegzekwowane w zamierzony sposób, lub zostały wyegzekwowane w sposób nieprzewidziany lub niepożądany, oraz • odpowiedzialnością (deliktową) wobec stron trzecich w związku z czynem lub zaniechaniem, za które odpowiedzialność ponosi Bank, (potencjalnie) skutkujące naruszeniem integralności Banku, prowadzącym do naruszenia jego reputacji, nałożenia sankcji prawnych lub nadzorczych oraz poniesienia strat finansowych. Miejscami powstawania ryzyka prawnego są: • zmiany w otoczeniu prawnym wpływające na funkcjonowanie Banku oraz prowadzenie działalności gospodarczej, • różnice w interpretacji prawa oraz niejednolite orzecznictwo, • kształtowanie oraz egzekwowanie stosunków umownych z klientami i kontrahentami Banku oraz oddziaływanie Banku wobec osób trzecich. Środki ograniczające ryzyko prawne obejmują między innymi: • aktywny monitoring zmian w otoczeniu prawnym i nadzorczym oraz sporządzanie Informacji Prawnych celem zapewnienia zgodności regulacji wewnętrznych z prawem powszechnym, • uzgadnianie stanowisk (interpretacji przepisów prawa) z regulatorami rynku oraz organami władzy państwowej w istotnych dla Banku kwestiach prawnych, • opiniowanie wewnętrznej dokumentacji prawnej Banku oraz umów zawieranych przez Bank z klientami/ kontrahentami, • bieżące doradztwo prawne dla jednostek Banku, • zarządzanie roszczeniami prawnymi i pozwami, w tym inicjowanie/koordynowanie odpowiednich działań prawnych, • moduł roszczenia prawne w aplikacji Nawigator Ryzyka, • szkolenia dla kierownictwa oraz pracowników w zakresie kwestii prawnych i nadzorczych. Skonsolidowany rachunek zysków i strat Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Polityka rachu nkowości oraz dodatkowe noty objaśn iające Zarządzanie ryzykiem oraz kapitałem 173 | Grupa Kapitałowa ING Banku Śląskiego S.A. | Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku | Dane w mln zł Niniejsze roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A. za okres od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku liczy 173 kolejno ponumerowane strony. PODPISY CZŁONKÓW ZARZĄDU ING BANKU ŚLĄSKIEGO S.A. 2025-03-05 Brunon Bartkiewicz Prezes Zarządu Banku Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 2025-03-05 Joanna Erdman Wiceprezes Zarządu Banku Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 2025-03-05 Marcin Giżycki Wiceprezes Zarządu Banku Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 2025-03-05 Bożena Graczyk Wiceprezes Zarządu Banku Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 2025-03-05 Ewa Łuniewska Wiceprezes Zarządu Banku Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 2025-03-05 Michał H. Mrożek Wiceprezes Zarządu Banku Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 2025-03-05 Sławomir Soszyński Wiceprezes Zarządu Banku Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 2025-03-05 Alicja Żyła Wiceprezes Zarządu Banku Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym PODPIS OSOBY, KTÓREJ POWIERZONO PROWADZENIE KSIĄG RACHUNKOWYCH 2025-03-05 Jolanta Alvarado Rodriguez Lead of Centre of Expertise Accounting Policy and Financial Reporting Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym