AI Terminal

MODULE: AI_ANALYST
Interactive Q&A, Risk Assessment, Summarization
MODULE: DATA_EXTRACT
Excel Export, XBRL Parsing, Table Digitization
MODULE: PEER_COMP
Sector Benchmarking, Sentiment Analysis
SYSTEM ACCESS LOCKED
Authenticate / Register Log In

GLOBAL MENKUL DEĞERLER A.Ş.

Quarterly Report Dec 21, 2024

8709_rns_2024-12-21_f2b3b12d-27a6-4601-bf3d-ed4b10b8003b.pdf

Quarterly Report

Open in Viewer

Opens in native device viewer

ARMADA GIDA TİCARET SANAYİ A.Ş. FİYAT TESPİT RAPORU 09.12.2024

İçindekiler

Yönetici Özeti
1. Şirket ve Faaliyetleri Hakkında Bilgiler
1.1. Sirket ve Faaliyetlerine İlişkin Bilgiler
1.2. Sermaye ve Ortaklık Yapısı
2. Şirket'in Finansal Durumuna İlişkin Bilgiler
2.1. Varlıklar
2.1.1. Dönen Varlıklar
2.1.2. Duran Varlıklar
2.2. Kaynaklar
2.2.1. Kısa Vadeli Yükümlülükler
2.2.2. Uzun Vadeli Yükümlülükler
2.2.3. Özkaynaklar
2.3. Mali Yapı Oranları
2.4. Net Nakit Pozisyon
2.5. Gelir Tablosu ve Faaliyet Sonuçları
3. Sektör Hakkında Bilgi
4. Değerleme
4.1. Değerleme Yöntemleri
4.2. Değerlemeye Esas Alınacak Finansal Veriler
4.3. Şirket'in USD Cinsinden Mali Tabloları
4.4. Değerleme Çalışmasına İlişkin Temel Varsayımlar
Değerlemeye İlişkin Diğer Önemli Hususlar
4.5. Piyasa Çarpanları Analizi
4.5.1. Yurt İçi Çarpan Analizi
4.5.2. Yurt Dışı Çarpan Analizi
4.5.3. Çarpan Analizi Değerleme Sonucu
4.6. İndirgenmiş Nakit Akımları Yöntemi (İNA)
4.6.1. Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti
4.6.2. Hasılat Projeksiyonları
4.6.3. Net İşletme Sermayesi Projeksiyonları
4.6.4. Planlanan Yatırım Harcamaları
4.6.5. Finansman Projeksiyonu
4.6.6. Vergi Oranı
4.6.7. İndirgenmiş Nakit Akımları
4.7. Sonuç
EK - 1: Değerleme Raporu Sorumluluk Beyanı
EK - 2: Yetkinlik Beyanı

$\sqrt{\lambda}$

Yönetici Özeti

Sermaye Piyasası Kurulu'nun VII-128.1 sayılı Pay Tebliği'nin 29. maddesinin 1. fıkrası uyarınca halka arz edilecek payların satış fiyatının borsa fiyatından farklı veya nominal değerinden yüksek olması durumunda söz konusu satış fiyatı ve bu fiyatın hesaplanmasında kullanılan yöntemlere ilişkin olarak halka arzda satışa aracılık eden yetkili kuruluşça fiyat tespit raporu hazırlanması gerekmektedir.

Bu kapsamda; 09.12.2024 tarihli ve GLB KF 2024/03 sayılı işbu rapor, Toroslar Mah. Atatürk 12 Bul. No: 91, İç Kapı No: 1, Akdeniz/Mersin adresinde mukim Armada Gıda Ticaret Sanayi A.Ş. ("Armada Gıda" ve/veya "Şirket") ile Ağaoğlu My Newwork Barbaros Mah. Ihlamur Bul. No: 3/89 K: 9, 34746 Ataşehir/İstanbul adresinde mukim Global Menkul Değerler A.S. ("Global Menkul") arasında 17.01.2024 tarihinde imzalanmış olan "Değerleme Raporu ve Fiyat Tespit Raporunun Hazırlanması Sözleşmesi" gereği Şirket'in özsermaye değeri ve beher pav değerinin tespiti amacıyla Sermaye Piyasası Kurulu'nun III.62-1 sayılı "Sermaye Piyasasında Değerleme Standartları Hakkında Tebliği" gereği Uluslararası Değerleme Standartları'na uygun olarak hazırlanmıştır.

Şirket ile halka arza aracılık eden Global Menkul arasında çıkar çatışması veya herhangi bir menfaat çatışması bulunmamaktadır. Global Menkul ve Şirket arasında herhangi bir sermaye ilişkisi yoktur. Global Menkul'ün halka arz işlemi nedeniyle elde edeceği aracılık komisyonu haricinde doğrudan ya da dolaylı olarak halka arzın başarısına bağlanmış bir ekonomik çıkarı bulunmamaktadır.

Sirket Özeti:

Armada Gıda, Sönmez Ailesi ve gıda sektörü profesyonelleri tarafından yönetilen bir bakliyat ve hububat şirketidir. Şirket; bakliyat, hububat ve yağlı tohum ürünlerini ithal etmekte, ihrac etmekte, islemekte ve paketlemektedir. Armada Gıda, yıl boyunca birçok bakliyat üreten ülkeden gemi yükü miktarlarında alım ve ithalat yapmakta, ürünleri fabrikalarında işlemekte, iç piyasaya ve transit olarak yurt dışına satılmaktadır/ihrac etmektedir.

Şirket'in mevcut durum itibarıyla ürün kompozisyonu; (i) bakliyat, (ii) hububat, (iii) bulgur, (iv) organik ürünler, (v) süper gıda (super foods), (vi) bakliyat unu, (vii) pirinç, (viii) glütensiz ürünler ve (ix) diğer ürünler (susam, keten tohumu, mavi haşhaş tohumu, beyaz hashaş tohumu, mısır, baharat ve kuruyemiş) olmak üzere toplam 9 (dokuz) ana ürün grubundan oluşmaktadır.

Sirket, işbu rapor tarihi itibarıyla yukarıda sayılan ürünlerin işleme, satış, ithalat ve ihracatının yapılması, transit alış ve/veya satışının yapılması faaliyetleriyle iştigal etmektedir.

Şirket'in merkez adresi; Toroslar Mah., Atatürk 12 Bul., No: 91, İç Kapı No: 1, Akdeniz/Mersin'dir.

30.09.2024 tarihinde sona eren finansal dönem itibarıyla Şirket bünyesinde 283 kişi mavi yaka ve 139 kişi beyaz yaka olmak üzere toplam 422 personel istihdam edilmektedir.

Şirket'in mevcut durumda (i) Toroslar Mah. Atatürk 12 Bul. No: 91, İç Kapı No: 1, Akdeniz/Mersin adresinde yer alan Merkez Fabrikası (ii) Burhan OSB Mah., MTOSB, 3. Bölge, 16. Cad., No: 9, 33040, Akdeniz/Mersin adresinde yer alan Organik Üretim Fabrikası ve (iii) Burhan OSB Mah., MTOSB, 3. Bölge, Refik Kızıltan Caddesi, Mersin adresinde yer alan ve mevcut durumda yatırımı devam eden inşaat halinde 1 (bir) adet fabrika ve depo alanı bulunmaktadır.

İşbu değerleme raporunun "Sonuç" bölümünde belirtildiği üzere değerleme çalışmasında İndirgenmiş Nakit Akımları Modeli ve Çarpan Analizi Yöntemi eşit ağırlıklandırılmış olup, %24,17 halka arz iskontosu uygulanarak 8.798.478.614 TL özsermaye değerine ulasılmıştır. Şirket'in halka arz öncesi 219.984.000 TL olan çıkarılmış sermayesine bölünmesiyle halka arz öncesi beher pay değeri iskontosuz 52,74 TL olarak hesaplanmıştır. Uvgulanan %24,17 halka arz iskontosu neticesinde pay başına beher değer 40,00 TL olarak hesaplanmıştır. Özet tablo aşağıda yer almaktadır.

Degerleme Sonucu Hesaplanan
Ozsermaye
Dogem
Agmhe Ağırlıklandırılmış
Özsermave Değeri
Yurt İçi Çarpanlara Göre Özsermaye Değeri 176.042.179 25% 44.010.545
Yurt Dışı Çarpanlara Göre Özsermaye Değeri 337.667.053 25% 84.416.763
İNA Modeline Göre Özsermaye Değeri 410.682.666 50% 205.341.333
Ağırlıklandırılmış Özsermaye Değeri (USD) $100\%$ 333.768.641
İskontolu Özsermaye Değeri (USD) 253.096.760
Şirket Özsermaye Değeri (TL) 11.602.899.399
Pay Değeri 52,74
Halka Arz Iskontosu 24,17%
İskontolu Özsermaye Değeri (TL) 8.798.478.614
Iskontolu Pay Değeri 40.00

Değerleme Sonuç Tablosu - Hesaplama Global Menkul

Sirket'in çıkarılmış sermayesinin 219.984.000 TL'den 263.980.843 TL'ye çıkarılması nedeniyle artırılacak 43.996.843 TL nominal değerli 43.996.843 adet (B) Grubu pay ve meycut ortaklardan Fethi Kalıpçı Sönmez'e ait 734.080 TL nominal değerli 734.080 adet (B) Grubu hamiline yazılı paylar, Mehmet Hayri Sönmez'e ait 191.665 TL nominal değerli 191.665 adet (B) Grubu hamiline yazılı paylar ve Sadettin Saygın Sönmez'e ait 907.412 TL nominal değerli 907.412 adet (B) Grubu hamiline yazılı paylar halka arz edilecektir.

Toplanan kesin talebin satışa sunulan pay miktarından fazla olması halinde Şirket mevcut pay sahiplerinden Fethi Kalıpçı Sönmez'in sahip olduğu 3.670.479 TL nominal değerli toplam 3.670.479 adet hamiline yazılı (B) Grubu payın, Mehmet Hayri Sönmez'in sahip olduğu 958.351 TL nominal değerli toplam 958.351 adet hamiline yazılı (B) grubu payın ve Sadettin Saygın Sönmez'in sahip olduğu 4.537.170 TL nominal değerli olmak üzere 4.537.170 adet hamiline yazılı (B) grubu payın, anılan ortakların nihai kararına tabi olmak üzere dağıtıma tabi tutulacak toplam pay miktarına eklenmesi planlanmaktadır. Ek satısın tamamının gerçekleşmesi halinde 54.996.000 TL nominal değerli toplam 54.996.000 adet hamiline yazılı (B) Grubu payın halka arzı gerçeklesecektir.

Halka arza ilişkin özet bilgiler aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

Halka Arza İlişkin Bilgiler (TL)
Halka Arz Öncesi Özsermaye Değeri 11.602.899.399
Halka Arz İskontosu 24.17%
Halka Arz İskontolu Özsermaye Değeri 8.798.478.614
Halka Arz Öncesi Çıkarılmış Sermayesi 219.984.000
Sermaye Artırım Nominal Pay Tutarı 43.996.843
Ortak Satışı Nominal Pay Tutarı 1.833.157
Fethi Kalıpçı Sönmez 734.080
Mehmet Hayri Sönmez 191.665
Sadettin Saygın Sönmez 907.412
Halka Arz Edilecek Nominal Pay Adedi 45.830.000
Halka Arz Büyüklüğü (Ek Satış Hariç) 1.833.200.000
Ek Satışa Konu Nominal Pay Adedi 9.166.000
Fethi Kalıpçı Sönmez 3.670.479
Mehmet Hayri Sönmez 958.351
Sadettin Saygin Sönmez 4.537.170
Ek Satış Dahil Halka Arz Edilecek Toplam Nominal Pay Tutarı 54.996.000
Halka Arz Büyüklüğü (Ek Satış Dahil) 2.199.840.000
Halka Arz Sonrası Çıkarılmış Sermayesi 263.980.843
Halka Açıklık Oranı (Ek Satış Hariç) 17,36%
Halka Açıklık Oranı (Ek Satış Dahil) 20,83%

Halka Arz Özet Tablosu - Hesaplama Global Menkul

Proje Ekibi:

Global Menkul Değerler A.S. Kurumsal Finansman Departmanı isbu raporu hazırlayabilmek için gerekli ehliyet, tecrübe ve teknik altyapıya sahiptir. Değerleme ekibi aşağıdaki gibidir.

Yiğit Engiz, Global Menkul Değerler A.S.'de Kurumsal Finansman Direktörü olarak görev yapmaktadır. Değerleme çalışması Yiğit Engiz tarafından yürütülmüştür. Sermaye Piyasası Faaliyetleri Düzey 3 Lisansı'na (Belge No: 903400) sahip Yiğit Engiz; kurumsal finansman alanında borçlanma araçları piyasası işlemleri, şirket halka arzları, değerleme projeleri ve diğer birçok sermaye piyasası projelerinde görev almıştır.

Bünyamin Dilsiz, Global Menkul Değerler A.Ş.'de Kurumsal Finansman Uzmanı olarak görev yapmaktadır. Sermaye Piyasası Faaliyetleri Düzey 3 Lisansı'na (Belge No: 926133) sahip Bünyamin Dilsiz; kurumsal finansman alanında borçlanma araçları piyasası islemleri, şirket halka arzları, değerleme projelerinde görev almıştır.

Değerleme Çalışması Sırasında Uygulanan Etik İlkeler ve Sınırlamalar:

  • Yapılan değerleme çalışması sırasında dürüst ve doğru davranılmış ve çalışmalar Şirket ve Şirket ortaklarına zarar vermeyecek bir biçimde yürütülmüştür.
  • · Değerleme işini alabilmek için bilerek yanlış, yanıltıcı ve abartılı beyanlarda bulunulmamış ve bu şekilde reklam yapılmamıştır.
  • · Bilerek aldatıcı, hatalı, önyargılı görüş ve analiz içeren bir rapor hazırlanmamış ve bildirilmemiştir.
  • Global Menkul, önceden belirlenmiş fikirleri ve sonuçları içeren bir görevi kabul $\bullet$ etmemiştir. Değerleme işi gizlilik içinde ve basiretli bir şekilde yürütülmüştür.

  • Görev, bağımsızlık ve objektiflik içinde kişisel çıkarları gözetmeksizin yerine getirilmistir.

  • · Görevle ilgili ücretler, değerlemenin önceden belirlenmiş sonuçlarına yahut değerleme raporunda yer alan diğer bağımsız, objektif tavsiyelere bağlı değildir.
  • · Değerleme çalışmasında kullanılan yaklaşım ve yöntemler değerlemenin amacına uygun şekilde değerlendirilmiş ve belirlenmiştir.
  • · Raporda kullanılan Şirket ile ilgili bilgiler Bloomberg, Finnet verileri ile Şirket ve Şirket'in bağımsız denetim raporundan elde edilen bilgilerden oluşmaktadır.
  • · Global Menkul, değerlemede kullanılan analiz verilerinin doğru ve güvenilir olduğunu özen ve dikkatle sorgulamakta ve araştırmaktadır. Kullanılan geçmiş yıllara ait finansal bilgiler (bağımsız denetimden geçmiş finansal tablolar ve dipnotlar) Şirket yönetiminin ve bağımsız denetim firmasının görüşünden geçmiş olup güvenilir bir kaynak olduğu varsayılmıştır. Tarafımıza sunulan bilgi ve belgelerin doğru ve eksiksiz olduğu konusunda makul dikkat ve özen gösterilmiş ve bunun sonucunda, sunulan bilgi ve belgelerin doğru olduğu, ticari ve hukuki olarak gizli ve beklenmedik herhangi bir durum veya engelin olmadığı varsayılmış ve bu çerçevede bilgi ve belgelerin doğruluğu ayrıca denetlenmemiştir. Bilgi ve belgeler makul ölçüde değerlendirildiğinde bariz şekilde gerçeğe aykırı olduğuna ilişkin bir şüpheye ulaşılmamıştır; bununla birlikte, Global Menkul elde edilmiş olan bilgi ve belgelerin doğru olduğunu ve ticari ve hukuki olarak gizli ve beklenmedik herhangi bir durum veya engelin olmadığını taahhüt edememektedir. Global Menkul tarafından projeksiyon dönemine ait verilerin oluşturulmasında, Şirket'in geçmiş faaliyet ve finansal sonuçları ile gelecek yıllara ilişkin beklentileri dikkate alınmıştır. Global Menkul olarak, Şirket'in geçmiş finansal performansı da dikkate alınarak projeksiyonlarda kullanılan varsayımlar mümkün olduğunca muhafazakâr bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir.

1. Şirket ve Faaliyetleri Hakkında Bilgiler

1.1. Sirket ve Faaliyetlerine İlişkin Bilgiler

Şirket, 30.07.1993 tarih ve 3331 sayılı TTSG'de yayımlandığı üzere İçel Ticaret Sicil Müdürlüğü nezdinde "Armada Gıda Ticaret Sanayi Ltd. Şti." ünvanıyla ve eski para ile 200.000.000 TL kurulus sermayesi ile 21.07.1993 tarihinde tescil edilerek kurulmustur. Akabinde 27.04.2012 tarih ve 8057 sayılı TTSG'de yayımlandığı üzere Sirket, nevi değisikliği gerçekleştirmiş olup limited şirketten anonim şirkete dönüşmüş ve Şirket'in mevcut ünvanı olan "Armada Gıda Ticaret Sanayi A.Ş." ünvanıyla 19.04.2012 tarihinde Mersin Ticaret Sicil Müdürlüğü nezdinde tescil edilmiştir.

Armada Gıda, Sönmez Ailesi ve gıda sektörü profesyonelleri tarafından yönetilen bir bakliyat ve hububat şirketidir. Şirket; bakliyat, hububat ve yağlı tohum ürünlerini ithal etmekte, ihraç etmekte, işlemekte ve paketlemektedir. Armada Gıda, vil boyunca bircok baklivat üreten ülkeden gemi yükü miktarlarında alım ve ithalat yapmakta, ürünleri fabrikalarında işlemekte, iç piyasaya ve transit olarak yurt dışına satmaktadır/ihraç etmektedir.

Şirket'in mevcut durum itibarıyla ürün kompozisyonu temel olarak; (i) bakliyat, (ii) hububat, (iii) bulgur, (iv) organik ürünler, (v) süper gıda (super foods), (vi) bakliyat unu, (vii) pirinc, (viii) glütensiz ürünler ve (ix) diğer ürünler (susam, keten tohumu, mavi haşhaş tohumu, beyaz haşhaş tohumu, mısır, baharat ve kuruyemiş) olmak üzere toplam 9 (dokuz) ana ürün grubundan oluşmaktadır.

Şirket, işbu rapor tarihi itibarıyla yukarıda sayılan ürünlerin işleme, satış, ithalat ve ihracatının yapılması, transit alış ve/veya satışının yapılması faaliyetleriyle iştigal etmektedir.

Şirket'in merkez adresi; Toroslar Mah., Atatürk 12 Bul., No: 91, İç Kapı No: 1, Akdeniz/Mersin'dir.

30.09.2024 tarihinde sonra eren finansal dönem itibarıyla 283 kişi mavi yaka ve 139 kişi beyaz yaka olmak üzere toplam 422 personel istihdam edilmektedir.

31.12.2021, 31.12.2022, 31.12.2023 ve 30.09.2024 tarihlerinde sona eren finansal dönemler itibarıyla Şirket'in ana ürün grupları bakımından yurt içi satışları ve ana ürün gruplarından her birinin toplam satışlara oranı aşağıdaki tabloda yer almaktadır:

Urün Grupları
ZBITME
31.12.2021 Shir
$P_{4M1}(^{0}/_{0})$
31.12.2022 Sans
Payi $(\%)$
31.12.2023 Sans
$P3$ v1 (%)
30.09.2024 Saure
Payi $(\%)$
Baklivat 1.450.266 68,9 1.897.913 64,0 1.518.299 57,0 1.293.395 54,6
Hububat 83.881 4,0 128.902 4,3 377.467 14,2 190.358 8,0
Bulgur 273.473 13,0 465.856 15,7 366.707 13,8 347.967 14,7
Diğer Ürünler* 240.727 11,4 358.246 12,1 245.919 9,2 188.820 8,0
Pirinç 54.676 2,6 104.174 3,5 123.816 4,6 305.986 12,9
Organik Ürünler 5 0,0 59 0,0 4.229 0,2 1.834 0,1
Süper Gıda
(Super Foods)
2.768 0,1 11.667 0,4 10.418 0,4 18.411 0,8
Bakliyat Unu 36 0,0 1.234 0,0 2.959 0,1
Glutensiz Ürünler 18 0,0 211 0,0 14.992 0,6 18.962 0,8
TOPLAM 2.105.849 100,0 2.967.029 100,0 2.663.082 100.0 2.368.691 100,0

*Diğer Ürünler ana ürün grubu, keten tohumu, mavi haşhaş tohumu, beyaz haşhaş tohumu, mısır, baharat ve kuruyemiş ürünlerinden oluşmaktadır.

31.12.2021, 31.12.2022, 31.12.2023 ve 30.09.2024 tarihlerinde sona eren finansal dönemler itibarıyla Şirket'in ana ürün grupları bakımından yurt dışı satışları ve ana ürün gruplarından her birinin toplam satışlara oranı aşağıdaki tabloda yer almaktadır:

Uriin Gruplari
MENTALIE
31.12.2021 Shire
Pavi $(\%)$
31.12.2022 Saus
Payı $(%)$
31.12.2023 Satis
$P_{4M}(v_0)$
30.09.2024 Satis
Pay1 (%)
Hububat 152.172 3,7 639.320 13,3 1.829.811 32,9 170.373 5,6
Baklivat 2.694.177 64,8 2.492.532 51,7 1.545.287 27,8 1.870.756 61,4
Organik Ürünler 98.917 2,4 127.553 2,6 233.481 4,2 100.263 3,3
Diğer Ürünler* 251.844 6,1 131.788 2,7 396.189 7,1 61.489 2,0
Pirinç 249.302 6,0 412.405 8,5 440.938 7,9 226.356 7,4
Bulgur 309.433 7,4 511.237 10,6 439.860 7,9 222.848 7,3
Baklivat Unu ۰ 1.405 0,0 46.421 0,8 20.939 0,7
Süper Gıda
(Super Foods)
661 0,0 178 0,0 332 0,0
Glutensiz Ürünler 401.486 9,7 507.082 10.5 622.747 11,2 372.794 12,2
TOPLAM 4.157.992 100,0 4.823.500 100.0 5.555.066 100.0 3.045.819 100,0

*Diğer Ürünler ana ürün grubu, keten tohumu, mavi haşhaş tohumu, beyaz haşhaş tohumu, mısır, baharat ve kuruyemiş ürünlerinden oluşmaktadır.

Sirket' in her bir ürün grubunun 31.12.2021, 31.12.2022, 31.12.2023 ve 30.09.2024 tarihlerinde sona eren finansal dönemler itibarıyla ton bazında satış miktarlarına ilişkin tablo aşağıda yer almaktadır:

STORY TO RTHIORAIDAE 31 22022 311242023 30.09.2024
Urün Grubu Satış Miktarı (Ton) Satış Miktarı (Ton) Satış Miktarı (Ton) Satış Miktarı (Ton)
Bakliyat 117.466 94.439 72.886 95.529
Bulgur 27.777 34.081 31.938 33.614
Hububat 12.219 31.081 132.745 29.891
Diğer Ürünler* 34.912 30.083 42.801 19.115
Pirinç 13.727 15.822 20.238 17.052
Glutensiz Ürünler 7.483 7.706 10.201 6.945
Organik Ürünler 1.953 3.731 6.902 5.068
Bakliyat Unu 24 974 612
Süper Gida (Super Foods) 32 60 53 116
TOPLAM 215.569 217.027 318.738 207.941

*Diğer Ürünler ana ürün grubu, keten tohumu, mavi haşhaş tohumu, beyaz haşhaş tohumu, mısır, baharat ve kuruyemiş ürünlerinden oluşmaktadır.

Ürünler

Şirket'in ürün kompozisyonu temel olarak; (i) bakliyat, (ii) hububat, (iii) bulgur, (iv) organik ürünler, (v) süper gıda (super foods), (vi) bakliyat unu, (vii) pirinç, (viii) glütensiz ürünler ve (ix) diğer ürünler olmak üzere toplam 9 (dokuz) ana ürün grubundan oluşmaktadır.

Bakliyat ana ürün grubunda; mercimek (kırmızı, sarı, yeşil), nohut, barbunya, fasulye (kırmızı, siyah, kuru), börülce, maş fasulye, bezelye (yeşil/sarı, tüm/kırık) ve bakla ürünleri yer almaktadır.

Hububat ana ürün grubunda; buğday, arpa ve mısır ürünleri yer almaktadır.

Bulgur ana ürün grubunda; pilavlık, köftelik, esmer pilavlık, iri, tüm tane pilavlık, midyat, tam buğday, esmer köftelik, esmer midyat bulgurları, ceriş ve köftelik çeriş ürünleri yer almaktadır.

Organik ürünler ana ürün grubunda; organik kabuklu mercimek, organik nohut, organik kırmızı mercimek, organik yeşil mercimek, organik sarı mercimek, organik bulgur, organik popcorn (patlamış mısır), organik beyaz fasulye, organik pirinç, organik soya fasulyesi, organik susam, organik buğday, organik yemlik buğday, organik mısır, organik keten tohumu ve organik mavi haşhaş ürünleri yer almaktadır.

Süper gıda (super foods) ana ürün grubunda; beyaz kinoa, siyah kinoa, kırmızı kinoa, karabuğday (greçka), siyah pirinç, siyah nohut, amarant ve çiya tohumu ürünleri ver almaktadır.

Bakliyat unu ana ürün grubunda; nohut unu, kırmızı mercimek unu, mısır unu, pirinc unu ve sarı mercimek unu ürünleri yer almaktadır.

Pirinç ana ürün grubunda yalnızca pirinç yer almaktadır.

Glütensiz ürünler ana ürün grubunda; mavi haşhaş, organik susam, organik nohut unu, organik maş fasulye, organik soya fasulyesi, organik popcorn, organik sarı mercimek, organik beyaz fasulye, organik yeşil mercimek, organik nohut, organik kırmızı mercimek, pirinc, amarant, börülce, sarı mercimek, beyaz fasulye, barbunya, maş fasulye, tüm yeşil bezelye, siyah fasulye, nohut, kırmızı mercimek, kırmızı fasulye ürünleri yer almaktadır.

Diğer ürünler ana ürün grubunda ise susam, keten tohumu, mavi haşhaş tohumu, beyaz haşhaş tohumu, mısır, baharat ve kuruyemiş yer almaktadır. Şirket ürünlerinin işlenme süreçlerine ilişkin temel bilgiler, aşağıda yer alan akış diyagramında gösterilmektedir:

Şirket'in ürünleri, 500 gr., 800 gr., 900 gr., 1.000 gr., 2.000 gr. ve 2.500 gr. ağırlıklarında OPP/CPP paketlerde, ayrıca 5 kg., 10 kg., 20 kg., 25 kg. ve 50 kg. kapasitelerinde PP cuvallarda satışa sunulmaktadır. Büyük hacimli siparişler için ise 1.000 kg., 1.200 kg. ve 1.250 kg. kapasitelerindeki bigbag (endüstriyel çuval) seçenekleri mevcuttur.

Şirket'in Merkez Fabrikası'nda; mercimek (kırmızı, sarı, yeşil), nohut, barbunya, fasulye (kırmızı, siyah, kuru), börülce, maş fasulye, bezelye (yeşil/sarı, tüm/kırık), bakla, buğday, aşurelik buğday, arpa, mısır, beyaz kinoa, siyah kinoa, kırmızı kinoa, karabuğday (grecka), siyah pirinç, siyah nohut, amarant, çiya tohumu, pirinç, bulgur, susam, keten tohumu, mısır, mavi ve beyaz haşhaş tohumu ürünlerinin üretim, alım, satım, pazarlama, ithalat, ihracat ve transit ticaret faaliyetleri gerçekleştirilmektedir.

Şirket'in Organik Üretim Fabrikası'nda; organik kabuklu mercimek, organik nohut, organik kırmızı mercimek, organik yeşil mercimek, organik sarı mercimek, organik bulgur, organik popcorn, organik beyaz fasulye, organik pirinç, organik soya fasulyesi, organik susam, organik buğday, organik yemlik buğday, organik mısır, organik keten tohumu, organik mayi hashas ve bunlara ek olarak aynı tesiste muhtelif bakliyat ve hububat ürünlerinin prejelatinize edilmiş ve klasik un formları ve glütensiz ürünlerin üretim, alım, satım, pazarlama, ithalat, ihracat ve transit ticaret faaliyetleri gerçekleştirilmektedir.

Şirket'in, yatırımı devam eden 1 (bir) adet fabrika ve depo alanında ise klasik konvansiyonel bakliyat ürün işlemesi gerçekleştirilmesi planlanmakta olup ayrıca bu üretimi destekleyecek hammadde ve nihai ürün depolama alanlarının da bulunması hedeflenmektedir. Ayrıca işbu fabrika alanında yetişkin maması olarak da bilinen "Super Cereal" ve bebek maması üretiminin de gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.

BM, Ocak 2016 içerisinde üye ülkelerin imzaları ile hedeflerini yalınlaştırdığı "Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri" adlı mutabakatı gerçekleştirmiştir. 17 ayrı hedef için üye ülkeler ve BM aksiyon programı hazırlamışlardır. Bu hedefler arasında gıda sektörünü yakından ilgilendiren bir başlık bulunmaktadır. Bu hedef "Amaç 2: Açlığa Son"dur. BM, WFP kapsamında amaca odaklı sayısız çalışmalar yapılmış ve amaca direkt ve hızlı bir şekilde hizmet etmesi mümkün olan yeni bir gıda ürünü geliştirilmiştir. Hedefe hizmet amacı ile Super Cereal adlı yenilikçi bir gıda ürünü geliştirilmiştir. Bu endüstriyel olarak işlenmiş yeni gıda ürünü, konvansiyonel gıda ürünlerinden pozitif şekilde ayrışmaktadır. Super Cereal ürünü aşağıdaki şekilde tanımlanmaktadır:

WFP'ye göre Super Cereal; özellikle acil durumlar ve gıda güvensizliği bağlamlarında, hamile ve emziren kadınlar, bebekler ve küçük çocuklar gibi savunmasız nüfuslar arasında temel besin öğeleri ve enerji sağlamak üzere tasarlanmış bir besin takviyesi ürünüdür. Super Cereal, malnütrisyonla (yetersiz beslenme) mücadele ve en risk altındaki kişiler arasında beslenme çeşitliliğini iyileştirmek için gıda yardımı ve beslenme programlarında kullanılan genis bir gıda kategorisinin parçasıdır. Super Cereal; buğday, mısır, soya fasulyesi ürünlerinden yapılan bir karısımdan üretilmekte ve vitamin ve minerallerle zenginleştirilmektedir. Su veya süt ile pişirilerek lapamsı bir yemek haline getirilebilir şekilde kolayca hazırlanabilmektedir. Super Cereal'ın formülasyonu; demir, çinko, A ve C vitaminleri ile B vitaminleri gibi temel mikrobesinlerle zenginleştirilmiş yüksek kaliteli, protein açısından zengin bir gıda kaynağı sağlamayı amaçlamaktadır.

WFP, Super Cereal'ı dünya genelinde çeşitli gıda yardımı programlarında kullanmaktadır ve ürünün dağıtımını ve kullanımını hedef nüfusların özel beslenme ihtiyaçları ve koşullarına göre uyarlamaktadır. Amaç, malnütrisyonu önlemek, malnütrisyondan kurtulmayı desteklemek ve kriz durumlarıyla karşı karşıya olan veya gıda güvensizliği yaşayan bireylerin ve toplulukların genel sağlığına ve refahına katkıda bulunmaktır.

Super Cereal ürünün hammaddeleri Türkiye dahilinde ağırlıkla Güney Doğu Anadolu ve Şirket'in tesislerinin yakın bulunduğu Çukurova Bölgesi'nde üretilmektedir. Ürünün üretimi ve BM için sevkiyatı kapsamında Armada Gıda 144 bin ton/yıl kapasiteli üretim tesisi yatırımı gerçekleştirmiştir. Tesisin 2024 yılı içinde faaliyete geçmesi ve WFP kapsamında sevkiyatlarına baslaması planlanmaktadır.

Super Cereal satışının WFP dışında Afrika'da açlık çeken ülkelere (BM tarafından yayımlanan rapora göre 2022 yılında Afrika'da nüfusun %20'si (yaklaşık 282 milyon kişi) yetersiz beslenmektedir1) de yapılması planlanmaktadır. Afrika'daki açlığın önüne geçilebilmesi için Super Cereal ürününün bir alternatif olması sebebiyle Afrika kıtasının ürün için hedef pazar olacağı düşünülmektedir.

Şirket, "Organik Doyum" markası ile yurt içi piyasasına; "Mediterranean Village" markası ile yurt dışı piyasasına hitap etmektedir. Ayrıca Şirket, private label ürünler (fason) ile zincir marketlere hizmet vermektedir.

Şirket'in ürünlerine ilişkin görseller aşağıda yer almaktadır:

<sup>1 https://www.uneca.org/african-regional-overview-of-food-security-and-nutrition-2023

Markalar

Şirket, "Armada Foods", "Organik Doyum", "Anadolu" ve "Popipop" markası ile yurt içi piyasasına; "Mediterranean Village" markası ile ise yurt dışı piyasasına hitap etmektedir. Ayrıca Sirket, özel markalı (private label) ürünler ile zincir marketlere de hizmet vermektedir. Sirket'in markalarını gösteren görsel, aşağıda yer almaktadır:

1.2. Sermaye ve Ortaklık Yapısı

Şirket kayıtlı sermaye sistemine tabi olmakla beraber, 2024 – 2028 yılları dönemi için geçerli olmak üzere 1.750.000.000 TL kayıtlı sermaye tavanına sahiptir.

Sirket'in çıkarılmış sermayesi 219.984.000 TL olup payların her birinin nominal değeri 1 TL olmak üzere 219.984.000 adet paya bölünmüştür. Sermayenin tamamı muvazaadan ari olarak ödenmistir. Payların 48.396.480 TL'lik kısmı (A) Grubu, geri kalan 171.587.520 TL'lik kısmı ise (B) Grubu paylardan oluşmaktadır. A Grubu payların yönetim kuruluna aday gösterme ve genel kurulda oy imtiyazı bulunmaktadır. (B) Grubu payların hiçbir imtiyazı yoktur.

Halka arz öncesi ve sonrasında ortaklık yapısını gösterir tablo aşağıda yer almaktadır.

Pay Sahibi HAIRA AVAORAST
Hissedarlik Yapısı
Halka Aiz Sonrasi
Hissedarlik Yapısı (Ek
Satis Harie )
Halka Arz Sonrası Hissedarilik
Yapısı (Ek Satıs Dahil)
Ceranisti Tutan (TL) Orm
(26)
Tutar (III) Omm
$(V_0)$
Tutar (III) Orm
$(\%)$
A 18.874.627 8,58 18.874.627 7,15 18.874.627 7,15
Fethi Kalıpçı Sönmez B 66.919.133 30,42 66.185.053 25,07 62.514.573 23,68
$\mathsf{A}$ 19.358.592 8,80 19.358.592 7,33 19.358.592 7,33
Sadettin Saygın Sönmez B 68.635.008 31,20 67.727.596 25,66 63.190.426 23,94
Mehmet Hayri Sönmez $\mathsf{A}$ 5.323.613 2.42 5.323.613 2,02 5.323.613 2,02
B 18.874.627 8,58 18.682.962 7,08 17.724.611 6,71
Armada Anadolu Gıda A 4.839.648 2.20 4.839.648 1,83 4.839.648 1,83
Ticaret Sanayi A.S. B 17.158.752 7,80 17.158.752 6,50 17.158.752 6,50
Halka Açık B 45.830.000 17,36 54.996.000 20,83
TOPLAM 219.984.000 100,00 263.980.843 100.00 263.980.843 100,00

Şirket Ortaklık Yapısı - Kaynak: Şirket

Şirket'in tarım emtialarının satın alınması, depolanması, tedarik edilmesi faaliyet konulu 1 (bir) adet doğrudan bağlı ortaklığı bulunmakta olup ilgili doğrudan bağlı ortaklığa ilişkin bilgiler, aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tivara
Lingme
Kurulduğu
Ulko vo
Morkwi
ON
Hakki
Omm
(2 0 )
Sermaye Tutari Sermaye
TRAININGHI
National City Net Donem
Kan Zaman
$-31.12.2023$
Trining
Ifibarnyla
AC Agro
LLP
Kazakistan 70 68.276.742,98
Kazakistan
Tengesi
Yoktur. Yoktur. 23.628.181
Kazakistan
Tengesi

Bağlı Ortaklık - Kaynak: Şirket

2. Şirket'in Finansal Durumuna İlişkin Bilgiler 2.1. Varlıklar

Şirket'in 31.12.2021, 31.12.2022, 31.12.2023 ve 30.09.2024 mali yıllarına ilişkin TMS-29'a göre enflasyon düzeltmesi yapılmış finansal durum tablosu aşağıda verilmektedir.

Özel Bağımsız Denetimden Geçmiş
MNG 31 Aralık 2021 - 31 Aralık 2022 - 31 Aralık 2023 30 Evlül 2024
VARLIKLAR
Dönen Varlıklar 3.350.017.935 3.582.097.510 3.612.923.340 4.573.004.677
Nakit ve nakit benzerleri 208.600.199 662.931.910 565.547.823 696.465.574
Ticari alacaklar 949.691.200 1.028.825.538 753.339.590 1.472.109.251
İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar 839.848.882 975.371.289 753.339.590 1.154.203.088
İlişkili taraflardan ticari alacaklar 109.842.318 53.454.249 317.906.163
Diğer alacaklar 29.552.560 68.080.927 53.484.972 11.805.413
İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar 29.552.560 68.080.927 53.484.972 11.805.413
Stoklar 2.009.081.942 1.699.954.918 2.007.677.962 2.084.393.745
Peşin ödenmiş giderler 105.910.421 121.845.843 227.829.200 219.469.424
İlişkili olmayan taraflara peşin ödenmiş
giderler
105.910.421 121.845.843 227.829.200 138.910.659
İlişkili taraflara peşin ödenmiş giderler 80.558.765
Diğer dönen varlıklar 47.181.613 458.374 5.043.793 15 88.761.270
Ara toplam 3.350.017.935 3.582.097.510 3.612.923.340 4.573.004.677
Duran Varlıklar 1.237.822.997 1.868.912.787 2.258.688.286 2.373.169.471
Diğer alacaklar 12.884 9.749 331.250 6 3 6 2 6 4 8
İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar 12.884 9.749 331.250 6362.648
Kullanım hakkı varlıkları 4.971.896 12.161.100 89.808.883
Maddi duran varlıklar 1.175.195.961 1.780.743.386 2.227.649.932 2.360.670.903
Maddi olmayan duran varlıklar 576.466 471.396 2.690.908 2.290.450
Peşin ödenmiş giderler 4.023.806 1.629.930 36.587
İlişkili olmayan taraflara peşin ödenmiş
giderler
4.023.806 1.629.930 36.587
Ertelenmiş vergi varlığı 58.013.880 81.086.430 15.855.096
Toplam Varlıklar 4.587.840.932 5.451.010.297 5.871.611.626 6.946.174.148

Bilanço Verileri - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

2.1.1. Dönen Varlıklar

Nakit ve Nakit Benzerleri (III.) Doutsim
RINDANI) AI RINDANDA RTH PARTIERS 300002024 RTH PARTIER RTREAZIER SOOPARE
KINPAULI KINDA (DA ATHER UPA
Kasa 780.738 244.827 149.520 36.180 $-69%$ $-39%$ $-76%$
Bankalar 207.819.461 662.687.083 564.698.488 696.429.394 219% $-15%$ 23%
- Vadesiz mevduat 183.370.780 103.966.739 94.322.226 208.320.405 $-43%$ $-9%$ 121%
- Vadeli mevduat 24.448.681 558.720.344 470.376.262 488.108.989 2185% $-16%$ 4%
Diğer hazır değerler 699.815
Toplam 208.600.199 662.931.910 565.547.823 696.465.574 218% $-15%$ 23%

Nakit ve Nakit Benzerleri - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Nakit ve nakit benzerleri, 30.09.2024 tarihinde bir önceki döneme göre (%23) artışın nedeni Şirket'in FMO'dan kullanmış olduğu yatırım kredilerden kaynaklıdır. Kullanılan yatırım kredileri, nakit ve nakit benzerleri hesabında tutulmakta, yatırım projeleri ilerledikçe ödemeler bu hesaptan gerçekleştirilmektedir.

Nakit ve nakit benzerleri kalemi, 31.12.2023 tarihinde bir önceki yıla göre azalışın (%16) temel sebebi vadeli mevduatların gerilemesinden kaynaklanmaktadır. Vadeli mevduatlar; kur korumalı mevduat tutarlarının azalması, kredi geri ödemeleri ve işletme sermayesi ihtiyaçları nedeniyle azalmıştır. 31.12.2022 tarihinde ise bir önceki dönem sonuna göre artış (%218) göstermiştir. Bu artış kur korumalı mevduat hesapların artmasından kaynaklıdır.

Trend Alacaklar (III) Degisim
KINDAUDIE STRIPAUDA RINDAUDRY RUXILLE 2022 $31.12.2022 - 31.12.2023 - 30.09.2024$
3112202183112402231122023
Iliskili olmavan taraflardan
ticari alacaklar
839.848.882 975.371.289 753.339.590 1.154.203.088 16% $-23%$ 53%
Alicilar 476.518.715 726.228.177 667.761.608 1.095.846.259 52% $-8%$ 64%
Alacak senetleri 370.693.882 255.227.700 97.400.044 83.743.447 $-31%$ $-62%$ $-14%$
Alacak reeskontu (-) $-7.363.715$ $-6.084.588$ $-11.822.062$ $-25.386.618$ $-17%$ 94% 115%
Iliskili taraflardan ticari alacaklar 109.842.318 53 454 249 $\blacksquare$ 317.906.163 $-51%$ $-100%$
Toplam 949.691.200 1.028.825.538 753.339.590 1.472.109.251 8% $-27%$ 95%

Ticari Alacaklar - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Ticari alacaklar bakiyesinde 30.09.2024 tarihinde bir önceki döneme göre (%95) artışın sebebi, üçüncü çeyrek dönem satışlarının ağırlıklı olarak eylül ayı içerisinde gerçeklesmesidir. 2024 yılı üçüncü çeyrek satışlarının yaklaşık %50'si eylül ayı içerisinde gerçekleşmesinden kaynaklı olarak, ticari alacaklar bir önceki döneme göre önemli artış göstermiştir.31.12.2023 tarihinde ticari alacaklar toplamında bir önceki yıla göre azalışın (%27) en önemli sebebi, yurt dışı satışlarda, ihracat faktoringi işlemleri nedeniyle fatura bedelinin %80'inin pesin tahsil edilmesidir. İhracat faktoring işlemleri ile tahsilat vadeleri kısaltmaktadır. Bir diğer sebep ise, yükselen faiz ortamından kaynaklı olarak, Şirket'in işletme sermayesi politikası doğrultusunda daha kisa vadede satis yapmasidir. 31.12.2022 tarihinde ticari alacaklar artan satislara paralel olarak, yılında bir önceki yıla göre (%8) artış göstermiştir.

ATHEANIME ETHELOIDER STRIP ADAM $30.09, 2024 = 31, 12, 2022 = 31.12, 2023 = 30.09, 2024$ $31.2.2021 - 31.2.2022 - 31.2.2023$
Vergi dairesinden alacaklar 29.552.560 68.080.927 53.484.972 11.805.413 130% $-21%$ -78%
Toplam 29.552.560 68.080.927 53.484.972 11.805.413 130% $-21%$ $-78%$

Diğer Alacaklar - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Diğer alacaklar bakiyesi vergi dairesinden alacaklardan kaynaklıdır. Vergi dairesinden alacakların oluşmasındaki temel sebep vergi iade süreçleri ile ilgilidir. 21 Nisan 2022 tarihli "Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ" (Seri No: 41) kapsamında, imalatçılar tarafından yapılan mal ihracında, ihracat bedelinin %10'una kadar devreden KDV tutarı ile sınırlı olarak iade talep edebilme imkânı doğmuştur. Bu minvalde, KDV beyannameleri onaylandıktan sonra, Şirket vergi iadesi talebinde bulunmaktadır. Talep tutarları oluşunca, vergi dairesinden alacaklar hesabına bu iadeler yansıtılmaktadır. Vergi iade süreçlerinin minimum 2 ay sürmesinden kaynaklı olarak, cari dönemde iade alınamayan bakiyeler, takip eden yıla sarktığı için her yıl vergi dairesinden alacaklar oluşmaktadır.

30.09.2024 tarihinde bakiyenin diğer yıllara göre düşük olmasının ana gerekçesi, 2024 yılının sadece ilk 7 aylık iade başvurusunun yapılması ve Şirket'in 2024 yılında nakit iade yerine daha çok vergi borcuna mahsuben iade almayı tercih etmesinden kaynaklanmaktadır.

Stochard Late Deusin
RTH DAZIDTE ATADAMIDA RINDANDAY RULUMADES 31894494 3112448 30094048
31.12.2021 31.12.2022 31.12.2023
Ilk madde ve malzemeler 1.565.015.474 1.281.801.869 1.209.669.517 1.461.927.648 $-18%$ -6% 21%
Mamuller 413.039.076 394.434.268 784.014.229 564.078.087 $-5%$ 99% $-28%$
Ambalai ve sarf malzemeleri 31.027.392 23.718.781 13.994.216 58.388.010 $-24%$ $-41%$ 317%
Toplam 2.009.081.942 1.699.954.918 2.007.677.962 2.084.393.745 $-15%$ 18% 4%

Stoklar - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Finansal tablo dönemleri itibarıyla, bir önceki dönemin stokları ile mevcut dönem stoklarının ortalaması alınarak hesaplanan, stok tutma süresi sırasıyla, 95, 97, 95 ve 138 gün olarak gerçekleşmiştir. Yıllar itibarıyla gerçekleşen stok değişimleri, piyasa likidasyonu kosulları ve fiyatlara göre değişim gösterebilmektedir. Ayrıca Şirket uygun fiyatlardan hammadde tedariki sağlayabildiği pozisyonlarda dönemsel olarak stoklarında artışa gidebilmektedir.

İzahnamede yer alan finansal tablo dönemleri itibarıyla stok devir hızı gün ortalaması 106 gün seviyesinde gerçekleşmiştir. Genel itibarıyla Şirket stok devir hızı gün ortalaması etkin stok yönetimi ile 90-120 gün bandında tutulmakta olup, 2024 yılının ilk dokuz ayında, diğer dönemlere göre nispeten yüksek olan 113 günlük stok devir hızı günü, yıl sonuna hazırlık için alınan stoklardan kaynaklıdır.

Pesin Odenmis Giderler (11.) Deutsim
大王医上与人[14] RIMPAUDDA RIMPANIAS KUAIDA UPER 31.12.2022 31.12.2023 30.09.2024
31.12.2021 31.12.2022 31.12.2023
Ilişkili olmayan taraflara peşin ödenmiş giderler 105.910.421 121.845.843 227.829.200 138.910.659 15% 87% $-39%$
Gelecek aylara ait giderler 7.255.426 7.993.641 5.282.729 17.087.181 10% $-34%$ 223%
Verilen siparis avansları 98.654.995 113.852.202 222.546.471 121.823.478 15% 95% $-45%$
İlişkili taraflara verilen sipariş avansları 80.558.765
Toplam 105.910.421 121.845.843 227.829.200 219.469.424 15% 87% $-4%$

Peşin Ödenmiş Giderler - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Peşin ödenmiş giderler, çoğunlukla verilen sipariş avanslarından oluşmaktadır. Verilen sipariş avansları Şirket'in stok ve duran varlık tedariklerine ilişkin verilen ön avanslardan oluşmaktadır. Verilen sipariş avansları stok niteliğinde olmayıp, ilgili stok muhasebeleştirilene kadar "Peşin Ödenmiş Giderler"de gösterilmektedir.

Verilen sipariş avanslarındaki artışın en önemli sebebi, Şirket'in 3. Fabrika yatırımı ve GES yatırımları kapsamında makine ve teçhizat alımıyla ilgili verilen avanslar ile dönem sonunda henüz tamamlanmayan ithalat süreçleri ve stok alımlarından kaynaklanmaktadır. 2023 yılında inşaatına başlanan 3. Fabrika yatırımdan kaynaklı verilen sipariş avansları hesabında önemli artış gerçekleşmiştir. Diğer yandan tamamlanmayan ithalat süreçleri, ithalat ve antrepo devir işlemleri ile ilgili giderlerden oluşmakta olup, süreç tamamlandığında söz konusu bakiyeler stok hesaplarında izlenmektedir.

2022, 2023 ve 30.09.2024 döneminde artan stok bakiyelerine paralel verilen siparis avansları hesaplarında artış gerçekleşmiştir.

Kullanım Hakka Varitkarı (Hax Ne Defter Decen) Degisim
$31, 12, 2021$ $31, 12, 2022$ $31, 12, 2023$ $30, 09, 2024$ $31, 12, 2022$ $31, 12, 2023$ $30, 09, 2024$
RINDANIMI RIN PAZIPAZI ENDRUXE
Binalar 4.971.896 2.809.720 706.268 $-43%$ $-75%$
İrtifak hakkı 9.351.380 9.102.615 $-3%$
Kullanım Hakkı Varlıkları 4.971.896 12.161.100 9.808.883 145% $-19%$

2.1.2. Duran Varlıklar

Kullanım Hakkı Varlıkları - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Kullanım hakkı varlıklarının duran varlıklara oranı sırasıyla; 31.12.2022, 31.12.2023 ve 30.09.2024 tarihlerinde %0,1, %0,2 ve %0,1 olmuştur ve bilanço içinde ağırlığı düşüktür. Kullanım hakkı varlıkları, 1 yıldan uzun süreli kira sözleşmelerinden doğmaktadır. Ağırlıklı olarak irtifak hakkı ve depo kira sözleşmelerinden oluşmaktadır.

Binalar hesabında oluşan bakiye Şirket'in operasyonları kapsamında ek olarak kiralama yaptığı depo ve antrepolardan kaynaklanmaktadır. İrtifak hakkı ile ilgili olan bakiye Şirket'in GES yatırımları kapsamında Milli Emlak Genel Müdürlüğü'nden 29 yıllığına kiraladığı, Hatay ili, Antakya ilçesi Kuruyer mahallesinde bulunan 155 ada 11 parsel no'lu ve 217.719,52 m2 yüzölçümlü taşınmaz ile ilgilidir.

Maddi Duran Varlıklar (IL) Degisim
RINDAADAD 315 2.2022 3112.2023 30.09.2024 KINDAZIDA RTH 244023 30.00.702.
RINDAMAI RTHIPANDA 311042023
Arazi ve arsalar 390.092.300 829.705.316 998.312.865 945.290.295 113% 20% $-5%$
Yeraltı ve yerüstü düzenleri 120.562 103.839 2.992.147 2.525.699 $-14%$ 2782% $-16%$
Binalar 337.654.391 393.692.249 444.255.408 379.995.569 17% 13% $-14%$
Tesis, makine ve cihazlar 326.667.249 474.272.400 516.030.101 507.651.756 45% 9% $-2\%$
Taşıtlar 45.720.119 67.260.532 64.548.963 54.311.259 47% $-4%$ $-16%$
Demirbaslar 9.941.209 15.223.074 15.769.185 15.344.785 53% 4% $-3%$
Ozel maliyetler 243.726 239.729 137.789 127.440 $-2\%$ $-43%$ $-8\%$
Yapılmakta olan yatırımlar 64.756.405 246.247 185.603.474 455.424.100 $-100%$ 75273% 145%
Toplam 1.175.195.961 1.780.743.386 2.227.649.932 2.360.670.903 52% 25% 6%

Maddi Duran Varlıklar - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Maddi duran varlıklar, 31.12.2022 tarihinde, bir önceki yıla göre artış (%52) göstermiştir. Söz konusu artış, Şirket'in üçüncü üretim tesisi yatırımı kapsamında alınan arazi ve arsalar ile hali hazırda bulunan arazi ve arsaların değer artışından kaynaklanmıştır. Buna ek olarak yeni alınan tesis, makine ekipman ve cihazlar hesabındaki giriş maddi duran varlıkların artmasına sebep olmustur.

31.12.2023 yılında ise bir önceki döneme göre artış (%25) söz konusudur. Mevzu bahis artışa etki eden en önemli etken arazi ve arsalar hesabında yapılan yeniden değerlemeler neticesindeki değer artışı olmuştur.

30.09.2024 döneminde ise maddi duran varlıklar hesabı bir önceki döneme göre paralel seyretmiştir. İlgili dönemde arazi ve arsalar ile binalar hesabında yapılan yeniden değerlemeler neticesinde değer düşüklüğü gerçekleşmiştir. Diğer yandan 3. Fabrika yatırımı ve GES yatırımlarının, yapılmakta olan yatırımlar hesabına etkisi ile toplam maddi duran varlıklar bakiyesi 2.036.485.469 TL gerçekleşmiştir.

Brielennik Vergi Varlig (HD) Drugistin
RTM DARITRA IN $31.12.2022$ $31.12.2023$ $30.09.2024$ $31.12.2022$ $31.12.2023$ $31.109.2024$
$-111271212312212231221223122232223$
Dönem başı ert. vergi varlığı/(yük.) 37.799.448 58.013.880 81.086.430 53% 40%
Ertelenmiş vergi geliri/ (gideri) 52.669.409 38.420.520 $-92.519.822$ $-27%$ $-341%$
Diğer kapsamlı gelirde muh. (not:10-14) $-32.454.977$ $-15.347.970$ 27.288.488 $-53%$ $-278%$
Parasal (kazanç) / kayıp-net
Toplam 58.013.880 81.086.430 15.855.096 40% $-80%$

Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Ertelenmiş vergi varlığı, varlıkların defter değerleri ile vergiye esas değerleri arasındaki geçici farklardan, gelecek dönemlere devreden kullanılmamış mali zararlardan veya vergi avantajlarından kaynaklanmakta olup dönemsellik ilkesi gereği finansal tablolarda dönem vergilerinden ayrıca raporlanmaktadır.

Şirket'in ertelenmiş vergi yükümlülüklerini doğuran en önemli kalemler, arazi ve arsalar ile binalar hesabında gerçekleşen maddi duran varlık değer artışlarından kaynaklanan vergi yükümlükleridir.31.12.2022 tarihinde ertelenmiş vergi varlığı stok düzeltmesindeki artıstan dolayı yükselmiştir. 31.12.2023 tarihinde ise maddi duran varlık değer artışları (arsalar ve binalar) değer artışları artışların geçtiğimiz döneme göre azalmasından kaynaklı gerilemiştir. 30.09.2024 tarihinde ise ertelenmiş vergi yükümlülüğü oluşmuş olup, vergi varlığı oluşmamıştır.

2.2. Kaynaklar

Şirket'in 31.12.2021, 31.12.2022, 31.12.2023 ve 30.09.2024 tarihli finansal tablolarına ait kaynaklarını gösterir tablo aşağıda verilmektedir.

Özel Bağımsız Denetimden Geçmiş
m 31 Avalik 2021 31 Aralık 2022 31 Aralık 2023 30 BASHII 2023
KAYNAKLAR
Kısa Vadeli Yükümlülükler 3.123.173.645 3.347.619.214 3.285.392.123 3.875.371.972
Kısa vadeli borçlanmalar 2.075.051.827 2.415.054.618 1.644.760.443 2.687.139.953
Uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları 134.382.476 169.196.741 255.347.589 331.382.082
Ticari borçlar 770.373.171 503.254.896 379.677.926 277.106.532
İlişkili olmayan taraflara ticari borclar 770.373.171 432.511.979 379.186.647 277.106.532
İlişkili taraflara ticari borçlar 70.742.917 491.279
Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borclar 2.567.927 3.928.843 8.864.816 21.529.509
Diğer borçlar 16.198.459 83.470.431 355.608.942 56.120.022
İlişkili olmayan taraflara diğer borçlar 16.198.459 374.828 3.973.311 10.138.629
İlişkili taraflara diğer borçlar 83.095.603 351.635.631 45.981.393
Ertelenmiş gelirler 112.028.202 153.954.584 612.604.624 473.315.128
İlişkili olmayan taraflardan ertelenmiş gelirler 112.028.202 153.954.584 453.897.371 473 315 128
İlişkili taraflardan ertelenmiş gelirler Ĭ. J, 158.707.253
Dönem karı vergi yükümlülüğü 6.724.667 14.033.033 12.828.474
Kısa vadeli karşılıklar 12.571.583 12.034.434 14.494.750 15.950.272
Diğer kısa vadeli karşılıklar 10.871.772 9.149.224 9.954.755 9.744.053
Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıklar 1.699.811 2.885.210 4.539.995 6.206.219
Ara toplam 3.123.173.645 3.347.619.214 3.285.392.123 3.875.371.972
Uzun Vadeli Yükümlülükler 173.102.969 692.416.329 929.787.400 1.180.188.405
Uzun vadeli borçlanmalar 170.792.383 688.433.919 925.763.671 1.100.240.924
Ertelenmiş gelirler 2.194.253 834 818 5.497.437
Uzun vadeli karşılıklar 2.310.586 1.788.157 3.188.911 2.671.243
Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar 2.310.586 1.788.157 3.188.911 2.671.243
Ertelenmiş vergi yükümlülüğü 71.778.801
Özkaynaklar 1.291.564.318 1.410.974.754 1.656.432.103 1.890.613.771
Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar 1.291.564.318 1.410.974.754 1.654.326.850 1.890.428.747
Odenmiş sermaye 97.020.000 97.020.000 219.984.000 219.984.000
Sermaye düzeltmesi farkları 577.394.293 577.394.293 664.339.874 664.339.874
Kar veya zararda yeniden sınıflanmayacak diğer kapsamlı gelir/(giderler) 121.357.051 256.943.866 435.313.527 306.431.495
Kar veya zararda yeniden sınıflanacak diğer kapsamlı gelir/(giderler) $\overline{\phantom{a}}$ - 35.114.097 234.153.492
$\blacksquare$
283.020.390
$\overline{\phantom{a}}$
Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler 42.263 42.263 42.263 42.263
Geçmiş yıllar kar veya (zararları) 30.497.944 495.750.711 304.778.848 568.800.678
Net dönem kar veya (zararı) 465.252.767 18.937.718 264.021.830 413.850.827
Kontrol Gücü Olmayan Paylar 2.105.253 185.024
Toplam Kaynaklar 4.587.840.932 5.451.010.297 5.871.611.626 6.946.174.148

Bilanço Verileri - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Kisa Vadeli Finansal Borclanmalar (11.) Duutsine
STRP PAIDE $\blacksquare$ $\blacksquare$ $\blacksquare$ $\blacksquare$ $\blacksquare$ $\blacksquare$ $\blacksquare$ RTH PARTIERS RUXULDADA BI KINDA JIDA KINDAJDAN 20.09.2021
Kisa Vadeli Borclanmalar 2.075.051.827 2.415.054.618 1.644.760.443 2.687.139.953 16% $-32%$ 63%
Uzun Vadeli Borclanmaların
Kısa Vadeli Kısımları
134.382.476 169.196.741 255.347.589 331.382.082 26% 51% 30%
Toplam 2.209.434.303 2.584.251.359 1.900.108.032 3.018.522.035 17% $-26%$ 59%

2.2.1. Kısa Vadeli Yükümlülükler

Kısa vadeli finansal borçlanmalar; 31.12.2021, 31.12.2022, 31.12.2023 ve 30.09.2024 tarihlerinde sırasıyla toplam kısa vadeli yükümlülüklere oranı %48, %47, %32 ve %43 olmuştur.

Kısa vadeli finansal borçlanmalar, 30.09.2024 tarihinde bir önceki yılın sonuna göre artmıştır (%59). Artış, yabancı para kredilerde kur farkından ve yatırımlar için kullanılan kredilerden kaynaklanmaktadır. 31.12.2023 tarihi itibarıyla bir önceki döneme göre azalmıştır (%26). Bu dönemde uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları; yabancı para kredilerde kur farkı ve yatırımlarla ilgili alınan kredilerin etkisiyle artmasına (%51) rağmen yapılan ödemelerle kısa vadeli borçlanmalarda gerçekleşen düşüş (%32) kısa vadeli finansal borçların düşmesinde etkili olmuştur. 31.12.2022 tarihinde ise bir önceki yıla oranla artmıştır (%17).

MITCHELL BORNET (415) Degisim
AS FOR ALL AND ADAM RINDAJIDA RIM DAZIDAN KINDAZIDEE KINDA (IDA KINDA IDA IDA) KINDA (DA
STEP 2021 - STEP 2022 - STEP 2023
İlişkili olmayan taraflara ticari borçlar 770.373.171 432.511.979 379.186.647 277.106.532 $-44%$ $-12%$ $-27%$
Saticilar 412.022.934 369.488.972 269.871.602 214.848.747 $-10%$ $-27%$ $-20%$
Borc senetleri 362.724.835 68.221.101 117.712.952 70.650.706 $-81%$ 73% $-40%$
Borc reeskontu (-) $-4.374.598$ $-5.198.094$ $-8.397.907$ $-8.392.921$ 19% 62% 0%
İliskili taraflara ticari borçlar 70.742.917 491.279 $-99%$ $-100%$
Toplam
$\cdots$
$\sim$ $\sim$
770.373.171 503.254.896 379.677.926 277.106.532 $-35%$ $-25%$ $-27%$

Ticari Borçlar - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Ticari borçlar, altındaki önemli bakiyeler, satıcılar hesabı ve borç senetleri hesabıdır. Satıcılar bakiyeleri, satıcılar hesabında izlenen açık hesap borçlar diğer bir değişle senetsiz olarak izlenen satıcının açık olarak kesmiş olduğu faturaların tahakkuku ile tahakkuk eden faturalardan oluşmaktadır. Borç senetleri hesabı ise çek karşılığı ile yapılan ödemelerin takip edildiği hesaptır.

Ticari borçlar, 30.09.2024 tarihinde bir önceki döneme göre (%27) azalmıştır. Azalışta borç senetleri hesabı ve satıcılar hesabı önemli etki etmiştir. Söz konusu azalmanın en önemli nedeni yüksek faiz ortamından kaynaklı ticari borç ödeme sürelerinin azalmasıdır. Ayrıca borç senetleri ile yapılan alımlarda peşin ödemelere bağlı olarak verilen borç senetlerinde de düşüşten kaynaklanmaktadır. Ticari borçların 2023 yılında azalmasının ana nedeni de borç ödeme vadelerinin kısalmasından kaynaklıdır.

Ihracatlara ilişkin sevkiyatlarla ilgili intaç süreci tamamlanarak konşimento oluştuktan sonra, ihracat müşterisine kesilmiş olan fatura bedelinin %80'lik kısmı, ihraç edilen mallar müşteriye ulaşmadan faktoring şirketlerine temlik edilerek komisyon karşılığı bu orana karşılık gelen tutarlar faktoring şirketlerinden tahsil edilebilmektedir. Bu işlem kısaca ihracat faktoring islemi olarak adlandırılmaktadır. Şirket, ihracat faturalarında gümrük beyannamesi kapanışı ile birlikte hasılat tamamlanana kadar fatura tutarlarının %80'ini faktoring şirketlerinden tahsil etmektedir. Malların müşteriye teslimi ve ihracat sürecinin kapanışına kadar tahsil edilen kısım sipariş avanslarında izlemektedir. Ödemenin geri kalan kısmı (%20) yapıldığında sipariş avansları hesabı kapatılmaktadır. 2023 yılından önce söz konusu ihracat faktoringi işlemleri

ticari borçlar hesabında tasnif edilmiştir. 2023 yılından sonra bu işlemler alınan siparis avansları hesabında izlenmiştir. Bu sınıflama farkları sonucu 2021, 2022 yıllarında ticari borçlarda izlenen bakiyelerin sipariş avanslarında izlenmesinden ötürü, ticari borçlar hesabında 2023 yılında düşüş gerçeklesmiştir.

2021 yılında ilişkili taraflara ticari borç bakiyesi bulunmamaktadır. 2022 yılındaki ilişkili taraflara ticari borclar hesabı Armada Anadolu'dan yapılan stok alımına (mercimek) istinaden oluşmuştur. 2023 yılındaki 491.279 TL bakiye Pente Organik ile yapılan mercimek alımından kaynaklanmaktadır.

Diger Borclar (TL) Degisim
21 224 23 24 25 26 27 27 27 27 27 27 27 27 27 27 27 27 27 ETHPRIDER 30.09.2021 313 2420 22 31 2420 24 201024024
RINÞÆIDI (大) 阿伊利() カル STRIPP/IDAS
Ilişkili olmayan taraflara diğer borclar 16.198.459 374.828 3.973.311 10.138.629 $-98%$ 960% 155%
Ödenecek vergi, harç ve diğer kesintiler 12.174.653 374.828 1.397.336 9.769.776 $-97%$ 273% 599%
Kamuya olan ertelenmiş ve taksitlendirilmiş borclar 4.023.806 $\tilde{\phantom{a}}$ 2.456.184 $-100%$ $-100%$
Diğer borçlar 119.791 368.853 208%
İlişkili taraflara diğer borçlar 83.095.603 351.635.631 45.981.393 323% $-87%$
Toplam 16.198.459 83.470.431 355.608.942 56.120.022 415% 326% $-84%$

Diğer Borçlar - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Diğer borçlar; 31.12.2021, 31.12.2022, 31.12.2023 ve 30.09.2024 tarihleri itibarıyla sırasıyla sırayla kısa vadeli yükümlülüklere oranı %1, %2, %11 ve %1 olmustur.

Diğer borçlar hesabı, ilişkili taraflara diğer borçlar hesabındaki hareketlere paralel hareket etmektedir. 30.09.2024 tarihinde bir önceki yılın sonuna göre düşmüştür (%84). 31.12.2023 tarihinde yaklaşık 3 katına çıkmıştır. 31.12.2023 tarihinde bir önceki yılın sonuna göre artmıştır (%415). Bu dönemlerdeki hareketler ilişkili taraflara diğer borçlar hesabındaki hareketlerin etkisiyle gerçekleşmiştir.

31.12.2023 hesap döneminde diğer borçlar kaleminin önemli kısmı Armada Anadolu'ya olan 225.569.200 TL finansal borçtan kaynaklanmaktadır. Söz konusu bakiye cari dönemde kapatılmıştır.

Bridonnis Golidoviche Dwarshin
eterativis KINDA/IDAS ETAP MILE RUXUDAJDE BI KIND ADA AT PAUL MADALIZE
31.12.2021 31.12.2022 31.12.2023
Iliskili olmayan taraflardan ertelenmiş gelirler 112.028.202 153 954 584 453 897 371 473.315.128 37% 195% 4%
Gelecek aylara ait gelirler 103.936.409 65.567.078 379.159.253 327.978.940 $-37%$ 478% $-13%$
Alınan sipariş avansları 8.091.793 88.387.506 74.738.118 145.336.188 992% $-15%$ 94%
İlişkili taraflara verilen siparis avansları ۰. 158.707.253
Toplam 112.028.202 153.954.584 612.604.624 473.315.128 37% 298% $-23%$

Ertelenmiş Gelirler - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Ertelenmiş gelirler 31.12.2022 döneminde artış (%37) göstermiştir. Söz konusu artışa en önemli etki eden hesap gelecek aylara ait gelirler hesabındaki artıştan kaynaklanmaktadır. Şirket'in gelecek aylara ait gelirlerinin önemli kısmı TFRS 15 müşteri sözleşmelerinden hasılat standardı uyarınca, faturası kesilmiş olmasına rağmen, henüz sözleşme edim yükümlülüğü tamamlanmamış ve hasılat olarak kaydedilmemiş olan ihracatlardan oluşmaktadır. Bu minvalde, 2022 yılında faturası kesilmiş olmasına rağmen sözleşme edim yükümlülüğünün ilgili hesap döneminde tamamlanamaması nedeniyle tutarlar gelecek aylara ait gelirler hesabında izlenmiştir.

31.12.2023 hesap döneminde ertelenmiş gelirler bir önceki yıla göre artış (%298) göstermiştir. Söz konusu artısa, gelecek aylara ait gelirler hesabı, TFRS 15 müşteri sözleşmelerinden hasılat standardı uyarınca, 73.154.077 TL etki etmiştir.

İntaç tarihi, ihraç konusu emtianın gümrük mevzuatı hükümleri çerçevesinde Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi'nde muayenesinin yapılıp yurt dışı edilecek araçlara yüklenmesi ve gümrük mevzuatınca fiili ihracat olarak kabul edilecek sair çıkışları ifade etmektedir. İhracatlara ilişkin sevkiyatlarla ilgili intaç süreci tamamlanarak konşimento oluştuktan sonra, ihracat müşterisine kesilmiş olan fatura bedelinin %80'lik kısmı, ihraç edilen mallar müşteriye ulaşmadan faktoring şirketlerine temlik edilerek komisyon karşılığı bu orana karşılık gelen tutarlar faktoring şirketlerinden tahsil edilmektedir. Bu ihracatlara ilişkin malların henüz müşteriye teslimi gerçekleşmediği için faktoring şirketlerinden tahsil edilen bu tutarlar alınan avanslar hesabından muhasebeleştirilmektedir. Yurt dışı faktoring ya da diğer ismiyle ihracat faktoringi işlemleri 2021 ve 2022 yıllarında da yapılmış olmakla beraber, bu işlemler ilgili villarda ticari borclar altında izlenmiştir. Alınan siparis avanslarının ve dolayısıyla ertelenmiş gelirlerin 2023 yılındaki artışın (%298) en önemli sebebi bu işlemlerden kaynaklanmaktadır.

Ertelenmiş gelirler, 30.09.2024 tarihinde bir önceki yılın sonuna göre azalmıştır (%23). İlişkili taraf bakiyesinin kapanması azalışa sebep olmuştur.

2.2.2. Uzun Vadeli Yükümlülükler

Şirket'in uzun vadeli yükümlülükleri; uzun vadeli borçlanmalar, ertelenmiş gelirler, uzun vadeli karşılıklardan oluşmaktadır.

Czun Vadeli Borelanmalar (TL) DAUKINE
RINDAWATE STRIPANIERA RINDANDAN ROUGHLAND STRIPATION RTHDAVIDER RITAIDE AIDE SE
RINDAUAI ETH DAVIDAR RTHD PUDAE
Banka kredileri 100.091.912 612.441.074 889.319.934 1.084.174.062 512% 45% 22%
Kiralama borcları 70.700.471 75.992.845 36.443.737 16.066.862 7% $-52%$ $-56%$
Toplam 170.792.383 688.433.919 925.763.671 1.100.240.924 303% 34% 19%

Uzun Vadeli Borçlanmalar - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Uzun vadeli borçlanmalar, banka kredileri ve kiralama borçlarından oluşmaktadır. Uzun vadeli kredilerin artışına etki eden en önemli husus FMO kredilerinden kaynaklanmaktadır. Şirket 4 parca halinde toplam 40 milyon ABD Doları tutarında yatırım kredisi kullanmıştır. 2022 yılının Eylül ayında (15 milyon ABD Doları) 2023 yılının kasım ayında (10 milyon ABD Doları) ve 2024 yılının temmuz ayında (15 milyon ABD Doları) uzun vadeli yatırım kredisi kullanılmıştır.

Brtelennis Vergi Yükümlüğü (HD) Dogistin
31.12.2021 31.12.2022 31.12.2023 30.09.2024 31.12.2022 31.12.2023 30.09.2024
31.12.2021 31.12.2022 31.12.2023
Dönem bası ert. vergi varlığı/(yük.) 15.855.096
Ertelenmiş vergi geliri/ (gideri) $-153.114.774$
Diğer kapsamlı gelirde muh. (not: 10-14) 44.548.607
Parasal (kazanç) / kayıp- net 20.932.270
Toplam $-71.778.801$

Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

30.09.2024 tarihinde oluşan ertelenmiş vergi yükümlülüğü bakiyesi arazi ve arsalar hesabındaki değer artışları ile stok düzeltme farklarından kaynaklanmaktadır. 30.09.2024 döneminde ertelenmiş vergi yükümlüğüne etki eden en önemli unsurlar arazi ve arsalar ile binalar hesaplarında, değer artışından doğan ertelenmiş vergi yükümlülüğü bakiyesi 108.222.820 TL'dir. Ayrıca stok düzeltmesinden doğan vergi varlığı 65.407.189 TL olup,

aradaki diğer kalemler ile birlikte nihai fark -71.778.801TL olarak ertelenmis vergi yükümlüğüne etki etmektedir.

Ertelenmiş vergi yükümlülüğü, vergiye tabi geçici farklar sebebiyle takip eden dönemlerde ödenecek vergi tutarıdır. 30.09.2024 tarihinde 58.867.093 TL ertelenmiş vergi yükümlülüğü oluşmuştur. Uzun vadeli yükümlülüklerin %8'ini oluşturmaktadır.

2.2.3. Özkaynaklar

Özkaynaklar; 31.12.2021, 31.12.2022, 31.12.2023 ve 30.09.2024 tarihlerinde sırasıyla Toplam kaynaklara oranı %28, %26, %28 ve %27 olmuştur.

Ozkavnakia (116) Degisim
3102.2021 RINDANIDAE RINDAWA) RUNIU PAI PAI RINDO (DD) 3142441923 SUNDERIDAE
314 2.2021 31-12-2022 STAR 2023
Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar
Odenmis sermaye 97.020.000 97.020.000 219.984.000 219.984.000 $0\%$ 127% $0\%$
Sermaye düzeltmesi farkları 577.394.293 577.394.293 664.339.874 664.339.874 $0\%$ 15% $0\%$
Kar veya zararda yeniden sınıflanmayacak
diğer kapsamlı gelir/(giderler)
121.357.051 256.943.866 435.313.527 306.431.495 112% 69% $-30%$
Kar veya zararda yeniden sınıflanacak
diğer kapsamlı gelir/(giderler)
$-35.114.097$ $-234.153.492$ -283.020.390 567% 21%
Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler 42.263 42.263 42.263 42.263 $0\%$ $0\%$ $0\%$
Geçmiş yıllar kar veya (zararları) 30.497.944 495.750.711 304.778.848 568.800.678 1526% $-39%$ 87%
Net dönem kar veya (zararı) 465.252.767 18.937.718 264.021.830 413.850.827 $-96%$ 1294% 57%
Kontrol Gücü Olmayan Paylar 2.105.253 185.024 $-91%$
Özkaynaklar
State State State
.
1.291.564.318 1.410.974.754 1.656.432.103 1.890.613.771 9% 17% 14%

Özkaynaklar - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Sirket'in sermayesi 31.12.2022 ve 31.12.2021 tarihlerinde 97.020.000 TL iken 27.07.2023 tarihinde yapılan sermaye artışı ile 31.12.2023 ve 30.09.2024 tarihlerinde 219.984.000 TL olarak gerçekleşmiştir.

Sermaye düzeltmesi farkları, Sirket'in çıkarılmış sermayesinin TMS-29 kapsamında yapılan enflasyon düzeltmesi sonucu anılan hesapta ortaya çıkan farkların gösterimidir.

Kar veya zararda yeniden sınıflanmayacak diğer kapsamlı gelir/giderler hesabında maddi duran varlıklar için yapılan yeniden değerleme bedelleri yansıtılmıştır. Buna göre; 30.09.2024 tarihinde bir önceki yıla oranla %30 azalarak 306.431.495TL, 31.12.2023 tarihinde bir önceki yıla göre %69 artarak 399.667.545 TL, 31.12.2022 tarihinde bir önceki döneme oranla %112 artarak 235.903.821 TL ve 31.12.2021 tarihinde 111.419.636 TL olarak gerçekleşmiştir.

Kar veya zararda yeniden sınıflanacak diğer kapsamlı gelir/giderler hesabında nakit akış riskinden korunma kazanç/kayıp bedelleri yansıtılmıştır. Şirket, yapmış olduğu sözlesmeler ve kurumsal bütçe kapsamında ileri tarihlerde gerçekleştirmesi yüksek olasılıklı yabancı para satış tutarlarından kaynaklanan kur risklerine karşı aynı para biriminde borçlanarak bilanco üzerinde kur riskinden korunma sağlamaktadır. Giderler; 30.09.2024 tarihinde bir önceki yılın sonuna göre %21 artışla 283.020.390 TL, 31.12.2023 tarihinde ise bir önceki dönem tutarının yaklaşık 6 katına çıkarak 234.153.492 TL olarak gerceklesmistir.

Özkaynaklar altındaki önemli hesaplardan biri geçmiş yıllar kar veya zararı hesabıdır. 31.12.2021, 31.12.2022, 31.12.2023 ve 30.09.2024 tarihlerinde sırasıyla 30.497.944 TL, 495.750.711 TL, 304.778.848 TL ve 568.800.678 TL olarak gerçekleşmiştir. 2023 yılı içinde gerçekleştirilen sermaye artırımı geçmiş yıllar karlarından karşılandığı için 31.12.2023 tarihinde bir önceki yıla göre gerilemiştir (%39).

2.3. Mali Yapı Oranları

Şirket'in finansal tablo dönemleri itibarıyla önemli rasyoları aşağıda yer almaktadır.

Resyolate SHEADA ATH PANDA RINDIOLI RUXUD PAIDER
Cari Oran (Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli Yükümlülükler) 1.07 1.07 1,10 1,18
Likidite Oranı ((Dönen Varlıklar-Stoklar)/Kısa Vadeli Yükümlülükler) 0,43 0.56 0,49 0,64
Nakit Oranı (Nakit ve Nakit Benzerleri/Kısa Vadeli Yükümlülükler) 0.07 0.20 0,17 0.18
Net İşletme Sermayesi (Dönen Varlıklar – Kısa Vadeli Yükümlülükler) 226.844.290 234.478.296 327.531.217 697.632.705
Özkaynaklar/Kısa ve Uzun Vadeli Yükümlülükler 0.39 0.35 0,39 0,37
Kısa ve Uzun Vadeli Yükümlülükler / Toplam Kaynaklar 0.72 0.74 0,72 0,73
Özkaynak Kârlılığı (Net Kâr / Özkaynaklar) 0.36 0,01 0.16 0,22
Alacak Tahsil Süresi (Ticari Alacaklar / Net Satislar 365) 46 46 40 52
Stok Devir Süresi (Stoklar** /Satışların Maliyeti * 365) 95 97 95 113
Borç Ödeme Süresi (Ticari Borclar *** /Satısların Maliyeti * 365)
Mali Vannia Hiskin Oranlar - Kannak: Ražunsia Danatim Ranomi
39 33 23 18

Mali Yapıya İliskin Oranlar - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

* Ticari alacaklar, bir önceki dönemin ticari alacakları ile mevcut dönem ticari alacaklarının ortalaması alınarak kullanılmıştır. Son dönem hesaplamalarda son 12 aylık hasılat ve satışların maliyeti dikkate alınmıştır.

** Stoklar, bir önceki dönemin stokları ile mevcut dönem stoklarının ortalaması alınarak kullanılmıştır. Son dönem hesaplamalarda son 12 aylık hasılat ve satışların maliyeti dikkate alınmıştır.

*** Ticari borçlar, bir önceki dönemin ticari borçları ile mevcut dönem ticari borçlarının ortalaması alınarak kullanılmıştır. Son dönem hesaplamalarda son 12 aylık hasılat ve satışların maliyeti dikkate alınmıştır.

Likidite oranları incelendiğinde; Şirket'in dönen varlıklarının kısa vadeli yükümlülüklerine olan oranını gösteren cari oran 31.12.2021 ve 31.12.2022 tarihlerinde 1,07 seviyesindeyken, 31.12.2023 tarihinde 1,10'a yükselmiştir. 30.09.2024 tarihinde ise 1,18 seviyesine gerilemiştir. İzahnamede yer alan finansal dönemler itibarıyla Şirket kısa vadeli borçlarını ödeyebilecek durumdadır.

Dönen varlıklardan, stokların çıkarılmasıyla bulunan tutarın kısa vadeli yükümlülüklere bölünmesiyle hesaplanan likidite oranı ise 31.12.2021 tarihinde 0.43 sevivesinde iken. 31.12.2022 tarihinde 0,56 seviyesine yükselmiş, 31.12.2023 tarihinde ise 0,49 seviyesine gerilemiş, 30.09.2024 döneminde ise 0,64 seviyesine yükselmiştir. Likidite oranı hesaplanırken stokların nakde hızlı bir şekilde dönüşememe ihtimaline karşı dönen varlıklardan stoklar çıkarılmaktadır. Şirket'in stoklara göre daha likit varlıklar ile kısa vadeli borçlarını ödeme kabiliyetini göstermektedir.

Nakit oran, Şirket'in en likit varlıkları olan hazır değerleri ile kısa vadeli borclarını ödeme kabiliyetini göstermektedir. Nakit oranı; 31.12.2021, 31.12.2022, 31.12.2023 ve 30.09.2024 tarihlerinde sırasıyla 0,07, 0,20, 0,17 ve 0,18 olarak gerçekleşmiştir.

Şirket'in özkaynaklarının toplam yükümlülüklere oranını veren finansman oranı, 31.12.2021 tarihinde 0,39 seviyesindeyken, 31.12.2022 tarihinde 0,35 seviyesine düşmüş, 31.12.2023 tarihinde 0,39 seviyesine geri dönmüş ve 30.09.2024 tarihinde ise 0,37 olarak gerçeklesmiştir. Şirket, yatırım döneminde olmasından dolayı finansman için özkaynaklardan çok dış kaynakları kullanmaktadır.

Yabancı kaynak oranını gösteren kısa ve uzun vadeli yükümlülüklerin toplam kaynaklara oranı 31.12.2021 tarihindeki 0,72 seviyesinden 31.12.2022 tarihinde 0,74'e yükselmis, 31.12.2023 tarihinde 0,72'e gerilemiş ve 30.092024 tarihinde ise 0,73 seviyesini korumuştur.

2.4. Net Nakit Pozisvon

30.09.2024 dönemi mali tablolar incelendiğinde, Şirket net borç tutarı -3.422.297.385 TL hesaplanmıştır.

Net Bore - FL STRIPA 4045 ATHPAIDEA RINDANDAY SIDIUDATIZEE
Nakit ve Nakit Benzerleri 208.600.199.00 662.931.910.00 565.547.823,00 696.465.574.00
Finansal Yatırımlar
Kısa Vadeli Finansal Borclar 2.075.051.827.00 2.415.054.618,00 1.644.760.443.00 2.687.139.953.00
Uzun vadeli borclanmaların kısa vadeli kısımları 134.382.476,00 169.196.741.00 255.347.589.00 331.382.082,00
Uzun Vadeli Finansal Borçlar 170.792.383,00 688.433.919.00 925.763.671.00 1.100.240.924,00
Net Borc
37.37.1.33
$-2.171.626.487,00$ $-2.609.753.368.00$ $-2.260.323.880.00$ $-3.422.297.385.00$

Net Nakit Pozisyon - Hesaplama: Global Menkul

2.5. Gelir Tablosu ve Faaliyet Sonuçları

Şirket'in 31.12.2021, 31.12.2022, 31.12.2023 yılları ve 30.09.2023, 30.09.2024 ara dönemlerini karşılaştırmalı olarak gösterir gelir tablosu aşağıdaki gibidir.

Özel Bağımsız Denetimden Geçmiş
頂頭 31 Aralık 2021 31 Anille 2022 31 Aralık 2023 30 Fyliil 2023 30 Evliil 2024
Hasılat 6.263.841.590 7.790.529.073 8.218.147.677 5.893.179.575 5.414.509.758
Satışların maliyeti (-) -5.567.230.934 $-7.000.682.219$ $-7.093.476.819$ -4.997.030.216 -4.501.057.877
Brüt kar / (zarar) 696.610.656 789.846.854 1.124.670.858 896.149.359 913.451.881
Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri (-) $-173.747.649$ $-292.645.054$ $-412.345.368$ -302.868.064 -328.755.048
Genel yönetim giderleri (-) $-52.193.803$ -90.866.754 $-146.583.694$ $-111.054.541$ $-129.607.606$
Esas faaliyetlerden diğer gelirler 609.701.330 640.668.498 759.667.321 665.014.997 611.418.929
Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) -484.315.619 -577.210.596 -400.904.048 -552.444.495 -448.811.482
Esas faaliyet kar/(zararı) 596.054.915 469.792.948 924.505.069 594.797.256 617.696.674
Yatırım faaliyetlerinden gelirler 2.283.614 6.953.848 6.682.146 6.907.069
Yatırım faaliyetlerinden giderler (-) $-246.435$
Finansman gelir gideri öncesi faaliyet
kar/(zararı)
598.338.529 476.746.796 931.187.215 601.704.325 617.450.239
Finansman geliri 27.489.903 183.017.254 90.915.899 62.924.000 65.869.723
Finansman gideri (-) -712.934.074 -889.086.812 $-890.822.031$ $-528.251.522$ -786.450.822
Parasal kazanç / (kayıp), net 515.058.489 229.450.107 251.634.577 246.011.918 691.441.763
Sürdürülen faaliyetler vergi öncesi
kar/(zararı)
427.952.847 127.345 382.915.660 382.388.721 588.310.903
Sürdürülen faaliyetler vergi gelir / (gideri) 37.299.920 18.810.373 $-118.511.633$ $-95.584.411$ $-176.711.546$
- Dönem vergi gelir / (gideri) 15.369.489 19.610.147 25.991.811 13.149.286 23.596.772
- Ertelenmiş vergi gelir / (gideri) 52.669.409 38.420.520 92.519.822 82.435.125 153.114.774
Dönem karı/(zararı) 465.252.767 18.937.718 264.404.027 286.804.310 411.599.357
Dönem kar / (zararının) dağılımı 465.252.767 18.937.718 264.404.027 286.804.310 411.599.357
Kontrol gücü olmayan paylar 382.197 159.913 $-2.251.470$
Ana ortaklık payları 465.252.767 18.937.718 264.021.830 286.644.397 413.850.827

Gelir Tablosu - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Hasılat - Satışların Maliyeti - Brüt Kar (11.) Degisim
ATHE 2021 ATHERADAZ 31.12.2023 30.09.2023 RUNUMADAE 314244022 STEP ATDAN 30.09.2024
STATISTICAL 31 2 20 20 30.09.2023
Hasılat 6.263.841.590 7.790.529.073 8.218.147.677 5.893.179.575 5.414.509.758 24% 5% $-8%$
Yurt içi satışlar 2.136.536.583 2.993.193.072 2.737.761.169 2.246.838.387 2.407.713.592 40% $-9%$ 7%
Yurt dışı satışlar 4.157.992.858 4.823.499.949 5.555.067.074 3.692.349.001 3.095.815.796 16% 15% $-16%$
Diğer satış gelirleri 9.838.865 15.847.516 8.803.181 7.765.365 447.973 61% -44% $-94%$
Satistan iadeler (-) $-27.339.407$ $-22.044.267$ $-13.477.517$ $-10.353.821$ $-36.883.227$ $-19%$ $-39%$ 256%
Satis indirimleri (-) $-13.187.309$ $-19.967.197$ $-70.006.230$ -43.419.357 $-52.584.376$ 51% 251% 21%
Satışların maliyeti (-) -5.567.230.934 $-7.000.682.219$ -7.093.476.819 -4.997.030.216 -4.501.057.877 26% 1% $-10%$
Satılan mamul maliyeti $-5.506.607.663$ $-6.914.839.620$ $-6.958.329.410$ -4.901.574.122 -4.370.022.887 26% $1\%$ $-11%$
Amortisman giderleri -22.070.179 $-33.144.380$ $-35.992.066$ $-33.708.506$ $-36.990.168$ 50% 9% 10%
Personel giderleri $-37.023.182$ $-50.094.343$ $-95.305.814$ $-58.623.376$ $-87.714.644$ 35% 90% 50%
Kidem ve izin karşılık giderleri $-1.529.910$ $-2.603.876$ $-3.849.529$ $-3.124.212$ $-6.330.178$ 70% 48% 103%
Brüt kar / (zarar) 696.610.656 789.846.854 1.124.670.858 896.149.359 913.451.881 13% 42% $2\%$
Brüt Kar Marjı 11% 10% 14% 15% 17%

Satışlar Tablosu - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Sirket'in hasılatı 2024/3C döneminde 2023/3C dönemine göre (%8) azalmıştır. Yurt içi satışların artmasına rağmen yurt dışı satışlarda fiyatların düşmesinden kaynaklı toplam satışlarda azalma gerçekleşmiştir.

Sirket satışlarının 2023 yılında artmasının (%5) temel nedeni miktarsal artıştan kaynaklıdır. 2022 yılında ise miktarsal bazda 2021 yılı ile paralel kapanmasına karşın, gıda fiyatlarındaki artıştan kaynaklı toplam hasılatta artış (%24) gerçeklemiştir.

indirimlerindeki (credit Satis artis, alacaklandırma belgesi note) cezalarından kaynaklanmaktadır. Satılan mal veya hizmetin (nakliye süreçleri dahil) istenilen kalite ve standartlarına uygun olmaması vb. sebeplerle ortaya çıkan ve yurt dışındaki alıcının yurt içindeki satıcıya borç tutarını azaltmak amacıyla düzenlediği belge uluslararası literatürde alacaklandırma belgesi (credit note) olarak adlandırılmaktadır. Diğer bir anlatımla kredi notu düzenlenmesi ile alınan mal veya hizmetin fiyatında indirim yapılacağı için, mal veya hizmetin fiyatı azalacaktır.

Satış iadelerdeki artış ise yurt içinde bir şirketin ürün iadesinden kaynaklanmaktadır. Faturada yapılan bir hata nedeniyle fatura iade alınıp tekrar kesilmiştir.

2023 yılında yurt dışı satışların artması ile satış indirimleri de artmıştır. Satış indirimleri ağırlıklı olarak ihracat alacak notlarından oluşmaktadır. Başlıca sebepleri ise sipariş edilen ürünlerin; nakliye aşamasında oluşan ürünle ilgili olan eksiklik, kalite farklılıkları, sözleşme ile fatura arasındaki farklılıklar nedeniyle oluşan tutarların müşteriye alacak notu olarak yansıtılmasıdır. Yurt dışı satışların artmasında hububat satışları etkili olurken, yurt içinde yükselen döviz kuru ve enflasyon ile fiyat rekabetinin artması yurt içi satışların yavaşlamasına yol açmıştır.

Satışların maliyeti çoğunlukla satılan mamul maliyetinden oluşmaktadır ve bu alt kalemdeki hareketlere paralel hareket etmektedir.

İzahnamede yer alan finansal tablo dönemleri itibarıyla satışların maliyetinde, satılan mamul maliyetinin oranı %98'dir. Satışların maliyeti dönemler itibari ile satışlardaki artış veya azalışa göre paralel gerçekleşmiştir.

Şirket izahnamede yer alan finansal tablo dönemlerinde brüt kâr marjı; 2023/3C ve 2024/3C dönemlerinde sırasıyla %15 ve %17 olarak gerçekleşmiştir. İlgili dönemlerde brüt kar marjı

efektif fiyat politikası, üretimde verimlilik ve optimizasyonlarla artış göstermiştir. 2021, 2022 ve 2023 yılında ise sırasıyla %14, %10 ve %11 seviyelerinde gerçekleşmiştir. Sirket, 2024/3C döneminde brüt kar marjını 200 baz puan yükseltmiştir.

2023 yılında hasılatını artırırken (%5), maliyet artışlarını %1 seviyesinde tutmayı basararak brüt kâr marjında 400 baz puan artış sağlamıştır. Şirket 2022 yılında brüt karını sınırlı da olsa artırmayı başarmış fakat brüt kâr marjını artırmayı başaramamıştır. Şirket, bu dönemde hasılatını artırmış (%24) olsa da aynı dönemde satışların maliyetleri artmış (%26) ve brüt kâr marjının düşmesine neden olmuştur.

Imilye Gulcier (HD) Doukin
RINDA UMN RINDADIDAE RINPA/DAR RITTIURIDA SI 30.09.2024 31.12.2022 31.12.2027 30.2024 30.09.2024
31.12.2021 31.12.2022 30.09.2023
Pazarlama, satış ve
dağıtım giderleri (-)
$-173.747.649$ -292.645.054 -412.345.368 -302.868.064 $-328.755.048$ 68% 41% 9%
Genel yönetim
giderleri (-)
$-52.193.803$ $-90.866.754$ $-146.583.694$ $-111.054.541$ $-129.607.606$ 74% 61% 17%
Toplam -225.941.452 -383.511.808 $-558.929.062$ -413.922.605 -458.362.654 70% 46% 11%

Faaliyet Giderleri - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Şirket'in pazarlama, satış ve dağıtım giderleri ile genel yönetim giderleri toplamının net satışlara oranı, 2021 yılında %3,61, 2022 yılında %4,92 ve 2023 yılında %6,80'dir. Bu oran 2023/09 döneminde %7,02, 2024/09 döneminde ise %8,47 olarak gerçekleşmiştir.

Izahnamede yer alması gereken finansal tablo dönemleri itibarıyla, söz konusu rasyonun ortalaması %6,16'dir. 2024/09 döneminde gerçekleşme genel ortalamanın üzerinde olup, bu husustaki ne önemli etken, enflasyon artışının ABD Doları artışının üzerinde gerçeklesmesi ve personel maliyetlerinin enflasyona paralel olarak artışından kaynaklıdır.

Pazarlama, Satis ve Dağıtım Giderleri (H.). Degisim
31.12.2021 31.12.2022 31.12.2023 30.09.2023 80002020 31 22022 3112.2023 30.09.2024
3112.2021 311122022 30.09.2023
Personel giderleri $-12.091.208$ $-17.575.657$ -33.332.923 -35.973.136 $-60.941.289$ 45% 90% 69%
Kidem ve izin
karşılık giderleri
$-153.485$ $-6.949$ $-1.212.861$ $-151.406$ $-811.151$ $-95%$ 17354% 436%
Kira giderleri $-2.811.075$ $-10.618.938$ $-17.656.682$ $-11.419.042$ $-31.547.000$ 278% 66% 176%
Denetim ve
danışmanlık giderleri
$-3.981.762$ $-3.068.562$ $-2.319.319$ $-474.690$ $-1.710.642$ $-23%$ $-24%$ 260%
Nakliye, navlun
ve liman giderleri
$-118.818.240$ -210.394.768 -283.364.769 $-188.843.022$ $-183.525.287$ 77% 35% $-3%$
Analiz giderleri $-7.115.250$ -4.839.566 $-4.090.811$ $-2.948.307$ $-5.115.322$ $-32%$ $-15%$ 74%
Ürün satıslarına
iliskin komisyonlar
$-5.058.917$ $-6.927.142$ $-29.850.271$ $-23.495.996$ $-7.662.659$ 37% 331% $-67%$
Ciro prim giderleri $-5.517.838$ $-7.892.406$ $-63.235$ 43% $-99%$
Sigorta giderleri $-1.724.105$ $-4.179.376$ $-5.948.082$ $-3.976.076$ $-2.316.431$ 142% 42% $-42%$
Seyahat ve konaklama
giderleri
$-1.145.176$ $-2.350.525$ $-2.463.142$ $-1.550.573$ $-1.722.522$ 105% 5% 11%
Fuar, reklam ve
tanıtım giderleri
$-4.128.552$ $-6.898.086$ $-4.481.195$ $-4.404.126$ $-10.746.822$ 67% $-35%$ 144%
Akaryakıt giderleri $-396.312$ $-1.587.811$ $-1.485.264$ $-1.041.070$ $-2.282.801$ 301% $-6%$ 119%
Bakım onarım
giderleri
$-364.940$ $-1.035.509$ $-1.671.480$ $-832.248$ $-2.795.547$ 184% 61% 236%
Amortisman
giderleri
$-314.714$ $-2.436.563$ $-4.576.718$ $-2.664.317$ $-4.456.257$ 674% 88% 67%
Diğer giderler $-10.126.075$ $-12.833.196$ $-19.828.616$ $-25.094.055$ $-13.121.318$ 27% 55% $-48%$
Toplam $-173.747.649$ -292.645.054 -412.345.368 $-302.868.064$ $-328.755.048$ 68% 41% 9%

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Şirket'in pazarlama satış ve dağıtım giderleri; 2024/3C döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre, %9 artış göstermiştir. Artışta en önemli etki personel giderlerinden kaynaklanmaktadır.

Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri içerisinde en önemli bakiye nakliye, navlun ve liman giderleridir. İzahnamede yer alması gereken finansal tablo dönemleri itibarıyla, nakliye, navlun ve liman giderleri ortalama olarak toplam pazarlama, satış ve dağıtım giderlerinin %66'sını oluşturmaktadır. Nakliye, navlun ve liman giderleri, özellikle 2022 yılında yasanan navlun krizi ile %77 artış göstermiştir. 2023 yılında büyüyen operasyonlar doğrultusunda %35 artıs göstermiştir. Navlun fiyatlarının Covid-19 önceki seviyelere gelmesi ve stabil sevir izlemesi nedeniyle, 2024/09 yılı döneminde nakliye, navlun ve liman giderleri bir önceki yılın aynı dönemine göre, paralel seyir izlemektedir.

Genel Yonetim Giderleri (TL) Degisim
3112.2021 STRIPATION 31112-2023 30.09.2023 30.09.2024 31512420244 STREAD AT 20.09.2024
311244041 31 23 4 24 24 SURIUMZUPA
Personel giderleri $-19.632.223$ $-21.648.773$ $-41.484.087$ $-31.768.984$ $-42.025.155$ 10% 92% 32%
Kıdem ve izin karşılık giderleri -438.397 $-195.048$ $-1.027.221$ $-1.913.706$ $-1.367.619$ $-56%$ 427% $-29%$
Denetim ve danışmanlık giderleri $-9.915.672$ $-15.408.068$ $-17.446.683$ $-15.219.410$ $-16.635.894$ 55% 13% 9%
Huzur hakkı giderleri $-4.507.014$ 5.062.579 $-4.559.585$ $-3.536.571$ $-5.515.580$ 12% $-10%$ 56%
Ofisle ilgili çeşitli giderler $-1.869.021$ $-6.027.015$ $-7.009.672$ $-6.226.052$ $-3.967.173$ 222% 16% $-36%$
lletisim ve vazılım giderleri $-1.270.492$ $-2.464.168$ $-5.885.433$ $-4.836.017$ $-8.341.034$ 94% 139% 72%
Elektrik, su doğalgaz giderleri 868.542
$\tilde{\phantom{a}}$
$-4.422.734$ $-4.257.911$ $-3.578.839$ $-1.251.853$ 409% $-4%$ $-65%$
Bakım onarım giderleri 1.051.555 $-1.317.288$ $-1.453.257$ 975.216 $-1.005.588$ 25% 10% 3%
Sigorta giderleri 665.431
$\sim$
$-2.475.661$ $-4.445.831$ $-2.867.463$ $-3.296.214$ 272% 80% 15%
Vergi, resim ve harç giderleri $-1.075.726$ 926.193 $-2.871.112$ $-2.536.745$ $-3.321.869$ $-14%$ 210% 31%
Akarvakıt giderleri $-574.661$ $-1.797.731$ $-1.806.348$ $-1.333.389$ $-1.605.343$ 213% 0% 20%
Seyahat ve konaklama giderleri 527.841
$\mathbf{u}$
$-4.950.556$ $-8.756.278$ $-6.425.365$ $-8.721.647$ 838% 77% 36%
Amortisman giderleri $-7.998.385$ $-21.563.077$ $-25.669.820$ $-13.315.378$ $-15.933.846$ 170% 19% 20%
Temsil ve ağırlama giderleri 680.459
$\tilde{\phantom{a}}$
692.103 $-1.626.388$ $-1.285.631$ 650.503
$\overline{\phantom{a}}$
2% 135% $-49%$
Servis ve taşıma giderleri $\ddot{\phantom{1}}$ 217.257
$\ddot{\phantom{1}}$
$-3.647.436$ $-3.049.333$ $-3.074.806$ $\blacksquare$ 1579% 1%
Diğer giderler $-1.118.384$ $-1.698.503$ $-14.636.632$ $-12.186.442$ $-12.893.482$ 52% 762% 6%
Toplam
$\sim$ $\sim$ $\sim$
$-52.193.803$ -90.866.754 -146.583.694 $-111.054.541$ $-129.607.606$ 74% 61% 17%

Genel Yönetim Giderleri - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Şirket'in genel yönetim giderlerinin net satışlara oranı, 2021 yılında %0,8, 2022 yılında %1,17 ve 2023 yılında %1,78'dir. Bu oran 2023/09 döneminde %1,88, 2024/09 döneminde ise %2,39 olarak gerceklesmistir.

Personel giderleri; operasyonel büyüme ile ücretlerin artışı ve SGK, taşıma, yemek giderleri gibi sosyal hakların artışına bağlı olarak yükselmiştir. Ayrıca nitelikli personel istihdamı ve personel ücretlerine enflasyonun üzerinde zam verilmesi de etkili olmuştur.

Ofisle ilgili çeşitli giderler mutfak, yemek ve temizlik giderlerinden oluşmaktadır. İletişim ve yazılım giderleri, bilgisayar ekipmanları ve yazılım giderlerine bağlı olarak artmıştır.

Akaryakıt giderleri, 2022 yılında Rusya – Ukrayna gerginliği ile petrol fiyatlarının yükselmesi, operasyonel büyüme ile artmış ve sonraki dönemlerde bu artışa paralel olarak seyretmiştir.

Seyahat giderleri, fuarlardaki seyahat ve konaklama giderleri ve satış personelinin seyahat giderlerinden olusmaktadır.

Deuxim
Esas Faalivetlerden Diger Gelirler (TL)
RTH DAZUZI STRIPA (DA) KINDAZIDKI rindridas ROXOUAZO ZEL STRIPA (1944 STEP PAIDS SUROD PADA I
31122021 311042022 RIDIODADAS
Kira gelirleri 1.760.569 3.331.521 3.008.438 952.216 198.285 89% $-10%$ $-79%$
Kur farkı gelirleri 588.718.927 610.073.943 679.713.226 618.602.434 532.679.426 4% 11% $-14%$
Sigorta tazminat geliri 6.619 749.855 5.381.323 882.108 871.520 11229% 618% $-1\%$
Konusu kalmayan dava kar. 1.442.854 1.586.491 2.468.108 $\overline{\phantom{a}}$ 56%
Reeskont geliri 4.374.598 5.198.094 8.397.907 25.084.545 8.392.921 19% 62% $-67%$
Önceki dönem alacak
reeskontu iptal geliri
4.243.592 4.482.701 3.692.711 4.060.325 8.701.650 6% $-18%$ 114%
Tesvik ve hizmet gelirleri 9.580.010 8.553.284 19.755.748 7.182.215 37.372.184 $-11%$ 131% 420%
Diğer gelirler 1.017.015 8.279.100 38.275.114 6.664.663 20.734.835 714% 362% 211%
Toplam 609.701.330 640.668.498 759.667.321 665.014.997 611.418.929 5% 19% $-8%$

Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

İzahnamede yer alması gereken finansal tablo dönemleri itibarıyla, esas faaliyetlerden diğer gelirlerin ortalama %92'sini kur farkı gelirleri oluşturmaktadır. Dönemler arasındaki, değişim önemli oranda enflasyon değişimi ile kur farkı değişimi arasındaki makastan kaynaklanmaktadır.

2024/3C döneminde bir önceki yıla göre azalışın sebebi döviz kurunun ilgili dönemde diğer yıllara nazaran stabil seyir izlemesidir.

Beas Main elected Diger Gillerier (BB) Doutsim
KINDAUNI KINDA (DA) RINDANDRY 30.09.2023 RITUDE ADAM 31.12.2022 31.12.2023 30.09.2024
KIMPANDI 31.12.2022.30.09.2023
Kur farkı giderleri -448.946.346 $-549.720.253$ -357.719.099 $-508.379.265$ -400.638.373 22% $-35%$ $-21%$
Vergi, resim ve harç giderleri $-11.652.538$ $-6.966.616$ $-8.600.952$ $-11.215.176$ $-1.347.914$ $-40%$ 23% $-88%$
Reeskont gideri $-7.363.715$ $-6.084.588$ $-11.822.062$ $-15.586.656$ $-27.353.289$ $-17%$ 94% 75%
Önceki dönem borç $-5.022.999$ $-2.663.060$ $-3.154.702$ $-3.468.756$ $-6.181.295$ $-47%$ 18% 78%
reeskontu iptal gideri
Dava karşılığı gideri $-2.699.654$ $-2.060.636$ $-5.274.019$ $-4.931.723$ $-4.701.708$ $-24%$ 156% $-5%$
Diğer giderler $-8.630.367$ $-9.715.443$ $-14.333.214$ $-8.862.919$ $-8.588.903$ 13% 48% $-3%$
Toplam -484.315.619 -577.210.596 -400.904.048 $-552.444.495$ $-448.811.482$ 19% $-31%$ $-19%$

Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

İzahnamede ver alması gereken finansal tablo dönemleri itibarıyla, esas faaliyetlerden diğer giderlerin ortalama %92'sini kur farkı giderlerinden oluşturmaktadır. Dönemler arasındaki, değişim esas faaliyetlerden diğer gelirler hesabında olduğu gibi önemli oranda enflasyon değişimi ile kur farkı değişimi arasındaki makastan kaynaklanmaktadır.

Natirim Faaliyetlerinden Gelirler (11.)
31 12 2021 31 12 2022 31 12 2023 30:09 2023 30:09 2024 31:12 2022 31:12 2023 30:09 2024
31 12 2021 31 220 22 30 09 20 23
Maddi duran varlık satıs karı 2.283.614 6.953.848 6.682.146 6.907.069 205% $-4%$
Toplam 2.283.614 6.953.848 6.682.146 6.907.069 205% $-4\%$

Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Yatırım faaliyetlerinden gelirler, maddi duran varlık satış karlarından oluşmaktadır. 2023 yılında bir önceki yıla göre gerilemiştir (%4). 2022 yılında ise bir önceki yıla oranlar artış göstermiştir. (%205) Bu dönemdeki bakiyeler araç satışlarından kaynaklanmaktadır. 2024/3Ç döneminde yatırım faaliyetlerinden gelir bakiyesi bulunmamaktadır.

Finansman Gelirleri (TL)
Death in
RINDANDIN THE REAL PROPERTY 医有两项状态 $30.09.2023$ $30.09.2024$ $31.12.2022$ $31.12.2023$ $30.09.2024$
STAP AND A STAP AND A SIXIDADAY
Mevduat faiz gelirleri 3.456.817 31.784.974 88.962.151 61.235.736 55.400.363 819% 180% $-10%$
Kur farkı gelirleri 24.033.086 151.232.280 1.953.748 1.688.264 10.469.360 529% -99% 520%
Toplam 27.489.903 183.017.254 90.915.899 62.924.000 65.869.723 566% $-50%$ 5%

Finansman Gelirleri - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Finansman gelirleri, mevduat faiz gelirleri ve kur farkı gelirlerinden olusmaktadır.

2024/3C döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre artış (%5) göstermiştir. 2024/3C dönemindeki artış kur farkı gelirlerinden kaynaklanmaktadır. Kur farkı gelirleri, aynı dönemde yabancı para krediler kur farkı gelirleri kaynaklı %520 artmıştır.

2023 yılında ise bir önceki yıla göre gerilemiştir (%50). 2023 yılındaki düşüş ise yabancı para krediler kur farkı gelirlerinin bir önceki yıla göre (%99) düşmesinden kaynaklanmaktadır. Kur korumalı mevduat faiz gelirleri (%180) artmış olmasına rağmen kur farkı gelirlerindeki düşüs finansman gelirlerinin azalmasına neden olmuştur.

2022 yılında da bir önceki yıla göre artış göstermiştir. Bu dönemdeki artış hem mevduat faiz gelirlerinin hem de kur farkı gelirlerinin artışına dayanmaktadır.

Sinausman Ground (18)
Duntim
STAD 2012TB 311274022 RIMPANIAN RUADEADRE RIIKIU AZIDA B 31 2202 31 22023 30092024
31522021 31.12.2022 30.09.2023
Faiz giderleri $-165.958.785$ $-422.691.663$ $-470.637.911$ $-336.150.509$ $-422.512.449$ 155% 11% 26%
Kur farkı giderleri $-542.823.100$ $-461.400.330$ $-411.812.030$ 186.014.123
$\overline{\phantom{a}}$
$-358.239.379$ $-15%$ $-11%$ 93%
Banka komisyon
ve masraf giderleri
4.152.189 4.994.819
11 L L
8.372.090 6.086.890
$\sim$
5.698.994 20% 68% $-6\%$
Toplam
$\mathcal{D}^{(1)}$ . $\mathcal{D}^{(1)}$ , $\mathcal{D}^{(2)}$ , $\mathcal{D}^{(3)}$ , $\mathcal{D}^{(4)}$ , $\mathcal{D}^{(5)}$ , $\mathcal{D}^{(6)}$ , $\mathcal{D}^{(6)}$
$-712.934.074$ $-889.086.812$ $-890.822.031$ $-528.251.522$ $-786.450.822$ 25% $0\%$ 49%

Finansman Giderleri - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Finansman giderleri, çoğunlukla faiz giderleri ve kur farkı giderlerinden oluşmaktadır. Finansman giderlerinin artışındaki en önemli sebep, büyüyen operasyonlardan kaynaklı olarak kullanılan işletme sermayesi finansmanında kullanılan krediler ve yatırımların finansmanından kaynaklı olan yatırım kredileridir.

Parasal Kazane (TL) INTENTITY
旅行関節率ハカ有線 $(16.2022 - 31.12.2023 - 30.09.2023 - 30.09.2024 - 31.12.2022 - 31.12.0202 - 30.09.2022 - 31.12.2022 - 31.12.2022 - 31.12.2022 - 31.12.2022 - 31.12.2022 - 31.12.2022 - 31.12.2022 - 31.12.2022 - 31.12.2022 - 31.12.2022 - 31.12.2022 - 31.12.$
314 24021 314 2520 27 3010 2023
Parasal kazanc/(kayıp) $1515.058.489$ 229.450.107 251.634.577 246.011.918 691.441.763 -55% 10% 181%
Parasal Kazanc - Kaynak: Bağımsız Denetim Ranoru

Finansal tabloların enflasyonun etkisine göre düzeltilmesinin amaçlarından birisi, bir raporlama döneminde parasal varlıkların veya yükümlülüklerin elde tutulmasından kaynaklanan kazanc veya kayıpların (parasal kazanc veya kayıp) muhasebeleştirilmesidir.

TMS - 29 standardına göre parasal kayıp/kazancın tanımı aşağıdaki gibidir:

"Enflasyon döneminde, aktif ve borçlarının bir fiyat düzeyine bağlı olmadığı oranda, parasal borçlarından daha fazla parasal varlık taşıyan bir işletme satın alma gücünü kaybederken, parasal varlıklarından daha fazla parasal borç taşıyan bir işletme ise satın alma gücü kazanır."

Parasal olmayan kalemlerin, özkaynakların, Kâr veya Zarar ve Diğer Kapsamlı Gelir Tablosu ve endekse bağlı varlık ve yükümlülüklerin düzeltme farklarından hesaplanabilen net parasal pozisyon kazanç ya da kaybı aynı zamanda kontrol amaçlı olarak isletmelerin parasal pozisyonu esas alınarak da hesaplanabilmektedir. Parasal pozisyon esas alınarak net parasal pozisyon kazanç ya da kaybı hesaplanırken, genel fiyat endeksindeki değişimin, para pozisyonun açılış bakiyesi ile kapanış bakiyesinin ağırlıklı ortalamasıyla çarpılır. Her iki hesap vöntemiyle ulaşılan kazanç ya da kayıp tutarı gelir tablosunda ayrı bir kalem olarak raporlanır.

NORUTO INE RINDANDIER KINDANIPAS 31.12.2023 30.09.2023 30.09.2024 31.12.2022 31.12.2023 30.09.2024 Degisim KINDAUDI BERTHDAUDD RIND ZIDAS
Cari dönem yasal
vergi karşılığı (-)
$-15.369.489$ $-19.610.147$ -25.991.811 -13.149.286 $-23.596.772$ 28% 33% 79%
Ertelenmiş vergi
gelir / (gideri)
52.669.409 38.420.520 -92.519.822 $-82.435.125$ $-153.114.774$ $-27%$ $-341%$ 86%
Toplam vergi
gelir / (gideri)
37.299.920 18.810.373 $-118.511.633$ $-95.584.411$ $-176.711.546$ $-50%$ $-730%$ 85%

Vergi - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Sirket'in vergi gelir/gideri, cari dönem yasal vergi karşılığı ve ertelenmiş vergi gelir/gideri hesaplarından oluşmaktadır. Vergi gelir/gideri; özellikle ertelenmiş vergi gelir/giderleri kalemine göre hareket etmektedir. Ertelenmiş vergi gelir/giderleri yasal kayıtlarla TFRS'ye göre hazırlanan finansal tablolar arasındaki geçici farklardan kaynaklanan gelir ve giderlerin değişik raporlama dönemlerinde vergilendirilmesinden kaynaklanmaktadır.

Sirket'in 31.12.2023 yılı ile 30.09.2023 ve 30.09.2024 dönemlerinde oluşan ertelenmiş vergi giderleri maddi duran varlık değer artışlarından kaynaklanmaktadır.

Neibhien Karrell Decisim
RINDAUDI RINDA RIPADA KUUMUA KUUMUA AND PAUPA STREAMER SHOPHIZE
$31.52.2021 = 31.12.2022 = 30.09.2023$
Dönem karı/(zararı) 465.252.767 18.937.718 264.404.027 286.804.310 411.599.357 -96% 1296% 44%
Net Kar Marii 7.43% $0.24\%$ 3.22% 4.87% 7.60%
$N_{\alpha}$ Dinem $V$ and $V_{\alpha}$ and $L$ Butmons Boundary Boundary

Net Dönem Kârı - Kaynak: Bağımsız Denetim Raporu

Yukarıda açıklanan hareketlerin sonucunda Şirket, 2024/3Ç döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre %44 artışla 411.599.357 TL, 2023/3C döneminde 286.804.310 TL, 2023 yılında bir önceki yılın yaklaşık 13 katına çıkarak 264.404.027 TL, 2022 yılında bir önceki yıla göre %96 düşüşle 18.937.718 TL ve 2021 yılında 465.252.767TL net dönem kârı elde etmiştir.

Net kâr marjı da 2024/3C döneminde %7,6, 2023/3C döneminde %4,87, 2023 yılında %3,2, 2022 yılında %0,2 ve 2021 yılında %7,4 olarak gerçeklesmiştir.

3. Sektör Hakkında Bilgi

Şirket, temel olarak gıda ürünleri sektöründe faaliyet göstermekte olup alt sektör olarak ise bakliyat ve hububat alt sektörlerinde faaliyetlerini sürdürmektedir. Gıda ürünleri, doğası gereği inelastik bir talep dinamiğine sahiptir (İnelastik talep: Talep edilen miktarın malın fiyatına duyarlı olmaması durumu). Gıda ürünlerine olan talep, birçok sektörün aksine dünya genelindeki konjonktürel değişimler ve tüketim alışkanlıklarındaki dönüşümlere karsı dirençlidir. Gıda mutlak tüketim ürünü olması sebebiyle anlık tüketim değişiklikleri ve negatif şoklara karşı doğası gereği korumalıdır.

Aşağıda sırasıyla küresel gıda ürünleri pazarına, bakliyat ürünleri pazarına, hububat ürünleri pazarına ve son olarak Şirket'in işbu sektörlerdeki konumu ve rekabet gücüne iliskin bilgiler yer almaktadır:

Küresel Gıda Ürünleri Pazarı

Deloitte Raporu'na göre küresel gıda ürünleri imalatı, dünyada artan nüfus, artan tüketim alışkanlıkları ve küreselleşme gibi faktörler nedeniyle büyümeye devam ederken Türkiye'nin toplam tarım üretimi değerinden aldığı pay geçtiğimiz yıllarda az da olsa küçülmüştür. Aşağıda 1995 - 2021 yılları arasında küresel tarım üretimi değerine ilişkin tablo yer almaktadır:

Deloitte Raporu'na göre bakliyatlar, küresel tarım üretiminin ortalamada yaklaşık %1'ini oluşturmaktadır. Aşağıda 1975 - 2021 yılları arasında küresel bakliyat ve tarım ürünleri üretimi miktarları karşılaştırmalı olarak yer almaktadır:

Küresel bakliyat ve tarım üretimi miktarı, milyon ton, %, 1975-2021

Kaynak: FAO, OECD, Deloitte analizi

Deloitte Raporu'na göre küresel tarım üretiminin en büyük kategorisi hububatlar olup tarım üretiminin ortalamada yaklaşık %41'lik payını oluşturmaktadır. Aşağıdaki tabloda 1975 -2021 yılları arasında küresel hububat ve tarımsal ürünlerin üretim miktarlarına ilişkin veriler yer almaktadır:

Küresel hububat ve tarımsal ürünlerin üretimi miktarı, milyon ton, %, 1975-2021

Bakliyat Ürünleri Pazarı

Deloitte Raporu'na göre küresel bakliyat üretimi yıllar içinde büyümesini sürdürürken üretimde yaşanan büyüme hızı artış eğilimindedir. Türkiye'nin küresel bakliyat pazarındaki payı, 1990'larda artsa da ilerleyen yıllarda tekrar %1,8 seviyelerine dönmüştür. Yine Deloitte Raporu'na göre 2030 yılına kadar küresel bakliyat üretiminin %5,8 YBBO ile artış göstermesi beklenmekte olup artması beklenen devlet destekleri, bakliyatların birer vegan protein kaynağı olması ve tüketicilerin bu tür gıdalara yönelim eğilimi ve atıştırmalık yiyecek pazarındaki gelişmeler ile küresel bakliyat üretiminin büyüme hızının artması beklenmektedir.

Aşağıdaki tabloda 1965 - 2030 yılları arasında küresel bakliyat üretimi miktarına ilişkin veriler yer almaktadır:

Kategori bazında bakliyat pazarı incelendiğinde Şirket'in ürün portföyü içerisinde yer alan fasulye, nohut, bezelye ve mercimek, Deloitte Raporu'na göre 2022 yılında toplam bakliyat üretiminin %93'ünü oluşturmuş olup mercimek kategorisi üretim artış hızı en yüksek bakliyat olarak öne çıkmaktadır. Aşağıdaki tabloda ise 1965 - 2022 yılları arasında mercimek, bezelye,

nohut, fasulye ve diğer bakliyatlar kategorileri bazında bakliyat üretim miktarları yer almaktadır:

Kategori bazında bakliyat üretim miktarı, milyon ton, 1965-2022

Deloitte Raporu'na göre bakliyat ürün grubu, dünyanın hemen her bölgesinde üretilmekte olup Asya ve Amerika, küresel üretimin yaklaşık %70'ini oluşturmaktadır. Üretim artış hızı en yüksek bölge ise Okyanusya ve Avustralya'dır. Aşağıdaki tabloda, 1965 - 2022 yılları arasında bölge bazında bakliyat üretim miktarları gösterilmektedir:

Bölge bazında bakliyat üretim miktarı, milyon ton, 1965-2022

Kavnak: FAO, Deloitte analizi YBBO: Yıllık Bijesik Büyüme Oranı

Deloitte Raporu'na göre küreselleşme ve ihracat lojistiğinin kolaylaşması ile beraber 1965 -2022 yılları arasında bakliyat üretiminin ihracat oranı %10 seviyelerinden %25 seviyesine yükselmiştir. Üretilen bakliyatın çeyreğine yakını üretim yerinden farklı ülkelere ihraç edilmektedir. Aşağıdaki tabloda 1965 - 2022 yılları arasında küresel bakliyat üretim miktarı ve ihracat oranı verileri yer almaktadır:

Kaynak: FAO, Deloitte analizi pp: Yüzde puan değişimi

Dünya genelinde bakliyat ihracat ve ithalatına bakıldığında, Deloitte Raporu'na göre Amerika Bölgesi, bakliyat ihracatının çoğunluğunu oluştururken, ithalat değerlerinde ise Asya Bölgesi toplam ithalatın %70'ine yakın paya sahiptir. Aşağıdaki tablolarda sırasıyla 1965 - 2022 yılları arasında küresel bakliyat ihracat bölgelerinin milyon ton cinsinden ihracat miktarları ve küresel bakliyat ithalat bölgelerinin milyon ton cinsinden ithalat miktarları gösterilmiştir:

Küresel bakliyat ihracat bölgeleri, milyon ton, 1965-2022

Küresel bakliyat ithalat bölgeleri, milyon ton, 1965-2022

Türkiye'nin bakliyat üretimi ve ihracatı incelendiğinde, Deloitte Raporu'na göre, 1965 yılından günümüze Türkiye'de yıllık ortalama 1,3 milyon ton seviyesinde bakliyat üretilirken ihracatı yapılan bakliyat oranı %8,7 seviyelerinden %93 seviyesine yükselmiştir. İlgili oranın yükselmesinde yurt dışı pazarından bakliyat ürünlerinin ithal edilmesi, işlenmesi ve akabinde ihraç edilmesi büyük rol oynamaktadır. Aşağıdaki tabloda 1965 - 2022 yılları arasında Türkiye bakliyat üretimi miktarı ve ihracat oranına ilişkin veriler yer almaktadır:

Deloitte Raporu'na göre 1990'lı yıllardan sonra Türkiye'de bakliyat üretiminin az oranda daralmasına karşın ihracat artış göstermiştir. Bu yükselişin sebebinin ise bakliyat ürünlerinin Türkiye'de işlenmek suretiyle ihraç edilmesi olarak belirtilmiştir. Aşağıdaki tablolarda 1965 – 2022 yılları arasında Türkiye'nin bakliyat ihracatı ve Türkiye'nin bakliyat ithalatına ilişkin veriler yer almaktadır:

Türkiye ve Bakliyat İşleme Süreci

Bakliyat işleme sürecinin Türkiye'ye yansıması; temelde yurt dışında üretilen ürünler ithal edilerek işlenmekte ve yurt içi ve yurt dışı pazarlarda piyasaya sunulması şeklinde gerçekleşmektedir. Deloitte Raporu'na göre Türkiye'de bakliyat ürünlerinin işlenmesi pazarı büyüme eğilimindedir.

Aşağıdaki tabloda üst seviye bakliyat işleme sürecine ilişkin şema yer almaktadır:

Üst seviye bakliyat işleme süreci

Yukarıda yer alan şemadan da takip edilebileceği üzere bakliyat işlemesi, bakliyatların tüketim için uygun hale getirilmesi sürecini içermektedir. Bu süreç genellikle; temizleme, kalibre etme, ayıklama ve paketleme olmak üzere 4 (dört) ana asamayı içermektedir.

Deloitte Raporu'na göre Türkiye'de yetişen kırmızı mercimek, nohut gibi ürünlerin işlenip dünyaya satılması ile birlikte bu ürünlerin Kanada, Avustralya, Rusya gibi ülkelerden alınıp Türkiye'de işlenip dünyaya tekrar satılması söz konusu olmuştur. Türkiye'nin coğrafi konumunun, bakliyat ithalatında ve ihracatında önemli avantaj sağlamakta olduğu da ayrıca belirtilmiştir. (Kaynak: Euronewreport)

Türkiye'de bakliyat ürünleri için "Dahilde İşleme Rejimi" kavramı kullanılmaktadır. Dahilde İşleme Rejimi; Türkiye'de bakliyat dahilde işleme süreci, ülkeye dışarıdan getirilen ham bakliyatın Türkiye'de işlenerek tekrar ihraç edilmesini kapsamaktadır. Dahilde İşleme Rejimi kapsamında ithalatta gümrük verdiği, KDV, ÖTV ile diğer vergi ve fonlardan muafiyet sağlanması, vergi, resim ve harç istisnası, KKDF istisnası, ticaret politikası önlemlerine tabi olunmaması, KDV'de Tecil-Terkin sistemi çerçevesinde yurt içi alım gerçeklestirilebilmesi, ihracat dışında yurt içi satış ve teslimlerin de gerçekleştirilebilmesi, ithalatta alınması gereken vergilere ilişkin teminat indirimlerinin sağlanabilmesi gibi faydalar bulunmaktadır. (Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü , İMMİB)

Dahilde İşleme Rejimi kapsamında özellikle kırmızı mercimek gibi bakliyat ürünleri, başta Kanada olmak üzere Kazakistan, Avustralya ve Rusya gibi ülkelerden ithal edilip işlenerek yeniden ihraç edilmektedir. (Kaynak: Deloitte Raporu)

Örnek: Bezelye ürününün işlenip ihracatının gerçekleştirilmesi

Dünyada ve Türkiye'de Mercimek Üretim ve Ticaretine Genel Bakıs

Deloitte Raporu'na göre dünyada mercimek üretim ve ticareti ile ilgili genel bilgiler, aşağıda sıralanmaktadır:

$\bullet$ Dünya genelinde mercimek üretim alanları, 2020 yılında bir önceki yıla göre %3 artarak 5 milyon hektarlık alanda gerçeklesmiştir.

  • $\bullet$ Daha önceleri uzun yıllar lider olan Kanada, 2020 yılında mercimek ekim alanlarını %15 artırarak 1,7 milyon hektarla birinci sıraya yerleşmiştir. 2022 yılında 2. sırada ama hektar olarak halen 1,7 milyon hektar ekim alanı bulunmaktadır.
  • Mercimek üretiminde söz sahibi ülkelerin üretici fiyatlarına bakıldığında, en yüksek fiyatın Türkiye'de, en düşük fiyatın ise Kanada'da olduğu görülmektedir.
  • Ülkelere göre mercimek verimi FAO verilerine göre incelendiğinde; 2020 yılına göre üretimde önemli ülkeler içinde yer alan Kanada'nın 168 kg/da ile sekizinci sırada. Türkiye'nin 150 kg/da ile onuncu sırada yer aldığı görülmektedir.

Yine Deloitte Raporu'na göre Türkiye'de mercimek üretim ve ticareti ile ilgili genel bilgiler ise aşağıda sıralanmaktadır:

  • $\bullet$ Türkiye'de mercimek üretimi incelendiğinde, 2020/21 üretim döneminde kırmızı mercimeğin üretim alanlarının %85'ini ve üretimin %89'unu oluşturduğu görülmektedir.
  • Bu dönemde kırmızı ve yeşil mercimek üretim alanları bir önceki döneme göre %12 azalarak 248 bin hektarlık alanda gerçekleşmiştir. Ancak üretim miktarı artış göstermistir.
  • Ihracat azalarak 289 bin ton, ithalat ise artarak 522 bin ton olmuştur. $\bullet$
  • Yurt içi kullanım ise son yıllarda artış sağlamıştır.

Deloitte Raporu'na göre 2022 yılı itibarıyla küresel mercimek üretimi 6,7 milyon tondur ve Türkiye'nin üretim miktarındaki oranı, toplam küresel üretim içerisinde %7 seviyelerindedir.

Aşağıdaki tabloda 1965 - 2022 yılları arasında küresel mercimek üretim miktarı gösterilmektedir:

Küresel mercimek üretim miktarı, milyon ton, %, 1965-2022

Kaynak: FAO, Deloitte analiz

Deloitte Raporu'na göre mercimek ihracatı 1965 - 2022 yılları arasında büyürken, Türkiye'nin ihracatı toplam dünya ihracat değerinin %11 seviyelerindedir. Aşağıdaki tabloda 1965 - 2022 yılları arasında küresel mercimek ihracat miktarı ve Türkiye'nin ihracat oranı gösterilmektedir:

Küresel mercimek ihracat miktarı ve Türkiye'nin ihracat oranı, bin ton, %, 1965-2022

Kaynak: FAO, Deloitte anskz

Deloitte Raporu'na göre Türkiye, 2022 yılında dünyanın en büyük üçüncü mercimek ihracatçısı konumundadır ve Türkiye'nin en çok ihracat yaptığı pazarlar arasında Irak, Sudan ve Mısır bulunmaktadır. Aşağıda 2019 - 2022 yılları arasında dünyada ve Türkiye'de mercimek ihracatı değerine ilişkin verilerin yer aldığı grafikler gösterilmektedir:

Dünyada ve Türkiye'de Nohut Üretim ve Ticaretine Genel Bakış

Deloitte Raporu'na göre dünyada nohut üretim ve ticareti ile ilgili genel bilgiler, aşağıda sıralanmaktadır:

  • $\bullet$ Baklagiller ürün grubunun içerisinde yer alan nohut, 2021 yılında dünyada 15 milyon hektar alanda yetiştirilmiştir. Dünya ekim alanlarında son beş yılda %3 oranında artıs gerçekleşmiştir.
  • $\bullet$ Dünya nohut piyasasında Kabuli ve Desi olarak iki çeşit nohut üretilmektedir. Türkiye'de üretilen nohut cinsi Kabuli'dir.

  • Dünyada yetiştirilen baklagiller arasında üretim miktarı olarak nohut, fasulyeden sonra $\bullet$ ikinci sırada yer almaktadır.

  • Dünya genelinde üretilen baklagillerin yaklaşık %77'si ülkelerin iç talebini $\bullet$ karşılamaya yöneliktir. Geriye kalan %23'lük kısmı dünya ticaretine yönelmektedir.

Deloitte Raporu'na göre Türkiye'de nohut üretim ve ticareti ile ilgili genel bilgiler, aşağıda sıralanmaktadır:

  • Türkiye'de 2021 yılında yaklaşık 4,9 milyon da ekim alanı ile yemeklik tane baklagil türleri içerisinde ilk sırada yer alan nohut, toplam baklagil ekim alanının %53'ünü oluşturmuştur.
  • Türkiye'de 1980 yılı öncesinde iller bazında uygulanan kırsal kalkınma projeleri ile özellikle kurak ve yarı kurak alanlarda son derece rahat yetiştirilebilen nohut tarımı yaygınlaştırılmıştır.
  • 1980 2021 yılları arasında nohut ekim alanlarında dalgalanmalar yaşanmıştır. 1980 yılında 2,4 milyon dekar olan nohut ekim alanı 1990 yılında rekor seviye olan 8,8 milyon dekara ulaşmıştır. 1990'lardan itibaren genel olarak düşme eğiliminde olan
  • Nohut ekim alanları, 2019 yılında 5,2 milyon dekar seviyelerine ulasmıştır. Türk mutfağında önemli bir yeri olan nohut, 2020 yılı toplam kuru baklagil tüketimi icinde %35,5 oranla en fazla tüketilen baklagil olmustur.

Deloitte Raporu'na göre küresel nohut üretimi geçmiş yıllarda iki kattan fazla artış yaşayarak 18 milyon tonu geçmiş olup Türkiye'nin toplam üretimden aldığı pay ortalama %4 olarak gerçekleşmiştir.

Aşağıdaki tabloda 1965 - 2022 yılları arasında küresel nohut üretim miktarına ve Türkiye'nin payına ilişkin veriler yer almaktadır:

Küresel nohut üretim miktarı, milyon ton, %, 1965-2022

Keynak: FAO, Deltittle analiz

Deloitte Raporu'na göre nohut ihracatı; 1965 - 2022 yılları arasında büyürken, 2022 yılında Türkiye'nin ihracatı, küresel toplam ihracat değerinin %9'u seviyelerindedir. Aşağıdaki tabloda 1965 - 2022 yılları arasında küresel nohut ihracat değeri ve Türkiye'nin ihracat oranı yer almaktadır:

Küresel nohut ihracat değeri ve Türkiye'nin ihracat oranı, bin ton, %, 1965-2022

Kaynak: FAO, Defoitte analiz

Deloitte Raporu'na göre Türkiye, 2022 yılında dünyanın en büyük dördüncü nohut ihracatçısı konumunda olup Türkiye'nin en çok ihracat yaptığı pazarlar, Irak, İran ve İtalya'dır. Aşağıdaki tabloda 2019 - 2022 yılları arasındaki dünya nohut ihracat değeri ve Türkiye nohut ihracat değerine ilişkin veriler gösterilmektedir:

Dünyada ve Türkiye'de Fasulye Üretim ve Ticaretine Genel Bakış

Deloitte Raporu'na göre dünyada fasulye üretim ve ticareti ile ilgili genel bilgiler, aşağıda sıralanmaktadır:

Kuru fasulye dünyada en çok üretimi yapılan baklagil türüdür. $\bullet$

Talk to a Data Expert

Have a question? We'll get back to you promptly.