Getin Holding S.A. — Audit Report / Information 2016

Mar 24, 2017

GRUPA KAPITAŁOWA GETIN HOLDING

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE SPORZĄDZONE ZGODNIE Z MIĘDZYNARODOWYMI STANDARDAMI SPRAWOZDAWCZOŚCI FINANSOWEJ ZA ROK ZAKOŃCZONY DNIA 31.12.2016 WRAZ Z OPINIĄ NIEZALEŻNEGO BIEGŁEGO REWIDENTA

	SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT 4 SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 5
	SKONSOLIDOWANY BILANS 6
	SKONSOLIDOWANE ZESTAWIENIE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM 7
	SKONSOLIDOWANY RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 9
	DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 10
1	Informacje ogólne 10
2	Skład Grupy Kapitałowej 11
3	Skład Zarządu jednostki dominującej 15
4	Zatwierdzenie sprawozdania finansowego 16
5	Istotne zasady rachunkowości 16
6	Zmiana polityki rachunkowości 42
7	Zarządzanie ryzykiem finansowym w Grupie Kapitałowej 45
8	Sprawozdawczość według segmentów biznesowych 86
9	Przychody i koszty z tytułu odsetek 90
	10 Przychody i koszty z tytułu prowizji i opłat 90
	11 Przychody z dywidend 91
	12 Wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej 91
	13 Wynik na pozostałych instrumentach finansowych 92
	14 Wynik na utracie kontroli w jednostkach zależnych 92
	15 Wynik z pozycji wymiany 93
	16 Inne przychody i koszty operacyjne 93
	17 Ogólne koszty administracyjne 94
	18 Koszty wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych 94
	19 Odpisy z tytułu utraty wartości i rezerwy na pozycje pozabilansowe 95
	20 Podatek dochodowy 96
	21 Zysk przypadający na jedną akcję 100
	22 Działalność zaniechana 100
	23 Dywidendy wypłacone i zaproponowane do wypłaty 102 24 Kasa, środki w Bankach Centralnych 102
	25 Należności od banków 103
	26 Instrumenty pochodne 104
	27 Aktywa finansowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy 108
	28 Należności od klientów 108
	29 Należności z tytułu leasingu finansowego 109
	30 Pozostałe pożyczki i należności 110
	31 Instrumenty finansowe 111
	32 Instrumenty kapitałowe dostępne do sprzedaży 114
	33 Inwestycje w jednostki stowarzyszone 114
	34 Inwestycje we wspólne przedsięwzięcia 115
	35 Wartości niematerialne 115
	36 Rzeczowe aktywa trwałe 118
	37 Nieruchomości inwestycyjne 119
	38 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży 120
	39 Inne aktywa 120
	40 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań 121
	41 Zobowiązania wobec Banku Centralnego 121
	42 Zobowiązania wobec innych banków i instytucji finansowych 121
	43 Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy 122 44 Zobowiązania wobec klientów 122
	45 Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 123
	46 Pozostałe zobowiązania wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 123
	47 Pozostałe zobowiązania 124
	48 Pozostałe rezerwy 124
	49 Zobowiązania warunkowe 125
	50 Kapitał zakładowy 126
	51 Pozostałe kapitały 126
	52 Informacje dodatkowe do rachunku przepływów pieniężnych 126
	53 Transakcje z jednostkami powiązanymi 129
	54 Połączenia jednostek gospodarczych 133
	55 Składniki innych całkowitych dochodów 134
	56 Zdarzenia następujące po dniu bilansowym 135

GETIN HOLDING S.A.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31.12.2016

Dla akcjonariuszy Getin Holding S.A.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.02.2009 w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych (Dz.U. z 2014r. poz.133) Zarząd prezentuje skonsolidowany raport roczny Grupy Kapitałowej Getin Holding ("Grupa Kapitałowa", "Grupa").

Prezentowane w niniejszym raporcie skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31.12.2016 zostało sporządzone w oparciu o założenie kontynuowania działalności przez Grupę.

Przy sporządzaniu sprawozdania finansowego przyjęte zostały odpowiednie zasady rachunkowości, które stosowane były w sposób ciągły.

Skonsolidowany bilans, skonsolidowany rachunek zysków i strat, skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów, skonsolidowane zestawienie zmian w kapitale własnym, skonsolidowany rachunek przepływów pieniężnych oraz dodatkowe informacje i objaśnienia zostały sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zaakceptowanymi przez Unię Europejską. Są one przedstawione w niniejszym dokumencie w następującej kolejności:

	Strona
Skonsolidowany rachunek zysków i strat	4
Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów	5
Skonsolidowany bilans	6
Skonsolidowane zestawienie zmian w kapitale własnym	7
Skonsolidowany rachunek przepływów pieniężnych	9
Dodatkowe informacje i objaśnienia do skonsolidowanego sprawozdania finansowego	10

Wrocław, 22 marca 2017 roku

SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

		01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015
	Nota		dane przekształcone
Przychody z tytułu odsetek	9	1 514 734	1 449 934
Koszty z tytułu odsetek	9	(674 129)	(869 382)
Wynik z tytułu odsetek		840 605	580 552
Przychody z tytułu prowizji i opłat	10	554 437	580 893
Koszty z tytułu prowizji i opłat	10	(120 017)	(138 482)
Wynik z tytułu prowizji i opłat		434 420	442 411
Przychody z tytułu dywidend	11	6 481	11 604
Wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej	12	(31 106)	14 112
Wynik na pozostałych instrumentach finansowych	13	(10 377)	(4 449)
Wynik z tytułu utraty kontroli w jednostkach zależnych	14	244 729	(39 319)
Wynik z pozycji wymiany	15	35 359	86 829
Inne przychody operacyjne	16	202 001	268 279
Inne koszty operacyjne	16	(153 113)	(195 934)
Pozostałe przychody i koszty operacyjne netto		293 974	141 122
Przychody operacyjne netto		1 568 999	1 164 085
Wynik z tytułu odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości kredytów, pożyczek,
należności leasingowych	19	(271 387)	(272 810)
Ogólne koszty administracyjne	17	(827 358)	(853 451)
Wynik z działalności operacyjnej		470 254	37 824
Udział w zyskach (stratach) jednostek konsolidowanych metodą praw własności		(9 917)	31 796
Zysk (strata) brutto		460 337	69 620
Podatek dochodowy	20	(34 912)	79 466
Zysk (strata) netto z działalności kontynuowanej		425 425	149 086
Zysk (strata) netto z działalności zaniechanej	22	34 640	107 036
Zysk (strata) netto		460 065	256 122
Przypisany akcjonariuszom jednostki dominującej		259 036	126 834
- z działalności kontynuowanej		239 772	64 622
- z działalności zaniechanej		19 264	62 212
Przypisany udziałowcom niekontrolującym		201 029	129 288
- z działalności kontynuowanej		185 653	84 464
- z działalności zaniechanej		15 376	44 824
Zysk na jedną akcję:
– podstawowy z zysku za rok obrotowy (w zł)	21	0,37	0,18
– rozwodniony z zysku za rok obrotowy (w zł)	21	0,37	0,18

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

		01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015
	Nota		(dane przekształcone)
Zysk/ (strata) za okres		460 065	256 122
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych		56 512	(109 113)
Wycena aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży		(50 826)	(269 748)
Efekt rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych		(3 534)	475
Podatek dochodowy dotyczący innych całkowitych dochodów		10 827	51 022
Inne całkowite dochody netto	55	12 979	(327 364)
Całkowite dochody za okres		473 044	(71 242)
Przypadające na akcjonariuszy jednostki dominującej		280 879	(218 675)
- z działalności kontynuowanej		261 615	(280 887)
- z działalności zaniechanej		19 264	62 212
Przypadające na udziały niekontrolujące		192 165	147 433
- z działalności kontynuowanej		176 789	102 609
- z działalności zaniechanej		15 376	44 824

Składniki innych całkowitych dochodów, tj. różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych, wycena aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży, efekt rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych w zakresie różnic kursowych mogą zostać przeniesione w przyszłości do rachunku zysków i strat.

SKONSOLIDOWANY BILANS

		31.12.2016	31.12.2015
	Nota		(dane przekształcone)
AKTYWA
Kasa, środki w Banku Centralnym	24	568 381	980 769
Należności od banków i instytucji finansowych	25	536 205	518 202
Pochodne instrumenty finansowe	26	81 152	73 419
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy	27	136 390	136 390
Należności od klientów	28	11 579 056	9 372 248
Należności z tytułu leasingu finansowego	29	5 082 055	4 467 881
Pozostałe pożyczki i należności	30	649 094	850 378
Instrumenty finansowe, w tym:	31	3 966 864	3 111 220
Dostępne do sprzedaży	31	3 905 140	3 103 110
Utrzymywane do terminu wymagalności	31	61 724	8 110
Inwestycje w jednostki stowarzyszone	33	399 420	86 477
Inwestycje we wspólne przedsięwzięcia	34	-	176 488
Wartości niematerialne	35	798 534	773 043
Rzeczowe aktywa trwałe	36	241 127	215 199
Nieruchomości inwestycyjne	37	91 584	122 799
Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży	38	9 819	897 402
Aktywa z tytułu podatku dochodowego	20	654 674	606 360
1. Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego		2 732	36 868
2. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	20	651 942	569 492
Inne aktywa	39	1 050 988	775 473
AKTYWA OGÓŁEM		25 845 343	23 163 748
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁ WŁASNY
Zobowiązania
Zobowiązania wobec innych banków i instytucji finansowych	42	994 485	1 336 021
Pochodne instrumenty finansowe	26	77 349	30 025
Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy	43	2 126 240	1 793 358
Zobowiązania wobec klientów	44	17 709 859	14 659 703
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	45	956 777	1 381 939
Pozostałe zobowiązania wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	46	60 103	57 840
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych		17 074	14 245
Pozostałe zobowiązania	47	653 593	694 777
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	20	2 004	11 452
Pozostałe rezerwy	48	12 220	12 270
Zobowiązania związane z aktywami sklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży		-	454 888
ZOBOWIĄZANIA OGÓŁEM		22 609 704	20 446 518
		2 073 458	1 777 508
Kapitał własny (przypisany akcjonariuszom jednostki dominującej)
Kapitał zakładowy	50	731 289	731 289
Zysk (strata) netto	51	259 036 1 083 133	126 834 919 385
Pozostałe kapitały		1 162 181	939 722
Udziały niekontrolujące
Kapitał własny ogółem		3 235 639	2 717 230
SUMA ZOBOWIĄZAŃ I KAPITAŁU WŁASNEGO		25 845 343	23 163 748

SKONSOLIDOWANE ZESTAWIENIE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM

za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31.12.2016

					Pozostałe kapitały					Kapitał własny
	Kapitał podstawowy		Kapitał zapasowy i zyski zatrzymane	Kapitał z aktualizacji wyceny	Akcje własne	Różnice kursowe	Świadczenia w formie akcji – składnik kapitałowy	Pozostałe kapitały rezerwowe	Zysk netto	przypisany akcjonariuszom jednostki dominującej	Udziały niekontrolujące	Kapitał własny ogółem
	Nota 50		51	51	51	51	51	51
Na 01.01.2016		731 289	1 381 669	(213 374)	(80 290)	(381 900)	25 239	188 041	138 546	1 789 220	947 171	2 736 391
Korekta zw iązana ze zmianą zasad rachunkow ości		-	-	-	-	-	-	-	(11 712)	(11 712)	(7 449)	(19 161)
Na 01.01.2016 roku po korekcie		731 289	1 381 669	(213 374)	(80 290)	(381 900)	25 239	188 041	126 834	1 777 508	939 722	2 717 230
Całkowite dochody netto za okres		-	-	(34 526)	-	56 369	-	-	259 036	280 879	192 165	473 044
Przeniesienie zysku poprzedniego okresu na
niepodzielony w ynik finansow y		-	126 834	-	-	-	-	-	(126 834)	-	-	-
Sprzedaż skupionych akcji w łasnych		-	(54 890)	-	80 290	-	-	-	-	25 400	-	25 400
Dyw idendy w ypłacone		-	-	-	-	-	-	-	-	-	(4 699)	(4 699)
Sprzedaż akcji Idea Bank (Polska)		-	-	-	-	-	-	(9 438)	-	(9 438)	35 938	26 500
Pozostałe		-	(932)	-	-	43	-	(2)	-	(891)	(945)	(1 836)
Transakcje z akcjonariuszami		-	71 012	-	80 290	43	-	(9 440)	(126 834)	15 071	30 294	45 365
Na 31.12.2016		731 289	1 452 681	(247 900)	-	(325 488)	25 239	178 601	259 036	2 073 458	1 162 181	3 235 639

SKONSOLIDOWANE ZESTAWIENIE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM

za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31.12.2015

					Pozostałe kapitały				Kapitał własny
	Kapitał podstawowy	Kapitał zapasowy i zyski zatrzymane	Kapitał z Akcje aktualizacji własne wyceny				Różnice kursowe		Pozostałe kapitały rezerwowe	przypisany Zysk netto akcjonariuszom jednostki dominującej						Udziały niekontrolujące	Kapitał własny ogółem
	Nota	50	51	51	51	51	51	51
Na 01.01.2015		731 289	1 207 875	22 356	(80 290)	(272 121)	25 239	201 083	173 918	2 009 349	609 284	2 618 633
Całkowite dochody netto za okres		-	-	(235 730)	-	(109 779)	-	-	126 834	(218 675)	147 433	(71 242)
Przeniesienie zysku poprzedniego okresu na
niepodzielony w ynik finansow y		-	173 918	-	-	-	-	-	(173 918)	-	-	-
Sprzedaż Idea Bank (Rosja)		-	-	-	-	-	-	-	-	-	(2 483)	(2 483)
Dyw idendy w ypłacone		-	-	-	-	-	-	-	-	-	(4 168)	(4 168)
Publiczna emisja akcji Idea Bank (Polska)		-	-	-	-	-	-	(14 217)	-	(14 217)	141 158	126 941
Sprzedaż akcji Idea Bank (Polska)		-	-	-	-	-	-	1 188	-	1 188	48 812	50 000
Podw yższenie kapitału w Idea Banku (Ukraina)		-	-	-	-	-	-	(13)	-	(13)	13	-
Pozostałe		-	(124)	-	-	-	-	-	-	(124)	(327)	(451)
Transakcje z akcjonariuszami		-	173 794	-	-	-	-	(13 042)	(173 918)	(13 166)	183 005	169 839
Na 31.12.2015		731 289	1 381 669	(213 374)	(80 290)	(381 900)	25 239	188 041	126 834	1 777 508	939 722	2 717 230

SKONSOLIDOWANY RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

		01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015
	Nota		(dane przekształcone)
Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
Zysk (strata) netto		460 065	256 122
Korekty razem:		(794 078)	189 461
Amortyzacja		58 463	66 557
Udział w zyskach (stratach) jednostek stowarzyszonych		9 917	(31 796)
(Zyski)/straty z tytułu różnic kursowych		(6 203)	1 575
(Zysk) strata z działalności inwestycyjnej		15 455	53 042
Odsetki i dywidendy Zmiana stanu należności od banków		1 476 (17 148)	45 234 (112 988)
Zmiana stanu aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu oraz aktywów	52
finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy	52	-	3 900
Zmiana stanu pochodnych instrumentów finansowych (aktywo)	52	(7 749)	(12 967)
Zmiana stanu pożyczek i kredytów udzielonych klientom	52	(2 213 924)	(1 707 679)
Zmiana stanu należności z tytułu leasingu finansowego	52	(393 515)	(298 528)
Zmiana stanu pozostałych pożyczek i należności	52	201 284	(81 970)
Zmiana stanu papierów wartościowych dostępnych do sprzedaży	52	(790 246)	(606 608)
Zmiana stanu aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego	52	(80 449)	(218 855)
Zmiana stanu innych aktywów	52	(236 672)	(176 627)
Zmiana stanu zobowiązań wobec innych banków i instytucji finansowych	52	(471 322)	(241 575)
Zmiana stanu pochodnych instrumentów finansowych (zobowiązanie) oraz zobowiązań
finansowych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy	52
		377 528	1 293 766
Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów	52	3 030 271	2 570 652
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	52	(246 605)	(186 229)
Zmiana stanu rezerw oraz rezerw z tytułu odroczonego podatku odroczonego	52	(9 995)	(22 143)
Zmiana stanu pozostałych zobowiązań	52	(51 058)	(76 932)
Pozostałe korekty	52	(708)	(27 610)
Zapłacony podatek dochodowy		(77 115)	(144 995)
Bieżący podatek dochodowy	20	114 237	102 237
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej		(334 013)	445 583
Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
Wpływy z działalności inwestycyjnej Zbycie udziałów w jednostkach zależnych		659 741 487 682	167 146 53 410
Zbycie udziałóww jednostkach współzależnych		101 476	-
Zbycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych		19 930	34 137
Odsetki otrzymane		50 653	13 356
Inne wpływy inwestycyjne		-	66 243
Wydatki z działalności inwestycyjnej		(485 229)	(132 605)
Nabycie udziałów lub akcji w jednostkach stowarzyszonych		(291 552)	(2 087)
Nabycie inwestycyjnych papierów wartościowych		(54 039)	-
Nabycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych		(137 954)	(128 728)
Odsetki zapłacone		(1 684)	(1 789)
Inne wydatki inwestycyjne		-	(1)
Środki pieniężne netto wykorzystane w działalności inwestycyjnej	-	174 512	- 34 541
Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
Wpływy z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych		50 970	282 782
Wykup wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych		(292 567)	(396 941)
Dywidendy wypłacone		(4 699)	(4 170)
Odsetki zapłacone		(55 059)	(57 595)
Inne wpływy/wypływy finansowe		18 959	134 699
Środki pieniężne netto z wykorzystane w działalności finansowej		(282 396)	(41 225)
Zwiększenie (zmniejszenie) netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów		(441 897)	438 899
Różnice kursowe netto		30 430	(107 560)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu		1 435 891	1 104 552
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu	52	1 024 424	1 435 891
w tym o ograniczonej możliwości dysponowania		-	-

Dodatkowe informacje i objaśnienia do skonsolidowanego sprawozdania finansowego załączone na stronach od 10 do 135 stanowią jego integralną część

DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

1 Informacje ogólne

Grupa Kapitałowa Getin Holding ("Grupa Kapitałowa", "Grupa") składa się ze spółki dominującej Getin Holding S.A. ("Getin Holding", "Spółka" lub "jednostka dominująca") i jej spółek zależnych.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy obejmuje okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2016 oraz zawiera dane porównawcze za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2015 dla rachunku zysków i strat, zestawienia zmian w kapitale własnym, sprawozdania z całkowitych dochodów oraz rachunku przepływów pieniężnych oraz dane bilansowe według stanu na dzień 31.12.2015.

Siedziba Getin Holding S.A. mieści się we Wrocławiu, przy ul. Gwiaździstej 66. Spółka została zarejestrowana pod nazwą Centaur S.A. dnia 23.02.1996. Następnie dnia 28.02.2000 zmieniono nazwę Spółki na Getin Service Provider S.A. W dniu 23.03.2001 Getin Service Provider S.A. został zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia Fabrycznej, VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000004335. Od 24.09.2003 Spółka działa pod nazwą Getin Holding S.A. Spółce nadano numer statystyczny REGON 932117232.

Przeważającym rodzajem działalności Spółki jest prowadzenie inwestycji kapitałowych na rynkach krajowych i zagranicznych.

Czas trwania Spółki oraz pozostałych jednostek Grupy Kapitałowej jest nieoznaczony.

Getin Holding jest holdingiem finansowym prowadzącym działalność inwestycyjną w spółki sektora finansowego w Polsce oraz poza jej granicami. Spółki Grupy Kapitałowej prowadzą działalność w zakresie:

• usług bankowych,
• usług leasingowych,
• usług finansowych.

Rodzaj działalności poszczególnych spółek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej został opisany w nocie 2 dodatkowych informacji i objaśnień.

Podmiotem dominującym całej Grupy Getin Holding jest dr Leszek Czarnecki.

2 Skład Grupy Kapitałowej

W skład Grupy Getin Holding na 31.12.2016 wchodziły następujące spółki:

Jednostki zależne konsolidowane metodą pełną:

Nazwa i siedziba			Efektywny udział w kapitale
	Rodzaj działalności	31.12.2016	31.12.2015	Informacje uzupełniające
Idea Bank S.A. z siedzibą w Warszaw ie	usługi bankow e	54,43%	55,90%	Getin Holding S.A. posiada 54,43% akcji
Idea Money S.A. z siedzibą w e Wrocław iu (daw niej Idea Expert S.A.)	pośrednictw o w zakresie usług finansow ych i ubezpieczeniow ych, usługi faktoringow e	54,43%	55,90%	Idea Bank S.A. (Polska) posiada 100% akcji
Idea Money S.A. z siedzibą w Warszaw ie	usługi faktoringow e	nd	55,90%	w dniu 30.12.2016 nastąpiło połączenie z Idea Expert S.A. która jednocześnie zmieniła nazw ę na Idea Money S.A.
Getin International S.a.r.l. z siedzibą w Luksemburgu (Wielkie Księstw o Luksemburg) (obecnie Idea Investment S.a.r.l.)	działalność holdingow a dla jednostek zagranicznych Grupy	54,43%	55,90%	Idea Money S.A. posiada 100% akcji spółki, w dniu 10.02.2017 spółka zmieniła nazw ę na Idea Investment S.a.r.l.
GetBack S.A. z siedzibą w e Wrocław iu	działalność w indykacyjna	nd	55,90%	w dniu 15.06.2016 akcje GetBack S.A. zostały sprzedane poza Grupę
GetBack Recovery S.R.L. z siedzibą w Bukareszcie (Rumunia)	pozostała działalność finansow a	nd	55,90%	od dnia 15.06.2016 poza Grupą w w yniku sprzedaży spółki Get Back S.A.
Kancelaria Praw na GetBack Mariusz Brysik sp.k. z siedzibą w e Wrocław iu	działalność praw nicza	nd	50,82%	od dnia 15.06.2016 poza Grupą w w yniku sprzedaży spółki Get Back S.A.
Easydebt NSFIZ z siedzibą w Warszaw ie	fundusz inw estycyjny	nd	55,90%	od dnia 15.06.2016 poza Grupą w w yniku sprzedaży spółki Get Back S.A.
Universe 3 NSFIZ	fundusz inw estycyjny	nd	55,90%	od dnia 15.06.2016 poza Grupą w w yniku sprzedaży spółki Get Back S.A.
Bakura IT sp. z o.o.	usługi IT	nd	55,90%	od dnia 15.06.2016 poza Grupą w w yniku sprzedaży spółki Get Back S.A.
Bakura sp. z o.o. z siedzibą w Warszaw ie	pozostała działalność finansow a	nd	55,90%	od dnia 15.06.2016 poza Grupą w w yniku sprzedaży spółki Get Back S.A.
Bakura sp. z o.o. SKA z siedzibą w Warszaw ie	pozostała działalność finansow a	nd	55,90%	od dnia 15.06.2016 poza Grupą w w yniku sprzedaży spółki Get Back S.A.
Open Finance FIZAN	działalność funduszy	nd	55,90%	od dnia 15.06.2016 poza Grupą w w yniku sprzedaży spółki Get Back S.A.
Law yer Consulting Associate SRL	działalność praw nicza	nd	54,78%	od dnia 15.06.2016 poza Grupą w w yniku sprzedaży spółki Get Back S.A.
Debito Niestandaryzow any Sekurytyzacyjny Fundusz Inw estycyjny Zamknięty z siedzibą w Warszaw ie	działalność funduszy	nd	55,90%	w dniu 29.12.2016 100% posiadanych certyfikatów inw estycyjnych zostało sprzedane poza Grupę
Property Solutions Fundusz Inw estycyjny Zamknięty Aktyw ów Niepublicznych z siedzibą w Warszaw ie	działalność funduszy	54,43%	55,90%	Idea Bank S.A. (Polska) posiada 57,1% jednostek uczestnictw a; LC Corp Sky Tow er Sp. z o.o. 14,7%; Development System Sp. z o.o 28,2%
Development System sp. z o.o. z siedzibą w e Wrocław iu	kupno i sprzedaż nieruchomości	54,43%	55,90%	Property Solutions FIZAN posiada 100% udziałów
Tax Care S.A. z siedzibą w Warszaw ie	usługi rachunkow o - księgow e, doradztw o podatkow e	54,43%	55,90%	Idea Bank S.A. (Polska) posiada 100% akcji
Tw oja Inicjatyw a Fundacja Wspieranie Przedsiębiorczości z siedzibą w Warszaw ie	działalność fundacji	54,43%	55,90%	Tax Care S.A. posiada 100% udziałów
Banfi Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszaw ie	usługi księgow e i kadrow e	54,43%	nd	Tax Care S.A. posiada 100% udziałów
Idea Leasing S.A. z siedzibą w e Wrocław iu	leasing	54,43%	55,90%	Idea Bank S.A. (Polska) posiada 100% akcji
Idea Leasing sp. z o.o. z siedzibą w e Wrocław iu	leasing, pozostała finansow a działalność usługow a	nd	55,90%	w dniu 03.10.2016 nastapiło połączenie spółek leasingow ych w jedną spółkę Idea Leasing S.A
IL1 Leasing sp. z o.o. z siedzibą w e Wrocław iu	leasing, pozostała finansow a działalność usługow a	nd	55,90%	w dniu 03.10.2016 nastapiło połączenie spółek leasingow ych w jedną spółkę Idea Leasing S.A
IL2 Leasing sp. z o.o. z siedzibą w e Wrocław iu	leasing, pozostała finansow a działalność usługow a	nd	55,90%	w dniu 03.10.2016 nastapiło połączenie spółek leasingow ych w jedną spółkę Idea Leasing S.A
Idea Fleet S.A. z siedzibą w e Wrocław iu	leasing, pozostała finansow a działalność usługow a	54,43%	55,90%	Idea SPV sp. z o.o. posiada 99,99% udziałów ; Idea Bank (Polska) posiada 0,01% udziałów
Idea SPV sp. z o.o. z siedzibą w Warszaw ie	pozostała działalność finansow a	54,43%	55,90%	Idea Bank S.A. (Polska) posiada 100% udziałów
LC Corp Sky Tow er sp. z o.o. z siedzibą w Warszaw ie	działalność zw iązana z oprogramow aniem, zarządzanie nieruchomościami	54,43%	55,90%	Idea Bank S.A. (Polska) posiada 100% udziałów

Jednostki zależne konsolidowane metodą pełną: 31.12.2016 31.12.2015 MW Trade S.A. z siedzibą w e Wrocław iu usługi finansow e 51,27% 51,27% Getin Holding S.A. posiada 51,27% akcji Carcade sp. z o.o. z siedzibą w Kaliningradzie (Federacja Rosyjska) leasing 100,00% 100,00% Getin Holding S.A. posiada 100% udziałów Carcade Service sp. z o.o. z siedzibą w Krasnodarze (Federacja Rosyjska) pozostałe usługi 100,00% 100,00% Centr Karaw to sp. z o.o. posiada 99,999% udziałów , Carcade sp. z o.o. 0,001% udziałów Centr Karaw to sp. z o.o. z siedzibą w Moskw ie (Federacja Rosyjska) sprzedaż samochodów 100,00% 100,00% Carcade sp. z o.o. posiada 99% udziałów , Carcade Service sp. z o.o. 1% udziałów Assets Service Finance sp. z o.o. z siedzibą w Moskw ie (Federacja Rosyjska) usługi finansow e 100,00% nd Getin Holding S.A. posiada 100% udziałów Getin Investment sp. z o.o. z siedzibą w e Wrocław iu usługi finansow e 100,00% 100,00% Getin Holding S.A. posiada 100% udziałów Idea Bank S.A. z siedzibą w e Lw ow ie (Ukraina) usługi bankow e 99,59% 99,52% Getin Holding S.A. posiada 99,59% akcji Idea Leasing sp. z o.o. z siedzibą w e Lw ow ie (Ukraina) leasing 100,00% 100,00% Gw arant Plus sp. z o.o. posiada 100% udziałów Spółka Finansow a Gw arant Plus sp. z o.o. z siedzibą w Kijow ie (Ukraina) usługi factoringow e, udzielania gw arancji i poręczeń oraz pośrednictw o finansow e 100,00% 100,00% Getin International S.A. posiada 0,63%, 99,37% udziałów zostało skupionych przez SF Gw arant Plus Idea Bank S.A. z siedzibą w Mińsku (Białoruś) usługi bankow e 100,00% 100,00% Getin Holding S.A. posiada 99,997% akcji, Getin International S.A. posiada 0,012% akcji Getin International S.A z siedzibą w e Wrocław iu działalność holdingow a dla jednostek zagranicznych Grupy 100,00% 100,00% Getin Holding S.A. posiada 100% akcji spółki Idea Finance sp. z o.o. z siedzibą w Mińsku (Białoruś) pośrednictw o w zakresie usług finansow ych 100,00% 100,00% Getin International S.A. posiada 95,1% udziałów , Idea Bank S.A. (Białoruś) posiada 4,9% udziałów Idea Broker sp. z o.o. z siedzibą w Mińsku (Białoruś) pośrednictw o w sprzedaży ubezpieczeń 100,00% 100,00% Getin International S.A. posiada 95,1% udziałów , Idea Bank S.A. (Białoruś) posiada 4,9% udziałów Idea Bank S.A. z siedzibą w Bukareszcie (Rumunia) usługi bankow e 100,00% 100,00% Getin Holding S.A. posiada 99,999% akcji, Getin International S.A. posiada 0,001% akcji Idea Finance IFN z siedzibą w Bukareszcie (Rumunia) leasing 100,00% 99,98% Idea Bank (Rumunia) posiada 99,93% udziałów , Getin International S.A. 0,07% udziałów Idea Investment S.A. z siedzibą w Bukareszcie (Rumunia) pozostała działalność finansow a 100,00% 100,00% Idea Bank (Rumunia) posiada 99,996% udziałów , Getin International S.A. 0,004% udziałów Idea Leasing IFN S.A z siedzibą w Bukareszcie (Rumunia) leasing 100,00% 100,00% Idea Investment posiada 99,999% udziałów ,Idea Bank (Rumunia) posiada 0,001% udziałów Idea Broker de Asigurare SRL z siedzibą w Bukareszcie (Rumunia) pośrednictw o 100,00% 100,00% Idea Leasing IFN (Rumunia) posiada 100% udziałów Nazwa i siedziba Rodzaj działalności Efektywny udział w kapitale Informacje uzupełniające

Na dzień 31.12.2016 udział w ogólnej liczbie głosów posiadanych przez Grupę w podmiotach zależnych odpowiada bezpośredniemu udziałowi Grupy w kapitałach tych jednostek. Wyjątek stanowi udział Getin Holding S.A. w Idea Bank S.A. (Polska) - Getin Holding posiada 54,43% udziału w kapitale zakładowym Idea Banku oraz 55,04% w ogólnej liczbie głosów.

kapitałach tych jednostek. Wyjątek stanowi udział zakładowym Idea Banku oraz 55,04%	Getin Holding S.A. w Idea Bank S.A. (Polska) w ogólnej liczbie głosów.		-	Getin Holding posiada 54,43% udziału w kapitale
Jednostki stowarzyszone:
Nazwa i siedziba	Rodzaj działalności		Efektywny udział w kapitale	Informacje uzupełniające
		31.12.2016	31.12.2015
Omega Wierzytelności NSFIZ z siedzibą w Warszaw ie	działalność funduszy	nd	11,18%	od dnia 15.06.2016 poza Grupą w w yniku sprzedaży spółki Get Back S.A.
Idea Box S.A. z siedzibą w Warszaw ie	pozostałe usługi finansow e	17,94%	17,60%	Idea Bank (Polska) posiada 32,96% akcji spółki
Open Finance S.A. z siedzibą w Warszaw ie	pośrednictw o w zakresie usług finansow ych	8,01%	7,14%	Idea Money S.A. posiada 14,71% akcji spółki
Getin Leasing S.A. z siedzibą w e Wrocław iu	leasing	50,84%	nd	na dzień 31.12.2015 spółka Getin Leasing zakw alifikow ana była jako inw estycje w e w spólne przedsięw zięcie; na dzień 31.12.2016 Getin Holding posiada 10,02% akcji spółki, Idea Leasing (Polska) 75% akcji spółki.

	Wspólne przedsiewzięcia:
--	--------------------------

					10,02% akcji spółki, Idea Leasing (Polska) 75% akcji spółki.
Wspólne przedsiewzięcia:
Nazwa i siedziba		Rodzaj działalności	Efektywny udział w kapitale		Informacje uzupełniające
			31.12.2016	31.12.2015
Getin Leasing S.A. z siedzibą w e Wrocław iu	leasing		nd	49,28%	W dniu 02.03.2016 Getin Holding sprzedał 39,26% akcji spółki, a pozostający

Graficzna struktura Grupy Getin Holding na dzień 31.12.2016:

W okresie od dnia 01.01.2016 do dnia 31.12.2016 miały miejsce następujące istotne transakcje kapitałowe w ramach Grupy Kapitałowej:

• W dniu 02.03.2016 Getin Holding zawarł z LC Corp B.V., przy udziale i za pośrednictwem domu maklerskiego Noble Securities S.A :
• o umowę sprzedaży 2 957 akcji Getin Leasing S.A. stanowiących 39,26 % kapitału zakładowego Getin Leasing za cenę sprzedaży 101 526 tys. zł. Przeniesienie akcji nastąpiło za pośrednictwem Noble Securities w dniu zawarcia umowy.
• o warunkową umowę sprzedaży 755 akcji Getin Leasing S.A. stanowiących 10,02% kapitału zakładowego Getin Leasing S.A za cenę sprzedaży 25 922 tys. zł. Przeniesienie akcji na podstawie tej umowy oraz zapłata ceny nastąpi po ziszczeniu się warunków zawieszających określonych w umowie, jednak nie później niż 31.01.2017.
• W dniu 14.03.2016 spółka Idea Expert S.A. dokonała aportu 100% akcji tj. 20 000 sztuk akcji spółki zależnej GetBack S.A. do spółki zależnej Getin International S.a r.l. z siedzibą w Luksemburgu w zamian za 18 772 161 580 nowoutworzonych udziałów o wartości nominalnej 0,01 EUR każdy tj. o łącznej wartości nominalnej 187 722 tys. EUR (równej wartości wnoszonego aportu).
• W dniu 15.03.2016 spółka Getin International S.a r.l. podpisała ze spółką Emest Investments Sp. z o.o. umowę sprzedaży 100% akcji spółki GetBack S.A. za cenę sprzedaży 825 mln zł. W dniu 15.06.2016, po spełnieniu się wszystkich warunków zawieszających, doszło do przeniesienia własności akcji GetBack S.A. Rozliczenie sprzedaży GetBack S.A. zostało zaprezentowane w nocie 14.
• W dniu 04.05.2016 Getin Holding zawarł z Idea Bank (Ukraina) umowę zakupu 41.132.246 nowo emitowanych akcji Idea Bank (Ukraina) w ramach podwyższenia kapitału zakładowego banku za łączną 81 mln UAH (12,3 mln zł).
• W dniu 01.07.2016 Getin Holding nabył 100% udziału w Assets Service Finance sp. z o.o. z siedzibą w Moskwie, Federacja Rosyjska za cenę 215 tys. RUB. W dniu 15.07.2016 Getin Holding dokonał wpłaty 30 mln RUB (1,9 mln zł) na poczet podwyższenia kapitałów Assets Service Finance.
• W dniu 15.09.2016 Walne Zgromadzenie Idea Bank (Rumunia) podjęło uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego o 11,1 mln RON. Wyemitowane przez bank akcje zostały objęte przez Getin Holding.
• W dniu 3.10.2016 nastąpiło połączenie spółek Grupy Idea Leasing S.A. w związku z dążeniami do uproszczenia struktury Grupy. Uproszczenie struktury odbyło się poprzez przekształcenie spółek komandytowych Grupy Idea Leasing S.A. w spółki z o.o., a następnie połączenia w jedną spółkę Idea Leasing S.A.
• W dniu 25.10.2016 Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Idea Bank (Białoruś) podjęło uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego banku o łączną kwotę 5,2 mln BYN (równowartość 11,2 mln zł) poprzez emisję 15.657 sztuk akcji o wartości nominalnej 330,6 BYN każda. Wszystkie akcje w ramach podwyższenia kapitału zakładowego banku zostały objęte przez Getin Holding.
• W dniu 31.10.2016 nastąpiło zamknięcie transakcji zakupu i przeniesienie własności 75% akcji Getin Leasing S.A. do Idea Leasing S.A. w związku z planowaną ekspansją w sektorze leasingu. Grupa nabyła od LC Corp BV 75% akcji spółki Getin Leasing S.A. za 291 192 tys. zł i rozpoczęła długofalowy proces integracji spółek leasingowych pod szyldem Idea Leasing S.A.
• W dniu 10.11.2016 Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Getin International S.A., spółki bezpośrednio zależnej od Getin Holding, podjęło uchwałę o obniżeniu kapitału zakładowego z kwoty 142 251 tys. zł do kwoty 711 tys. zł w drodze zmniejszenia wartości nominalnej 1 akcji z 2,00 zł do 0,01 zł. Rejestracja obniżenia kapitału zakładowego nastąpi po przeprowadzeniu postępowania konwokacyjnego.
• W dniu 22.11.2016 Tax Care S.A. zawarł umowę nabycia 500 udziałów o wartości nominalnej 50 zł każdy spółki Banfi Polska Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu. W wyniku transakcji Tax Care S.A. stał się jedynym udziałowcem Banfi Polska Sp. z o.o.

Grupa Kapitałowa Getin Holding

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31.12.2016 (dane w tys. zł)

• W dniu 15.12.2016 Walne Zgromadzenie Idea Bank (Rumunia) podjęło uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego o 11,2 mln RON. Wyemitowane przez bank akcje zostały objęte przez Getin Holding.
• W dniu 15.12.2016 Getin Holding dokonał sprzedaży na rzecz LC Corp B.V 1 148 180 sztuk akcji Idea Bank (Polska), stanowiących 1,46% udziału w kapitale zakładowym Idea Bank (Polska) za łączną cenę 26,5 mln zł.
• W dniu 29.12.2016 Grupa Kapitałowa za pośrednictwem Idea Expert S.A. sprzedała za cenę 41,9 mln zł 100% posiadanych Certyfikatów Inwestycyjnych wyemitowanych przez Debito Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty, stanowiących 100% kapitału funduszu do spółki GetBack S.A. Rozliczenie sprzedaży Debito zostało zaprezentowane w nocie 14.
• W dniu 30.12.2016 w związku z działaniami dążącymi do uproszczenia struktury Grupy, doszło do połączenia spółek Idea Money S.A. i Idea Expert S.A. Połączone spółki występują pod szyldem Idea Money S.A.

2.1. Zatrudnienie w Grupie Kapitałowej

Ilość osób zatrudnionych (w etatach) w spółkach Grupy Kapitałowej Getin Holding	31.12.2016	31.12.2015	Zmiana
Getin Holding S.A.	29	32	(3)
Grupa Idea Bank (Polska)	3 371	3 423	(52)
MW Trade S.A.	27	31	(4)
Getin International S.A.	1	1	-
Segment Rosja (1)	717	961	(244)
Segment Ukraina (2)	909	834	75
Segment Białoruś (3)	1 214	1 338	(124)
Grupa Idea Bank (Rumunia) (4)	478	424	54
Razem	6 746	7 044	(298)
w tym:
Polska	3 428	3 487	(59)
Działalność międzynarodowa	3 318	3 557	(239)

(1) Carcade, Carcade Service, Centr Karawto, Asset Service Finance

(2) Idea Bank (Ukraina), SF Gwarant Plus, Idea Leasing (Ukraina)

(3) Idea Bank (Białoruś), Idea Finance, Idea Broker

(4) Idea Bank (Rumunia), Idea Leasing (Rumunia), Idea Broker, Idea Investment

3 Skład Zarządu jednostki dominującej

Skład Zarządu Getin Holding S.A. na dzień 31.12.2016:

• Piotr Kaczmarek Prezes Zarządu
• Izabela Lubczyńska Członek Zarządu
• Krzysztof Florczak Członek Zarządu

W okresie objętym sprawozdaniem finansowym, w dniu 30.06.2016 Pan František Babický złożył rezygnację z zasiadania w Zarządzie i pełnienia funkcji Członka Zarządu Spółki z dniem 31.07.2016.

Na posiedzeniu w dniu 27.12.2016 Rada Nadzorcza powołała Pana Krzysztofa Jarosława Bieleckiego na I Wiceprezesa Zarządu począwszy od dnia 02.01.2017.

Skład Zarządu Getin Holding S.A. na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego:

• Piotr Kaczmarek Prezes Zarządu
• Krzysztof Bielecki I Wiceprezes Zarządu
• Izabela Lubczyńska Członek Zarządu
• Krzysztof Florczak Członek Zarządu

(dane w tys. zł)

4 Zatwierdzenie sprawozdania finansowego

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd w dniu 22.03.2017.

5 Istotne zasady rachunkowości

5.1 Podstawa sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z zasadą kosztu historycznego, z wyjątkiem pochodnych instrumentów finansowych, instrumentów finansowych dostępnych do sprzedaży, przeznaczonych do obrotu oraz nieruchomości inwestycyjnych wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest przedstawione w złotych, a wszystkie wartości, o ile nie wskazano inaczej, podane są w tysiącach złotych.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez spółki Grupy w dającej się przewidzieć przyszłości tj. co najmniej roku od dnia bilansowego. Na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez spółki Grupy w okresie co najmniej roku od dnia bilansowego.

5.2 Oświadczenie o zgodności

Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez UE ("MSSF-UE"). Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania do publikacji, biorąc pod uwagę toczący się w UE proces wprowadzania standardów MSSF oraz prowadzoną przez Grupę działalność, w zakresie stosowanych przez Grupę zasad rachunkowości MSSF różnią się od MSSF UE. Spółka nie zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie standardów, które zostały opublikowane, lecz nie weszły dotychczas w życie.

MSSF-UE obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości ("RMSR") oraz Komisję ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej ("KIMSF").

Grupa stosuje "carve out" w MSR 39 zatwierdzone przez Unię Europejską jak opisano w niniejszym sprawozdaniu.

W ramach MSSF-UE Grupa ma możliwość dokonania wyboru polityki rachunkowości. Polityki rachunkowości wykorzystane przez Grupę zostały opisane w nocie 5 Istotne zasady rachunkowości.

Niektóre jednostki Grupy prowadzą swoje księgi rachunkowe zgodnie z polityką (zasadami) rachunkowości określonymi przez Ustawę z dnia 29.09.1994 o rachunkowości ("Ustawa") z późniejszymi zmianami i wydanymi na jej podstawie przepisami ("Polskie Standardy Rachunkowości"). Jednostki zagraniczne Grupy prowadzą swoje księgi zgodnie z odpowiednimi przepisami krajowymi. W wypadku wystąpienia różnic między zasadami stosowanymi przez ww. jednostki a zasadami stosowanymi przez Grupę, Grupa dokonuje odpowiednich korekt w celu doprowadzenia danych finansowych tych jednostek do zgodności z MSSF-UE i uwzględnienia ich w skonsolidowanych sprawozdaniu finansowym Grupy.

5.3 Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach

Profesjonalny osąd

W procesie stosowania zasad (polityki) rachunkowości wobec zagadnień podanych poniżej, największe znaczenie, oprócz szacunków księgowych, miał profesjonalny osąd kierownictwa.

Klasyfikacja umów leasingowych

Grupa dokonuje klasyfikacji leasingu jako operacyjnego lub finansowego w oparciu o ocenę, w jakim zakresie ryzyko i pożytki z tytułu posiadania przedmiotu leasingu przypadają w udziale leasingodawcy, a w jakim leasingobiorcy. Ocena ta opiera się na treści ekonomicznej każdej transakcji.

Przychody prowizyjne z tytułu ubezpieczeń i faktoringu

Grupa przeprowadza analizę powiązania produktu kredytowego z produktem ubezpieczeniowym i faktoringowym. W przypadku produktów, dla których występuje bezpośrednie powiązanie produktu ubezpieczeniowego/faktoringowego z produktem kredytowym bez zaklasyfikowania jako produkt złożony, Grupa rozpoznaje całość wynagrodzenia efektywną stopą procentową. Dla produktów złożonych, dla których wydzielono wartość godziwą oferowanego instrumentu finansowego oraz produktu ubezpieczeniowego/faktoringowego sprzedawanego łącznie z tym instrumentem, Grupa dokonuje alokacji na podstawie proporcji odpowiednio wartości godziwej instrumentu finansowego oraz wartości godziwej usługi pośrednictwa w stosunku do sumy obu tych wartości. Wynagrodzenie za usługę pośrednictwa rozpoznawane jest liniowo na podstawie stopnia zaawansowania usługi, pozostała część natomiast ujmowana jest metodą efektywnej stopy procentowej przez okres trwania instrumentu finansowego. Ponadto, Grupa dokonuje szacunku części wynagrodzenia, która będzie zwracana (np. z tytułu wypowiedzenia przez klienta umowy ubezpieczenia/faktoringu, przedpłat lub innych tytułów) w okresach po sprzedaży produktu ubezpieczeniowego/faktoringu. Oszacowana część wynagrodzenia odraczana jest w czasie do wysokości przewidywanych zwrotów. Produkty ubezpieczeniowe oferowane przez Grupę w powiązaniu z produktami kredytowymi zostały opisane w nocie 7.1 Ryzyko kredytowe, gdzie mowa jest o ubezpieczeniach zabezpieczających ryzyko kredytowe.

Jednostki stowarzyszone

Co do zasady, jednostkami stowarzyszonymi są te jednostki, na które inwestor wywiera znaczący wpływ. Znaczący wpływ jest to władza pozwalająca na uczestniczenie w podejmowaniu decyzji na temat polityki finansowej i operacyjnej jednostki, w której dokonano inwestycji, niepolegająca jednak na sprawowaniu kontroli lub współkontroli nad polityką tej jednostki.

Jeżeli Grupa posiada bezpośrednio lub pośrednio (np. poprzez jednostki zależne) 20% lub więcej praw głosu w jednostce, w której dokonano inwestycji, to zakłada się, że Grupa wywiera znaczący wpływ na tę jednostkę, chyba że można w sposób oczywisty wykazać, że jest inaczej. Natomiast jeśli Grupa posiada bezpośrednio lub pośrednio (np. poprzez jednostki zależne) mniej niż 20% praw głosu w jednostce, w której dokonano inwestycji, to można założyć, że nie wywiera on na tę jednostkę znaczącego wpływu, chyba że można w sposób oczywisty taki wpływ wykazać.

Na dzień 31.12.2016 stosując profesjonalny osąd, Grupa ujęła następujące jednostki stowarzyszone:

• o spółkę Open Finance S.A., w której Grupa posiada akcje stanowiące efektywnie 8,01% kapitału tej spółki.
• o spółkę Getin Leasing S.A., w której Grupa posiadała efektywnie 50,84% kapitału tej spółki.

Grupa uznała, iż spełnione zostały warunki dotyczące wywierania znaczącego wpływu na Open Finance przede wszystkim ze względu na fakt zwiększającego się zaangażowania kapitałowego Grupy w ww. spółkę oraz biorąc pod uwagę fakt, iż dwóch członków Zarządu Idea Bank (Polska) pełni funkcje Członków Rady Nadzorczej Open Finance, a dwóch innych Członków Rady Nadzorczej Open Finance pełnią również funkcję Członków Rady Nadzorczej Idea Bank (Polska) .

Grupa uznała, iż nie są spełnione warunki uznania spółki Getin Leasing za jednostkę zależną mimo posiadania efektywnie 50,84% kapitału i praw głosów spółki ze względu na fakt, iż spółka LC Corp B.V. posiada opcję odkupu 35% akcji spółki. Ponadto, zgodnie ze statutem spółki Getin Leasing, prawo do powoływania większości członków Rady Nadzorczej, a co za tym idzie – sprawowania władzy nad spółką - przysługuje akcjonariuszowi LC Corp B.V i ogranicza prawa Grupy w tym zakresie. W związku z powyższym, spółka Getin Leasing ujęta jest jako jednostka stowarzyszona.

Niepewność szacunków

Sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF-UE wymaga dokonania przez Grupę pewnych szacunków oraz przyjęcia pewnych założeń, które mają wpływ na kwoty prezentowane w sprawozdaniu finansowym. Szacunki i założenia, które podlegają ciągłej ocenie przez kierownictwo Grupy, oparte są o doświadczenia historyczne i inne czynniki, w tym oczekiwania co do przyszłych zdarzeń, które w danej sytuacji wydają się uzasadnione. Mimo, że szacunki te opierają się na

najlepszej wiedzy dotyczącej warunków bieżących i działań, które Grupa podejmuje, rzeczywiste rezultaty mogą się od tych szacunków różnić.

Szacunki dokonywane na koniec każdego okresu sprawozdawczego odzwierciedlają warunki, które istniały na te daty (np. kurs walutowy, stopy procentowe, ceny rynkowe).

Główne obszary, dla których Grupa dokonała szacunków obejmują:

Utrata wartości kredytów i pożyczek, portfela wierzytelności oraz należności leasingowych

Na koniec każdego okresu sprawozdawczego Grupa ocenia, czy istnieją obiektywne dowody utraty wartości danego składnika lub grupy aktywów finansowych. Grupa ocenia czy istnieją przesłanki wskazujące na możliwe do wiarygodnego zmierzenia zmniejszenia szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych dotyczących portfela kredytowego, zanim zmniejszenie to będzie można przyporządkować do konkretnego kredytu w celu oszacowania utraty wartości. Szacunki mogą uwzględniać możliwe do zaobserwowania dane wskazujące na wystąpienie niekorzystnej zmiany sytuacji płatniczej kredytobiorców należących do określonej grupy lub sytuacji gospodarczej w danym kraju lub jego części, co ma związek z problemami występującymi w tej grupie aktywów. Metodologia i założenia, na podstawie których określa się szacunkowe kwoty przepływów pieniężnych i okresy, w których one nastąpią są poddawane regularnym przeglądom w celu identyfikacji różnic pomiędzy szacunkową a rzeczywistą wielkością strat.

Szacunki i związane z nimi założenia opierają się o doświadczenia historyczne i inne czynniki uznawane za istotne. Rzeczywiste wyniki mogą odbiegać od przyjętych wartości szacunkowych.

Szacowanie potencjalnej utraty wartości należności kredytowych i leasingowych zależy od wielu czynników, w tym trendów historycznych. Na kredyty ze zidentyfikowaną utratą wartości tworzone są odpisy aktualizujące pomniejszające wartość bilansową, jeżeli w ocenie Grupy szacowana spłata możliwa do uzyskania od dłużnika, łącznie z wartością posiadanych zabezpieczeń, może być niższa od wartości należności pozostałej do spłaty. W odniesieniu do rezerw na straty poniesione a nieujawnione, Grupa (na podstawie danych historycznych) szacuje parametry PD (prawdopodobieństwo niewypłacalności) oraz ekspercko RR (stopa odzysku – zbliżona do estymowanych wartości portfelowych) niezbędne do określenia wysokości odpisów IBNR (Incured But Not Reported). Parametr RR – z uwagi na niewystarczająco długie szeregi czasowe danych własnych – szacowany jest metodą ekspercką na podstawie analizy odzysków.

Instrumenty pochodne, aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy

Wartość godziwą instrumentów pochodnych, aktywów finansowych i zobowiązań finansowych nie notowanych na aktywnych rynkach ustala się stosując powszechnie uznane techniki wyceny. Wszystkie modele są zatwierdzane przed ich zastosowaniem, a także kalibrowane w celu zapewnienia, że otrzymane wyniki odzwierciedlają faktyczne dane i porównywalne ceny rynkowe. W miarę możliwości w modelach wykorzystywane są wyłącznie dane możliwe do zaobserwowania, pochodzące z aktywnego rynku, jednakże w pewnych okolicznościach stosowane jest oszacowanie niepewności przez spółki Grupy (takich jak ryzyko kontrahenta, zmienności i korelacje rynkowe). Zmiana założeń dotyczących tych czynników może wpłynąć na wyceny niektórych instrumentów finansowych.

Utrata wartości firmy

Po początkowym ujęciu, wartość firmy jest wykazywana według ceny nabycia pomniejszonej o wszelkie skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Test na utratę wartości przeprowadza się raz na rok. Ponadto na każdą datę sprawozdawczą ocenia się, czy nie wystąpiły przesłanki utraty wartości firmy. Przyjęcie odmiennych założeń do testów na utratę wartości firmy mogłoby mieć wpływ na wycenę wartości firmy. Zidentyfikowana utrata wartości jest odnoszona do wyniku finansowego.

Założenia do testów na utratę wartości firmy oraz wyniki testów zostały szczegółowo opisane w nocie 35.

Utrata wartości znaku towarowego

Na moment rozliczenia nabycia jednostki zależnej Grupa rozpoznaje wartość godziwą znaczących znaków towarowych, na podstawie wyceny niezależnych rzeczoznawców. Zgodnie z MSR 38 na dzień bilansowy jednostka ocenia, czy okres użytkowania rozpoznanych znaków towarowych jest określony czy nieokreślony. Dla znaków towarowych o nieokreślonym okresie użytkowania, corocznie oraz za każdym razem kiedy zaistnieją przesłanki utraty wartości, przeprowadza się testy na utratę wartości

znaku, porównując jego wartość odzyskiwalną z wartością bilansową. Nadwyżkę wartości bilansowej nad wartością odzyskiwalną ujmuje się jako stratę z tytułu utraty wartości.

Składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego

Grupa rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego bazując na założeniu, że w przyszłości zostanie osiągnięty zysk podatkowy pozwalający na jego wykorzystanie.

Pogorszenie uzyskiwanych wyników podatkowych w przyszłości mogłoby spowodować, że założenie to stałoby się nieuzasadnione. Na moment sporządzenia sprawozdania finansowego Grupa nie stwierdziła wystąpienia ryzyka realizowalności aktywów z tytułu podatku odroczonego. Utworzenie przez Idea Bank (Polska) podatkowej grupy kapitałowej przesunęło okres realizacji aktywa dla wszystkich składników w odniesieniu do spółek wchodzących w skład tej grupy o 3 lata, tj. okres na który została zawiązana podatkowa grupa kapitałowa.

Wycena skupionych wierzytelności windykacyjnych

Wycena wartości portfela skupionych wierzytelności została dokonana metodą zdyskontowanych oczekiwanych przepływów pieniężnych, oszacowanych w oparciu o historyczne odzyski z tego portfela. Wynik z tytułu oszacowania wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych prezentowany jest w wyniku z tytułu odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości kredytów, pożyczek i należności leasingowych. Znaczące szacunki dotyczą oczekiwanych przepływów pieniężnych realizowanych w ramach działalności windykacyjnych oraz związanych z tym kosztów, w tym kosztów windykowania. Rzeczywiste wyniki windykacji portfeli mogą być inne niż te zakładane w szacunkach.

Amortyzacja baz klientów

Nabyte bazy klientów są ujmowane przez Grupę jako aktywa niematerialne. Grupa ocenia okres użytkowania składnika aktywów niematerialnych z tytułu nabytych baz klientów jako określony i amortyzuje go metodą liniową przez okres 5 lat. Przy początkowym ujęciu stosowany jest model ceny nabycia lub kosztu wytworzenia. Grupa weryfikuje okres i metodę amortyzacji składnika aktywów niematerialnych z tytułu nabytych baz klientów co najmniej na koniec każdego roku obrotowego i ujmuje zmianę jako zmianę wartości szacunkowych zgodnie z MSR 8. Grupa zaprzestaje ujmowania składnika aktywów niematerialnych z tytułu nabytych baz klientów w momencie zbycia lub gdy nie przewiduje się osiągnięcia przyszłych korzyści ekonomicznych z jego użytkowania.

Grupa w regularnych odstępach czasowych dokonuje analizy zrealizowanych jak i przyszłych spodziewanych przepływów pieniężnych celem zidentyfikowania konieczności ewentualnego odpisu aktualizującego nabytych baz danych. W wyniku przeprowadzonych analiz dla tego składnika wartości niematerialnych na dzień 31.12.2016 nie stwierdzono zaistnienia takiej przesłanki.

5.4 Waluta funkcjonalna i waluta sprawozdań finansowych

Złoty polski jest walutą funkcjonalną Spółki dominującej, walutą sprawozdawczą niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego oraz walutą funkcjonalną spółek Grupy, z wyjątkami wymienionymi poniżej. Walutą funkcjonalną:

• Carcade sp. z o.o, Carcade Service sp. z o.o., Centr Karawto sp. z o.o. i Assets Service Finance sp. z o.o. jest rubel rosyjski;
• Getin International S.a.r.l. jest euro;
• Idea Bank S.A. (Ukraina), Idea Leasing sp. z o.o. (Ukraina), Spółka Finansowa Gwarant Plus sp. z o.o., jest hrywna ukraińska;
• Idea Bank S.A. (Białoruś), Idea Broker sp. z o.o. i Idea Finance sp. z o.o. jest rubel białoruski;
• Idea Bank Romania S.A., Idea Leasing IFN S.A., Idea Broker de Asigurare SLR, Idea Investment S.A. jest lej rumuński.

5.5 Sprawozdawczość finansowa w warunkach hiperinflacji

Sprawozdania finansowe jednostki, której walutą funkcjonalną jest waluta kraju, którego gospodarka ogarnięta jest hiperinflacją sporządza się w jednostkach wyceny aktualnych na koniec okresu sprawozdawczego. W okresie inflacji jednostka posiadająca nadwyżki aktywów pieniężnych nad zobowiązaniami pieniężnymi traci siłę nabywczą, natomiast jednostka z nadwyżką zobowiązań

pieniężnych nad aktywami pieniężnymi zyskuje na sile nabywczej, w takim stopniu, w jakim te aktywa i zobowiązania nie są związane z poziomem cen.

Zysk lub stratę wynikające z sytuacji pieniężnej netto można ustalić jako różnicę wynikającą z przekształcenia aktywów niepieniężnych, kapitału własnego i pozycji w rachunku zysków i strat oraz korekt indeksowanych aktywów i zobowiązań. Zysk lub stratę wynikającą z sytuacji pieniężnej netto ujmuje się w wyniku i ujawnia oddzielnie w rachunku zysków i strat. Ponadto wszystkie kwoty w rachunku zysków i strat przekształca się przy zastosowaniu ogólnego indeksu cen, tak aby były wyrażone w jednostkach aktualnych na koniec okresu sprawozdawczego.

Pod koniec pierwszego okresu stosowania MSR 29, jak i w okresach kolejnych, przekształca się wszystkie składniki kapitału własnego, stosując ogólny indeks cen, począwszy od początku okresu lub od momentu, w którym te składniki kapitału własnego zostały wniesione, jeżeli nastąpiło to później.

Jeżeli kraj, w którym działa jednostka, przestanie być uważany za gospodarkę z hiperinflacją, co skutkuje zaniechaniem stosowania MSR 29, to kwoty wyrażone w jednostkach wyceny aktualnych na koniec ubiegłego okresu sprawozdawczego traktuje się jako podstawę określenia wartości bilansowych w kolejnych okresach sprawozdawczych.

5.6 Nowe obowiązujące standardy rachunkowości oraz interpretacje

Następujące standardy, zmiany do istniejących standardów oraz interpretacje opublikowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) oraz zatwierdzone do stosowania w UE wchodzą w życie po raz pierwszy w roku 2016:

• Zmiany do MSSF 10 "Skonsolidowane sprawozdania finansowe", MSSF 12 "Ujawnienia na temat udziałów w innych jednostkach" oraz MSR 28 "Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach" – Jednostki inwestycyjne: zastosowanie zwolnienia z konsolidacji zatwierdzone w UE w dniu 22.09.2016 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.01.2016 roku lub po tej dacie),
• Zmiany do MSSF 11 "Wspólne ustalenia umowne" Rozliczanie nabycia udziałów we wspólnych operacjach - zatwierdzone w UE w dniu 24.11.2015 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.01.2016 roku lub po tej dacie),
• Zmiany do MSR 1 "Prezentacja sprawozdań finansowych" Inicjatywa w odniesieniu do ujawnień - zatwierdzone w UE w dniu 18.12.2015 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.01.2016 roku lub po tej dacie),
• Zmiany do MSR 16 "Rzeczowe aktywa trwałe" oraz MSR 38 "Aktywa niematerialne" Wyjaśnienia na temat akceptowalnych metod amortyzacyjnych - zatwierdzone w UE w dniu 02.12.2015 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.12.2016 roku lub po tej dacie),
• Zmiany do MSR 16 "Rzeczowe aktywa trwałe" oraz MSR 41 "Rolnictwo" Uprawy roślinne zatwierdzone w UE w dniu 23.11.2015 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.01.2016 roku lub po tej dacie),
• Zmiany do MSR 19 "Świadczenia pracownicze" Programy określonych świadczeń: składki pracownicze - zatwierdzone w UE w dniu 17.12.2014 roku (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.02.2015 roku lub po tej dacie),
• Zmiany do MSR 27 "Jednostkowe sprawozdania finansowe" Metoda praw własności w jednostkowych sprawozdaniach finansowych - zatwierdzone w UE w dniu 18.12.2015 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.01.2016 roku lub po tej dacie).
• Zmiany do różnych standardów "Poprawki do MSSF (cykl 2010-2012)" dokonane zmiany w ramach procedury wprowadzania dorocznych poprawek do MSSF (MSSF 2, MSSF 3, MSSF 8, MSSF 13, MSR 16, MSR 24 oraz MSR 38) ukierunkowane głównie na rozwiązywanie

niezgodności i uściślenie słownictwa – zatwierdzone w UE w dniu 17.12.2014 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.02.2015 lub po tej dacie),

Zmiany do różnych standardów "Poprawki do MSSF (cykl 2012-2014)" – dokonane zmiany w ramach procedury wprowadzania dorocznych poprawek do MSSF (MSSF 5, MSSF 7, MSR 19 oraz MSR 34) ukierunkowane głównie na rozwiązywanie niezgodności i uściślenie słownictwa zatwierdzone w UE w dniu 15.12.2015 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.01.2016 lub po tej dacie).

Zastosowanie powyższych standardów i zmian do standardów nie miało istotnego wpływu na dotychczas stosowaną politykę rachunkowości Grupy ani na jej sytuację finansową i wyniki działalności.

5.7 Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie

Następujące standardy i interpretacje zostały wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości lub Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej, a nie weszły jeszcze w życie:

MSSF 9 "Instrumenty finansowe" - zatwierdzony w UE w dniu 22.11.2016 roku (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.01.2018 roku lub po tej dacie),

W lipcu 2014 r. RMSR opublikowała kompletną wersję MSSF 9 "Instrumenty finansowe", która zastępuje wytyczne zawarte w MSR 39. Nowy MSSF 9 wchodzi w życie dla okresów rocznych rozpoczynających się od dnia 01.01.2018 roku lub później, przy czym możliwe jest jego wcześniejsze zastosowanie. Powyższy Standard ma zastosowanie retrospektywne przy czym nie jest wymagane przekształcenie danych porównawczych

Najważniejsze wymogi MSSF 9 dotyczą przede wszystkim następujących obszarów:

• Jednostka będzie zobowiązania przeprowadzać oceny (testy) modelu biznesowego i testy charakterystyk przepływów pieniężnych w oparciu o które będzie następnie podejmowała decyzje dotyczące klasyfikacji danego aktywa/zobowiązania finansowego.

• Wszystkie aktywa finansowe wchodzące obecnie w zakres MSR 39 "Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena" muszą być wyceniane w koszcie zamortyzowanym lub w wartości godziwej. W szczególności inwestycje w instrumenty dłużne, utrzymywane w ramach modelu biznesowego zakładającego pozyskiwanie umownych przepływów pieniężnych i generujące umowne przepływy pieniężne wyłącznie w formie spłat kapitału i odsetek od kapitału pozostającego do spłaty, generalnie wycenia się w koszcie zamortyzowanym na koniec kolejnych okresów rozliczeniowych. Instrumenty dłużne utrzymywane w ramach modelu biznesowego zakładającego pozyskiwanie umownych przepływów pieniężnych z możliwością ich zbycia generujące umowne przepływy pieniężne wyłącznie w formie spłat kapitału i odsetek od kapitału pozostającego do spłaty, wycenia się w wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Wszystkie pozostałe instrumenty dłużne i kapitałowe wycenia się w wartości godziwej na koniec kolejnych okresów sprawozdawczych i ujmuje bezpośrednio w rachunku zysków i strat. Ponadto zgodnie z MSSF 9 jednostka może podjąć nieodwołalną decyzję dotyczącą klasyfikacji instrumentu kapitałowego do grupy aktywów których zmiany wartości godziwej będą odnoszone na kapitał jednakże dla tej grupy instrumentów kapitałowych ewentualne zyski i straty z tytułu zmiany wartości godziwej nigdy nie będą przenoszone do rachunku zysków i strat jednostki (w wyniku finansowym ujmowane będą tylko dochody z dywidendy).

• W zakresie zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, MSSF 9 wymaga, by zmianę wartości godziwej zobowiązania finansowego, wynikającą ze zmian ryzyka kredytowego tego zobowiązania, prezentować w pozostałych całkowitych dochodach, chyba że ujęcie skutków zmian ryzyka kredytowego tego zobowiązania w pozostałych całkowitych dochodach spowodowałoby wystąpienie lub zwiększenie niedopasowania księgowego w wyniku finansowym. Zmian wartości godziwej przypisywanych do ryzyka kredytowego zobowiązania nie przenosi się następnie na wynik finansowy. Zgodnie z MSR 39 cała kwota zmiany wartości godziwej zobowiązania finansowego wyznaczonego do wyceny w wartości godziwej przez wynik finansowy jest ujmowana w wyniku finansowym.

• W odniesieniu do utraty wartości aktywów finansowych, MSSF 9 wymaga stosowania modelu oczekiwanej straty kredytowej zamiast wymaganego dotychczas przez MSR 39 modelu poniesionej straty kredytowej.

Standard wprowadza klasyfikację ekspozycji kredytowych do trzech grup:

• o Koszyk 1 Instrumenty finansowe dla których ryzyko kredytowe nie wzrosło od początkowego ujęcia lub które posiadają niski poziom ryzyka na dzień bilansowy. Oczekiwana strata liczona jest w horyzoncie 12-miesięcznym w oparciu o wartość bilansową brutto.
• o Koszyk 2 Instrumenty finansowe dla których ryzyko kredytowe znacząco wzrosło od początkowego ujęcia. Oczekiwana strata liczona jest w całym okresie kredytowania w oparciu o wartość bilansową brutto.
• o Koszyk 3 Instrumenty finansowe dla których zidentyfikowano przesłankę utraty wartości. Oczekiwana strata liczona jest w całym okresie kredytowania w oparciu o wartość bilansową netto.

Dodatkowo standard wyróżnia odrębną kategorie składników aktywów finansowych nabytych lub powstałych, które w momencie początkowego ujęcia są dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe – POCI (Purchased or Originated Credit Impaired Financial Instrument). MSSF 9 wymaga dla nich szacowania strat kredytowych w horyzoncie życia ekspozycji. Instrumenty finansowe zakwalifikowane jako POCI pozostają w tej kategorii do momentu wyłączenia z ksiąg.

Dodatkowo w porównaniu do MSR 39, model utraty wartości dotyczy szerszego zakresu instrumentów finansowych.

• Nowe wymogi dotyczące rachunkowości zabezpieczeń zachowują trzy rodzaje rachunkowości zabezpieczeń zdefiniowane w MSR 39. MSSF 9 jest bardziej elastyczny, jeżeli chodzi o typy transakcji podlegających rachunkowości zabezpieczeń; w szczególności rozszerza on zakres instrumentów kwalifikujących się jako instrumenty zabezpieczające. Testy efektywności zastąpiono zasadą "powiązania ekonomicznego". Nie wymaga się już retrospektywnej oceny efektywności zabezpieczenia. Poszerzono również wymogi dotyczące ujawniania informacji o zarządzaniu ryzykiem w jednostce.

Grupa prowadzi prace mające na celu pełne przygotowanie do wdrożenia w wymaganym terminie zmian wynikających z MSSF 9.

MSSF 15 "Przychody z umów z klientami" oraz zmiany do MSSF 15 "Data wejścia w życie MSSF 15" - zatwierdzony w UE w dniu 22.09.2016 roku (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.01.2018 roku lub po tej dacie)

MSSF 15 wprowadza nowe zasady ujmowania przychodów zastępując dotychczasowe wytyczne wynikające z MSR 18.

Podstawowa zasadą nowego standardu jest ujmowanie przychodu w taki sposób aby odzwierciedlał transfer przyrzeczonych towarów lub usług w kwocie odzwierciedlającej wartość wynagrodzenia, do którego spółka oczekuje mieć prawo w zamian za te towary lub usługi.

Zgodnie z ww. standardem przychód powstaje w momencie, gdy kontrola nad towarami lub usługami przechodzi w ręce klienta. W zależności od spełnienia określonych warunków przychody są albo rozkładane w czasie w sposób odzwierciedlający wykonanie umowy przez jednostkę albo ujmowane jednorazowo w momencie przeniesienia kontroli nad towarami lub usługami na klienta.

Grupa uważa, że zastosowanie standardu nie będzie miało znaczącego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe.

W okresie objętym sprawozdaniem finansowym Grupa nie zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie powyższych interpretacji, które zostały opublikowane, lecz nie weszły dotychczas w życie.

Standardy i Interpretacje przyjęte przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, ale jeszcze niezatwierdzone do stosowania w UE.

MSSF 14 "Odroczone salda z regulowanej działalności" (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.01.2016 roku lub po tej dacie) – Komisja Europejska

postanowiła nie rozpoczynać procesu zatwierdzania tego tymczasowego standardu do stosowania na terenie UE do czasu wydania ostatecznej wersji MSSF 14,

MSSF 16 "Leasing" (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.01.2019 roku lub po tej dacie),

MSSF 16 wprowadza nowe zasady ujmowania leasingu przede wszystkim poprzez wyeliminowanie stosowanego do tej pory podziału na leasing operacyjny i finansowy. Zgodnie z nowym standardem, w przypadku praktycznie każdej umowy spełniającej definicję leasingu, za wyjątkiem umów krótszych niż 12 miesięcy oraz dotyczących aktywów o niskiej wartości, leasingobiorca będzie zobowiązany do ujęcia w bilansie "prawa do użytkowania aktywa" oraz zobowiązania do zapłaty opłat leasingowych. Ponadto, leasingobiorca w swoim rachunku zysków i strat będzie zobowiązany do ujęcia kosztów amortyzacji aktywa będącego przedmiotem leasingu w sposób oddzielny od kosztów odsetek z tytułu ww. zobowiązania leasingowego. W odniesieniu do leasingobiorcy przedmiotowy standard nie powinien mieć istotnego wpływu na dotychczas stosowane ujęcie księgowe, tj. leasingodawca w dalszym ciągu będzie ujmował oddzielnie dwa typy leasingu w zależności od charakteru umowy leasingowej.

Grupa uważa, iż zastosowanie ww. standardu nie będzie miało istotnego wpływu na dotychczas stosowane przez Grupę ujęcie umów leasingu finansowego w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy. Ponadto, Grupa ocenia, że wejście w życie ww. standardu będzie miało wpływ na ujmowanie, prezentację, wycenę oraz ujawnienia dotyczące aktywów i zobowiązań wynikających z umów leasingu operacyjnego, w których Grupa występuje jako leasingobiorca. Grupa jest w trakcie szacowania wpływu powyższych zmian.

• Zmiany do MSSF 2 "Płatności na bazie akcji" Klasyfikacja oraz wycena płatności na bazie akcji (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.01.2018 roku lub po tej dacie),
• Zmiany do MSSF 4 "Umowy ubezpieczeniowe" – Zastosowanie MSSF 9 "Instrumenty finansowe" wraz z MSSF 4 "Instrumenty ubezpieczeniowe" (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.01.2018 roku lub po tej dacie lub w momencie zastosowania MSSF 9 "Instrumenty finansowe" po raz pierwszy),
• Zmiany do MSSF 10 "Skonsolidowane sprawozdania finansowe" oraz MSR 28 "Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach" – Sprzedaż lub wniesienie aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem oraz późniejsze zmiany (data wejścia w życie zmian została odroczona do momentu zakończenia prac badawczych nad metodą praw własności),
• Zmiany do MSSF 15 "Przychody z umów z klientami" Wyjaśnienia do MSSF 15 "Przychody z umów z klientami" (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się .1.01.2018 roku lub po tej dacie),
• Zmiany do MSR 7 "Sprawozdanie z przepływów pieniężnych" Inicjatywa w odniesieniu do ujawnień (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.01.2017 roku lub po tej dacie),
• Zmiany do MSR 12 "Podatek dochodowy" Ujmowanie aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego od niezrealizowanych strat (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.01.2017 roku lub po tej dacie),
• Zmiany do MSR 40 "Nieruchomości inwestycyjne" Przeniesienia nieruchomości inwestycyjnych (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.01.2018 roku lub po tej dacie),
• Zmiany do różnych standardów "Poprawki do MSSF (cykl 2014-2016)" dokonane zmiany w ramach procedury wprowadzania dorocznych poprawek do MSSF (MSSF 1, MSSF 12 oraz MSR 28) ukierunkowane głównie na rozwiązywanie niezgodności i uściślenie słownictwa (zmiany do MSSF 12 obowiązują w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.01.2017 roku

lub po tej dacie, a zmiany do MSSF 1 i MSR 28 obowiązują w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.01.2018 roku lub po tej dacie),

Interpretacja KIMSF 22 "Transakcje w walutach obcych i płatności zaliczkowe" (obowiązująca w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 01.01.2018 roku lub po tej dacie)

W opinii Grupy zastosowanie zmienionych standardów nie będzie miało znaczącego wpływu na sprawozdanie finansowe w okresie ich początkowego zastosowania.

5.8 Korekta błędu

W 2016 i 2015 roku Grupa nie dokonywała korekty błędu.

5.9 Zasady konsolidacji

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje sprawozdanie finansowe Getin Holding S.A. oraz sprawozdania finansowe jej jednostek zależnych, sporządzone za odpowiednie okresy sprawozdawcze. Pakiety konsolidacyjne jednostek zależnych, będące podstawą sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego, sporządzane są za ten sam okres sprawozdawczy co sprawozdanie jednostki dominującej, przy wykorzystaniu spójnych i jednolitych zasad rachunkowości zastosowanych dla transakcji i zdarzeń gospodarczych o podobnym charakterze. W celu eliminacji rozbieżności w stosowanych zasadach rachunkowości wprowadza się korekty.

Wszystkie znaczące salda i transakcje pomiędzy jednostkami Grupy, w tym niezrealizowane zyski wynikające z transakcji w ramach Grupy, zostały w całości wyeliminowane. Niezrealizowane straty są eliminowane chyba, że dowodzą wystąpienia utraty wartości.

Jednostki zależne

Spółka, niezależnie od charakteru zaangażowania w danej jednostce, określa swój status jednostki dominującej oceniając czy sprawuje kontrolę nad jednostką, w której dokonano inwestycji.

Spółka sprawuje kontrolę nad jednostką, w której dokonano inwestycji w przypadku, gdy z tytułu swojego zaangażowania w tę jednostkę podlega ekspozycji na zmienne wyniki finansowe lub gdy ma prawa do zmiennych wyników finansowych oraz ma możliwość wywierania wpływu na wysokość tych wyników finansowych poprzez sprawowanie władzy nad tą jednostką.

Spółka sprawuje kontrolę nad jednostką, w której dokonano inwestycji wtedy i tylko wtedy gdy jednocześnie:

• sprawuje władzę nad jednostką, w której dokonano inwestycji,
• z tytułu swojego zaangażowania w jednostce, w której dokonano inwestycji, podlega ekspozycji na zmienne wyniki finansowe lub posiada prawa do zmiennych wyników finansowych oraz
• posiada możliwość wykorzystania sprawowanej władzy nad jednostką, w której dokonano inwestycji, do wywierania wpływu na wysokość swoich wyników finansowych.

Konsolidacja jednostki, w której dokonano inwestycji rozpoczyna się od dnia, w którym Spółka uzyskuje kontrolę nad jednostką, a ustaje gdy traci nad nią kontrolę.

Spółka przypisuje zysk lub stratę i każdy składnik innych całkowitych dochodów do właścicieli jednostki dominującej oraz do udziałów niekontrolujących. Spółka przedstawia udziały niekontrolujące w skonsolidowanym bilansie, w kapitale własnym oddzielnie od kapitału własnego właścicieli jednostki dominującej. Zmiany w udziale własnościowym jednostki dominującej w jednostce zależnej, które nie skutkują utratą przez jednostkę dominującą kontroli nad jednostką zależną, stanowią transakcje rozliczane przez kapitał. W przypadku, gdy zmienia się część kapitału własnego posiadanego przez udziały niekontrolujące, Getin Holding dokonuje korekty wartości bilansowej udziałów kontrolujących i niekontrolujących w celu odzwierciedlenia zmian we względnych udziałach w jednostce zależnej. Wszelkie różnice pomiędzy kwotą korekty udziałów niekontrolujących a wartością godziwą kwoty zapłaconej lub otrzymanej Spółka odnosi bezpośrednio na kapitał własny i przypisuje to do właścicieli jednostki dominującej.

Jeżeli Spółka utraci kontrolę nad jednostką zależną to:

• wyłącza aktywa (w tym wartość firmy) i zobowiązania byłej jednostki zależnej ze skonsolidowanego bilansu,
• ujmuje wszelkie inwestycje utrzymane w byłej jednostce zależnej w ich wartości godziwej na dzień utraty kontroli, a następnie ujmuje je i wszelkie kwoty wzajemnych zobowiązań byłej jednostki zależnej i jednostki dominującej zgodnie z odpowiednimi MSSF,
• ujmuje zyski lub straty związane z utratą kontroli przypisanie byłej jednostce dominującej.

Jednostki stowarzyszone

Jednostkami stowarzyszonymi są te jednostki, na które inwestor wywiera znaczący wpływ. Znaczący wpływ jest to władza pozwalająca na uczestniczenie w podejmowaniu decyzji na temat polityki finansowej i operacyjnej jednostki, w której dokonano inwestycji, niepolegająca jednak na sprawowaniu kontroli lub współkontroli nad polityką tej jednostki.

Jeżeli inwestor posiada bezpośrednio lub pośrednio (np. poprzez jednostki zależne) 20% lub więcej praw głosu w jednostce, w której dokonano inwestycji, to zakłada się, że inwestor wywiera znaczący wpływ na tę jednostkę, chyba że można w sposób oczywisty wykazać, że jest inaczej. Natomiast jeśli inwestor posiada bezpośrednio lub pośrednio (np. poprzez jednostki zależne) mniej niż 20% praw głosu w inwestor, w której dokonano inwestycji, to można założyć, że nie wywiera on na tę jednostkę znaczącego wpływu, chyba że można w sposób oczywisty taki wpływ wykazać. Inwestor traci znaczący wpływ na jednostkę, w której dokonano inwestycji, w momencie, gdy traci władzę pozwalającą na uczestniczenie w podejmowaniu decyzji w sprawie polityki finansowej i operacyjnej jednostki, w której dokonano inwestycji.

W odniesieniu do ujmowania inwestycji w jednostkach stowarzyszonych Grupa stosuje metodę praw własności, według której inwestycja jest początkowo ujmowana według kosztu, a następnie po dniu nabycia jej wartość jest korygowana odpowiednio o zmianę udziału inwestora w aktywach netto jednostki, w której dokonano inwestycji.

W przypadku inwestycji w jednostkę stowarzyszoną, która powstaje wskutek nabycia znaczącego wpływu w jednostce której akcje/udziały były posiadane przez Grupę i klasyfikowane jako aktywa dostępne do sprzedaży Grupa uznaje jako koszt nabycia tej inwestycji historyczny koszt nabycia tych akcji/udziałów.

Wspólne przedsięwzięcia

Wspólnymi przedsięwzięciami nazywamy wspólne porozumienie, w ramach którego strony sprawujące wspólną kontrolę nad porozumieniem mają prawo do aktywów netto porozumienia.

Wspólne przedsięwzięcia są to jednostki, nad którymi Grupa sprawuje współkontrolę na mocy zawartej umowy. W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym wspólne przedsięwzięcia są ujmowane metodą praw własności.

Zysk lub strata inwestora obejmuje jego udział w zysku lub stracie jednostki, w której dokonano inwestycji, a inne całkowite dochody inwestora obejmują jego udział w innych całkowitych dochodach jednostki, w której dokonano inwestycji. Jeżeli udział jednostki w stratach jednostki stowarzyszonej jest równy lub wyższy od jego udziału w jednostce stowarzyszonej, jednostka zaprzestaje ujmowania swojego udziału w dalszych stratach.

Zyski i straty wynikające z "oddolnych" i "odgórnych" transakcji pomiędzy Spółką i jej jednostkami zależnymi a jednostką stowarzyszoną ujmuje się w sprawozdaniu finansowym Grupy jedynie w stopniu odzwierciedlającym udziały niepowiązanych inwestorów w jednostce stowarzyszonej. Udział inwestora w zyskach lub stratach jednostki stowarzyszonej z tytułu tych transakcji podlega wyłączeniu.

Każdorazowo na koniec okresu sprawozdawczego Grupa ocenia istnienie przesłanek, które wskazują, czy konieczne jest dokonanie odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości w odniesieniu do jej inwestycji netto w jednostce stowarzyszonej. W przypadku istnienia takiej przesłanki, Grupa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej, tj. wartości użytkowej lub wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży, w zależności od tego, która z nich jest wyższa. W przypadku gdy wartość bilansowa składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną, Grupa ujmuje w rachunku zysków i strat odpis z tytułu utraty wartości.

5.10 Wycena do wartości godziwej

Grupa wycenia instrumenty finansowe takie jak instrumenty dostępne do sprzedaży oraz instrumenty pochodne oraz aktywa niefinansowe takie jak nieruchomości inwestycyjne w wartości godziwej na każdy dzień bilansowy. Ponadto, wartość godziwa zobowiązań wycenianych według zamortyzowanego kosztu, kredytów i pożyczek oraz należności z tytułu leasingu została ujawniona w nocie 7.7.

Wartość godziwa jest rozumiana jako cena, która byłaby otrzymana ze sprzedaży składnika aktywów, bądź zapłacona w celu przeniesienia zobowiązania w transakcji przeprowadzonej na zwykłych warunkach zbycia składnika aktywów między uczestnikami rynku na dzień wyceny w aktualnych warunkach rynkowych. Wycena wartości godziwej opiera się na założeniu, że transakcja sprzedaży składnika aktywów lub przeniesienia zobowiązania odbywa się albo na głównym rynku dla danego składnika aktywów bądź zobowiązania, albo w przypadku braku głównego rynku, na najkorzystniejszym rynku dla danego składnika aktywów lub zobowiązania.

Wartość godziwa składnika aktywów lub zobowiązania jest mierzona przy założeniu, że uczestnicy rynku przy ustalaniu ceny składnika aktywów lub zobowiązania działają w swoim najlepszym interesie gospodarczym.

Wycena wartości godziwej składnika aktywów niefinansowych uwzględnia zdolność uczestnika rynku do wytworzenia korzyści ekonomicznych poprzez jak największe i najlepsze wykorzystanie składnika aktywów lub jego zbycie innemu uczestnikowi rynku, który zapewniłby jak największe i jak najlepsze wykorzystanie tego składnika aktywów.

Grupa stosuje techniki wyceny, które są odpowiednie do okoliczności i w przypadku których są dostępne dostateczne dane do wyceny wartości godziwej, przy maksymalnym wykorzystaniu odpowiednich obserwowalnych danych wejściowych i minimalnym wykorzystaniu nieobserwowalnych danych wejściowych.

Wszystkie aktywa oraz zobowiązania, które są wyceniane do wartości godziwej lub ich wartość godziwa jest ujawniana w sprawozdaniu finansowym są klasyfikowane w hierarchii wartości godziwej w sposób opisany poniżej na podstawie najniższego poziomu danych wejściowych który jest istotny dla wyceny do wartości godziwej traktowanej jako całość.

Na każdą datę bilansową Grupa ocenia, czy miały miejsce transfery między poziomami hierarchii poprzez ponowną ocenę klasyfikacji do poszczególnych poziomów, kierując się istotnością danych wejściowych z najniższego poziomu, który jest istotny dla wyceny do wartości godziwej traktowanej jako całość.

Niezależni rzeczoznawcy są angażowani do przeprowadzenia wyceny, znaczących aktywów takich jak nieruchomości inwestycyjne czy aktywa finansowe dostępne do sprzedaży na każdy dzień bilansowy. Wycena instrumentów finansowych przeprowadzana przez rzeczoznawcę specjalizującego się w tego typu usługach wykorzystywana jest m.in. do aktualizowania założeń przyjętych do modelu Blacka-Scholesa, na bazie którego wyceniana jest do wartości godziwej opcja sprzedaży posiadanego przez Spółkę pakietu akcji (opcja prezentowana jest w instrumentach pochodnych, w bilansie).

Na potrzeby ujawnienia wyników wyceny do wartości godziwej Grupa ustaliła klasy aktywów i zobowiązań na podstawie rodzaju, cech i ryzyka związanego z poszczególnymi składnikami aktywów i zobowiązań oraz poziom w hierarchii wartości godziwej, jak opisano powyżej.

5.11 Przeliczanie pozycji wyrażonych w walutach obcych

Transakcje wyrażone w walutach innych niż polski złoty są przeliczane na złote polskie przy zastosowaniu kursu obowiązującego w dniu zawarcia transakcji.

Na dzień bilansowy aktywa i zobowiązania pieniężne wyrażone w walutach innych niż polski złoty są przeliczane na złote polskie przy zastosowaniu odpowiednio obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. Powstałe z przeliczenia różnice kursowe ujmowane są odpowiednio w pozycji przychodów (kosztów) finansowych lub, w przypadkach określonych polityką rachunkowości, kapitalizowane w wartości aktywów. Aktywa i zobowiązania niepieniężne ujmowane według kosztu historycznego wyrażonego w walucie obcej są wykazywane po kursie historycznym z dnia transakcji. Aktywa

i zobowiązania niepieniężne ujmowane według wartości godziwej wyrażonej w walucie obcej, są przeliczane po kursie z dnia dokonania wyceny do wartości godziwej.

Wartość firmy powstała na nabyciu podmiotu zagranicznego oraz wszelkie korekty z tytułu wyceny do wartości godziwej aktywów i zobowiązań na takim nabyciu są traktowane jako aktywa lub zobowiązania takiego podmiotu zagranicznego i przeliczane po średnim kursie ustalonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski obowiązującym na dzień bilansowy.

		bilans	rachunek zysków i strat
			01.01.2016 -	01.01.2015 -
	31.12.2016	31.12.2015	31.12.2016	31.12.2015
USD	4,1793	3,9011	3,9680	3,7928
EUR	4,4240	4,2615	4,3757	4,1848
RUB	0,0680	0,0528	0,0598	0,0616
UAH	0,1542	0,1622	0,1542	0,1722
RON	0,9749	0,9421	0,9739	0,9421
BYN*	2,1589	-	1,9969	-
100 BYR	-	0,0210	-	0,0238

Następujące kursy zostały przyjęte dla potrzeb wyceny bilansowej:

* Od 01.07.2016 w wyniku przeprowadzonej denominacji na Białorusi obowiązuje nowa waluta BYN

Sprawozdania finansowe jednostek zagranicznych przeliczane są na walutę polską w następujący sposób:

• odpowiednie pozycje bilansowe po średnim kursie, ustalonym przez Narodowy Bank Polski na dzień bilansowy;
• odpowiednie pozycje rachunku zysków i strat po kursie stanowiącym średnią arytmetyczną średnich kursów ustalonych przez Narodowy Bank Polski na każdy dzień kończący miesiąc obrotowy. Różnice kursowe powstałe w wyniku takiego przeliczenia są ujmowane bezpośrednio w kapitale własnym jako odrębny składnik (w pozycji "Różnice kursowe").

Przeliczanie sprawozdań finansowych sporządzanych zgodnie z MSR 29 na walutę prezentacji (PLN)

Rachunek zysków i strat oraz bilans jednostki, której waluta funkcjonalna jest walutą gospodarki hiperinflacyjnej, przelicza się na walutę prezentacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego (nie będącą walutą gospodarki hiperinflacyjnej) w następujący sposób: wszystkie kwoty (tj. aktywa, zobowiązania, kapitały własne, dochody i koszty) przelicza się po kursie zamknięcia obowiązującym na dzień bilansowy.

Przed zastosowaniem wyżej wymienionej metody przeliczeniowej przekształca się sprawozdanie finansowe jednostki zależnej zgodnie z MSR 29 z wyjątkiem danych porównawczych.

Dane porównawcze to dane przedstawione jako kwoty bieżące w sprawozdaniach finansowych za rok poprzedzający, tj. nieskorygowane o późniejsze zmiany poziomu cen lub zmiany kursów wymiany.

5.12 Działalność zaniechana

Aktywa przeznaczone do sprzedaży bądź grupy do zbycia, a także przeznaczone do wydania właścicielom objęte zakresem zasad wyceny MSSF 5, które spełniają niżej wymienione kryteria klasyfikacji są wyceniane według niższej z dwóch wartości: wartości bilansowej bądź wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży. Aktywa takie bądź ich grupy są oddzielnie prezentowane w bilansie, zaś wyniki działalności zaniechanej są prezentowane oddzielnie w rachunku zysków i strat.

Kryteria klasyfikacji aktywów lub grup do zbycia jako przeznaczonych do sprzedaży lub do wydania właścicielom:

• Wartość bilansowa aktywów zostanie odzyskana przede wszystkim w drodze transakcji sprzedaży, a nie poprzez dalsze wykorzystywanie; wtedy gdy aktywa są dostępne do natychmiastowej sprzedaży w ich bieżącym stanie a ich sprzedaż jest wysoce prawdopodobna.
• Sprzedaż jest wysoce prawdopodobna gdy kierownictwo odpowiedniego szczebla jest zdecydowane zrealizować plan sprzedaży oraz rozpoczęto aktywny program znalezienia

nabywcy i zakończenia planu. Aktywa muszą być oferowane do sprzedaży po cenie racjonalnej w stosunku do bieżącej wartości godziwej a dodatkowo należy oczekiwać, że sprzedaż zostanie zakończona w czasie jednego roku od dnia klasyfikacji (z pewnymi wyjątkami).

• W przypadku sprzedaży, z którą wiązać się będzie utrata kontroli nad jednostką zależną, klasyfikuje się wszystkie aktywa i zobowiązania tej jednostki zależnej jako przeznaczone do sprzedaży jeśli wyżej wymienione kryteria zostały spełnione, niezależnie od tego czy po sprzedaży zostaną utrzymane niedające kontroli udziały tej jednostki zależnej.
• Transakcje sprzedaży obejmują wymianę aktywów trwałych na inne aktywa trwałe, gdy wymiana ma treść ekonomiczną zgodnie z MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe. Aktywa trwałe lub grupa do zbycia są klasyfikowane jako przeznaczone do wydania właścicielom, jeżeli jednostka jest zdecydowana na ich wydanie właścicielom np. w przypadku podziału jednostki bądź wypłaty dywidendy rzeczowej. Sytuacja taka ma miejsce, gdy aktywa są dostępne do natychmiastowego wydania w ich aktualnym stanie, a wydanie jest wysoce prawdopodobne. Za wysoce prawdopodobne uznaje się wydanie, dla którego działania zostały rozpoczęte i należy oczekiwać, że zostaną zakończone w ciągu roku od dnia klasyfikacji.

Działalność zaniechana to element jednostki, który jest zaklasyfikowany jako przeznaczony do sprzedaży bądź wydania właścicielom albo został sprzedany oraz:

• Stanowi odrębną, ważną dziedzinę działalności lub geograficzny obszar działalności.
• Jest częścią pojedynczego, skoordynowanego planu zbycia odrębnej, ważnej dziedziny działalności bądź geograficznego obszaru działalności.
• Jest jednostką zależną nabytą wyłącznie z zamiarem jej odsprzedaży.

Każdy zysk lub strata powstała w związku z korektą wartości aktywów lub grupy do zbycia zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży, a który nie wypełnia definicji działalności zaniechanej, włącza się do wyniku okresu z działalności kontynuowanej.

5.13 Rzeczowe aktywa trwałe

Rzeczowe aktywa trwałe stanowią środki trwałe, środki trwałe w budowie oraz zaliczki na środki trwałe w budowie. Do środków trwałych zaliczane są środki trwałe używane na potrzeby Grupy, będące własnością spółek Grupy oraz używane na podstawie umowy leasingu.

Środki trwałe wyceniane są według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o odpisy umorzeniowe oraz o odpisy z tytułu trwałej utraty ich wartości. Wartość początkowa środków trwałych obejmuje ich cenę nabycia powiększoną o wszystkie koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania. W przypadku objęcia spółki zależnej konsolidacją za cenę nabycia środków trwałych przyjmuje się ich wartość godziwą oszacowaną na dzień nabycia.

Zaliczki na poczet środków trwałych w budowie wyceniane są według ich wartości nominalnej.

Środki trwałe w budowie są wyceniane i wykazywane według cen nabycia i/lub kosztów wytworzenia, pomniejszonych o odpisy z tytułu trwałej utraty ich wartości. Środki trwałe w budowie nie są amortyzowane do momentu zakończenia ich budowy i oddania do użytkowania.

Środki trwałe w momencie ich nabycia zostają podzielone na części składowe będące pozycjami o istotnej wartości, do których można przyporządkować odrębny okres ekonomicznej użyteczności. Częścią składową są również koszty generalnych remontów.

Środki trwałe, z wyłączeniem gruntów (które nie są amortyzowane), są amortyzowane metodą liniową w oparciu o następujące stawki bazowe wynikające z szacunków okresu przydatności ekonomicznej:

Grupa środków trwałych	Stawka amortyzacji
Budynki	2,5 -5,0 %
Inwestycje w obce środki trwałe (budynki)	10,0%-30%
Urządzenia techniczne i maszyny (z wyjątkiem sprzętu komputerowego)	20,0%
Sprzęt komputerowy	20,0% - 30,0%
Środki transportu	14,0% - 20,0%
Pozostałe	10,0% - 20,0%

Jeżeli przy sporządzaniu sprawozdania finansowego zaistniały okoliczności, które wskazują na to, że wartość bilansowa rzeczowych aktywów trwałych może nie być możliwa do odzyskania, dokonywany jest przegląd tych aktywów pod kątem ewentualnej utraty wartości. Jeżeli istnieją przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości, a wartość bilansowa przekracza szacowaną wartość odzyskiwalną, wówczas wartość tych aktywów bądź ośrodków wypracowujących środki pieniężne, do których te aktywa należą jest obniżana do poziomu wartości odzyskiwalnej. Wartość odzyskiwalna odpowiada wyższej z następujących dwóch wartości: ceny sprzedaży netto lub wartości użytkowej. Przy ustalaniu wartości użytkowej, szacowane przyszłe przepływy pieniężne są dyskontowane do wartości bieżącej przy zastosowaniu stopy dyskontowej brutto odzwierciedlającej aktualne oceny rynkowe wartości pieniądza w czasie oraz ryzyka związanego z danym składnikiem aktywów. W przypadku składnika aktywów, który nie generuje wpływów pieniężnych w sposób znacząco samodzielny, wartość odzyskiwalna jest ustalana dla ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego ten składnik należy. Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości są ujmowane w rachunku zysków i strat.

Dana pozycja rzeczowych aktywów trwałych może zostać usunięta z bilansu po dokonaniu jej zbycia lub w przypadku, gdy nie są spodziewane żadne ekonomiczne korzyści wynikające z dalszego użytkowania takiego składnika aktywów. Wszelkie zyski lub straty wynikające z usunięcia danego składnika aktywów z bilansu (obliczone jako różnica pomiędzy ewentualnymi wpływami ze sprzedaży netto a wartością bilansową danej pozycji) są ujmowane w rachunku zysków i strat w okresie, w którym dokonano takiego usunięcia.

Inwestycje rozpoczęte dotyczą środków trwałych będących w toku budowy lub montażu i są wykazywane według cen nabycia lub kosztu wytworzenia. Środki trwałe w budowie nie podlegają amortyzacji do czasu zakończenia budowy i przekazania środka trwałego do używania.

Wartość końcową, okres użytkowania oraz metodę amortyzacji składników aktywów weryfikuje się, i w razie konieczności – koryguje, na koniec każdego roku obrotowego.

Koszty finansowania zewnętrznego są kapitalizowane jako część kosztu wytworzenia środków trwałych. Na koszty finansowania zewnętrznego składają się odsetki oraz zyski lub straty z tytułu różnic kursowych do wysokości odpowiadającej korekcie kosztu odsetek.

5.14 Nieruchomości inwestycyjne

Ujęcie nieruchomości inwestycyjnych następuje według ceny nabycia z uwzględnieniem kosztów transakcji. Nieruchomości inwestycyjne są usuwane z bilansu w przypadku ich zbycia lub w przypadku stałego wycofania danej nieruchomości inwestycyjnej z użytkowania, gdy nie są spodziewane żadne przyszłe korzyści z jej sprzedaży. Wszelkie zyski lub straty wynikające z usunięcia nieruchomości inwestycyjnej z bilansu są ujmowane w rachunku zysków i strat w tym okresie, w którym dokonano takiego usunięcia. Wycena nieruchomości inwestycyjnych oparta jest na modelu opartym o wartość godziwą, w którym wycena nieruchomości inwestycyjnych do wartości godziwej dokonywana jest na każdy dzień bilansowy, a zysk lub strata wynikająca ze zmiany wartości godziwej ujmowana jest w rachunku zysków i strat. Wycena do wartości godziwej nieruchomości inwestycyjnych pozostających w posiadaniu Grupy bazuje na wycenie sporządzanej przez niezależny podmiot specjalizujący się w tego typu usługach.

5.15 Wartości niematerialne

Do wartości niematerialnych zaliczane są aktywa spełniające następujące kryteria:

• można je wyodrębnić lub wydzielić z jednostki gospodarczej i sprzedać, przekazać, licencjonować lub oddać do odpłatnego użytkowania osobom trzecim, zarówno indywidualnie, jak też łącznie z powiązanymi z nimi umowami, składnikami aktywów lub zobowiązań lub
• wynikają z tytułów umownych lub innych tytułów prawnych, bez względu na to, czy mogą podlegać przeniesieniu lub wyodrębnieniu z jednostki gospodarczej.

Wartości niematerialne są wyceniane według cen nabycia lub kosztów wytworzenia, pomniejszonych o umorzenie oraz odpisy wynikające z trwałej utraty ich wartości.

W przypadku objęcia spółki zależnej konsolidacją za cenę nabycia wartości niematerialnych przyjmuje się ich wartość godziwą oszacowaną na dzień nabycia.

Grupa stosuje, z uwzględnieniem okresu przydatności ekonomicznej, następujące stawki amortyzacyjne dla wartości niematerialnych i prawnych:

• koszty zakończonych prac rozwojowych 33%
• oprogramowanie 20%-33%
• bazy klientów 20%
• patenty, licencje okres przydatności ekonomicznej ustalany indywidualnie
• znaki firmowe nie określony okres przydatności ekonomicznej

Okres użytkowania wartości niematerialnych w zależności od ich rodzaju został oceniony i uznany za określony lub nieokreślony. Wartości niematerialne o ograniczonym okresie użytkowania są amortyzowane przez okres użytkowania oraz poddawane testom na utratę wartości każdorazowo, gdy istnieją przesłanki wskazujące na utratę ich wartości. Okres i metoda amortyzacji wartości niematerialnych o ograniczonym okresie użytkowania są weryfikowane przynajmniej na koniec każdego roku obrotowego. Zmiany w oczekiwanym okresie użytkowania lub oczekiwanym sposobie konsumowania korzyści ekonomicznych pochodzących z danego składnika aktywów są ujmowane poprzez zmianę odpowiednio okresu lub metody amortyzacji, i traktowane jak zmiany wartości szacunkowych. Odpis amortyzacyjny składników wartości niematerialnych o ograniczonym okresie użytkowania ujmuje się w rachunku zysków i strat w ciężar tej kategorii, która odpowiada funkcji danego składnika wartości niematerialnych.

Wartości niematerialne o nieokreślonym okresie użytkowania oraz te, które nie są użytkowane corocznie i w razie gdy zaistnieją przesłanki poddawane są weryfikacji pod kątem ewentualnej utraty wartości, w odniesieniu do poszczególnych aktywów lub na poziomie ośrodka wypracowującego środki pieniężne. W przypadku pozostałych wartości niematerialnych ocenia się co roku, czy wystąpiły przesłanki, które mogą świadczyć o utracie ich wartości. Okresy użytkowania są także poddawane corocznej weryfikacji, a w razie potrzeby, korygowane z efektem od początku roku obrotowego.

5.16 Wartość firmy

Wartość firmy z tytułu przejęcia jednostki jest początkowo ujmowana według ceny nabycia stanowiącej kwotę nadwyżki:

• sumy:
• przekazanej zapłaty,
• kwoty wszelkich niekontrolujących udziałów w jednostce przejmowanej oraz
• w przypadku połączenia jednostek realizowanego etapami wartości godziwej na dzień przejęcia udziału w kapitale jednostki przejmowanej, należącego poprzednio do jednostki przejmującej.
• nad kwotą netto ustaloną na dzień przejęcia wartości możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów i przejętych zobowiązań.

Po początkowym ujęciu, wartość firmy jest wykazywana według ceny nabycia pomniejszonej o wszelkie skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Test na utratę wartości przeprowadza się raz na rok lub częściej, jeśli wystąpią ku temu przesłanki. Wartość firmy nie podlega amortyzacji.

Na dzień przejęcia nabyta wartość firmy jest alokowana do każdego z ośrodków wypracowujących środki pieniężne, które mogą skorzystać z synergii połączenia. Każdy ośrodek, lub zespół ośrodków, do którego została przypisana wartość firmy:

• odpowiada najniższemu poziomowi w Grupie, na którym wartość firmy jest monitorowana na wewnętrzne potrzeby zarządcze oraz
• jest nie większy niż jeden segment operacyjny przed agregacją określony zgodnie z MSSF 8 Segmenty operacyjne.

Odpis z tytułu utraty wartości ustalany jest poprzez oszacowanie odzyskiwalnej wartości ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego została alokowana dana wartość firmy. W przypadku, gdy odzyskiwalna wartość ośrodka wypracowującego środki pieniężne jest niższa niż wartość bilansowa, ujęty zostaje odpis z tytułu utraty wartości. W przypadku, gdy wartość firmy stanowi część ośrodka wypracowującego środki pieniężne i dokonana zostanie sprzedaż części działalności w ramach tego ośrodka, przy ustalaniu zysków lub strat ze sprzedaży takiej działalności wartość firmy związana ze sprzedaną działalnością zostaje włączona do jej wartości bilansowej. W takich

okolicznościach sprzedana wartość firmy jest ustalana na podstawie względnej wartości sprzedanej działalności i wartości zachowanej części ośrodka wypracowującego środki pieniężne.

5.17 Połączenie jednostek pozostających pod wspólną kontrolą

Połączenie jednostek bądź przedsięwzięć znajdujących się pod wspólną kontrolą to połączenie jednostek gospodarczych, w ramach którego wszystkie łączące się jednostki lub przedsięwzięcia znajdują się ostatecznie pod kontrolą tej samej strony bądź stron zarówno przed, jak i po połączeniu jednostek gospodarczych, oraz kontrola ta nie jest tymczasowa (MSSF 3).

MSSF 3 nie ma zastosowania do połączeń jednostek gospodarczych dotyczących jednostek lub przedsięwzięć znajdujących się pod wspólną kontrolą. W takiej sytuacji (zgodnie z MSR 8: "w przypadku braku standardu bądź interpretacji mających bezpośrednie zastosowanie do danej transakcji, innego zdarzenia lub warunku") Zarząd spółki kieruje się osądem przy opracowywaniu i stosowaniu zasad rachunkowości, co prowadzi do uzyskania informacji wiarygodnych (tzn. wiernie przedstawiających sytuację, odzwierciedlających ekonomiczną treść transakcji, a nie tylko formę prawną, obiektywnych, zgodnych z zasadą ostrożnej wyceny oraz kompletnych) oraz przydatnych dla użytkowników.

Przy kierowaniu się osądem Zarząd uwzględnia następujące źródła:

• wymogi i wytyczne zawarte w standardach oraz interpretacjach dotyczących podobnych i powiązanych zagadnień;
• definicje, kryteria ujmowania i wyceny aktywów, zobowiązań, przychodów i kosztów określone w Założeniach koncepcyjnych.

Przy kierowaniu się osądem zarząd może również uwzględniać najaktualniejsze regulacje innych podmiotów tworzących standardy na podstawie podobnych założeń koncepcyjnych Spółka wybrała metodę nabycia jako politykę rachunkowości do rozliczania połączeń jednostek pozostających pod wspólną kontrolą.

5.18 Połączenie jednostek nie pozostających pod wspólną kontrolą

Połączenie jednostek nie pozostających pod wspólną kontrolą, to połączenie odrębnych jednostek w jedną jednostkę sprawozdawczą. Wynikiem połączenia jednostek gospodarczych jest objęcie kontroli przez jednostkę dominującą nad jednostkami przejmowanymi. Połączenia jednostek gospodarczych, nie pozostających pod wspólną kontrolą, rozlicza się metodą nabycia. Metoda nabycia postrzega połączenie jednostek gospodarczych z perspektywy tej jednostki, która identyfikuje się jako jednostkę przejmującą. Jednostka przejmująca ujmuje przejęte aktywa, zobowiązania i wzięte na siebie zobowiązania warunkowe, w tym te z nich, które nie były wcześniej ujęte przez jednostkę przejmowaną.

Zastosowanie metody nabycia polega na wykonaniu następujących czynności:

• identyfikacji jednostki przejmującej,
• ustalenie kosztu połączenia jednostek gospodarczych,
• przypisanie na dzień przejścia kosztu połączenia jednostek gospodarczych przejmowanym aktywom oraz branym na siebie zobowiązaniom i zobowiązaniom warunkowym.

Jednostka przejmująca ustala koszt połączenia jednostek gospodarczych w kwocie równej wartości godziwej, na dzień wymiany aktywów wydanych, zobowiązań zaciągniętych lub wziętych na siebie oraz instrumentów kapitałowych wyemitowanych przez jednostkę przejmującą w zamian za kontrolę nad jednostką przejmowaną.

W dniu nabycia ujmuje się, osobno od wartości firmy, możliwe do zidentyfikowania nabyte aktywa, przejęte zobowiązania oraz wszelkie niekontrolujące udziały w jednostce przejmowanej. Możliwe do zidentyfikowania nabyte aktywa i przejęte zobowiązania wycenia się według ich wartości godziwych na dzień nabycia. W przypadku każdego połączenia, wszelkie niekontrolujące udziały w przejmowanym podmiocie wycenia się w wartości proporcjonalnego udziału niekontrolujących udziałów w możliwych do zidentyfikowania aktywach netto przejmowanego podmiotu.

Wartość firmy ujmuje się na dzień nabycia i wycenia w kwocie nadwyżki sumy:

przekazanej zapłaty wycenianej według wartości godziwej na dzień nabycia,

kwoty wszelkich niekontrolujących udziałów w podmiocie przejmowanym

Jeżeli kwota netto, ustalona na dzień nabycia, wartości możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów i przejętych zobowiązań wycenionych według wartości godziwej na dzień nabycia jest wyższa od sumy:

• przekazanej zapłaty wycenianej według wartości godziwej na dzień nabycia,
• kwoty wszelkich niekontrolujących udziałów w podmiocie przejmowanym wycenionych zgodnie z zasad ani opisanymi powyżej oraz

różnicę ujmuje się bezpośrednio w rachunku zysków i strat.

Jeżeli połączenie jest realizowane etapami, nabycia udziałów niekontrolujących, tj. po wcześniejszym uzyskaniu kontroli, nie korygują wartości firmy, a ewentualne różnice pomiędzy ceną zakupu a wartością godziwą przejmowanego udziału niekontrolującego odnoszone są na kapitał.

5.19 Należności leasingowe

Spółki Grupy Kapitałowej są stronami umów leasingowych na podstawie których oddają do odpłatnego używania lub pobierania pożytków środki trwałe lub wartości niematerialne przez uzgodniony okres.

W przypadku umów leasingu, na mocy których następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z tytułu posiadania aktywów będących przedmiotem umowy, przedmiot leasingu przestaje być ujmowany w bilansie (leasing finansowy). Ujmowana jest natomiast należność w kwocie równej bieżącej wartości minimalnych opłat leasingowych. Opłaty leasingowe są dzielone między przychody finansowe i zmniejszenie salda należności w sposób umożliwiający uzyskanie stałej stopy zwrotu z pozostałej do spłaty należności.

Opłaty leasingowe z tytułu umów, które nie spełniają warunków umowy leasingu finansowego, ujmowane są jako przychody w rachunku zysków i strat metodą liniową przez okres trwania leasingu. Środki trwałe lub wartości niematerialne stanowiące przedmiot takiego leasingu operacyjnego są ujmowane w bilansie w aktywach trwałych i podlegają amortyzacji zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie 5.13 not istotnych zasad rachunkowości.

5.20 Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych

Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych obejmują kasę i środki na rachunkach bieżących w banku centralnym oraz rachunki bieżące i depozyty jednodniowe w innych bankach.

Weksle uprawnione do redyskontowania w banku centralnym stanowią weksle złotowe, o terminie zapadalności do trzech miesięcy.

5.21 Aktywa finansowe

Aktywa finansowe dzielone są na następujące kategorie:

• Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności,
• Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy,
• Pożyczki i należności,
• Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży.

Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności są to inwestycje o określonych lub możliwych do określenia płatnościach oraz ustalonym terminie wymagalności, które Grupa zamierza i ma możliwość utrzymać w posiadaniu do tego czasu. Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności wyceniane są według zamortyzowanego kosztu przy użyciu metody efektywnej stopy procentowej. Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności kwalifikowane są jako aktywa długoterminowe, jeżeli ich zapadalność przekracza 12 miesięcy od dnia bilansowego.

Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy – jest to składnik aktywów finansowych spełniający którykolwiek z poniższych warunków:

jest kwalifikowany jako przeznaczony do obrotu. Składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe kwalifikuje się jako przeznaczone do obrotu, jeśli jest:

Grupa Kapitałowa Getin Holding

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31.12.2016 (dane w tys. zł)

• nabyty lub zaciągnięty głównie w celu sprzedaży lub odkupienia w bliskim terminie,
• częścią portfela określonych instrumentów finansowych, którymi zarządza się łącznie, i dla których istnieje potwierdzenie aktualnego faktycznego wzoru generowania krótkoterminowych zysków lub
• instrumentem pochodnym (z wyjątkiem instrumentów pochodnych będących umowami gwarancji finansowych lub wyznaczonych i będących efektywnymi instrumentami zabezpieczającymi);
• przy początkowym ujęciu został wyznaczony przez jednostkę jako wyceniany według wartości godziwej przez wynik finansowy. Jednostka dokonuje takiej klasyfikacji tylko wówczas, gdy:
• taka klasyfikacja eliminuje lub znacząco zmniejsza niespójność w zakresie wyceny lub ujmowania (określoną czasami jako "niedopasowanie księgowe"), która w przeciwnym razie powstałaby z powodu innego sposobu wyceny aktywów lub zobowiązań bądź innego ujęcia związanego z nimi zysków lub strat,
• lub grupa aktywów finansowych, zobowiązań finansowych lub obu tych kategorii jest zarządzana, a jej wyniki oceniane w oparciu o wartość godziwą, zgodnie z udokumentowanymi zasadami zarządzania ryzykiem lub strategią inwestycyjną, natomiast informacje na temat grupy są na tej podstawie przekazywane wewnątrz jednostki kluczowym członkom kierownictwa,
• lub aktywa finansowe zawierają wbudowane instrumenty pochodne, które powinny być oddzielnie ujmowane.

Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy są początkowo ujmowane wg wartości godziwej, uwzględniając ich wartość rynkową na dzień bilansowy bez uwzględniania kosztów transakcji sprzedaży, a w kolejnych okresach wyceniane do wartości godziwej. Przeszacowania do wartości godziwej oraz zrealizowane zyski/ straty są ujmowane w rachunku zysków i strat (wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej). Wartości godziwe aktywów i zobowiązań finansowych notowanych na aktywnym rynku opierają się na rynkowym kursie kupna z ostatniej sesji w dniu bilansowym, o ile jest on publicznie dostępny z giełdy, od dealera, brokera, lub poprzez odniesienie do bieżących cen rynkowych podobnych instrumentów finansowych. Jeżeli kurs kupna nie jest publicznie dostępny, wówczas wartość godziwa instrumentów finansowych jest ustalana przy zastosowaniu wewnętrznych technik wyceny.

Pożyczki i należności to niezaliczane do instrumentów pochodnych aktywa finansowe o ustalonych lub możliwych do ustalenia płatnościach, nienotowane na aktywnym rynku. Pożyczki i należności obejmują należności od banków, kredyty i pożyczki udzielone klientom oraz pozostałe pożyczki i należności (w tym wierzytelności służby zdrowia).

Wszystkie pozostałe aktywa finansowe są aktywami finansowymi dostępnymi do sprzedaży. Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży są ujmowane według wartości godziwej, bez potrącania kosztów transakcji, z uwzględnieniem wartości rynkowej na dzień bilansowy. W przypadku braku notowań giełdowych na aktywnym rynku i braku możliwości wiarygodnego określenia ich wartości godziwej metodami alternatywnymi, aktywa finansowe dostępne do sprzedaży wyceniane są w cenie nabycia skorygowanej o odpis z tytułu utraty wartości.

Dodatnią i ujemną różnicę pomiędzy wartością godziwą a ceną nabycia, po pomniejszeniu o podatek odroczony, aktywów dostępnych do sprzedaży (jeśli istnieje cena rynkowa ustalona na aktywnym rynku regulowanym albo których wartość godziwa może być ustalona w inny wiarygodny sposób), ujmuje się w innych całkowitych dochodach. Spadek wartości aktywów dostępnych do sprzedaży spowodowany utratą wartości odnosi się do rachunku zysków i strat jako koszt finansowy.

Przenosząc prawa Grupa ocenia, w jakim stopniu zachowuje ryzyko i korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych. W tym przypadku:

• jeżeli Grupa przenosi zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych to wyłącza składnik aktywów finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej, jeżeli Grupa zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych to w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej,
• jeżeli Grupa nie przenosi ani nie zachowuje zasadniczo całego ryzyka i wszystkich korzyści związanych z posiadaniem składnika aktywów finansowych to Grupa ustala, czy zachowała kontrolę nad tym składnikiem aktywów finansowych. W przypadku zachowania kontroli składnik aktywów finansowych jest nadal ujmowany w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy.

Składnik aktywów finansowych zostaje usunięty z bilansu, gdy Grupa traci kontrolę nad prawami umownymi składającymi się na dany instrument finansowy; zazwyczaj ma to miejsce w przypadku sprzedaży instrumentu lub gdy wszystkie przepływy środków pieniężnych przypisane danemu instrumentowi przechodzą na niezależną stronę trzecią.

Nabycie i sprzedaż aktywów finansowych rozpoznawane są na dzień dokonania transakcji. W momencie początkowego ujęcia są one wyceniane po cenie nabycia, czyli w wartości godziwej.

5.22 Utrata wartości aktywów finansowych

Jeżeli istnieją obiektywne dowody, że została poniesiona strata z tytułu utraty wartości pożyczek i należności lub inwestycji utrzymywanych do terminu wymagalności wycenianych w zamortyzowanym koszcie, to kwota odpisu aktualizującego równa się różnicy pomiędzy wartością bilansową składnika aktywów a wartością bieżącą oszacowanych przyszłych przepływów pieniężnych (z wyłączeniem przyszłych strat kredytowych, które nie zostały poniesione), zdyskontowanych z zastosowaniem pierwotnej (tj. ustalonej przy początkowym ujęciu) efektywnej stopy procentowej instrumentu finansowego dla aktywów finansowych z przypisaną stałą stopą procentową lub bieżącą efektywną stopą procentową ustaloną zgodnie z umową dla aktywów finansowych z przypisaną stopą zmienną. Wartość bilansową składnika aktywów obniża się poprzez zastosowanie rachunku odpisów z tytułu utraty wartości. Kwotę straty ujmuje się w rachunku zysków i strat. Grupa rozważa najpierw, czy istnieją obiektywne dowody utraty wartości pojedynczych składników aktywów finansowych, które indywidualnie są znaczące, a także przesłanki utraty wartości aktywów, które nie są znaczące. Jeżeli Grupa stwierdzi, że nie istnieją obiektywne dowody utraty wartości indywidualnie ocenianego składnika aktywów finansowych, niezależnie od tego, czy jest on znaczący czy też nie, to włącza ten składnik do grupy aktywów finansowych o podobnej charakterystyce ryzyka kredytowego i łącznie ocenia je pod względem utraty wartości. Aktywa ocenione indywidualnie pod względem utraty wartości, w przypadku których Grupa dokonuje odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości lub postanawia taki odpis dalej ujmować, nie są uwzględniane w łącznej ocenie utraty wartości.

Wartość udzielonych kredytów, pożyczek i wierzytelności, w tym skupionych wierzytelności, jest poddawana okresowej ocenie w celu stwierdzenia czy wystąpiła utrata ich wartości, a jeśli wystąpiła w celu oszacowania utraty wartości. Pożyczki, kredyty i wierzytelności, które są uznawane za indywidualnie istotne są poddawane indywidualnej ocenie pod kątem utraty wartości. Utrata wartości danej pożyczki, kredytu lub wierzytelności jest stwierdzana i w konsekwencji rozpoznawany jest odpis z tytułu utraty wartości w sytuacji gdy istnieją obiektywne przesłanki świadczące o utracie wartości w wyniku wystąpienia jednego lub większej liczby zdarzeń, które będą miały wpływ na przyszłe szacunkowe przepływy pieniężne z tytułu tych pożyczek, kredytów lub wierzytelności. Do zdarzeń takich spółki zaliczają:

• brak lub opóźnienia w spłatach odsetek lub kapitału pożyczki/kredytu powyżej 3 miesięcy;
• znaczące trudności finansowe dłużnika przejawiające się obniżeniem kategorii ryzyka kredytowego;
• brak kontaktu banku z kredytobiorcą, nieustalone miejsce jego pobytu;
• uzyskanie informacji o problemach finansowych kredytobiorcy detalicznego (utrata pracy, obniżenie dochodów, wzrost zadłużenia, niespłacalnie zadłużenia w innych instytucjach);
• istnieje duże prawdopodobieństwo upadłości kredytobiorcy lub został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub wniosek o wszczęcie postępowania naprawczego;
• pożyczka/kredyt stała się wymagalna w całości w wyniku wypowiedzenia umowy (ekspozycja została przekazana do windykacji);
• podmiot złożył wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego lub powziął wiadomość o prowadzeniu egzekucji wobec dłużnika;
• został ustanowiony zarząd komisaryczny lub dłużnik zawiesił działalność (w przypadku instytucji bankowych).

Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości w przypadku kredytu (pożyczki) oraz wierzytelności będącego przedmiotem indywidualnej oceny jest ustalany jako różnica pomiędzy wartością bilansową tego kredytu a wartością bieżącą szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych. W przypadku kredytów i wierzytelności dla których zostało ustanowione zabezpieczenie, bieżąca wartość szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych uwzględnia przepływy pieniężne, które mogą zostać uzyskane z egzekucji przedmiotu zabezpieczenia, pomniejszone o koszty egzekucji oraz

sprzedaży przedmiotu zabezpieczenia jeżeli egzekucja jest prawdopodobna. Wartość bilansowa kredytu/wierzytelności jest obniżana o kwotę odpowiadającego mu odpisu z tytułu utraty wartości.

Homogeniczne grupy kredytów, które są jednostkowo nieistotne oraz istotne indywidualnie kredyty i wierzytelności, w odniesieniu do których podczas oceny indywidualnej nie stwierdzono utraty wartości, są poddawane grupowej ocenie utraty wartości kredytów i wierzytelności w tym z tytułu strat poniesionych, ale nieujawnionych (IBNR). W celu wyznaczenia grupowej utraty wartości Grupa dokonuje podziału kredytów na portfele o podobnej charakterystyce ryzyka kredytowego oraz bada wystąpienie obiektywnych przesłanek utraty wartości. Okres przeterminowania spłaty kredytu stanowi główną przesłankę identyfikującą obiektywny dowód wystąpienia utraty wartości.

Proces oceny grupowej składa się z dwóch elementów:

• ustalenia grupowych odpisów aktualizacyjnych dla ekspozycji indywidualnie nieznaczących, dla których zaraportowano utratę wartości;
• ustalenia wysokości odpisów na straty poniesione, ale jeszcze niezaraportowane (IBNR) dla ekspozycji, dla których nie stwierdzono utraty wartości.

Wartość bieżącą oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych dla ekspozycji wycenianych w ujęciu grupowym szacuje się w oparciu o:

• oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne zdyskontowane efektywną stopą procentową właściwą dla danej grupy;
• historyczne dane dotyczące przeterminowania, czasu pozostawania ekspozycji w utracie wartości oraz spłaty zadłużenia w poszczególnych grupach ekspozycji.

Na podstawie danych historycznych wyznaczane są parametry portfelowe niezbędne do określenia wysokości odpisów tj. przede wszystkim PD (prawdopodobieństwo niewypłacalności) oraz RR (stopa odzysku). Parametry te są wyznaczane niezależnie dla każdej grupy produktowej przy wykorzystaniu metod statystycznych.

Idea Bank (Polska) ze względu na krótką historię udzielania kredytów nie posiada wymaganej ilości obserwacji w zakresie zachowania się jakości portfela dla wyliczenia realnych szeregów czasowych. W związku z powyższym Spółka przyjmuje, oszacowaną według najlepszej wiedzy wartość współczynnika, który w przybliżony sposób uwzględnia możliwość wystąpienia strat i wysokości tych strat w poszczególnych portfelach i w poszczególnych szeregach czasowych.

5.23 Utrata wartości aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży i utrzymywanych do terminu wymagalności

Inwestycje utrzymywane do terminu wymagalności

Grupa przeprowadza analizę, czy zaistniały obiektywne podstawy do stwierdzenia, że nastąpiła utrata wartości indywidualnych inwestycji utrzymywanych do terminu wymagalności. Jeżeli istnieją obiektywne dowody na utratę wartości, kwotę odpisu aktualizacyjnego stanowi różnica między wartością bilansową składnika aktywów a bieżącą wartością oszacowanych przyszłych przepływów pieniężnych (z wyłączeniem przyszłych strat kredytowych, które nie zostały poniesione), zdyskontowanych z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej z dnia wystąpienia przesłanki dla danego składnika aktywów finansowych.

Jeżeli w następnym okresie wysokość straty z tytułu utraty wartości zmniejszy się na skutek zdarzenia, które nastąpiło po wystąpieniu utraty wartości, wówczas uprzednio dokonany odpis z tytułu utraty wartości jest odwracany poprzez dokonanie odpowiedniej korekty salda odpisów aktualizujących. Kwota dokonanego odwrócenia wykazywana jest w wyniku finansowym.

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

Na koniec każdego okresu sprawozdawczego Grupa przeprowadza analizę, czy zaistniały obiektywne podstawy do stwierdzenia, że nastąpiła utrata wartości indywidualnych aktywów i/lub portfela aktywów finansowych.

Jeżeli występują obiektywne przesłanki, że nastąpiła utrata wartości składnika aktywów finansowych dostępnego do sprzedaży, to kwota stanowiąca różnicę pomiędzy ceną nabycia tego składnika aktywów (pomniejszona o wszelkie spłaty kapitału i odsetki) i jego bieżącą wartością godziwą, pomniejszoną o wszelkie odpisy z tytułu utraty wartości tego składnika uprzednio ujęte w wyniku finansowym, zostaje wyksięgowana z kapitału własnego i przekwalifikowana do wyniku finansowego. Nie można ujmować w wyniku finansowym odwrócenia odpisu z tytułu utraty wartości instrumentów

kapitałowych kwalifikowanych jako dostępne do sprzedaży. Jeżeli w następnym okresie wartość godziwa instrumentu dłużnego dostępnego do sprzedaży wzrośnie, a wzrost ten może być obiektywnie łączony ze zdarzeniem następującym po ujęciu odpisu z tytułu utraty wartości w wyniku finansowym, to kwotę odwracanego odpisu ujmuje się w wyniku finansowym.

5.24 Instrumenty pochodne

Transakcje instrumentami pochodnymi są wyceniane według wartości godziwej szacowanej przy pomocy modelu finansowego. Wartość godziwa walutowych kontraktów terminowych jest ustalana w odniesieniu do bieżących kursów terminowych (forward) występujących przy kontraktach o podobnym terminie zapadalności. Wartość godziwa kontraktów na zamianę stóp procentowych jest ustalana w oparciu o model bazujący na kwotowaniach podobnych instrumentów.

W przypadkach kiedy Grupa nie stosuje zasad rachunkowości zabezpieczeń, to zyski i straty powstałe w wyniku zmian wartości godziwej są ujmowane bezpośrednio w rachunku zysków i strat za dany okres obrotowy.

Instrumenty pochodne, z których korzysta Grupa w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem związanym ze zmianami stóp procentowych i kursów wymiany walut (bez stosowania rachunkowości zabezpieczeń), to przede wszystkim kontrakty walutowe oraz kontrakty na zamianę stóp procentowych (swapy procentowe).

5.25 Rachunkowość zabezpieczeń

Idea Bank (Polska) przyjął politykę rachunkowości w zakresie rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych zabezpieczających ryzyko stopy procentowej zgodna z MSR 39 zatwierdzonym przez UE. 'Carve out' w MSR 39 zatwierdzonym przez UE umożliwia spółce wyznaczenie grupy instrumentów pochodnych jako instrumentu zabezpieczającego oraz znosi niektóre ograniczenia wynikające z MSR 39 w zakresie zabezpieczenia depozytów oraz w zakresie przyjęcia strategii zabezpieczającej mniej niż 100% przepływów. Zgodnie z MSR 39 zatwierdzonym przez UE rachunkowość zabezpieczeń może mieć zastosowanie do depozytów, a nieefektywność zabezpieczenia ma miejsce tylko wtedy, gdy ponownie oszacowana wartość przepływów pieniężnych w danym przedziale czasowym jest niższa niż zabezpieczana wartość dotycząca danego przedziału czasowego.

W rachunkowości zabezpieczeń, zabezpieczenia klasyfikowane są jako:

• zabezpieczenie wartości godziwej, zabezpieczające przed ryzykiem zmian wartości godziwej ujętego,
• składnika aktywów lub zobowiązania lub zabezpieczenie przepływów środków pieniężnych, zabezpieczające przed zmianami przepływów środków,
• pieniężnych, które przypisać można konkretnemu rodzajowi ryzyka związanego z ujętym składnikiem,
• aktywów, zobowiązaniem lub prognozowana transakcja lub zabezpieczenie inwestycji netto w jednostce zagranicznej.

Idea Bank (Polska) zarządza ryzykiem stopy procentowej poprzez wydłużanie stopy procentowej na aktywach, tj. poprzez dążenie do zamiany zmiennej stopy procentowej na stałą stopę procentową. Dlatego też w oparciu o wnioski powyżej bank zastosował model zabezpieczenia przepływów pieniężnych dla portfela kredytów w PLN o zmiennym oprocentowaniu generującego ryzyko stopy procentowej oraz zabezpieczających przed nim transakcji IRS (Interest Rate Swap).

Instrumentem zabezpieczającym jest portfel transakcji IRS w PLN, w których bank jest płatnikiem stopy zmiennej i otrzymuje płatności w oparciu o stopę stałą. Transakcje IRS spełniają wymogi pozwalające na wyznaczenie ich na instrumenty zabezpieczające (pojedynczo lub w ramach grupy transakcji) gdyż transakcje te są z podmiotami spoza grupy kapitałowej banku (spełnienie wymogu transakcji zewnętrznych). Efektywna część zmiany wartości godziwej instrumentów zabezpieczających IRS jest odnoszona na pozostałe całkowite dochody banku. Na każdą datę bilansową bank reklasyfikuje z pozostałych całkowitych dochodów kwoty dotyczące kosztów odsetkowych naliczonych w trakcie danego okresu sprawozdawczego kompensujące zmiany wartości przepływów pieniężnych powstające na zabezpieczanych pozycjach, ujęte w danym okresie

sprawozdawczym w rachunku zysków i strat. Część nieefektywna zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego jest ujmowana na bieżąco w rachunku zysków i strat banku.

5.26 Udzielone zobowiązania warunkowe

W ramach działalności operacyjnej spółki Grupy zawierają transakcje, które w momencie ich zawarcia nie są ujmowane w bilansie jako aktywa lub zobowiązania lecz powodują powstanie zobowiązań warunkowych. Zobowiązanie warunkowe jest:

• możliwym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, których istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub niewystąpienia jednego lub większej ilości niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli jednostki;
• obecnym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, ale nie jest ujmowany w bilansie, ponieważ nie jest prawdopodobne, aby konieczne było wydatkowanie środków pieniężnych lub innych aktywów w celu wypełnienia obowiązku lub kwoty zobowiązania nie można oszacować w sposób wiarygodny.

Na udzielone zobowiązania pozabilansowe obarczone ryzykiem braku wywiązania się zleceniodawcy z warunków umowy tworzone są rezerwy zgodnie z MSR 37.

Gwarancje są ujmowane i rozpoznawane zgodnie z przepisami MSR 39. Umowy ubezpieczeniowe są ujmowane i rozpoznawane zgodnie z MSSF 4.

5.27 Kapitały własne Grupy Kapitałowej

Kapitały własne stanowią kapitały i fundusze tworzone zgodnie z określonymi przepisami prawa, tj. właściwymi ustawami, statutem lub umową spółki.

Kapitał podstawowy Grupy Kapitałowej jest ujmowany w wysokości określonej w statucie jednostki dominującej i wpisanej w rejestrze sądowym.

Różnice między wartością godziwą otrzymanej zapłaty i wartością nominalną akcji ujmowane są w kapitale zapasowym ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej.

Kapitał zapasowy obejmuje kapitał z odpisów z zysku i nadwyżki ponad wartość nominalną. Zyski/straty zatrzymane obejmują niepodzielone zyski i nie pokryte straty z lat ubiegłych jednostek objętych konsolidacją metodą pełną.

Kapitał z aktualizacji wyceny obejmuje skutki wyceny aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży, wyceny zabezpieczeń przepływów pieniężnych oraz wartość podatku odroczonego dla pozycji stanowiących różnice przejściowe odniesione na kapitał z aktualizacji.

Składnik kapitałowy - różnice kursowe - obejmuje różnice kursowe powstałe z przeliczenia wyniku jednostek zagranicznych objętych konsolidacją metodą pełną.

Świadczenia w formie akcji - składnik kapitałowy - obejmuje koszt transakcji rozliczanych w instrumentach kapitałowych w ramach płatności w formie akcji własnych.

5.28 Kapitał własny akcjonariuszy (udziałowców) niekontrolujących

Kapitał własny akcjonariuszy (udziałowców) niekontrolujących jest to udział w kapitale własnym jednostki zależnej konsolidowanej metodą pełną, a należący do jednostki innej niż spółka lub inne jednostki wchodzące w skład Grupy Kapitałowej.

Zmiany w udziale własnościowym jednostki dominującej, które nie skutkują utratą kontroli nad jednostką zależną są ujmowane jako transakcje kapitałowe. W takich przypadkach w celu odzwierciedlenia zmian we względnych udziałach w jednostce zależnej Grupa dokonuje korekty wartości bilansowej udziałów kontrolujących oraz udziałów niekontrolujących. Wszelkie różnice pomiędzy kwotą korekty udziałów niekontrolujących a wartością godziwą kwoty zapłaconej lub otrzymanej odnoszone są na kapitał własny i przypisywane do właścicieli jednostki dominującej.

5.29 Rezerwy

Rezerwy ujmowane są wówczas, gdy na spółce wchodzącej w skład Grupy Kapitałowej ciąży istniejący obowiązek (prawny lub zwyczajowy) wynikający ze zdarzeń przeszłych i gdy jest pewne lub

wysoce prawdopodobne, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków uosabiających korzyści ekonomiczne, oraz gdy można dokonać wiarygodnego oszacowania kwoty tego zobowiązania.

W przypadku, gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, wielkość rezerwy jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowej brutto odzwierciedlającej aktualne oceny rynkowe wartości pieniądza w czasie oraz ewentualnego ryzyka związanego z danym zobowiązaniem. Jeżeli zastosowana została metoda polegająca na dyskontowaniu, zwiększenie rezerwy w związku z upływem czasu jest ujmowane jako koszty finansowe.

5.30 Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu

Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu obejmują zobowiązania wobec banków, klientów, oraz wyemitowane dłużne papiery wartościowe. Przy ustalaniu zamortyzowanego kosztu uwzględnia się koszty związane z uzyskaniem zobowiązania oraz dyskonta lub premie uzyskane przy rozliczeniu zobowiązania. Zyski i straty są ujmowane w rachunku zysków i strat z chwilą usunięcia zobowiązania z bilansu, a także w wyniku naliczania odpisu.

W momencie początkowego ujęcia, wszystkie zobowiązania są ujmowane według ceny nabycia odpowiadającej wartości godziwej otrzymanych środków pieniężnych, pomniejszonej o koszty związane z ich uzyskaniem.

5.31 Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy

Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy obejmują zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz zobowiązania finansowe pierwotnie zakwalifikowane do kategorii wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy. Zobowiązania finansowe są klasyfikowane jako przeznaczone do obrotu, jeżeli zostały nabyte dla celów sprzedaży w niedalekiej przyszłości. Zobowiązania finansowe mogą być przy pierwotnym ujęciu zakwalifikowane do kategorii wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, jeżeli poniższe kryteria są spełnione: (i) taka kwalifikacja eliminuje lub znacząco obniża niespójność traktowania, gdy zarówno wycena jak i zasady rozpoznawania strat lub zysków podlegają innym regulacjom; lub (ii) zobowiązania są częścią grupy zobowiązań finansowych, które są zarządzane i oceniane w oparciu o wartość godziwą, zgodnie z udokumentowaną strategią zarządzania ryzykiem; lub (iii) zobowiązania finansowe zawierają wbudowane instrumenty pochodne, które powinny być oddzielnie ujmowane.

Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy są wyceniane w wartości godziwej, uwzględniając ich wartość rynkową na dzień bilansowy bez uwzględnienia kosztów transakcji sprzedaży. Zmiany w wartości godziwej tych instrumentów są ujmowane w rachunku zysków i strat jako wynik na instrumentach finansowych wycenianych wg wartości godziwej.

Grupa wyłącza ze sprawozdania z sytuacji finansowej zobowiązanie finansowe (lub jego część), gdy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł.

5.32 Odprawy emerytalne

Zgodnie z prawem lub zakładowymi systemami wynagradzania pracownicy polskich spółek Grupy mają prawo do odpraw emerytalnych. Odprawy emerytalne są wypłacane jednorazowo, w momencie przejścia na emeryturę. Wysokość odpraw emerytalnych zależy od stażu pracy oraz średniego wynagrodzenia pracownika. Grupa tworzy rezerwę na przyszłe zobowiązania z tytułu odpraw emerytalnych w celu przyporządkowania kosztów do okresów, których dotyczą. Według MSR 19 odprawy emerytalne są programami określonych świadczeń po okresie zatrudnienia. Wartość bieżąca tych zobowiązań jest obliczona i aktualizowana przez niezależnego aktuariusza na koniec każdego roku obrotowego.

Pracownicy zagranicznych spółek Grupy są uprawnieni do odpraw emerytalnych wynikających z obowiązujących przepisów prawnych na gruncie prawa pracy, w kraju w których spółki funkcjonują.

5.33 Przychody, koszty i ustalanie wyniku finansowego

Przychody uznawane są w takiej wysokości, w jakiej jest prawdopodobne, że jednostka Grupy uzyska korzyści ekonomiczne, które można wiarygodnie wycenić.

Koszty są rozpoznawane zgodnie z zasadą memoriałową, czyli w okresach, których dotyczą, niezależnie od daty dokonania płatności.

Jednostki Grupy w rachunku zysków i strat ujawniają wszystkie przychody i koszty odsetkowe dotyczące instrumentów finansowych, wycenianych według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej oraz aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży.

Efektywna stopa jest stopą, która dokładnie dyskontuje oszacowane przyszłe pieniężne wpływy oraz płatności dokonywane w oczekiwanym okresie do wygaśnięcia instrumentu finansowego, a w uzasadnionych przypadkach w okresie krótszym, do bilansowej wartości netto składnika aktywów lub zobowiązania finansowego. Wyliczenie efektywnej stopy obejmuje wszelkie płacone i otrzymywane przez strony umowy prowizje i oprocentowanie stanowiące integralną część efektywnej stopy procentowej, koszty transakcji oraz wszelkie inne premie i dyskonta.

Przychody z tytułu odsetek obejmują odsetki otrzymane lub należne z tytułu kredytów, należności leasingowych, środków na rachunkach bankowych, lokat międzybankowych, instrumentów finansowych wycenianych wg zamortyzowanego kosztu.

W momencie rozpoznania utraty wartości instrumentu finansowego wycenianego według zamortyzowanego kosztu oraz aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży, przychody odsetkowe ujmowane są dalej w rachunku zysków i strat, lecz liczone są od wartości ustalonej według zamortyzowanego kosztu instrumentu finansowego (od nowej niższej wartości instrumentu, to jest wartości pomniejszonej o odpis aktualizujący wartość). Do wyliczenia przychodów odsetkowych od wartości instrumentu finansowego netto stosowana jest stopa procentowa, według której zdyskontowane zostały przyszłe przepływy pieniężne dla celów wyceny utraty wartości.

Koszty okresu sprawozdawczego dotyczące zobowiązań z tytułu odsetek od rachunków klientów oraz zobowiązań z tytułu emisji własnych papierów wartościowych ujmowane są w rachunku zysków i strat również z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej.

Przychody i koszty prowizyjne otrzymane od wykonanych operacji bankowych na rachunkach, od operacji z tytułu obsługi kart płatniczych, jak również z działalności maklerskiej, factoringowej, z tytułu usług pośrednictwa w sprzedaży produktów finansowych (w tym ubezpieczeniowych i inwestycyjnych), o ile możliwy jest wiarygodny szacunek wysokości tych przychodów, oraz koszty wynagrodzeń pracowników oparte na zmiennej bazie są zaliczane do wyniku w momencie wykonania usługi.

Do przychodów ujmowanych jednorazowo zaliczane są wszelkie opłaty za czynności, w których banki występują jako agenci, przychody i koszty z tytułu prowizji i opłat bankowych nie stanowiące integralnej części efektywnej stopy procentowej należności kredytowych. Banki stosują zasadę jednorazowego ujmowania w przychodach prowizyjnych prowizji uzyskanych z tytułu pośrednictwa w sprzedaży produktów ubezpieczeniowych w oparciu o profesjonalny osąd czy dana prowizja jest opłatą za świadczenie usług czy opłatą stanowiącą integralną część efektywnej stopy procentowej. Elementami rozważanymi w osądzie są m.in.:

• dobrowolność zakupu ubezpieczenia,
• możliwość dokonania zakupu produktu ubezpieczeniowego bez udziału pośrednictwa Banku,
• niezależność umowy kredytowej i ubezpieczeniowej.

W przypadku otrzymanych prowizji z tytułu ubezpieczeń z tytułu umów grupowego ubezpieczenia, które rodzą dalsze obowiązki wobec zakładów ubezpieczeń, prowizje ujmowane są w przychodach według stopnia zaawansowania usługi, tj. część prowizji rozliczana jest w czasie na okres trwania umowy ubezpieczeniowej.

Prowizje kosztowe zapłacone sprzedawcom z tytułu sprzedaży produktów bankowych rozliczane są przez okres ważności produktu, a część dotycząca prowizji za sprzedaż ubezpieczeń od kredytów rozliczana jest jednorazowo.

Pozostałe prowizje i opłaty są rozliczane w czasie.

Grupa wyróżnia dwa podstawowe typy prowizji związanych z działalnością kredytową:

Grupa Kapitałowa Getin Holding

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31.12.2016 (dane w tys. zł)

• opłaty i prowizje przygotowawcze;
• prowizje od niewykorzystanego zaangażowania.

Opłaty i prowizje przygotowawcze są składnikiem korygującym efektywną stopę procentową i stanowią część przychodów odsetkowych.

Prowizje od niewykorzystanego zaangażowania są rozliczane liniowo przez okres dostępności środków i stanowią przychody prowizyjne.

W przypadku kredytów i pożyczek o nieustalonych terminach płatności rat i nieustalonych zmianach oprocentowania, np. kredytów w rachunku bieżącym i kredytów z tytułu kart kredytowych prowizje rozliczane są w czasie przez okres ważności karty lub limitu kredytu w rachunku bieżącym metodą liniową i zaliczane do przychodów prowizyjnych.

Wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej jest ustalany biorąc pod uwagę: zmianę wartości godziwej aktywów i zobowiązań finansowych, zaklasyfikowanych w momencie ich początkowego ujęcia jako aktywa i zobowiązania wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy.

Wynik z pozycji wymiany obejmuje zyski i straty z transakcji kupna i sprzedaży walut oraz przeliczonych aktywów i zobowiązań wyrażonych w walutach obcych, w tym: niezrealizowaną wycenę z tytułu wymiany początkowej instrumentów pochodnych.

5.34 Dywidendy

Dywidendy są ujmowane w momencie ustalenia praw akcjonariuszy lub udziałowców do ich otrzymania.

5.35 Podatek dochodowy bieżący i odroczony

Zobowiązania i należności z tytułu bieżącego podatku za okres bieżący i okresy poprzednie wycenia się w wysokości kwot przewidywanej zapłaty na rzecz organów podatkowych (podlegających zwrotowi od organów podatkowych) z zastosowaniem stawek podatkowych i przepisów podatkowych, które prawnie lub faktycznie już obowiązywały na dzień bilansowy.

Na potrzeby sprawozdawczości finansowej, podatek odroczony jest obliczany metodą zobowiązań bilansowych w stosunku do różnic przejściowych występujących na dzień bilansowy między wartością podatkową aktywów i zobowiązań, a ich wartością bilansową wykazaną w sprawozdaniu finansowym.

Rezerwa na podatek odroczony ujmowana jest w odniesieniu do wszystkich dodatnich różnic przejściowych:

• z wyjątkiem sytuacji, gdy rezerwa na podatek odroczony powstaje w wyniku początkowego ujęcia wartości firmy lub początkowego ujęcia składnika aktywów bądź zobowiązania przy transakcji nie stanowiącej połączenia jednostek gospodarczych i w chwili jej zawierania nie mającej wpływu ani na wynik finansowy brutto, ani na dochód do opodatkowania czy stratę podatkową oraz
• w przypadku dodatnich różnic przejściowych wynikających z inwestycji w jednostkach zależnych lub stowarzyszonych i udziałów we wspólnych przedsięwzięciach – z wyjątkiem sytuacji, gdy terminy odwracania się różnic przejściowych podlegają kontroli inwestora i gdy prawdopodobne jest, iż w dającej się przewidzieć przyszłości różnice przejściowe nie ulegną odwróceniu.

Aktywa z tytułu podatku odroczonego ujmowane są w odniesieniu do wszystkich ujemnych różnic przejściowych, jak również niewykorzystanych ulg podatkowych i niewykorzystanych strat podatkowych przeniesionych na następne lata, w takiej wysokości, w jakiej jest prawdopodobne, że zostanie osiągnięty dochód do opodatkowania, który pozwoli wykorzystać ww. różnice, aktywa i straty:

• z wyjątkiem sytuacji, gdy aktywa z tytułu odroczonego podatku dotyczące ujemnych różnic przejściowych powstają w wyniku początkowego ujęcia składnika aktywów bądź zobowiązania przy transakcji nie stanowiącej połączenia jednostek gospodarczych i w chwili jej zawierania nie mają wpływu ani na wynik finansowy brutto, ani na dochód do opodatkowania czy stratę podatkową oraz
• w przypadku ujemnych różnic przejściowych z tytułu inwestycji w jednostkach zależnych lub stowarzyszonych oraz udziałów we wspólnych przedsięwzięciach, składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku jest ujmowany w bilansie jedynie w takiej wysokości, w jakiej jest

prawdopodobne, iż w dającej się przewidzieć przyszłości ww. różnice przejściowe ulegną odwróceniu i osiągnięty zostanie dochód do opodatkowania, który pozwoli na potrącenie ujemnych różnic przejściowych.

Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku jest weryfikowana na każdy dzień bilansowy i ulega stosownemu obniżeniu o tyle, o ile przestało być prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Nieujęty składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego podlega ponownej ocenie na każdy dzień bilansowy i jest ujmowany do wysokości odzwierciedlającej prawdopodobieństwo osiągnięcia w przyszłości dochodów do opodatkowania, które pozwolą na odzyskanie tego składnika aktywów.

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz rezerwy na podatek odroczony wyceniane są z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą obowiązywać w okresie, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa rozwiązana, przyjmując za podstawę stawki podatkowe (i przepisy podatkowe) obowiązujące na dzień bilansowy lub takie, których obowiązywanie w przyszłości jest pewne na dzień bilansowy.

Podatek dochodowy dotyczący pozycji ujmowanych poza zyskiem lub stratą jest ujmowany poza zyskiem lub stratą: w innych całkowitych dochodach dotyczący pozycji ujętych w innych całkowitych dochodach lub bezpośrednio w kapitale własnym dotyczący pozycji ujętych bezpośrednio w kapitale własnym.

Grupa kompensuje ze sobą aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego z rezerwami z tytułu odroczonego podatku dochodowego wtedy i tylko wtedy, gdy posiada możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzenia kompensat należności z rezerwami z tytułu bieżącego podatku i odroczony podatek dochodowy ma związek z tym samym podatnikiem i tym samym organem podatkowym.

5.36 Majątek socjalny oraz zobowiązania ZFŚS

W Polsce Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych "Fundusz" tworzą pracodawcy zatrudniający co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty. W przypadku mniejszych jednostek tworzenie funduszu jest fakultatywne. Wchodzące w skład Grupy Spółki tworzą taki fundusz i dokonują okresowych odpisów w minimalnej wymaganej wysokości. Celem Funduszu jest finansowanie działalności socjalnej. Saldo bilansowe Funduszu to zakumulowane przychody Funduszu pomniejszone o nie podlegające zwrotowi wydatki z Funduszu.

W bilansie saldo Funduszu jest prezentowane po skompensowaniu z aktywami Funduszu.

5.37 Płatności w formie akcji własnych

Kadra kierownicza Grupy (w tym członkowie Zarządów oraz Rad Nadzorczych) otrzymują nagrody w formie możliwości nabycia obligacji z prawem pierwszeństwa do objęcia akcji własnych, w związku z czym świadczą pracę w zamian za akcje lub prawa do akcji ("transakcje rozliczane w instrumentach kapitałowych").

Transakcje rozliczane w instrumentach kapitałowych

Koszt transakcji rozliczanych z pracownikami w instrumentach kapitałowych jest wyceniany przez odniesienie do wartości godziwej na dzień przyznania praw. Wartość godziwa ustalana jest w oparciu o model Blacka-Scholesa o której dalsze informacje przedstawione są w nocie 45 dodatkowych informacji i objaśnień. Przy wycenie transakcji rozliczanych w instrumentach kapitałowych są uwzględniane warunki dotyczące wyników, przewidziane w odpowiednich regulaminach programów opcyjnych (warunki niezgodne) i/lub warunki związane z ceną akcji ("uwarunkowania rynkowe").

Koszt transakcji rozliczanych w instrumentach kapitałowych jest ujmowany wraz z odpowiadającym mu wzrostem wartości kapitału własnego w okresie, w którym spełnione zostały warunki określone w regulaminie programu motywacyjnego, kończącym się w dniu, w którym określeni pracownicy zdobędą pełne uprawnienia do świadczeń ("dzień nabycia praw"). Skumulowany koszt ujęty z tytułu transakcji rozliczanych w instrumentach kapitałowych na każdy dzień bilansowy do dnia nabycia praw odzwierciedla stopień upływu okresu nabywania praw oraz liczbę nagród, do których prawa – w opinii zarządów spółek Grupy na ten dzień, opartej na możliwie najlepszych szacunkach liczby instrumentów kapitałowych – zostaną ostatecznie nabyte.

Żadne koszty nie są ujmowane z tytułu nagród, do których prawa nie zostaną ostatecznie nabyte, z wyjątkiem nagród, w przypadku których nabycie praw zależy od warunków rynkowych, które są traktowane jako nabyte bez względu na fakt spełnienia uwarunkowań rynkowych, pod warunkiem spełnienia wszystkich innych warunków dotyczących efektywności/wyników finansowych.

W przypadku wyemitowania opcji ich wpływ jest uwzględniany przy ustalaniu wielkości zysku przypadającego na jedną akcję jako dodatkowe rozwodnienie akcji .

Transakcje rozliczane w środkach pieniężnych

Transakcje rozliczane w środkach pieniężnych są początkowo rozliczane w wartości godziwej ustalonej na dzień przyznania z zastosowaniem odpowiedniego modelu po uwzględnieniu zasad i warunków przyznania opcji. Ustalona w powyższy sposób wartość godziwa jest odpisywana w koszty przez cały okres aż do nabycia uprawnień, drugostronnie z ujęciem stosownego zobowiązania. Wartość tego zobowiązania jest przeszacowywana na każdy dzień bilansowy aż do dnia rozliczenia włącznie, przy czym zmiany w wartości godziwej są ujmowane w rachunku zysków i strat.

6 Zmiana polityki rachunkowości

W okresie 12 miesięcy 2016 spółka zależna Idea Bank (Polska) dokonał zmiany zasad rachunkowości dotyczących przychodów z tytułu bancassurance aby zapewnić zgodność z Rekomendacją U oraz przyjętą przez bank zaktualizowaną polityką rachunkowości. Zmiany dokonane zostały retrospektywnie, a ich efekt został zaprezentowany poniżej (Korekta nr 1).

W 2016 roku spółka zależna Idea Bank (Rumunia) dokonał zmiany zasad rachunkowości dotyczących rozpoznawania przychodów prowizyjnych z tytułu ubezpieczeń. Zmiany dokonane zostały retrospektywnie, a ich efekt został zaprezentowany poniżej (Korekta nr 2).

Ponadto w celu zapewnienia porównywalności danych finansowych w związku ze sprzedażą spółki Debito, dokonano przeniesienia wyników Debito za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2015 do działalności zaniechanej (Korekta nr 3).

Dane Dane historyczne1) Korekta 1 Korekta 2 Korekta 3 Działalność kontynuowana przekształcone2) (265) (49) Przychody z tytułu odsetek 1 446 594 3 654 1 449 934 Koszty z tytułu odsetek (869 382) (869 382) Wynik z tytułu odsetek 577 212 3 654 (265) (49) 580 552 Przychody z tytułu prowizji i opłat 607 405 (24 507) (2 005) 580 893 Koszty z tytułu prowizji i opłat (138 482) (138 482) Wynik z tytułu prowizji i opłat 468 923 (24 507) (2 005) 442 411 - Przychody z tytułu dywidend 11 604 11 604 Wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej 14 112 14 112 Wynik na pozostałych instrumentach finansowych (4 449) (4 449) Wynik z tytułu utraty kontroli w jednostkach zależnych (39 319) (39 319) Wynik z pozycji wymiany 86 829 86 829 Inne przychody operacyjne (1) 268 280 268 279 Inne koszty operacyjne (201 576) 5 642 (195 934) Pozostałe przychody i koszty operacyjne netto 135 481 5 641 141 122 - - (20 853) (2 270) Przychody operacyjne netto 1 181 616 5 592 1 164 085 Wynik z tytułu odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości kredytów, pożyczek, należności leasingowych (278 242) (272 810) 5 432 Ogólne koszty administracyjne (853 451) (853 451) - Wynik z działalności operacyjnej 49 923 (20 853) (2 270) 11 024 37 824 Udział w zyskach (stratach) jednostek stowarzyszonych 31 796 31 796 Zysk (strata) brutto 81 719 (20 853) (2 270) 11 024 69 620 Podatek dochodowy 75 504 3 962 79 466 - Zysk (strata) netto 157 223 (16 891) (2 270) 11 024 149 086 (9 442) (2 270) Przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej 70 172 6 162 64 622 Przypadający na udziały niekontrolujące (7 449) 87 051 4 862 84 464 Działalność zaniechana Zysk (strata) netto z działalności zaniechanej 118 060 (11 024) 107 036 - Przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej (6 162) 68 374 62 212 Przypadający na udziały niekontrolujące 49 686 (4 862) 44 824 - Działalność kontynuowana i zaniechana Zysk (strata) netto z działalności kontynuowanej i zaniechanej (16 891) (2 270) 275 283 256 122 - Przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej 138 546 (9 442) (2 270) 126 834 - Przypadający na udziały niekontrolujące 136 737 (7 449) 129 288 - -	SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT		01.01.2015 - 31.12.2015

Zysk na jedną akcję:
– podstawowy z zysku za rok obrotowy (w zł)	0,20	(0,01)	-	0,18
– rozwodniony z zysku za rok obrotowy (w zł)	0,20	(0,01)	-	0,18

1) wykazane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2015

2) wykazane w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym

SKONSOLIDOWANY BILANS		31.12.2015
	Dane historyczne1)	Korekta nr 1	Korekta nr 2	Dane przekształcone2)
AKTYWA
Należności od klientów	9 395 371	(20 853)	(2 270)	9 372 248
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	565 530	3 962	-	569 492
Pozostałe aktywa	13 222 008	-	-	13 222 008
SUMA AKTYWÓW	23 182 909	(16 891)	(2 270)	23 163 748
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁ WŁASNY
SUMA ZOBOWIĄZAŃ	20 446 518	-	-	20 446 518
Kapitał własny (przypisany akcjonariuszom jednostki dominującej), w
tym:	1 789 220	(9 442)	(2 270)	1 777 508
Zysk netto	138 546	(9 442)	(2 270)	126 834
Pozostałe kapitały	1 650 674	-	-	1 650 674
Udziały niekontrolujące	947 171	(7 449)	-	939 722
Kapitał własny ogółem	2 736 391	(16 891)	(2 270)	2 717 230
SUMA ZOBOWIĄZAŃ I KAPITAŁU WŁASNEGO	23 182 909	(16 891)	(2 270)	23 163 748

1) wykazane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2015

2) wykazane w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym

7 Zarządzanie ryzykiem finansowym w Grupie Kapitałowej

Spółki Grupy Kapitałowej prowadząc działalność operacyjną narażone są na następujące podstawowe rodzaje ryzyka: kredytowe, płynności, rynkowe (w tym ryzyko stóp procentowych, ryzyko walutowe), ryzyko wypłacalności, czy ryzyko operacyjne.

Celem polityki zarządzania aktywami i zobowiązaniami jest optymalizacja struktury sprawozdania z sytuacji finansowej i pozycji pozabilansowych w celu uzyskania założonej relacji dochodu do ponoszonego ryzyka. Za zarządzanie ryzykiem na poziomie strategicznym odpowiedzialne są zarządy spółek Grupy, które dla celów zarządzania operacyjnego, szczególnie w bankach Grupy Kapitałowej ("banki Grupy" lub "banki"), powołują komitety odpowiedzialne za poszczególne obszary ryzyka, takie jak: Komitet Kredytowy, Komitet Zarządzania Aktywami i Pasywami (ALCO) czy Komitet Ryzyka Operacyjnego. Komitety te odpowiadają za zarządzanie podległymi im obszarami ryzyka na poziomie operacyjnym oraz za monitorowanie poziomu ryzyka, a także za wytyczanie bieżącej polityki w ramach przyjętych przez Zarządy spółek strategii, z uwzględnieniem limitów wewnętrznych i regulacji nadzorczych. Poszczególne spółki Grupy w zakresie zarządzania ryzykiem uwzględniają regulacje rynków, na których działają oraz wymogi odpowiednich instytucji nadzorczych: w Polsce Komisji Nadzoru Finansowego, a na Ukrainie, w Rosji, w Rumunii i na Białorusi banków narodowych tych państw. Nadzór właścicielski dotyczący polityki zarządzania ryzykiem finansowym sprawują Rady Nadzorcze powołane w spółkach Grupy. W lipcu 2015 Getin Holding przyjął Politykę Zarządzania Ryzykiem dla spółek w Grupie. Polityka określa zarówno metodologię tworzenia rezerw zarówno dla produktów kredytowych jak i leasingowych, kluczowe wskaźniki efektywności oraz częstotliwość ich wyliczania, umożliwia określenie apetytu na ryzyko oraz jego zabudżetowanie na poziomie Grupy. Jednocześnie wnosi wspólne kryteria dotyczące polityki kredytowej, scoringu, analizy kredytowej, polityki windykacji i restrukturyzacji oraz przeciwdziałaniu nadużyciom. Wprowadza również standardy budżetowania oraz raportowania w Grupie.

7.1 Ryzyko kredytowe

Ryzyko kredytowe należy do podstawowych ryzyk związanych z działalnością Grupy. Ryzyko kredytowe to ryzyko poniesienia straty finansowej w wyniku niewykonania przez klienta zaciągniętego zobowiązania lub jego części w określonych umownie terminach. Zarządzanie ryzykiem kredytowym ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa prowadzonej działalności kredytowej, przy zachowaniu racjonalnego podejścia do ryzyka.

Ze względu na charakter działalności podmiotów Grupy, ryzyko kredytowe dotyczy głównie banków Grupy Idea Bank (Polska), Idea Bank (Ukraina), Idea Bank (Białoruś), Idea Bank (Rumunia), spółek leasingowych Idea Leasing (Polska), Carcade (Rosja), Idea Leasing IFN (Rumunia) oraz MW Trade, Idea Money.

Celem zarządzania ryzykiem kredytowym w bankach Grupy jest zapewnienie bezpieczeństwa prowadzonej działalności kredytowej, przy zachowaniu racjonalnego podejścia do ryzyka oraz prowadzenie działalności kredytowej mając na uwadze poniżej wymienione zasady:

• pozyskiwanie i utrzymanie w portfelu zaangażowania kredytowego, który zapewnia bezpieczeństwo depozytów i kapitałów banków poprzez osiąganie stabilnych dochodów;
• przy podejmowaniu decyzji kredytowych badanie ryzyka wynikającego z konkretnej transakcji w kontekście ogólnego ryzyka kredytowego klienta i branży oraz splotu innych zdarzeń, które mogą mieć wpływ na spłacalność zadłużenia;
• kredyt lub inne zaangażowania udzielane są gdy klient spełnia warunki określone w wewnętrznych regulacjach banków.

Zarządzanie ryzykiem kredytowym w Idea Bank (Polska)

Do podstawowych uczestników systemu zarządzania ryzykiem kredytowym Idea Banku (Polska) należą:

• Rada Nadzorcza
• Zarząd

Grupa Kapitałowa Getin Holding

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31.12.2016

(dane w tys. zł)

• Komitet Zarządzania Aktywami i Pasywami
• Komitet Kredytowy Banku
• Komórki organizacyjne zarządzające poszczególnymi rodzajami ryzyka
• Komórki kontroli (w tym komórka audytu wewnętrznego oraz komórka compliance
• Wybrane komórki organizacyjne jednostek zależnych

Rolą Rady Nadzorczej jest akceptacja strategii zarządzania ryzykiem kredytowym oraz polityki kredytowej, okresowa ocena realizacji przez Zarząd założeń strategii i polityki kredytowej, nadzór nad kontrolą systemu zarządzania ryzykiem kredytowym oraz ocena jej adekwatności i skuteczności.

Zarząd Banku odpowiada za opracowanie, wprowadzenie i aktualizację strategii oraz procedur w zakresie systemu zarządzania ryzykiem kredytowym oraz polityki kredytowej, okresowe raportowanie do Rady Nadzorczej o realizacji polityki kredytowej oraz funkcjonowaniu systemu zarządzania ryzykiem kredytowym, utrzymywanie komunikacji z instytucją nadzoru i raportowanie do niej oraz udostępnianie jej wszelkiej wymaganej aktami prawnymi informacji w zakresie ryzyka kredytowego. Zarząd banku jest również odpowiedzialny za rozwój systemu zarządzania ryzykiem kredytowym oraz sprawowanie nadzoru nad zarządzaniem ryzykiem kredytowym we wszystkich obszarach działalności banku.

Komitet Kredytowy banku jest organem opiniodawczym i decyzyjnym, co wynika z przyjętego w banku trybu podejmowania decyzji kredytowych, rozpatrującym całokształt spraw związanych z ryzykiem kredytowym bieżących transakcji. Rolą Komitetu jest wsparcie działalności Zarządu banku w postaci realizacji funkcji opiniodawczo-doradczych w procesie podejmowania decyzji kredytowych lub samodzielne podejmowanie decyzji w ramach przyznanych uprawnień przez Zarząd banku.

Ze względu na szeroki aspekt i przenikanie poszczególnych rodzajów ryzyka, każdy rodzaj ryzyka posiada komórkę wiodącą, która jest odpowiedzialna za koordynację procesu zarządzania danym rodzajem ryzyka. Komórki te odpowiadają za identyfikację, pomiar, monitoring oraz koordynację działań zaradczych w zakresie poszczególnych rodzajów ryzyka. Do zadań komórek należy także opracowywanie procedur dotyczących realizacji poszczególnych etapów procesu zarządzania ryzykiem.

W Banku funkcjonuje komórka audytu wewnętrznego, której celem jest badanie i ocena, w sposób niezależny i obiektywny, adekwatności i skuteczności systemu kontroli wewnętrznej, procedur i mechanizmów kontroli wewnętrznej oraz opiniowanie systemu zarządzania Bankiem, w tym skuteczności zarządzania ryzykiem związanym z działalnością Banku. W celu zapewnienia zgodności działania Banku z odpowiednimi prawami, przepisami oraz standardami, w Banku funkcjonuje także wydzielona komórka Compliance, której celem działania jest również właściwe zarządzanie ryzykiem braku zgodności.

Zarządzanie ryzykiem kredytowym w Idea Bank (Polska) ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa prowadzonej działalności kredytowej, przy zachowaniu racjonalnego podejścia do ryzyka. Przy prowadzeniu działalności kredytowej bank kieruje się niżej wymienionymi zasadami:

1) pozyskuje i utrzymuje w swoim portfelu zaangażowania kredytowe, które zapewniają bezpieczeństwo depozytów i kapitału banku poprzez osiąganie stabilnych dochodów;

2) bank podejmując decyzje kredytowe bada ryzyka wynikające z konkretnej transakcji w kontekście ogólnego ryzyka kredytowego klienta i branży oraz splotu innych zdarzeń, które mogą mieć wpływ na spłacalność zadłużenia;

3) kredyt lub inne zaangażowania udzielane są, gdy Klient spełnia warunki określone w wewnętrznych instrukcjach Banku;

Idea Bank (Polska) realizuje działalność kredytową w obszarze klienta z segmentu Małych i Średnich Przedsiębiorstw głównie finansowanie celowe (inwestycyjne, na zakup, operacyjne) oraz finansowanie obrotowe. Bank posiada procedury dla poszczególnych produktów kredytowych w obszarach biznesowych. W celu zapewnienia obiektywności ocen ryzyka kredytowego w strukturach obszarów handlowych oddzielono proces sprzedaży (pozyskiwania klientów) od procesu oceny i akceptacji ryzyka kredytowego klientów. Każdy obszar posiada wyodrębnione centrum akceptacyjne, które odpowiedzialne jest za ocenę i akceptację poszczególnych wniosków kredytowych oraz komórki odpowiedzialne za zarządzanie ryzykiem kredytowym i utrzymanie odpowiedniego poziomu ryzyka poszczególnych produktów. Tryb podejmowania decyzji kredytowych zatwierdzany jest przez Zarząd banku. Kompetencje kredytowe nadawane są pracownikom banku w sposób indywidualny, w zależności od ich umiejętności, doświadczenia i pełnionych funkcji. W banku funkcjonuje Komitet

Kredytowy, który podejmuje decyzje powyżej uprawnień przyznanych jednostkom podejmującym decyzje kredytowe. Decyzje kredytowe powyżej uprawnień Komitetu Kredytowego banku podejmuje Zarząd banku. Zmiany obowiązującego trybu decyzyjnego akceptowane są przez Zarząd banku.

Stosuje się wewnętrzne regulacje pozwalające określić poziom ryzyka kredytowego wiążącego się z przyznaniem danemu klientowi kredytu lub innych usług obciążonych ryzykiem kredytowym oraz stopień akceptowalności tego ryzyka. Wiarygodność kredytowa zarówno na etapie udzielenia, jak i późniejszego monitorowania kredytu oceniana jest dla osób fizycznych w oparciu o szczegółowe zapisy proceduralne w zakresie poziomu wymaganej zdolności kredytowej oraz systemy wspomagające procesy kredytowe m.in. systemy scoringowe oraz wewnętrzne i zewnętrzne informacje banku (np. bazy CBD DZ, CBD BR, BIK, BIG).

W zakresie wykupu wierzytelności Idea Bank (Polska), na podstawie zapisów w umowach między stronami, w przypadku opóźnień w spłacie skupionych zobowiązań, strona od której dokonany został wykup zobowiązuje się do bezwarunkowej zapłaty niespłaconych należności. Zwolnienie zabezpieczenia następuję po uzyskaniu od klienta lub firmy od której dokonano wykupu wierzytelności spłaty wszystkich roszczeń Banku wynikających z wykupionej wierzytelności.

Idea Bank (Polska) stosuje system monitorowania ryzyka, który obejmuje monitoring ryzyka indywidualnego (związanego z danym klientem) oraz całościowy monitoring portfela kredytowego banku. W ramach całościowego monitoringu ryzyka indywidualnego okresowej ocenie podlega sytuacja ekonomiczno – finansowa kredytobiorcy, terminowość regulowania zobowiązań wobec banku oraz stan i wartość przyjętych zabezpieczeń prawnych. Zakres, jak i częstotliwość dokonywanych przeglądów zależy w szczególności od rodzaju kredytowanego podmiotu, kwoty zaangażowania kredytowego oraz formy przyjętych zabezpieczeń prawnych. W ramach całościowego monitoringu portfela kredytowego Departament Zarządzania Ryzykiem m.in.:

• monitoruje jakość portfela kredytowego banku w przekroju produktowym,
• bieżąco monitoruje duże zaangażowania kredytowe,
• weryfikuje prawidłowość i adekwatność tworzonych w banku odpisów aktualizujących,
• bieżąco monitoruje wykorzystanie przyjętych limitów kredytowych.

Informacja zarządcza w formie raportów okresowych przekazywana jest dla Zarządu banku i Rady Nadzorczej.

Bank przeprowadza także testy wartości skrajnych portfela kredytowego w celu wyznaczenia potencjalnego narażenia na ryzyko kredytowe w przypadku wystąpienia niekorzystnych zmian.

Idea Bank (Polska) stosują szeroką gamę zabezpieczeń prawnie dozwolonych, stosownie do charakterystyki produktu i obszaru działania. Szczegółowe zasady doboru, stosowania i ustanawiania zabezpieczeń zawarte są w regulacjach wewnętrznych i procedurach produktowych poszczególnych obszarów handlowych. Przyjęte zabezpieczenie prawne powinno zapewnić zaspokojenie się banku w przypadku wystąpienia zagrożeń, które utrudnią lub uniemożliwią wywiązanie się kredytobiorcy z umowy kredytowej. Podstawowym zabezpieczeniem ograniczającym ryzyko banku, a szczególnie ryzyko kredytowe, jest dobra kondycja finansowa kredytobiorcy i posiadana przez niego zdolność kredytowa. Przy wyborze zabezpieczeń bank kieruje się rodzajem i wielkością kredytu, okresem kredytowania, statusem prawnym i kondycją finansową podmiotu, ryzykiem banku i innymi zagrożeniami. Preferowane są zabezpieczenia w formach gwarantujących pełne i szybkie odzyskanie należności w drodze windykacji oraz zwolnienie z konieczności tworzenia rezerw celowych. Bank monitoruje zabezpieczenia w terminach przeprowadzania okresowych przeglądów ekspozycji kredytowych (kwartalnych lub rocznych).

Bank wymaga z zasady jednego lub więcej zabezpieczeń dla kredytów. Poniżej przedstawiono typowe rodzaje zabezpieczeń wymagane przez bank:

Kredyty inwestycyjne - hipoteka ustanowiona na nieruchomości z pierwszeństwem zaspokojenia, zastaw rejestrowy na majątku przedsiębiorstwa lub całkowite przeniesienie prawa własności do przedsiębiorstwa pożyczkobiorcy, zastaw rejestrowy na majątku osobistym kredytobiorcy lub kierownictwa firmy, kaucja pieniężna lub zastaw na środkach pieniężnych na rachunku powierniczym, cesja wierzytelności, weksel własny in blanco, poręczenie cywilne, gwarancja osoby trzeciej w formie weksla własnego lub poręczenia cywilnego.

Kredyty samochodowe - zastaw rejestrowy na pojeździe, częściowe lub całkowite przeniesienie prawa własności pojazdu, cesja praw polisy ubezpieczeniowej lub wskazanie banku jako beneficjenta polisy, weksel własny in blanco, polisa ubezpieczeniowa na wypadek śmierci lub całkowitej

niepełnosprawności kredytobiorcy, gwarancja osoby trzeciej w formie weksla własnego lub poręczenia cywilnego.

Kredyty operacyjne – oświadczenie o poddaniu się egzekucji; zastaw na obligacjach, bonach skarbowych, lokatach ustrukturyzowanych z 100% ochroną kapitału; kaucja pieniężna lub zastaw na środkach pieniężnych na rachunku powierniczym; pełnomocnictwo do rachunków w Banku; poręczenie cywilne; gwarancja w ramach Portfelowej Linii Gwarancyjnej de mini mis/gwarancja PLD. W przypadku wystąpienia zabezpieczenia na nieruchomości/ruchomości również zabezpieczenia z katalogu kredytów inwestycyjnych/samochodowych.

Obligacje korporacyjne - bank zarządza ryzykiem kredytowym dla obligacji korporacyjnych w sposób analogiczny jak dla innych produktów obarczonych ryzykiem kredytowym. Bank bada ryzyka wynikające z konkretnej transakcji w kontekście ogólnego ryzyka kredytowego klienta i analiza kondycji finansowej emitenta jest elementem ograniczającym ryzyko kredytowe.

Zabezpieczenia wierzytelności umożliwiają:

• pomniejszenie wysokości odpisów aktualizujących oraz rezerw zgodnie z MSR 39,
• stosowanie korzystniejszych wag ryzyka na potrzeby obliczania wymogu kapitałowego.

Idea Bank (Polska) przeprowadza analizę ryzyka kredytowego, wykorzystując następujące miary:

• PD prawdopodobieństwo utraty wartości przez ekspozycję
• RR stopa odzysków
• LGD oczekiwana strata w przypadku utraty wartości ekspozycji
• LIP okres identyfikacji straty
• Wskaźnik NPL relacja wartości ekspozycji z utratą wartości do ekspozycji ogółem
• Koszty ryzyka okresowa (miesięczna) kwota przyrostu odpisów łącznych (IBNR oraz z tytułu utraty wartości)
• Wskaźniki pokrycia portfela odpisami relacja wysokości utworzonych odpisów do salda ekspozycji w różnych ujęciach:
• pokrycie odpisem salda całkowitego
• pokrycie odpisem salda ekspozycji przeterminowanych o ponad 90 dni
• pokrycie odpisem salda ekspozycji z utratą wartości
• pokrycie odpisem IBNR salda ekspozycji bez utraty wartości
• pokrycie odpisem indywidualnym salda ekspozycji z utratą wartości
• Wykorzystanie limitów koncentracji kredytowej stopień wykorzystania ustalonych na dany okres limitów koncentracji ekspozycji kredytowych.

Celem ograniczenia ryzyka koncentracji bank przestrzega określonych w polskim prawie bankowym limitów zaangażowań.

Największe zaangażowanie Idea Banku (Polska) na dzień 31.12.2016, wobec jednego klienta wynosi 6% funduszy własnych, tj. 1% portfela kredytowego. Zaangażowanie wobec 10 największych klientów obejmuje łącznie 24% funduszy własnych, tj. 2% salda portfela kredytowego.

Największe zaangażowanie Idea Banku (Polska) na dzień 31.12.2015, wobec jednego klienta wynosi 4% funduszy własnych, tj. 1% portfela kredytowego. Zaangażowanie wobec 10 największych klientów obejmuje łącznie 17% funduszy własnych, tj. 2% salda portfela kredytowego.

Pochodne instrumenty finansowe

Ryzyko kredytowe związane z kontraktami pochodnymi stanowi potencjalny koszt zawarcia nowego kontraktu na warunkach pierwotnych w przypadku, gdy druga strona uczestnicząca w pierwotnym kontrakcie nie spełni swojego obowiązku. Grupa dokonuje oceny uczestników kontraktów wykorzystując takie same metody, jak przy decyzjach kredytowych. Grupa zawiera transakcje dotyczące instrumentów pochodnych z bankami krajowymi. Transakcje zawierane są w ramach limitów kredytowych przyznanych poszczególnym instytucjom. Grupa ustala, na podstawie oceny sytuacji finansowej banków, limity maksymalnego zaangażowania dla banków oraz w ramach tych limitów zaangażowanie w poszczególne rodzaje transakcji.

Umowy restrukturyzowane

W latach 2015 - 2016 w ramach postępowań restrukturyzacyjnych Idea Bank (Polska) podejmował decyzje restrukturyzacji należności kredytowych w postaci ulg w spłacie wierzytelności. Ulgi polegały na:

• zmianie terminów spłaty całości lub części zadłużenia,
• zmianie wysokości rat,
• zmianie wysokości oprocentowania,
• zawieszeniu naliczania odsetek,
• kapitalizacji należności, z wyłączeniem kosztów windykacji,
• umorzeniu części zadłużenia,
• zmianie kolejności ewidencjonowania dokonywanych spłat,
• zmianie w zakresie dotyczącym prawnych zabezpieczeń,
• zmianie zapisów umowy dotyczących opłat i prowizji,
• zawieszeniu lub zakończenie postępowania egzekucyjnego,
• zmianie waluty umowy ekspozycji kredytowej.

Głównym ryzykiem w procesie restrukturyzacji jest dokonanie prawidłowej oceny zdolności kredytowej dłużnika przy nowych zrestrukturyzowanych warunkach.

Ocena zdolności w ramach zrestrukturyzowanych umów odbywa się przy zastosowaniu poniższych kryteriów:

• wysokość i źródła osiąganych dochodów,
• wysokość zobowiązań (prywatnych oraz przedsiębiorstwa) i historia terminowości spłat,
• koszty utrzymania uwzględniające liczbę osób w gospodarstwie domowym,
• ocena dotychczasowej współpracy z bankiem,
• scoring BIK,
• ocena prawnych zabezpieczeń płatności kredytu,
• ocena sytuacji ekonomiczno finansowej.

Departament Windykacji dokonuje oceny sytuacji ekonomiczno - finansowej dłużnika w oparciu o wskaźnik maksymalnej restrukturyzowanej raty MRR oraz wskaźniki wymienione powyżej, zarówno co do aktualnej sytuacji ekonomiczno – finansowej jak i prognozowanych wyników zawartych w planie naprawczym.

Restrukturyzacja skutkuje zmianą parametrów istniejącego kredytu, a nie ujęciem "nowego" kredytu. Restrukturyzacja jest przesłanką utraty wartości umowy restrukturyzowanej. Ekspozycja restrukturyzowana może wyjść ze stanu utraty wartości, jeśli na 6 kolejnych dat bilansowych opóźnienie w spłacie w odniesieniu do kapitału, odsetek zwykłych, odsetek karnych, przy założeniu poziomu istotności 50 zł, zmniejszy się i utrzyma się na poziomie poniżej 30 dni.

Na koniec 2016 roku Idea Bank (Polska) posiadał w restrukturyzacji 493 umów kredytowych o łącznej wartości brutto 39 784 tys. zł. (wartość odpisu 1 341 tys. zł, wartość netto ekspozycji 38 443 tys. zł).

Na koniec 2015 roku Idea Bank (Polska) posiadał w restrukturyzacji 491 umów kredytowych o łącznej wartości brutto 52 611 tys. zł. (wartość odpisu 3 433 tys. zł, wartość netto ekspozycji 49 178 tys. zł).

Zarządzanie ryzykiem kredytowym w Idea Bank (Ukraina)

W procesie zarządzania ryzykiem kredytowym w Idea Bank (Ukraina) uczestniczą wszystkie poziomy organizacyjne i jednostki banku, a w szczególności: Rada Nadzorcza, Zarząd, Komitet Kredytowy, Departament Zarządzania Ryzykiem, Departament Metodologii.

Rada Nadzorcza odpowiedzialna jest za określenie ogólnej strategii zarządzania ryzykiem w banku.

Zarząd jako organ wykonawczy banku odpowiedzialny jest za organizację i wdrożenie systemu zarządzania ryzykiem w banku w celu zapewnienia identyfikacji, oceny, kontroli i monitorowania ryzyka. Zarząd jest odpowiedzialny za zapewnienie rozwoju i zatwierdzenie wewnętrznych przepisów dotyczących zarządzania określonymi rodzajami ryzyka.

Rolą Komitetu Kredytowego jest wsparcie działalności Zarządu banku w postaci realizacji funkcji opiniodawczo-doradczych w procesie podejmowania decyzji kredytowych lub samodzielne podejmowanie decyzji w ramach przyznanych uprawnień przez Zarząd banku.

Departament Zarządzania Ryzykiem jest odpowiedzialny za zarządzanie ryzykiem kredytowym w banku poprzez pomiar poziomu ryzyka, monitorowanie jakości portfela kredytowego banku, wycenę potencjalnych strat. Odpowiada również za jakość stosowanych procedur oraz zapewnienie przestrzegania właściwych standardów procesu kredytowego oraz za sprawozdawczość zarządczą w obszarze ryzyka. Do zadań Departamentu należy również zapewnienie prawidłowości klasyfikacji ekspozycji kredytowych oraz tworzenia odpisów na należności kredytowe zgodnie z MSSF oraz standardami lokalnymi.

Departament Metodologii odpowiedzialny jest za wsparcie Rady Nadzorczej i Zarządu w rozwoju i wdrażaniu polityk, przepisów i procedur dotyczących zarządzania ryzykiem, w tym za opracowanie, wdrożenie i rozwój Polityki Kredytowej.

Idea Bank (Ukraina) swoją ofertę kieruje głównie do klientów indywidualnych. Kredyty dla instytucji ograniczone są do firm będących partnerami biznesowymi banku w zakresie finansowania środków transportu (dealerzy, importerzy, pośrednicy w sprzedaży samochodów).

Bank udziela kredytów klientom posiadającym zdolność kredytową oraz wiarygodność kredytową.

Decyzje w przypadku kredytów gotówkowych są podejmowane na podstawie rezultatów kilkuetapowej oceny, obejmującej m.in.: scoring kredytowy, kontrole automatyczne w bazach - czarne listy, bazy wewnętrzne, bazy zewnętrzne, telefoniczne weryfikacje danych z wniosku kredytowego, kontrole formalne dokumentów, analizę zdolności kredytowej, analizę zgodności z polityką kredytową.

W przypadku kredytów samochodowych decyzje zapadają na określonym szczeblu decyzyjnym w zależności od wnioskowanej kwoty kredytu.

Procedura weryfikacji jest zbliżona do procedury dla kredytów gotówkowych (za wyjątkiem scoringu, który w przypadku tych kredytów jeszcze nie funkcjonuje), lecz rozszerzona o analizę środka transportu stanowiącego zabezpieczenie.

W przypadku kredytów firmowych decyzje podejmowane są zawsze poprzez Komitet Kredytowy banku po analizie informacji odnośnie sytuacji finansowej kontrahenta, właścicieli firmy, stanu obsługi obecnych i historycznych kredytów, proponowanych zabezpieczeń i parametrów transakcji.

Idea Bank (Ukraina) stosuje system monitorowania ryzyka, który obejmuje monitoring ryzyka indywidualnego (związanego z danym klientem) oraz całościowy monitoring portfela kredytowego banku. W ramach całościowego monitoringu ryzyka indywidualnego okresowej ocenie podlega sytuacja ekonomiczno – finansowa kredytobiorcy, terminowość regulowania zobowiązań wobec banku oraz stan i wartość przyjętych zabezpieczeń prawnych. Zakres, jak i częstotliwość dokonywanych przeglądów zależy w szczególności od rodzaju kredytowanego podmiotu, kwoty zaangażowania kredytowego oraz formy przyjętych zabezpieczeń prawnych.

W ramach całościowego monitoringu portfela kredytowego komórki obszaru zarządzania ryzykiem m.in.:

• monitorują jakość portfela kredytowego banku w przekroju produktowym,
• bieżąco monitorują duże zaangażowania kredytowe,
• weryfikuje prawidłowość i adekwatność tworzonych w banku odpisów aktualizujących,
• bieżąco monitorują wykorzystanie przyjętych limitów kredytowych.

Ryzyko kredytowe jest regularnie raportowane. W banku funkcjonuje szereg raportów, zarówno dziennych, służących odpowiednim jednostkom do bieżącego reagowania na zachowania portfela i klientów, jak i miesięcznych, służących kierownictwu do korygowania polityki kredytowej i polityki windykacyjnej. Regularnie raporty obrazujące stan i zachowanie portfeli kredytowych prezentowane są Zarządowi oraz Radzie Nadzorczej.

Bank przeprowadza także testy wartości skrajnych portfela kredytowego w celu wyznaczenia potencjalnego narażenia na ryzyko kredytowe w przypadku wystąpienia niekorzystnych zmian.

Idea Bank (Ukraina) przeprowadza analizę ryzyka kredytowego, wykorzystując następujące miary:

• FPD (SPD, TPD)
• Współczynnik Giniego, AUROC
• Vintage dla 30+, 90+, 180+
• CoR
• RR stopa odzysków
• Final Loss oczekiwane straty na portfelu
• PD prawdopodobieństwo utraty wartości przez ekspozycję

Bank nie ogranicza katalogu przyjmowanych zabezpieczeń, natomiast do najczęściej wykorzystywanych należą: dla kredytów samochodowych - głównie finansowane środki transportu, dla pozostałych kredytów: środki transportu, nieruchomości mieszkalne i komercyjne, depozyty, poręczenia, prawa majątkowe, towary w obrocie.

Bank stosuje limity koncentracji w postaci ograniczenia kredytowania, zgodne z limitami Narodowego Banku Ukrainy:

• Limit 20% kapitału regulacyjnego na jednego klienta lub grupę powiązanych klientów;
• Limit 10% kapitału regulacyjnego dla transakcji ze znaczącymi udziałowcami (posiadającymi co najmniej 10% akcji banku) oraz podmiotami powiązanymi ze znaczącymi udziałowcami.

Największe zaangażowanie Idea Banku (Ukraina) na dzień 31.12.2016, wobec jednego klienta wynosi 15% funduszy własnych, tj. 1,5% portfela kredytowego. Zaangażowanie wobec 10 największych klientów obejmuje łącznie 29% funduszy własnych, tj. 3% salda portfela kredytowego.

Największe zaangażowanie Idea Banku (Ukraina) na dzień 31.12.2015, wobec jednego klienta wynosi 22% funduszy własnych, tj. 2% portfela kredytowego. Zaangażowanie wobec 10 największych klientów obejmuje łącznie 43% funduszy własnych, tj. 3% salda portfela kredytowego.

Umowy restrukturyzowane

Na koniec 2016 roku Idea Bank (Ukraina) posiadał w restrukturyzacji umowy kredytowe o łącznej wartości brutto 58 415 tys. zł. (wartość odpisu 29 706 tys. zł, wartość netto ekspozycji 28 708 tys. zł).

Na koniec 2015 roku Idea Bank (Ukraina) posiadał w restrukturyzacji umowy kredytowe o łącznej wartości brutto 53 760 tys. zł. (wartość odpisu 30 361 tys. zł, wartość netto ekspozycji 23 399 tys. zł).

Zarządzanie ryzykiem kredytowym w Idea Bank (Białoruś)

Do podstawowych uczestników systemu zarządzania ryzykiem kredytowym Idea Banku (Białoruś) należą:

• Rada Nadzorcza,
• Zarząd,
• Departament Zarządzania Ryzykiem.

Oferta kredytowa Idea Banku (Białoruś) kierowana jest przede wszystkim do osób fizycznych (kredyty gotówkowe oraz ratalne). Bank udziela także kredytów obrotowych spółkom z sektora MŚP. Bank szczegółowo rozpatruje wnioski kredytowe i analizuje dokumentację potencjalnych klientów przed przyznaniem kredytu. Wskaźniki ilościowe stosowane do oceny zdolności kredytowej to wskaźnik wypłacalności i zdolności kredytowej dłużnika. Wskaźniki jakości brane pod uwagę przy ocenie to m.in. informacja o reputacji dłużnika, historii kredytowej, istnieniu zobowiązań wobec innych wierzycieli, instytucji, istnieniu negatywnych przesłanek w prowadzonej działalności klienta, opóźnienia w regulacji zobowiązań.

Idea Bank (Białoruś) przeprowadza analizę ryzyka kredytowego, wykorzystując następujące miary:

• PD prawdopodobieństwo utraty wartości przez ekspozycję,
• LGD oczekiwana strata w przypadku utraty wartości ekspozycji,

Scoring i ratingi wypłacalności.

W celu zmniejszenia ryzyka kredytowego bank prowadzone są następujące działania: identyfikuje obszar ryzyka oraz czynniki powodujące powstanie ryzyka, dokonuje pomiaru ryzyka (miary ilościowy ekspozycji na ryzyko kredytowe), monitoruje i kontroluje poziomu ryzyka.

Ryzyko koncentracji jest limitowane zgodnie z limitami Narodowego Banku Białorusi, dodatkowo Idea Bank (Białoruś) ustalił limity wewnętrzne dla operacji kredytowych dotyczące: wysokości aktywów uzyskanych wg procedury uproszczonej dłużnika, wysokości kredytu konsumenckiego dla osób fizycznych, wysokości kredytu bez zgody Rady Dyrektorów banku, limity przeprowadzenia operacji z bankami oraz dużymi klientami.

Największe zaangażowanie Idea Banku (Białoruś) na dzień 31.12.2016, wobec jednego klienta wynosi 2% funduszy własnych, tj. 1% portfela kredytowego. Zaangażowanie wobec 10 największych klientów obejmuje łącznie 11% funduszy własnych, tj.10% salda portfela kredytowego.

Największe zaangażowanie Idea Banku (Białoruś) na dzień 31.12.2015, wobec jednego klienta wynosi 3% funduszy własnych, tj. 2% portfela kredytowego. Zaangażowanie wobec 10 największych klientów obejmuje łącznie 20% funduszy własnych, tj. 17% salda portfela kredytowego.

Umowy restrukturyzowane

Na koniec 2016 roku Idea Bank (Białoruś) posiadał 60 umów w restrukturyzacji o łącznej wartości brutto 9 216 tys. zł, wartości odpisu 256 tys. zł, wartości netto ekspozycji 8 960 tys. zł.

Na koniec 2015 roku Idea Bank (Białoruś) posiadał 44 umowy w restrukturyzacji o łącznej wartości brutto 4 159 tys. zł, wartości odpisu 202 tys. zł, wartości netto ekspozycji 3 957 tys. zł.

Zarządzanie ryzykiem kredytowym w Idea Bank (Rumunia)

Zarządzanie ryzykiem kredytowym w Idea Bank (Rumunia) realizowane jest przez:

• Departament Zarządzania Ryzykiem
• Departament Kredytów,
• Departament Monitorowania
• Departament Odzyskiwania

Departament Zarządzania Ryzykiem jest odpowiedzialny za zarządzanie ryzykiem kredytowym w banku. W szczególności odpowiada za monitoring całego portfela kredytowego banku, jakość stosowanych procedur oraz zapewnienie przestrzegania właściwych standardów procesu kredytowego. Do zadań Departamentu należy również zapewnienie prawidłowości klasyfikacji ekspozycji kredytowych oraz tworzenia odpisów na należności kredytowe z uwzględnieniem przyjętych zabezpieczeń prawnych, a także koordynacja procesu wyceny portfela kredytowego banku. Oblicza i monitoruje rozwój konkretnych wskaźników ryzyka kredytowego, które składają się na profil ryzyka poprzez analizę ich miesięcznych dynamik, w zależności od apetytu na ryzyko ustalonego w strategii ryzyka.

Do głównych zadań Departamentu Kredytów należy analiza dokumentacji pożyczek udzielonych i zatwierdzonych przez lokalne jednostki. Na podstawie dokumentacji otrzymanej od jednostek lokalnych, przygotowuje własne analizy i propozycje do zatwierdzenia dla właściwych komitetów. Na podstawie wniosków otrzymanych z Departamentów Monitorowania lub Odzyskiwania dokonuje analiz możliwości zastąpienia ekspozycji.

Departament Monitorowania (Dział Administracji Pożyczek/Kredytów) w ramach swoich zadań analizuje dynamiki i tendencje portfela kredytowego, działa jako konsultant dla oddziałów, opracowuje prognozy dla kredytów z utratą wartości, zarządza i aktualizuje politykę tworzenia odpisów aktualizujących wartość kredytów i pożyczek, rozwija raporty/ analizy okresowe dla kierownictwa.

Dział Odzyskiwania koordynuje i odpowiada za odzyskiwanie wierzytelności, zapewnia wyspecjalizowaną pomoc dla oddziałów związaną z odzyskiwaniem wierzytelności, zarządza odzyskiwaniem od pierwszego dnia, kiedy zadłużenie jest rejestrowane od momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Zarządzanie ryzykiem kredytowym w banku realizowane jest na podstawie wewnętrznych procedur dotyczących identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka.

Bank posiada szereg opracowanych przepisów i procedur wewnętrznych związanych z działalnością kredytową. Wszystkie regulacje wewnętrzne są zgłaszane do Narodowego Banku Rumunii, a najważniejsze z nich są zatwierdzane przez nadzór. Bank dokonuje przeglądu i aktualizacji wewnętrznych przepisów ze względu na czynniki zewnętrzne, takie jak zmiany w przepisach nadzoru , które wymagają dostosowania wewnętrznych procedur, jak i na czynniki makroekonomiczne.

Działalność kredytowa banku realizowana jest w dwóch obszarach:

• kredyty dla średnich i małych przedsiębiorstw (głównie kredyty inwestycyjne i obrotowe),
• kredyty detaliczne (gotówkowe, w kartach kredytowych).

Każdy obszar posiada wyodrębnione centrum akceptacyjne, które odpowiedzialne jest za ocenę i akceptację poszczególnych wniosków kredytowych oraz komórki odpowiedzialne za zarządzanie ryzykiem kredytowym i utrzymanie odpowiedniego poziomu ryzyka poszczególnych produktów. Tryb podejmowania decyzji kredytowych zatwierdzany jest przez Zarząd banku. Stosuje się wewnętrzne regulacje pozwalające określić poziom ryzyka kredytowego wiążącego się z przyznaniem danemu klientowi kredytu lub innych usług obciążonych ryzykiem kredytowym oraz stopień akceptowalności tego ryzyka.

Wiarygodność kredytowa oceniana jest zarówno na etapie udzielenia, jak i późniejszego monitorowania kredytu. Do oceny wiarygodności kredytowej klientów stosowany jest:

• scoring dla osób fizycznych
• rating w przypadku małych i średnich podmiotów gospodarczych

Bank stosuje system monitorowania ryzyka, który obejmuje monitoring ryzyka indywidualnego (związanego z danym klientem) oraz całościowy monitoring portfela kredytowego banku. W ramach monitoringu ryzyka indywidualnego okresowej ocenie podlega sytuacja ekonomiczno – finansowa kredytobiorcy, terminowość regulowania zobowiązań wobec banku oraz stan i wartość przyjętych zabezpieczeń prawnych. Zakres jak i częstotliwość dokonywanych przeglądów zależy w szczególności od rodzaju kredytowanego podmiotu, kwoty zaangażowania kredytowego oraz formy przyjętych zabezpieczeń prawnych.

W ramach całościowego monitoringu portfela komórki obszaru ryzyka kredytowego m.in.:

• monitorują jakość portfela kredytowego banku w przekroju produktowym,
• bieżąco monitorują duże zaangażowania kredytowe
• weryfikują prawidłowość i adekwatność tworzonych w banku odpisów aktualizujących,
• bieżąco monitorują wykorzystanie przyjętych limitów kredytowych
• przeprowadzają testy warunków skrajnych portfela kredytowego w celu wyznaczenia potencjalnego narażenia na ryzyko kredytowe w przypadku wystąpienia niekorzystnych zmian
• przekazują do Rady Nadzorczej i Zarządu informację zarządczą w formie raportów okresowych

Typowe rodzaje zabezpieczeń wymagane przez bank:

• hipoteka ustanowiona na nieruchomości z pierwszeństwem zaspokojenia,
• zastaw rejestrowy na majątku przedsiębiorstwa lub majątku osobistym kredytobiorcy
• zastaw rejestrowy na majątku osobistym kredytobiorcy
• zabezpieczenia gotówkowe
• gwarancje osobiste
• gwarancje państwowe (od Narodowego Funduszu Gwarancji Kredytowej dla małych i średnich przedsiębiorstw lub Funduszu Gwarancji Kredytowych Rolnej)
• polisy ubezpieczeniowe

Idea Bank (Rumunia) przeprowadza analizę ryzyka kredytowego, wykorzystując następujące miary:

• PD prawdopodobieństwo utraty wartości przez ekspozycję
• LGD oczekiwana strata w przypadku utraty wartości ekspozycji

W celu ograniczenia ryzyka koncentracji bank na bieżąco dokonuje monitoringu dużych zaangażowań (>=10% funduszy własnych banku) oraz przestrzega maksymalnego limitu dla tych zaangażowań (nie więcej niż 25% funduszy własnych banku zgodnie z wytycznymi regulatora).

Największe zaangażowanie Idea Banku (Rumunia) na dzień 31.12.2016, wobec jednego klienta wynosi 11% funduszy własnych, tj. 1% portfela kredytowego. Zaangażowanie wobec 10 największych klientów obejmuje łącznie 54% funduszy własnych, tj. 6% salda portfela kredytowego.

Największe zaangażowanie Idea Banku (Rumunia) na dzień 31.12.2015, wobec jednego klienta wynosi 14% funduszy własnych, tj. 2% portfela kredytowego. Zaangażowanie wobec 10 największych klientów obejmuje łącznie 69% funduszy własnych, tj. 11% salda portfela kredytowego.

Ponadto bank ustala wewnętrzne limity dotyczące koncentracji w odniesieniu do branż, produktów oraz określa limitów zaangażowania w odniesieniu do banków, z którymi dokonywane są transakcje.

Umowy restrukturyzowane

Na koniec 2016 roku Idea Bank (Rumunia) posiadał w restrukturyzacji umowy kredytowe o łącznej wartości brutto 14 112 tys. zł (wartość odpisu 6 276 tys. zł, wartość netto ekspozycji 7 835 tys. zł).

Na koniec 2015 roku Idea Bank (Rumunia) posiadał w restrukturyzacji umowy kredytowe o łącznej wartości brutto 23 369 tys. zł (wartość odpisu 9 420 tys. zł, wartość netto ekspozycji 13 950 tys. zł).

Główne przyczyny restrukturyzacji kredytów to przejściowe trudności finansowe podmiotów gospodarczych, czasowe ograniczenie dochodów osób fizycznych, sezonowość działalności klientów, konsolidacja kredytów na wniosek klienta.

Zarządzanie ryzykiem kredytowym w Carcade

Zarządzanie ryzykiem kredytowym w Carcade odbywa się poprzez regularną analizę zdolności aktualnych oraz potencjalnych leasingobiorców do spłaty kapitału oraz odsetek. Zarządzanie ryzykiem realizowane jest przez Departament Ryzyka Kredytowego, Departament Underwritingu oraz Departament Windykacji. Aby ocenić zdolność kredytową kontrahentów Carcade stosuje Mapę ryzyk, która ocenia klientów oraz przedmioty leasingu według stopnia ryzyka. Wkład własny ustalony jest na średnim poziomie 25,06%. Terminowość obsługi umów leasingowych monitorowana jest przez wydzielone departamenty.

Ryzyko kredytowe jest bardzo rozproszone, podzielone na ok. 15,6 tys. umów (31.12.2015: 23,2 tys.) o średniej wartości 2 128 tys. RUB (31.12.2015: 1 928 tys. RUB). Współczynnik nieregularnych umów leasingowych w Carcade (umowy wypowiedziane i umowy z przeterminowanymi przynajmniej dwoma ratami) wynosi 1,22% inwestycji leasingowych netto na funkcjonujących umowach (na 31.12.2015: 2,98%).

Carcade nie wykazuje znaczącej koncentracji ryzyka kredytowego.

Rodzaje zabezpieczeń stosowane przez Carcade w celu ograniczenia ryzyka kredytowego:

• przedmiot leasingu stanowi własność leasingodawcy;
• ubezpieczenie przedmiotu leasingu;
• weksel własny in blanco;
• polisa ubezpieczeniowa na wypadek śmierci lub całkowitej niepełnosprawności leasingobiorcy;

poręczenie osób fizycznych lub prawnych.

Zarządzanie ryzykiem kredytowym w MW Trade

Podstawowym elementem działalności MW Trade jest świadczenie usług restrukturyzacji wierzytelności podmiotów leczniczych i jednostek samorządu terytorialnego oraz udzielanie im krótko i długoterminowego finansowania w formie pożyczek. Spółka finansując działalność w sektorze publicznym naraża się na ryzyko niewypłacalności kontrahentów, przejawiające się niewywiązywaniem się przez dłużników ze swoich zobowiązań, np. poprzez opóźnienia w ich regulowaniu bądź zaprzestanie ich spłaty.

Ponieważ klientami spółki są publiczne podmioty, nie można zastosować przy ich ocenie tylko rynkowych kryteriów oceny wiarygodności. Szczegółowe zasady postępowania w przypadku wystąpienia problemów finansowych podmiotów leczniczych zostały zawarte w Ustawie o działalności leczniczej, która weszła w życie z dniem 1.07.2011.

Dążąc do minimalizacji ryzyka kredytowego MW Trade każdorazowo przed podjęciem decyzji o zawarciu umowy, przeprowadza proces analizy podmiotu leczniczego, a w okresie realizacji na bieżąco monitoruje obsługę zobowiązań. Każdy podmiot, wobec którego spółka posiada ekspozycję,

ma nadany rating zgodnie z ustaloną przy współpracy z bankami metodyką oceny ryzyka kredytowego. Działania w zakresie procesu oceny ryzyka transakcji oraz oceny ryzyka klienta są całkowicie oddzielone od działań sprzedażowych, których konsekwencją może być powstawanie ryzyka kredytowego.

Ponadto MW Trade przy dokonywaniu oceny ratingowej wyznacza każdemu z analizowanych podmiotów limit zaangażowania, nad którym nadzór ma na celu ograniczenia negatywnych skutków w zakresie koncentracji.

Stosowane przez spółkę narzędzia oraz wdrożone procedury służą ograniczeniu ryzyka odroczonej w czasie spłaty zobowiązania przez dłużników, a w konsekwencji ryzyka poniesienia dodatkowych kosztów w celu odzyskania należności, ryzyka zwiększenia kosztów finansowania oraz powstania kosztów utraconych korzyści.

Przeprowadzany okresowo w spółce audyt wewnętrzny ma za zadanie monitoring i ocenę stosowanych narzędzi i procedur, prowadząc do minimalizacji zdarzeń mających odzwierciedlenie w poziomie ryzyka kredytowego spółki.

Ograniczaniu ryzyka kredytowego w przypadku wierzytelności z umów porozumień ze szpitalami służy stosowanie w umowach z podmiotami leczniczymi zabezpieczeń w postaci cesji z kontraktu szpitala z NFZ. W zależności od formy stosowanego przelewu wierzytelności z kontraktu, środki z cesji wpływają bezpośrednio na rachunek MW Trade od momentu ustanowienia zabezpieczenia bądź od otrzymania przez NFZ wezwania do uruchomienia płatności na rzecz spółki.

Spółka w celu zabezpieczenia swoich aktywów wykorzystuje również inne prawne formy zabezpieczeń. Decyzje o doubezpieczeniu transakcji następują po dokonaniu oceny ryzyka danego podmiotu, analizowanej transakcji i podejmowane są na Komitecie Decyzyjnym MW Trade.

Spółka stosuje wdrożoną w 2013 roku politykę koncentracji, dzięki której zdefiniowana jest górna granica zaangażowania w dany podmiot w portfelu. Dzięki zastosowaniu takiego narzędzia, spółka kontroluje ryzyko koncentracji, budując stabilny portfel wierzytelności. Zaangażowanie w dziesięciu największych kontrahentów na koniec 2016 roku nie przekracza 79,7% wartości sumy bilansowej. Na koniec okresu porównawczego zakończonego 31.12.2015 zaangażowanie w dziesięciu największych kontrahentów nie przekraczało 71,5% sumy bilansowej.

W pozostałych spółkach Grupy Kapitałowej ryzyko kredytowe występuje jedynie w ograniczonym zakresie, ze względu na brak istotnego zaangażowania kredytowego poza Grupą, bądź współpracę z instytucjami finansowymi o dobrym ratingu kredytowym, które regulują na bieżąco swoje zobowiązania, w związku z czym ryzyko kredytowe tych spółek nie ma istotnego wpływu na ich sytuację finansową.

31.12.2015 (dane przekształcone) Aktywa finansowe: Środki w Banku Centralnym ( z wyjątkiem gotówki ) 307 767 789 217 Należności od banków i instytucji finansowych 536 205 518 202 Należności z tytułu leasingu finansowego 5 082 055 4 467 881 Pozostałe pożyczki i należności 649 094 850 378 Pochodne instrumenty finansowe 81 152 73 419 Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy 136 390 136 390 Należności od klientów 11 579 056 9 372 248 Instrumenty finansowe 3 966 864 3 111 220 Dostępne do sprzedaży 3 905 140 3 103 110 Utrzymywane do terminu wymagalności 61 724 8 110 Inne aktywa 762 729 515 680 Aktywa finansowe razem 23 101 312 19 834 635 Zobowiązania warunkowe gwarancyjne 9 208 4 045 Zobowiązania warunkowe finansowe 577 028 477 219 Razem zobowiązania pozabilansowe 586 236 481 264 Całkowite narażenie na ryzyko kredytowe 23 687 548 20 315 899 Maksymalne narażenie na ryzyko kredytowe (w tys. PLN) 31.12.2016

Poniżej przedstawiono maksymalną ekspozycję Grupy na ryzyko kredytowe:

Koncentracja ryzyka kredytowego w Grupie

Poniżej przedstawiono koncentrację zaangażowania Grupy według branż:

Branża gospodarki	31.12.2016	31.12.2015
	%	%
Rolnictwo i łowiectwo	4,17	4,82
Górnictwo i kopalnictwo	0,15	0,18
Działalność produkcyjna	5,37	5,49
Zaopatrzenie w energię elektryczną i gaz	0,11	0,09
Budownictwo	7,48	7,54
Handel hurtowy i detaliczny	31,40	31,07
Transport, gospodarka magazynowa i łączność	14,58	15,38
Pośrednictwo finansowe	2,13	1,79
Obsługa nieruchomości	1,17	1,24
Administracja publiczna	0,08	0,11
Pozostałe sekcje	27,16	26,40
Osoby fizyczne	6,21	5,88
Ogółem	100,00	100,00

Struktura portfela kredytowego i leasingowego Grupy w podziale na produkty:

Struktura portfela	31.12.2016	31.12.2015
	%	%
- kredyty inwestycyjne	24,40	25,31
- kredyty operacyjne	23,91	24,07
- kredyty konsumpcyjne	5,82	4,88
- leasing finansowy	30,50	32,28
- pozostałe	15,37	13,46
Razem	100,00	100,00

Koncentracja zaangażowania Grupy w podziale na waluty:

Koncentracja walutowa ryzyka kredytowego	31.12.2016	31.12.2015
	%	%
PLN	68,80	72,42
EUR	19,66	14,58
RUB	4,37	6,11
USD	0,53	0,88
GBP	0,00	0,01
UAH	2,21	2,52
BYN	1,51	1,99
RON	2,91	1,47
Ogółem	100,00	100,00

Poniższe tabele przedstawiają podział aktywów finansowych ze względu na ich stopień przeterminowania. Wysoka jakość oznacza aktywa finansowe zaległe w przedziale do 30 dni, standardowa jakość aktywa finansowe w przedziale od 31 do 60 dni, a niższa jakość aktywa finansowe w przedziale od 61 do 90 dni.

								na dzień 31.12.2016
			Zaległe, bez utraty wartości
(w tys. PLN)	Niezaległe	Wysoka jakość	Standardowa Jakość	Niższa jakość	Zaległe z utratą wartości	Odsetki	Odpisy (w tym IBNR)	Razem
Należności od banków i instytucji finansowych	536 938	-	-	-	-	-	(733)	536 205
Należności z tytułu leasingu finansowego	3 331 844	1 328 656	293 777	43 864	389 874	260	(306 220)	5 082 055
Pozostałe pożyczki i należności	644 540	1 137	1 103	2 389	-	-	(75)	649 094
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy	136 390	-	-	-	-	-	-	136 390
Należności od klientów	9 032 287	1 070 719	269 165	128 965	1 675 150	271 115	(868 345)	11 579 056
- kredyty inwestycyjne	3 287 067	250 929	57 957	35 541	478 214	64 598	(108 834)	4 065 472
- kredyty operacyjne	3 258 398	260 763	75 147	49 689	685 012	44 954	(390 797)	3 983 166
- kredyty samochodowe	276 491	21 785	6 122	2 613	73 271	9 904	(66 348)	323 838
- kredyty hipoteczne	2 305	1 678	370	-	14	139	(331)	4 175
- kredyty konsumpcyjne	783 882	45 768	12 741	15 743	221 970	144 784	(255 283)	969 605
- należności faktoringowe	313 803	-	-	-	21 094	-	(19 154)	315 743
- pożyczki leasingowe	756 791	387 058	94 771	17 177	40 260	-	(21 635)	1 274 422
- skupione wierzytelności	340 749	102 738	22 057	8 202	155 315	6 736	(5 963)	629 834
- aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik	12 801	-	-	-	-	-	-	12 801
finansowy
Instrumenty finansowe	3 966 864	-	-	-	-	-	-	3 966 864
Dostępne do sprzedaży	3 905 140	-	-	-	-	-	-	3 905 140
- emitowane przez banki centralne	482 968	-	-	-	-	-	-	482 968
- emitowane przez pozostałe banki	90 261	-	-	-	-	-	-	90 261
- emitowane przez inne podmioty finansowe	79 794	-	-	-	-	-	-	79 794
- emitowane przez podmioty niefinansowe	2 866	-	-	-	-	-	-	2 866
- emitowane przez Skarb Państwa	3 249 251	-	-	-	-	-	-	3 249 251
Utrzymywane do terminu wymagalności	61 724	-	-	-	-	-	-	61 724
- emitowane przez banki centralne	61 724	-	-	-	-	-	-	61 724
Razem	17 648 863	2 400 512	564 045	175 218	2 065 024	271 375	(1 175 373)	21 949 664

			Zaległe, bez utraty wartości
(w tys. PLN) (dane przekształcone)	Niezaległe	Wysoka jakość	Standardowa Jakość	Niższa jakość	Zaległe z utratą wartości	Odsetki	Odpisy (w tym IBNR)	Razem
Należności od banków i instytucji finansowych	518 683	-	-	-	-	25	(506)	518 202
Należności z tytułu leasingu finansowego	3 177 638	958 787	257 687	51 473	296 832	223	(274 759)	4 467 881
Pozostałe pożyczki i należności	844 918	4 325	348	518	-	344	(75)	850 378
	136 390	-	-	-	-	-	-	136 390
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy
Należności od klientów	7 356 084	850 192	237 685	93 367	1 238 439	312 883	(716 402)	9 372 248
- kredyty inwestycyjne	2 792 931	196 853	63 431	32 453	429 360	51 118	(62 828)	3 503 318
- kredyty operacyjne	2 785 258	254 342	61 879	30 122	494 491	35 897	(331 079)	3 330 910
- kredyty samochodowe	281 511	22 410	6 636	2 234	62 480	27 351	(59 900)	342 722
- kredyty hipoteczne	2 221	528	-	-	1 936	471	(615)	4 541
- kredyty konsumpcyjne	504 589	37 153	12 662	7 539	157 163	193 696	(237 389)	675 413
- należności faktoringowe	193 743	-	-	-	10 724	-	(8 210)	196 257
- pożyczki leasingowe	212 388	305 447	86 558	20 832	28 914	-	(16 033)	638 106
- skupione wierzytelności	410 010	33 459	6 519	187	53 371	4 350	(348)	507 548
- aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik	173 433	-	-	-	-	-	-	173 433
finansowy
Instrumenty finansowe	3 111 220	-	-	-	-	-	-	3 111 220
Dostępne do sprzedaży	3 103 110	-	-	-	-	-	-	3 103 110
- emitowane przez banki centralne	1 534 553	-	-	-	-	-	-	1 534 553
- emitowane przez pozostałe banki	125 138	-	-	-	-	-	-	125 138
- emitowane przez inne podmioty finansowe	11 378	-	-	-	-	-	-	11 378
- emitowane przez podmioty niefinansowe	227	-	-	-	-	-	-	227
- emitowane przez Skarb Państwa	1 431 814	-	-	-	-	-	-	1 431 814
Utrzymywane do terminu wymagalności	8 110	-	-	-	-	-	-	8 110
- emitowane przez banki centralne	8 110	-	-	-	-	-	-	8 110
Razem	15 144 933	1 813 304	495 720	145 358	1 535 271	313 475	(991 742)	18 456 319

na dzień 31.12.2015

7.2 Ryzyko rynkowe

Ryzyko rynkowe definiowane jest jako niepewność czy stopy procentowe, kursy walut przyjmą wartości różniące się od pierwotnie zakładanych, powodując powstawanie nieoczekiwanych zysków lub strat z tytułu utrzymywanych pozycji.

Celem polityki zarządzania aktywami i pasywami jest optymalizacja struktury sprawozdania z sytuacji finansowej i pozycji pozabilansowych dla zachowania założonej relacji dochodu do ponoszonego ryzyka. Za zarządzanie ryzykiem na poziomie strategicznym odpowiedzialne są Zarządy jednostek wchodzących w skład Grupy.

a) ryzyko walutowe

Podstawowym celem zarządzania ryzykiem walutowym jest kształtowanie struktury walutowych aktywów i zobowiązań oraz pozycji pozabilansowych, w ramach obowiązujących norm ostrożnościowych - określonych przez prawo oraz przyjętych limitów wewnętrznych.

W bankach Grupy zarządzanie operacyjne ryzykiem walutowym należy do kompetencji Departamentu Skarbu, natomiast nadzór nad przestrzeganiem limitów i norm ostrożnościowych sprawują Komitety Zarządzania Aktywami i Pasywami (ALCO).

Polskie i zagraniczne banki Grupy zarządzają ryzykiem kredytowym na kredytach walutowych i kredytach indeksowanych kursem waluty, zarówno na etapie przyznawania kredytu jak i w okresie jego monitorowania. Badając zdolność kredytową kredytobiorcy, wnioskującego o kredyt, pożyczkę lub inny produkt, którego wartość uzależniona jest od kursów walut obcych, banki uwzględniają ryzyko kursowe wynikające z wahań kursu waluty krajowej wobec walut obcych oraz ryzyko zmian stopy procentowej i jego wpływ na zdolność kredytową kredytobiorcy.

Banki analizują wpływ zmian kursowych oraz wpływ zmian stopy procentowej na ryzyko kredytowe ponoszone przez banki, zarówno w kredytach finansowych jak i hipotecznych. Analizują wpływ ryzyka kursowego na jakość zarówno portfela ekspozycji kredytowych zabezpieczonych hipotecznie, jak i nieruchomości stanowiących zabezpieczenie oraz przeprowadzają kwartalnie testy skrajnych warunków w zakresie wpływu ryzyka kursowego dłużnika na ryzyko kredytowe ponoszone przez banki.

Idea Bank (Polska) w ramach prowadzonej działalność operacyjnej dąży do minimalizacji ryzyka walutowego poprzez utrzymywanie wartości pozycji walutowej całkowitej na poziomie niższym od ustalonych limitów. Wartość pozycji walutowej całkowitej nie może być wyższa niż 2% funduszy własnych banku. Przyjęty limit obowiązuje w każdym dniu roboczym. Wartość pozycji walutowych wyrażonych w złotych przeliczana jest przy zastosowaniu średniego kursu NBP obowiązującego na dzień sprawozdawczy. Departament Ryzyka Rynkowego monitoruje wykonanie wyznaczonego przez Zarząd limitu.

Obliczanie ekspozycji banku na ryzyko walutowe oraz obliczanie wymogu kapitałowego niezbędnego do pokrycia ryzyka dokonywane jest codziennie. Bank przyjął tzw. metodę podstawową obliczania wymogu kapitałowego z tytułu ekspozycji na ryzyko walutowe.

Analiza wrażliwości dla ryzyka walutowego przeprowadzona jest jako analiza wpływu na wynik finansowy banku zmian średnich kursów walutowych NBP. Analiza ta bazuje na modelu VaR (Value at Risk), który wyznacza poziom maksymalnej straty jaką bank może ponieść, w ramach posiadanej otwartej pozycji walutowej z tytułu zmian kursów walutowych, w normalnych warunkach rynkowych oraz przy założeniu okresu utrzymywania pozycji i określonym poziomie ufności. Analiza wrażliwości przeprowadzana jest przy przedziale ufności równym 99% oraz horyzoncie czasowym równym 1 dzień.

W latach 2015 – 2016 nie zanotowano przekroczenia limitu ograniczającego ryzyko walutowe.

W ramach procesu zarządzania ryzykiem walutowym Idea Bank (Ukraina) zobowiązany jest do monitorowania wielkości i skali zajmowanych pozycji walutowych oraz dokonania pomiaru ryzyka na podstawie stosowanego modelu wartości zagrożonej. Uzupełnianiem do stosowanych limitów są dokonywane w banku okresowe analizy potencjalnych scenariuszy, które na celu mają dostarczenie informacji o narażeniu banku na ryzyko walutowe w sytuacji szokowych zmian kursów walutowych.

Oprócz normatywów nadzorczych, które limitują rozmiar otwartej długiej i krótkiej pozycji walutowej do odpowiednio 1% i 10% kapitału regulacyjnego, Idea Bank (Ukraina) stosuje limity wewnętrzne ustalane przez Radę Nadzorczą wynoszące odpowiednio 1% i 4,5% kapitału regulacyjnego.

W związku z ograniczeniami nadzorczymi w kredytowaniu bank od kilku lat nie prowadzi aktywnej działalności kredytowej w zakresie kredytów walutowych. W celu minimalizacji pozycji walutowej zebrane nadwyżki waluty lokowane są w skarbowe obligacje walutowe. W związku z tym narażenie na ryzyko walutowe jest nieistotne dla banku.

W celu pomiaru ryzyka walutowego Idea Bank (Ukraina) stosuje model wartości zagrożonej (VaR - Value at Risk) i dokonuje jego back-testingu. Bank dokonuje także przeliczeń scenariuszy wartości skrajnych.

Idea Bank (Białoruś) zarządza ryzykiem walutowym przez: podział odpowiedzialności pomiędzy uprawnionymi i wykonawczymi organami, analizę stanu oraz dynamiki normatywów charakteryzujących poziom ryzyka walutowego, ograniczenie ryzyka walutowego w drodze określenia wewnętrznych limitów, system testów warunków skrajnych ryzyka walutowego oraz system terminowego informowania kierownictwa banku.

Do pomiaru ryzyka walutowego Idea Bank (Białoruś) stosuje model VaR (model wartości zagrożonej) oraz przeliczenia scenariuszy wartości skrajnych.

W Idea Bank (Rumunia) Departament Skarbu monitoruje w czasie rzeczywistym wszystkie pozycje walutowe w celu utrzymania ich optymalnego poziomu względem fundusz własnych. Celem zminimalizowania ryzyka jest osiągnięcie pozycji waluty równej 0 lub blisko 0. Bank minimalizuje ewentualne ryzyko walutowe (pożyczki w walutach obcych) poprzez zawarcie transakcji sprzedaży kontraktów walutowych i SWAP.

Ponadto, Idea Bank (Rumunia) analizuje ryzyko walutowe poprzez analizę sytuacji na rynkach walutowych i pozycji złota, prezentuje codzienne zmiany długiej i krótkiej pozycji walutowej w każdej walucie oddzielnie oraz przeprowadza testy wartości skrajnych, w których analizuje natychmiastowy wpływ zmian kursowych na walutach operacyjnych (wpływ na fundusze własne banku, jeśli kurs wzrośnie o 25%).

Carcade minimalizuje ryzyko związane z wpływem wahań kursów walut na jej sytuację finansową i przepływy środków pieniężnych poprzez ustalany przez Rade Nadzorcza limit poziomu podejmowanego ryzyka. Podobnie jak w bankach Grupy w Carcade limity kontrolowane są codziennie. Do określenia stanu pozycji walutowej, wykorzystuje się informacje o inwestycji netto w leasing według umów leasingu, nominowanych w walucie obcej, informację o kwocie zadłużenia z tytułu kredytów walutowych oraz informację o pozostałych środkach pieniężnych na kontach walutowych spółki. Umowy leasingowe nominowane w walucie obcej (USD) stanowią 4% portfela leasingowego.

Poniższe tabele przedstawiają zaangażowanie walutowe Grupy w podziale na poszczególne rodzaje aktywów, zobowiązań i zobowiązań pozabilansowych:

												na dzień 31.12.2016
Pozycje bilansowe						Waluta
(w tys. PLN)	PLN	EUR	CHF	RUB	USD	GBP	UAH	JPY	BYN	RON	Inne	Razem
AKTYWA
Kasa, należności od Banku Centralnego	79 087	164 229	2 966	21 571	35 550	7 025	29 121	92	81 442	144 219	3 079	568 381
Należności od banków i instytucji finansowych	159 370	178 779	1 754	37 329	136 807	3 407	5 501	241	6	10 408	2 603	536 205
Należności od klientów	9 009 310	1 778 704	-	-	88 388	513	367 985	-	251 243	82 913	-	11 579 056
Należności z tytułu leasingu finansowego	2 453 909	1 497 573	706	728 192	-	-	134	-	299	401 242	-	5 082 055
Pozostałe pożyczki i należności	649 094	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	649 094
Papiery wartościowe	3 916 912	-	-	-	31 248	-	30 903	-	4 339	119 852	-	4 103 254
Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia	399 420	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	399 420
Pozostałe	2 593 241	10 397	94	100 314	11 696	197	38 571	1	87 384	85 685	298	2 927 878
SUMA AKTYWÓW	19 260 343	3 629 682	5 520	887 406	303 689	11 142	472 215	334	424 713	844 319	5 980	25 845 343
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania wobec innych banków i instytucji finansowych	191 057	319 214	-	386 825	43 229	1 168	-	-	21 760	31 232	-	994 485
Zobowiązania wobec klientów	15 544 949	485 876	1 630	11 365	275 887	4 293	403 807	61	229 802	749 670	2 519	17 709 859
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	697 292	-	-	220 273	-	-	11 611	-	468	27 133	-	956 777
Rezerwy	8 469	1	-	2 747	-	-	1	-	-	1 002	-	12 220
Pozostałe	2 777 322	9 933	-	95 521	10 829	-	1 318	-	13 453	27 987	-	2 936 363
SUMA ZOBOWIĄZAŃ	19 219 089	815 024	1 630	716 731	329 945	5 461	416 737	61	265 483	837 024	2 519	22 609 704
Kapitały	2 973 927	(9 328)	-	173 124	-	-	(1 666)	-	121 636	(22 054)	-	3 235 639
SUMA ZOBOWIĄZAŃ I KAPITAŁU WŁASNEGO	22 193 016	805 696	1 630	889 855	329 945	5 461	415 071	61	387 119	814 970	2 519	25 845 343
ZAANGAŻOWANIE NETTO	(2 932 673)	2 823 986	3 890	(2 449)	(26 256)	5 681	57 144	273	37 594	29 349	3 461	-
POZYCJE POZABILANSOWE
Aktywa	2 859 183	177 132	-	-	2 090	-	-	-	-	-	-	3 038 405
Pasywa	388 482	2 333 525	-	-	14 210	617	-	-	-	-	-	2 736 834
LUKA	(461 972)	667 593	3 890	(2 449)	(38 376)	5 064	57 144	273	37 594	29 349	3 461

											na dzień 31.12.2015
					Waluta
PLN	EUR	CHF	RUB	USD	GBP	UAH	JPY	BYR	RON	Inne	Razem
573 485	120 047	2 077	13 852	61 650	2 808	12 843	26	75 506	116 417	2 058	980 769
170 656	120 298	1 294	84 199	129 165	4 573	1 691	345	118	1 469	4 394	518 202
7 956 904	470 084	-	-	121 778	1 740	348 314	-	274 399	199 029	-	9 372 248
2 066 807	1 547 614	1 012	846 129	-	-	172	-	1 119	5 028	-	4 467 881
850 378	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	850 378
3 162 708	8 758	-	-	3 945	-	9 126	-	-	63 073	-	3 247 610
260 379	-	-	-	-	-	2 247	-	339	-	-	262 965
											3 463 695
18 110 438	2 300 254	4 507	1 036 937	321 467	9 250	412 808	372	436 731	524 513	6 471	23 163 748
690 152	30 737	-	569 480	23 201	1 023	121	-	20 562	745	-	1 336 021
											14 659 703
1 000 638	-	-	254 337	-	-	19 390	-	22	107 552	-	1 381 939
											12 270
											3 056 585
17 602 191	446 354	989	910 886	274 895	3 946	347 345	28	288 626	569 506	1 752	20 446 518
2 580 608	(42 376)	-	124 601	-	-	8 497	-	85 292	(39 392)	-	2 717 230
20 182 799	403 978	989	1 035 487	274 895	3 946	355 842	28	373 918	530 114	1 752	23 163 748
(2 072 361)	1 896 276	3 518	1 450	46 572	5 304	56 966	344	62 813	(5 601)	4 719	-
4 461 966	22 420	-	-	234	929	-	-	-	-	-	4 485 549
137 445	2 372 890	-	-	35 214	2 086	2 867	-	-	-	-	2 550 502
2 252 160	(454 194)	3 518	1 450	11 592	4 147	54 099	344	62 813	(5 601)	4 719
	3 069 121 13 001 336 9 355 2 900 710	33 453 398 905 2 16 710	124 989 - -	92 757 6 998 2 493 77 578	4 929 244 906 - 6 788	129 2 913 - 10	38 415 327 043 1 790	1 28 - -	85 250 246 464 - 21 578	139 497 428 369 419 32 421	19 1 752 - -

Poniższe tabele przedstawiają analizę wrażliwość zmian kursów walutowych i ich wpływ na wynik brutto Grupy w podziale na poszczególne waluty. Procentowy wzrost / spadek kursu walutowego bazuje na historycznej zmienności kursów średnich NBP dla poszczególnych walut za rok poprzedzający datę bilansową.

										na dzień 31.12.2016
Wartość narażona na ryzyko (w tys. PLN)	(2 932 673)	2 823 986	3 890	(2 449)	(26 256)	5 681	57 144	273	37 594	29 349
Ryzyko zmiany kursu walutowego - wpływ na wynik brutto (w tys. zł)	PLN	EUR	CHF	RUB	USD	GBP	UAH	JPY	BYN	RON
Wzrost kursu walutowego względem PLN o	nd	+ 6,7%	+ 8,2%	+ 18,0%	+ 11,1%	+ 12,2%	+ 17,0%	+ 14,0%	+ 26,0%	+ 6,5%
Spadek kursu walutowego względem PLN o	nd	- 6,7%	- 8,2%	- 18,0%	- 11,1%	- 12,2%	- 17,0%	- 14,0%	- 26,0%	- 6,5%
Wpływ na wynik brutto w przypadku wzrostu kursu walutowego	nd	190 433	320	(441)	(2 902)	694	9 703	38	9 765	1 908
Wpływ na wynik brutto w przypadku spadku kursu walutowego	nd	(190 433)	(320)	441	2 902	(694)	(9 703)	(38)	(9 765)	(1 908)

										na dzień 31.12.2015
Wartość narażona na ryzyko (w tys. PLN)	(2 072 361)	1 896 276	3 518	1 450	46 572	5 304	56 966	344	62 813	(5 601)
Ryzyko zmiany kursu walutowego - wpływ na wynik brutto (w tys. zł)	PLN	EUR	CHF	RUB	USD	GBP	UAH	JPY	BYR	RON
Wzrost kursu walutowego względem PLN o	nd	+ 5,7%	+ 17,5%	+ 27,0%	+ 11,1%	+ 9,3%	+ 69,8%	+ 10,4%	+ 36,8%	+ 5,5%
Spadek kursu walutowego względem PLN o	nd	- 5,7%	- 17,5%	- 27,0%	- 11,1%	- 9,3%	- 69,8%	- 10,4%	- 36,8%	- 5,5%
Wpływ na wynik brutto w przypadku wzrostu kursu
walutowego	nd	107 968	615	392	5 168	496	39 767	36	23 106	(307)
Wpływ na wynik brutto w przypadku spadku kursu
walutowego	nd	(107 968)	(615)	(392)	(5 168)	(496)	(39 767)	(36)	(23 106)	307

b) ryzyko stopy procentowej

Ryzyko stopy procentowej to ryzyko zmniejszenie spodziewanych dochodów z tytułu odsetek pod wpływem zmiany stóp procentowych. Celem polityki banków Grupy w zakresie zarządzania stopą procentową jest minimalizacja ryzyka wynikającego z faktu utrzymania pozycji otwartych (będących skutkiem niedopasowanie aktywów i pasywów pod względem terminów związania stopą procentową). Głównym źródłem ryzyka stopy procentowej są operacje bankowe w odniesieniu do portfela kredytów i depozytów oraz transakcje zawierane na rynkach pieniężnych.

Zarządzanie ryzykiem stopy procentowej sprowadza się do minimalizowania ryzyka negatywnego wpływu zmiany rynkowych stóp procentowych na sytuację finansową banków Grupy poprzez:

ustalanie oraz przestrzeganie limitów ograniczających dopuszczalny poziom ryzyka stopy procentowej,

sporządzanie okresowych analiz badających poziom ryzyka stopy procentowej oraz wrażliwość rachunku zysków i strat na zmiany oprocentowania.

Monitorowanie ryzyka stopy procentowej odbywa się m.in. poprzez:

• analizę zestawienia aktywów i pasywów wrażliwych na zmiany stóp procentowych w podziale na waluty, wg terminów przeszacowania oprocentowania,
• analizę wartości zagrożonej portfela aktywów i pasywów, związanej z wyceną rynkową,
• analizę ryzyka bazowego.

W bankach Grupy zarządzanie ryzykiem stopy procentowej należy do kompetencji Departamentów Zarządzania Ryzykiem, ALCO oraz Departamentu Skarbu.

Celem zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Idea Bank (Polska) jest takie kształtowanie struktury bilansu banku oraz pozycji pozabilansowych w taki sposób, aby realizowane były cele strategiczne, w tym maksymalizacja wartości rynkowej kapitału, poprzez osiągniecie założonego wyniku finansowego przy jednoczesnym utrzymaniu ekspozycji na ryzyko stopy procentowej na poziomie zaakceptowanym przez Zarząd Banku.

W celu ograniczenia ryzyka stopy procentowej Idea Bank:

• koryguje strukturę aktywów i pasywów,
• pozyskuje fundusze obce o pożądanej strukturze przeszacowania,
• inwestuje pozyskane środki w instrumenty aktywne o pożądanej relacji dochód/ryzyko,
• stosuje elastyczną politykę oprocentowania produktów aktywnych i pasywnych,
• dokonuje zmian struktury instrumentów o stałym lub zmiennym oprocentowaniu w zależności od oczekiwanych długofalowych tendencji zmian rynkowych stóp procentowych,
• wykorzystuje w operacjach zabezpieczających instrumenty pochodne, tj. forward rate agreement (FRA), interest rate swap (IRS), futures itp. i instrumenty dłużne (skarbowe lub korporacyjne).

Podstawowym źródłem dochodu banku jest marża, dlatego przyjęty przez bank limit ograniczający ryzyko stopy procentowej można uznać za ostrożnościowy. Zgodnie z instrukcją "Zasady polityki oraz metody zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Idea Banku S.A." Komitet ALCO zatwierdza konstrukcję wewnętrznego limitu ekspozycje dopuszczalnej ekspozycji banku na ryzyko stopy procentowej oraz zatwierdza wielkość tego limitu. Konstrukcja limitu bazuje na dwóch elementach:

• skumulowanej zmianie marż pod względem zmian rynkowych stóp procentowych o 2 pkt procentowe; zmiany te są ustalane w oparciu o Model przeceny (Repricing Model). Model ten polega na grupowaniu aktywów i pasywów wrażliwych na zmiany stopy procentowej w odpowiednie przedziały czasowe odpowiadające terminom przeszacowania poszczególnych pozycji a następnie na wyznaczaniu marż oraz ich zmian w warunkach zmiany stóp procentowych o 2 pkt. (wyliczenia są dokonywane również dla zmiany o 1 pkt.),

• wielkość funduszy własnych banku w okresie sprawozdawczym: limit stanowi wyrażony w procentach udział zmiany marż (pod wpływem zmiany stóp procentowych o 2 pkt. ) w Funduszach własnych banku

Poza powyższym badaniem bank dokonuje również analizy ryzyk:

• opcji klienta,
• bazowego,
• krzywej dochodowości.

Ryzyko opcji klienta

Instrumenty zawierające opcje klienta obejmują kredyty i pożyczki pieniężne dające kredytobiorcy (pożyczkobiorcy) prawo spłaty przed terminem pozostałej części kredytu (pożyczki) oraz niektóre rodzaje depozytów pozwalające deponentom wycofać swoje środki w dowolnym momencie, bez żadnych sankcji dla klienta. Istota metody analizy ryzyka opcji polega na badaniu wpływu zmian rynkowych stóp procentowych na skłonność klientów do wycofywania się z zawartych przez nich umów. Badaniem objęty jest osobno portfel depozytów bieżących, portfel depozytów terminowych oraz portfel kredytowy. Analiza opiera się na metodzie wartości zagrożonej VaR.

Ryzyko bazowe

Ryzyko bazowe wynika z niedoskonałego powiązania (korelacji) stóp procentowych instrumentów (mających te same okresy przeszacowania) generujących przychody i koszty odsetkowe. Kiedy stopy procentowe ulegają zmianie, takie niedopasowanie stóp procentowych może wywołać zmiany w przepływach środków pieniężnych pomiędzy aktywami a pasywami o podobnych terminach płatności lub częstotliwości przeszacowania.

Grupa sporządza analizę ryzyka bazowego, obrazującą stopień niedopasowania aktywów i pasywów oraz pozycji pozabilansowych, których ewentualna zmiana oprocentowania uzależniona jest od zaistnienia określonych czynników rynkowych. Analiza ryzyka bazowego sporządzana jest przy wykorzystaniu luk przeszacowań oraz współczynników korelacji liniowej Pearson'a na bazie stanów dziennych pozycji aktywów i pasywów, których ewentualna zmiana oprocentowania uzależniona jest od zaistnienia określonych czynników rynkowych.

Ryzyko krzywej dochodowości

Ryzyko krzywej dochodowości polega na zmianie relacji pomiędzy stopami procentowymi odnoszącymi się do różnych terminów, a dotyczącymi tego samego indeksu lub rynku. Relacja ta zmienia się, kiedy kształt krzywej dochodowości dla danego rynku ulega spłaszczeniu, staje się stromy lub ulega odwróceniu, w cyklu stopy procentowej. Metoda analizy ryzyka krzywej dochodowości polega na badaniu wrażliwości wyniku odsetkowego na zmiany w relacji pomiędzy stopami procentowymi dla różnych okresów. Analiza przeprowadzana jest łącznie dla wszystkich walut w oparciu o całkowite luki przeszacowań.

Analiza wrażliwości

Analizy wrażliwości na zmiany rynkowych stóp procentowych dokonuje się w oparciu o metodę zarządzania luką funduszy (ang. funds gap management, funding gap model). Aktywa i pasywa dzielone są na wrażliwe bądź niewrażliwe ze względu na możliwość zmian stóp umownych w określonym przyszłym okresie. W przypadku omawianej metody, "pozycja wrażliwa" oznacza, że w określonym przyszłym okresie strumienie pieniężne (odsetki) zmienią się pod wpływem zmian stóp umownych (w tym samym kierunku i tym samym stopniu). Wszystkie pozycje ze sprawozdania z sytuacji finansowej, dla których nie liczy się odsetek zalicza się do niewrażliwych. Aktywa i pasywa (wartości księgowe) są rozdzielane na przyszłe okresy w zależności od terminów przeceny, a nie od terminów zapadalności czy wymagalności. Terminy zmian stóp umownych są nazywane terminami przeceny (ang. repricing dates). Głównym źródłem ryzyka stopy procentowej są operacje dokonywane na rzecz klientów oraz transakcje zawierane na rynku pieniężnym. Zgodnie z instrukcją "Zasady polityki oraz metody zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Idea Banku S.A." Komitet ALCO zatwierdza konstrukcję wewnętrznego limitu na dopuszczalną ekspozycję Banku na ryzyko stopy procentowej oraz zatwierdza wielkość tego limitu. Konstrukcja limitu bazuje na dwóch elementach:

skumulowanej zmianie marż pod wpływem zmian rynkowych stóp procentowych o 2 pkt procentowy

zmiany te są ustalane w oparciu o Model przeceny (Repricing Model). Model ten polega na grupowaniu aktywów i pasywów wrażliwych na zmiany stopy procentowej w odpowiednie przedziały czasowe odpowiadające terminom przeszacowania poszczególnych pozycji a następnie na wyznaczaniu marż oraz ich zmian w warunkach zmiany stóp procentowych o 2 pkt (wyliczenia są dokonywane również dla zmiany o 1 pkt.),

wielkości funduszy własnych Banku w okresie sprawozdawczym.

W latach 2015-2016 roku nie zanotowano przekroczenia limitu ograniczającego ryzyko stopy procentowej.

Idea Bank (Ukraina) monitoruje i analizuje wrażliwość wyniku finansowego na zmiany stopy procentowej.

Aby zmniejszyć ryzyko stopy procentowej Idea Bank (Ukraina) oferuje produkty (lokaty, rachunki, pożyczki, kredyty) o stałej i zmiennej stopie, a stawka zależy od decyzji banku.

Bank analizuje ryzyko stopy procentowej za pomocą:

• testów wartości skrajnych analizuje wrażliwości wpływu zmian stóp procentowych na wartość ryzykownych pozycji na podstawie przewidywanej zmiany krzywej dochodowości, a także wpływ stóp procentowych na wynik odsetkowy,
• luki pomiar wpływu zmiany stóp procentowych na procent zmiany zysku banku,
• Duration pomiar średniego ważonego czasu spłaty instrumentu finansowego,
• BVP zmiana wartości ekonomicznej instrumentu w kategoriach zmian rynkowych stóp procentowych o 1 pb,
• VaR maksymalny, prawdopodobny, spadek przychodów odsetkowych w danym okresie sprawozdawczym w wyniku zmian stóp procentowych na danym poziomie prawdopodobieństwa.

W celu zminimalizowania ryzyka strat finansowych z powodu niekorzystnych zmian stóp procentowych

Zarządzanie ryzykiem w Idea Banku (Białoruś) ma na celu zmniejszenie ewentualnego pogorszenia się sytuacji finansowej banku na skutek zmian poziomu stóp procentowych na rynku. W tym celu identyfikowany jest dopuszczalny poziom ryzyka oraz podejmowane są działania pozwalające na utrzymania akceptowalnego poziomu ryzyka w obszarach najbardziej narażonych na skutki zmian stóp procentowych.

W celu zmniejszenia ryzyka stopy procentowej bank tworzy skuteczny systemu kontroli, raportowania i oceny ilościowej odpowiednich parametrów. Monitorowanie wielkości określonych parametrów odbywa się w sposób ciągły, a organy banku są informowane regularnie i terminowo o poziomie ryzyka.

Idea Bank (Białoruś) minimalizuje niekorzystny wpływ zmian poziom ryzyka stopy procentowej za pomocą:

• limitowania ilości kredytów o stałej stopie procentowej (zależnie od oczekiwań zmiany stóp procentowych zwiększenia lub zmniejszenia portfela kredytowego),
• zmiany terminów spłaty zobowiązań inwestycyjnych (w zależności od oczekiwanych zmian oprocentowania),
• rozszerzenie lub ograniczenie inwestowania w papiery wartościowe,
• uzyskania długoterminowych pożyczek lub wcześniejszej spłatę zadłużenia,
• otwierania lub zamykania w razie potrzeby linii kredytowych dla klientów.

W banku stosowane są następujące miary ryzyka stopy procentowej:

• jakościowa ocena tendencji i poziomu ryzyka stopy procentowej w skali od 1 do 5,
• luka w określonych przedziałach czasowych aktywa i pasywa banku wrażliwe na zmiany stóp procentowych są przyporządkowane według przedziałów czasowych na daty zapadalności lub przeszacowania (ujemna luka w badanym przedziale oznacza, że bank ma więcej zobowiązań niż aktywów, wrażliwych na zmianę stopę procentowej).

Idea Bank (Rumunia) w ramach zarządzania ryzykiem stopy procentowej stosuje korelację ofert produktowych na rynku z oprocentowaniem depozytów bankowych, analizuje zmiany stóp procentowych i kursów wymiany walut oraz analizuje prognoz specjalistów w zakresie zmian tych parametrów.

Bank stosuje lukę do comiesięcznego pomiaru zmian wartości ekonomicznych banku na zmianę stóp procentowych o +/- 2%, zgodnie z Regulacją nr 5/2015 Rumuńskiego Banku Centralnego.

W MW Trade zarządzaniem ryzykiem stopy procentowej zajmuje się Dział Finansów i Controllingu. Spółka zarządza wynikiem odsetkowym poprzez strukturyzowanie aktywów i pasywów o oprocentowaniu stałym i zmiennym oraz stosuje indywidualną ocenę projektów inwestycyjnych dopasowując, na etapie decyzji, źródła ich finansowania, dzięki czemu zachowana jest adekwatność stóp procentowych po obu stronach bilans.MW Trade regularnie bada:

• lukę niedopasowania aktywów i pasywów wrażliwych na zmianę stopy procentowej w poszczególnych przedziałach czasowych;
• wrażliwość wyniku odsetkowego na zmianę stóp procentowych.

W Carcade zarządzanie ryzykiem stopy procentowej polega na przestrzeganiu wymaganej marży odsetkowej (zdefiniowanej jako różnica pomiędzy średnią ważoną IRR i średnią ważoną stopą zadłużenia w wartości portfela, osobno dla kontraktów w RUB i USD oraz udziału kredytów o oprocentowaniu zmiennym w całości portfela kredytowego spółki).

W ramach kompetencji związanych z zarządzaniem ryzykiem stopy procentowej ALCO w Carcade ma prawo:

• do przedterminowego wykupu części kredytów o zmiennej stopie procentowej,
• refinansowania kredytów i pożyczek o stałej stopie procentowej,
• zastosowania pochodnych instrumentów finansowych, albo poprzez zrównoważenie zobowiązań i aktywów o oprocentowaniu zmiennym i stałym.

Poniżej przedstawione są aktywa i zobowiązania oraz zobowiązania pozabilansowe Grupy sklasyfikowane na dzień 31.12.2016 i na dzień 31.12.2015 według dat przeszacowania. Wartości bilansowe instrumentów finansowych o stałym oprocentowaniu przedstawiono w podziale na terminy zapadalności/wymagalności tych instrumentów. Wartości bilansowe instrumentów finansowych o zmiennym oprocentowaniu przedstawiono w podziale na grupy instrumentów wg umownych dat przeszacowania. Pozostałe aktywa i pasywa zaprezentowano w pozycji aktywów/pasywów nieoprocentowanych (w tym odsetki i korekty ESP).

							na dzień 31.12.2016
Pozycje bilansowe (w tys. PLN)	Do 1 miesiąca włącznie	Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie	Powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie	Powyżej 1 roku do 5 lat włącznie	Powyżej 5 lat	Aktywa/ Pasywa nieoprocentowane	Razem
Aktywa:	13 189 662	4 320 293	1 017 403	3 079 768	264 615	3 973 602	25 845 343
Kasa, należności od Banku Centralnego	241 660	-	-	-	-	326 721	568 381
Należności od banków i instytucji finansowych	460 087	-	3 844	1 292	-	70 982	536 205
Należności od klientów	4 562 511	3 518 234	622 350	1 858 927	163 808	853 226	11 579 056
Należności z tytułu leasingu finansowego	3 842 606	158 321	252 526	827 641	961	-	5 082 055
Pozostałe pożyczki i należności	79 675	16 982	71 261	313 316	99 840	68 020	649 094
Papiery wartościowe	3 539 320	4 867	65 112	77 447	-	416 508	4 103 254
Pozostałe	463 803	621 889	2 310	1 145	6	2 238 145	3 327 298
Zobowiązania:	6 929 249	6 881 629	3 949 807	1 595 873	140 192	3 112 954	22 609 704
Zobowiązania wobec innych banków i instytucji finansowych	138 280	147 947	444 481	161 293	98	102 386	994 485
Zobowiązania wobec klientów	6 566 628	6 340 056	3 323 461	1 208 573	69 991	201 150	17 709 859
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
	152 239	392 341	179 538	221 790	10 000	869	956 777
Pozostałe	72 102	1 285	2 327	4 217	60 103	2 808 549	2 948 583
Kapitały	-	-	-	-	-	3 235 639	3 235 639
Suma zobowiązań i kapitału własnego	6 929 249	6 881 629	3 949 807	1 595 873	140 192	6 348 593	25 845 343
Luka	6 260 413	(2 561 336)	(2 932 404)	1 483 895	124 423	(2 374 991)	-
Pozycje pozabilansowe
Transakcje stopy procentowej:
Aktywa	233 629	1 823 340	290 181	-	-	-	2 347 150
Zobowiązania	340 341	1 834 611	12 737	39 816	250 000	-	2 477 505
Luka	(106 712)	(11 271)	277 444	(39 816)	(250 000)	-	(130 355)
Luka razem	6 153 701	(2 572 607)	(2 654 960)	1 444 079	(125 577)	(2 374 991)	(130 355)

							na dzień 31.12.2015
Pozycje bilansowe (w tys. PLN) (dane przekształcone)	Do 1 miesiąca włącznie	Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie	Powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie	Powyżej 1 roku do 5 lat włącznie	Powyżej 5 lat	Aktywa/ Pasywa nieoprocentowane	Razem
Aktywa:	11 061 881	3 551 032	784 893	2 187 155	419 700	5 159 087	23 163 748
Kasa, należności od Banku Centralnego	713 982	-	-	-	-	266 787	980 769
Należności od banków i instytucji finansowych	349 416	36 377	252	909	-	131 248	518 202
Należności od klientów	3 718 835	3 278 277	347 458	706 458	142 949	1 178 271	9 372 248
Należności z tytułu leasingu finansowego	3 217 672	162 021	241 685	845 284	1 219	-	4 467 881
Pozostałe pożyczki i należności	43 054	39 138	176 369	401 094	190 624	99	850 378
Papiery wartościowe	2 929 213	8 789	12 637	39 251	-	257 720	3 247 610
Pozostałe	89 709	26 430	6 492	194 159	84 908	3 324 962	3 726 660
Zobowiązania:	5 023 314	5 860 713	5 169 179	1 844 642	134 673	2 413 997	20 446 518
Zobowiązania wobec Banku Centralnego	-	-	-	-	-	-	-
Zobowiązania wobec innych banków i instytucji finansowych	190 265	152 707	630 635	359 510	40	2 864	1 336 021
Zobowiązania wobec klientów	4 413 790	5 003 168	4 017 834	1 060 398	66 390	98 123	14 659 703
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
	263 978	482 815	418 246	206 515	10 385	-	1 381 939
Pozostałe	155 281	222 023	102 464	218 219	57 858	2 313 010	3 068 855
Kapitały	-	-	-	-	-	2 717 230	2 717 230
Suma zobowiązań i kapitału własnego	5 023 314	5 860 713	5 169 179	1 844 642	134 673	5 131 227	23 163 748
Luka	6 038 567	(2 309 681)	(4 384 286)	342 513	285 027	27 860	-
Pozycje pozabilansowe
Transakcje stopy procentowej:
Aktywa	10 387	1 157	11 307	-	-	-	22 851
Zobowiązania	11 313	1 157	11 313	-	-	23 194	46 977
Luka	(926)	-	(6)	-	-	(23 194)	(24 126)
Luka razem	6 037 641	(2 309 681)	(4 384 292)	342 513	285 027	4 666	(24 126)

na dzień 31.12.2016 Wartość narażona na ryzyko (w tys. PLN) 9 636 997 3 044 699 (94 473) 15 267 33 900 (118 269) 464 231 Ryzyko zmiany stóp procentowych - wpływ na wynik brutto (w tys. zł) PLN EUR RUB USD UAH BYN RON +5 p.p. - - (4 724) - 1 695 (5 913) - +2 p.p. 192 740 60 894 (1 889) 305 678 (2 365) 9 285 +1 p.p. 96 370 30 447 (945) 153 339 (1 183) 4 642 -1 p.p. (96 370) (30 447) 945 (153) (339) 1 183 (4 642) -2 p.p. (192 740) (60 894) 1 889 (305) (678) 2 365 (9 285) -5 p.p. - - 4 724 - (1 695) 5 913 -

Poniżej przedstawiono scenariuszową analizę wrażliwości zmian stóp procentowych i ich wpływ na wynik brutto Grupy:

na dzień 31.12.2015 Wartość narażona na ryzyko (w tys. PLN) 8 219 754 2 057 505 (217 073) 4 854 45 225 (108 040) 98 853 Ryzyko zmiany stóp procentowych - wpływ na wynik brutto (w tys. zł) PLN EUR RUB USD UAH BYR RON +5 p.p. - - (10 854) - 2 261 (5 402) - +2 p.p. 164 395 41 150 (4 341) 97 905 (2 161) 1 977 +1 p.p. 82 198 20 575 (2 171) 49 452 (1 080) 989 -1 p.p. (82 198) (20 575) 2 171 (49) (452) 1 080 (989) -2 p.p. (164 395) (41 150) 4 341 (97) (905) 2 161 (1 977) -5 p.p. - - 10 854 - (2 261) 5 402 -

7.3 Ryzyko płynności

Celem nadrzędnym zarządzania płynnością jest minimalizowanie ryzyka utraty płynności bieżącej, średnio- i długoterminowej poprzez zapewnienie zdolności do wywiązywania się w sposób optymalny z bieżących i przyszłych zobowiązań.

Zarządzanie płynnością w bankach Grupy, będąc elementem polityki zarządzania aktywami i zobowiązaniami, należy do Zarządów oraz ALCO, przy czym za zarządzanie płynnością bieżącą, w ramach swoich kompetencji, odpowiedzialne są Departamenty Skarbu.

Zarządzanie płynnością średnioterminową i długoterminową w Idea Banku (Polska) należy do kompetencji Zarządu, natomiast za zarządzanie płynnością bieżącą i krótkoterminową odpowiedzialny jest Departament Skarbu, Departament Ryzyka Rynkowego oraz Komitet Zarządzania Aktywami i Pasywami (ALCO). ALCO w monitoruje w okresach miesięcznych poziom ryzyka płynności, przy czym do oceny ryzyka płynności stosowane są miary:

• nadzorcze normy płynności,
• luka, tj. niedopasowanie zapadalności aktywów i wymagalności pasywów, uwzględniająca wszystkie pozycje bilansu wg terminów zapadalności/wymagalności, oraz pozycje pozabilansowe wg terminów zapadalności/wymagalności w ujęciu kontraktowym oraz urealnionym,
• wskaźniki płynności w wyznaczonych przedziałach czasowych wg terminów zapadalności/wymagalności.

W celu ograniczenia ryzyka płynności Idea Bank (Polska) dokonuje analizy bieżącej pozycji pieniężnej, aktywów niepracujących, wielkości aktywów płynnych i ich udziału w strukturze aktywów, trendu zmian poszczególnych pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej w przedziałach zapadalności i wymagalności, wielkości operacji przeprowadzanych za pośrednictwem modułu bankowego SORBNET, uruchomień i spłat kredytów oraz kształtowania się poziomu depozytów.

Idea Bank (Polska) dokonuje pomiaru oraz zarządzania ryzykiem płynności w oparciu o przyjęte wewnętrzne procedury, jak również w oparciu o zapisy uchwały 386/2008 Komisji Nadzoru Finansowego w sprawie ustalenia wiążących banki norm płynności. W ramach kalkulacji nadzorczych miar płynności banki zobowiązane są do utrzymywania, w każdym dniu roboczym, czterech miar płynności na poziomie wyższym niż wartości zalimitowane przez KNF. Na dzień 31.12.2016 bank spełniał zarówno wszystkie miary płynności określone uchwałą 386/2008 KNF, jak również nie wykazywał przekroczeń wewnętrznych limitów na ryzyko płynności.

W ramach zarządzania ryzykiem płynności w Idea Banku (Ukraina) realizowane są następujące cele:

• zapewnienie w każdym momencie działalności banku pełnej wypłacalności, tzn. zdolności do terminowego regulowania wszelkich zobowiązań,
• utrzymanie podstawowej rezerwy płynności na wypadek nagłego pogorszenia się sytuacji płynnościowej na odpowiednim poziomie,
• minimalizowanie ryzyka przekroczenia zdefiniowanych w banku limitów płynności,
• monitorowanie sytuacji płynnościowej banku pod kątem wystąpienia sytuacji awaryjnej w celu uruchomienia Planu Awaryjnego utrzymania płynności,
• zapewnienie zgodności funkcjonujących w banku procesów z normatywami dotyczącymi zarządzania ryzykiem płynności.

W celu ograniczenia ryzyka płynności Idea Bank (Ukraina) systematycznie bada lukę, monitoruje stężenie spłaty depozytów, kontroluje ilość depozytów masowych, przeprowadza testy wartości skrajnych oraz monitoruje wskaźniki płynności. Cele te realizowane są przez Radę Nadzorczą, Zarząd, ALCO oraz zespół Zarządzania Ryzykiem Finansowym.

W Idea Banku (Białoruś) system kontroli ryzyka płynności jest trzypoziomowy i jest realizowany przez Komitet ds. Zarządzania Ryzykiem, Zarządu oraz oddziałów banku. W celu oceny ryzyka płynności Idea Bank (Białoruś) korzysta z następujących metod:

• analiza wskaźników płynności,
• analiza luki płynności,
• stosunek procentowy pożyczek udzielonych klientom, depozytów i innych rachunków klientów (z wyłączeniem banków),
• stosunek procentowy pożyczek międzybankowych i zgromadzonych funduszy,
• koncentracja depozytów osób prawnych i przedsiębiorców indywidualnych.

Ograniczenie ryzyka płynności w Idea Banku (Białoruś) odbywa się poprzez monitorowanie i raportowanie poziomu płynności bazującego na przestrzeganiu ustalonych limitów i wskaźników oraz systemie szybkiej i adekwatnej reakcji na pojawienie się negatywne tendencje w obszarze ryzyka płynności.

Zarządzanie ryzykiem płynności w Idea Bank (Rumunia) polega na analizie luki płynności, stress testach oraz raportowaniu zmian wskaźnika płynności w analizowanych okresach wykonywanych przez Departament Ryzyka, Departament Skarbu, ALCO oraz Departament Rachunkowości.

Ograniczenie ryzyka płynności w banku rumuńskim realizowane jest przez kontrolę wskaźnika płynności. Wskaźnik obliczany jest jako stosunek rzeczywistej płynności i niezbędnej płynności w różnych przedziałach czasowych. Wskaźnik jest raportowany miesięcznie do Narodowego Banku Rumunii, a jego limit wynosi 1.

MW Trade zarządza ryzykiem płynności przez zachowanie odpowiedniej struktury aktywów i pasywów mającą na celu osiągnięcie założonej rentowności oraz zapewnienie zdolności do terminowego regulowania bieżących i zapadających w przyszłości zobowiązań. Podstawą polityki w zakresie płynności jest utrzymywanie portfela płynnych i zdywersyfikowanych aktywów oraz odpowiadających im stabilnych źródeł finansowania.

Zarządzanie ryzykiem płynności w MW Trade realizuje Dział Finansów i Controllingu korzystając z następujących miar: luki krótko, średnio i długookresowej (dziennej, miesięcznej, rocznej), testów wartości skrajnych oraz modelu zamknięcia pozycji.

Ograniczenie ryzyka płynności w spółce odbywa się przez:

• bieżącą kontrolę i ocenę możliwości płynnościowych,
• dopasowanie do wielkości i spłacalności portfela poziom szybko dostępnych środków pieniężnych,
• wyznaczenie limitów zaangażowania spółki w dany podmiot lub grupę podmiotów,
• dbałość o jakość portfela i nadzór jego spłacalność,
• wykorzystanie miar poziomu ryzyka płynności do monitorowanie i niwelowania występowania negatywnych skutków dla działalności spółki.

W Carcade celem zarządzania ryzykiem płynności jest zapewnienie zdolności spółki do terminowego wywiązywania się z zobowiązań wobec wierzycieli. Za zarządzanie ryzykiem płynności w Carcade odpowiedzialny jest, podobnie jak w bankach Grupy, ALCO oraz Departament Skarbu.

W celu ograniczenia ryzyka płynności w Carcade, spółka podejmuje działania określone polityką firmy. Dla krótko, średnio i długookresowego horyzontu czasowego weryfikowane jest utrzymywanie płynności i rentowności na odpowiednim poziomie. Analiza wskaźnikowa przeprowadzana jest raz w miesiącu i podlega ocenie ALCO.

Poziom ryzyka płynności analizuje się i ocenia poprzez monitorowanie wskaźników:

• procentowego udział gotówki do luki,
• wskaźnika płynności krótkoterminowej
• ogólnego wskaźnik płynności oraz
• stosunku zadłużenia do kapitału własnego.

Poniżej przedstawione są aktywa i zobowiązania Grupy na dzień 31.12.2016 według terminów zapadalności (w tys. zł):

Pozycje bilansowe (w tys. PLN)	Do 1 miesiąca włącznie	Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie	Powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie	Razem poniżej 12 miesięcy	Powyżej 1 roku do 5 lat włącznie	Powyżej 5 lat	Razem powyżej 12 miesięcy	O nieokreślonej zapadalności	Razem
Aktywa:
Kasa, środki w Banku Centralnym	568 379	-	-	568 379	-	-	-	2	568 381
Należności od banków i instytucji finansowych	519 766	6 702	8 856	535 324	-	750	750	131	536 205
Pochodne instrumenty finansowe	81	6 582	7 408	14 071	36 046	31 035	67 081	-	81 152
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy	-	-	-	-	-	-	-	136 390	136 390
Należności od klientów	1 503 941	285 757	1 300 913	3 090 611	3 792 280	4 696 165	8 488 445	-	11 579 056
Należności z tytułu leasingu finansowego	719 426	352 181	1 075 801	2 147 408	2 891 381	43 266	2 934 647	-	5 082 055
Pozostałe pożyczki i należności	55 866	32 003	81 261	169 130	380 117	99 847	479 964	-	649 094
Instrumenty finansowe	518 694	5 044	65 199	588 937	1 572 425	1 634 704	3 207 129	170 798	3 966 864
Dostępne do sprzedaży	482 968	4 867	46 247	534 082	1 565 556	1 634 704	3 200 260	170 798	3 905 140
Utrzymywane do terminu wymagalności	35 726	177	18 952	54 855	6 869	-	6 869	-	61 724
Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia	-	-	-	-	-	-	-	399 420	399 420
Wartości niematerialne	-	-	-	-	-	-	-	798 534	798 534
Rzeczowe aktywa trwałe	-	-	-	-	-	-	-	241 127	241 127
Nieruchomości inwestycyjne	-	-	-	-	-	-	-	91 584	91 584
Aktywa trwałe sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży	-	-	-	-	-	-	-	9 819	9 819
Aktywa z tytułu podatku dochodowego	-	-	-	-	-	-	-	654 674	654 674
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego	-	-	-	-	-	-	-	2 732	2 732
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	-	-	-	-	-	-	-	651 942	651 942
Inne aktywa	148 825	55 205	427 809	631 839	385 124	6	385 130	34 019	1 050 988
Razem aktywa	4 034 978	743 474	2 967 247	7 745 699	9 057 373	6 505 773	15 563 146	2 536 498	25 845 343
Zobowiązania:
Zobowiązania wobec innych banków i instytucji finansowych	282 755	138 023	366 589	787 367	207 067	51	207 118	-	994 485
Pochodne instrumenty finansowe	423	21	56 871	57 316	20 033	-	20 033	-	77 349
Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik
finansowy	14 075	32 841	294 736	341 652	1 761 439	23 149	1 784 588	-	2 126 240
Zobowiązania wobec klientów	6 873 849	6 229 063	3 284 837	16 387 748	1 218 105	95 304	1 313 409	8 702	17 709 859
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	49 829	69 170	142 382	261 381	685 396	10 000	695 396	-	956 777
Pozostałe zobowiązania wyceniane wg zamortyzowanego kosztu				-		60 103	60 103		60 103
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych	12 425	1 060	-	13 485	-	-	-	3 589	17 074
Pozostałe zobowiązania	238 826	79 486	134 369	452 681	187 715	138	187 853	13 059	653 593
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	-	-	-	-	-	-	-	2 004	2 004
Rezerwy	4	-	3 164	3 168	-	-	-	9 052	12 220
Razem zobowiązania	7 472 186	6 549 664	4 282 948	18 304 798	4 079 755	188 745	4 268 500	36 406	22 609 704
Kapitały	-	-	-	-	-	-	-	3 235 639	3 235 639
Razem zobowiązania i kapitał własny	7 472 186	6 549 664	4 282 948	18 304 798	4 079 755	188 745	4 268 500	3 272 045	25 845 343
Luka płynności	(3 437 208)	(5 806 190)	(1 315 701)	(10 559 099)	4 977 618	6 317 028	11 294 646	(735 547)	-
Skumulowana luka płynności	(3 437 208)	(9 243 398)	(10 559 099)	(10 559 099)	4 977 618	11 294 646	11 294 646	(735 547)

Poniżej przedstawione są aktywa i zobowiązania Grupy na dzień 31.12.2015 według terminów zapadalności (w tys. zł):

Pozycje bilansowe	Do 1 miesiąca włącznie	Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy	Powyżej 3 miesięcy do 1	Razem poniżej 12 miesięcy	Powyżej 1 roku do 5 lat włącznie	Powyżej 5 lat	Razem powyżej 12 miesięcy	O nieokreślonej zapadalności	Razem
(w tys. PLN) (dane przekształcone)		włącznie	roku włącznie
Aktywa:
Kasa, środki w Banku Centralnym	980 769	-	-	980 769	-	-	-	-	980 769
Należności od banków i instytucji finansowych	505 738	-	310	506 048	-	10 521	10 521	1 633	518 202
Pochodne instrumenty finansowe	212	911	269	1 392	38 922	33 105	72 027	-	73 419
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy
	-	-	-	-	-	-	-	136 390	136 390
Należności od klientów	1 232 278	77 625	977 834	2 287 737	3 186 717	3 897 794	7 084 511	-	9 372 248
Należności z tytułu leasingu finansowego	551 252	336 349	965 642	1 853 243	2 587 308	27 330	2 614 638	-	4 467 881
Pozostałe pożyczki i należności	90 762	24 283	165 620	280 665	384 826	183 858	568 684	1 029	850 378
Instrumenty finansowe	1 554 806	12 703	23 407	1 590 916	183 204	1 205 306	1 388 510	131 794	3 111 220
Dostępne do sprzedaży	1 546 696	12 703	23 407	1 582 806	183 204	1 205 306	1 388 510	131 794	3 103 110
Utrzymywane do terminu wymagalności	8 110	-	-	8 110	-	-	-	-	8 110
Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia	-	-	-	-	-	-	-	262 965	262 965
Wartości niematerialne	-	-	-	-	-	-	-	773 043	773 043
Rzeczowe aktywa trwałe	-	-	-	-	-	-	-	215 199	215 199
Nieruchomości inwestycyjne	-	-	-	-	-	-	-	122 799	122 799
Aktywa trwałe sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży	-	-	-	-	-	-	-	897 402	897 402
Aktywa z tytułu podatku dochodowego	-	-	-	-	-	-	-	606 360	606 360
Aktywa dotyczące bieżącego podatku dochodowego	-	-	-	-	-	-	-	36 868	36 868
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	-	-	-	-	-	-	-	569 492	569 492
Inne aktywa	293 526	160 511	204 619	658 656	69 566	11 667	81 233	35 584	775 473
Razem aktywa:	5 209 343	612 382	2 337 701	8 159 426	6 450 543	5 369 581	11 820 124	3 184 198	23 163 748
Zobowiązania:
Zobowiązania wobec innych banków i instytucji finansowych	270 444	137 901	577 328	985 673	350 348	-	350 348	-	1 336 021
Pochodne instrumenty finansowe	1 225	5 091	3 591	9 907	20 118	-	20 118	-	30 025
Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik
finansowy	-	-	-	-	1 793 358	-	1 793 358	-	1 793 358
Zobowiązania wobec klientów	4 773 975	4 741 168	3 974 029	13 489 172	1 107 418	55 981	1 163 399	7 132	14 659 703
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	57 605	145 343	422 424	625 372	732 224	24 343	756 567	-	1 381 939
Pozostałe zobowiązania wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	-	-	-	-	-	57 840	57 840	-	57 840
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych	12 325	1 672	-	13 997	-	-	-	248	14 245
Pozostałe zobowiązania	241 407	147 468	94 148	483 023	167 860	217	168 077	43 677	694 777
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	-	-	-	-	-	-	-	11 452	11 452
Rezerwy	-	2 493	62	2 555	-	-	-	9 715	12 270
Zobowiązania bezpośrednio związane z aktywami sklasyfikowanymi jako
przeznaczone do sprzedaży	20 356	93 458	189 837	303 651	140 213	-	140 213	11 024	454 888
Razem zobowiązania:	5 377 337	5 274 594	5 261 419	15 913 350	4 311 539	138 381	4 449 920	83 248	20 446 518
Kapitały	-	-	-	-	-	-	-	2 717 230	2 717 230
Razem zobowiązania i kapitał własny	5 377 337	5 274 594	5 261 419	15 913 350	4 311 539	138 381	4 449 920	2 800 478	23 163 748
Luka płynności	(167 994)	(4 662 212)	(2 923 718)	(7 753 924)	2 139 004	5 231 200	7 370 204	383 720	-
Skumulowana luka płynności	(167 994)	(4 830 206)	(7 753 924)	(7 753 924)	2 139 004	7 370 204	7 370 204	383 720

W powyższych tabelach aktywa trwałe, wartości niematerialne oraz aktywo i rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego zaprezentowane zostały w przedziale "o nieokreślonej zapadalności".

Poniżej przedstawiona jest analiza wiekowa zobowiązań finansowych wg umownych terminów pozostałych do wymagalności przed dyskontowaniem na dzień 31.12.2016 (w tys. PLN):

Pozycje bilansowe (w tys. PLN)	Do 1 miesiąca włącznie	Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie	Powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie	Razem poniżej 12 miesięcy	Powyżej 1 roku do 5 lat włącznie	Powyżej 5 lat	Razem
Zobowiązania finansowe:
Zobowiązania wobec innych banków i instytucji finansowych	282 755	138 023	366 589	787 367	207 067	51	994 485
Pochodne instrumenty finansowe	423	21	56 871	57 315	20 034	-	77 349
Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik	14 075	32 841	294 736	341 652	1 761 439	23 149	2 126 240
finansowy Zobowiązania wobec klientów	6 873 849	6 229 063	3 284 837	16 387 748	1 218 105	104 006	17 709 859
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	49 829	69 170	142 382	261 381	685 396	10 000	956 777
Pozostałe zobowiązania wyceniane wg zamortyzowanego kosztu						60 103	60 103
Razem niezdyskontowane zobowiązania finansowe	7 220 931	6 469 118	4 145 415	17 835 463	3 892 041	197 309	21 924 813

Poniżej przedstawiona jest analiza wiekowa zobowiązań finansowych wg umownych terminów pozostałych do wymagalności przed dyskontowaniem na dzień 31.12.2015 (w tys. PLN):

Pozycje bilansowe (dane przekształcone) (w tys. PLN)	Do 1 miesiąca włącznie	Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie	Powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie	Razem poniżej 12 miesięcy	Powyżej 1 roku do 5 lat włącznie	Powyżej 5 lat	Razem
Zobowiązania finansowe:
Zobowiązania wobec innych banków i instytucji finansowych	270 444	137 901	577 328	985 673	350 348	-	1 336 021
Pochodne instrumenty finansowe	1 225	5 091	3 591	9 907	20 118	-	30 025
Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik	-	-	-	-	1 793 358	-	1 793 358
finansowy Zobowiązania wobec klientów	4 773 975	4 741 168	3 974 028	13 489 172	1 107 418	63 113	14 659 703
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	57 605	145 343	422 424	625 372	732 224	24 343	1 381 939
Pozostałe zobowiązania wyceniane wg zamortyzowanego kosztu						57 840	57 840
Razem niezdyskontowane zobowiązania finansowe	5 103 249	5 029 503	4 977 371	15 110 124	4 003 466	145 296	19 258 886

Wartość godziwa instrumentów finansowych podlega wahaniom rynkowym. Przepływy pieniężne wynikające z realizacji zobowiązań przed umownymi terminami zapadalności mogą istotnie odbiegać od wartości wykazanych w zestawieniu.

7.4 Ryzyko operacyjne

Ryzyko operacyjne to ryzyko wystąpienia straty wynikającej z niedostosowania lub zawodności wewnętrznych procesów, ludzi, systemów technicznych albo ze zdarzeń zewnętrznych.

Aby w odpowiedni sposób móc kategoryzować zdarzenia związane z ryzykiem operacyjnym, zatwierdzone zostały typy zdarzeń z zakresu ryzyka operacyjnego, określone przez Komitet Bazylejski oraz sektor Bankowy, jako mające potencjalny wpływ na rzeczywiste straty w banku, a mianowicie:

• oszustwo wewnętrzne,
• oszustwo zewnętrzne,
• praktyka kadrowa i bhp,
• klienci, produkty i praktyka biznesowa,
• fizyczne uszkodzenia aktywów,
• przerwanie działalności biznesowej i awarie systemów,
• dokonywanie transakcji, dostawa oraz zarządzanie procesami.

W celu efektywnego zarządzania ryzykiem operacyjnym Idea Bank (Polska) wdrożony został proces obejmujący działania w zakresie: identyfikacji (rejestracja zdarzeń), oceny (weryfikacja danych o zdarzeniu, uzupełnianie danych, zatwierdzanie), monitorowania (analiza poziomu strat rzeczywistych, potencjalnych i incydentów, system KRI, samoocena ryzyka operacyjnego), zabezpieczania i transferu ryzyka operacyjnego wraz z określonym zakresem odpowiedzialności w ramach systemu zarządzania ryzykiem operacyjnym. Zarządzanie ryzykiem operacyjnym obejmuje wszystkie procesy i systemy związane z wykonywaniem czynności bankowych, zapewniających klientom usługi finansowe świadczone w ramach przedmiotu działalności Banku. W systemie zarządzania ryzykiem operacyjnym aktywnie uczestniczą wszystkie komórki i jednostki organizacyjne Banku oraz Komitet Ryzyka Operacyjnego jako organ opiniodawczo - doradczy dla Zarządu Banku.

System raportowania o ryzyku operacyjnym obejmuje raporty dla celów wewnętrznych – zarządczych oraz zewnętrznych – nadzorczych. Raportowanie zarządcze i nadzorcze jest oparte na założeniach wynikających z:

• wytycznych Rekomendacji M (wydanej przez KNF);
• regulacji nadzorczych dotyczących zasad i sposobu ogłaszania przez banki informacji o charakterze jakościowym i ilościowym dotyczących adekwatności kapitałowej;
• zasad sprawozdawczości nadzorczej COREP w zakresie ryzyka operacyjnego.

W szczególności stosuje się następujące sposoby ograniczania ryzyka operacyjnego:

• opracowywanie i wdrażanie planów utrzymania ciągłości działania (w tym planów awaryjnych), zapewniających nieprzerwane działanie na określonym poziomie;
• ubezpieczanie przed skutkami trudnych do przewidzenia błędów lub zdarzeń operacyjnych o znaczących skutkach finansowych;
• zlecanie czynności na zewnątrz (outsourcing).

Skuteczność stosowanych w Banku zabezpieczeń oraz metod ograniczania ryzyka operacyjnego monitoruje się poprzez:

• ciągłe śledzenie, gromadzenie i analizowanie zdarzeń operacyjnych oraz obserwacji profilu ryzyka operacyjnego;
• kontrolowanie ilościowych i jakościowych zmian ryzyka operacyjnego.

Ponadto część zarządzania ryzykiem operacyjnym w Banku wykonywana jest poprzez realizację innych procesów, tj.; kontrole funkcjonalne, audyt wewnętrzny i kontrole instytucjonalne, zarządzanie ryzykiem związanym z powierzaniem czynności podmiotom zewnętrznym (outsourcing), zarządzanie bezpieczeństwem IT, stosowanie planów ciągłości działania i planów awaryjnych, tworzenie i modyfikacja procedur wewnętrznych.

Dodatkowo w Banku powołano także Komitet Audytu, który pełni szczególny charakter nadzoru nad sprawozdawczością finansowa, monitoruje skuteczność systemów kontroli wewnętrznej, audytu wewnętrznego oraz zarządzania ryzykiem; monitoruje wykonywania czynności rewizji finansowej oraz monitoruje niezależność biegłego rewidenta i podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych.

Zarządzanie ryzykiem operacyjnym w Idea Banku (Ukraina) ma na celu:

• zapewnienia i utrzymania zgodności działalności banku z wymogami prawnymi,
• wspierania bezpieczeństwa depozytów klientów i kapitału oraz stabilności wyniku finansowego banku,
• utrzymywania ryzyka operacyjnego na akceptowalnym i uzasadnionym biznesowo poziomie oraz monitorowanie tego poziomu
• usprawniania procedur i procesów bankowych w celu redukcji ryzyka operacyjnego,
• zwiększenia satysfakcji klientów i pozycji konkurencyjnej banku.

Od 2013 roku Idea Bank (Ukraina) prowadzi ewidencję zdarzeń i strat operacyjnych, która umożliwia efektywne analizowanie i monitorowanie ryzyka operacyjnego. W celu bieżącego monitorowania stanu i profilu ryzyka operacyjnego bank planuje wykorzystanie metodyki Kluczowych Wskaźników Ryzyka, która umożliwi monitorowanie zmian czynników ryzyka operacyjnego, analizę trendu zmian ekspozycji na ryzyko oraz wczesne wykrycie wzrostu poziomu zagrożenia operacyjnego we wszystkich obszarach działalności banku.

Podstawowe zasady zarządzania ryzykiem operacyjnym w Idea Banku (Białoruś):

• zbudowanie właściwej struktury banku, podział i delegowanie uprawnień, obowiązków funkcjonalnych, tryb współpracy i wymiany informacji między jednostkami, pracownikami,
• określenie zasad, procedur dokonywania operacji bankowych i innych transakcji, polityka ewidencyjna, organizacja procesów wewnętrznych,
• określenie zasad i procedur funkcjonowania systemów (technicznych, informacyjnych, łączności, ochrony przeciw pożarowej i innych),
• opracowanie odpowiedniego systemu sprawozdawczości,

W celu zapewnienia warunków efektywnego wykrycia obszaru ryzyka operacyjnego, jak również jego oceny w Idea Banku (Białoruś) tworzy się analityczną bazę danych o poniesionych kosztach operacyjnych, w której odzwierciedlane są dane o ich rodzajach i wysokości w przekroju kierunków działalności, odrębnych operacji bankowych i innych transakcji, okoliczności ich powstania i wykrycia. Ocena ryzyka operacyjnego zakłada ocenę prawdopodobieństwa wystąpienia wydarzeń lub okoliczności prowadzących do strat operacyjnych, ocenę wysokości potencjalnych strat.

Zarządzanie ryzykiem operacyjnym w Idea Bank (Rumunia) realizowane jest przez Departament Zarządzania Ryzykiem, natomiast w zakresie kompetencji dyrektorów operacyjnych pozostaje identyfikacja, ocena i raportowanie wydarzeń mających wpływ na ryzyko operacyjne.

Departament Zarządzania Ryzykiem banku oblicza i analizuje wskaźniki ryzyka operacyjnego:

• wskaźnik ryzyka nadużyć finansowych (obliczany jako stosunek wartości nadużyć finansowych i funduszy własnych banku),
• wskaźnik ryzyka prawnego (obliczony jako stosunek łącznej wartości otrzymanych kar i sankcji przez bank w ciągu miesiąca i funduszy własnych banku),
• wskaźnik rotacji pracowników (dobrowolne zwolnienia w skali miesiąca),
• wymogi kapitałowe z tytułu ryzyka operacyjnego.

W celu zapobieżenia lub zmniejszenia niekorzystnych skutków ryzyka operacyjnego bank zawiera umowy ubezpieczenia m.in. od odpowiedzialności menedżerów, odpowiedzialności cywilnej, nieuprawnionego użycia karty, ubezpiecza bankomaty czy transport gotówki.

Bank posiada politykę zwalczania nadużyć finansowych, której celem jest ułatwianie wykrywania i zapobieganie nadużyciom finansowym oraz ochrona interesów finansowych banku. Bank dąży do stworzenia środowiska niesprzyjającego nadużyciom poprzez zwiększanie świadomości pracowników na temat zagrożeń i konsekwencji nadużyć finansowych.

7.5 Ryzyko związane z pochodnymi instrumentami finansowymi

Podstawowymi rodzajami ryzyka związanymi z instrumentami pochodnymi są ryzyko rynkowe i ryzyko kredytowe.

W momencie początkowego ujęcia pochodne instrumenty finansowe zwykle nie posiadają żadnej bądź posiadają znikomą wartość rynkową. Wynika to z tego, że instrumenty pochodne nie wymagają

żadnej inwestycji początkowej netto, bądź wymagają tylko niewielkiej początkowej inwestycji netto w porównaniu z innymi rodzajami umów, które w podobny sposób reagują na zmiany warunków rynkowych.

Instrumenty pochodne uzyskują dodatnią lub ujemną wartość wraz ze zmianami określonej stopy procentowej, ceny papieru wartościowego, ceny towaru, kursu wymiany waluty obcej, indeksu ceny, klasyfikacji kredytowej lub indeksu kredytowego czy też innego parametru rynkowego. W wyniku tych zmian posiadane instrumenty pochodne stają się bardziej lub mniej korzystne od instrumentów o takim samym rezydualnym okresie zapadalności dostępnych w danym momencie na rynku.

Ryzyko kredytowe związane z kontraktami pochodnymi stanowi potencjalny koszt zawarcia nowego kontraktu na warunkach pierwotnych w przypadku, gdy druga strona uczestnicząca w pierwotnym kontrakcie nie spełni swojego obowiązku, a maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe odpowiada wartości godziwej danego instrumentu pochodnego na dzień wyceny. Aby ocenić wielkość potencjalnego kosztu zastąpienia Jednostki Grupy wykorzystują takie same metody jak do oceny ponoszonego ryzyka rynkowego. Aby kontrolować poziom podejmowanego ryzyka kredytowego, jednostki Grupy dokonują oceny pozostałych uczestników kontraktów wykorzystując takie same metody, jak przy decyzjach kredytowych.

Jednostki Grupy zawierają transakcje dotyczące instrumentów pochodnych z bankami krajowymi i zagranicznymi. Transakcje zawierane są w ramach limitów kredytowych przyznanych poszczególnym instytucjom.

Jednostki Grupy ustalają, na podstawie przyjętej procedury oceny sytuacji finansowej banków, limity maksymalnego zaangażowania dla banków. W ramach tych limitów ustalone są granice procentowe zaangażowania dla poszczególnych rodzajów transakcji.

7.6 Ryzyko niekorzystnych zmian przepisów prawa, interpretacji lub orzecznictwa sądowego

Grupa uzyskuje interpretacje przepisów podatkowych, wydawanych przez Ministra Finansów, tam gdzie istnieje ryzyko różnej interpretacji organów administracyjnych. Według najlepszej wiedzy Zarządu, Grupa zastosowała się do wszystkich obowiązujących w trakcie roku przepisów podatkowych i dokonała właściwego ujęcia zdarzeń gospodarczych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Jednakże, na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, Grupa była w procesie pozyskiwania stanowiska odpowiednich organów w zakresie wybranych obszarów działalności podmiotów Grupy Kapitałowej, w szczególności w zakresie transakcji sprzedaży spółki GetBack, której rozliczenie zostało zaprezentowane w nocie14. Tym samym Grupa nie może wykluczyć sytuacji powstania dodatkowych obciążeń podatkowych, co mogłoby mieć istotny wpływ na jej sytuację finansową i majątkową.

7.7 Zarządzanie kapitałem

Głównym celem zarządzania kapitałem jest utrzymanie bezpiecznych wskaźników kapitałowych w spółkach Grupy, które wspierałyby ich działalność operacyjną i zwiększały wartość spółek i całej Grupy dla akcjonariuszy. Zarządzanie kapitałem odbywa się na poziomie spółek wchodzących w skład Grupy, a kontrolę nad tym obszarem sprawują odpowiednie Departamenty Ryzyka, oraz Rady Nadzorcze spółek.

Banki wchodzące w składy Grupy Kapitałowej są zobligowane do utrzymywania funduszy własnych adekwatnych do poziomu ponoszonego ryzyka, zgodnie z regulacjami obowiązującymi w krajach, w których działają (tj. Polska w przypadku Idea Banku (Polska), Ukraina w przypadku Idea Banku (Ukraina), Białoruś w przypadku Idea Banku (Białoruś) oraz Rumunia w przypadku Idea Bank (Rumunia)).

Miernikiem adekwatności kapitałowej jest współczynnik kapitałowy, który wyraża stosunek funduszy własnych (po obligatoryjnych pomniejszeniach) do sumy aktywów i pozycji pozabilansowych ważonych ryzykiem. Współczynnik kapitałowy przypisuje aktywom i pozycjom pozabilansowym wagi procentowe według m.in. stopnia ryzyka kredytowego, ryzyka rynkowego, walutowego czy stopy procentowej.

Minimalny poziom współczynnika kapitałowego określony przez:

polskie regulacje bankowe wynosi 8%

• ukraińskie regulacje bankowe wynosi 10%
• białoruskie regulacje bankowe wynosi 10%
• rumuńskie regulacje bankowe wynosi 10%

W Polsce zgodnie z Rozporządzeniem CRR oraz ustawą o nadzorze makroostrożnościowym, instytucje finansowe mają obowiązek utrzymywania dodatkowych buforów kapitałowych ponad poziomy minimalne określone w Rozporządzaniu CRR. Bufory muszą być pokrywane kapitałem typu Tier 1.

• Bufor zabezpieczający, który obowiązuje wszystkie banki. Zgodnie z Rozporządzeniem CRR, począwszy od 2016 roku, bufor będzie zwiększany do ostatecznego, stałego poziomu równego 2,5% (w 2019 roku). Według stanu na dzień 31.12.2016 wskaźnik bufora zabezpieczającego wynosił 1,25%.
• Bufor antycykliczny nakładany będzie w celu ograniczania ryzyka systemowego wynikającego z cyklu gospodarczego (koniunkturalnego). Może być wprowadzany np. w okresach nadmiernego wzrostu akcji kredytowej i rozwiązywany w sytuacji jej spowolnienia. Według stanu na dzień 31.12.2016 wskaźnik bufora antycyklicznego wynosił 0%.
• Bufor ryzyka systemowego, którego rolą jest zapobieganie i ograniczanie długoterminowego ryzyka niecyklicznego lub ryzyka makroostrożnościowego, które może spowodować silne negatywne konsekwencje dla systemu finansowego i gospodarki danego kraju. Według stanu na dzień 31.12.2016 wskaźnik bufora ryzyka systemowego wynosił 0%.
• Bufor dla instytucji o znaczeniu systemowym dodatkowy wymóg dla instytucji mogących kreować ryzyko systemowe. Idea Bank (Polska) nie został uznany za globalną instytucje o znaczeniu systemowym, zgodnie z art. 131 dyrektywy 2013/36/UE oraz nie został nałożony bank wymóg utrzymania bufora innej instytucji o znaczeniu systemowym.

Od dnia 1.01.2016 Idea Bank (Polska) obowiązuje jedynie bufor zabezpieczający w wysokości 1,25%.

Zgodnie z pismem KNF do banków z dnia 22.10.2015 w związku z wprowadzeniem bufora zabezpieczającego od dnia 01.01.2016 rekomendowany przez KNF wymóg dla współczynnika kapitału Tier I wynosi 10,25%, a dla łącznego współczynnika kapitałowego wynosi 13,25%.

Poniższe tabele prezentują wyliczenie współczynników kapitałowe, zgodnie ze standardami krajowymi banków Grupy.

Idea Bank (Polska)	31.12.2016	31.12.2015
Tier 1 (fundusze podstawowe)	1 389 917	1 417 021
Tier 2 (fundusze uzupełniające)	252 560	243 910
Aktywa i zobowiązania pozabilansowe ważone ryzykiem	11 269 132	9 436 339
Współczynnik kapitałowy (CAR)	13,61%	16,51%

Idea Bank (Ukraina)	31.12.2016	31.12.2015
Tier 1 (fundusze podstawowe)	46 608	40 651
Tier 2 (fundusze uzupełniające)	15 773	4 055
Aktywa i zobowiązania pozabilansowe ważone ryzykiem	428 167	428 878
Współczynnik kapitałowy (CAR)	13,25%	10,41%

Idea Bank (Białoruś)	31.12.2016	31.12.2015
Tier 1 (fundusze podstawowe)	68 973	108 445
Tier 2 (fundusze uzupełniające)	47 835	26 238
Aktywa i zobowiązania pozabilansowe ważone ryzykiem	369 780	375 536
Współczynnik kapitałowy (CAR)	21,28%	21,50%

Idea Bank (Rumunia)	31.12.2016	31.12.2015 *
Tier 1 (fundusze podstawowe)	94 156	68 055
Tier 2 (fundusze uzupełniające)	12 030	25 110
Aktywa i zobowiązania pozabilansowe ważone ryzykiem	825 729	625 588
Współczynnik kapitałowy (CAR)	11,70%	13,52%

*(dane porównywalne, przekształcone)

7.8 Wartość godziwa aktywów i zobowiązań finansowych

Wartość godziwa to cena, która byłaby otrzymana z tytułu sprzedaży składnika aktywów lub zapłacona za przeniesienie zobowiązania w transakcji przeprowadzonej na zwykłych warunkach między uczestnikami rynku na dzień wyceny. Dla wielu instrumentów finansowych wartości rynkowe są niedostępne, stąd wartości godziwe zostały oszacowane przy zastosowaniu technik wyceny.

W przypadku pewnych grup aktywów i zobowiązań finansowych, ze względu na brak oczekiwanych istotnych różnic pomiędzy wartością bilansową a godziwą, wynikający z charakterystyki tych grup przyjęto, że wartość bilansowa jest zgodna z ich wartością godziwą.

Główne metody i założenia wykorzystywane podczas szacowania wartości godziwej aktywów i zobowiązań finansowych, które w skonsolidowanym bilansie nie są prezentowane w wartości godziwej są następujące:

Kasa, środki w Banku Centralnym

Z uwagi na krótkoterminowy charakter tych aktywów przyjęto, że wartość bilansowa jest równa ich wartości godziwej.

Należności od banków

Lokaty złożone na rynku międzybankowym stanowią lokaty krótkoterminowe, o okresie zapadalności do 3 miesięcy. Z tego powodu przyjęto, że wartość godziwa należności od banków jest równa ich wartości księgowej. Dla należności powyżej trzech miesięcy Grupa dokonała wyceny do wartości godziwej na bazie metody zdyskontowanych przepływów pieniężnych z uwzględnieniem dostępnych informacji odnośnie marży kredytowej dla danego kontrahenta.

Kredyty i inne należności udzielone klientom

Wartość godziwa została wyliczona dla kredytów z ustalonym harmonogramem płatności. Dla umów gdzie takie płatności nie zostały określone (np. kredyty w rachunku bieżącym) przyjmuje się, że ich wartość godziwa jest równa wartości bilansowej. Analogiczne założenie przyjęto dla płatności już zapadłych oraz umów z grupy z utratą wartości.

W celu wyliczenia wartości godziwej, na podstawie informacji zapisanych w systemach transakcyjnych, dla każdej umowy identyfikowany jest harmonogram przepływów kapitałowoodsetkowych. Tak wyliczone przepływy są grupowane wg rodzaju oprocentowania, terminu uruchomienia, rodzaju produktu oraz waluty, w jakiej jest prowadzona umowa. Tak ustalone przepływy pieniężne zostały zdyskontowane za pomocą stóp uwzględniających bieżące marże dla danego typu produktu. W przypadku kredytów walutowych, dla których nie ma odpowiedniej próby uruchomień w rozpatrywanym okresie, przyjęto marżę analogiczną jak dla EURO odniesioną do LIBOR 3M waluty. Porównanie sumy zdyskontowanych w/w stopą przepływów pieniężnych przypisanych do danej umowy z jej wartością księgową pozwala określić różnicę pomiędzy wartością godziwą a wartością bilansową. Identyfikacja właściwej do dyskontowania danego przepływu stopy odbywa się na podstawie waluty umowy, produktu oraz daty przepływu.

Zobowiązania wobec banków i instytucji finansowych

Większość zobowiązań wobec banków na rynku międzybankowym stanowią zobowiązania o krótkim okresie zapadalności (do jednego miesiąca), przyjmuje się, że wartość godziwa tych zobowiązań nie odbiega istotnie od ich wartości bilansowej. Do zobowiązań wobec banków i instytucji finansowych powyżej jednego miesiąca oraz innych niż bieżące Grupa dokonała wyceny do wartości godziwej na bazie metody zdyskontowanych przepływów pieniężnych z uwzględnieniem dostępnych informacji odnośnie marży uzyskiwanej na aktualnej ofercie depozytów uruchamianych.

Zobowiązania wobec klientów

Wartość godziwa została wyliczona dla depozytów o stałej stopie z ustalonym terminem płatności. Dla depozytów bieżących przyjmuje się, że ich wartość godziwa jest równa wartości księgowej.

W celu wyliczenia wartości godziwej na podstawie danych pochodzących z systemów transakcyjnych wyznaczane są przyszłe przepływy kapitałowe i odsetkowe. Wyliczone przyszłe przepływy pogrupowane zostają wg waluty, okresu pierwotnego depozytu, rodzaju produktu i daty przepływu. Tak wyliczone przepływy są dyskontowane stopą procentową zbudowaną jako suma stopy rynkowej z krzywej rentowności dla danej waluty i terminu zakończenia lokaty oraz marży uzyskiwanej na

depozytach uruchamianych w ostatnim miesiącu okresu rozliczeniowego. Wyliczenie marży odbywa się poprzez porównanie oprocentowania depozytów udzielonych w ostatnim miesiącu z oprocentowaniem rynkowym. Okres dyskontowania jest wyznaczony jako różnica daty zakończenia depozytu (z przyjętą dokładnością do miesiąca kalendarzowego) oraz daty na którą prezentowane jest sprawozdanie. Wyliczona w ten sposób wartość zdyskontowana porównywana jest z wartością bilansową, w efekcie czego otrzymujemy różnicę pomiędzy wartością bilansową a godziwą dla przyjętego do wyliczeń portfela umów.

Zobowiązania z tytułu dłużnych papierów wartościowych

Wartość godziwą obligacji własnych została obliczona według zasad określonych dla wartości godziwej zobowiązań wobec klientów.

(w tys. PLN)	Wartość księgowa	Wartość godziwa	31.12.2016 Nadwyżka/niedo bór wartości godziwej ponad wartość księgową
Aktywa:
Kasa, należności od Banku Centralnego	568 381	568 381	-
Należności od banków i instytucji finansowych	536 205	536 200	(5)
Pochodne instrumenty finansowe	81 152	81 152	-
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy	136 390	136 390	-
Należności od klientów	11 579 056	11 287 509	(291 547)
Należności z tytułu leasingu finansowego	5 082 055	5 135 850	53 795
Pozostałe pożyczki i należności	649 094	649 314	220
Instrumenty finansowe dostępne do sprzedaży	3 905 140	3 905 140	-
Zobowiązania:
Zobowiązania wobec banków i instytucji finansowych	994 485	994 485	-
Pochodne instrumenty finansowe	77 349	77 349	-
Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy	2 126 240	2 126 240	-
Zobowiązania wobec klientów	17 709 859	17 698 847	(11 012)
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	956 777	964 160	7 383
Pozostałe zobowiązania wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	60 103	60 103	-

			31.12.2015
(w tys. PLN) (dane przekształcone)	Wartość księgowa	Wartość godziwa	Nadwyżka/niedo bór wartości godziwej ponad wartość księgową
Aktywa:
Kasa, należności od Banku Centralnego	980 769	980 769	-
Należności od banków i instytucji finansowych	518 202	519 405	1 203
Pochodne instrumenty finansowe	73 419	73 419	-
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy	136 390	136 390	-
Należności od klientów	9 372 248	9 034 912	(337 337)
Należności z tytułu leasingu finansowego	4 467 881	4 473 940	6 059
Pozostałe pożyczki i należności	850 378	850 378	-
Instrumenty finansowe dostępne do sprzedaży	3 103 110	3 103 110	-
Zobowiązania:
Zobowiązania wobec banków i instytucji finansowych	1 336 021	1 336 021	-
Pochodne instrumenty finansowe	30 025	30 025	-
Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy	1 793 358	1 793 358	-
Zobowiązania wobec klientów	14 659 703	14 644 521	(15 182)
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	1 381 939	1 387 809	5 870
Pozostałe zobowiązania wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	57 840	57 840	-

Grupa dokonuje klasyfikacji poszczególnych składników aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych do wartości godziwej przy zastosowaniu następującej hierarchii:

Poziom 1

Aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane na podstawie kwotowań rynkowych dostępnych na aktywnych rynkach.

Na dzień 31.12.2016 na poziomie 1 hierarchii wartości godziwej zostały zaprezentowane instrumenty dostępne do sprzedaży – obligacje skarbowe oraz notowane na giełdzie akcje Getin Noble Bank.

Poziom 2

Aktywa i zobowiązana finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadkach, których wszystkie znaczące dane wejściowe są obserwowalne na rynku w sposób bezpośredni (jako ceny) lub pośrednio (bazujące na cenach). Do tej kategorii Grupa klasyfikuje instrumenty finansowe dla których brak jest aktywnego rynku.

L.p.	Opis	Model wyceny	Dane wejściowe
1			Stawki WIBOR od 1D do 1Y
	Bony pieniężne NBP	Metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych	Kwotowania depo, FRA oraz IRS
			Stawki WIBOR od 1D do 1Y
2	IRS		Stawki EURIBOR od 1D do 1Y
		Metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych	Stawki MOSPRIME od 1D do 6M
			Kwotowania depo, FRA oraz IRS
			Kursy średni walut obcych NBP
	CIRS		Stawki WIBOR od 1D do 1Y
3		Metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych	Stawki EURIBOR od 1D do 1Y
			Stawki MOSPRIME od 1D do 6M
			Kwotowania depo, FRA oraz IRS
			Punkty SWAPOWE, kwotowania CCS
			Kursy średni walut obcych NBP
			Stawki WIBOR od 1D do 1Y
4	FX SWAP		Stawki EURIBOR od 1D do 1Y
		Metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych	Stawki MOSPRIME od 1D do 6M
			Kwotowania depo, FRA oraz IRS
			Punkty SWAPOWE, kwotowania CCS

Ponadto na poziomie 2 hierarchii wartości godziwej ujęte zostały rumuńskie obligacje skarbowe, ukraińskie obligacje skarbowe zaklasyfikowane do kategorii instrumentów finansowych dostępnych do sprzedaży. Wycena tych obligacji bazuje na wartościach rynkowych publikowanych dla podobnych instrumentów.

Poziom 3

Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadku których dane wejściowe nie są oparte na możliwych do zaobserwowania danych rynkowych (dane wejściowe nieobserwowalne).

Lokaty Strukturyzowane są złożonymi instrumentami finansowymi zawierającymi instrument dłużny oraz wbudowany instrument pochodny. Instrumentem dłużnym jest zobowiązanie Grupy do zwrotu nominału w dacie zapadalności lokaty – instrument zerokuponowy (depozyt terminowy) o nominale równym kwocie gwarantowanej przez Bank wypłaty. Wbudowanym instrumentem pochodnym jest nabyta przez klienta Grupy, a wystawiona przez bank Grupy opcja, dająca klientowi prawo dodatkowej wypłaty ustalonej na bazie zmiany wartości instrumentu bazowego. Wartość godziwa instrumentu dłużnego złożonego w banku, obliczana jest na podstawie modelu wyceny, uwzględniającego następujące czynniki:

stopę wolną od ryzyka wyznaczoną na podstawie rynkowej krzywej terminowych stóp procentowych rynku pieniężnego (IRS/FRA) o okresie najbliższym dacie zapadalności wycenianego instrumentu dłużnego

• spread kredytowy wyznaczony jako średnia ważona różnicy pomiędzy stopą wolną od ryzyka a kosztem pozyskania depozytów od klientów detalicznych Idea Bank (Polska) o okresie równym zapadalności do 6 miesięcy, pozyskanych w ostatnich 6 miesiącach (dla środków objętych gwarancją BFG) oraz bieżących wartości kwotowań CDS dla klasy zgodnej z hipotetycznym ratingiem Banku (dla środków niepodlegających gwarancji BFG),
• marżę płynności odzwierciedlającą koszt pozyskania przez Bank płynności na rynku pieniężnym

Ponadto Grupa wykorzystuje następujące parametry zmienności na potrzeby wyceny do wartości godziwej.

	L.p. Nazwa Lokaty Strukturyzowanej	Model	Zmienność
1	Globalna perspektyw a	Model opcyjny	Noble Funds Global Perspecive Index	9,00%
			BMW AG	25,92%
2			Deutsche Post AG	16,53%
	Niemieccy Giganci	Model opcyjny	Deutsche Telekom AG	17,91%
			Henkel AG	16,90%
			Bayer AG	21,59%
			Roche Holding AG	17,43%
3	Liderzy Farmacji	Model opcyjny	GlaxoSmithKline PLC	17,31%
			Novartis AG	17,71%
			Pfizer Inc.	19,14%
			Merck & Co. Inc.	22,83%
			Adidas AG	21,08%
			Hyundai Motor Co	26,65%
4	Top Giganci	Model opcyjny	MCDONALD'S CORP	17,34%
			Sony Corporation	26,30%
			THE COCA-COLA CO	13,03%
5	Absolut Selection	Model opcyjny	NXSRSAF Index	4,50%
6	Lokata Indyw idulana 01	Model opcyjny	S&P 500	24,70%
	Lokata Indyw idulana 02	Model opcyjny	WIBOR 3M	1,72%
7			FIXNBP EUR/PLN	8,57%
8	Lokata Indyw idulana 03	Model opcyjny	S&P 500	12,68%
			Samsung Electronics CO LTD	27,51%
			Intel Corp	20,95%
9	Liderzy technologii	Model opcyjny	CISCO SUSTEMS INC	19,71%
			LG ELECTRONICS	29,61%
			FUJIFILM HOLDINGS	28,59%
			HITACHI LTD	35,18%
			Yahoo! Inc	28,06%
			Amazon.com Inc	28,49%
10	Liderzy internetu	Model opcyjny	eBay Inc	30,80%
			Google Inc	19,80%
			Netflix Inc	43,10%
			Facebook Inc	27,55%
11	Total Perspective	Model opcyjny	Altus Total Perspective Visa Inc	10,00%
			The Coca-Cola Co	17,18%
12	Rio	Model opcyjny		13,80%
			Bridgestone Corp Samsung Electronics Co Ltd	24,08% 30,23%
			The Procter & Gamble Co	15,14%
			Facebook, Inc	23,71%
			Amazon.com, Inc.	26,86%
13	e-Rentier	Model opcyjny	Netflix, Inc.	45,28%
			eBay, Inc.	29,21%
			Facebook, Inc	30,98%
			Amazon.com, Inc.	31,73%
14	e-Rentier2	Model opcyjny	Netflix, Inc.	52,51%
			eBay, Inc.	32,02%
			Yahoo! Inc.	26,84%
			Facebook, Inc	27,28%
			Amazon.com, Inc.	27,01%
15	e-Rentier 18	Model opcyjny	Netflix, Inc.	52,51%
			eBay, Inc.	32,02%
			Apple Inc.	20,43%
			Facebook, Inc	31,94%
			Amazon.com, Inc.	31,95%
16	e-Rentier 30	Model opcyjny	Netflix, Inc.	58,29%
			eBay, Inc.	24,39%
			Apple Inc.	39,64%

			Yahoo! Inc	27,11%
			Amazon.com Inc	24,23%
			eBay Inc	30,51%
17	Liderzy Internetu II	Model opcyjny	Google Inc	21,53%
			Netflix Inc	55,15%
			Facebook Inc	24,18%
			Hasbro Inc	25,21%
			Mattel Inc	29,75%
18	KIDS		Danone SA	20,99%
		Model opcyjny	Nestle SA	17,58%
			21st Century Fox Inc	25,88%
			The Walt Disney Co	19,98%
			Electronic Arts Inc	32,11%
			Microsoft Corp	24,79%
	KIDS3 19	Model opcyjny	Danone SA	20,16%
			Nestle SA	18,67%
			21st Century Fox Inc	25,01%
			The Walt Disney Co	24,33%
20	Momentum V	Model opcyjny	NXS Momentum Fund Stars ER	3,50%
21	Momentum VI	Model opcyjny	NXS Momentum Fund Stars ER	3,50%
			Apple Inc	24,84%
			Amazon.com Inc	30,73%
22	Liderzy Internetu II'	Model opcyjny	eBay Inc	27,60%
			Google Inc	24,10%
			Netflix Inc	45,68%
			Facebook Inc	26,86%
			Apple Inc	16,69%
			IBM Corp	19,25%
23			McDonald's Corp	15,62%
	US Blue Chips	Model opcyjny	Nike Inc	21,11%
			Pfizer Inc	22,23%
			The Procter Gamble Co	15,99%

Ponadto na poziomie 3 hierarchii wartości godziwej zostały zaprezentowane następujące aktywa finansowe:

• pakiet 7,46% akcji TU Europa (aktywa zaklasyfikowane jako aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy),
• opcja sprzedaży posiadanego pakietu akcji TU Europa (wykazywana w instrumentach pochodnych),
• nienotowane na aktywnym rynku akcje spółek ukraińskich (wykazywane w instrumentach finansowych dostępnych do sprzedaży),

Wartość akcji TU Europa szacowana jest na podstawie wyceny spółki TU Europa sporządzanej przez niezależny podmiot specjalizujący się w tego typu usługach. Wycena przeprowadzona jest za pomocą dwóch metod: metody porównawczej oraz metody dochodowej (ROE-P/BV). Każdej z tych metod przyznaje się równą wagę. Wycena opcji sprzedaży posiadanego pakietu akcji TU Europa S.A. dokonywana jest przy zastosowaniu modelu Blacka-Scholesa, do którego przyjmowane są aktualne parametry rynkowe oraz parametry pochodzące z wyceny spółki TU Europa.

Wartość godziwa akcji spółek ukraińskich ujętych na poziomie 3 hierarchii, przyjęta została na poziomie kosztu historycznego.

Poniżej przedstawiono wartość bilansową instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej w podziale na wyżej opisane poziomy wyceny wg stanu na 31.12.2016:

(w tys. PLN)	Poziom 1	Poziom 2	Poziom 3	Razem
Pozycje aktywów
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu	-	-	-	-
Pochodne instrumenty finansowe	-	50 118	31 034	81 152
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy	-	-	136 390	136 390
Należności od klientów *	-	-	173 433	173 433
Instrumenty finansowe dostępne do sprzedaży	3 140 995	695 717	68 428	3 905 140
Pozycje zobowiązań
Pochodne instrumenty finansowe	-	77 349	-	77 349
Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy
	-	-	2 126 240	2 126 240

* bez kredytów i pożyczek udzielonych klientom

Poniżej przedstawiono wartość bilansową instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej w podziale na wyżej opisane poziomy wyceny wg stanu na 31.12.2015:

(w tys. PLN)	Poziom 1	Poziom 2	Poziom 3	Razem
Pozycje aktywów
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu	-	-	-	-
Pochodne instrumenty finansowe	-	40 313	33 106	73 419
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy	-	-	136 390	136 390
Należności od klientów *	-	-	12 801	12 801
Instrumenty finansowe dostępne do sprzedaży	1 491 764	1 611 334	12	3 103 110
Pozycje zobowiązań
Pochodne instrumenty finansowe	-	27 410	2 615	30 025
Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy
	-	-	1 793 358	1 793 358

* bez kredytów i pożyczek udzielonych klientom

8 Sprawozdawczość według segmentów biznesowych

Sprawozdawczość wg segmentów działalności Grupy Kapitałowej została przygotowana zgodnie z MSSF 8.11 i MSSF 8.12 w oparciu o jednostki połączone z powodu zbliżonych cech ekonomicznych oraz podobieństw oferowanych produktów i usług, procesu świadczenia usług, rodzaju lub kategorii klienta, stosowanych metod dystrybucji oraz charakteru otoczenia regulacyjnego.

Zarząd monitoruje oddzielnie wyniki operacyjne segmentów w celu podejmowania decyzji dotyczących alokacji zasobów, oceny skutków tej alokacji oraz wyników działalności. Podstawą oceny wyników działalności jest zysk lub strata na działalności operacyjnej.

Dane prezentowane w nocie dotyczą wyłącznie działalności kontynuowanej.

Działalność operacyjną kontynuowaną Grupy Kapitałowej podzielono na sześć segmentów:

Segment Usług Bankowych w Polsce obejmuje usługi z zakresu udzielania kredytów i pożyczek, gwarancji i poręczeń, przyjmowania depozytów, leasingu a także z zakresu planowania i doradztwa finansowego oraz produktów inwestycyjnych świadczonych przez Grupę Idea Bank S.A. w Polsce.

Segment Usług Bankowych na Ukrainie obejmuje usługi z zakresu udzielania kredytów i pożyczek, gwarancji i poręczeń, przyjmowania depozytów przez Grupę Idea Bank S.A. na Ukrainie.

Segment Usług Bankowych na Białorusi obejmuje usługi z zakresu udzielania kredytów i pożyczek, gwarancji i poręczeń, przyjmowania depozytów przez Idea Bank S.A. na Białorusi, oraz usługi świadczone przez Idea Finance sp. z o.o i Idea Broker sp. z o.o.

Segment Usług Bankowo - Leasingowych w Rumunii obejmuje usługi z zakresu udzielania kredytów i pożyczek, gwarancji i poręczeń, przyjmowania depozytów oraz przekazywania przedmiotu leasingu przez jeden podmiot drugiemu, w zamian za okresowe płatności. Usługi w Rumunii świadczone są przez Idea Bank (Rumunia), Idea Leasing Romania IFN S.A. oraz Idea Broker de Asigurare SRL.

Segment Usług Leasingowo-Finansowych w Rosji obejmuje usługi świadczone przez Grupę Carcade w Rosji z zakresu czasowego przekazania przedmiotu leasingu przez jeden podmiot drugiemu, w zamian za okresowe płatności, a także usługi finansowe świadczone przez Assets Service Finance.

Segment Usług Finansowych w Polsce obejmuje świadczenie usług finansowych w sektorze medycznym oraz windykację wierzytelności przez spółkę MW Trade S.A.

Przychody i koszty segmentu to przychody i koszty osiągane ze sprzedaży zewnętrznym klientom lub z transakcji z innymi segmentami Grupy. Dają się one przyporządkować bezpośrednio lub w oparciu o racjonalne przesłanki do danego segmentu. Segmentowe wyniki zaprezentowano po dokonaniu dających się przyporządkować wyłączeń międzysegmentowych i konsolidacyjnych. Przy wyodrębnianiu transakcji między segmentami zastosowano zasady rachunkowości obowiązujące dla sporządzania sprawozdań finansowych spółek Grupy, kwoty wyłączeń wewnętrznych pochodzą ze sprawozdań spółek, a ceny wewnętrzne w transakcjach pomiędzy segmentami nie różnią się istotnie od cen rynkowych.

Sprawozdawczość i segmenty działalności Grupy zaprezentowano z uwzględnieniem podziału geograficznego, czyli określoną działalność przyporządkowano do krajów.

Działalność spółek Grupy na terenie Polski nie wykazuje regionalnego zróżnicowania w zakresie ryzyka i poziomu zwrotu z poniesionych nakładów inwestycyjnych.

Skonsolidowany rachunek zysków i strat za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31.12.2016 w podziale na segmenty

	Segment usług bankowych w Polsce	Segment usług bankowych na Ukrainie	Segment usług bankowych na Białorusi	Segment usług bankowo leasingowych w Rumunii	Segment usług leasingowo finansowych w Rosji	Segment usług finansowych w Polsce	Pozostałe segmenty i wyłączenia konsolidacyjne	Grupa Kapitałowa Getin Holding
	1 010 540	111 455	131 423	70 139	164 993	56 248		1 514 734
Przychody z tytułu odsetek	979 499	111 455	131 435	69 526	164 993	56 166	(30 064) 1 660	1 514 734
zewnętrzne	31 041			613		82
wewnętrzne		-	(12)		-		(31 724) 18 807	-
Koszty z tytułu odsetek	(386 523)	(68 767)	(69 529)	(27 926)	(106 350)	(33 841)		(674 129)
zewnętrzne	(386 483)	(67 828)	(65 193)	(17 039)	(106 350)	(14 712)	(16 524) 35 331	(674 129)
wewnętrzne	(40) 624 017	(939) 42 688	(4 336) 61 894	(10 887) 42 213	- 58 643	(19 129) 22 407		- 840 605
Wynik z tytułu odsetek	593 016	43 627	66 242	52 487	58 643	41 454	(11 257)	840 605
zewnętrzny wewnętrzny	31 001	(939)	(4 348)	(10 274)		(19 047)	(14 864) 3 607
Przychody z tytułu prowizji i opłat	446 722	39 326	13 000	33 897	- 23 099	2 165	(3 772)	- 554 437
zewnętrzne	444 929	39 326	12 988	33 894	23 099	16	185	554 437
wewnętrzne	1 793		12	3		2 149	(3 957)
Koszty z tytułu prowizji i opłat	(104 830)	- (2 530)	(7 478)	(3 623)	- -	(1 696)	140	- (120 017)
zewnętrzne	(104 830)	(2 518)	(7 478)	(2 025)	-	(1 696)	(1 470)	(120 017)
wewnętrzne	-	(12)	-	(1 598)	-	-	1 610	-
Wynik z tytułu prowizji i opłat	341 892	36 796	5 522	30 274	23 099	469	(3 632)	434 420
zewnętrzny	340 099	36 808	5 510	31 869	23 099	(1 680)	(1 285)	434 420
wewnętrzny	1 793	(12)	12	(1 595)	-	2 149	(2 347)	-
Pozostałe przychody i koszty operacyjne netto	195 968	3 193	28 886	24 019	58 679	204	(16 975)	293 974
zewnętrzne	195 905	3 057	28 886	24 019	58 679	204	(16 776)	293 974
wewnętrzne	63	136	-	-	-	-	(199)	-
Przychody operacyjne netto	1 161 877	82 677	96 302	96 506	140 421	23 080	(31 864)	1 568 999
zewnętrzne	1 129 020	83 492	100 638	108 375	140 421	39 978	(32 925)	1 568 999
wewnętrzne	32 857	(815)	(4 336)	(11 869)	-	(16 898)	1 061	-
Wynik z tytułu odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości kredytów,
pożyczek, należności leasingowych	(169 575)	(46 173)	3 301	(1 687)	(57 253)	-	-	(271 387)
Ogólne koszty administracyjne	(540 896)	(41 741)	(71 490)	(80 291)	(83 448)	(7 420)	(2 072)	(827 358)
w tym wewnętrzne	(5 625)	(2 234)	(1 953)	(2 219)	-	(526)	12 557	-
Wynik z działalności operacyjnej	451 406	(5 237)	28 113	14 528	(280)	15 660	(33 936)	470 254
Udział w zyskach (stratach) jednostek wycenianych metodą praw wlasności	(13 635)	-	-	-	-	-	3 718	(9 917)
Zysk (strata) brutto	437 771	(5 237)	28 113	14 528	(280)	15 660	(30 218)	460 337
Zysk (strata) netto z działalności kontynuowanej	406 388	(4 348)	21 302	15 169	(4 609)	12 668	(21 145)	425 425

Skonsolidowany rachunek zysków i strat za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31.12.2015 w podziale na segmenty (dane przekształcone)

	Segment usług bankowych w Polsce	Segment usług bankowych na Ukrainie	Segment usług bankowych na Białorusi	Segment usług bankowo leasingowych w Rumunii	Segment usług leasingowych w Rosji	Segment usług finansowych w Polsce	Pozostałe segmenty i wyłączenia konsolidacyjne	Grupa Kapitałowa Getin Holding
Przychody z tytułu odsetek	806 831	104 643	201 150	55 752	240 198	70 682	(29 322)	1 449 934
zewnętrzne	776 957	104 643	201 150	54 836	240 198	70 631	1 519	1 449 934
wewnętrzne	29 874	-	-	916	-	51	(30 841)	-
Koszty z tytułu odsetek	(419 321)	(94 749)	(132 746)	(29 473)	(166 491)	(42 447)	15 845	(869 382)
zewnętrzne	(419 280)	(93 096)	(122 130)	(24 949)	(166 491)	(19 742)	(23 694)	(869 382)
wewnętrzne	(41)	(1 653)	(10 616)	(4 524)	-	(22 705)	39 539	-
Wynik z tytułu odsetek	387 510	9 894	68 404	26 279	73 707	28 235	(13 477)	580 552
zewnętrzny	357 677	11 547	79 020	29 887	73 707	50 889	(22 175)	580 552
wewnętrzny	29 833	(1 653)	(10 616)	(3 608)	-	(22 654)	8 698	-
Przychody z tytułu prowizji i opłat	487 059	31 988	10 404	19 473	33 348	6 352	(7 731)	580 893
zewnętrzne	486 204	31 988	10 403	19 462	33 348	34	(546)	580 893
wewnętrzne	855	-	1	11	-	6 318	(7 185)	-
Koszty z tytułu prowizji i opłat	(123 605)	(1 684)	(8 460)	(2 655)	(198)	(1 635)	(245)	(138 482)
zewnętrzne	(123 605)	(1 631)	(8 459)	(1 492)	(198)	(1 635)	(1 462)	(138 482)
wewnętrzne	-	(53)	(1)	(1 163)	-	-	1 217	-
Wynik z tytułu prowizji i opłat	363 454	30 304	1 944	16 818	33 150	4 717	(7 976)	442 411
zewnętrzny	362 599	30 357	1 944	17 970	33 150	(1 601)	(2 008)	442 411
wewnętrzny	855	(53)	-	(1 152)	-	6 318	(5 968)	-
Pozostałe przychody i koszty operacyjne netto	25 949	7 259	58 942	9 174	71 693	119	(32 014)	141 122
zewnętrzne	26 139	4 486	58 907	9 875	71 693	119	(30 097)	141 122
wewnętrzne	(190)	2 773	35	(701)	-	-	(1 917)	-
Przychody operacyjne netto	776 913	47 457	129 290	52 271	178 550	33 071	(53 467)	1 164 085
zewnętrzne	746 415	46 390	139 871	57 732	178 550	49 407	(54 280)	1 164 085
wewnętrzne	30 498	1 067	(10 581)	(5 461)	-	(16 336)	813	-
Wynik z tytułu odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości kredytów,
pożyczek, należności leasingowych	(166 118)	(33 438)	(14 105)	(11 698)	(47 451)	-	-	(272 810)
Ogólne koszty administracyjne	(515 786)	(34 290)	(85 744)	(76 487)	(121 540)	(9 096)	(10 508)	(853 451)
w tym wewnętrzne	(4 735)	(878)	(2 302)	(1 286)	-	(531)	9 732	-
Wynik z działalności operacyjnej	95 009	(20 271)	29 441	(35 914)	9 559	23 975	(63 975)	37 824
Udział w zyskach (stratach) jednostek wycenianych metodą praw wlasności	(21)	-	-	-	-	-	31 817	31 796
Zysk (strata) brutto	94 988	(20 271)	29 441	(35 914)	9 559	23 975	(32 158)	69 620
Zysk (strata) netto z działalności kontynuowanej	188 289	(16 810)	24 285	(37 214)	6 797	19 401	(35 662)	149 086

Dane bilansowe w podziale na segmenty na dzień 31.12.2016

Aktywa segmentu na 31.12.2016	Segment usług bankowych w Polsce	Segment usług bankowych na Ukrainie	Segment usług bankowych na Białorusi	Segment usług bankowo leasingowych w Rumunii	Segment usług leasingowo finansowych w Rosji	Segment usług finansowych w Polsce	Pozostałe segmenty i wyłączenia konsolidacyjne	Grupa Kapitałowa Getin Holding
Aktyw a segmentu	21 516 726	526 295	690 178	1 794 387	905 459	577 248	(164 950)	25 845 343

Dane bilansowe w podziale na segmenty na dzień 31.12.2015 (dane przekształcone)

Aktywa segmentu na 31.12.2015 (dane przekształcone)	Segment usług bankowych w Polsce	Segment usług bankowych na Ukrainie	Segment usług bankowych na Białorusi	Segment usług bankowo leasingowych w Rumunii	Segment usług leasingowych w Rosji	Segment usług finansowych w Polsce	Pozostałe segmenty i wyłączenia konsolidacyjne	Grupa Kapitałowa Getin Holding
Aktyw a segmentu	18 840 615	470 847	711 612	1 268 168	1 076 047	813 797	(17 338)	23 163 748

9 Przychody i koszty z tytułu odsetek

Przychody z tytułu odsetek (w tys. PLN)	01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015
		(dane przekształcone)
Przychody z tytułu kredytów i pożyczek udzielonych klientom	978 613	903 781
Odsetki - leasing finansowy	333 691	369 889
Przychody z tytułu porozumień ze szpitalami	28 867	58 644
Przychody z tytułu papierów wartościowych	98 374	68 496
Przychody z tytułu lokat w innych bankach	11 820	12 647
Przychody z tytułu umów z jednostkami samorządu terytorialnego	9 177	9 947
Przychody z tytułu innych lokat na rynku pieniężnym	6 369	1 318
Odsetki od rezerwy obowiązkowej	6 914	7 385
Pozostałe odsetki	40 909	17 827
Razem	1 514 734	1 449 934

Całkowita kwota przychodów odsetkowych, obliczona z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej, w odniesieniu do aktywów finansowych, których nie wycenia się w wartości godziwej przez wynik finansowy w 2016 roku wyniosła 1 422 032 tys. zł (w 2015: 1 381 814 tys. zł).

Koszty z tytułu odsetek (w tys. PLN)	01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015 (dane przekształcone)
Koszty z tytułu zobowiązań wobec klientów	480 953	562 946
Odsetki od zaciągniętych kredytów	79 069	142 788
Koszty z tytułu emisji własnych papierów dłużnych	84 059	108 819
Odsetki od zobowiązań związanych z odwracaniem dyskonta	2 383	7 197
Koszty z tytułu innych depozytów na rynku pieniężnym	11 548	28 702
Pozostałe odsetki	16 117	18 930
Razem	674 129	869 382

Kwota kosztów odsetkowych, obliczona z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej, w odniesieniu do zobowiązań finansowych, których nie wycenia się w wartości godziwej przez wynik finansowy w 2016 roku wyniosła 674 129 tys. zł (w 2015: 869 382 tys. zł).

10 Przychody i koszty z tytułu prowizji i opłat

Przychody z tytułu prowizji i opłat (w tys. PLN)	01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015 (dane przekształcone)
Z tytułu pośrednictwa w sprzedaży kredytów i produktów inwestycyjnych	108 362	96 390
Z tytułu sprzedaży ubezpieczeń	164 051	303 346
Z tytułu udzielonych kredytów i pożyczek	59 975	21 753
Z tytułu operacji rozliczeniowych i gotówkowych	14 885	12 756
Z tytułu obsługi rachunków bankowych	25 461	17 238
Z tytułu kart płatniczych i kredytowych	18 820	13 932
Z tytułu leasingu finansowego	26 199	11 633
Z tytułu usług księgowych	41 658	34 573
Z tytułu usług faktoringowych	78 676	66 805
Pozostałe	16 350	2 467
Razem	554 437	580 893

Całkowita kwota przychodów prowizyjnych z aktywów lub zobowiązań finansowych, które nie są wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy w 2016 roku wyniosła 554 437 tys. zł (w 2015: 580 893 tys. zł).

Koszty z tytułu prowizji i opłat (w tys. PLN)	01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015 (dane przekształcone)
Z tytułu pośrednictwa w sprzedaży kredytów i produktów inwestycyjnych	58 447	68 168
Z tytułu kart płatniczych i kredytowych	16 314	13 073
Z tytułu ubezpieczeń	17 135	24 229
Z tytułu operacji rozliczeniowych i gotówkowych	2 067	1 791
Z tytułu operacji papierami wartościowymi	768	535
Z tytułu kredytów i pożyczek	2 118	1 876
Z tytułu usług księgowych	7 461	7 601
Pozostałe	15 707	21 209
Razem	120 017	138 482

Całkowita kwota kosztów prowizyjnych z aktywów lub zobowiązań finansowych, które nie są wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy w 2016 roku wyniosła 120 017 tys. zł (w 2015: 138 482 tys. zł).

11 Przychody z dywidend

Przychody z tytułu dywidend (w tys. PLN)	01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015 (dane przekształcone)
Przychody z tytułu dywidend od emitentów:
Papierów wartościowych wyznaczonych jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik	6 035	9 632
finansowy
Papierów wartościowych dostępnych do sprzedaży	446	1 972
Razem	6 481	11 604

12 Wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej

Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych do wartości godziwej (w tys. PLN)	01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015 (dane przekształcone)
Instrumenty pochodne	(2 479)	(9 087)
Depozyty - produkty strukturyzowane	(28 627)	23 199
Razem	(31 106)	14 112

Wynik z tytułu aktywów finansowych i zobowiązań finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy w okresie 01.01.2016 - 31.12.2016 (w tys. PLN)	Zyski	Straty	Wynik netto
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez
wynik finansowy	8 637	(5 712)	2 925
Zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej
przez wynik finansowy	101 620	(135 651)	(34 031)
Razem	110 257	(141 363)	(31 106)

Wynik z tytułu aktywów finansowych i zobowiązań finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy w okresie 01.01.2015 - 31.12.2015 (w tys. PLN)	Zyski	Straty	Wynik netto
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez
wynik finansowy	17 263	(1 267)	15 996
Zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej
przez wynik finansowy	153 608	(155 492)	(1 884)
Razem	170 871	(156 759)	14 112

13 Wynik na pozostałych instrumentach finansowych

W tabeli poniżej przedstawiono zrealizowany wynik z aktywów i zobowiązań finansowych innych niż wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy.

Wynik na instrumentach finansowych (w tys. PLN)	01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015
		(dane przekształcone)
Zrealizowane zyski
Instrumenty finansowe dostępne do sprzedaży	-	1 306
Inwestycje utrzymywane do terminu zapadalności	4	-
Razem	4	1 306
Zrealizowane straty
Instrumenty finansowe dostępne do sprzedaży	(118)	-
Inwestycje utrzymywane do terminu zapadalności	(319)	-
Pozostałe	(9 944)	(5 755)
Razem	(10 381)	(5 755)
Zysk (strata) netto	(10 377)	(4 449)

14 Wynik na utracie kontroli w jednostkach zależnych

Sprzedaż GetBack S.A

Z dniem 15.06.2016 roku Grupa za pośrednictwem spółki zależnej Getin International S.á r.l. dokonała sprzedaży 100% akcji spółki GetBack S.A. spółce Emest Investments S.A. za cenę 825 mln zł. Poniżej zostało zaprezentowane wyliczenie wyniku na poziomie Grupy:

Rozliczenie sprzedaży GetBack S.A. ( w tys. zł)

Cena sprzedaży	825 000
Skonsolidowane aktywa netto spółki na dzień sprzedaży	482 994
Koszty i korekty ceny związane z transakcją *	92 776
Wynik brutto na sprzedaży	249 230
*Koszty i korekty ceny dotyczą dyskonta drugiej transzy płatności, kosztów związanych z transakcją oraz odroczenia przychodu w związku z
zapisami umowy.

Płatność za sprzedane akcje została podzielona na dwie transze, z których pierwsza w kwocie 515 mln zł została zrealizowana 15.06.2016 roku, pozostała kwota zostanie zapłacona w terminie do 18 miesięcy. W celu zabezpieczenia tej wierzytelności ustanowiony został zastaw na akcjach GetBack S.A. stanowiących 62% kapitału spółki.

Umowa sprzedaży zawiera określone zobowiązania sprzedającego na okres do dwóch lat od daty 15.06.2016, które mogą mieć wpływ na ostateczne rozliczenie i ustalenie wyniku transakcji, co zostało uwzględnione w zaprezentowanym na dzień 31.12.2016 wyniku na transakcji. Realizacja zapisów z umowy będzie podlegać weryfikacji w kolejnych okresach.

Sprzedaż Debito NSFIZ

W dniu 29.12.2016 Grupa Idea Bank za pośrednictwem Idea Expert SA sprzedała 100% posiadanych Certyfikatów Inwestycyjnych wyemitowanych przez Debito Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty, stanowiących 100% kapitału funduszu do spółki GetBack SA. Ostateczna cena sprzedaży wyniosła 41,9 mln zł. Tym samym fundusz Debito przestał być członkiem Grupy Kapitałowej Idea Bank.

Rozliczenie sprzedaży Debito NSFIZ ( w tys. zł)
Cena sprzedaży*	41 917
Skonsolidowane aktywa netto Spółki na dzień sprzedaży	46 418
Wynik brutto na sprzedaży	-4 501
*na cenę sprzedaży składają się:

1. środki pieniężne w kwocie 1.917 tys. zł.,

(i) po dokonanym umorzeniu w kwocie 18.000 tys. zl,

(ii) z uwzględnieniem stanu środków pieniężnych Funduszu na dzień 16.12.2016

(iii) pomniejszonym o zobowiązania Funduszu na dzień 16.12.2016 oraz

(iv) dodatkowe koszty funkcjonowania Debito do dnia 15.12.2016, oraz (v) powiększonym o prowizje maklerską płatną przez kupującego.

2) cena za portfele wierzytelności w kwocie 40.000 tys. zł.

15 Wynik z pozycji wymiany

Wynik z pozycji wymiany (w tys. PLN)	01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015 (dane przekształcone)
Różnice kursowe wynikające z instrumentów finansowych wycenianych według wartości
godziwej przez wynik finansowy	8 926	(4 767)
Różnice kursowe kredytów, lokat i depozytów	(47 345)	29 927
Wycena należności leasingowych	52 433	10 528
Pozostałe różnice kursowe	21 345	51 141
Razem	35 359	86 829

16 Inne przychody i koszty operacyjne

Inne przychody operacyjne (w tys. PLN)	01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015 (dane przekształcone)
Przychody ze sprzedaży środków poleasingowych	90 954	99 198
Otrzymane kary, odszkodowania i grzywny	40 676	37 047
Przychody z tyt. usług konsultingowych	9 173	16 918
Przychody z czynszów	5 185	5 003
Przychody ze sprzedaży towarów i materiałów	146	3 074
Przychody ze sprzedaży produktów i usług	862	9 309
Rozwiązanie rezerw	8 021	13 913
Odzyskane koszty sądowe i windykacji	62	109
Rozwiązanie odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości pozostałych aktywów	616	823
Zysk ze sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych	1 098	1 329
Przychody z tyt. odzyskanych należności nieściągalnych	1 859	4 768
Przychody z działalności leasingowej	15 132	14 722
Wynik na sprzedaży portfeli	18 777	23 025
Pozostałe przychody	9 440	39 041
Razem	202 001	268 279

(dane w tys. zł)

Inne koszty operacyjne (w tys. PLN)	01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015 (dane przekształcone)
Koszt własny sprzedanych środków poleasingowych	79 528	88 773
Windykacja i monitoring należności kredytowych oraz postępowania sądowe i administracyjne	8 955	8 401
Odpisy z tytułu utraty wartości pozostałych aktywów	8 977	10 973
Koszty zarządzania wierzytelnościami	1 823	1 659
Koszty sprzedanych towarów i materiałów	42	8 043
Strata na sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych	8 773	1 495
Odpisy na należności nieściągalne	19 765	33 955
Koszty czynszów	683	3 871
Rezerwy na przyszłe zobowiązania	1 489	4 867
Zapłacone odszkodowania, kary i grzywny	2 515	1 791
Wycena nieruchomości inwestycyjnych do wartości godziwej	5 574	695
Pozostałe koszty	14 989	31 411
Razem	153 113	195 934

17 Ogólne koszty administracyjne

Ogólne koszty administracyjne (w tys. PLN)	01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015 (dane przekształcone)
Świadczenia pracownicze	394 819	414 219
Zużycie materiałów i energii	21 389	21 475
Usługi obce, w tym:	241 111	263 092
- marketing, reprezentacja i reklama	40 484	37 921
- usługi IT	25 666	25 057
- wynajem i dzierżawa	94 428	112 374
- usługi ochrony i cash processingu	6 786	6 643
- koszty serwisu, remontów i napraw	5 668	6 422
- usługi telekomunikacyjne i pocztowe	16 836	20 697
- usługi prawne	6 349	10 028
- usługi doradcze	12 065	8 056
- ubezpieczenia	3 153	4 158
- inne	29 676	31 736
Pozostałe koszty rzeczowe	3 987	5 632
Podatki i opłaty	66 271	18 730
Składka i wpłaty na Bankowy Fundusz Gwarancyjny i KNF	36 830	55 411
Amortyzacja	58 462	66 557
Inne	4 489	8 335
Razem	827 358	853 451

W 2016 roku pozycja Podatki i opłaty zawiera 46 507 tys. zł podatku od aktywów.

18 Koszty wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych

Wynagrodzenia i świadczenia pracownicze (w tys. PLN)	01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015 (dane przekształcone)
Wynagrodzenia	334 985	351 570
Ubezpieczenia i inne świadczenia na rzecz pracowników	59 834	62 649
Razem	394 819	414 219

19 Odpisy z tytułu utraty wartości i rezerwy na pozycje pozabilansowe

					Należności od klientów						Należności z	Pozostałe
(w tys. PLN)	inwestycyjne		operacyjne samochodowe hipoteczne konsumpcyjne			pożyczki leasingowe	należności faktoringowe	skupione wierzytelności	Suma	Należności od banków	tytułu leasingu finansowego	pożyczki i należności	Zobowiazania pozabilansowe	Razem
Wartość odpisów aktualizujących/rezerw na
początek okresu - 01.01.2016	62 828	331 079	59 900	615	237 389	16 033	8 210	348	716 402	506	274 759	75	2 773	994 515
Utw orzenie	117 319	499 863	37 355	21	39 928	6 461	10 944	15 799	727 690	910	66 860	-	1 221	796 681
Rozw iązanie	(67 456)	(389 808)	(24 356)	(346)	(16 133)	-		(12 776) -	(510 875)	(687)	(17 219)		(939) -	(529 720)
Wycena skupionych w ierzytelności	-		- -		- -	-	-	4 426	4 426	-	-		- -	4 426
Zmiana stanu rezerw netto ujęta w rzis	49 863	110 055	12 999	(325)	23 795	6 461	10 944	7 449	221 241	223	49 641	-	282	271 387
Wykorzystanie - spisane	-	(839)	(123)		(1 378) -	(859)		(104) -	(3 303)	-	(44 209)		- -	(47 512)
Inne zw iększenia	186	906	1 671	115	8 390	-	-	600	11 868	4	26 201		- -	38 073
Inne zmniejszenia	(4 043)	(50 404)	(8 099)	(74)	(12 913)	-		(2 330) -	(77 863)	-	(172)		- -	(78 035)
Inne zwiększenia/zmniejszenia netto	(3 857)	(49 498)	(6 428)	41	(4 523)	-		(1 730) -	(65 995)	4	26 029		- -	(39 962)
Wartość odpisów aktualizujących/rezerw na
koniec okresu - 31.12.2016	108 834	390 797	66 348	331	255 283	21 635	19 154	5 963	868 345	733	306 220	75	3 055	1 178 428

					Należności od klientów						Należności z		Pozostałe
(w tys.PLN)	inwestycyjne		operacyjne samochodowe hipoteczne konsumpcyjne			pożyczki leasingowe	należności faktoringowe	skupione wierzytelności	Suma	Należności od banków	tytułu leasingu finansowego	pożyczki i należności	Zobowiazania pozabilansowe	Razem
Wartość odpisów aktualizujących/rezerw na
początek okresu - 01.01.2015	42 359	231 022	72 311	644	245 201	22 467	3 038	1 369	618 411	-	240 008	75	1 662	860 156
Utw orzenie	58 483	355 903	41 776	96	54 833	-	5 172	3 869	520 132	13 588	66 629		1 367 -	601 716
Rozw iązanie	(40 765)	(228 690)	(21 391)	(234)	(14 886)	(6 434)		(5 129) -	(317 529)	(13 082)	(2 471)		(256) -	(333 338)
Wycena skupionych w ierzytelności	(5 432)	(1)	-		(772) -	-	-	10 637	4 432	-	-		- -	4 432
Zmiana stanu rezerw netto ujęta w rzis	12 286	127 212	20 385	(138)	39 175	(6 434)	5 172	9 377	207 035	506	64 158		1 111 -	272 810
Wykorzystanie - spisane	-	(26 259)	(1 098)		(570) -	-		(1 879) -	(29 806)	-	(20 090)		- -	(49 896)
Inne zw iększenia	5 547	1 036	2 715	277	51 291	-		(5 432) -	55 434	-	11		- -	55 445
Inne zmniejszenia	2 636	(1 932)	(34 413)	(168)	(97 708)	-		(3 087) -	(134 672)	-	(9 328)		- -	(144 000)
Inne zwiększenia/zmniejszenia netto	8 183	(896)	(31 698)	109	(46 417)	-		(8 519) -	(79 238)	-	(9 317)		- -	(88 555)
Wartość odpisów aktualizujących/rezerw na
koniec okresu - 31.12.2015	62 828	331 079	59 900	615	237 389	16 033	8 210	348	716 402	506	274 759	75	2 773	994 515

20 Podatek dochodowy

Podstawowe składniki obciążenia podatkowego (w tys. PLN)	01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015 (dane przekształcone)
Skonsolidowany rachunek zysków i strat
Bieżący podatek dochodowy	114 238	102 237
Bieżące obciążenie podatkowe	117 081	107 582
Korekty dotyczące bieżącego podatku z lat ubiegłych	(8 497)	(7 654)
Pozostałe podatki (np. podatek u źródła)	5 654	2 851
Kwota korzyści wynikająca z poprzednio nieujętej straty podatkowej, ulgi podatkowej lub różnicy przejściowej z lat ubiegłych służąca zmniejszeniu bieżącego obciążenia podatkowego.	-	(542)
Odroczony podatek dochodowy	(79 326)	(181 703)
Związany z powstaniem i odwróceniem się różnic przejściowych	(65 563)	(189 465)
Kwota korzyści wynikająca z poprzednio nieujętej straty podatkowej, ulgi podatkowej lub różnicy przejściowej z lat ubiegłych służąca zmniejszeniu odroczonego obciążenia podatkowego	3 314	9 866
Strata podatkowa z lat ubiegłych	(17 077)	(2 104)
Obciążenie podatkowe wykazane w skonsolidowanym rachunku zysków i strat	34 912	(79 466)
Skonsolidowany kapitał własny
Odroczony podatek dochodowy	(10 827)	(51 022)
Związany z powstaniem i odwróceniem się różnic przejściowych:	(10 827)	(51 022)
związany z instrumentami finansowymi dostępnymi do sprzedaży	(10 827)	(51 112)
związany z efektem rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych	-	90
Obciążenie podatkowe wykazane w skonsolidowanym kapitale własnym	(10 827)	(51 022)
Razem podstawowe składniki obciążenia podatkowego	24 085	(130 488)

Uzgodnienie podatku dochodowego od wyniku finansowego brutto przed opodatkowaniem według ustawowej stawki podatkowej, z podatkiem dochodowym liczonym według efektywnej stawki podatkowej za okresy 12 miesięcy zakończone dnia 31.12.2016 oraz dnia 31.12.2015 przedstawia się następująco:

Efektywna stopa podatkowa	01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015
(w tys. PLN)		(dane przekształcone)
Zysk (strata) przed opodatkowaniem	460 337	69 620
Podatek wg stawki obowiązującej w Polsce, wynoszacej 19%	87 464	11 565
Wpływ różnych stawek opodatkowania obowiązujących w innych krajach	2 669	4 648
Efekt podatkowy przychodów nie podlegających opodatkowaniu	(58 235)	(613)
Efekt podatkowy kosztów nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów	21 592	73 599
Rozpoznanie aktywa z tytułu strat podatkowych w nabytych spółkach zależnych		8
Korekty dotyczące bieżącego podatku dochodowego z lat ubiegłych	(4 648)	8 223
Nie ujęte straty podatkowe	(3 510)	-
Inne pozycje wpływajace na wysokość obciążenia podatkowego (w tym niezawiązane
aktywo na odroczony podatek dochodowy)	(10 420)	(176 896)
Obciążenie podatkowe wykazane w skonsolidowanym rachunku zysków i strat	34 912	(79 466)
Efektywna stopa podatkowa	7,6%	(114,1)%

Efektywna stawka podatkowa Grupy za 12 miesięcy 2016 roku wyniosła 7,6% (za 12 miesięcy 2015 roku -114,1%).

Na moment sporządzenia sprawozdania finansowego Grupa nie stwierdza wystąpienia ryzyka realizowalności aktywów z tytułu podatku odroczonego.

Przepisy dotyczące podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych, fizycznych, czy składek na ubezpieczenia społeczne podlegają częstym zmianom, wskutek czego

niejednokrotnie brak jest odniesienia do utrwalonych regulacji bądź precedensów prawnych. Obowiązujące przepisy zawierają również niejasności, które powodują różnice w opiniach, co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych zarówno między organami państwowymi, jak i między organami państwowymi i przedsiębiorstwami. Rozliczenia podatkowe oraz inne (na przykład celne czy dewizowe) mogą być przedmiotem kontroli organów, które uprawnione są do nakładania wysokich kar, a ustalone w wyniku kontroli dodatkowe kwoty zobowiązań muszą zostać wpłacone wraz z wysokimi odsetkami. Zjawiska te powodują, że ryzyko podatkowe w krajach, w których działają spółki Grupy jest wyższe niż istniejące zwykle w krajach o bardziej rozwiniętym systemie podatkowym. Rozliczenia podatkowe w Polsce mogą zostać poddane kontroli przez okres pięciu lat, w Rosji przez rok, na Ukrainie i Białorusi przez okres 3 lat. W efekcie kwoty wykazane w sprawozdaniu finansowym mogą ulec zmianie w późniejszym terminie po ostatecznym ustaleniu ich wysokości przez organa skarbowe.

Stawka podatku dochodowego od osób prawnych w 2016 w Polsce wynosiła 19%, w Rosji 20%, na Ukrainie 18%, na Białorusi 25% dla banków, w Rumunii 16%.

W Polsce straty podatkowe można rozliczać przez 5 lat, a kwota odliczenia nie może być wyższa niż 50% podstawy opodatkowania w danym roku podatkowym. W Rosji straty podatkowe mogą być rozliczane w okresie 10 lat, a kwota odliczenia nie może przekraczać 30% podstawy opodatkowania w danym roku podatkowym.

Spółka zależna Idea Bank (Polska) wraz ze swoimi spółkami zależnymi zawarły porozumienie podpisane dnia 29.09.2016 dotyczące zasad rozliczeń z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych (dalej: "PDOP") w ramach Podatkowej Grupy Kapitałowej.

Postanowienia Porozumienia obowiązują każdą ze spółek wchodzącą w skład Podatkowej Grupy Kapitałowej Idea Bank S.A. przez okres funkcjonowania Podatkowej Grupy Kapitałowej Idea Bank S.A., tj. do 31.12.2019, przy czym obowiązek raportowania miesięcznego oraz rocznego wyniku PDOP spoczywać będzie na Spółkach tworzących Podatkową Grupę Kapitałową Idea Bank S.A. wyłącznie w odniesieniu do okresu funkcjonowania Podatkowej Grupy Kapitałowej Idea Bank S.A., tj. od 1.01.2017 do 31.12.2019.

Spółką Reprezentującą Podatkową Grupę Kapitałowa Idea Bank S.A. jest Idea Bank (Polska). Spółka Reprezentująca zobowiązana jest obliczać, pobierać i wpłacać na rachunek Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych oraz roczny podatek dochodowy od osób prawnych w imieniu Podatkowej Grupy Kapitałowej Idea Bank S.A. Spółki tworzące Podatkową Grupę Kapitałową Idea Bank S.A. zobowiązane są co miesiąc raportować do Spółki Reprezentującej swój indywidualny wynik podatkowy (dochód lub stratę podatkową) dla celów PDOP wyliczony zgodnie z art. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (tj. Dz.U. z 2011 r., Nr 74, poz. 397, ze zm.) (dalej: "ustawa o PDOP").

Spółki tworzące Podatkową Grupę Kapitałową Idea Bank S.A. są odpowiedzialne solidarnie za zobowiązania Podatkowej Grupy Kapitałowej Idea Bank S.A. z tytułu PDOP należnego w okresie jej funkcjonowania.

Odpowiedzialność za zobowiązania PDOP Podatkowej Grupy Kapitałowej Idea Bank S.A. wygaśnie wraz z przedawnieniem danego zobowiązania PDOP zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.

W związku z faktem, iż Idea Bank (Polska) utworzył podatkową grupę kapitałową na okres od 1.01.2016 do 31.12.2019 możliwość wykorzystania straty podatkowej jest przesunięta na lata 2020- 2025.

Na moment sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego w opinii Zarządu Idea Bank (Polska) nie występują przesłanki zagrażające utylizacji rozpoznanych przez Grupę składników aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

Aktywo/rezerwa z tytułu podatku odroczonego

		Zmiany w okresie
(w tys. PLN)	Stan na dzień	Odniesione na	Odniesione na	Odniesione na	Nabycia		Różnice kursowe z przeliczenia jednostek	Stan na dzień
Działalność kontynuowana	01.01.2016	wynik finansowy	kapitał	wartość firmy	jednostek	Zbycia jednostek	zagranicznych	31.12.2016
Rezerwa na podatek odroczony
Przychody do otrzymania dotyczące papierów wartościowych i
instrumentów pochodnych	10 050	(9 403)	-	-		- -	-	647
Przychody do otrzymania dotyczące kredytów i lokat	38 998	5 371	-	-		- -	(55)	44 314
Amortyzacja (środki trwałe sfinansowane z ulgi inwestycyjnej)	23	3 124	-	-		- -	-	3 147
Koszty prowizji zapłaconych z góry	9 288	(6 460)	-	-		- -	-	2 828
Koszty pozostałe zapłacone z góry	4 426	(4 426)	-	-		- -	-	-
Koszty prowizji od kredytów zapłaconych z góry	3 570	(891)	-	-		- -	(18)	2 661
Nadwyżka amortyzacji podatkowej	2 246	(921)	-	-		- -	-	1 325
Wycena papierów wartościowych dostępnych do sprzedaży	352	-	(8)	-		- -	2	346
Wycena środków trwałych	1 540	(1 375)	-	-		- -	(165)	-
Wyceny aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez
wynik finansowy	24 273	-	-	-		- -	-	24 273
Różnice kursowe	24 283	(12 877)	-	-		- -	-	11 406
Pozostałe	40 007	6 355	-	-		- -	(20)	46 342
Rezerwa na podatek odroczony	159 056	(21 503)	(8)	-		- -	(256)	137 289
Odsetki od depozytów, emisji własnych papierów, instrumentów pochodnych i odsetki od obligacji (zw. z poż.BFG do rozlicz. przy ich wykupie)	19 150	7 482	-	-		- -	386	27 018
Przychody opodatkowane z góry	128 602	68 113	-	-		- -	-	196 715
Rezerwy na przewidywane koszty i zobowiązania	78 503	(35 621)	-	-		- -	(599)	42 283
Rezerwy na utratę wartości	7 706	4 892	-	-		- -	381	12 979
Odpisy aktualizujące należności kredytowe	90 998	6 782	-	-		- -	(81)	97 699
Strata podatkowa z lat ubiegłych	95 856	14 167	-	-		- -	2 598	112 621
Wycena papierów wartościowych dostępnych do sprzedaży	51 014	-	10 819	-		- -	-	61 833
Różnice kursowe	-	2 149	-	-		- -	50	2 199
Nadwyżka amortyzacji bilansowej	112 829	27 495	-	-		- -	33	140 357
Podatkowa wartośc firmy	32 198	-	-	-		- -	-	32 198
Należności z tytułu leasingu finansowego	27 247	(8 395)	-	-		- -	26	18 878
Pozostałe	72 993	(29 241)	-	11		- -	(1 316)	42 447
Aktywa brutto z tytułu podatku odroczonego	717 096	57 823	10 819	11		- -	1 478	787 227
Obciążenie / uznanie z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujęte w RZiS		(79 326)
Obciążenie / uznanie z tytułu odroczonego podatku dochodowego
ujęte w kapitale własnym			(10 827)
Aktywo z tytułu podatku odroczonego wykazane w bilansie	569 492							651 942
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego wykazana w bilansie	11 452							2 004
Działalność zaniechana
Aktywo z tytułu podatku odroczonego	677					(677)		-
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego	-							-

	Zmiany w okresie
(w tys. PLN) (dane przekształcone)	Stan na dzień 01.01.2015	Odniesione na wynik finansowy	Odniesione na kapitał	Odniesione na wartość firmy	Nabycia jednostek	Zbycia jednostek	Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych	Klasyfikacja do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży	Stan na dzień 31.12.2015
Rezerwa na podatek odroczony
Przychody do otrzymania dotyczące papierów wartościowych i
instrumentów pochodnych	5 512	6 727	-	-		- -	(4)	(2 185)	10 050
Przychody do otrzymania dotyczące kredytów i lokat	85 559	(14 530)	-	-		(2 478) -	(17 737)	(11 816)	38 998
Amortyzacja (środki trwałe sfinansowane z ulgi inwestycyjnej)	60	(38)	-	-		- -	1	-	23
Koszty prowizji zapłaconych z góry	1 745	7 640	-	-		- -	(97)	-	9 288
Koszty pozostałe zapłacone z góry	6 392	(2 238)	-	-		306 -	(34)	-	4 426
Koszty prowizji od kredytów zapłaconych z góry	9 155	(3 418)	-	-		- -	(2 167)	-	3 570
Nadwyżka amortyzacji podatkowej	2 770	(483)	-	-		- -	-	(41)	2 246
Wycena papierów wartościowych dostępnych do sprzedaży	13 172	-	(12 820)	-		- -	-	-	352
Wycena środków trwałych	2 753	(78)	-	-		(261) -	(874)	-	1 540
Wyceny aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez
wynik finansowy	24 884	(611)	-	-		- -	-	-	24 273
Różnice kursowe	5 395	18 884	-	-		3 -	1	-	24 283
Pozostałe	62 317	(18 455)	-	-		- -	(217)	(3 638)	40 007
Rezerwa na podatek odroczony	219 714	(6 600)	(12 820)	-		(2 430) -	(21 128)	(17 680)	159 056
Aktywo z tytułu podatku odroczonego Odsetki od depozytów, emisji własnych papierów, instrumentów pochodnych i odsetki od obligacji (zw. z poż.BFG do rozlicz. przy ich wykupie)	2 896	16 671				105			19 150
	43 168	85 434	-	-		-	(132)	(390) -	128 602
Przychody opodatkowane z góry Rezerwy na przewidywane koszty i zobowiązania	100 006	(19 681)	-	-		- - (438)	- 36	(1 420)	78 503
Rezerwy na utratę wartości	24 422	(9 727)	- -	- -		- - -	(6 989)	-	7 706
Odpisy aktualizujące należności kredytowe	82 669	17 593	-	-		- -	(9 264)	-	90 998
Strata podatkowa z lat ubiegłych	91 632	6 323	-	294		- -	(1 349)	(1 044)	95 856
Wycena papierów wartościowych dostępnych do sprzedaży	12 812	-	38 202	-		- -	-	-	51 014
Różnice kursowe	(10 649)	10 674	-	-		- -	(25)	-	-
Nadwyżka amortyzacji bilansowej	226	111 762	-	-		- -	(16)	857	112 829
Podatkowa wartośc firmy	36 797	(4 599)	-	-		- -	-	-	32 198
Należności z tytułu leasingu finansowego	54 439	(27 192)	-	-		- -	-	-	27 247
Pozostałe	86 655	(12 155)	-	693		- -	(2 358)	158	72 993
Aktywa brutto z tytułu podatku odroczonego	525 073	175 103	38 202	987		(333) -	(20 097)	(1 839)	717 096
Obciążenie / uznanie z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujęte w RZiS
		(181 703)
Obciążenie / uznanie z tytułu odroczonego podatku dochodowego			(51 022)
ujęte w kapitale własnym Aktywo z tytułu podatku odroczonego wykazane w bilansie	353 564								569 492
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego wykazana w bilansie	48 205								11 452
Działalność zaniechana
Aktywo z tytułu podatku odroczonego	-	(1 149)	-	-		- -	(13)	1 839	677
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego	-	(17 680)	-	-		- -	-	17 680	-

21 Zysk przypadający na jedną akcję

Podstawowy zysk przypadający na jedną akcję

Podstawowy zysk przypadający na jedną akcję obliczany jest w oparciu o zysk lub stratę przypadające na zwykłych akcjonariuszy jednostki dominującej poprzez podzielenie zysku lub straty, która na nich przypada przez średnią ważoną liczbę akcji zwykłych występujących w ciągu danego okresu.

Zysk na jedną akcję (w tys. PLN)	01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015
Zysk przypadający na akcjonariuszy zwykłych (w tys. PLN)	259 036	126 834
Średnia ważona liczba akcji zwykłych w okresie (w szt.)	709 371 560	709 371 560
Zysk przypadający na jedną akcję (w PLN na akcję)	0,37	0,18

Rozwodniony zysk przypadający na jedną akcję

Rozwodniony zysk przypadający na jedną akcję obliczany jest w oparciu o zysk lub stratę przypadające na zwykłych akcjonariuszy jednostki dominującej poprzez podzielenie zysku lub straty, która na nich przypada przez średnią ważoną liczbę akcji zwykłych występujących w ciągu danego okresu, skorygowaną o wpływ wszystkich rozwadniających potencjalnych akcji zwykłych.

W 2016 i 2015 roku instrumenty rozwadniające nie wystąpiły. Tym samym wartość rozwodnionego zysku przypadającego na jedna akcję jest równa wartości podstawowego zysku przypadającego na jedną akcję.

Rozwodniony zysk przypadający na jedną akcję (w tys. PLN)	01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015
Zysk przypadający na akcjonariuszy zwykłych (w tys. PLN)	259 036	126 834
Zysk netto do wyliczenia zysku rozwodnionego	259 036	126 834
Średnia ważona liczba akcji zwykłych w okresie (w szt.)	709 371 560	709 371 560
Średnia ważona liczba akcji zwykłych do wyliczenia zysku rozwodnionego	709 371 560	709 371 560
Rozwodniony zysk przypadający na jedną akcję (w PLN na akcję)	0,37	0,18

22 Działalność zaniechana

W dniu 15.06.2016 doszło do przeniesienia własności akcji Getback S.A. w ramach umowy sprzedaży podpisanej w dniu 15.03.2016 roku przez spółkę Getin International S.a.r.l. ze spółką Emest Investments Sp. z o.o. Rozliczenie sprzedaży Getback S.A. zostało zaprezentowane w nocie 14. Poniżej zamieszczono kluczowe informacje finansowe dotyczące rachunku zysków i strat oraz rachunku przepływów Grupy Getback S.A. za okres od dnia 01.01.2016 do dnia 15.06.2016, które zostały wykazane jako wynik na działalności zaniechanej w skonsolidowanym rachunku zysków i strat Grupy .

Rachunek zysków i strat (w tys. PLN)	01.01.2016- 15.06.2016	01.01.2015 - 31.12.2015
Przychody z tytułu odsetek	164	3 733
Koszty z tytułu odsetek	(11 389)	(15 752)
Wynik z tytułu odsetek	(11 225)	(12 019)
Przychody z tytułu prowizji i opłat	45 285	84 254
Koszty z tytułu prowizji i opłat	(4 070)	(2 264)
Wynik z tytułu prowizji i opłat	41 215	81 990
Wynik na instrumentach finansowych	(27)	4
Wynik z pozycji wymiany	(189)	(337)
Inne przychody operacyjne	242	2 758
Inne koszty operacyjne	(309)	(4 602)
Pozostałe przychody i koszty operacyjne netto	(283)	(2 177)
Przychody operacyjne netto	29 707	67 794
Wynik na inwestycjach w portfele wierzytelności	96 683	123 611
Ogólne koszty administracyjne	(60 712)	(95 903)
Wynik z działalności operacyjnej	65 678	95 502
Udział w zyskach (stratach) jednostek stowarzyszonych	150	11 711
Zysk (strata) brutto	65 828	107 213
Podatek dochodowy	(381)	10 847
Zysk (strata) netto z działalności zaniechanej	65 447	118 060

Przepływy pieniężne (w tys. PLN)	01.01.2016- 15.06.2016	01.01.2015 - 31.12.2015
Z działalności operacyjnej	67 953	(47 728)
Z działalności inwestycyjnej	-	(35 982)
Z działalności finansowej	-	118 156
Wpływy/ (wypływy) pieniężne netto dotyczące działalności zaniechanej	67 953	34 446
Zysk na 1 akcję (w zł)	01.01.2016- 15.06.2016	01.01.2015 - 31.12.2015
Podstawowy zysk/(strata) za rok z działalności zaniechanej	6,5	5,9
Rozwodniony zysk/(strata) za rok z działalności zaniechanej	6,5	5,9

W dniu 29.12.2016 Grupa za pośrednictwem Idea Expert S.A. sprzedała 100% posiadanych Certyfikatów Inwestycyjnych wyemitowanych przez Debito Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty, stanowiących 100% kapitału funduszu do spółki GetBack S.A. Tym samym fundusz Debito przestał być członkiem Grupy. Rozliczenie sprzedaży Debito NSFIZ zostało zaprezentowane w nocie 14. Poniżej zamieszczono kluczowe informacje finansowe dotyczące rachunku zysków i strat oraz rachunku przepływów pieniężnych za rok 2016 oraz dane porównawcze.

(dane w tys. zł)

Rachunek zysków i strat (w tys. PLN)	01.01.2016- 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015
Przychody z tytułu odsetek	343	49
Koszty z tytułu odsetek	-	-
Wynik z tytułu odsetek	343	49
Inne przychody operacyjne	1	1
Inne koszty operacyjne	(7 692)	(5 642)
Pozostałe przychody i koszty operacyjne netto	(7 691)	(5 641)
Przychody operacyjne netto	(7 348)	(5 592)
Wynik na inwestycjach w portfele wierzytelności	(20 201)	(5 432)
Ogólne koszty administracyjne	-	-
Wynik z działalności operacyjnej	(27 549)	(11 024)
Udział w zyskach (stratach) jednostek stowarzyszonych	-	-
Zysk (strata) brutto	(27 549)	(11 024)
Podatek dochodowy	-	-
Zysk (strata) netto z działalności zaniechanej	(27 549)	(11 024)

Przepływy pieniężne (w tys. PLN)	01.01.2016- 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015
Z działalności operacyjnej	-	(14 996)
Z działalności inwestycyjnej	-	-
Z działalności finansowej	-	-
Wpływy/ (wypływy) pieniężne netto dotyczące działalności zaniechanej	-	(14 996)

Zysk na 1 akcję (w zł)	01.01.2016- 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015
Podstawowy zysk/(strata) za rok z działalności zaniechanej	(0,1)	(0,0)
Rozwodniony zysk/(strata) za rok z działalności zaniechanej	(0,1)	(0,0)

23 Dywidendy wypłacone i zaproponowane do wypłaty

W latach 2016 i 2015 Getin Holding nie dokonywał wypłaty dywidendy.

24 Kasa, środki w Bankach Centralnych

Kasa, środki w Banku Centralnym (w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Gotówka	260 614	191 552
Rachunek bieżący w Bankach Centralnych	304 552	785 574
Inne środki	3 215	3 643
Razem	568 381	980 769

Banki wchodzące w skład Grupy w Polsce mogą wykorzystywać w ciągu dnia środki na rachunkach rezerwy obowiązkowej do bieżących rozliczeń pieniężnych na podstawie dyspozycji złożonej do Narodowego Banku Polskiego, muszą jednak zapewnić utrzymanie średniego miesięcznego salda na tym rachunku w odpowiedniej wysokości wynikającej z deklaracji rezerwy obowiązkowej.

Środki na rachunku rezerwy obowiązkowej w Polsce są oprocentowane w wysokości 0,9 stopy referencyjnej, na dzień 31.12.2016 oprocentowanie to wynosiło 1,35% ( na 31.12.2015 1,35% ).

25 Należności od banków

Należności od banków i instytucji finansowych(w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Rachunki bieżące	317 947	332 785
Lokaty w innych bankach	195 499	95 140
Udzielone kredyty i pożyczki	21 069	77 895
Środki pieniężne w drodze	-	3
Inne lokaty na rynku pieniężnym	857	441
Inne należności	1 566	12 444
Razem	536 938	518 708
Odpisy aktualizujące wartość należności (-)	(733)	(506)
Razem netto	536 205	518 202

Wartość należności od banków oprocentowanych stopą zmienną na dzień 31.12.2016 wynosi 269 481 tys. zł (31.12.2015: 227 609 tys. zł), zaś stałą 237 316 tys. zł (31.12.2015: 205 164 tys. zł). Na dzień 31.12.2016 były także nieoprocentowane należności od banków w kwocie 29 408 tys. zł (31.12.2015: 85 429 tys. zł).

Struktura należności od banków i instytucji finansowych wg zapadalności według okresu od dnia bilansowego do terminu spłaty (w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Rachunki bieżące i depozyty ON	319 728	396 663
Należności terminowe o okresie spłaty:	217 082	120 409
do 1 miesiąca	200 771	109 578
od 1 miesiąca do 3 miesięcy	6 702	-
od 3 miesięcy do 1 roku	8 858	310
powyżej 5 lat	751	10 521
Środki pieniężne w drodze	-	3
Inne należności	128	1 633
Razem	536 938	518 708
Odpisy aktualizujące wartość należności (-)	(733)	(506)
Razem netto	536 205	518 202

26 Instrumenty pochodne

Wartości nominalne instrumentów bazowych i wartość godziwa pochodnych instrumentów finansowych według pierwotnych terminów wymagalności na dzień 31.12.2016 (w tys. zł):

(w tys. PLN)	do 1 m-ca	od 1 do 3 m-cy	od 3 m-cy do 1 roku	1 - 5 lat	pow. 5 lat	Razem	Wartość godziwa (ujemna)	Wartość godziwa (dodatnia)
Transakcje walutowe
- rynek pozagiełdowy
Swap walutowy	177 818	169 283	39 816	-	-	386 917	499	2 444
Zakup walut	88 718	79 443	-	-	-	168 161	-	-
Sprzedaż walut	89 100	89 840	39 816	-	-	218 756	-	-
CIRS	-	-	1 118 165	995 400	-	2 113 565	76 850	549
Sprzedaż walut	-	-	1 118 165	995 400	-	2 113 565	-	-
FX/Skup/Sprzedaż	3 012	-	-	-	-	3 012	-	-
Zakup walut	-	-	-	-	-	-	-	-
Sprzedaż walut	3 012	-	-	-	-	3 012	-	-
Transakcje stopy procentowej	-	-	-	-	-	-	-	-
Swap na stopę procentową (IRS)	-	-	-	250 000	-	250 000	-	1 075
Zakup	-	-	-	250 000	-	250 000	-	-
Sprzedaż	-	-	-	-	-	-	-	-
Opcje na indeksy i surowce	-	-	200 743	2 056 536	58 704	2 315 983	-	45 919
Zakup	-	-	200 743	2 056 536	58 704	2 315 983	-	-
Sprzedaż	-	-	-	-	-	-	-	-
Inne opcje	-	-	-	5 000	136 390	141 390	-	31 165
Zakup	-	-	-	5 000	-	5 000
Sprzedaż	-	-	-	-	136 390	136 390	-	-
Razem instrumenty pochodne	180 830	169 283	1 358 724	3 306 936	195 094	5 210 867	77 349	81 152

Pozycja Inne opcje dotyczy wyceny opcji sprzedaży pakietu akcji TU Europa posiadanego przez Getin Holding.

Wartości nominalne instrumentów bazowych i wartość godziwa pochodnych instrumentów finansowych według pierwotnych terminów wymagalności na dzień 31.12.2015 (w tys. zł):

(w tys. PLN)	do 1 m-ca	od 1 do 3 m-cy	od 3 m-cy do 1 roku	1 - 5 lat	pow. 5 lat	Razem	Wartość godziwa (ujemna)	Wartość godziwa (dodatnia)
Transakcje walutowe
- rynek pozagiełdowy
Swap walutowy	203 210	97 299	89 388	-	-	389 897	7 283	1 387
Zakup walut	99 000	42 855	38 555	-	-	180 410	-	-
Sprzedaż walut	104 210	54 444	50 833	-	-	209 487	-	-
CIRS	-	-	-	1 657 724	-	1 657 724	20 118	1 795
Zakup walut	-	-	-	-	-	-	-	-
Sprzedaż walut	-	-	-	1 657 724	-	1 657 724	-	-
FX/Skup/Sprzedaż	7 749	-	-	-	-	7 749	9	5
Zakup walut	3 878	-	-	-	-	3 878	-	-
Sprzedaż walut	3 871	-	-	-	-	3 871	-	-
Opcje	-	-	418 030	1 376 574	55 139	1 849 743	-	37 127
Zakup	-	-	418 030	1 376 574	55 139	1 849 743	-	-
Forward	-	-	43 932	-	-	43 932	2 615	-
Zakup	-	-	23 194	-	-	23 194	-	-
Sprzedaż	-	-	20 738	-	-	20 738	-	-
Swap na stopę procentową (IRS)	-	-	-	-	-	-	-	-
Sprzedaż	-	-	-	-	-	-	-	-
Inne opcje	-	-	-	-	136 390	136 390	-	33 105
Sprzedaż	-	-	-	-	136 390	136 390	-	-
Razem instrumenty pochodne	210 959	97 299	551 350	3 034 298	191 529	4 085 435	30 025	73 419

Pozycja Inne opcje dotyczy wyceny opcji sprzedaży pakietu akcji TU Europa posiadanego przez Getin Holding.

W ramach swojej działalności Grupa dokonuje operacji instrumentami pochodnymi – swap i forward. Transakcje te są wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Podstawowymi rodzajami ryzyka związanymi z pochodnymi instrumentami finansowymi są ryzyko kredytowe i ryzyko rynkowe.

Ryzyko kredytowe związane z kontraktami pochodnymi stanowi potencjalny koszt zawarcia nowego kontraktu na warunkach pierwotnych w przypadku, gdy druga strona uczestnicząca w pierwotnym kontrakcie nie spełni swojego obowiązku. Grupa dokonuje oceny uczestników kontraktów wykorzystując takie same metody, jak przy decyzjach kredytowych. Grupa zawiera transakcje dotyczące instrumentów pochodnych z bankami krajowymi. Transakcje zawierane są w ramach limitów kredytowych przyznanych poszczególnym instytucjom, Grupa ustala, na podstawie oceny sytuacji finansowej banków, limity maksymalnego zaangażowania dla banków oraz w ramach tych limitów zaangażowanie w poszczególne rodzaje transakcji.

Powyższe tabele prezentują wartość godziwą instrumentów pochodnych. Nominalne kwoty instrumentów finansowych są ujmowane w pozycjach pozabilansowych. Nominalne kwoty pewnych typów instrumentów pochodnych stanowią podstawę do porównań z instrumentami ujętymi w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, lecz niekoniecznie wskazują, jakie będą kwoty przyszłych przepływów środków pieniężnych lub jaka jest bieżąca wartość godziwa tych instrumentów, w związku z czym nie określa stopnia narażenia Grupy na ryzyko kredytowe lub cenowe.

Rachunkowość zabezpieczeń

W 2016 roku Grupa posiadała:

• zabezpieczenia przepływów pieniężnych dotyczących należności leasingowych i pożyczkowych za pomocą transakcji CIRS, których celem było zabezpieczenie ryzyka zmiany kursy walutowego,
• zabezpieczenia przepływów pieniężnych dotyczących odsetek od depozytów za pomocą transakcji IRS, których celem było zabezpieczenie ryzyka zmiany stóp procentowych.

W 2015 roku Grupa posiadała:

• zabezpieczenia przepływów pieniężnych dotyczących należności leasingowych i pożyczkowych za pomocą transakcji CIRS, których celem było zabezpieczenie ryzyka zmiany kursy walutowego,
• zabezpieczenia przepływów pieniężnych dotyczących pożyczki podporządkowanej denominowanej w walucie RUB za pomocą transakcji CIRS, której celem było zabezpieczenie ryzyka zmiany kursu walutowego oraz
• zabezpieczenia przepływów pieniężnych dotyczących odsetek od wyemitowanych obligacji za pomocą transakcji CIRS, których celem było zabezpieczenie ryzyka zmiany stóp procentowych.

Zabezpieczenie przepływów pieniężnych dotyczących należności leasingowych i pożyczek polegało na zawarciu transakcji CIRS, w których Bank płacił przepływy w EUR i odsetki według stawki EURIBOR oraz otrzymywał przepływy w PLN oraz odsetki według stawki WIBOR.

Zabezpieczenie przepływów pieniężnych dotyczących odsetek od depozytów polegało na zawarciu transakcji IRS, w których Bank płacił przepływy według stałej stopy procentowej oraz otrzymywał przepływy według stawki WIBOR.

Wartość godziwa instrumentów pochodnych CIRS, stanowiących zabezpieczenie przepływów pieniężnych przed ryzykiem walutowym na 31.12.2016 wynosiła –71 745 tys. zł dla transakcji EUR/PLN (wartość nominalna wynosiła odpowiednio: 1 747 480 tys. zł dla transakcji EUR/PLN mieszczących się w przedziale zapadalności od 1 roku do 5 lat).

Wartość godziwa instrumentów pochodnych IRS, stanowiących zabezpieczenie przepływów pieniężnych przed ryzykiem stopy procentowej na 31.12.2016 wynosiła –1 075 tys. zł (wartość nominalna wynosiła odpowiednio: 250 000 tys. zł).

Strategia zabepieczająca	Zabezpieczenie zmienności przepływ ów pieniężnych należności leasingow ych i pożyczek denominow anych w EUR, w ynikającej z ryzyka zmiany kursów w alutow ych , z w ykorzystaniem transakcji CIRS
Opis relacji zabezpieczającej	Eliminacja ryzyka zmienności przepływ ów pieniężnych generow anych przez portfel należności leasingow ych i pożyczek w EUR w ynikającej z ryzyka zmiany kursów w alutow ych w ciągu okresu objętego zabezpieczeniem
Zabezpieczane ryzyko	Ryzyko w alutow e
Instrument zabezpieczający	Transakcja CIRS, w której Bank płaci EUR, a otrzymuje PLN
Pozycja zabezpieczana	Portfel należności leasingow ych i pożyczek
Okresy, w których oczekuje się wystąpienia przepływów pieniężnych oraz kiedy należy oczekiwać wywarcia przez nie wpływu na wynik finansowy	w rzesień 2014 - w rzesień 2017
Analiza efektywności zabepieczenia	Prospektyw ny i retrospektyw ny test efektyw ności dokonany z częstotliw ością miesięczną

Strategia zabepieczająca	Zabezpieczenie zmienności przepływ ów pieniężnych z tytułu odsetek od homogenicznego portfela depozytów w PLN o zmiennym oprocentow aniu, z w ykorzystaniem transakcji IRS
Opis relacji zabezpieczającej	Eliminacja ryzyka zmienności przepływ ów pieniężnych generow anych przez portfel depozytów w PLN o zmiennym oprocentow aniu w ynikającej z ryzyka zmian stóp procentow ych w ciągu okresu objętego zabezpieczeniem
Zabezpieczane ryzyko	Ryzyko stopy procentow ej
Instrument zabezpieczający	Transacja IRS, w której Bank płaci kupon oparty o zmienną stopę procentow ą WIBOR 6M, a otrzymuje kupon oparty o stałą stopę procentow ą
Pozycja zabezpieczana	Portfel kredytów w PLN oprocentow anych w g stopy zmiennej WIBOR 6M
Analiza efektywności zabepieczenia	Prospektyw ne i retrospektyw ne testy efektyw ności metodą bezpośredniej kompensaty oraz metodą analizy scenariuszow ej (regresji ), w ykonyw ane z częstotliw ością miesięczną.

W tabeli poniżej przedstawiona została zmiana wartości godziwej zabezpieczeń przepływów pieniężnych odniesiona w inne całkowite dochody.

Kwoty rozpoznane w rachunku zysków i strat oraz na kapitale z aktualizacji wyceny z tytułu rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych	31.12.2016	31.12.2015
Kapitał z aktualizacji wyceny (zmiana wartości godziwej instrumentów zabezpieczających	(3 832)	(298)
w części uznanej za efektywne zabezpieczenie) - brutto
Podatek odroczony z tytułu rachunkowości zabezpieczeń	728	57
Wynik odsetkowy na instrumentach pochodnych zabezpieczających	30 059	20 127
Wynik z tytułu różnic kursowych na instrumentach pochodnych zabezpieczających	-	287
Nieefektywna część zmiany wartości godziwej instrumentów zabezpieczających ujęta w	282	43
rachunku zysków i strat

Zmiany stanu kapitału z aktualizacji wyceny z tytułu rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych	01.01.2016- 31.12.2016	01.01.2015- 31.12.2015
Bilans otwarcia	(241)	(626)
Efektyw na część zysków /strat na instrumencie zabezpieczającym	(2 863)	910
Kwota odnoszona w rachunek zysków i strat, z tego:	-	(525)
- korekta zysków /strat z tytułu różnic kursow ych	-	(525)
Bilans zamknięcia	(3 104)	(241)
Wpływ na inne dochody całkowite netto	(3 345)	385

27 Aktywa finansowe wyceniane wg wartości godziwej przez wynik finansowy

Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy (w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Udziały i akcje w innych jednostkach	136 390	136 390
- nie notowane	136 390	136 390
Razem aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy	136 390	136 390

Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy obejmują wyłącznie aktywa finansowe zaklasyfikowane do tej kategorii w momencie początkowego ujęcia.

Udziały i akcje w innych, nienotowanych jednostkach obejmują na koniec roku 2016 i 2015 pakiet 7,46% akcji TU Europa. W wycenie do wartości godziwej na dzień 31.12.2016 i 31.12.2015 przyjęto cenę 193,44 zł za akcję.

28 Należności od klientów

Należności od klientów (w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Kredyty i pożyczki udzielone klientom w tym :	12 434 600	9 915 217
Kredyty i pożyczki	10 904 537	9 580 626
Skupione wierzytelności	1 373 083	217 303
Należności z tytułu kart płatniczych	156 980	117 288
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy	12 801	173 433
Razem	12 447 401	10 088 650
Odpisy aktualizujące wartość należności (-)	(868 345)	(716 402)
Razem netto	11 579 056	9 372 248

Stan na 31.12.2016 (w tys. PLN)	Wartość brutto bez utraty wartości	Wartość brutto z utratą wartości	Odpisy na kredyty i pożyczki bez utraty wartości	Odpisy aktualizujące utworzone na kredyty i pożyczki z utratą wartości	Razem wartość netto
- kredyty inwestycyjne	3 889 169	285 137	(28 933)	(79 901)	4 065 472
- kredyty operacyjne	3 593 497	780 466	(57 669)	(333 128)	3 983 166
- kredyty samochodowe	304 954	85 232	(5 544)	(60 804)	323 838
- kredyty hipoteczne	3 114	1 392	(303)	(28)	4 175
- kredyty konsumpcyjne	875 093	349 795	(22 621)	(232 662)	969 605
- należności faktoringowe	313 803	21 094	(13 513)	(5 641)	315 743
- pożyczki leasingowe	1 255 797	40 260	(4 138)	(17 497)	1 274 422
- skupione wierzytelności	629 856	5 941	(4 132)	(1 831)	629 834
- aktywa finansowe wyceniane do wartości
godziwej przez wynik finansowy	12 801	-	-	-	12 801
Razem	10 878 084	1 569 317	(136 853)	(731 492)	11 579 056

Stan na 31.12.2015 (w tys. PLN)	Wartość brutto kredytów i pożyczek bez utraty wartości	Wartość brutto kredytów i pożyczek z utratą wartości	Odpisy na kredyty i pożyczki bez utraty wartości IBNR	Odpisy aktualizujące utworzone na kredyty i pożyczki z utratą wartości	Razem wartość netto
- kredyty inwestycyjne	3 341 292	224 854	(8 265)	(54 563)	3 503 318
- kredyty operacyjne	3 109 291	552 698	(50 460)	(280 619)	3 330 910
- kredyty samochodowe	310 663	91 959	(5 057)	(54 843)	342 722
- kredyty hipoteczne	2 877	2 279	(201)	(414)	4 541
- kredyty konsumpcyjne	566 581	346 221	(19 752)	(217 637)	675 413
- należności faktoringowe	193 743	10 724	(1 057)	(7 153)	196 257
- pożyczki leasingowe	625 225	28 914	(2 180)	(13 853)	638 106
- skupione wierzytelności	507 738	158	(308)	(40)	507 548
Aktywa finansowe wyceniane do wartości
godziwej przez wynik finansowy	173 433	-	-	-	173 433
Razem	8 830 843	1 257 807	(87 280)	(629 122)	9 372 248

Należności od klientów wg terminów zapadalności (w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
do 1 miesiąca	1 503 941	1 232 278
od 1 do 3 miesięcy	285 757	77 626
od 3 miesięcy do roku	1 300 913	977 834
od 1 roku do 5 lat	3 792 280	3 163 594
powyżej 5 lat	4 696 165	3 920 916
Razem	11 579 056	9 372 248

Kredyty i pożyczki udzielone klientom o stałej stopie oprocentowania na dzień 31.12.2016 stanowiły 29,3% całego portfela kredytów i pożyczek, czyli wartość 3 397 mln zł (31.12.2015 odpowiednio: 24,1% i 2 271 mln zł). Obejmowały one takie produkty bankowe jak wykup wierzytelności leasingowych, wykup wierzytelności faktoringowych, część kredytów samochodowych, ratalnych, gospodarczych walutowych.

Zmiany poziomu odpisów aktualizujących zaprezentowane są w Nocie 19.

29 Należności z tytułu leasingu finansowego

Należności z tytułu leasingu finansowego na dzień 31.12.2016	Inwestycja leasingowa brutto	Wartość bieżąca minimalnych opłat
(w tys. PLN)		leasingowych
Do roku	2 715 688	2 447 187
Od roku do 5 lat	3 151 969	2 897 821
Powyżej 5 lat	45 782	43 267
Razem	5 913 439	5 388 275
Niezrealizowane przychody finansowe	(525 164)	-
Inwestycja leasingowa netto	5 388 275	5 388 275
Wartość bieżąca minimalnych opłat leasingowych	5 388 275	5 388 275
Odpisy aktualizujące wartość należności (-)	(306 220)
Wartość bilansowa	5 082 055
w tym niegwarantowane wartości końcowe przypadające leasingodawcy	554 584

Należności z tytułu leasingu finansowego na dzień 31.12.2015 (w tys. PLN)	Inwestycja leasingowa brutto	Wartość bieżąca minimalnych opłat leasingowych
Do roku	2 443 982	2 109 686
Od roku do 5 lat	2 800 332	2 605 624
Razem	29 951	27 330
Razem	5 274 265	4 742 640
Niezrealizowane przychody finansowe	(531 625)	-
Inwestycja leasingowa netto	4 742 640	4 742 640
Wartość bieżąca minimalnych opłat leasingowych	4 742 640	4 742 640
Odpisy aktualizujące wartość należności (-)	(274 759)	-
Wartość bilansowa	4 467 881	-
w tym niegwarantowane wartości końcowe przypadające leasingodawcy	443 214	-

Średni okres trwania zawartych umów leasingu na dzień 31.12.2016 oraz 31.12.2015 wynosi dla spółki Carcade (Rosja) i dla Idea Bank (Białoruś) 3 lata, dla pozostałych spółek Idea Leasing (Polska), Idea Fleet (Polska), Idea Leasing (Rumunia) i Idea Leasing (Ukraina) 4 lata.

Wartość godziwa należności z tytułu leasingu finansowego na dzień 31.12.2016 wynosi 5 135 850 tys. zł (31.12.2015: 4 473 940 tys. zł).

Odpisy z tytułu utraty wartości z tytułu minimalnych opłat leasingowych na dzień 31.12.2016 wynoszą 306 220 tys. zł (31.12.2015: 274 759 tys. zł).

Grupa jako leasingodawca zawiera transakcje leasingu finansowego, których przedmiotem są środki transportu, maszyny i urządzenia oraz nieruchomości.

W omawianych okresach nie ujmowano w rachunku zysków i strat warunkowych opłat leasingowych.

Zawierane przez Grupę transakcje leasingowe powodują jej narażenie przede wszystkim na ryzyko kredytowe, ryzyko walutowe oraz ryzyko przepływów pieniężnych związane ze stopą procentową. Zasady zarządzania ryzykiem związanym z instrumentami finansowymi opisano w Nocie 7.

30 Pozostałe pożyczki i należności

Pozostałe pożyczki i należności (w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Należności z tytułu porozumień ze szpitalami	374 907	559 286
Należności z tytułu pożyczek udzielonych jednostkom służby zdrowia	120 795	109 214
Obligacje, bony, certyfikaty depozytowe	91 794	59 340
Należności z tytułu porozumień z jednostkami samorządu terytorialnego	61 503	118 920
Pozostałe pożyczki	170	3 693
Razem pozostałe pożyczki i należności brutto	649 169	850 453
Utrata wartości pozostałych pożyczek i należności (-)	(75)	(75)
Razem pozostałe pożyczki i należności netto	649 094	850 378

Struktura pozostałych pożyczek i należności wg terminów zapadalności (w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Pozostałe pożyczki i należności o okresie spłaty:	649 094	850 378
do 1 miesiąca	55 866	90 762
od 1 miesiąca do 3 miesięcy	32 003	24 283
od 3 miesięcy do 1 roku	81 261	165 620
od 1 roku do 5 lat	380 117	384 826
powyżej 5 lat	99 847	184 887
Razem	649 094	850 378

Utrata wartości pozostałych pożyczek i należności (w tys. PLN)	01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015
Wartość odpisów aktualizujących inne aktywa na początek okresu	75		75
Zwiekszenia ujęte w rachunku zysków i strat		-	-
Zmniejszenia ujęte w rachunku zysków i strat		-	-
Inne zwiększenia		-	-
Inne zmniejszenia		-	-
Wartość odpisów aktualizujących/rezerw na koniec okresu	75		75

31 Instrumenty finansowe

Instrumenty finansowe	31.12.2016	31.12.2015
(w tys. PLN)
Papiery wartościowe dostępne do sprzedaży	3 905 140	3 103 110
- emitowane przez banki centralne	482 968	1 534 553
- emitowane przez pozostałe banki	90 261	125 138
- emitowane przez inne podmioty finansowe	79 794	11 378
- emitowane przez podmioty niefinansowe	2 866	227
- emitowane przez Skarb Państwa	3 249 251	1 431 814
Papiery wartościowe utrzymywane do terminu wymagalności	61 724	8 110
- emitowane przez banki centralne	61 724	8 110
Razem instrumenty finansowe	3 966 864	3 111 220
Utrata wartości instrumentów finansowych (-)	-	-
Razem instrumenty finansowe netto	3 966 864	3 111 220

Zmiany stanu instrumentów finansowych	01.01.2016 -	01.01.2015 -
(w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Papiery wartościowe dostępne do sprzedaży
Stan netto na początek okresu	3 103 110	2 739 756
Różnice kursowe	4 202	(23 850)
Zwiększenia	28 311 485	75 057 950
Zmniejszenia	(27 460 565)	(74 400 938)
Zmiany wartości godziwej	(53 092)	(269 808)
Stan netto na koniec okresu	3 905 140	3 103 110
Papiery wartościowe utrzymywane do terminu wymagalności
Stan netto na początek okresu	8 110	3 144
Zwiększenia	1 926 815	8 612
Zmniejszenia	(1 874 060)	(3 646)
Zmiany wartości godziwej	859	-
Stan netto na koniec okresu	61 724	8 110

Papiery wartościowe dostępne do sprzedaży

Dłużne papiery wartościowe emitowane przez banki centralne na 31.12.2016 obejmują bony pieniężne NBP o łącznym nominale 483 mln zł (na 31.12.2015: 1 535 mln zł). Data zapadalności bonów to 02-05.01.2017, a średnia rentowność do wykupu tych papierów wynosiła na 31.12.2016. 1,5% (31.12.2015 odpowiednio: 08.01.2016, 1,49%).

Dłużne papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa obejmują: polskie obligacje skarbowe o łącznym nominale 3 200 mln zł, rumuńskie obligacje skarbowe o łącznym nominale 119,6 mln zł (na 31.12.2015 Grupa posiadała obligacje skarbowe o łącznym nominale: 1 462 mln zł). Daty zapadalności obligacji skarbowych mieszczą się w przedziale do 25.01.2024., natomiast kupony w przedziale od 0,67% do 6,75%. Na 31.12.2015 data zapadalności obligacji skarbowych mieściła się do 26.01.2024, a kupony od 1,82 do 6,75%.

Spółki Grupy posiadają na 31.12.2016 obligacje emitowane przez banki o łącznym nominale 4 316 tys. zł, dacie zapadalności 18.01.2017 oraz kuponie 12%. Na 31.12.2015 spółki Grupy posiadały obligacje emitowane przez banki o łącznym nominale 3 899 tys. zł, dacie zapadalności 20.01.2016 oraz kuponie 6%.

Instrumenty kapitałowe dostępne do sprzedaży opisane zostały w nocie 32.

Papiery wartościowe dostępne do sprzedaży 482 968 - emitowane przez banki centralne - - - - 2 122 - emitowane przez pozostałe banki - - - - - emitowane przez inne podmioty finansowe - - - - - - emitowane przez podmioty niefinansowe - - - - - 4 866 44 125 1 565 556 1 634 704 - emitowane przez Skarb Państwa - Razem Papiery wartościowe dostępne do sprzedaży netto na dzień 31.12.2016 (w tys. PLN) 482 968 4 866 46 247 1 565 556 1 634 704 Papiery wartościowe dostępne do sprzedaży wg terminów zapadalności na dzień - powyżej 1 m-ca do 3 - powyżej 3 m-cy - powyżej 1 roku 31.12.2015 - do 1 miesiąca - powyżej 5 lat do roku do 5 lat zapadalności m-cy (w tys. PLN) Papiery wartościowe dostępne do sprzedaży 1 534 553 - emitowane przez banki centralne - - - - 4 949 - emitowane przez pozostałe banki - - - - - emitowane przez inne podmioty finansowe - - - - - - emitowane przez podmioty niefinansowe - - - - - - emitowane przez Skarb Państwa 11 139 8 758 23 407 183 204 1 205 306 Razem papiery wartościowe dostępne do sprzedaży netto na dzień 31.12.2015 1 550 641 8 758 1 205 306 23 407 183 204	Papiery wartościowe dostępne do sprzedaży wg terminów zapadalności na dzień 31.12.2016 (w tys. PLN)	- do 1 miesiąca	- powyżej 1 m-ca do 3 m-cy	- powyżej 3 m-cy do roku	- powyżej 1 roku do 5 lat	- powyżej 5 lat	O nieokreślonej zapadalności	Razem
							-	482 968
							88 139	90 261
							79 794	79 794
							2 866	2 866
							-	3 249 251
							170 799	3 905 140
							O nieokreślonej	Razem
							-	1 534 553
							120 189	125 138
							11 378	11 378
							227	227
							-	1 431 814
							131 794	3 103 110
								112/135

Papiery wartościowe utrzymywane do terminu wymagalności wg terminów zapadalności na dzień 31.12.2016 (w tys. PLN)	- do 1 miesiąca	- powyżej 1 m-ca do 3 m-cy	- powyżej 3 m-cy do roku	- powyżej 1 roku do 5 lat	- powyżej 5 lat	O nieokreślonej zapadalności	Razem
Papiery wartościowe utrzymywane do terminu wymagalności
- emitowane przez banki centralne	35 726	177	18 952	6 869	-	-	61 724
Papiery wartościowe utrzymywane do terminu wymagalności netto na dzień
31.12.2016	35 726	177	18 952	6 869	-	-	61 724

Papiery wartościowe utrzymywane do terminu wymagalności wg terminów zapadalności na dzień 31.12.2015 (w tys. PLN)	- do 1 miesiąca	- powyżej 1 m-ca do 3 m-cy	- powyżej 3 m-cy do roku	- powyżej 1 roku do 5 lat	- powyżej 5 lat	O nieokreślonej zapadalności	Razem
Papiery wartościowe utrzymywane do terminu wymagalności
- emitowane przez banki centralne	8 110	-	-	-	-	-	8 110
Papiery wartościowe utrzymywane do terminu wymagalności netto na dzień
31.12.2015	8 110	-	-	-	-	-	8 110

32 Instrumenty kapitałowe dostępne do sprzedaży

W skład instrumentów kapitałowych dostępnych do sprzedaży wchodzą udziały i akcje spółek, które nie są objęte konsolidacją lub wyceną metodą praw własności, ponieważ:

• Grupa nie sprawuje nad nimi kontroli ani nie ma znaczącego wpływu na spółki,
• ponadto Grupa ma udziały w jednostkach w likwidacji lub upadłości i pomimo posiadanego udziału powyżej 50% Grupa nie sprawuje nad nimi kontroli (MSSF 10).

Wartość bilansowe instrumentów kapitałowych dostępnych do sprzedaży na dzień 31.12.2016 wynosi 170 799 tys. zł, w tym akcje GNB w posiadaniu Getin Holding w wysokości 88 139 tys. zł. Na dzień 31.12.2015 Grupa posiadała instrumenty kapitałowe dostępne do sprzedaży o wartości 131 794 tys. zł.

33 Inwestycje w jednostki stowarzyszone

Zmiany stanu inwestycji w jednostki stowarzyszone (w tys. PLN)	01.01.2016- 31.12.2016	01.01.2015- 31.12.2015
Stan na początek okresu	86 477	65 469
Nabycie jednostki	294 726	86 498
Udział w zyskach (stratach)	(10 213)	(21)
Przeklasyfikowanie do aktywów dostępnych do sprzedaży	-	(65 469)
Przeklasyfikowanie ze wspólnych przedsięwzięć	28 430	-
Stan na koniec okresu	399 420	86 477

W dniu 02.03.2016 Getin Holding sprzedał 39,26 % akcji Getin Leasing S.A., a pozostały posiadany pakiet akcji (10,02%) został przekwalifikowany z inwestycji we wspólne przedsięwzięcia do inwestycji w jednostki stowarzyszone.

W dniu 31.10.2016 nastąpiło zamknięcie transakcji zakupu i przeniesienie własności 75% akcji Getin Leasing do Idea Leasing. Nabyte akcje zostały zakwalifikowane jako inwestycja w jednostki stowarzyszone. Łączny efektywny udział grupy Getin Holding w kapitale Getin Leasing na dzień 31.12.2016 wynosi 50,84%.

Skrócone informacje o jednostkach stowarzyszonych wykazywanych metodą praw własności :

Nazwa jednostki (w tys. PLN)	Wartość aktywów	Wartość zobowiązań	Wartość przychodów	Zysk/ (strata) netto	% udział efektywny
01.01.2016 - 31.12.2016
Open Finance S.A.	631 547	243 932	317 831	(23 941)	8,01%
Idea Box S.A.	4 167	799	1 169	(417)	17,94%
Getin Leasing S.A.	6 652 949	6 476 163	470 446	32 100	50,84%
Razem	7 288 663	6 720 894	789 446	7 742
Nazwa jednostki (w tys. PLN)	Wartość aktywów	Wartość zobowiązań	Wartość przychodów	Zysk/ (strata) netto	% udział efektywny
01.01.2015 - 31.12.2015
Open Finance S.A.	635 873	238 403	370 870	28 927	7,14%
Idea Box S.A.	4 782	228	988	(409)	17,60%
Razem	640 655	238 631	371 858	28 518	-

34 Inwestycje we wspólne przedsięwzięcia

Zmiany stanu inwestycji we wspólne przedsięwzięcia (w tys. PLN)	01.01.2016- 31.12.2016	01.01.2015- 31.12.2015
Stan na początek okresu	176 488	-
Nabycie jednostki	-	144 671
Sprzedaż jednostki	(111 394)	-
Udział w zyskach (stratach)	296	31 817
Dywidendy	(36 960)	-
Przeklasyfikowanie do aktywów dostępnych do sprzedaży	-	-
Przeklasyfikowanie do jednostek stowarzyszonych	(28 430)	-
Stan na koniec okresu	-	176 488

Skrócone informacje o wspólnych przedsięwzięciach wykazywanych metodą praw własności :

Nazwa jednostki (w tys. PLN)	Wartość aktywów	Wartość Wartość zobowiązań przychodów		Zysk/ (strata) netto	% udziałów
01.01.2015 - 31.12.2015
Getin Leasing S.A.	5 799 528	5 585 347	16 077	76 267	49,28%
Razem	5 799 528	5 585 347	16 077	76 267	-

35 Wartości niematerialne

Wartości niematerialne (w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Koszty prac rozwojowych	-	952
Patenty i licencje	103 502	86 539
Wartość firmy	574 284	567 496
Znak towarowy	82 420	83 974
Inne	34 176	29 239
Zaliczki na wartości niematerialne	4 152	4 843
Wartości niematerialne, ogółem	798 534	773 043

Zmiany wartości niematerialnych za okres 12 miesięcy zakończony						Zaliczki na
dnia 31.12.2016	Koszty prac	rozwojowych Patenty i licencje Znak towarowy		Wartość firmy	Inne	wartości	Ogółem
(w tys. PLN)						niematerialne
Wartość początkowa
Saldo otwarcia na dzień 01.01.2016	2 128	157 297	84 615	601 390	47 287	4 843	897 560
Zwiększenia, w tym:	426	37 685	14	6 788	9 396	17 983	72 292
Nabycie	99	14 880	9	1 095	7 014	17 968	41 065
Nabycie wskutek połączenia jednostek gospodarczych	-	921	-	1 169	72	-	2 162
Przeniesienie z inwestycji	-	18 383	2	-	286	-	18 671
Różnice kursowe	-	3 154	3	4 524	568	-	8 249
Inne	327	347	-	-	1 456	15	2 145
Zmniejszenia, w tym:	(1 223)	(2 279)	(1 418)	-	(141)	(18 674)	(23 735)
Przeniesienie z inwestycji	-	-	-	-	-	(619)	(619)
Likwidacja i sprzedaż, darowizna	-	(2 279)	-	-	(141)	(3)	(2 423)
Inne	(1 223)	-	(1 418)	-	-	(18 052)	(20 693)
Saldo zamknięcia na dzień 31.12.2016	1 331	192 703	83 211	608 178	56 542	4 152	946 117
Umorzenie
Saldo otwarcia na dzień 01.01.2016	1 176	70 758	641	-	18 036	-	90 611
Zwiększenia, w tym:	155	22 976	150	-	4 403	-	27 684
Amortyzacja okresu	155	20 354	86	-	2 062	-	22 657
Różnice kursowe	-	2 590	2	-	135	-	2 727
Inne zwiększenia	-	32	62	-	2 206	-	2 300
Zmniejszenia, w tym:	-	(4 533)	-	-	(85)	-	(4 618)
Likwidacja i sprzedaż	-	(4 439)	-	-	(23)	-	(4 462)
Inne	-	(94)	-	-	(62)	-	(156)
Saldo zamknięcia na dzień 31.12.2016	1 331	89 201	791	-	22 354	-	113 677
Odpisy aktualizujące
Saldo otwarcia na dzień 01.01.2016	-	-	-	33 894	12	-	33 906
Saldo zamknięcia na dzień 31.12.2016	-	-	-	33 894	12	-	33 906
Wartość netto
Saldo otwarcia na dzień 01.01.2016	952	86 539	83 974	567 496	29 239	4 843	773 043
Saldo zamknięcia na dzień 31.12.2016	-	103 502	82 420	574 284	34 176	4 152	798 534

Zmiany wartości niematerialnych za okres 12 miesięcy zakończony	Koszty prac					Zaliczki na
dnia 31.12.2015		rozwojowych Patenty i licencje Znak towarowy		Wartość firmy	Inne	wartości	Ogółem
(w tys. PLN)						niematerialne
Wartość początkowa Saldo otwarcia na dzień 01.01.2015	2 323	144 985	84 608	856 488	47 927	407	1 136 738
Zwiększenia, w tym:	675	80 479	8	-	6 946	55 484	143 592
Nabycie	658	25 256	8	-	6 735	20 204	52 861
Nabycie wskutek połączenia jednostek gospodarczych	-	6 775	-	-	198	-	6 973
Przeniesienie z inwestycji	-	48 303	-	-	13	-	48 316
Inne	17	145	-	-	-	35 280	35 442
Zmniejszenia, w tym:	(870)	(68 167)	(1)	(255 098)	(7 586)	(51 048)	(382 770)
Klasyfikacja jako składnik aktywów przeznaczony do sprzedaży	(870)	(1 820)		(231 262)	(11)	(50)	(234 013)
Likwidacja i sprzedaż, darowizna	-	(30 566)	-	-	(33)	-	(30 599)
Zbycie wskutek połączenia jednostek gospodarczych		(847)					(847)
Różnice kursowe	-	(4 347)	(1)	(7 836)	(3 588)	(16)	(15 788)
Inne	-	(30 587)	-	(16 000)	(3 954)	(50 982)	(101 523)
Saldo zamknięcia na dzień 31.12.2015	2 128	157 297	84 615	601 390	47 287	4 843	897 560
Umorzenie
Saldo otwarcia na dzień 01.01.2015	805	48 121	639	-	14 935	-	64 500
Zwiększenia, w tym:	391	39 052	3	-	4 288	-	43 734
Amortyzacja okresu	391	23 074	3	-	4 288	-	27 756
Nabycie wskutek połączenia jednostek gospodarczych	-	5 560	-	-	-	-	5 560
Inne	-	10 418	-	-	-	-	10 418
Zmniejszenia, w tym:	(20)	(16 415)	(1)	-	(1 187)	-	(17 623)
Likwidacja i sprzedaż	-	(7 685)	-	-	(27)	-	(7 712)
Różnice kursowe	-	(2 069)	(1)	-	(815)	-	(2 885)
Inne	(20)	(6 661)	-	-	(345)	-	(7 026)
Saldo zamknięcia na dzień 31.12.2015	1 176	70 758	641	-	18 036	-	90 611
Odpisy aktualizujące
Saldo otwarcia na dzień 01.01.2015	-	-	-	33 894	12	-	33 906
Saldo zamknięcia na dzień 31.12.2015	-	-	-	33 894	12	-	33 906
Wartość netto
Saldo otwarcia na dzień 01.01.2015	1 518	96 864	83 969	822 594	32 980	407	1 038 332
Saldo zamknięcia na dzień 31.12.2015	952	86 539	83 974	567 496	29 239	4 843	773 043

Amortyzacja w rachunku zysków i strat prezentowana jest w pozycji "Ogólne koszty administracyjne". Na dzień bilansowy nie występują wartości niematerialne, do których tytuł prawny podlega ograniczeniu oraz wartości niematerialne zastawione tytułem zabezpieczenia zobowiązań. Grupa na dzień 31.12.2016 i 31.12.2015 nie posiadała zobowiązań umownych do nabycia wartości niematerialnych w przyszłości.

Istotne wartości niematerialne Grupy:

• znak towarowy Sky Tower o nieokreślonym okresie użytkowania, o wartości bilansowej na 31.12.2016 w kwocie 15 000 tys. zł (na 31.12.2015 wartość bilansowa wynosiła 15 000 tys. zł),
• znak towarowy Tax Care o nieokreślonym okresie użytkowania, o wartości bilansowej na 31.12.2016 w kwocie 61 700 tys. zł (na 31.12.2015 wartość bilansowa wynosiła 61 700 tys. zł),
• scentralizowany transakcyjny system informatyczny DEF 3000 wartość bilansowa systemu na 31.12.2016 wynosi 13 689 tys. zł (na 31.12.2015 wartość bilansowa wynosiła 5 246 tys. zł),
• system bankowości elektronicznej o wartości bilansowej na dzień 31.12.2016 25 303 tys. zł ( na 31.12.2015 wartość bilansowa 27 506 tys. zł),

Zgodnie z MSSF 3 na moment rozliczenia nabycia jednostek zależnych Grupa Kapitałowa rozpoznaje wartość godziwą znaczących znaków towarowych, na podstawie wyceny niezależnych rzeczoznawców. Zgodnie z MSR 38 na dzień bilansowy jednostka ocenia, czy okres użytkowania rozpoznanych znaków towarowych jest określony czy nieokreślony. Zarząd Jednostki dominującej uznał, iż z analizy wszystkich istotnych czynników wynika, że nie istnieje żadne dające się przewidzieć ograniczenie czasu, w którym można spodziewać się, że rozpoznane znaki towarowe przestaną generować wpływy pieniężne netto. Powyższa decyzja została podjęta biorąc pod uwagę następujące czynniki:

• nie istnieją żadne prawne ograniczenia, który wpływałyby na okres użytkowania znaku towarowego,
• brak jest ograniczeń regulacyjnych, ekonomicznych lub innych przewidywanych działań konkurentów i potencjalnych konkurentów, które mogłyby wpłynąć na ograniczenie okresu użytkowania znaku towarowego,
• okres użytkowania znaku towarowego nie jest podatny na technologiczną, techniczną bądź handlową utratę przydatności,
• okres użytkowania znaku towarowego nie jest zależny od okresu użytkowania innych aktywów.

Na początek każdego roku obrachunkowego Zarząd jednostki dominującej ustala, czy powyższe czynniki są wciąż aktualne i czy podtrzymuje podjętą decyzję.

Informacje dotyczące ustalenia wartości firmy z nabycia jednostek zależnych zostały przedstawione w nocie 54.

Od dnia 01.01.2004 roku wartość firmy nie była amortyzowana i była corocznie badana pod kątem utraty wartości. Wyniki testów na dzień 31.12.2016 zostały przedstawione poniżej.

Wartości firm z nabycia jednostek zależnych zostały przypisane do całych jednostek zależnych jako ośrodków wypracowujących środki pieniężne.

Odzyskiwalna wartość jednostek zależnych została ustalona na podstawie wartości użytkowej. Dla ustalenia wartości odzyskiwalnej sporządzono plan przepływów pieniężnych jednostek obejmujący okresy do 3 lat. W wycenie uwzględniono również wartość rezydualną jednostek. W celu wyliczenia wolnych przepływów operacyjnych przed opodatkowaniem, wynik operacyjny jednostek zależnych w poszczególnych latach objętych prognozą skorygowany został o istotne pozycje niepieniężne i planowane nakłady inwestycyjne. Plany przepływów pieniężnych sporządzono na podstawie budżetu na 2017 rok oraz planów finansowych na lata 2018 - 2019 uwzględnionych w skonsolidowanym budżecie i planach finansowych Grupy Kapitałowej. Budżety oraz plany finansowe przygotowano biorąc pod uwagę historyczne dane finansowe oraz prognozy wzrostów, skorygowane w związku z aktualną i spodziewaną w przyszłości sytuacją makroekonomiczną. Kluczowe założenia w planach dotyczą m.in. poziomu sprzedaży produktów oraz marż osiąganych na tych produktach, kosztów administracyjnych, kosztu finansowania czy kosztu ryzyka związanego z produktami kredytowymi. Na podstawie przeprowadzonej analizy wrażliwości Zarząd jednostki dominującej jest przekonany, że wszelkie prawdopodobne zmiany kluczowych założeń nie spowodują sytuacji, w której wartość bilansowa wartości firmy przewyższy wartość odzyskiwalną. W przypadku banków Grupy wartości

użytkowe ustalono przy wykorzystaniu modelu dywidendowego, poprzez zdyskontowanie potencjalnych przyszłych wypłat dywidend.

Prognoza przepływów pieniężnych
nazwa testowanej jednostki	data testu	wg planu finansowego na lata	ekstrapolacja na lata	stopa wzrostu w ekstrapolacji	stopa wzrostu wartości rezydualnej	stopa dyskonta 31.12.2016	stopa dyskonta 31.12.2015	wynik testu
Carcade sp. z o.o.		2017-2019		5%	1%	12,5%	11,8%	brak utraty w artości
Idea Bank S.A. (Ukraina)		2017-2019		7%	1%	15,7%	13,8%	brak utraty w artości
Tax Care S.A.		2017-2019	10 lat + w artość	0%	1%	2,4%	2,5%	brak utraty w artości
Idea Bank S.A. (Białoruś)		2017-2019		5%	1%	7,2%	14,1%	brak utraty w artości
Idea Bank S.A. (Rumunia)	31.12.2016	2017-2019	rezydualna	1,5%	1%	2,1%	10,4%	brak utraty w artości
MW Trade S.A.		2017-2019		0%	1%	3,0%	-	brak utraty w artości
Idea Money S.A.		2017-2019		0%	1%	3,4%	3,4%	brak utraty w artości

36 Rzeczowe aktywa trwałe

Rzeczowe aktywa trwałe	31.12.2016	31.12.2015
Grunty i budynki	46 152	48 212
Maszyny i urządzenia	34 094	36 812
Środki transportu	88 977	48 075
Pozostałe środki trwałe, w tym wyposażenie	65 058	74 729
Środki trwałe w budowie	6 846	7 371
Rzeczowe aktywa trwałe, ogółem	241 127	215 199

Zmiany środków trwałych za okres 12 miesięcy zakończony dnia
31.12.2016		Maszyny i	Środki	Pozostałe środki trwałe, w tym
(w tys. PLN)	Grunty i budynki	urządzenia	transportu	wyposażenie	Ogółem
Wartość początkowa
Saldo otwarcia na dzień 01.01.2016	67 031	90 057	85 926	141 699	384 713
Zwiększenia, w tym:	4 453	9 843	65 462	13 352	93 110
Nabycie	2 772	6 688	64 670	10 606	84 736
Przeniesienie ze środków trwałych w budowie	119	330	-	172	621
Nabycie wskutek połączenia jednostek gospodarczych	279	514	360	51	1 204
Różnice kursowe	1 283	2 286	306	1 336	5 211
Inne	-	25	126	1 187	1 338
Zmniejszenia, w tym:	(6 646)	(4 483)	(24 315)	(9 713)	(45 157)
Likwidacja i sprzedaż, darowizna	(2 143)	(3 365)	(24 293)	(9 527)	(39 328)
Przeniesienie do nieruchomości inwestycyjnych	(1 169)	-	-	-	(1 169)
Różnice kursowe	(638)	(204)	(22)	(186)	(1 050)
Inne	(2 696)	(914)	-	-	(3 610)
Saldo zamknięcia na dzień 31.12.2016	64 838	95 417	127 073	145 338	432 666
Umorzenie
Saldo otwarcia na dzień 01.01.2016	18 819	53 082	37 840	66 970	176 711
Zwiększenia, w tym:	3 018	11 236	5 949	18 636	38 839
Amortyzacja okresu	2 810	9 403	5 733	17 859	35 805
Różnice kursowe	208	1 815	154	746	2 923
Inne	-	18	62	31	111
Zmniejszenia, w tym:	(3 151)	(3 158)	(5 704)	(5 326)	(17 339)
Likwidacja i sprzedaż	(2 932)	(3 043)	(5 634)	(5 225)	(16 834)
Różnice kursowe	(178)	(115)	(8)	(101)	(402)
Inne	(41)	-	(62)	-	(103)
Saldo zamknięcia na dzień 31.12.2016	18 686	61 160	38 085	80 280	198 211
Odpisy aktualizujące
Saldo otwarcia na dzień 01.01.2016	-	163	11	-	174
Saldo zamknięcia na dzień 31.12.2016	-	163	11	-	174
Wartość netto
Saldo otwarcia na dzień 01.01.2016	48 212	36 812	48 075	74 729	207 828
Saldo zamknięcia na dzień 31.12.2016	46 152	34 094	88 977	65 058	234 281

Zmiany środków trwałych za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31.12.2015		Maszyny i	Środki	Pozostałe środki trwałe, w tym
(w tys. PLN)	Grunty i budynki	urządzenia	transportu	wyposażenie	Ogółem
Wartość początkowa
Saldo otwarcia na dzień 01.01.2015	89 526	98 296	89 665	141 751	419 238
Zwiększenia, w tym:	7 339	14 781	22 518	40 361	84 999
Nabycie	3 585	8 966	22 437	31 103	66 091
Przeniesienie ze środków trwałych w budowie	7	1 617	-	6 375	7 999
Nabycie wskutek połączenia jednostek gospodarczych	3 747	4 190	81	2 792	10 810
Inne	-	8	-	91	99
Zmniejszenia, w tym:	(29 834)	(23 020)	(26 257)	(40 413)	(119 524)
Likwidacja i sprzedaż, darowizna	(4 915)	(7 842)	(23 779)	(24 764)	(61 300)
Zbycie jednostki zależnej	(28)	(1 134)	(31)	(4 208)	(5 401)
Klasyfikacja jako składnik aktywów przeznaczony do sprzedaży	(156)	(3 002)	(1 822)	(417)	(5 397)
Przeniesienie do nieruchomości inwestycyjnych	(119)	-	-	-	(119)
Różnice kursowe	(20 869)	(6 852)	(544)	(7 606)	(35 871)
Inne	(3 747)	(4 190)	(81)	(3 418)	(11 436)
Saldo zamknięcia na dzień 31.12.2015	67 031	90 057	85 926	141 699	384 713
Umorzenie
Saldo otwarcia na dzień 01.01.2015	19 361	54 246	36 565	63 696	173 868
Zwiększenia, w tym:	6 270	14 479	5 645	19 428	45 822
Amortyzacja okresu	4 130	11 936	5 624	17 111	38 801
Nabycie wskutek połączenia jednostek gospodarczych	2 140	2 536	21	2 317	7 014
Inne	-	7	-	-	7
Zmniejszenia, w tym:	(6 812)	(15 643)	(4 370)	(16 154)	(42 979)
Likwidacja i sprzedaż	(2 772)	(7 632)	(3 354)	(10 005)	(23 763)
Klasyfikacja jako składnik aktywów przeznaczony do sprzedaży	(14)	(1 036)	(711)	(127)	(1 888)
Różnice kursowe	(1 847)	(3 416)	(241)	(3 255)	(8 759)
Inne	(2 179)	(3 559)	(64)	(2 767)	(8 569)
Saldo zamknięcia na dzień 31.12.2015	18 819	53 082	37 840	66 970	176 711
Odpisy aktualizujące
Saldo otwarcia na dzień 01.01.2015	-	163	11	-	174
Saldo zamknięcia na dzień 31.12.2015	-	163	11	-	174
Wartość netto
Saldo otwarcia na dzień 01.01.2015	70 165	43 887	53 089	78 055	245 196
Saldo zamknięcia na dzień 31.12.2015	48 212	36 812	48 075	74 729	207 828

Kwota nakładów uwzględnionych w pozycji rzeczowych aktywów trwałych w toku budowy wyniosła na dzień 31.12.2016 6 846 tys. zł (31.12.2015: 7 371 tys. zł).

Na dzień bilansowy Grupa nie posiadała zobowiązań umownych do nabycia rzeczowych aktywów trwałych w przyszłości.

37 Nieruchomości inwestycyjne

Grupa od 2013 roku stosuje do wyceny nieruchomości inwestycyjnych model wartości godziwej.

Nie występują ograniczenia prawa do zbycia nieruchomości inwestycyjnych i praw do przekazania przychodu i zysku z tego tytułu.

Wartość godziwą nieruchomości inwestycyjnych ustalono w oparciu o wyceny rzeczoznawców majątkowych.

Bilans otwarcia na początek okresu 122 799 200 520 Zwiększenia stanu 1 926 4 288 Przeniesienie z zapasów - 11 Przeniesienie z nieruchomości własnych i aktywów przeznaczonych do sprzedaży 1 129 129 Wycena do wartości godziwej - 4 148 Inne zmiany 797 - Zmniejszenia stanu (33 141) (82 009) Zbycie nieruchomości (27 562) (66 477) Przeniesienie do nieruchomości własnych - (1 160) Wycena do wartości godziwej (5 574) (4 843) Inne zmiany (5) (9 529) Bilans zamknięcia na koniec okresu 91 584 122 799 Zmiana stanu wartości nieruchomości inwestycyjnych (w tys. PLN) 31.12.2016 31.12.2015

38 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży

Na dzień 31.12.2016 aktywa trwałe klasyfikowana jako aktywa przeznaczone do sprzedaży obejmują aktywa trwałe przejęte jako zabezpieczenia, w skład których wchodzą budynki, grunty, lokale mieszkalne i użytkowe oraz samochody w łącznej kwocie netto 9 819 tys. zł. Na 31.12.2015 aktywa trwałe klasyfikowana jako aktywa przeznaczone do sprzedaży obejmowały ww. aktywa w kwocie 13 206 tys. zł oraz działalność zaniechaną Grupy w kwocie 884 196 tys. zł.

Decyzję o sprzedaży powyższych aktywów trwałych podejmują Zarządy odpowiednich spółek Grupy.

39 Inne aktywa

Inne aktywa	31.12.2016	31.12.2015
(w tys. PLN)
Koszty do rozliczenia w czasie	104 440	90 229
Należności od dłużników różnych	171 654	136 610
Należności z tytułu dostaw i usług	113 946	232 089
Należności z tytułu podatków, dotacji i ubezpieczeń społecznych	69 340	102 805
Rozliczenia kart płatniczych	980	553
Przychody do otrzymania	131 085	102 910
Zapasy	57 922	53 143
Zaliczki	60 397	69 040
Regresy i kaucje	8 110	11 428
Inne	407 789	44 183
Razem inne aktywa brutto	1 125 663	842 990
Utrata wartości innych aktywów (-)	(74 675)	(67 517)
Razem inne aktywa netto	1 050 988	775 473
Utrata wartości innych aktywów	01.01.2016 -	01.01.2015 -
(w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Wartość odpisów aktualizujących inne aktywa na początek okresu	67 517	57 996
Zwiekszenia ujęte w rachunku zysków i strat	11 660	32 397
Zmniejszenia ujęte w rachunku zysków i strat	(6 663)	(11 847)
Inne zwiększenia	2 565	-
Inne zmniejszenia	(404)	(11 029)
Wartość odpisów aktualizujących/rezerw na koniec okresu	74 675	67 517

40 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań

W poniższej tabeli przedstawiono wartość bilansową aktywów stanowiących zabezpieczenie na dzień 31.12.2016:

Rodzaj aktywów stanowiących zabezpieczenie (w tys. PLN)	Rodzaj zobowiązania	Wartość zobowiązań podlegających zabezpieczeniu	Wartość bilansowa aktywów stanowiących zabezpieczenie
obligacje skarbowe	BFG	87 228	100 282
rezerwa obowiązkowa banku	środki pieniężne zgromadzone na rachunkach	17 904 877	27 323
depozyty zabezpieczające	transakcje CIRS i FX SWAP	76 924	107 415
samochody i wyposażenie	pożyczki	298 164	203 181
wierzytelności	pożyczki	11 378	19 163
wierzytelności	kredyty pozostałe	67 134	163 605
wierzytelności	faktoring	3 374	8 025
nieruchomość	hipoteka	493	1 342
Razem		18 449 572	630 336

W poniższej tabeli przedstawiono wartość bilansową aktywów stanowiących zabezpieczenie na dzień 31.12.2015:

Rodzaj aktywów stanowiących zabezpieczenie (w tys. PLN)	Rodzaj zobowiązania	Wartość zobowiązań podlegających zabezpieczeniu	Wartość bilansowa aktywów stanowiących zabezpieczenie
obligacje skarbowe	BFG	68 749	71 796
rezerwa obowiązkowa banku	środki pieniężne zgromadzone na rachunkach	14 671 625	511 375
depozyty zabezpieczające	transakcje CIRS i FX SWAP	21 094	60 598
samochody i wyposażenie	pożyczki	333 595	282 565
wierzytelności	pożyczki	25 803	35 975
wierzytelności	kredyty pozostałe	137 880	230 021
wierzytelności	faktoring	5 564	6 664
nieruchomość	hipoteka	582	1 384
Razem		15 264 892	1 200 378

Grupa będzie utrzymywała portfel aktywów stanowiących zabezpieczenie kredytów, pożyczek i certyfikatów depozytowych do momentu spłaty tych zobowiązań.

41 Zobowiązania wobec Banku Centralnego

Na koniec 2016 i 2015 roku nie wystąpiły zobowiązania Grupy wobec banków centralnych.

42 Zobowiązania wobec innych banków i instytucji finansowych

Zobowiązania wobec innych banków i instytucji finansowych (w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Rachunki bieżące	82 825	30 115
Depozyty innych banków	107 502	417 394
Otrzymane kredyty i pożyczki	407 295	300 981
Środki pieniężne w drodze	3 611	2 851
Pozostałe zobowiązania wobec innych banków	393 252	584 680
Razem zobowiązania wobec innych banków	994 485	1 336 021

Wartość zobowiązań (łącznie z odsetkami) wobec innych banków i instytucji finansowych oprocentowanych stopą zmienną wynosi 307 755 tys. zł (na dzień 31.12.2015: 514 845tys. zł), natomiast stałą 679 166 tys. zł (na dzień 31.12.2015: 813 030 tys. zł). Na dzień 31.12.2016 wystąpiły także nieoprocentowane zobowiązania wobec banków i instytucji finansowych w kwocie 7 564 tys. zł (na dzień 31.12.2015: 8 146 tys. zł).

Struktura zobowiązań wobec banków i instytucji finansowych wg zapadalności
według okresu od dnia bilansowego do terminu spłaty	31.12.2016	31.12.2015
(w tys. PLN)
Zobowiązania terminowe o okresie spłaty:	911 660	1 305 906
do 1 miesiąca	199 930	240 329
od 1 miesiąca do 3 miesięcy	138 023	137 901
od 3 miesięcy do 1 roku	366 589	577 328
od 1 roku do 5 lat	207 068	350 348
powyżej 5 lat	50	-
Razem	994 485	1 336 021

43 Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy

Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy (w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Depozyty klientów	2 126 240	1 793 358
Razem	2 126 240	1 793 358

44 Zobowiązania wobec klientów

911 660 199 930 138 023 366 589 207 068 50 994 485 Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy 31.12.2016 2 126 240 2 126 240 Spółki Grupy oferują klientom lokaty strukturyzowane, które są złożonymi instrumentami finansowymi zgodnie z MSR 39, zawierającymi instrument dłużny (instrument zerokuponowy o nominale równym kwocie gwarantowanej przez bank wypłaty) oraz wbudowaną opcję, dającą klientowi prawo do dodatkowej wypłaty ustalonej na bazie zmiany instrumentu bazowego (w tym wypadku - określonych indeksów giełdowych). Na datę pierwotnego ujęcia oraz na każdą późniejszą datę bilansową Grupa wycenia do wartości godziwej całą lokatę strukturyzowaną i rozpoznaje w rachunku wyników podstawie modelu	1 305 906 240 329 137 901 577 328 350 348 - 1 336 021 31.12.2015 1 793 358 1 793 358
uwzględniającego stawki z krzywej IRSFRA (Interest Rate Swap Forward Rate Agreement) o okresie najbliższym dacie zapadalności wycenionego instrumentu oraz koszt pozyskania depozytów od klientów detalicznych w okresie zbliżonym do daty zapadalności wycenionego instrumentu.	wyceny
31.12.2016	31.12.2015
2 809 594	2 003 497
1 323 566	1 077 386
538	11 667
1 483 016	912 286
2 474	2 158
	5 907
	1 533
8 804
2 156
6 648
-	4 374 -
14 891 461	12 650 299
1 870 006	604 487
13 015 558 5 897	12 040 838 4 974

Struktura wymagalności zobowiązań wobec klientów wg okresu od dnia bilansowego do terminu spłaty (w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Rachunki bieżące i depozyty O/N	3 195 972	1 682 938
Zobowiązania terminowe o okresie spłaty:	14 505 185	12 968 405
do 1 miesiąca	3 677 877	3 091 037
od 1 miesiąca do 3 miesięcy	6 229 063	4 741 168
od 3 miesięcy do 6 miesięcy	2 378 055	2 987 417
od 6 miesięcy do 1 roku	906 781	985 383
od 1 roku do 5 lat	1 218 105	1 107 418
powyżej 5 lat	95 304	55 981
Inne	8 702	8 360
Razem	17 709 859	14 659 703

45 Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych

Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych (w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Zobowiązania z tytułu emisji	950 277	1 367 504
obligacji	863 431	1 207 009
certyfikatów	11 405	18 981
pozostałych	75 441	141 514
Odsetki	6 500	14 435
Razem	956 777	1 381 939

Wartość zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych oprocentowanych stopą zmienną na dzień 31.12.2016 wynosi 668 379 tys. zł (31.12.2015: 924 185tys. zł), zaś stałą 281 898 tys. zł (31.12.2015: 443 320 tys. zł). Wartość zobowiązań nieoprocentowanych na dzień 31.12.2016 wynosiła 6 500 tys. zł (31.12.2015: 14 434 tys. zł).

Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych o terminie spłaty (w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Zobowiązania z tytułu emisji o okresie spłaty:	956 777	1 381 939
do 1 miesiąca	49 829	57 605
od 1 miesiąca do 3 miesięcy	69 170	145 343
od 3 miesięcy do 1 roku	142 382	422 423
od 1 roku do 5 lat	685 396	732 225
powyżej 5 lat	10 000	24 343
Razem	956 777	1 381 939

46 Pozostałe zobowiązania wyceniane wg zamortyzowanego kosztu

Pozostałe zobowiązania wyceniane wg zamortyzowanego kosztu obejmują potencjalne zobowiązanie Getin Holding wobec Talanx International AG i Meiji Yasuda wynikające z umowy zawartej w dniu 14.12.2011oraz późniejszych aneksów. Na dzień 31.12.2016 wartość zdyskontowanego zobowiązania wynosi 60 103 tys. zł (na 31.12.2015: 57 840 tys. zł).

47 Pozostałe zobowiązania

Pozostałe zobowiązania	31.12.2016	31.12.2015
(w tys. PLN)
Przychody przyszłych okresów	27 511	42 374
Rozliczenia urlopów wypoczynkowych	11 094	10 118
Rozliczenia pozostałych zobowiązań pracowniczych	12 715	10 004
Rozliczenia kosztów rzeczowych	238	342
Pozostałe koszty do zapłacenia	47 013	34 975
Wierzyciele różni	16 893	9 384
Rozrachunki międzybankowe	100 784	30 320
Z tytułu dostaw i usług	113 275	97 398
Zobowiązania leasingowe	3 454	5 467
Z tytułu wynagrodzeń	18 900	18 140
Rezerwa na zobowiązania	22 995	11 997
Z tytułu kart płatniczych	10 621	895
Otrzymane zaliczki	36 986	41 988
Zobowiązania z tytułu ubezpieczeń	619	1 509
Zobowiązania wobec budżetu	32 783	33 611
Zobowiązania z tytułu zakupu akcji	149 777	290 706
Zobowiązania z tytułu działalności maklerskiej	3 544	2 760
Inne	44 391	52 789
Razem pozostałe zobowiązania	653 593	694 777

48 Pozostałe rezerwy

Zmiana stanu pozostałych rezerw za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2016 (w tys. PLN)	Rezerwa na sprawy sporne	Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne	Rezerwa na udzielone zobowiązania i gwarancje	Inne rezerwy	Razem
Stan rezerw na początek okresu - na 01.01.2016	5 486	-	2 770	4 014	12 270
Utworzenie/aktualizacja rezerw	1 834	417	1 221	589	4 061
Wykorzystanie rezerw	(1 851)	-	(216)	(2 785)	(4 852)
Rozwiązanie rezerw	(365)	-	(723)	-	(1 088)
Różnice kursowe	673	-	2	-	675
Inne zmiany	-	-	-	1 154	1 154
Wartość rezerw na koniec okresu - na 31.12.2016	5 777	417	3 054	2 972	12 220

Zmiana stanu pozostałych rezerw za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2015 (w tys. PLN)	Rezerwa na sprawy sporne	Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne	Rezerwa na udzielone zobowiązania i gwarancje	Inne rezerwy	Razem
Stan rezerw na początek okresu - na 01.01.2015	3 542	-	1 662	-	5 204
Utworzenie/aktualizacja rezerw	2 460	-	1 058	4 014	7 532
Wykorzystanie rezerw	(480)	-	-	-	(480)
Rozwiązanie rezerw	(36)	-	(9)	-	(45)
Różnice kursowe	(388)	-	(3)	-	(391)
Inne zmiany	388	-	62	-	450
Wartość rezerw na koniec okresu - na 31.12.2015	5 486	-	2 770	4 014	12 270

49 Zobowiązania warunkowe

Zobowiązania inwestycyjne

Do dnia 31.12.2016 Grupa nie zawarła istotnych umów z kontrahentami na wykonanie planowanych nakładów inwestycyjnych w rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne.

Zobowiązania warunkowe i pozycje pozabilansowe

Zobowiazania warunkowe i pozycje pozabilansowe (w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
1. Zobowiązania warunkowe udzielone	586 236	481 264
a) finansowe	577 028	477 219
b) gwarancyjne	9 208	4 045
2. Zobowiązania związane z realizacją operacji kupna/sprzedaży	136 390	180 322
3. Pozostałe pozycje pozabilansowe	863 339	663 700
Zobowiązania warunkowe i pozycje pozabilansowe, razem	1 585 965	1 325 286

Udzielone zobowiązania finansowe (w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Udzielone zobowiązania finansowe razem:	577 028	477 219
- na rzecz podmiotów finansowych	-	5 000
- na rzecz podmiotów niefinansowych	577 028	472 219

Umowy gwarancji finansowych, które nie są uznawane za umowy ubezpieczeniowe, są początkowo ujmowane w wartości godziwej a następnie wyceniane do wyższej z dwóch wartości: kwoty ustalonej zgodnie z MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe lub kwoty początkowej, pomniejszonej – tam gdzie to konieczne – o wartość zmniejszenia ujętego zgodnie z MSR 18 Przychody.

Udzielone zobowiązania gwarancyjne	31.12.2016	31.12.2015
(w tys. PLN)
Zobowiązania udzielone na rzecz podmiotów finansowych:	8 210	1 896
- gwarancje	1 779	1 896
-poręczenia	6 431	-
Zobowiązania udzielone na rzecz podmiotów niefinansowych:	998	2 149
- gwarancje	998	2 149
Razem zobowiązania udzielone	9 208	4 045

Dla spółek Grupy, które są leasingobiorcami, łączna kwota przyszłych minimalnych opłat leasingowych z tytułu nieodwoływalnego leasingu operacyjnego wynosi:

Zobowiązania z tytułu leasingu operacyjnego (w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Dla okresu:
do roku	-	1 419
od roku do pięciu lat	66	1 806
powyżej pięciu lat	-	167
Razem	66	3 392

50 Kapitał zakładowy

KAPITAŁ PODSTAWOWY (STRUKTURA)						na dzień 31.12.2016 i 31.12.2015
Seria / emisja	Rodzaj akcji	Liczba akcji	Wartość serii / emisji wg wartości nominalnej (w tys. zł)	Sposób pokrycia kapitału	Data rejestracji	Prawo do dywidendy (od daty)
Akcje serii A	na okaziciela	731 100 434		731 100 gotówka / wkład niepieniężny	29.05.2013	01.01.2013
Akcje serii B	na okaziciela	65 699	66	gotówka	26.07.2013	01.01.2013
Akcje serii B	na okaziciela	68 909	69	gotówka	23.12.2013	01.01.2013
Akcje serii B	na okaziciela	54 326	54	gotówka	13.08.2014	01.01.2014
Liczba akcji razem		731 289 368
Kapitał zakładowy w tys. PLN, razem			731 289
Wartość nominalna 1 akcji = 1 PLN

Akcje wyemitowane i w pełni opłacone	01.01.2016 -	01.01.2015 -
(w tys. sztuk)	31.12.2016	31.12.2015
Stan na początek okresu	731 289	731 289
Stan na koniec okresu	731 289	731 289

51 Pozostałe kapitały

Pozostałe kapitały	31.12.2016	31.12.2015
(w tys. PLN)
Kapitał zapasowy i zyski zatrzymane	1 452 681	1 381 669
Pozostały	1 597 050	1 516 550
Zyski zatrzymane	(144 369)	(134 881)
Kapitał z aktualizacji wyceny	(247 900)	(213 374)
Akcje własne	-	(80 290)
Pozostałe kapitały rezerwowe	178 601	188 041
Różnice kursowe	(325 488)	(381 900)
Świadczenia w formie akcji – składnik kapitałowy	25 239	25 239
Pozostałe kapitały, razem	1 083 133	919 385

W dniu 17.06.2016 Getin Holding zbył na rzecz LC Corp B.V. 21 917 808 akcji własnych. Łączna cena sprzedaży akcji wyniosła 25 425 tys. zł. Na dzień 31.12.2016 Spółka nie posiadała akcji własnych.

52 Informacje dodatkowe do rachunku przepływów pieniężnych

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty:

Pozycje bilansowe (w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Kasa, środki w Banku Centralnym	568 381	980 769
Bieżące należności od banków	319 728	422 596
Lokaty krótkoterminowe	136 315	32 526
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych prezentowane w rachunku	1 024 424	1 435 891
przepływów pieniężnych

Wyjaśnienie różnic pomiędzy bilansowymi zmianami stanu aktywów i pasywów oraz zmianami stanu wykazanymi w rachunku przepływów pieniężnych za 2016:

				Wyjaśnienie różnic pomiędzy bilansowymi zmianami stanu aktywów i pasywów oraz zmianami stanu wykazanymi w rachunku przepływów pieniężnych za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2016
	Zmiana salda bilansow ego	Rachunek przepływ ów	Różnica	Różnice kursow e z przeliczenia jednostek zagranicznych	Należności od banków w ykazane w środkach pieniężnych	Wycena DDS* odniesiona na kapitały	Wycena instrumentów pochodnych w ramach rachunkow ości zabezpieczeń	Nabycie akcji BIK S.A. w ykazane w przepływ ach inw estycyjnych	Eliminacja zmiany stanu należności inw estycyjnych	Emisja/spłata dłużnych papierów w artościow ych w ykazana w przepływ ach finansow ych	Pozostałe korekty
Zmiana stanu należności od banków i instytucji finansow ych
oraz w eksli upraw nionych do redyskontow ania w banku
centralnym	(18 003)	(17 148)	(855)	62	(917)	-		- -	-		- -
Zmiana stanu pochodnych instrumentów finansow ych	(7 733)	(7 749)	16	16	-	-		- -	-		- -
(aktyw o) Zmiana stanu należności od kientów	(2 206 808)	(2 213 924)	7 116	7 116	-	-		- -	-		- -
Zmiana stanu należności z tytułu leasingu finansow ego	(614 174)	(393 515)	(220 659)	(220 659)	-	-		- -	-		- -
Zmiana stanu papierów w artościow ych dostępnych do
sprzedaży	(802 030)	(790 246)	(11 784)	(5 022)	-	43 263		(50 025) -	-		- -
Zmiana stanu aktyw ów z tytułu odroczonego podatku	(82 450)	(80 449)	(2 001)	(2 001)	-	-		- -	-		- -
dochodow ego Zmiana stanu innych aktyw ów i aktyw ów przeznaczonych do
zbycia	(275 515)	(236 672)	(38 843)	(36 343)	-	-		- -	(2 500)		- -
Zmiana stanu zobow iązań w obec innych banków i instytucji
finansow ych	(341 536)	(471 322)	129 786	129 786	-	-		- -	-		- -
Zmiana stanu pochodnych instrumentów finansow ych
(zobow iązanie) oraz zobow iązań finansow ych w ycenianych
do w artości godziw ej przez w ynik finansow y	380 206	377 528	2 678	(184)	-	-	2 862	-	-		- -
Zmiana stanu zobow iązań w obec klientów	3 050 156	3 030 271	19 885	19 885	-	-		- -	-		- -
Zmiana stanu zobow iązań z tytułu emisji dłużnych papierów
w artościow ych	(425 162)	(246 605)	(178 557)	63 485	-	-		- -	-	(242 042)	-
Zmiana stanu rezerw oraz rezerw z tytułu odroczonego
podatku odroczonego	(9 498)	(9 995)	497	497	-	-		- -	-		- -
Zmiana stanu pozostałych zobow iązań oraz pozostałych
zobow iązań w ycenianych w g zamortyzow anego kosztu	(38 921)	(51 058)	12 137	12 228	-	-		- -	-		(91) -

* instrumenty finansowe dostępne do sprzedaży

Wyjaśnienie różnic pomiędzy bilansowymi zmianami stanu aktywów i pasywów oraz zmianami stanu wykazanymi w rachunku przepływów pieniężnych za 2015:

						Wyjaśnienie różnic pomiędzy bilansowymi zmianami stanu aktywów i pasywów oraz zmianami stanu wykazanymi w rachunku przepływów pieniężnych za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2015
	Zmiana salda bilansow ego	Rachunek przepływ ów	Różnica	Różnice kursow e z przeliczenia jednostek zagranicznych	Należności od banków w ykazane w środkach pieniężnych	Wycena DDS* odniesiona na kapitały	Zbycie jednostki zależnej	Eliminacja zmiany stanu zobow iązań inw estycyjnych	Emisja dłużnych papierów w artościow ych w ykazana w przepływ ach finansow ych
Zmiana stanu należności od banków i instytucji finansow ych
oraz w eksli upraw nionych do redyskontow ania w banku	41 735	(112 988)	154 723	(4 920)	28 073	-	131 570	-	-
Zmiana stanu aktyw ów finansow ych przeznaczonych do
obrotu oraz aktyw ów finansow ych w ycenianych w w artości
godziw ej przez w ynik finansow y	3 900	3 900	-	-	-	-	-	-	-
Zmiana stanu pochodnych instrumentów finansow ych	(12 850)	(12 967)	117	117	-	-	-	-	-
(aktyw o) Zmiana stanu należności od kientów	(1 149 709)	(1 730 802)	581 093	335 008	-	-	246 085	-	-
Zmiana stanu należności z tytułu leasingu finansow ego	(172 373)	(298 528)	126 155	126 155	-	-	-	-	-
Zmiana stanu pozostałych pożyczek i należności	(81 970)	(81 970)	-	-	-	-	-	-	-
Zmiana stanu papierów w artościow ych dostępnych do
sprzedaży	(363 354)	(606 608)	243 254	25 097	-	218 157	-	-	-
Zmiana stanu aktyw ów z tytułu odroczonego podatku	(211 966)	(214 893)	2 927	2 927	-	-	-	-	-
dochodow ego Zmiana stanu innych aktyw ów i aktyw ów przeznaczonych do
zbycia	(153 943)	(176 627)	22 684	19 995	-	-	2 689	-	-
Zmiana stanu zobow iązań w obec innych banków i instytucji
finansow ych	(393 237)	(241 575)	(151 662)	(131 905)	-	-	(19 757)	-	-
Zmiana stanu pochodnych instrumentów finansow ych
(zobow iązanie) oraz zobow iązań finansow ych w ycenianych
do w artości godziw ej przez w ynik finansow y	1 290 077	1 293 766	(3 689)	(3 689)	-	-	-	-	-
Zmiana stanu zobow iązań w obec klientów	1 922 604	2 570 652	(648 048)	(343 200)	-	-	(304 848)	-	-
Zmiana stanu zobow iązań z tytułu emisji dłużnych papierów
w artościow ych	(340 567)	(186 229)	(154 338)	(39 423)	-	-	-	-	(114 915)
Zmiana stanu rezerw oraz rezerw z tytułu odroczonego
podatku odroczonego	(29 687)	(22 143)	(7 544)	(5 588)	-	-	(1 956)	-	-
Zmiana stanu pozostałych zobow iązań oraz pozostałych
zobow iązań w ycenianych w g zamortyzow anego kosztu	48 720	(76 932)	125 652	(12 175)	-	-	(6 844)	144 671	-

* instrumenty finansowe dostępne do sprzedaży

53 Transakcje z jednostkami powiązanymi

Podmiotem dominującym całej Grupy Getin Holding jest dr Leszek Czarnecki.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje sprawozdanie finansowe Getin Holding S.A. oraz sprawozdania finansowe jednostek zależnych i stowarzyszonych wymienionych w nocie 2.

Ponadto wystąpiły następujące jednostki powiązane nie objęte konsolidacją lub wyceną metodą praw własności:

Jednostki powiązane z Getin Holding S.A. przez podmiot dominujący - dr Leszka Czarneckiego:

• LC Corp B.V.
• spółki grupy LC Corp S.A.
• spółki grupy RB Investcom sp. z o.o.
• spółki grupy Getin Noble Bank S.A.
• spółki grupy TU Europa S.A
• Fundacja Jolanty i Leszka Czarneckich
• Fundacja St. Antonys College Oxford Noble Foundation
• DocFLOW S.A.
• TOTAL FINANCE sp. z o.o.
• Happy Miles S.A.
• Grupa LC Corp S.A.:
• LC Corp S.A.
• Arkady Wrocławskie S.A.
• Warszawa Przyokopowa sp. z o.o.
• Sky Tower S.A.
• Kraków Zielony Złocień sp. z o.o.
• LC Corp Invest I sp. z o.o.
• LC Corp Invest II sp. z o.o.
• LC Corp Invest III sp. z o.o.
• LC Corp Invest VII sp. z o.o.
• LC Corp Invest VIII sp. z o.o.
• LC Corp Invest IX sp. z o.o.
• LC Corp Invest X sp. z o.o.
• LC Corp Invest XI sp. z o.o.
• LC Corp Invest XII sp. z o.o.
• LC Corp Invest XV sp. z o.o.
• LC Corp Invest XV sp. z o.o. Finance S.K.A.
• LC Corp Invest XV sp. z o.o. Investments S.K.A
• LC Corp Invest XV sp. z o.o. Projekt 1 sp. k.
• LC Corp Invest XV sp. z o.o. Projekt 2 sp. k.
• LC Corp Invest XV sp. z o.o. Projekt 3 sp. k.
• LC Corp Invest XV sp. z o.o. Projekt 4 sp. k.
• LC Corp Invest XV sp. z o.o. Projekt 5 sp. k.
• LC Corp Invest XV sp. z o.o. Projekt 6 sp. k.
• LC Corp Invest XV sp. z o.o. Projekt 7 sp. k.
• LC Corp Invest XV sp. z o.o. Projekt 8 sp. k.
• LC Corp Invest XV sp. z o.o. Projekt 9 sp. k.
• LC Corp Invest XV sp. z o.o. Projekt 10 sp. k.
• LC Corp Invest XV sp. z o.o. Projekt 11 sp. k.
• LC Corp Invest XV sp. z o.o. Projekt 12 sp. k.
• LC Corp Invest XV sp. z o.o. Projekt 14 sp.k.
• LC Corp Invest XVII sp. z o.o. Projekt 20 sp. k.
• LC Corp Invest XVII sp. z o.o. Projekt 21 sp. k.

Grupa Kapitałowa Getin Holding

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31.12.2016

(dane w tys. zł)

• LC Corp Invest XVII sp. z o.o. Projekt 22 sp. k.
• LC Corp Invest XVI sp. z o.o.
• LC Corp Invest XVII sp. z o.o.
• LC Corp Invest XVIII sp. z o.o. Real Estate S.K.A.
• LC Corp Invest XVIII sp. z o.o.

Grupa RB Investcom sp. z o.o.:

• RB Investcom sp. z o.o.
• RB Computer sp. z o.o.
• RB Consulting sp. z o.o.
• TOTAL MONEY sp. z o.o.
• SKY DRESS sp. z o.o.

Grupa Getin Noble Bank S.A.:

• Getin Noble Bank S.A.
• BPI Bank Polskiej Inwestycji S.A.
• Noble Securities S.A.
• Nobel Funds TFI S.A.
• Noble Concierge sp. z o.o.
• Sax Development sp. z o.o.
• PROEKSPERT sp. z o.o.
• PROEKSPERT sp. z o.o. sp. k.
• Prefstal Sp. z o.o.
• Agencja Rozwoju Lokalnego S.A.
• Konwin Kruszwica Sp. z o.o. w upadłości
• Debtor NSFIZ
• Property FIZAN
• Projekt Mielno sp z o.o.
• Ettrik Investments sp z o.o.
• Projekt Mielno sp z o.o.
• Nieruchomościowa Grupa Inwestycyjna sp. z o.o.
• Suburban Investments Group sp. z o.o.
• Środkowo Europejska Grupa Inwestycyjna sp. z o.o.
• Projekty Kolonia Brzeziny Wielkie sp. z o.o.
• Lakeford Investments sp. z o.o.
• Redmile Investments sp. z o.o.

Grupa TU Europa S.A.:

• TU Europa Na Życie S.A.
• PSA TU Europa UA Życie Ukraina
• PSA TU Europa UA Ukraina

Transakcje zawierane przez jednostki wchodzące w skład Grupy są realizowane na warunkach nie różniących się istotnie od warunków rynkowych.

W ramach działalności kredytowej dla podmiotów powiązanych Grupa stosuje standardowe warunki kredytowania:

• transakcje zawierane są wg zaakceptowanych przez banki wchodzące w skład Grupy zasad i warunków,
• ocena wiarygodności spółek zależnych, oparta jest na zasadach obowiązujących przy ocenie zdolności kredytowej klientów banków wchodzących w skład Grupy,
• zasady zabezpieczenia finansowania transakcji są zgodne z instrukcją prawnych zabezpieczeń obowiązujących w bankach wchodzących w skład Grupy;
• stosowane przez banki wchodzące w skład Grupy są również ogólne zasady monitorowania płatności oraz zasady wypowiadania umów i windykacji należności.

Transakcje spółek Grupy z pozostałymi jednostkami powiązanymi:

		Bilans 31.12.2016			Pozabilans 31.12.2016
Transkacje spółek Grupy z pozostałymi jednostkami powiązanymi (w tys. PLN)	Należności brutto	Zobowiązania	Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości należności nieregularnych	Przychody z tytułu odsetek	Koszty z tytułu odsetek	Przychody z tytułu prowizji	Koszty z tytułu prowizji	Udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne
Jednostki pozostałe, w tym:	84 959	331 035	-	401	18 045	-	883	550
LC Corp BV	2 500	-	-	-	5	-	-	-
Sky Tower S.A.	37	11 452	-	-	119	-	-	-
Kraków Zielony Złocień sp. z o.o.	1 041	-	-	4	-	-	-	-
Getin Noble Bank S.A.	16 664	167 273	-	390	8 724	-	103	550
Noble Securities S.A.	13	-	-	-	-	-	780	-
Noble Concierge sp. z o.o.	-	50	-	-	-	-	-	-
BIK S.A.	-	2	-	-	-	-	-	-
DocFLOW S.A.	1 990	1 721	-	7	1	-	-	-
TU Europa S.A.	22 695	45 000	-	-	3	117 696	-	-
TU Europa na Życie S.A.	19 335	77 281	-	-	3 645	6 980	-	-
Open Life TU Życie S.A.	20 684	28 256	-	-	5 548	21 915	-	-

	Bilans		Rachunek zysków i strat (Działalność kontynuowana)				Pozabilans
		31.12.2015			01.01.2015 - 31.12.2015			31.12.2015
Transkacje spółek Grupy z pozostałymi jednostkami powiązanymi (w tys. PLN)	Należności brutto	Zobowiązania	Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości należności nieregularnych	Przychody z tytułu odsetek	Koszty z tytułu odsetek	Przychody z tytułu prowizji	Koszty z tytułu prowizji	Udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne
Jednostki pozostałe, w tym:	60 233	661 212	-	108 630	23 729	150 503	2 226	550
Sky Tower sp. z o.o.	37	1	-	-	-	-	-	-
Arkady Wrocławskie S.A.	45	-	-	-	-	-	-	-
Warszawa Przyokopowa sp. z o.o.	-	10	-	-	-	-	-	-
LC Corp S.A.	675	1	-	2	-	-	-	-
Europejski Dom Brokerski sp. z o.o.	17	-	-	-	-	2 499	-	-
MultiFinance Expert sp. z o.o.	48	-	-	-	-	-	-	-
Getin Noble Bank S.A.	43 330	300 080	-	890	12 505	17 131	73	550
Noble Securities S.A.	17	57	-	-	40	-	674	-
Home Broker S.A.	249	164	-	-	-	-	1 479	-
Noble Funds TFI S.A.	380	-	-	-	-	2 472	-	-
Noble Concierge sp. z o.o.	-	192	-	-	-	-	-	-
BIK S.A.	-	-	-	-	-	1	-	-
TU Europa S.A.	11 908	73 251	-	96 665	3 101	124 309	-	-
TU Europa na Życie S.A.	3 392	164 513	-	11 073	8 027	3 783	-	-
Open Life TU Życie S.A.	135	122 943	-	-	56	308	-	-

Świadczenia dla członków Zarządu

	Wartość świadczeń
Świadczenia dla członków Zarządu Getin Holding S.A. (w tys. PLN)	01.01.2016- 31.12.2016	01.01.2015- 31.12.2015
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze	4 546	6 584
Płatności w formie akcji własnych	-	-
Razem	4 546	6 584

	Wartość świadczeń
Świadczenia dla członków Rady Nadzorczej Getin Holding S.A.	01.01.2016-	01.01.2015-
(w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze	2 028	189
Płatności w formie akcji własnych	-	-
Razem	2 028	189
Wynagrodzenia i inne świadczenia członków zarządów i rad nadzorczych	Wartość świadczeń
spółek zależnych Grupy	01.01.2016-	01.01.2015-
(w tys. PLN)	31.12.2016	31.12.2015
Zarządy
Krótkoterminow e św iadczenia pracow nicze	22 878	26 968
Pozostałe św iadczenia długoterminow e	-	150
Św iadczenia z tytułu rozw iązania stosunku pracy	-	926
Razem	22 878	28 044
Rady Nadzorcze
Krótkoterminow e św iadczenia pracow nicze	1 810	2 246
Razem	1 810	2 246
Łączna kwota świadczeń	24 688	30 290

Ujawnienia zgodnie z MSSF 12 par. 12 (dane w tys. zł)

	Grupa Idea Bank (Polska)		MW Trade
	31.12.2016	31.12.2015	31.12.2016	31.12.2015
Proporcja udziałów własnościowych posiadanych przez udziały niekontrolujące	45,57%	44,10%	48,73%	48,73%
Proporcja praw głosu posiadanych przez udziały niekontrolujące	45,02%	43,52%	48,73%	48,73%
Wynik finansowy przypisany udziałom niekontrolującym	194 805	127 359	6 174	9 455
Udziały niekontrolujące jednostki zależnej na koniec okresu sprawozdawczego	1 119 726	906 234	42 204	40 729
Skrócone informacje finansowe na temat jednostki zależnej:
Dywidendy wypłacone udziałom niekontrolującym	-	-	4 699	4 168
Aktywa	21 516 726	18 857 506	577 248	813 797
Zobowiązania	19 059 349	16 802 601	490 167	729 742
Zysk netto	440 851	312 043	12 668	19 401

54 Połączenia jednostek gospodarczych

			Wartość firmy nabyta w okresie
Spółka	Wartość firmy - stan na dzień 01.01.2016	Cena przejęcia opłacona środkami pieniężnymi	Wartość przejętych aktywów netto	Wartość firmy na nabyciu	Wartość firmy w w yniku połączenia jednostek	Sprzedaż	Różnice kursow e z przeliczenia	Wartość firmy stan na dzień 31.12.2016	Nabyty/ zbyty udział w aktyw ach netto w okresie	Udział w aktyw ach netto na koniec okresu
Działalność kontynuowana	567 496	2 300	1 205	1 095	1 169	-	4 524	574 284
Carcade Sp. z o.o.	19 561						3 416	22 977		100,00%
MW Trade S.A.	9 846							9 846		51,27%
Idea Bank S.A. (Ukraina)	7 132						(352)	6 780	0,07%	99,59%
Idea Bank (Rumunia) S.A.	17 857						621	18 478		100,00%
Idea Expert S.A.	133 773							133 773	-1,47%	54,43%*
Idea Bank S.A. (Białoruś)	26 941						839	27 780		100,00%
Tax Care S.A.	190 528							190 528	-1,47%	54,43%*
Idea Money S.A.	161 858							161 858	-1,47%	54,43%*
Banfi Polska Sp. z o.o.	-	2 300	1 205	1 095	1 169			2 264	100,00%	100,00%
Działalność zaniechana	231 263	-	-	-	-	(231 263)	-	-
GetBack S.A.	231 263					(231 263)		-	-100,00%	0,00%
Razem	798 759	2 300	1 205	1 095	1 169	(231 263)	4 524	574 284

* spadek udziału związany jest ze zmianą udziału w kapitale Idea Bank (Polska)

			Wartość firmy nabyta w okresie
Spółka	Wartość firmy - stan na dzień 01.01.2015	Cena przejęcia	W tym opłacona środkami pieniężnymi	Wartość przejętych aktywów netto	Wartość firmy nabyta w okresie	Sprzedaż / Spisanie	Różnice kursow e z przeliczenia	Wartość firmy stan na dzień 31.12.2015	Nabyty/ zbyty udział w aktyw ach netto w okresie	Udział w aktyw ach netto na koniec okresu
Działalność kontynuowana	591 331		- -	-	-	(16 000)	(7 835)	567 496
Carcade Sp. z o.o.	21 223						(1 662)	19 561		100,00%
MW Trade S.A.	9 846							9 846		51,27%
Idea Bank S.A. (Ukraina)	9 876						(2 744)	7 132	0,18%	99,52%
Idea Bank (Rumunia) S.A.	18 025						(168)	17 857		100,00%
Idea Expert S.A.	133 773							133 773	-5,37%	55,90%*
Idea Bank S.A. (Białoruś)	30 202						(3 261)	26 941		100,00%
Tax Care S.A.	190 528							190 528	-5,37%	55,90%*
Idea Money S.A.	177 858					(16 000)		161 858	-5,37%	55,90%*
Działalność zaniechana	231 263		- -	-	-	-	-	231 263
GetBack S.A.	231 263							231 263	-5,37%	55,90%*
Razem	822 594		- -	-	-	(16 000)	(7 835)	798 759

* spadek udziału związany jest ze zmianą udziału w kapitale Idea Bank (Polska)

Rozliczenie nabycia Banfi Polska Sp. zo.o.:

Nabycie spółki Banfi Polska Sp. z o.o. zostało opisane szczegółowo w punkcie drugim Dodatkowych informacji i objaśnień do niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Zapłacona cena	2 300
Aktywa netto wg sprawozdania z sytuacji finansowej	1 205
Wartość firmy	1 095

Ujawnienia dotyczące jednostek nabytych w bieżącym okresie sprawozdawczym, zgodnie z MSSF3 par. B64(q):

2016	Przychody	Zysk/ strata netto	Zysk/ strata, nieuwzględnione w wyniku Grupy	Przychody, nieuwzględnione w wyniku Grupy	Zysk/ strata, uwzględnione w wyniku Grupy	Przychody, uwzględnione w wyniku Grupy	Udział Grupy
Banfi Polska Sp. z o.o.	390	17	-	-	17	390	54,43%
Asset Service Finance Sp. z o.o.	-	(17 978)	-	-	(17 978)	-	100,00%

55 Składniki innych całkowitych dochodów

Inne całkowite dochody (w tys. PLN)	01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych	56 512	(109 113)
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży	(40 671)	(218 636)
Zyski (straty) za okres	(40 671)	(215 183)
Korekty wynikające z przeklasyfikowania zysków (strat) ujętych w zysku lub stracie	-	(3 453)
Efekt rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych	(2 862)	385
Inne całkowite dochody ogółem netto	12 979	(327 364)
Podatek dochodowy odnoszący się do składników innych całkowitych dochodów (w tys. PLN)	01.01.2016 - 31.12.2016	01.01.2015 - 31.12.2015
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych - kwota nieopodatkowana	56 512	(109 113)
Kwota przed opodatkowaniem	56 512	(109 113)
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży	(40 671)	(218 636)
Kwota przed opodatkowaniem	(50 826)	(269 748)
Podatek dochodowy	10 155	51 112
Efekt rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych	(2 862)	385
Kwota przed opodatkowaniem	(3 534)	475
Podatek dochodowy	672	(90)
Podatek dochodowy odnoszący się do składników innych całkowitych dochodów ogółem	10 827	51 022

56 Zdarzenia następujące po dniu bilansowym

Poniżej zaprezentowane zostały zdarzenia, które wystąpiły po dniu bilansowym, ale nie wymagały dokonania korekt w prezentowanym sprawozdaniu:

W dniu 4.01.2017 została utworzona spółka IL Intermediary Sp. z o.o. w 100% kontrolowana przez Idea Leasing S.A.

W dniu 31.01.2017 Getin Holding zbył, a LC Corp BV nabył 755 akcji Getin Leasing S.A., stanowiących 10,02% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu Getin Leasing i 10,02% jej kapitału zakładowego za łączną cenę wynoszącą 25 922 tys. zł.

W dniu 10.03.2017 Getin Holding zawarł z osobą fizyczną umowę nabycia 0,02% udziału w kapitale zakładowym spółki Seret Invest Sp. z o.o. z siedzibą w Kijowie, Ukraina, oraz warunkową umowę nabycia od tejże spółki 100% udziału w kapitale zakładowym Spółki Finansowej Seret sp. z. o.o. z siedzibą w Kijowie, Ukraina, pod warunkiem uzyskania zgody ukraińskiego urzędu antymonopolowego. Łączna cena nabycia udziałów wynosi 101 tys. UAH (co stanowi równowartość 15,4 tys. zł). W dniu 13.03.2017 Getin Holding nabył udział w kapitale zakładowym Seret Invest Sp. z o.o. i uzyskał prawo kontroli nad spółkami. Przedmiotem działalności Spółki Finansowej Seret sp. z o.o. jest zakup, obrót i windykacja portfeli wierzytelności w tym m. in. wierzytelności spółki zależnej Idea Bank Ukraina.

Piotr Kaczmarek Krzysztof Bielecki Prezes Zarządu I Wiceprezes Zarządu

Izabela Lubczyńska Krzysztof Florczak Członek Zarządu Członek Zarządu

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe składa się ze 135 kolejno numerowanych stron.

Wrocław, 22 marca 2017 roku