Ferro S.A. — Audit Report / Information 2017

Apr 17, 2018

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY KOŃCZĄCY SIĘ 31 GRUDNIA 2017 R. PRZYGOTOWANE ZGODNIE Z MIĘDZYNARODOWYMI STANDARDAMI SPRAWOZDAWCZOŚCI FINANSOWEJ, KTÓRE ZOSTAŁY ZATWIERDZONE PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ

Spis treści

Strona

Jednostkowe sprawozdanie finansowe

Jednostkowe sprawozdanie z zysków lub strat i innych całkowitych dochodów	3
Jednostkowe sprawozdanie z sytuacji finansowej	4
Jednostkowe sprawozdanie z przepływów pieniężnych	5
Jednostkowe sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym	6
Informacje objaśniające	7

FERRO S.A. Jednostkowe sprawozdanie finansowe za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2017 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

Jednostkowe sprawozdanie z zysków lub strat i innych całkowitych dochodów za rok kończący się 31 grudnia

	Nota	2017	2016
Przychody ze sprzedaży	4	218 134,1	195 524,8
Pozostałe przychody	5	856,1	394,6
Koszt własny sprzedanych towarów i materiałów		(165 909,0)	(151 582,1)
Zużycie materiałów i energii		(3 491,5)	(3 220,8)
Wynagrodzenia oraz świadczenia pracownicze	7	(17 657,5)	(15 884,7)
Amortyzacja	10, 11	(1 840,3)	(1 421,6)
Pozostałe koszty	6	(16 202,0)	(13 810,8)
Zysk na działalności operacyjnej		13 889,9	9 999,4
Przychody finansowe	8	16 733,0	0,1
Koszty finansowe, w tym:	8	(9 681,7)	(2 979,2)
Odsetki ujęte w rezerwie na zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego	9, 20	(7 952,9)	-
Przychody/(Koszty) finansowe netto		7 051,3	(2 979,1)
Zysk przed opodatkowaniem		20 941,2	7 020,3
Podatek dochodowy	9	(23 431,0)	(2 070,4)
(Strata)/Zysk netto za rok obrotowy		(2 489,8)	4 949,9
Inne całkowite dochody netto za rok obrotowy		-	-
Całkowite dochody ogółem za rok obrotowy		(2 489,8)	4 949,9

Informacje objaśniające zawarte na stronach od 7 do 37 są integralną częścią niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego.

FERRO S.A. Jednostkowe sprawozdanie finansowe za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2017 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

Jednostkowe sprawozdanie z sytuacji finansowej na dzień 31 grudnia

	Nota	2017	2016
Aktywa
Aktywa trwałe
Rzeczowe aktywa trwałe	10	19 042,6	18 682,2
Wartości niematerialne	11	416,5	515,6
Inwestycje w jednostkach zależnych	12	99 911,1	105 768,6
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	13	801,2	1 137,2
Aktywa trwałe razem		120 171,4	126 103,6
Aktywa obrotowe
Zapasy	14	66 029,5	61 542,6
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	15	39 153,0	29 060,6
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	16	3 688,6	169,7
Aktywa obrotowe razem		108 871,1	90 772,9
Aktywa razem		229 042,5	216 876,5
Pasywa
Kapitał własny
Kapitał zakładowy	17	21 242,7	21 242,7
Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej		84 863,8	84 863,8
Zyski zatrzymane		9 142,5	37 123,5
Kapitał własny razem		115 249,0	143 230,0
Zobowiązania
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek oraz innych instrumentów dłużnych	18	22 334,0	9 910,4
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	19	342,6	237,7
Zobowiązania długoterminowe razem		22 676,6	10 148,1
Zobowiązania krótkoterminowe
Kredyty w rachunku bieżącym	16	-	20 120,9
Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek oraz innych instrumentów dłużnych	18	13 937,9	17 906,0
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	19	2 022,3	1 692,4
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego		2 449,9	708,9
Rezerwa na zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego wraz z odsetkami	20	27 207,5	-
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	21	45 499,3	23 070,2
Zobowiązania krótkoterminowe razem		91 116,9	63 498,4
Zobowiązania razem		113 793,5	73 646,5
Pasywa razem		229 042,5	216 876,5

Informacje objaśniające zawarte na stronach od 7 do 37 są integralną częścią niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego.

FERRO S.A. Jednostkowe sprawozdanie finansowe za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2017 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

Jednostkowe sprawozdanie z przepływów pieniężnych za rok kończący się 31 grudnia

Nota	2017	2016
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej
Zysk przed opodatkowaniem	20 941,2	7 020,3
Korekty
Amortyzacja	1 840,3	1 421,6
Utworzenie odpisu z tytułu utraty wartości	337,0	655,1
Zysk ze sprzedaży wartości niematerialnych i rzeczowych aktywów trwałych	(20,2)	(2,2)
Odsetki i dywidendy netto	(12 347,0)	1 296,1
Zmiana stanu zapasów	(4 787,2)	(8 829,4)
Zmiana stanu należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych Zmiana zobowiązań krótkoterminowych z tytułu dostaw i usług	(3 601,1)	(1 356,6)
oraz pozostałych	22 412,7	5 564,0
Zmiana stanu świadczeń pracowniczych	434,8	1 055,7
Odsetki ujęte w rezerwie na zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego	7 952,9	-
Środki pieniężne netto wygenerowane na działalności operacyjnej	33 163,4	6 824,6
Podatek dochodowy (zapłacony)/zwrócony	(2 099,4)	1 084,0
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej	31 064,0	7 908,6
Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej Wpływy inwestycyjne
Wpływy z tytułu sprzedaży wartości niematerialnych i rzeczowych aktywów
trwałych	36,4	9,3
Zwrot dopłat do kapitału przez jednostkę zależną	5 857,5	13 248,0
Dywidendy otrzymane	7 201,9	-
Wydatki inwestycyjne
Nabycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych	(1 627,0)	(1 994,2)
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	11 468,8	11 263,1
Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej Wpływy finansowe
Zaciągnięcie kredytów i pożyczek	24 000,0	9 000,0
Wydatki finansowe
Spłata zobowiązań z tytułu umów leasingu finansowego	(418,9)	(323,1)
Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli	(25 491,2)	(15 932,0)
Spłata kredytów i pożyczek	(15 600,0)	(12 100,0)
Odsetki zapłacone	(1 382,9)	(1 296,1)
Środki pieniężne netto z działalności finansowej	(18 893,0)	(20 651,2)
Przepływy pieniężne netto, razem	23 639,8	(1 479,5)
W tym zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych	25,2	(0,5)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty po pomniejszeniu o kredyty w rachunku bieżącym na początek okresu	(19 951,2)	(18 471,7)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty po pomniejszeniu o kredyty w rachunku 16
bieżącym na koniec okresu	3 688,6	(19 951,2)
W tym o ograniczonej możliwości dysponowania	-	-

Informacje objaśniające zawarte na stronach od 7 do 37 są integralną częścią niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego.

FERRO S.A. Jednostkowe sprawozdanie finansowe za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2017 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

Jednostkowe sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym za rok kończący się 31 grudnia

			Kapitał z
			emisji akcji
			powyżej
			ich
			wartości
	Nota	Kapitał zakładowy	nominalnej	Kapitał rezerwowy	Akcje własne	Zyski zatrzymane	Kapitał własny razem
Kapitał własny na dzień
1 stycznia 2017 r.		21 242,7	84 863,8	-	-	37 123,5	143 230,0
Całkowite dochody za okres
sprawozdawczy
Strata netto za okres		-	-	-	-	(2 489,8)	(2 489,8)
Inne całkowite dochody netto za
okres sprawozdawczy		-	-	-	-	-	-
Całkowite dochody ogółem za
okres sprawozdawczy		-	-	-	-	(2 489,8)	(2 489,8)
Transakcje z właścicielami, ujęte
bezpośrednio w kapitale własnym
Wypłata dywidendy	17	-	-	-	-	(25 491,2)	(25 491,2)
Dopłaty od i wypłaty do właścicieli		-	-	-	-	(25 491,2)	(25 491,2)
Kapitał własny na dzień
31 grudnia 2017 r.		21 242,7	84 863,8	-	-	9 142,5	115 249,0
Kapitał własny na dzień
1 stycznia 2016 r.		21 242,7	84 863,8	-	-	48 105,6	154 212,1
Całkowite dochody za okres
sprawozdawczy
Zysk netto za okres		-	-	-	-	4 949,9	4 949,9
Inne całkowite dochody netto za
okres sprawozdawczy		-	-	-	-	-	-
Całkowite dochody ogółem za
okres sprawozdawczy		-	-	-	-	4 949,9	4 949,9
Transakcje z właścicielami, ujęte
bezpośrednio w kapitale własnym
Wypłata dywidendy	17	-	-	-	-	(15 932,0)	(15 932,0)
Dopłaty od i wypłaty do właścicieli		-	-	-	-	(15 932,0)	(15 932,0)
Kapitał własny na dzień
31 grudnia 2016 r.		21 242,7	84 863,8	-	-	37 123,5	143 230,0

Informacje objaśniające zawarte na stronach od 7 do 35 są integralną częścią niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego.

1. Podstawowe dane o Spółce

FERRO S.A. (zwana dalej "Spółką") jest spółką akcyjną zarejestrowaną w Polsce pod nr KRS 0000289768. Siedziba Spółki mieści się w Skawinie, ul. Przemysłowa 7.

W dniu 1 października 2007 r., postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, XII Wydział Gospodarczy KRS wykreślono dotychczasową spółkę – Ferro Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zastępując ją spółką z nową formą prawną – FERRO Spółka Akcyjna pod numerem KRS 0000289768.

Spółka została założona zgodnie ze statutem Spółki z dnia 11 września 2007 r. na czas nieokreślony.

Przedmiotem działalności Spółki jest sprzedaż armatury sanitarnej, instalacyjnej, sprzętu wyposażenia hydraulicznego, grzewczego i klimatyzacji.

Jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało przygotowane za okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r., natomiast dane porównawcze obejmują okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r.

Spółka jest jednostką dominującą Grupy Kapitałowej FERRO S.A. i sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r.

2. Podstawa sporządzenia jednostkowego sprawozdania finansowego

a) Oświadczenie zgodności

Jednostkowe sprawozdanie finansowe za rok kończący się 31 grudnia 2017 r. zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej, które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską, zwanymi dalej "MSSF UE". Jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone przez Zarząd Spółki w dniu 16 kwietnia 2018 r.

MSSF UE zawierają wszystkie Międzynarodowe Standardy Rachunkowości, Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej oraz związane z nimi Interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej (KIMSF) poza wymienionymi poniżej Standardami oraz Interpretacjami, które oczekują na zatwierdzenie przez Unię Europejską oraz Standardami oraz Interpretacjami, które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską, ale nie weszły jeszcze w życie.

Zmiany wynikające ze zmian MSSF

Pewne nowe standardy, zmiany do standardów oraz interpretacji, które obowiązują lub będą obowiązywać dla okresów sprawozdawczych kończących się po 31 grudnia 2017 roku, nie zostały uwzględnione do sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego. Jednakże oczekuje się, iż żadne z nich nie będzie miało istotnego wpływu na sprawozdanie Spółki za wyjątkiem MSSF 16 Leasing, MSSF 15 Przychody z umów z klientami, MSSF 9 Instrumenty finansowe oraz KIMSF 23 Niepewność związana z ujęciem podatku dochodowego.

MSSF 16 Leasing, który będzie obowiązkowy dla sprawozdania finansowego Spółki za rok 2019, zastępuje MSR 17 Leasing oraz związane z tym standardem interpretacje. W odniesieniu do leasingobiorców nowy Standard eliminuje występujące obecnie rozróżnienie pomiędzy leasingiem finansowym oraz operacyjnym i wprowadza większość umów leasingu do sprawozdania z sytuacji finansowej.

Zgodnie z MSSF 16 umowa jest, lub zawiera w sobie, leasing jeśli w zamian za wynagrodzenie przekazuje prawo do kontroli użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów na dany okres. Dla takich umów nowy model wymaga ujęcia u leasingobiorców aktywów z tytułu prawa do użytkowania oraz zobowiązania z tytułu leasingu w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Prawa do użytkowania podlegają amortyzacji, natomiast od zobowiązania nalicza się odsetki. Spowoduje to powstanie większych kosztów w początkowej fazie leasingu, nawet w przypadku gdy jego strony uzgodniły stałe opłaty roczne.

Nowy standard przewiduje kilka wyłączeń o ograniczonej możliwości zastosowania, między innymi:

• dla umów leasingu o okresie poniżej 12 miesięcy bez opcji wykupu, oraz
• dla umów leasingu dotyczących składnika aktywów o niskiej wartości.

Ujęcie umów leasingu u leasingodawcy w większości przypadków pozostanie niezmienione w związku z utrzymanym podziałem na umowy leasingu operacyjnego oraz finansowego.

W momencie początkowego zastosowania wpływ Standardu będzie zależał od specyficznych faktów i okoliczności dotyczących umów leasingu, których jednostka będzie stroną. Z obecnych analiz wpływu Standardu na sprawozdanie finansowe Spółki wynika, że zastosowanie nowego standardu na dzień 31 grudnia 2017 roku spowodowałoby zwiększenie

Informacje objaśniające do jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2017 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

sumy bilansowej wynikającej z ujęcia w sprawozdaniu z sytuacji finansowej dodatkowego prawa do użytkowania przedmiotu leasingu oraz zobowiązania do dokonania płatności z tytułu leasingu w wysokości około 450 tys. zł.

MSSF 15 Przychody z umów z klientami będzie obowiązkowy dla sprawozdania finansowego Spółki za rok 2018. Standard ten zawiera zasady, które zastąpią większość szczegółowych wytycznych w zakresie ujmowania przychodów istniejących obecnie w MSSF. Zgodnie z nowym standardem jednostki będą stosować pięciostopniowy model, aby określić moment ujęcia przychodów oraz ich wysokość. Model ten zakłada, że przychody powinny być ujęte wówczas, gdy (lub w stopniu, w jakim) jednostka przekazuje klientowi kontrolę nad towarami lub usługami, oraz w kwocie, do jakiej jednostka oczekuje być uprawniona. Zależnie od spełnienia określonych kryteriów, przychody są:

• rozkładane w czasie, w sposób obrazujący wykonanie umowy przez jednostkę, lub
• ujmowane jednorazowo, w momencie, gdy kontrola nad towarami lub usługami jest przeniesiona na klienta.

MSSF 15 zawiera nowe wymogi dotyczące ujawnień, zarówno ilościowych jak i jakościowych, mających na celu umożliwienie użytkownikom sprawozdań finansowych zrozumienie charakteru, kwoty, momentu ujęcia i niepewności odnośnie przychodów i przepływów pieniężnych wynikających z umów z klientami.

Zmiany do MSSF 15 wyjaśniają niektóre wymogi Standardu oraz zawierają dodatkowe uproszczenia w zakresie okresu przejściowego dla jednostek, które wdrażają nowy Standard.

Zmiany wyjaśniają w jaki sposób należy:

• dokonywać identyfikacji zobowiązań umownych (obietnicy przeniesienia towarów lub usług);
• określać czy spółka działa we własnym imieniu dostarczając towary lub świadcząc usługi, czy działa jako agent (jest odpowiedzialna za zorganizowanie dostarczenia towarów lub świadczenie usług); oraz
• określać, czy przychód z udzielenia licencji powinien być ujęty jednorazowo czy rozłożony w czasie.

Ponadto, zmiany zawierają dwa dodatkowe uproszczenia:

• jednostka nie musi przekształcać umów, które są zakończone na początek najwcześniejszego zaprezentowanego okresu (dla jednostek stosujących pełną retrospektywną metodę); oraz
• dla umów, które podlegały modyfikacjom przed początkiem najwcześniejszego zaprezentowanego okresu, jednostka nie musi dokonać retrospektywnego przekształcenia umowy, tylko odzwierciedlić skumulowany efekt wszystkich modyfikacji, które nastąpiły przed początkiem najwcześniejszego zaprezentowanego okresu (również dla jednostek które wybiorą opcję wykazania skumulowanego efektu początkowego zastosowania na dzień zastosowania po raz pierwszy).

Z analiz wpływu Standardu na sprawozdanie finansowe Spółki wynika, że zastosowanie standardu będzie miało wpływ na ujęcie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej rozrachunków związanych ze spodziewanym zwrotem sprzedanych towarów. Obecnie Spółka rozpoznaje rezerwę na spodziewane zwroty towarów (prezentowaną w zobowiązaniach z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych) w wysokości marży zrealizowanej na sprzedaży towarów, co do których oczekuje się, że będą zwrócone (na dzień 31 grudnia 2017 r. rezerwa ta miała wartość 203,5 tys. zł), natomiast po zastosowaniu nowego Standardu rozrachunki te będą ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej poprzez rozpoznanie składnika aktywów w kwocie kosztu własnego sprzedanych towarów, co do których oczekuje się ich zwrotu oraz zobowiązania w kwocie będącej równowartością przychodów ze sprzedaży zrealizowanych na sprzedaży towarów, co do których oczekuje się ich zwrotu. Według danych finansowych na dzień 31 grudnia 2017 r. aktywo to wynosiłoby ok. 648,0 tys. zł, a zobowiązanie 851,5 tys. zł.

MSSF 9 Instrumenty finansowe, stanie się obowiązujący dla sprawozdań finansowych sporządzanych za okresy rozpoczynające się od 1 stycznia 2018 roku.

Nowy standard zastępuje MSR 39 Instrumenty Finansowe: ujmowanie i wycena, z tym że jednostka ma wybór polityki rachunkowości zastosowania przepisów dotyczących rachunkowości zabezpieczeń zgodnie z MSSF 9 lub kontynuowania wytycznych MSR 39 w tym do czasu wejścia w życie standardu opartego na projekcie IASB zabezpieczeń makro, za wyjątkiem przepisów MSR 39 dotyczącym zabezpieczenia wartości godziwej ekspozycji na ryzyko stopy procentowej portfela aktywów lub zobowiązań finansowych który nadal ma zastosowanie.

Mimo, że dopuszczalne metody wyceny aktywów finansowych, czyli zamortyzowany koszt, wartość godziwa przez inne całkowite dochody oraz wartość godziwa przez zysk lub stratę, są podobne do MSR 39, to kryteria klasyfikacji do poszczególnych kategorii są znacząco odmienne.

Składnik aktywów finansowych jest klasyfikowany do kategorii wycenianych po początkowym ujęciu według zamortyzowanego kosztu, jeżeli spełnione są następujące dwa warunki:

Informacje objaśniające do jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2017 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

• aktywa utrzymywane są w ramach modelu biznesowego, którego celem jest utrzymywanie aktywów w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z kontraktu; oraz
• jego warunki umowne powodują powstanie w określonych momentach przepływów pieniężnych stanowiących wyłącznie spłatę kapitału oraz odsetek od niespłaconej części kapitału.

W sytuacji, gdy powyższe warunki nie są spełnione (jak to ma miejsce na przykład w przypadku instrumentów kapitałowych innych jednostek), składnik aktywów finansowych jest wyceniany w wartości godziwej.

Zyski i straty z wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej ujmowane są w wyniku bieżącego okresu, za wyjątkiem aktywów utrzymywanych w ramach modelu biznesowego, którego celem jest utrzymywanie aktywów zarówno w celu uzyskania przepływów pieniężnych z kontraktów jak i ich sprzedaż – dla tych aktywów zyski i straty z wyceny ujmowane są w innych całkowitych dochodach.

Ponadto w przypadku, gdy inwestycja w instrument kapitałowy nie jest przeznaczona do obrotu, MSSF 9 daje możliwość dokonania nieodwracalnej decyzji o wycenie takiego instrumentu finansowego, w momencie początkowego ujęcia, w wartości godziwej przez inne całkowite dochody (w tym zyski lub straty z tytułu różnic kursowych). Wartości ujęte w innych całkowitych dochodach w związku z powyższą wyceną nie mogą w późniejszych okresach zostać przekwalifikowane do wyniku bieżącego okresu bez względu na okoliczności.

W przypadku instrumentów dłużnych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, przychody z tytułu odsetek, oczekiwane straty kredytowe oraz zyski i straty z tytułu różnic kursowych są ujmowane w zysku lub stracie tak jak w przypadku aktywów wycenianych w zamortyzowanym koszcie. Pozostałe zyski i straty są ujmowane w innych całkowitych dochodach oraz przekwalifikowane do wyniku bieżącego okresu przy wyłączeniu.

W zakresie szacunku utraty wartości aktywów finansowych MSSF 9 zastępuje model "straty poniesionej" zawarty w MSR 39 modelem "straty oczekiwanej", co oznacza, że zdarzenie powodujące powstanie straty nie musiałoby poprzedzać jej rozpoznania i utworzenia odpisu. Nowy model utraty wartości będzie miał zastosowanie do aktywów wycenianych w zamortyzowanym koszcie oraz wartości godziwej przez inne całkowite dochody, za wyjątkiem inwestycji w instrumenty kapitałowe oraz aktywów wynikających z umów.

MSSF 9 wprowadza również nowy model rachunkowości zabezpieczeń, który w większym stopniu łączy rachunkowość zabezpieczeń z zarządzaniem ryzykiem. Rodzaje powiązań zabezpieczających pozostają niezmienione (wartość godziwa, przepływy pieniężne oraz inwestycje netto w zagranicznych przedsięwzięciach), lecz standard wymaga dodatkowych osądów.

Standard zawiera dodatkowe wymogi w zakresie osiągnięcia, kontynuowania oraz zakończenia rachunkowości zabezpieczeń oraz pozwala wyznaczyć dodatkowe ekspozycje na instrumenty zabezpieczane.

MSSF 9 wymaga obszernych dodatkowych ujawnień w zakresie zarządzania ryzykiem przez jednostki oraz stosowanych zabezpieczeń.

Z analiz wpływu Standardu na sprawozdanie finansowe Spółki wynika, że zastosowanie nowych regulacji może mieć wpływ na ustalenie kwoty odpisu aktualizującego należności w wysokości równej oczekiwanym stratom. Straty z tytułu utraty wartości prawdopodobnie wzrosną i staną się bardziej niestabilne dla aktywów w zakresie modelu utraty wartości wg MSSF 9. Szacując kwotę oczekiwanych strat kredytowych, Spółka uwzględni ważone prawdopodobieństwo możliwych przyszłych strat oraz wartość pieniądza w czasie.

Spółka oszacowała, że zastosowanie nowego standardu w odniesieniu do danych za okres sprawozdawczy kończący się 31 grudnia 2017 r. spowodowałoby powstanie dodatkowych odpisów aktualizujących wartość należności handlowych w wysokości około 230 tys. zł.

Nowe regulacje dotyczące zasad klasyfikacji nie będą miały istotnego wpływu na zmianę ujęcia instrumentów finansowych Spółki.

KIMSF 23 Niepewność Związana z Ujęciem Podatku Dochodowego, który będzie obowiązujący dla sprawozdań finansowych sporządzanych za okresy rozpoczynające się od 1 stycznia 2019 roku, wyjaśnia ujęcie podatku dochodowego, w przypadku gdy zastosowane podejście nie zostało jeszcze zaakceptowane przez organy podatkowe, oraz ma na celu zwiększenie przejrzystości. Kluczową z punktu widzenia KIMSF 23 kwestią jest ocena prawdopodobieństwa zaakceptowania wybranego ujęcia podatkowego przez organy podatkowe. W przypadku jeśli jest prawdopodobne, że organy podatkowe zaakceptują ujęcie podatkowe, co do którego występuje niepewność, to należy ująć podatki w sprawozdaniu finansowym spójnie z zeznaniami podatkowymi bez odzwierciedlenia niepewności w ujęciu podatku bieżącego oraz odroczonego. W przeciwnym wypadku podstawę opodatkowania (lub stratę podatkowa), wartości podatkowe oraz niewykorzystane straty podatkowe należy ująć w kwocie, która w lepszy sposób odzwierciedli rozstrzygnięcie niepewności, przy wykorzystaniu jednego najbardziej prawdopodobnego wyniku bądź wartości oczekiwanej (sumy ważonych prawdopodobieństwem możliwych rozwiązań). Jednostka musi założyć, że organy podatkowe dokonają weryfikacji niepewnego ujęcia podatkowego oraz mają pełną wiedzę o tym zagadnieniu.

Informacje objaśniające do jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2017 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

Z obecnych analiz wpływu Interpretacji na sprawozdanie finansowe Spółki wynika, że zastosowanie nowych regulacji w odniesieniu do danych za okres sprawozdawczy kończący się 31 grudnia 2017 r. spowodowałoby, że aktywo warunkowe wynikające z zapłaty w 2017 r. dodatkowego zobowiązania podatkowego za 2014 r., opisane w nocie 24 niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego, nie byłoby już traktowane jako pozabilansowe aktywo warunkowe, ale zostałoby ujęte w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Spółki jako należność.

Podstawa wyceny

Jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w oparciu o zasadę kosztu historycznego, za wyjątkiem aktywów i pasywów wycenianych według wartości godziwej: instrumentów pochodnych, instrumentów finansowych dostępnych do sprzedaży oraz instrumentów finansowych nie będących instrumentami pochodnymi wycenianymi w wartości godziwej przez wynik finansowy.

b) Waluta funkcjonalna i prezentacyjna

Dane w jednostkowym sprawozdaniu finansowym zostały zaprezentowane w złotych polskich, po zaokrągleniu do pełnych tysięcy. Złoty polski jest walutą funkcjonalną Spółki Ferro S.A.

c) Dokonane osądy i oszacowania

Sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF UE wymaga od Zarządu osądów, szacunków i założeń, które mają wpływ na przyjęte zasady oraz prezentowane wartości aktywów, pasywów, przychodów oraz kosztów. Szacunki oraz związane z nimi założenia opierają się na doświadczeniu historycznym oraz innych czynnikach, które są uznawane za racjonalne w danych okolicznościach, a ich wyniki dają podstawę osądu, co do wartości księgowej netto aktywów i zobowiązań, która nie wynika bezpośrednio z innych źródeł. Faktyczna wartość może różnić się od wartości szacowanej.

Szacunki i związane z nimi założenia podlegają bieżącej weryfikacji. Zmiana szacunków księgowych jest ujęta w okresie, w którym dokonano zmiany szacunku lub w okresach bieżącym i przyszłych, jeżeli dokonana zmiana szacunku dotyczy zarówno okresu bieżącego, jak i okresów przyszłych.

Kluczowe osądy oraz szacunki dokonywane przez Zarząd przy sporządzaniu jednostkowego sprawozdania finansowego pozostały niezmienione w stosunku do osądów i szacunków przyjętych przy sporządzaniu jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2016 r., za wyjątkiem szacunku dotyczącego niepewności podatkowej związanej z transakcją podwyższenia kapitału w spółce zależnej Novaservis spol. s.r.o., która miała miejsce w 2012 r., opisanej w nocie 20.

Osądy oraz szacunki dokonywane przez Zarząd przy zastosowaniu MSSF UE, które mają istotny wpływ na jednostkowe sprawozdanie finansowe, zostały przedstawione w notach 14, 15, 19, 20 i 25.

d) Założenie kontynuacji działalności gospodarczej

Jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuacji działalności w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień sporządzania jednostkowego sprawozdania finansowego nie istnieją żadne okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuacji działalności gospodarczej przez Spółkę.

e) Połączenia jednostek pod wspólną kontrolą

Połączenia jednostek wynikające z przeniesienia udziałów w jednostkach znajdujących się pod wspólną kontrolą akcjonariusza, są ujmowane, jakby nabycie miało miejsce na początku najwcześniejszego okresu porównawczego lub na datę ustanowienia wspólnej kontroli, jeśli miało to miejsce później. W tym celu dane porównawcze są przekształcane od pierwszego dnia najwcześniejszego prezentowanego okresu sprawozdawczego z uwzględnieniem wymaganych wyłączeń w zakresie kapitałów oraz wzajemnych przychodów i kosztów, chyba, że wpływ przekształcenia byłby nieistotny i nie miał wpływu na porównywalność danych. Nabyte aktywa i zobowiązania są ujmowane według wartości księgowej przedstawionej w porównywalnych sprawozdaniach połączonych jednostek.

Połączenia jednostek gospodarczych, które nie znajdują się pod wspólną kontrolą rozlicza się zgodnie z zasadami MSSF 3 Połączenia jednostek gospodarczych.

3. Opis ważniejszych stosowanych zasad rachunkowości

Zasady polityki rachunkowości przedstawione poniżej stosowane były w odniesieniu do wszystkich okresów zaprezentowanych w jednostkowym sprawozdaniu finansowym.

a) Waluty obce

(i) Transakcje w walucie obcej

Transakcje wyrażone w walutach obcych w dniu dokonania transakcji ujmowane są w złotych przy zastosowaniu natychmiastowego kursu wymiany waluty funkcjonalnej na walutę obcą, obowiązujący na dzień zawarcia transakcji. Rozchód środków pieniężnych w walucie obcej wyceniany jest metodą FIFO. Przy zakupie środków pieniężnych w walucie obcej stosuje się kurs zawarcia transakcji.

Pozycje pieniężne wyrażone w walucie obcej są przeliczane na dzień sprawozdawczy według średniego kursu NBP dla danej waluty obowiązującego na ten dzień. Różnice kursowe wynikające z rozliczenia transakcji w walutach obcych oraz wyceny bilansowej aktywów i pasywów pieniężnych wyrażonych w walutach obcych ujmowane są w wyniku finansowym. Pozostałe niepieniężne pozycje aktywów i zobowiązań wyceniane według kosztu historycznego w walucie obcej są przeliczane według średniego kursu NBP obowiązującego w dniu dokonania transakcji. Pozostałe niepieniężne pozycje bilansowe wyrażone w walucie obcej wyceniane według wartości godziwej są przeliczane według średniego kursu NBP obowiązującego na dzień szacowania wartości godziwej.

b) Inwestycje w jednostkach zależnych

Spółka wycenia inwestycje w jednostki zależne według ceny nabycia pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości (zob. punkt 3 i) - odpisy z tytułu utraty wartości aktywów).

c) Instrumenty finansowe

(i) Instrumenty finansowe inne niż instrumenty pochodne

Inne niż pochodne instrumenty finansowe obejmują inwestycje kapitałowe, dłużne papiery wartościowe, należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności, udzielone pożyczki, środki pieniężne i ich ekwiwalenty, zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek oraz innych instrumentów dłużnych, zobowiązania z tytułu dostaw i usług i pozostałe zobowiązania.

Instrumenty finansowe inne niż instrumenty pochodne są ujmowane początkowo według wartości godziwej powiększonej za wyjątkiem inwestycji wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy - o bezpośrednie koszty związane z nabyciem (poza wyjątkami opisanymi poniżej).

Instrument finansowy jest ujmowany, jeśli Spółka staje się stroną umowy danego instrumentu finansowego. Aktywa finansowe zostają wyłączone ze sprawozdania z sytuacji finansowej, jeśli wynikające z umowy prawa Spółki do przepływów pieniężnych z aktywów finansowych wygasną lub jeśli Spółka przeniesie aktywa finansowe nie zachowując nad nimi (lub związanymi zeń ryzykami i korzyściami) kontroli. Standaryzowane transakcje kupna i sprzedaży składnika aktywów finansowych są ujmowane na dzień zawarcia transakcji, tj. w dniu, w którym Spółka zobowiąże się do kupna lub sprzedaży aktywa. Zobowiązania finansowe przestają być wykazywane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, jeśli zobowiązania te wygasną (to znaczy, kiedy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł).

Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności

Jeśli Spółka ma zamiar i możliwość utrzymywania dłużnych papierów wartościowych (bonów i obligacji Skarbu Państwa i innych) do terminu wymagalności, zostają one zaklasyfikowane do aktywów finansowych utrzymywanych do terminu wymagalności. Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności są początkowo ujmowane według wartości godziwej powiększonej o bezpośrednio dające się przyporządkować koszty transakcyjne. Wycena aktywów finansowych w terminie późniejszym odbywa się według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej, po pomniejszeniu o ewentualne odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.

Zbycie lub przeklasyfikowanie większej niż nieznaczącej kwoty aktywów finansowych utrzymywanych do terminu wymagalności, w terminie innym niż blisko upływu terminu wymagalności, powoduje, iż Spółka przekwalifikowuje wszystkie inwestycje utrzymywane do terminu wymagalności do inwestycji przeznaczonych do sprzedaży oraz powoduje, iż do końca roku obrotowego oraz przez dwa kolejne lata obrotowe Spółka nie może ujmować nabywanych inwestycji do kategorii instrumentów finansowych utrzymywanych do terminu wymagalności.

Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy

Aktywa finansowe są klasyfikowane jako inwestycja wyceniana według wartości godziwej przez wynik finansowy, jeśli są przeznaczone do obrotu lub zostaną wyznaczone do wyceny w wartości godziwej przez wynik finansowy przy początkowym ujęciu. Aktywa finansowe są zaliczane do wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy, jeśli Spółka aktywnie zarządza takimi inwestycjami i podejmuje decyzje odnośnie kupna i sprzedaży na podstawie ich

Informacje objaśniające do jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2017 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

wartości godziwej. Koszty transakcyjne związane z inwestycją zostają ujęte jako zysk lub strata bieżącego okresu w dacie poniesienia. Wszelkie zyski i straty dotyczące tych inwestycji ujmowane są jako zysk lub strata bieżącego okresu.

Pożyczki i należności

Pożyczki i należności są aktywami finansowymi, o ustalonych lub możliwych do ustalenia płatnościach, które nie są notowane na aktywnym rynku. Takie aktywa są początkowo ujmowane według wartości godziwej powiększonej o inne bezpośrednio dające się przyporządkować koszty transakcyjne. Wycena pożyczek i należności w terminie późniejszym odbywa się według zamortyzowanego kosztu, z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej, po pomniejszeniu o ewentualne odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.

Pożyczki i należności obejmują należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności.

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują środki pieniężne w kasie oraz depozyty bankowe na żądanie o początkowym okresie zapadalności do trzech miesięcy. Saldo środków pieniężnych i ich ekwiwalentów wykazane w jednostkowym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych składa się z określonych powyżej środków pieniężnych i ich ekwiwalentów, pomniejszonych dodatkowo o niespłacone kredyty w rachunkach bieżących, stanowiące integralną część systemu zarządzania środkami pieniężnymi Spółki.

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży obejmują inne niż pochodne aktywa finansowe wyznaczone jako dostępne do sprzedaży i niesklasyfikowane w żadnej z poprzednich kategorii.

Po początkowym ujęciu aktywa finansowe dostępne do sprzedaży są wyceniane według wartości godziwej, a skutki zmiany w wartości godziwej, inne niż odpisy z tytułu utraty wartości oraz różnic kursowych od instrumentów kapitałowych dostępnych do sprzedaży, są ujmowane w innych całkowitych dochodach. Na dzień wyłączenia inwestycji z ksiąg rachunkowych, skumulowaną wartość zysków lub strat ujętych uprzednio w innych całkowitych dochodach ujmuje się w zysku lub stracie okresu bieżącego.

Zobowiązania finansowe nie będące instrumentami pochodnymi

Wyemitowane instrumenty dłużne oraz zobowiązania podporządkowane są ujmowane w księgach rachunkowych Spółki na dzień ich powstania. Wszystkie pozostałe zobowiązania finansowe, w tym zobowiązania wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy, są początkowo ujmowane na dzień zawarcia transakcji, w którym Spółka staje się stroną zobowiązującej umowy do wydania instrumentu finansowego.

Spółka wyłącza z ksiąg zobowiązanie finansowe, kiedy zobowiązanie zostanie spłacone, umorzone lub ulegnie przedawnieniu.

Aktywa i zobowiązania finansowe kompensuje się ze sobą i wykazuje w jednostkowym sprawozdaniu z sytuacji finansowej w kwocie netto, wyłącznie jeśli Spółka posiada ważny prawnie tytuł do kompensaty określonych aktywów i zobowiązań finansowych lub zamierza rozliczyć daną transakcję w wartości netto poddanych kompensacie składników aktywów i zobowiązań finansowych lub zamierza jednocześnie podlegające kompensacie aktywa finansowe zrealizować, a zobowiązania finansowe rozliczyć.

Spółka posiada następujące zobowiązania finansowe nie będące instrumentami pochodnymi: zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek oraz innych instrumentów dłużnych, zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania.

Tego typu zobowiązania finansowe początkowo ujmowane są według wartości godziwej powiększonej o dające się bezpośrednio przyporządkować koszty transakcyjne. Po początkowym ujęciu zobowiązania te wycenianie są według zamortyzowanego kosztu przy użyciu metody efektywnej stopy procentowej.

(ii) Pochodne instrumenty finansowe

Wbudowane instrumenty pochodne są wydzielane z kontraktu bazowego i wykazywane oddzielnie, jeśli cechy ekonomiczne i ryzyka kontraktu bazowego i wbudowanego instrumentu pochodnego nie są blisko powiązane, oddzielny instrument o tych samych warunkach, co wbudowany instrument pochodny odpowiadałby definicji instrumentu pochodnego i złożony instrument nie jest wyceniany według wartości godziwej przez wynik finansowy.

Pochodne instrumenty finansowe są ujmowane początkowo w wartości godziwej; przynależne koszty transakcji są ujmowane w wyniku finansowym w momencie poniesienia. Po początkowym ujęciu, Spółka wycenia pochodne instrumenty finansowe w wartości godziwej, zyski i straty wynikające ze zmiany wartości godziwej ujmuje się w podany poniżej sposób.

Zabezpieczenia przepływów pieniężnych

Jeśli pochodny instrument finansowy jest stosowany jako zabezpieczenie przepływów pieniężnych wynikających z określonego aktywa lub zobowiązania lub z wysoce prawdopodobnej przyszłej transakcji, część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym, która stanowi efektywne zabezpieczenie, ujmuje się w innych całkowitych dochodach i prezentuje, jako osobną pozycję z tytułu zabezpieczenia, w kapitale własnym. Nieefektywną część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym ujmuje się natychmiast jako zysk lub stratę bieżącego okresu.

Jeśli instrument zabezpieczający przestaje spełniać kryteria rachunkowości zabezpieczeń, wygasa, zostaje sprzedany, rozwiązany lub wykonany, Spółka zaprzestaje stosowania zasad rachunkowości zabezpieczeń. Zyski lub straty poprzednio ujęte w kapitałach pozostawia się tam aż do momentu realizacji transakcji. Kiedy instrument zabezpieczany nie jest aktywem finansowym, w momencie jego ujęcia jego wartość koryguje się o kwoty ujęte w kapitałach. W pozostałych przypadkach kwoty odniesione bezpośrednio na kapitał własny ujmuje się w wyniku finansowym w tym samym okresie lub okresach, w których zabezpieczana planowana transakcja wywiera wpływ na wynik finansowy.

Zabezpieczenia pieniężnych aktywów i zobowiązań w walutach obcych

Jeśli pochodny instrument finansowy jest użyty do ekonomicznego zabezpieczenia ryzyka wynikającego z różnic kursowych związanych z ujętym pieniężnym aktywem lub zobowiązaniem, nie stosuje się rachunkowości zabezpieczeń, a wszystkie zyski i straty związane z instrumentem zabezpieczającym ujmowane są w wyniku finansowym.

Wydzielone wbudowane instrumenty pochodne

Zmiany wartości godziwej wydzielonych wbudowanych instrumentów pochodnych ujmuje się natychmiast w wyniku finansowym.

Pozostałe instrumenty pochodne nieprzeznaczone do obrotu

Gdy instrument pochodny nie został wyznaczony jako instrument zabezpieczający, wszelkie zmiany jego wartości godziwej są ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu.

d) Kapitał własny

Akcje zwykłe

Akcje zwykłe ujmuje się w kapitale własnym. Koszty bezpośrednio związane z emisją akcji zwykłych i opcji na akcje pomniejszają wartość kapitału.

Akcje uprzywilejowane

Akcje uprzywilejowane są ujmowane w kapitale własnym, jeśli nie podlegają umorzeniu lub podlegają umorzeniu wyłącznie na wniosek Spółki, a wypłata dywidendy z tych akcji jest nieobowiązkowa. Wypłaty dywidend wpływają bezpośrednio na wartość kapitału.

Akcje uprzywilejowane są ujmowane jako zobowiązania, jeśli podlegają umorzeniu na określoną datę lub na wniosek posiadacza akcji lub jeśli wypłata dywidend jest obligatoryjna. Wypłacone dywidendy są ujmowane jako koszty odsetek w wyniku finansowym.

Zakup akcji własnych

W przypadku zakupu akcji własnych, kwota zapłaty z tego tytułu wraz z kosztami bezpośrednimi przeprowadzenia transakcji, wykazywana jest jako pomniejszenie kapitału własnego. Zakupione akcje własne wykazywane są jako odrębna pozycja kapitału własnego ze znakiem ujemnym.

e) Rzeczowe aktywa trwałe

(i) Własne składniki rzeczowych aktywów trwałych

Spółka dokonuje początkowej wyceny rzeczowych aktywów trwałych według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia. Pozycje rzeczowych aktywów trwałych, które zostały przeszacowane do wartości godziwej na dzień 1 stycznia 2005 r., czyli dzień zastosowania po raz pierwszy przez Spółkę MSSF UE dla celów sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego, są wyceniane w oparciu o koszt założony, który stanowi wartość godziwą na dzień dokonania przeszacowania.

Rzeczowe aktywa trwałe wyceniane są po koszcie obejmującym cenę nabycia oraz koszty pozwalające się bezpośrednio przyporządkować, poniesione w celu dostosowania składnika aktywów do miejsca i warunków potrzebnych do rozpoczęcia jego funkcjonowania. Po początkowym ujęciu rzeczowe aktywa trwałe wykazuje się wg ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o zakumulowaną amortyzację oraz zakumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości (zob. pkt. 3i). Koszty bieżącego utrzymania środka trwałego, konserwacje, naprawy, remonty i okresowe przeglądy zaliczane są na wynik finansowy okresu, w którym zostały poniesione.

Informacje objaśniające do jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2017 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

Spółka aktywuje koszty finansowania zewnętrznego, jeżeli są one bezpośrednio związane z nabyciem, budową lub wytworzeniem aktywów trwałych. Aktywowanie kosztów finansowania zewnętrznego zostaje zawieszone, jeżeli działalność inwestycyjna została przerwana na dłuższy okres czasu.

Spółka przestaje aktywować koszty finansowania zewnętrznego, jeśli działania niezbędne do przygotowania dostosowanego składnika aktywów do użytku są zakończone.

Nie aktywowane koszty zewnętrznego finansowania są odnoszone bezpośrednio do wyniku finansowego.

(ii) Amortyzacja oraz utrata wartości

Rzeczowe aktywa trwałe amortyzowane są od momentu, kiedy są one dostępne do użytkowania.

Grunty nie są amortyzowane.

Składniki rzeczowych aktywów trwałych, względnie ich istotne i odrębne części składowe amortyzowane są metodą liniową przez okres użytkowania przy uwzględnieniu wartości rezydualnej.

Spółka zakłada poniższe okresy użytkowania dla poszczególnych kategorii środków trwałych:

• budynki do 40 lat,
• urządzenia i maszyny do 10 lat,
• pojazdy do 10 lat,
• pozostałe inne do 5 lat.

Wartość końcowa oraz okres amortyzacji są okresowo, co najmniej na koniec każdego roku finansowego, weryfikowane. Ewentualne zmiany szacunków wartości końcowej lub okresu amortyzacji korygują wysokość odpisów amortyzacyjnych w następnych latach.

(iii) Składniki rzeczowych aktywów trwałych użytkowane na podstawie umów leasingu

Umowy leasingowe, w ramach których Spółka ponosi praktycznie całość ryzyka oraz czerpie praktycznie wszystkie korzyści wynikające z posiadania składników rzeczowych aktywów trwałych klasyfikowane są jako umowy leasingu finansowego.

Aktywa nabyte w drodze leasingu finansowego są wykazywane początkowo w wartości godziwej lub wartości bieżącej minimalnych opłat leasingowych, w zależności od tego, która z tych kwot jest niższa, a następnie pomniejszane o odpisy amortyzacyjne oraz odpisy z tytułu utraty wartości (zob. pkt 3i). Używane na podstawie leasingu finansowego składniki rzeczowych aktywów trwałych podlegają amortyzacji według zasad stosowanych dla własnych środków trwałych. Jeżeli brak jest pewności, że po zakończeniu umowy leasingu Spółka otrzyma prawo własności, aktywa te są amortyzowane w okresie krótszym spośród okresu leasingu i okresu użyteczności.

Minimalne płatności leasingowe z tytułu leasingu finansowego są rozdzielane na część stanowiącą koszt finansowania oraz część zmniejszającą zobowiązanie. Część stanowiąca koszt finansowania jest przypisywana do poszczególnych okresów w czasie trwania umowy leasingu przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej.

Umowy leasingowe niebędące umowami leasingu finansowego są traktowane jak leasing operacyjny.

f) Wartości niematerialne

Wartości niematerialne to możliwe do zidentyfikowania niepieniężne składniki aktywów nie mające postaci fizycznej, które zostały nabyte lub wytworzone, takie jak:

• programy komputerowe,
• patenty,
• prawa autorskie,
• licencje.

Wartości niematerialne to także nabyte znaki firmowe i towarowe oraz nabyta wartość firmy.

Nie stanowią wartości niematerialnych nakłady poniesione na wytworzenie we własnym zakresie znaków towarowych i znaków firmowych.

Informacje objaśniające do jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2017 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

Początkowo wartości niematerialne wyceniane są po cenie nabycia lub koszcie wytworzenia. Zakupiony lub wytworzony składnik wartości niematerialnych jest ujmowany gdy:

• jest prawdopodobne, że osiągnie przyszłe korzyści ekonomiczne, które można przypisać do danego składnika aktywów,
• można wiarygodnie ustalić cenę nabycia lub koszt danego składnika.

Amortyzacja naliczana jest liniowo. Poprawność okresów amortyzacji oraz wartości końcowej jest weryfikowana na koniec roku obrotowego.

Późniejsze wydatki na składniki istniejących wartości niematerialnych podlegają aktywowaniu tylko wtedy, gdy zwiększają przyszłe korzyści ekonomiczne związane z danym składnikiem. Pozostałe nakłady ujmowane są jako koszty w momencie poniesienia.

Spółka zakłada poniższe okresy użytkowania dla poszczególnych kategorii wartości niematerialnych:

• licencje, prawa do patentów i pokrewne od 1 do 10 lat,
• programy komputerowe od 2 do 10 lat.

g) Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży

Aktywa trwałe (lub aktywa i zobowiązania stanowiące grupę przeznaczoną do zbycia), co do których zakładane jest, że wypracują one korzyści dla jednostki w wyniku sprzedaży, a nie w wyniku długotrwałego użytkowania, są klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży. Bezpośrednio przed przeklasyfikowaniem do grupy przeznaczonych do sprzedaży, aktywa te (lub składniki grupy przeznaczonej do zbycia) są wyceniane zgodnie z zasadami rachunkowości właściwymi dla tego aktywa. Następnie na dzień początkowej klasyfikacji jako przeznaczone do sprzedaży, aktywa trwałe lub grupa przeznaczona do zbycia są ujmowane według niższej z dwóch wartości: wartości księgowej netto lub wartości godziwej pomniejszonej o koszty doprowadzenia do sprzedaży.

h) Zapasy

Zapasy wycenia się według niższej z wartości:

• cena nabycia lub koszt wytworzenia,
• możliwa do uzyskania cena sprzedaży netto.

Na cenę nabycia lub koszt wytworzenia składają się wszystkie koszty zakupu, przetworzenia i pozostałe koszty poniesione w trakcie doprowadzania zapasów do ich obecnego miejsca i stanu.

Na koszty zakupu składają się: cena zakupu, cła importowe i inne podatki, koszty transportu, koszty przeładunku i inne koszty bezpośrednio związane z nabyciem wyrobów gotowych, materiałów lub usług, pomniejszone o opusty, rabaty i tym podobne.

Pozostałe koszty zalicza się do ceny nabycia lub kosztu wytworzenia w zakresie, w jakim zostały poniesione w celu doprowadzenia zapasów do ich obecnego miejsca i stanu.

Spółka stosuje metodę FIFO ("pierwsze weszło, pierwsze wyszło"). Taka sama metoda ustalania ceny nabycia i kosztu wytworzenia jest stosowana dla wszystkich zapasów o podobnym charakterze i przeznaczeniu.

Przykładami kosztów wyłączonych z ceny nabycia lub kosztu wytworzenia zapasów i ujmowanych jako koszty okresu są koszty magazynowania, koszty administracyjne, ogólne, które nie są poniesione w celu dostosowania produktu do wymagań klienta oraz koszty sprzedaży.

Możliwa do uzyskania cena sprzedaży netto to szacowana cena sprzedaży w trakcie normalnej działalności pomniejszona o szacowany koszt wykończenia i szacowany koszt doprowadzenia do sprzedaży (np. koszty marketingu, sprzedaży i dystrybucji).

i) Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów

(i) Aktywa finansowe (w tym należności)

Na koniec każdego okresu sprawozdawczego Spółka ocenia, czy istnieją obiektywne dowody utraty wartości składników aktywów finansowych niewycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy.

Uznaje się, że składnik aktywów finansowych utracił wartość, gdy po jego początkowym ujęciu istnieją obiektywne przesłanki wystąpienia zdarzenia powodującego utratę wartości, mogącego mieć negatywny, wiarygodnie oszacowany wpływ na wartość przyszłych przepływów pieniężnych związanych z danym składnikiem aktywów.

Do obiektywnych przesłanek utraty wartości aktywów finansowych (w tym instrumentów kapitałowych) zalicza się niespłacenie albo zaleganie w spłacie długu przez dłużnika; restrukturyzację długu dłużnika, na którą Spółka wyraziła zgodę ze względów ekonomicznych lub prawnych wynikających z trudności finansowych pożyczkobiorcy, a której w innym

Informacje objaśniające do jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2017 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

wypadku Spółka by nie udzieliła; okoliczności świadczące o wysokim poziomie prawdopodobieństwa bankructwa dłużnika lub emitenta; zanik aktywnego rynku na dany składnik aktywów finansowych. Ponadto, w przypadku inwestycji w instrumenty kapitałowe, za obiektywną przesłankę utraty wartości aktywów finansowych uważa się znaczący i przedłużający się spadek wartości godziwej takiej inwestycji poniżej ceny jej nabycia.

Spółka ocenia przesłanki świadczące o utracie wartości należności lub inwestycji utrzymywanych do terminu wymagalności zarówno na poziomie pojedynczego składnika aktywów jak i w odniesieniu do grup aktywów. W przypadku indywidualnie istotnych należności i inwestycji utrzymywanych do terminu wymagalności, przeprowadza się test na utratę wartości pojedynczego składnika aktywów.

Wszystkie indywidualnie istotne należności i inwestycje utrzymywane do terminu wymagalności, dla których nie stwierdzono przesłanek utraty wartości w oparciu o indywidualną ocenę, są następnie poddawane grupowej ocenie w celu stwierdzenia, czy nie wystąpiła inaczej niezidentyfikowana utrata wartości. Należności i inwestycje utrzymywane do terminu wymagalności o indywidualnie nieistotnej wartości są oceniane zbiorczo pod kątem utraty wartości w podziale na grupy o zbliżonej charakterystyce ryzyka.

Dokonując oceny utraty wartości dla grup aktywów Spółka wykorzystuje historyczne trendy do szacowania prawdopodobieństwa wystąpienia nieściągalności oraz momentu zapłaty oraz wartości poniesionych strat, skorygowane o szacunki Zarządu oceniające, czy bieżące warunki ekonomiczne i kredytowe wskazują, aby rzeczywisty poziom strat miał znacząco różnić się od poziomu strat wynikającego z oceny historycznych trendów.

Utrata wartości w odniesieniu do aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu szacowana jest jako różnica między ich wartością księgową netto (wartością w jednostkowym sprawozdaniu z sytuacji finansowej), a wartością bieżącą oszacowanych przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych przy użyciu pierwotnej efektywnej stopy procentowej. Wszelkie straty ujmowane są jako strata bieżącego okresu i zmniejszają wartość księgową netto należności, przy czym Spółka kontynuuje naliczanie odsetek od zaktualizowanych aktywów. Jeżeli późniejsze okoliczności świadczą o ustaniu przesłanek powodujących powstanie utraty wartości, wówczas odwrócenie odpisu aktualizującego ujmowane jest jako zysk bieżącego okresu.

Utratę wartości aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży rozpoznaje się poprzez przeniesienie do zysku lub straty bieżącego okresu skumulowanej straty, rozpoznanej uprzednio w innych całkowitych dochodach. Wartość skumulowanej straty, o której mowa, oblicza się jako różnicę pomiędzy ceną nabycia, pomniejszoną o amortyzację i spłatę rat kapitałowych, a wartością godziwą pomniejszoną o straty z tytułu utraty wartości rozpoznane uprzednio jako zysk lub strata bieżącego okresu. Zmiany w utracie wartości związane z wartością pieniądza w czasie są ujmowane jako przychody z tytułu odsetek.

Jeżeli w kolejnych okresach wartość godziwa odpisanych dłużnych papierów wartościowych zakwalifikowanych jako dostępne do sprzedaży wzrośnie, a jej wzrost może być obiektywnie przypisany do zdarzenia po ujęciu utraty wartości, to uprzednio ujętą stratę z tytułu utraty wartości odwraca się, odnosząc skutki tego odwrócenia jako zysk bieżącego okresu. W przypadku instrumentów kapitałowych dostępnych do sprzedaży odwrócenie utraty wartości godziwej rozpoznaje się w innych całkowitych dochodach.

Aktywa niefinansowe

Wartość bilansowa aktywów niefinansowych, innych niż zapasy i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego poddawana jest ocenie na każdy dzień kończący okres sprawozdawczy w celu stwierdzenia, czy występują przesłanki wskazujące na utratę ich wartości. W przypadku wystąpienia takich przesłanek Spółka dokonuje szacunku wartości odzyskiwanej poszczególnych aktywów.

Odpis z tytułu utraty wartości ujmowany jest w momencie, kiedy wartość bilansowa składnika aktywów lub ośrodka generującego środki pieniężne przewyższa jego wartość odzyskiwalną. Ośrodek generujący środki pieniężne jest definiowany jako najmniejsza identyfikowalna grupa aktywów, która wypracowuje środki pieniężne niezależnie od innych aktywów i ich grup. Odpisy z tytułu utraty wartości są ujmowane w ramach zysku lub straty bieżącego okresu.

Wartość odzyskiwalna aktywów lub ośrodków generujących środki pieniężne definiowana jest jako większa z ich wartości netto możliwej do uzyskania ze sprzedaży oraz ich wartości użytkowej. Przy szacowaniu wartości użytkowej przyszłe przepływy pieniężne dyskontowane są przy użyciu stopy procentowej przed opodatkowaniem, która odzwierciedla aktualną rynkową ocenę wartości pieniądza w czasie oraz czynniki ryzyka charakterystyczne dla danego składnika aktywów. W przypadku aktywów, które nie generują niezależnych przepływów pieniężnych wartość użytkowa szacowana jest dla najmniejszego identyfikowalnego ośrodka generującego środki pieniężne, do którego dany składnik aktywów przynależy.

Odpisy z tytułu utraty wartości rozpoznane w poprzednich okresach, są poddawane na każdy dzień kończący okres sprawozdawczy ocenie, czy zaszły przesłanki wskazujące na zmniejszenie utraty wartości lub jej całkowite odwrócenie. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości jest odwracany, jeżeli zmieniły się szacunki zastosowane do szacowania wartości odzyskiwalnej. Odpis z tytułu utraty wartości odwracany jest tylko do wysokości wartości księgowej netto

Informacje objaśniające do jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2017 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

składnika aktywów pomniejszonej o odpisy amortyzacyjne, jaka byłaby wykazana w sytuacji, gdyby odpis z tytułu utraty wartości nie został ujęty.

Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży

Ewentualny odpis z tytułu utraty wartości składników grupy przeznaczonej do zbycia jest ujmowany jako zmniejszenie wartości bilansowej składników aktywów na zasadzie proporcjonalnej, z zastrzeżeniem, że utrata wartości nie wpływa na wartość zapasów, aktywów finansowych, aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego, aktywów z tytułu świadczeń pracowniczych, które są nadal wyceniane stosownie do stosowanych zasad rachunkowości. Utrata wartości ujęta przy początkowej klasyfikacji jako przeznaczone do sprzedaży jest ujmowana w ramach zysku lub straty bieżącego okresu. Dotyczy to również zysków i strat wynikających z późniejszej zmiany wartości. Zyski z tytułu wyceny do wartości godziwej są ujmowane tylko do wysokości uprzednio zarachowanych strat z tytułu utraty wartości.

j) Świadczenia pracownicze

(i) Program określonych świadczeń – odprawy emerytalne

Zobowiązanie Spółki wynikające z odpraw emerytalnych obliczane jest poprzez oszacowanie wysokości przyszłego wynagrodzenia pracownika w okresie, w którym pracownik osiągnie wiek emerytalny oraz poprzez oszacowanie wysokości przyszłej odprawy emerytalnej. Odprawy te są dyskontowane do wartości bieżącej. Stopę dyskontową otrzymuje się na podstawie rynkowej stopy zwrotu z wolnych od ryzyka obligacji Skarbu Państwa na dzień kończący okres sprawozdawczy. Zobowiązanie z tytułu odpraw emerytalnych ujmowane jest proporcjonalnie do przewidywanego okresu świadczenia pracy przez danego pracownika.

(ii) Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy

Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy (odprawy) zostają rozpoznane w kosztach, jeśli na Spółce ciąży nieodwołalne zobowiązanie wynikające z tytułu formalnego, szczegółowego planu rozwiązania stosunku pracy z pracownikami przed wiekiem emerytalnym. Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy w przypadku dobrowolnych odejść są ujmowane w kosztach, jeśli Spółka złożyła pracownikom ofertę zachęcającą do dobrowolnych odejść, jest prawdopodobne, że oferta zostanie zaakceptowana i liczba dobrowolnych odejść może być rzetelnie oszacowana.

(iii) Krótkoterminowe świadczenia pracownicze

Zobowiązania z tytułu krótkoterminowych świadczeń pracowniczych są wycenianie bez uwzględnienia dyskonta i są odnoszone w koszty w momencie wykonania świadczenia.

Spółka tworzy rezerwę w ciężar kosztów w wysokości przewidzianych płatności dla pracowników z tytułu krótkoterminowych premii pieniężnych lub planów podziału zysku (profit sharing plans), jeśli Spółka jest prawnie lub konstruktywnie zobowiązana do takich wypłat na podstawie usług świadczonych przez pracowników w przeszłości, a zobowiązanie to może zostać rzetelnie oszacowane.

(iv) Wynagrodzenia w formie akcji własnych

W Spółce FERRO S.A. realizowane były plany motywacyjne oparte o akcje Spółki. Wartość godziwa przyznanych opcji była ujmowana w kosztach wynagrodzeń w korespondencji ze zwiększeniem kapitału własnego. W odniesieniu do opcji przyznanych dla Zarządu spółek zależnych wartość godziwa przyznanych opcji była ujmowana jako zwiększenie inwestycji w jednostkach zależnych w korespondencji ze zwiększeniem kapitału własnego. Wartość godziwa opcji była ustalana na dzień przyznania i ujmowana przez okres nabywania uprawnień.

k) Rezerwy

Rezerwa zostaje ujęta w przypadku, gdy na Spółce ciąży obowiązek wynikający z przeszłych zdarzeń i prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku wiązać się będzie z wypływem korzyści ekonomicznych. W przypadku, kiedy efekt wartości pieniądza w czasie ma istotne znaczenie, rezerwy są szacowane poprzez dyskontowanie oczekiwanych przyszłych przepływów środków pieniężnych w oparciu o stopę przed opodatkowaniem, która odzwierciedla bieżące szacunki rynkowe zmian wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko związane z danym zobowiązaniem.

(i) Naprawy gwarancyjne

Rezerwa na naprawy gwarancyjne jest ujmowana, gdy produkty lub usługi, na które gwarancja została udzielona, zostały sprzedane. Wysokość rezerwy oparta jest na danych historycznych dotyczących udzielonych gwarancji oraz średniej ważonej wszystkich możliwych wyników związanych z jej wykonaniem.

(ii) Umowy rodzące obciążenia

Rezerwa na umowy rodzące obciążenia ujmowana jest w przypadku, gdy spodziewane przez Spółkę korzyści ekonomiczne z umowy są niższe niż nieuniknione koszty wypełnienia obowiązków umownych. Wysokość rezerwy jest ustalana na podstawie niższej z wartości kosztów związanych z odstąpieniem od umowy lub kosztów jej realizacji. Przed ujęciem w księgach rezerwy, Spółka rozpoznaje ewentualną utratę wartości aktywów związanych z daną umową.

l) Przychody

(i) Sprzedaż towarów

Przychody ze sprzedaży towarów wykazywane są w wysokości odpowiadającej wartości godziwej otrzymanej zapłaty, pomniejszonej o wartość zwrotów, opustów i rabatów.

Przychody ze sprzedaży towarów są ujmowane w wyniku finansowym, gdy znaczące ryzyko i korzyści wynikające z ich własności zostały przeniesione na kupującego. Przychody nie są ujmowane, gdy istnieje znaczna niepewność, co do możliwości uzyskania przyszłych korzyści ekonomicznych, ustalenia wysokości poniesionych kosztów lub możliwości zwrotu towarów lub Spółka pozostaje trwale zaangażowana w zarządzanie sprzedanymi towarami.

(ii) Świadczenie usług

Przychody ze świadczenia usług są ujmowane w wyniku finansowym w proporcji do stopnia realizacji transakcji na dzień kończący okres sprawozdawczy.

m) Koszty i przychody finansowe

Przychody finansowe obejmują odsetki należne z tytułu zainwestowanych przez Spółkę środków pieniężnych, należne dywidendy, zyski z tytułu zbycia dostępnych do sprzedaży instrumentów finansowych, zyski z tytułu zmiany wartości godziwej instrumentów finansowych wycenianych przez wynik finansowy, zyski z tytułu różnic kursowych oraz zyski dotyczące instrumentów zabezpieczających, które ujmowane są w wyniku finansowym. Przychody z tytułu odsetek wykazuje się w wyniku finansowym według zasady memoriałowej, przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej. Dochód z tytułu dywidend ujmuje się w wyniku finansowym w momencie, kiedy Spółka nabywa prawa do jej otrzymania.

Koszty finansowe obejmują odsetki płatne z tytułu zadłużenia, odwracanie dyskonta z tytułu rezerw, dywidendy z tytułu zaklasyfikowanych do zobowiązań akcji uprzywilejowanych, straty z tytułu różnic kursowych, straty z tytułu zmiany wartości godziwej instrumentów finansowych wycenianych przez wynik finansowy, odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych oraz straty dotyczące instrumentów zabezpieczających, które ujmowane są w wyniku finansowym. Wszystkie koszty z tytułu odsetek są ustalane w oparciu o efektywną stopę procentową.

n) Podatek dochodowy

Podatek dochodowy wykazany w zysku lub stracie bieżącego okresu obejmuje część bieżącą i odroczoną. Podatek dochodowy ujmowany jest w zysku lub stracie bieżącego okresu, za wyjątkiem kwot związanych z pozycjami rozliczanymi bezpośrednio z kapitałem własnym lub jako inne całkowite dochody.

Podatek bieżący stanowi zobowiązanie podatkowe z tytułu dochodu do opodatkowania za dany rok, ustalone przy zastosowaniu stawek podatkowych obowiązujących na dzień kończący okres sprawozdawczy oraz korekty podatku dotyczącego lat ubiegłych.

Podatek odroczony wyliczany jest przy zastosowaniu metody zobowiązania bilansowego, w oparciu o różnice przejściowe pomiędzy wartością aktywów i zobowiązań ustalaną dla celów księgowych, a ich wartością ustalaną dla celów podatkowych. Rezerwy ani aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego nie tworzy się na następujące różnice przejściowe: początkowe ujęcie aktywów lub pasywów nie wynikające z transakcji połączenia jednostek gospodarczych, które nie wpływają ani na zysk księgowy ani na dochód do opodatkowania, różnice związane z inwestycjami w jednostkach zależnych w zakresie, w którym nie jest prawdopodobne, że zostaną one zrealizowane w dającej się przewidzieć przyszłości. Ujęta kwota podatku odroczonego opiera się na oczekiwaniach co do sposobu realizacji wartości księgowej netto aktywów i pasywów, przy zastosowaniu stawek podatkowych, które według przewidywań będą stosowane wtedy, gdy przejściowe różnice odwrócą się, przy czym za podstawę przyjmowane są przepisy podatkowe obowiązujące prawnie lub praktycznie do dnia sprawozdawczego.

Aktywa z tytułu podatku odroczonego są ujmowane do wysokości, do której jest prawdopodobne, iż osiągnięty zostanie dochód do opodatkowania, który pozwoli na realizację różnic przejściowych. Aktywa z tytułu podatku odroczonego obniża się w zakresie, w jakim nie jest prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania różnic przejściowych. Takie obniżki koryguje się w górę, w zakresie, w jakim uzyskanie wystarczającego dochodu do opodatkowania staje się prawdopodobne.

o) Działalność zaniechana

Działalność zaniechana jest częścią działalności Spółki, która stanowi oddzielną znaczną część działalności lub segment geograficzny zbyty lub przeznaczony do sprzedaży lub jest jednostką zależną nabytą wyłącznie w celu odsprzedaży.

Klasyfikacja do działalności zaniechanej dokonuje się w wyniku sprzedaży lub w momencie, kiedy działalność spełnia kryteria zaklasyfikowania do przeznaczonej do sprzedaży. Kiedy działalność jest zaklasyfikowana jako zaniechana, dane porównawcze w sprawozdaniu z zysków lub strat i innych całkowitych dochodów są przekształcane tak, jakby działalność została zaniechana na początku okresu porównawczego.

p) Zysk na akcje

Podstawowy zysk na akcję jest wyliczany na poziomie Grupy Kapitałowej FERRO S.A. w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym przez podzielenie zysku lub straty przypadającej posiadaczom akcji zwykłych przez średnią ważoną liczbę akcji zwykłych w okresie. Rozwodniony zysk na akcję jest wyliczany przez podzielenie zysku lub straty przypadającej posiadaczom i potencjalnym posiadaczom akcji zwykłych przez średnią ważoną liczbę wyemitowanych i możliwych do wyemitowania akcji zwykłych w okresie.

q) Jednostki powiązane

Na potrzeby jednostkowego sprawozdania finansowego do jednostek powiązanych zalicza się: spółki zależne i stowarzyszone wobec FERRO S.A., członków Zarządów i Rad Nadzorczych spółek wchodzących w skład Grupy FERRO, ich najbliższe rodziny oraz podmioty przez nich kontrolowane.

r) Segmenty operacyjne

Informacje o segmentach działalności, które zarządzający używają przy podejmowaniu decyzji operacyjnych ujmowane są na poziomie Grupy Kapitałowej FERRO S.A. ("Grupy") w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Segmenty operacyjne to elementy składowe jednostki, dla których dostępna jest oddzielna informacja finansowa, regularnie oceniana przez osoby podejmujące kluczowe decyzje odnośnie alokacji zasobów i oceniające działalność Grupy.

W okresie kończącym się 31 grudnia 2017 r. przychody od dwóch klientów przekroczyły (pojedynczo) 10% przychodów ze sprzedaży Spółki i wyniosły 24 416,1 tys. zł (w 2016 r. 22 723,9 tys. zł) oraz 38 715,5 tys. zł (w 2016 r. 30 619,3 tys. zł). Przychody od tych klientów są realizowane w ramach wszystkich segmentów sprawozdawczych.

FERRO S.A. Informacje objaśniające do jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2017 r.

(w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

4. Przychody ze sprzedaży

	2017	2016
Przychody ze sprzedaży towarów	218 112,0	195 386,5
Przychody ze sprzedaży usług	22,1	138,3
Przychody razem	218 134,1	195 524,8

5. Pozostałe przychody

	2017	2016
Otrzymane odszkodowania	86,3	6,0
Otrzymane dotacje	98,1	89,2
Wartość otrzymanych części serwisowych	279,0	154,0
Zwrot kosztów sądowych	-	22,0
Zysk netto ze sprzedaży wartości niematerialnych i rzeczowych aktywów trwałych	20,2	2,2
Odwrócenie odpisu z tytułu utraty wartości należności	-	80,5
Inne	372,5	40,7
Pozostałe przychody razem	856,1	394,6

6. Pozostałe koszty

	2017	2016
Usługi transportowe	4 004,3	3 353,3
Usługi informacyjne i reklamowe	3 268,3	2 623,2
Usługi telekomunikacyjne	73,0	85,8
Usługi związane z samochodami	809,7	1 048,4
Usługi doradztwa prawnego i finansowego	1 070,3	957,7
Usługi ochrony	358,4	281,9
Usługi wsparcia sprzedaży	1 660,0	962,1
Usługi IT	523,1	575,6
Usługi certyfikacji, badania i ekspertyzy	265,2	161,9
Usługi gwarancyjne i remontowe	502,5	527,9
Pozostałe usługi obce	1 560,0	1 021,5
Podatki i opłaty	739,3	711,2
Koszty delegacji	329,6	326,3
Koszty ubezpieczeń	492,6	478,0
Pozostałe	545,7	696,0
Pozostałe koszty razem	16 202,0	13 810,8

7. Koszty świadczeń pracowniczych

	2017	2016
Wynagrodzenia	14 753,2	13 081,1
Ubezpieczenia społeczne	2 190,2	2 064,8
Inne koszty świadczeń pracowniczych	714,1	738,8
Wynagrodzenia oraz świadczenia pracownicze razem	17 657,5	15 884,7

8. Przychody i koszty finansowe

Przychody z tytułu odsetek z lokat bankowych 0,7 Dywidendy 13 729,9	0,1 - -
Różnice kursowe netto 3 002,4
Przychody finansowe razem 16 733,0	0,1
Koszty z tytułu odsetek od zobowiązań finansowych wycenianych według
zamortyzowanego kosztu (1 382,9)	(1 296,1)
Odsetki ujęte w rezerwie na zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego (patrz nota 20) (7 952,9)	-
Różnice kursowe netto -	(1 553,6)
Inne koszty finansowe (345,9)	(129,5)
Koszty finansowe razem (9 681,7)	(2 979,2)
Przychody/(Koszty) finansowe netto 7 051,3	(2 979,1)

9. Podatek dochodowy

	2017	2016
Podatek dochodowy bieżący	(2 700,7)	(959,6)
Zapłacony podatek dochodowy za lata ubiegłe (patrz nota 25)	(1 139,7)	-
Rezerwa na zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego za lata ubiegłe (patrz nota 20)	(19 254,6)	-
Podatek odroczony	(336,0)	(1 110,8)
Podatek dochodowy wykazany w jednostkowym sprawozdaniu z zysków lub strat
i innych całkowitych dochodów	(23 431,0)	(2 070,4)

Efektywna stopa podatkowa

		2017		2016
	%		%
Zysk przed opodatkowaniem		20 941,2		7 020,3
Podatek dochodowy w oparciu o obowiązującą stawkę podatkową	19	3 978,8	19	1 333,9
Przychody trwałe niebędące przychodami podatkowymi	(12,5)	(2 608,7)	-	-
Zapłacony podatek dochodowy za lata ubiegłe (patrz nota 25)	5,4	1 139,7	-	-
Rezerwa na zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego za lata ubiegłe (patrz nota 20)	91,9	19 254,6	-	-
Pozostałe różnice trwałe i inne	7,9	1 666,6	10	736,5
	111,9	23 431,0	29	2 070,4
Efektywna stopa podatkowa po eliminacji zapłaconego podatku dochodowego za lata ubiegłe oraz rezerwy na zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego za lata ubiegłe	14,5	3 036,7	29	2 070,4

10. Rzeczowe aktywa trwałe

	Grunty	Budynki i budowle	Maszyny i urządzenia	Środki transportu	Meble i wyposażenie	Rzeczowe aktywa trwałe w budowie	Razem
Wartość brutto na dzień 1 stycznia 2016 r.	450,2	19 549,7	1 886,8	1 156,8	983,4	366,6	24 393,5
Nabycie	-	538,2	145,8	553,9	1 313,8	278,0	2 829,7
Zakończenie inwestycji	-	-	-	-	-	(353,6)	(353,6)
Zbycie / likwidacja	-	-	(74,1)	(43,0)	-	-	(117,1)
Wartość brutto na dzień 31 grudnia 2016 r.	450,2	20 087,9	1 958,5	1 667,7	2 297,2	291,0	26 752,5
Wartość brutto na dzień 1 stycznia 2017 r.	450,2	20 087,9	1 958,5	1 667,7	2 297,2	291,0	26 752,5
Nabycie	311,1	34,4	184,0	597,0	839,6	408,1	2 374,2
Zakończenie inwestycji	-	-	-	-	-	(273,3)	(273,3)
Zbycie / likwidacja	(4,0)	-	(110,7)	-	-	-	(114,7)
Wartość brutto na dzień 31 grudnia 2017 r.	757,3	20 122,3	2 031,8	2 264,7	3 136,8	425,8	28 738,7
Umorzenie oraz odpisy z tytułu utraty wartości
Umorzenie na dzień 1 stycznia 2016 r.	-	(4 531,7)	(1 004,8)	(683,4)	(640,2)	-	(6 860,1)
Amortyzacja za okres	-	(526,1)	(261,8)	(116,8)	(415,5)	-	(1 320,2)
Zbycie / likwidacja	-	-	66,8	43,2	-	-	110,0
Umorzenie na dzień 31 grudnia 2016 r.	-	(5 057,8)	(1 199,8)	(757,0)	(1 055,7)	-	(8 070,3)
Umorzenie na dzień 1 stycznia 2017 r.	-	(5 057,8)	(1 199,8)	(757,0)	(1 055,7)	-	(8 070,3)
Amortyzacja za okres	-	(537,6)	(252,1)	(268,7)	(665,9)	-	(1 724,3)
Zbycie / likwidacja	-	-	98,1	-	0,4	-	98,5
Umorzenie na dzień 31 grudnia 2017 r.	-	(5 595,4)	(1 353,8)	(1 025,7)	(1 721,2)	-	(9 696,1)
Wartość netto
Na dzień 1 stycznia 2016 r.	450,2	15 018,0	882,0	473,4	343,2	366,6	17 533,4
Na dzień 31 grudnia 2016 r.	450,2	15 030,1	758,7	910,7	1 241,5	291,0	18 682,2
Na dzień 1 stycznia 2017 r.	450,2	15 030,1	758,7	910,7	1 241,5	291,0	18 682,2
Na dzień 31 grudnia 2017 r.	757,3	14 526,9	678,0	1 239,0	1 415,6	425,8	19 042,6

Zabezpieczenia

Na koniec okresu sprawozdawczego, rzeczowe aktywa trwałe o wartości księgowej netto 15 284,2 tys. zł (w 2016 r.: 15 480,3 tys. zł) stanowiły zabezpieczenie kredytu bankowego (patrz nota 18), w ramach hipoteki kaucyjnej w łącznej wysokości 57 000,0 tys. zł (w 2016 r.: 27 000,0 tys. zł).

Rzeczowe aktywa trwałe w leasingu

Spółka użytkuje samochody osobowe, wózki widłowe i inne urządzenia w ramach umów leasingu finansowego. Na koniec okresu sprawozdawczego wartość bilansowa leasingowanych samochodów i urządzeń wyniosła 1 310,1 tys. zł (w 2016 r.: 1 105,2 tys. zł). Samochody i inne urządzenia stanowią zabezpieczenie zobowiązań z tytułu leasingu (patrz nota 18).

Utrata wartości

Zarówno na dzień 31 grudnia 2017 r., jak i na dzień 31 grudnia 2016 r. nie zidentyfikowano przesłanek świadczących o możliwości utraty wartości rzeczowych aktywów trwałych.

11. Wartości niematerialne

	Licencje, oprogramowanie komputerowe i pozostałe	Wartości niematerialne razem
Wartość brutto
Wartość brutto na dzień 1 stycznia 2016 r.	728,3	728,3
Nabycie	453,7	453,7
Wartość brutto na dzień 31 grudnia 2016 r.	1 182,0	1 182,0
Wartość brutto na dzień 1 stycznia 2017 r.	1 182,0	1 182,0
Nabycie	16,9	16,9
Wartość brutto na dzień 31 grudnia 2017 r.	1 198,9	1 198,9
Umorzenie i odpisy z tytułu utraty wartości
Umorzenie na dzień 1 stycznia 2016 r.	(565,0)	(565,0)
Amortyzacja za okres	(101,4)	(101,4)
Umorzenie na dzień 31 grudnia 2016 r.	(666,4)	(666,4)
Umorzenie na dzień 1 stycznia 2017 r.	(666,4)	(666,4)
Amortyzacja za okres	(116,0)	(116,0)
Umorzenie na dzień 31 grudnia 2017 r.	(782,4)	(782,4)
Wartość netto
Na dzień 1 stycznia 2016 r.	163,3	163,3
Na dzień 31 grudnia 2016 r.	515,6	515,6
Na dzień 1 stycznia 2017 r.	515,6	515,6
Na dzień 31 grudnia 2017 r.	416,5	416,5

12. Inwestycje w jednostkach zależnych

	2017	2016
W jednostkach zależnych
Płatności w formie akcji dla Zarządu Novaservis spol. s r.o. (rozliczone)	305,2	305,2
Udziały lub akcje w jednostkach zależnych	99 605,9	105 463,4
Inwestycje w jednostkach zależnych	99 911,1	105 768,6

Podstawowe dane finansowe o jednostkach zależnych:

		Wartość udziałów
	% posiadanych udziałów	(akcji) wg cen nabycia	Wartość bilansowa udziałów (akcji)
31 grudnia 2017 r.
Ferro International Sp. z o.o.	99,5%	202,0	202,0
Novaservis spol. s.r.o.	100%	99 400,8	99 400,8
Novaservis Ferro SK s.r.o	2%*	3,1	3,1
Razem		99 605,9	99 605,9
31 grudnia 2016 r.
Ferro International Sp. z o.o.	99,5%	202,0	202,0
Novaservis spol. s.r.o.	100%	105 258,3	105 258,3
Novaservis Ferro SK s.r.o.	2%*	3,1	3,1
Razem		105 463,4	105 463,4

* Wartość stanowi % bezpośredniego udziału w kapitale własnym. Spółka posiada 100% udziałów (bezpośrednio oraz pośrednio, poprzez jednostki zależne).

Zmiana wartości udziałów w spółce zależnej NOVASERVIS spol. s.r.o. o 5 857,5 tys. zł wynika ze zwrotu dopłat do kapitału zapasowego w wysokości 35 371,8 tys. CZK, które zostały wniesione przez Spółkę do jednostki zależnej w 2012 r. poprzez potrącenie z wierzytelności należnej od NOVASERVIS spol. s.r.o. wynikającej z pożyczki udzielonej w roku 2011. Zwrot dopłat został uchwalony przez Walne Zgromadzenie Wspólników NOVASERVIS spol. s.r.o. w dniu 28 czerwca 2017 r. i zwrócony w pełnej wysokości określonej w uchwale.

	Zobowiązania	Aktywa	Kapitał własny	Przychody ze sprzedaży	Zysk / (Strata) za okres
31 grudnia 2017 r.
Ferro International Sp. z o.o.	142,6	870,1	727,5	3 054,4	231,3
Novaservis spol. s.r.o.*	68 393,3	251 194,1	182 800,8	209 494,9	26 979,7
Razem	68 535,9	252 064,2	183 528,3	212 549,3	27 211,0
31 grudnia 2016 r.
Ferro International Sp. z o.o.	514,6	1 014,1	499,5	3 291,4	(84,1)
Novaservis spol. s.r.o.*	61 810,9	238 146,0	176 335,1	189 556,5	24 359,4
Razem	62 325,5	239 160,1	176 834,6	192 847,9	24 275,3

*dane dotyczą Grupy Kapitałowej Novaservis spol. s.r.o. i zawierają dane finansowe wszystkich spółek zależnych od Novaservis spol. s.r.o., w tym Novaservis Ferro SK s.r.o.

13. Podatek odroczony

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego

Aktywa oraz zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego zostały ujęte w odniesieniu do poniższych pozycji aktywów i zobowiązań:

	Aktywa		Rezerwa		Wartość netto
	2017	2016	2017	2016	2017	2016
Wartości niematerialne	-	-	(66,4)	(44,0)	(66,4)	(44,0)
Rzeczowe aktywa trwałe	-	-	(434,2)	(404,8)	(434,2)	(404,8)
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	180,2	65,7	-	-	180,2	65,7
Zapasy	310,5	336,9	-	-	310,5	336,9
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	4,8	-	-	(0,1)	4,8	(0,1)
Zobowiązania z tyt. leasingu finansowego	165,7	155,1	-	-	165,7	155,1
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	449,4	366,7	-	-	449,4	366,7
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	240,2	343,4	(49,0)	-	191,3	343,4
Straty podatkowe podlegające rozliczeniu w przyszłych okresach	-	318,3	-	-	-	318,3
Aktywa / rezerwa z tytułu podatku odroczonego na różnicach przejściowych	1 350,8	1 586,1	(549,6)	(448,9)	801,2	1 137,2
Kompensata	(549,6)	(448,9)	549,6	448,9	-	-
Aktywa / rezerwa z tytułu podatku odroczonego wykazane w jednostkowym sprawozdaniu z sytuacji finansowej	801,2	1 137,2	-	-	801,2	1 137,2

14. Zapasy

	2017	2016
Towary	66 029,5	61 542,6
Zapasy razem	66 029,5	61 542,6

Na dzień 31 grudnia 2017 r. odpis aktualizujący wartość zapasów do możliwych do uzyskania cen sprzedaży netto wyniósł 1 634,2 tys. zł (2016 r.: 1 773,3 tys. zł) i dotyczy zapasów o wartości brutto 1 634,2 tys. zł (2016 r.: 1 773,3 tys. zł). Wartość odpisów aktualizujących zapasy, ujęta w jednostkowym sprawozdaniu z zysków lub strat i innych całkowitych dochodów w pozycji koszt własny sprzedanych towarów i materiałów wyniosła w 2017 r. 300,3 tys. zł (w 2016 r. 735,6 tys. zł). W okresie sprawozdawczym wykorzystano odpis w kwocie 439,4 tys. zł.

Na dzień 31 grudnia 2017 r. na zapasach o wartości bilansowej 32 500 tys. zł (2016 r.: 35 500 tys. zł) był ustanowiony zastaw rejestrowy jako zabezpieczenie zobowiązań Spółki (patrz nota 18).

15. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe

	2017	2016
Należności z tytułu dostaw i usług od jednostek powiązanych	8 342,0	7 743,8
Należności z tytułu dostaw i usług od jednostek niepowiązanych	22 378,2	20 484,7
Udzielone zaliczki na dostawy towarów	1 378,6	271,8
Należności z tytułu dywidend	6 528,0	-
Przedpłaty (rozliczenia międzyokresowe kosztów)	512,8	551,9
Pozostałe należności	13,4	8,4
	39 153,0	29 060,6

Informacje objaśniające do jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2017 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

Należności z tytułu dostaw i usług są przedstawione po pomniejszeniu o odpisy aktualizujące w kwocie 622,6 tys. zł (2016 r.: 585,9 tys. zł) w związku z prawdopodobnym brakiem ich ściągalności. Rozwiązania/zawiązania odpisów aktualizujących wartości należności z tytułu dostaw i usług, które zostały ujęte w jednostkowym sprawozdaniu z zysków lub strat i innych całkowitych dochodów w pozycji pozostałe przychody/koszty wynosiły w 2017 r. 36,7 tys. zł (koszt netto) (w 2016 r.: 80,5 tys. zł (przychód netto)).

Należności denominowane w walutach innych niż waluta funkcjonalna składają się z należności w dolarach amerykańskich na kwotę 3 484,9 tys. (w 2016 r.: 1 789,5 tys.) oraz należności w euro na kwotę 743,1 tys. (w 2016 r.: 1 066,6 tys.).

Na dzień 31 grudnia 2017 r. na należnościach o wartości bilansowej 7 973,3 tys. zł (2016 r.: 6 313,0 tys. zł) była ustanowiona cesja jako zabezpieczenie zobowiązań Spółki (patrz nota 18).

16. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

	2017	2016
Środki pieniężne w kasie	6,4	5,5
Środki pieniężne na rachunkach bankowych	2 682,2	164,2
Krótkoterminowe lokaty bankowe	1 000,0	-
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty,	3 688,6	169,7
wartość wykazana w jednostkowym sprawozdaniu z sytuacji finansowej
Kredyty w rachunku bieżącym	-	(20 120,9)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty,
wartość wykazana w jednostkowym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych	3 688,6	(19 951,2)

17. Kapitał własny

Spółka FERRO S.A. posiada kapitał zakładowy o wartości 21 242,7 tys. zł.

Akcje serii	Akcjonariusz	Ilość akcji na	Ilość akcji na	Wartość	Wartość	Udział na	Udział na
		31.12.2017 r.	31.12.2016 r.	nominalna akcji na	nominalna akcji na	31.12.2017 r.	31.12.2016 r.
		[szt.]	[szt.]	31.12.2017 r. [tys. zł]	31.12.2016 r. [tys. zł]	%	%
A/C/D	Andrzej Hołój	-	800 700	-	800,7	-	3,7%
A/C/D	Nationale Nederlanden OFE	3 749 533	3 749 533	3 749,5	3 749,5	17,7%	17,7%
A/C/D	AVIVA OFE	3 182 326	3 182 326	3 182,3	3 182,3	15,0%	15,0%
A/C/D	PKO BP Bankowy OFE	2 718 117	2 718 117	2 718,1	2 718,1	12,8%	12,8%
A/B/C/D/E/F	AEGON Powszechne Towarzystwo	2 210 696	1 183 219	2 210,7	1 183,2	10,4%	5,6%
A/B/C/D/E/F	Emerytalne S.A. ALTUS Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A	1 066 620	-	1 066,6	-	5,0%	-
B/E	Aneta Raczek	168 810	168 810	168,8	168,8	0,8%	0,8%
B/E	Artur Depta	131 170	131 170	131,2	131,2	0,6%	0,6%
A/B/C/D//E	Zbigniew Gonsior	132 535	132 535	132,5	132,5	0,6%	0,6%
F	Zarząd Novaservis spol. s.r.o.	75 000	75 000	75,0	75,0	0,4%	0,4%
A/B/C/D/E/F	Pozostali	7 807 848	9 101 245	7 808,0	9 101,2	36,7%	42,8%
	Razem	21 242 655*	21 242 655*	21 242,7	21 242,7	100,0%	100,0%

*- na podstawie informacji otrzymanych przez Spółkę w trybie art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych

Wszystkie akcje uprawniają w jednakowym stopniu do majątku Spółki (akcje zwykłe).

Posiadacze akcji zwykłych są uprawnieni do otrzymywania uchwalonych dywidend oraz mają prawo do jednego głosu na akcję podczas Walnego Zgromadzenia Spółki.

Wszystkie wyemitowane akcje zostały w pełni opłacone.

Wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 21 242,7 tys. zł i dzieli się na 21.242.655 (dwadzieścia jeden milionów dwieście czterdzieści dwa tysiące sześćset pięćdziesiąt pięć) akcji o wartości nominalnej 1 (jeden) złotych każda.

W bieżącym okresie sprawozdawczym kończącym się 31 grudnia 2017 r. nie dokonano zmian w kapitale zakładowym.

Dywidendy

Zwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki w bieżącym okresie sprawozdawczym podjęło uchwałę dotyczącą wypłaty dywidendy z zysku netto za rok obrotowy 2016 w kwocie 4 949,9 tys. zł oraz z zysków Spółki z lat ubiegłych w kwocie 20 541,3 tys. zł. Łącznie kwota dywidendy zadeklarowana w okresie sprawozdawczym wyniosła 25 491,2 tys. zł, co stanowi 1,20 zł na jedną akcję. Wypłata dywidendy, w wysokości 10 621,3 tys. zł, tj. 0,50 zł na jedną akcję nastąpiła w dniu 26 lipca 2017 r., pozostała kwota 14 869,9 tys. zł, tj. 0,70 zł na jedną akcję została wypłacona w dniu 4 października 2017 r.

W okresie porównawczym kończącym się 31 grudnia 2016 r. zgodnie z uchwałą Walnego Zgromadzenia wypłacono dywidendę w kwocie 15 932,0 tys. zł co stanowiło 0,75 zł na jedną akcję.

18. Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek oraz innych instrumentów dłużnych

Nota prezentuje dane o zobowiązaniach Spółki z tytułu kredytów, pożyczek oraz innych instrumentów dłużnych. Informacje odnośnie ryzyka kursowego i ryzyka stopy procentowej, na jakie narażona jest Spółka przedstawia nota 21.

	2017	2016
Kredyty zabezpieczone na majątku Spółki	21 800,0	9 400,0
Długoterminowa część zobowiązań z tytułu leasingu finansowego	534,0	510,4
Zobowiązania długoterminowe razem	22 334,0	9 910,4
Kredyty zabezpieczone na majątku Spółki	13 600,0	17 600,0
Krótkoterminowa część zobowiązań z tytułu leasingu finansowego	337,9	306,0
Zobowiązania krótkoterminowe razem	13 937,9	17 906,0

Harmonogram spłat kredytów i pożyczek

				na
	Waluta	Nominalna stopa	Rok spłaty	31.12.2017	31.12.2016
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR 1M + marża	2018	4 000,0	4 000,0
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR 1M + marża	2018	6 000,0	7 000,0
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR 1M + marża	2017	-	4 000,0
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR O/N + marża	2017	-	6 951,1
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR 1M + marża	2017	-	3 000,0
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR 1M + marża	2017	-	3 941,3
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR 1M + marża	do 2019	5 400,0	9 000,0
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR 1M + marża	2019	8 000,0	-
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR 1M + marża	2017	-	9 228,5
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR 1M + marża	2019	12 000,0	-
Razem				35 400,0	47 120,9

Wartość zobowiązania

Ustanowione przez Spółkę zabezpieczenia majątkowe:

	2017	2016
Środki trwałe
hipoteka łączna na nieruchomości gruntowej na rzecz mBank S.A. dotyczy kredytu	12 000,0	-
nr 07/014/17/Z/FW
hipoteka umowna na nieruchomości gruntowej na rzecz mBank S.A. dotyczy kredytu	27 000,0	27 000,0
nr 07/027/14/Z/IN
hipoteka umowna na nieruchomości gruntowej na rzecz mBank S.A. dotyczy kredytu	18 000,0	-
nr 07/056/17/Z/FW

Środki obrotowe
zastaw rejestrowy na środkach obrotowych (zapasach) - zabezpieczenie wierzytelności na rzecz mBank S.A.	11 500,0	16 500,0
zastaw rejestrowy na środkach obrotowych (zapasach) - zabezpieczenie wierzytelności na rzecz ING Bank SA	21 000,0	4 000,0
zastaw rejestrowy na środkach obrotowych (zapasach) - zabezpieczenie wierzytelności na rzecz PEKAO S.A.	-	15 000,0
Należności
cesja należności na rzecz mBank S.A.	7 973,3	6 313,0
Zabezpieczenia na majątku razem	97 473,3	68 911,2

Harmonogram spłat zobowiązań z tytułu leasingu finansowego

	Minimalne płatności			Minimalne płatności z
	z tytułu leasingu	Odsetki	Kapitał	tytułu leasingu	Odsetki	Kapitał
	2017	2017	2017	2016	2016	2016
Do roku	343,6	5,7	337,9	311,5	5,5	306,0
1 do 5 lat	543,1	9,1	534,0	519,6	9,2	510,4
	886,7	14,8	871,9	831,1	14,7	816,4

Jak opisano w nocie 10, do momentu spłaty zobowiązań leasingowych rzeczowe aktywa trwałe będące przedmiotem leasingu stanowią zabezpieczenie płatności z tytułu leasingu.

19. Świadczenia pracownicze

	2017	2016
Zobowiązania z tytułu odpraw emerytalnych na początek okresu	237,7	252,8
Koszty ujęte w wyniku finansowym	104,9	(15,1)
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych na koniec okresu	342,6	237,7
Koszty są ujmowane w wyniku finansowym w poniższy sposób:
	2017	2016
Wynagrodzenia oraz świadczenia pracownicze	104,9	(15,1)
Podstawowe szacunki aktuarialne na dzień sprawozdawczy:
	2017	2016
Stopa dyskontowa na 31 grudnia	3,1%	3,7%
Przyszły wzrost wynagrodzeń (nominalny)	2%	2%
	2017	2016
Zobowiązanie z tytułu niewykorzystanych urlopów	640,6	563,8
Zobowiązanie z tytułu niewypłaconych wynagrodzeń (w tym zarachowane premie)	1 381,7	1 128,6
Krótkoterminowe zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych razem	2 022,3	1 692,4

20. Rezerwa na zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego wraz z odsetkami

Rezerwa na zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego obejmuje zobowiązanie podstawowe w wysokości 19 254,6 tys. zł oraz odsetki za zwłokę skalkulowane do dnia 31 grudnia 2017 r. w wysokości 7 952,9 tys. zł.

Utworzenie rezerwy jest wynikiem otrzymania przez Spółkę w dniu 12 marca 2018 r. protokołu z kontroli celno-skarbowej prowadzonej przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w przedmiocie przestrzegania przepisów prawa podatkowego w zakresie opodatkowania dochodów osiągniętych przez Spółkę w 2012 r.

Organ podatkowy w wyniku kontroli stwierdził, iż w związku z transakcją ze spółką Novaservis spol. s.r.o., która miała miejsce w 2012 r., Spółka nie wykazała przychodu z tytułu objęcia udziałów w spółce Novaservis spol. s.r.o. w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, co spowodowało zaniżenie dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania i w konsekwencji zaniżenie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r.

Zarząd Spółki nie zgadza się ze stanowiskiem przedstawionym przez organ podatkowy w protokole pokontrolnym i zamierza podjąć wszelkie przewidziane przepisami prawa kroki w celu ochrony interesu Spółki oraz jej akcjonariuszy.

Przeprowadzona w roku 2012 transakcja ze spółką Novaservis spol. s.r.o., dotyczyła podwyższenia kapitału zakładowego Novaservis spol. s.r.o. z siedzibą w Brnie o kwotę 600.000.000 CZK (101 340,0 tys. zł). Spółka jako jedyny udziałowiec Novaservis spol. s.r.o., po podjęciu uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego Novaservis spol. s.r.o. i zawarciu odpowiedniego porozumienia, dokonała wpłaty na poczet podwyższonego kapitału zakładowego poprzez umowne potrącenie z wierzytelnością Novaservis spol. s.r.o. z tytułu udzielonej pożyczki. Mechanizm taki jest dopuszczalny na gruncie regulacji prawa czeskiego, a właściwy sąd w Brnie dokonał rejestracji podwyższenia kapitału zakładowego w formie pieniężnej.

W wyniku opisanej powyżej transakcji Spółka nie uzyskała jakiejkolwiek oszczędności podatkowej, a na moment przeprowadzenia transakcji Spółka dysponowała stanowiskiem doradcy podatkowego, zgodnie z którym opisywana transakcja ze spółką Novaservis spol. s.r.o. była uznana jako neutralna z punktu widzenia opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych z perspektywy ówcześnie obowiązujących przepisów i orzecznictwa podatkowego.

Niemniej jednak, na podstawie konsultacji z doradcami podatkowymi i doradcą prawnym, Zarząd ocenia, że utrzymanie wniosków przedstawionych w protokole z kontroli celno-skarbowej przez organy administracji podatkowej lub w dalszym postępowaniu, przez sądy oraz wydatkowanie środków pieniężnych na zapłatę dodatkowego zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę jest bardziej prawdopodobne niż nie. W związku z powyższym, Zarząd Spółki podjął decyzję o rozpoznaniu rezerwy na zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego wraz z odsetkami naliczonymi do dnia 31 grudnia 2017 r. Rezerwa ta obciążyła wynik bieżącego okresu w pozycji podatek dochodowy w kwocie 19 254,6 tys. zł i koszty finansowe w kwocie 7 952,9 tys. zł.

21. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe

	2017	2016
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług od jednostek powiązanych	1 097,7	318,5
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług od pozostałych jednostek	43 059,1	21 238,9
Zobowiązania z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń
oprócz podatku dochodowego	339,6	600,5
Zobowiązania z tytułu nabycia rzeczowych aktywów trwałych	34,4	18,0
Rozliczenia międzyokresowe i przychody przyszłych okresów	964,2	892,6
Pozostałe zobowiązania	4,3	1,7
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe razem	45 499,3	23 070,2

Zobowiązania denominowane w walutach innych niż waluta funkcjonalna składają się ze zobowiązań denominowanych w dolarach amerykańskich na kwotę 10 176,7 tys. (w 2016 r. 3 289,8 tys.), w euro na kwotę 644,6 tys. (w 2016 r. 471,5 tys.).

22. Instrumenty finansowe

a) Klasyfikacja instrumentów finansowych

	31 grudnia 2017 r.
	Długoterminowe	Krótkoterminowe	Razem
Pożyczki i należności	-	32 098,8	32 098,8
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	-	3 688,6	3 688,6
Zobowiązania finansowe wyceniane według metody zamortyzowanego kosztu	(22 334,0)	(58 133,4)	(80 467,4)
	(22 334,0)	(22 346,0)	(44 680,0)

	31 grudnia 2016 r.
	Długoterminowe	Krótkoterminowe	Razem
Pożyczki i należności	-	28 500,3	28 500,3
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	-	169,7	169,7
Zobowiązania finansowe wyceniane według metody zamortyzowanego kosztu	(9 910,4)	(59 604,0)	(69 514,4)
	(9 910,4)	(30 934,0)	(40 844,4)

Pożyczki i należności obejmują: należności z tytułu dostaw i usług oraz udzielone zaliczki na dostawy.

Zobowiązania finansowe wyceniane metodą zamortyzowanego kosztu obejmują: zobowiązania z tytułu dostaw i usług, zobowiązania z tytułu nabycia rzeczowych aktywów trwałych, pozostałe zobowiązania, zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek oraz innych dłużnych instrumentów finansowych.

Ekspozycja na ryzyko kredytowe, ryzyko stopy procentowej oraz ryzyko kursowe powstaje w trakcie normalnej działalności Spółki.

b) Ryzyko kredytowe

Instrumenty finansowe, które potencjalnie narażają Spółkę na koncentrację ryzyka kredytowego obejmują w szczególności środki pieniężne i ich ekwiwalenty oraz należności. Spółka lokuje swoje środki pieniężne i ich ekwiwalenty w instytucjach finansowych posiadających wysoką ocenę kredytową.

Ryzyko kredytowe związane z należnościami jest ograniczone. Spółka dokonuje bieżącej oceny zdolności kredytowej odbiorców wraz z ich bieżącym monitoringiem, a w uzasadnionych przypadkach wymaga stosownych zabezpieczeń. Limit kredytu kupieckiego przyznawany jest w oparciu o pozytywną historię współpracy oraz historię płatniczą klientów. Spółka przeprowadza transakcje z jednostkami o wysokiej wiarygodności finansowej.

Wartość netto każdego aktywa finansowego przedstawia maksymalną ekspozycję na ryzyko kredytowe.

Struktura wiekowa należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych na koniec okresu sprawozdawczego przedstawia się następująco:

	31.12.2017	31.12.2016
Wartość brutto należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych	32 721,4	29 086,2
Niewymagalne	27 552,2	25 102,8
Przeterminowane, w tym:	5 169,2	3 983,4
do 30 dni	2 210,5	1 473,6
31-90 dni	1 239,6	747,3
91-180 dni	776,9	1 167,0
181-365 dni	337,4	57,2
powyżej roku	604,8	538,3
Odpis aktualizujący ujęty na koniec okresu	622,6	585,9
Wartość netto należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych	32 098,8	28 500,3

Zwiększenia i zmniejszenia odpisów aktualizujących wartość należności kształtowały się następująco:

	31.12.2017	31.12.2016
Odpis aktualizujący wartość należności na początek okresu	585,9	857,6
Zawiązanie odpisu aktualizującego należności	89,9	26,6
Wykorzystanie / rozwiązanie odpisu aktualizującego należności	(53,2)	(298,3)
Odpis aktualizujący wartość należności na koniec okresu	622,6	585,9

c) Ryzyko płynności

Ryzyko utraty płynności finansowej jest to ryzyko wystąpienia braku możliwości spłaty przez Spółkę jej zobowiązań finansowych w momencie ich wymagalności. Działania mające na celu ograniczenie przedmiotowego ryzyka obejmują właściwe zarządzanie płynnością finansową, realizowane poprzez poprawną ocenę poziomu zasobów środków pieniężnych w oparciu o plany przepływów środków pieniężnych w różnych horyzontach czasowych.

Spółka monitoruje ryzyko braku funduszy przy pomocy narzędzia okresowego planowania płynności. Narzędzie to uwzględnia terminy wymagalności/zapadalności zarówno inwestycji jak i aktywów finansowych (np. należności, pozostałych aktywów finansowych) oraz prognozowane przepływy pieniężne z działalności operacyjnej.

Celem Spółki jest utrzymanie równowagi pomiędzy ciągłością a elastycznością finansowania, poprzez korzystanie z rozmaitych źródeł finansowania, takich jak kredyty w rachunku bieżącym, kredyty bankowe, umowy leasingu finansowego.

	Wartość bieżąca	Zakontraktowana wartość przepływów pieniężnych	Do 1 roku	1-5 lat	powyżej 5 lat
31 grudnia 2017 r.
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania z tytułu dostaw
i usług oraz pozostałe	(44 195,5)	(44 195,5)	(44 195,5)	-	-
Inne zobowiązania
oprocentowane	(35 400,0)	(36 633,5)	(14 356,6)	(22 276,9)	-
Zobowiązania z tytułu leasingu
finansowego	(871,9)	(886,7)	(343,6)	(543,1)	-
	(80 467,4)	(81 715,7)	(58 895,7)	(22 820,0)	-
31 grudnia 2016 r.
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania z tytułu dostaw
i usług oraz pozostałe	(21 577,1)	(21 577,1)	(21 577,1)	-	-
Inne zobowiązania
oprocentowane	(47 120,9)	(48 155,8)	(38 482,6)	(9 673,2)	-
Zobowiązania z tytułu leasingu
finansowego	(816,4)	(831,1)	(311,5)	(519,6)	-
	(69 514,4)	(70 564,0)	(60 371,2)	(10 192,8)	-

d) Ryzyko rynkowe

Ryzyko rynkowe jest związane z zajściem zmian w zakresie popytu, podaży oraz cen a także innych czynników, które wpłyną na wyniki Spółki lub wartość posiadanych aktywów (takich jak kursy walut zagranicznych, stopy procentowe, cena kapitału). Celem zarządzania ryzykiem rynkowym jest utrzymanie ekspozycji na to ryzyko w akceptowalnych ramach, przy jednoczesnej optymalizacji zwrotu z ryzyka.

e) Ryzyko kursowe

Spółka ponosi ryzyko kursowe związane ze sprzedażą, zakupami, kredytami i pożyczkami, które są denominowane w innych walutach niż polski złoty (waluta funkcjonalna). Ryzyko kursowe dotyczy głównie waluty Euro, dolara amerykańskiego (USD) oraz korony czeskiej (CZK).

Poniższa tabela przedstawia profil podatności Spółki na ryzyko zmiany kursów walutowych poprzez prezentację instrumentów finansowych w podziale według walut, w których są one denominowane:

31 grudnia 2017 r.	tys. EUR	tys. USD	tys. CZK
Środki pieniężne	189,6	313,0	0,6
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	743,1	3 484,9	-
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	(644,6)	(10 176,7)	-
Ekspozycja na ryzyko kursowe	288,1	(6 378,8)	0,6
31 grudnia 2016 r.	tys. EUR	tys. USD	tys. CZK
Środki pieniężne	35,8	0,7	23,8
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	1 066,6	1 789,5	-
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	(471,5)	(3 289,8)	-

W latach kończących się 31 grudnia 2017 r. oraz 31 grudnia 2016 r. Spółka nie zabezpieczała się przed ryzykiem zmian kursów walutowych.

Analiza wrażliwości instrumentów finansowych na różnice kursowe

Spółka przeprowadziła analizę wrażliwości instrumentów finansowych denominowanych w walutach obcych na zmianę kursów tych walut. W poniższej tabeli zaprezentowano wpływ, jaki miałoby wzmocnienie lub osłabienie złotego na dzień sprawozdawczy o 5% w stosunku do wszystkich walut na wynik finansowy i na kapitały własne w związku z wyceną tych instrumentów. Analiza została przeprowadzona przy założeniu, że wszystkie inne zmienne jak np. stopy procentowe pozostają niezmienione.

		Zysk / (Strata)		Kapitał własny
	wzrost kursów walut	spadek kursów walut	wzrost kursów walut	spadek kursów walut
	obcych (osłabienie	obcych (umocnienie	obcych (osłabienie	obcych (umocnienie
	złotego) o 5%	złotego) o 5%	złotego) o 5%	złotego) o 5%
31.12.2017 r.	(1 050,2)	1 050,2	(1 050,2)	1 050,2
31.12.2016 r.	(173,6)	173,6	(173,6)	173,6

f) Ryzyko stopy procentowej

Ekspozycja Spółki na zmiany stóp procentowych dotyczy głównie środków pieniężnych, ekwiwalentów środków pieniężnych, jak również pożyczek i kredytów bankowych oraz pozostałych zobowiązań opartych na zmiennej stopie procentowej bazującej na WIBOR + marża. Spółka nie zabezpiecza się przed ryzykiem zmian stóp procentowych.

Działania dotyczące ograniczenia ryzyka zmian stóp procentowych obejmują bieżące monitorowanie sytuacji na rynku pieniężnym. Na dzień 31 grudnia 2017 r. Zarząd Spółki szacuje, że ogólne zwiększenie stóp procentowych o 1 p.p. spowodowałoby zmniejszenie zysku Spółki przed opodatkowaniem o około 354,0 tys. zł (2016 r. 471,2 tys. zł).

Oprocentowanie i analiza kategorii wiekowych

W poniższych tabelach przedstawione zostały warunki oprocentowania dotyczące oprocentowanych aktywów i zobowiązań, w podziale na poszczególne kategorie zapadalności:

	2017			2016
Środki pieniężne w banku	Oprocentowanie	Suma 3 682,2	do 1 roku 3 682,2	od roku do 3 lat -	powyżej 3 lat -	Oprocentowanie	Suma 164,2	do 1 roku 164,2	od roku do 3 lat -	powyżej 3 lat -
Kredyty w rachunku bieżącym:		-	-	-	-		20 120,9	20 120,9	-	-
- o zmiennej stopie procentowej	-	-	-	-	-	WIBOR 1M	9 228,5	9 228,5	-	-
w PLN						+ marża
- o zmiennej stopie procentowej w PLN	-	-	-	-	-	WIBOR O/N + marża	6 951,1	6 951,1	-	-
- o zmiennej stopie procentowej						WIBOR 1M
w PLN	-	-	-	-	-	+ marża	3 941,3	3 941,3	-	-
Kredyty bankowe:		35 400,0	13 600,0	21 800,0	-		27 000,0	17 600,0	9 400,0	-
- o zmiennej stopie procentowej	-	-	-	-	-	WIBOR 1M	3 000,0	3 000,0	-	-
w PLN						+ marża
- o zmiennej stopie procentowej	WIBOR 1M	6 000,0	6 000,0	-	-	WIBOR 1M	7 000,0	7 000,0	-	-
w PLN - o zmiennej stopie procentowej	+ marża					+ marża WIBOR 1M
w PLN	-	-	-	-	-	+ marża	4 000,0	4 000,0	-	-
- o zmiennej stopie procentowej	WIBOR 1M	5 400,0	3 600,0	1 800,0	-	WIBOR 1M	9 000,0	3 600,0	5 400,0	-
w PLN	+ marża					+ marża
- o zmiennej stopie procentowej w PLN	WIBOR 1M + marża	4 000,0	4 000,0	-	-	WIBOR 1M + marża	4 000,0	-	4 000,0	-
- o zmiennej stopie procentowej	WIBOR 1M					WIBOR 1M
w PLN	+ marża	8 000,0	-	8 000,0	-	+ marża	-	-	-	-
- o zmiennej stopie procentowej	WIBOR 1M	12 000,0	-	12 000,0	-	-	-	-	-	-
w PLN	+ marża
Zobowiązania z tytułu leasingu
finansowego:		871,9	337,9	534,0	-		816,4	306,0	510,4	-
- o zmiennej stopie procentowej	1,7%	871,9	337,9	534,0	-	1,8%	816,4	306,0	510,4	-
w PLN

Informacje objaśniające do jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2017 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

g) Wartość godziwa

Hierarchia instrumentów finansowych wycenianych według wartości godziwej

Instrumenty finansowe wyceniane w wartości godziwej można zakwalifikować do następujących modeli wyceny:

• Poziom 1: ceny kwotowane (nieskorygowane) na aktywnych rynkach dla takich samych aktywów i zobowiązań,
• Poziom 2: dane wejściowe, inne niż ceny kwotowane użyte w Poziomie 1, które są obserwowalne dla danych aktywów i zobowiązań, zarówno bezpośrednio (np. jako ceny) lub pośrednio (np. są pochodną rezerw),
• Poziom 3: dane wejściowe niebazujące na obserwowalnych cenach rynkowych (dane wejściowe nieobserwowalne).

(i) wartość godziwa pozostałych instrumentów finansowych

Poniżej przedstawiono szczegóły dotyczące wartości godziwych instrumentów finansowych, dla których jest możliwe ich oszacowanie:

• Środki pieniężne i ich ekwiwalenty, krótkoterminowe lokaty bankowe oraz krótkoterminowe kredyty bankowe. Wartość bilansowa wyżej wymienionych instrumentów jest zbliżona do ich wartości godziwej z uwagi na szybką zapadalność tych instrumentów.
• Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności, zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania. Wartość bilansowa wyżej wymienionych instrumentów jest zbliżona do ich wartości godziwej z uwagi na ich krótkoterminowy charakter.
• Zobowiązania z tytułu kredytów i leasingu finansowego. Wartość księgowa netto wyżej wymienionych instrumentów jest zbliżona do ich wartości godziwej z uwagi na zmienny charakter ich oprocentowania oparty na stopach rynkowych.

Do oszacowania wartości godziwej instrumentów finansowych posiadanych przez Spółkę zastosowano poziom 2 wyceny.

23. Leasing operacyjny

Umowy leasingu operacyjnego, w których Spółka jest leasingobiorcą

Płatności z tytułu nieodwoływanych umów leasingu operacyjnego kształtują się w sposób przedstawiony poniżej:

	2017	2016
Do roku	415,4	713,1
1 do 5 lat	160,6	291,5
	576,0	1 004,6

Spółka jest stroną umów najmu samochodów osobowych, zakwalifikowanych jako leasing operacyjny. Opłaty z tytułu najmu są stałe i płatne w okresie od 2 - 3 lat. Ponadto, Spółka zawarła umowę najmu powierzchni magazynowej na czas nieokreślony.

Płatności ujęte w kosztach

	2017	2016
Opłaty leasingowe	1 061,1	1 271,4

24. Transakcje z podmiotami powiązanymi

a) Wartość rozrachunków z jednostkami powiązanymi

	31 grudnia 2017 r.		31 grudnia 2016 r.
Nazwa jednostki	Należności	Zobowiązania	Należności	Zobowiązania
Ferro International Sp. z o.o.	102,6	-	475,6	-
Novaservis spol. s.r.o.	8 542,0	1 097,7	2 191,2	318,5
w tym należność z tytułu dywidendy	6 528,0	-	-	-
FERRO Hungary Kft.(poprzednio: Novaservis
FERRO Hungary Kft.)	564,0	-	439,6	-
Novaservis FERRO Group SRL	5 116,5	-	4 624,4	-
Novaservis FERRO Bulgaria Ltd.	544,9	-	13,0	-
	14 870,0	1 097,7	7 743,8	318,5

b) Wartość transakcji z jednostkami powiązanymi

Rodzaj przychodów	Nazwa jednostki	2017	2016
Sprzedaż towarów	Ferro International Sp. z o.o.	2 664,9	2 868,4
Sprzedaż towarów	Novaservis FERRO Group SRL	38 715,5	30 619,3
Sprzedaż towarów	FERRO Hungary Kft.(poprzednio: Novaservis FERRO Hungary Kft.)	4 165,7	2 481,8
Sprzedaż towarów	Novaservis FERRO Bulgaria Ltd.	1 545,7	13,0
Sprzedaż towarów	Novaservis spol. s.r.o.	13 059,5	14 005,6
Sprzedaż towarów razem		60 151,3	49 988,1
Rodzaj przychodów	Nazwa jednostki	2017	2016
Sprzedaż usług	Ferro International Sp. z o.o.	6,7	5,4
Sprzedaż usług	SBP sp. z o.o.**	-	7,7
Sprzedaż usług razem		6,7	13,1
Dywidenda	Novaservis spol. s.r.o.	13 729,9	-
Przychody finansowe razem		13 729,9	-
Rodzaj zakupów	Nazwa jednostki	2017	2016
Zakupy towarów	Novaservis spol. s.r.o.	5 769,8	5 940,4
Zakupy towarów	Fertrans Sp. z o.o.**	-	243,9
Zakupy towarów razem		5 769,8	6 184,3
Zakupy usług	Novaservis spol. s.r.o.	-	9,0
Zakupy usług	BH Finance Sp. z o.o.**	-	307,2
Zakupy usług razem		-	316,2

**Spółki od dnia 1 grudnia 2016 r. nie są podmiotami powiązanymi. Wartość transakcji dla Spółek, które utraciły status jednostki powiązanej obejmuje okres od 1 stycznia do 30 listopada 2016 r.

Wszystkie transakcje z podmiotami powiązanymi są zawierane na warunkach rynkowych w ramach normalnej działalności prowadzonej przez podmioty Grupy Ferro.

c) Transakcje z kadrą kierowniczą

Wynagrodzenia wypłacone lub należne członkom Zarządu i Rady Nadzorczej

Wynagrodzenia członków Zarządu w 2017 r. wyniosły 2 075,1 tys. zł (w 2016 r. 1 194,0 tys. zł), w tym 550 tys. zł z tytułu premii za 2016 r. (na które na dzień 31 grudnia 2016 r. była utworzona odpowiednia rezerwa). Ponadto na dzień 31 grudnia 2017 r. utworzono rezerwę na spodziewane premie dla Zarządu w wysokości 943,8 tys. zł. Wynagrodzenia członków Rady Nadzorczej Spółki wyniosły 319,8 tys. zł (w 2016 r. 292,8 tys. zł).

Pożyczki udzielone członkom Zarządu i organów nadzoru

W latach 2017 i 2016 nie udzielono pożyczek i świadczeń o podobnych charakterze osobom wchodzącym w skład organów zarządzających i nadzorujących oraz ich współmałżonkom, krewnym i powinowatym drugiego stopnia, przysposobionym, przysposabiającym lub innym osobom zależnym albo osobom administrującym.

25. Aktywa i zobowiązania warunkowe, gwarancje

a) Aktywa i zobowiązania warunkowe

W 2016 r. Spółka otrzymała decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Krakowie z dnia 6 października 2016 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2014. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego stwierdzono, że Spółka nieprawidłowo zadeklarowała podatek dochodowy od osób prawnych za 2014 r. z powodu zawyżenia kosztów uzyskania przychodów w związku z zaliczeniem do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości znaków towarowych przejętych w procesie połączenia spółek. W związku z powyższym Urząd Kontroli Skarbowej ("UKS") naliczył dodatkowe zobowiązanie podatkowe za rok 2014 w kwocie 1 139,7 tys. zł plus odsetki.

Zarząd Spółki nie zgadzał się ze stanowiskiem przedstawionym w decyzji UKS. W 2016 r. od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie jako organu wyższej instancji w postępowaniu administracyjnym.

W dniu 21 lipca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ("DIAS") utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja DIAS jest decyzją ostateczną w administracyjnym toku postępowania. W związku z otrzymaniem powyższej decyzji, w dniu 1 sierpnia 2017 r. Spółka uregulowała dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 1 350,4 tys. zł, w tym odsetki w kwocie 210,7 tys. zł. Zarząd Spółki nie zgadzał się ze stanowiskiem przedstawionym w decyzji UKS i z treścią decyzji organu wyższej instancji, w związku z czym od powyższych decyzji Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółki na decyzję DIAS z lipca 2017 r. W związku z tym, że stanowisko Zarządu nie uległo zmianie, w lutym 2018 r. Spółka złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W ocenie Zarządu Spółki, popartej konsultacjami z doradcami podatkowymi i prawnymi oraz w oparciu o analizę orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w podobnych sprawach podatkowych, pomimo niepewności co do ostatecznego rozstrzygnięcia tej kwestii, na dzień sporządzenia niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego ostateczne uchylenie decyzji w procesie sądowym jest bardziej prawdopodobne niż nie, w związku z czym w jednostkowym sprawozdaniu finansowym za okres kończący się 31 grudnia 2017 r. Spółka nie rozpoznała żadnych rezerw na dodatkowe zobowiązania podatkowe za lata 2015-2017 wynikające z zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości znaków towarowych.

Ewentualne utrzymanie powyższej decyzji UKS w postępowaniu sądowym mogłoby skutkować rozpoznaniem dodatkowego zobowiązania podatkowego również za lata 2015 i 2016 w kwocie 1 437,5 tys. zł plus odsetki oraz zwiększeniem zobowiązania z tytułu podatku dochodowego za 2017 r. w kwocie 318,3 tys. zł z uwagi na brak możliwości wykorzystania straty podatkowej.

Ponadto, w związku z uregulowaniem przez Spółkę dodatkowego zobowiązania podatkowego za rok 2014, zapłacona kwota obciążyła wynik bieżącego okresu w pozycji podatek dochodowy w wysokości 1 139,7 tys. zł i koszty finansowe w wysokości 210,7 tys. zł. oraz skutkuje rozpoznaniem (pozabilansowego) aktywa warunkowego do czasu rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu sądowym.

Na dzień 31 grudnia 2017 r. i 31 grudnia 2016 r. Spółka nie posiadała innych zobowiązań i aktywów warunkowych.

b) Gwarancje

Na dzień 31 grudnia 2017 r. oraz 31 grudnia 2016 r. Spółka posiadała następującą gwarancję:

mBank S.A. udzielił Spółce gwarancji, która stanowi zabezpieczenie zobowiązań Spółki dotyczących długów celnych, podatków i innych opłat w sprawach celnych do łącznej kwoty 500,0 tys. zł.

Dodatkowo Spółka w ramach ustanowionych zabezpieczeń do umowy kredytu skierowała list wspierający (ang. letter of comfort) dla banku jednostki zależnej Novaservis spol. s r.o. W liście tym Spółka zobowiązała się, że w przypadku intencji zmniejszenia zaangażowania kapitałowego w spółce Novaservis spol. s.r.o., Spółka poinformuje o tym fakcie kredytodawcę Novaservis spol. s.r.o. oraz zadeklarowała, że podejmie działania, aby zapewnić spłatę zobowiązań wynikających z umowy kredytu.

26. Zdarzenia po dniu sprawozdawczym

W dniu 12 marca 2018 r. Spółka otrzymała protokół z kontroli celno-skarbowej prowadzonej przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w przedmiocie przestrzegania przepisów prawa podatkowego w zakresie opodatkowania dochodów osiągniętych przez Spółkę w 2012 r. na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Szczegóły dotyczące wyników tej kontroli oraz ich wpływ na jednostkowe sprawozdanie finansowe za 2017 r. zostały opisane w nocie 20.

Po dniu sprawozdawczym nie wystąpiły inne niż opisane powyżej istotne zdarzenia, które wymagałyby ujawnienia w jednostkowym sprawozdaniu finansowym za 2017 r.

27. Zarządzanie kapitałami

Podstawowym założeniem polityki Spółki w zakresie zarządzania kapitałami jest utrzymanie silnej bazy kapitałowej, która będzie podstawą zaufania ze strony inwestorów, kredytodawców oraz rynku i która zapewni przyszły rozwój działalności. Spółka monitoruje wskaźniki rentowności kapitału oraz wskaźniki relacji kapitału własnego do zobowiązań.

Celem Spółki jest osiągnięcie zwrotu z kapitału, który jest satysfakcjonujący dla akcjonariuszy.

Spółka podlega regulacji wynikającej z art. 396 § 1 Kodeksu Spółek Handlowych, który wymaga przekazania na kapitał zapasowy spółki akcyjnej co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy, dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału zakładowego.

W trakcie roku obrotowego nie było zmian w polityce Spółki dotyczącej zarządzania kapitałami.

Prezes Zarządu	Wiceprezes Zarządu	Wiceprezes Zarządu	Wiceprezes Zarządu
Aneta Raczek	Artur Depta	Zbigniew Gonsior	Vladimir Sild

Skawina, 16 kwietnia 2018 r.