Ferro S.A. — Audit Report / Information 2016

Mar 21, 2017

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY KOŃCZĄCY SIĘ 31 GRUDNIA 2016 R. PRZYGOTOWANE ZGODNIE Z MIĘDZYNARODOWYMI STANDARDAMI SPRAWOZDAWCZOŚCI FINANSOWEJ, KTÓRE ZOSTAŁY ZATWIERDZONE PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ

Spis treści

Strona

Jednostkowe sprawozdanie finansowe

Jednostkowe sprawozdanie z zysków lub strat i innych całkowitych dochodów	3
Jednostkowe sprawozdanie z sytuacji finansowej	4
Jednostkowe sprawozdanie z przepływów pieniężnych	5
Jednostkowe sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym	6
Informacje objaśniające	7

FERRO S.A. Jednostkowe sprawozdanie finansowe za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2016 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

Jednostkowe sprawozdanie z zysków lub strat i innych całkowitych dochodów za rok kończący się 31 grudnia

	Nota	2016	2015
Przychody ze sprzedaży	4	195 524,8	179 422,6
Pozostałe przychody	5	394,6	186,7
Koszt własny sprzedanych towarów i materiałów		(151 582,1)	(142 670,3)
Zużycie materiałów i energii		(3 220,8)	(2 778,6)
Wynagrodzenia oraz świadczenia pracownicze	7	(15 884,7)	(12 981,0)
Amortyzacja	10, 11	(1 421,6)	(987,0)
Pozostałe koszty	6	(13 810,8)	(12 758,0)
Zysk na działalności operacyjnej		9 999,4	7 434,4
Przychody finansowe	8	0,1	12 282,1
Koszty finansowe	8	(2 979,2)	(4 038,1)
(Koszty)/Przychody finansowe netto		(2 979,1)	8 244,0
Zysk przed opodatkowaniem		7 020,3	15 678,4
Podatek dochodowy	9	(2 070,4)	325,5
Zysk netto za rok obrotowy		4 949,9	16 003,9
Inne całkowite dochody netto za rok obrotowy		-	-
Całkowite dochody ogółem za rok obrotowy		4 949,9	16 003,9

Informacje objaśniające zawarte na stronach od 7 do 34 są integralną częścią niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego.

FERRO S.A. Jednostkowe sprawozdanie finansowe za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2016 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

Jednostkowe sprawozdanie z sytuacji finansowej na dzień 31 grudnia

	Nota	2016	2015
Aktywa
Aktywa trwałe
Rzeczowe aktywa trwałe	10	18 682,2	17 533,4
Wartości niematerialne	11	515,6	163,3
Inwestycje w jednostkach zależnych	12	105 768,6	119 016,6
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	13	1 137,2	2 248,1
Aktywa trwałe razem		126 103,6	138 961,4
Aktywa obrotowe
Zapasy	14	61 542,6	53 448,8
Należności z tytułu podatku dochodowego		-	1 334,6
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	15	29 060,6	28 126,7
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	16	169,7	231,7
Aktywa obrotowe razem		90 772,9	83 141,8
Aktywa razem		216 876,5	222 103,2
Pasywa
Kapitał własny
Kapitał zakładowy	17	21 242,7	21 242,7
Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej		84 863,8	84 863,8
Zyski zatrzymane		37 123,5	48 105,6
Kapitał własny razem		143 230,0	154 212,1
Zobowiązania
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek oraz innych instrumentów dłużnych	18	9 910,4	20 360,5
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	19	237,7	252,8
Zobowiązania pozostałe		-	471,6
Zobowiązania długoterminowe razem		10 148,1	21 084,9
Zobowiązania krótkoterminowe
Kredyty w rachunku bieżącym	16	20 120,9	18 703,4
Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek oraz innych instrumentów dłużnych	18	17 906,0	10 325,1
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	19	1 692,4	621,6
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego		708,9	-
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	20	23 070,2	17 156,1
Zobowiązania krótkoterminowe razem		63 498,4	46 806,2
Zobowiązania razem		73 646,5	67 891,1
Pasywa razem		216 876,5	222 103,2

Informacje objaśniające zawarte na stronach od 7 do 34 są integralną częścią niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego.

FERRO S.A. Jednostkowe sprawozdanie finansowe za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2016 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

Jednostkowe sprawozdanie z przepływów pieniężnych za rok kończący się 31 grudnia

	Nota	2016	2015
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej
Zysk przed opodatkowaniem		7 020,3	15 678,4
Korekty
Amortyzacja		1 421,6	987,0
Utworzenie/(Odwrócenie) odpisu z tytułu utraty wartości		655,1	(544,7)
Zysk ze sprzedaży wartości niematerialnych i rzeczowych aktywów trwałych		(2,2)	(16,0)
Odsetki i dywidendy netto		1 296,1	(10 884,4)
Zmiana stanu zapasów		(8 829,4)	11 861,2
Zmiana stanu należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych Zmiana zobowiązań krótkoterminowych z tytułu dostaw i usług		(1 356,6)	59,1
oraz pozostałych		5 564,0	(5 981,3)
Zmiana stanu świadczeń pracowniczych		1 055,7	(79,1)
Inne korekty		-	(17,9)
Środki pieniężne netto wygenerowane na działalności operacyjnej		6 824,6	11 062,3
Podatek dochodowy zapłacony		1 084,0	(907,6)
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej		7 908,6	10 154,7
Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej Wpływy inwestycyjne
Wpływy z tytułu sprzedaży wartości niematerialnych i rzeczowych aktywów trwałych		9,3	18,7
Zwrot dopłat do kapitału przez jednostkę zależną		13 248,0	-
Dywidendy otrzymane		-	12 256,0
Wydatki inwestycyjne
Nabycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych		(1 994,2)	(573,2)
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej		11 263,1	11 701,5
Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej Wpływy finansowe
Zaciągnięcie kredytów i pożyczek		9 000,0	10 000,0
Wydatki finansowe
Spłata zobowiązań z tytułu umów leasingu finansowego		(323,1)	(251,3)
Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli		(15 932,0)	(21 242,7)
Spłata kredytów i pożyczek		(12 100,0)	(8 937,0)
Odsetki zapłacone		(1 296,1)	(1 371,6)
Środki pieniężne netto z działalności finansowej		(20 651,2)	(21 802,6)
Przepływy pieniężne netto, razem		(1 479,5)	53,6
W tym zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych		(0,5)	(4,4)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty po pomniejszeniu o kredyty w rachunku bieżącym na
początek okresu		(18 471,7)	(18 525,3)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty po pomniejszeniu o kredyty w rachunku bieżącym na koniec okresu	16	(19 951,2)	(18 471,7)
W tym o ograniczonej możliwości dysponowania		-	-

Informacje objaśniające zawarte na stronach od 7 do 34 są integralną częścią niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego.

Jednostkowe sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym za rok kończący się 31 grudnia

			Kapitał z emisji akcji powyżej
	Nota	Kapitał zakładowy	ich wartości nominalnej	Kapitał rezerwowy	Akcje własne	Zyski zatrzymane	Kapitał własny razem
Kapitał własny na dzień 1 stycznia 2016 r.		21 242,7	84 863,8	-	-	48 105,6	154 212,1
Całkowite dochody za okres
sprawozdawczy
Zysk netto za okres Inne całkowite dochody netto za		-	-	-	-	4 949,9	4 949,9
okres sprawozdawczy		-	-	-	-	-	-
Całkowite dochody ogółem za
okres sprawozdawczy		-	-	-	-	4 949,9	4 949,9
Transakcje z właścicielami
jednostki dominującej, ujęte
bezpośrednio w kapitale własnym Wypłata dywidendy	17	-	-	-	-	(15 932,0)	(15 932,0)
Dopłaty od i wypłaty do właścicieli		-	-	-	-	(15 932,0)	(15 932,0)
Kapitał własny na dzień
31 grudnia 2016 r.		21 242,7	84 863,8	-	-	37 123,5	143 230,0
Kapitał własny na dzień
1 stycznia 2015 r.		21 242,7	84 881,8	-	-	53 344,4	159 468,9
Całkowite dochody za okres
sprawozdawczy Zysk netto za okres		-	-	-	-	16 003,9
Inne całkowite dochody netto za							16 003,9
okres sprawozdawczy		-	-	-	-	-	-
Całkowite dochody ogółem za
okres sprawozdawczy		-	-	-	-	16 003,9	16 003,9
Transakcje z właścicielami
jednostki dominującej, ujęte bezpośrednio w kapitale własnym
Wypłata dywidendy	17	-	-	-	-	(21 242,7)	(21 242,7)
Inne		-	(18,0)	-	-	-	(18,0)
Dopłaty od i wypłaty do właścicieli		-	(18,0)	-	-	(21 242,7)	(21 260,7)
Kapitał własny na dzień
31 grudnia 2015 r.		21 242,7	84 863,8	-	-	48 105,6	154 212,1

Informacje objaśniające zawarte na stronach od 7 do 33 są integralną częścią niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego.

1. Podstawowe dane o Spółce

FERRO S.A. (zwana dalej "Spółką") jest spółką akcyjną zarejestrowaną w Polsce pod nr KRS 0000289768. Siedziba Spółki mieści się w Skawinie, ul. Przemysłowa 7.

W dniu 1 października 2007 r., postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, XII Wydział Gospodarczy KRS wykreślono dotychczasową spółkę – Ferro Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zastępując ją spółką z nową formą prawną – FERRO Spółka Akcyjna pod numerem KRS 0000289768.

Spółka została założona zgodnie ze statutem Spółki z dnia 11 września 2007 r. na czas nieokreślony.

Przedmiotem działalności Spółki jest sprzedaż armatury sanitarnej, instalacyjnej, sprzętu wyposażenia hydraulicznego, grzewczego i klimatyzacji.

Jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało przygotowane za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r., natomiast dane porównawcze obejmują okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r.

Spółka jest jednostką dominującą Grupy Kapitałowej FERRO S.A. i sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r.

2. Podstawa sporządzenia jednostkowego sprawozdania finansowego

a) Oświadczenie zgodności

Jednostkowe sprawozdanie finansowe za rok kończący się 31 grudnia 2016 r. zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej, które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską, zwanymi dalej "MSSF UE". Jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone przez Zarząd Spółki w dniu 20 marca 2017 r.

MSSF UE zawierają wszystkie Międzynarodowe Standardy Rachunkowości, Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej oraz związane z nimi Interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej (KIMSF) poza wymienionymi poniżej Standardami oraz Interpretacjami, które oczekują na zatwierdzenie przez Unię Europejską oraz Standardami oraz Interpretacjami, które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską, ale nie weszły jeszcze w życie.

Zmiany wynikające ze zmian MSSF

Pewne nowe standardy, zmiany do standardów oraz interpretacji, które obowiązują lub będą obowiązywać dla okresów sprawozdawczych kończących się po 31 grudnia 2016 roku, nie zostały uwzględnione do sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego. Jednakże oczekuje się, iż żadne z nich nie będzie miało istotnego wpływu na sprawozdanie Spółki za wyjątkiem MSSF 16 Leasing oraz MSSF 15 Przychody z umów z klientami.

MSSF 16 Leasing, który będzie obowiązkowy dla sprawozdania finansowego Spółki za rok 2019, zastępuje MSR 17 Leasing oraz związane z tym standardem interpretacje. W odniesieniu do leasingobiorców nowy Standard eliminuje występujące obecnie rozróżnienie pomiędzy leasingiem finansowym oraz operacyjnym. Ujęcie leasingu operacyjnego w sprawozdaniu z sytuacji finansowej spowoduje rozpoznanie nowego składnika aktywów – prawa do użytkowania przedmiotu leasingu – oraz nowego zobowiązania – zobowiązania do dokonania płatności z tytułu leasingu. Prawa do użytkowania aktywów w leasingu podlegać będą umorzeniu natomiast od zobowiązania naliczane będą odsetki. Spowoduje to powstanie większych kosztów w początkowej fazie leasingu, nawet w przypadku gdy jego strony uzgodniły stałe opłaty roczne. Ujęcie umów leasingu u leasingodawcy w większości przypadków pozostanie niezmienione w związku z utrzymanym podziałem na umowy leasingu operacyjnego oraz finansowego.

W momencie początkowego zastosowania wpływ Standardu będzie zależał od specyficznych faktów i okoliczności dotyczących umów leasingu, których jednostka będzie stroną. Jednakże do momentu pierwszego zastosowania Standardu, jednostka nie jest w stanie przeprowadzić analizy wpływu Standardu na sprawozdanie finansowe.

MSSF 15 Przychody z umów z klientami będzie obowiązkowy dla sprawozdania finansowego Spółki za rok 2018. Standard ten zawiera zasady, które zastąpią większość szczegółowych wytycznych w zakresie ujmowania przychodów istniejących obecnie w MSSF. W szczególności, w wyniku przyjęcia nowego standardu przestaną obowiązywać MSR 18 Przychody, MSR 11 Umowy o usługę budowlaną oraz związane z nimi interpretacje.

Zgodnie z nowym standardem jednostki będą stosować pięciostopniowy model, aby określić moment ujęcia przychodów oraz ich wysokość. Model ten zakłada, że przychody powinny być ujęte wówczas, gdy (lub w stopniu, w jakim) jednostka przekazuje klientowi kontrolę nad towarami lub usługami, oraz w kwocie, do jakiej jednostka oczekuje być uprawniona.

Standard zawiera nowe wymogi dotyczące ujawnień, zarówno ilościowych jak i jakościowych, mających na celu umożliwienie użytkownikom sprawozdań finansowych zrozumienie charakteru, kwoty, momentu ujęcia i niepewności odnośnie przychodów i przepływów pieniężnych wynikających z umów z klientami.

Z obecnych analiz wpływu Standardu na sprawozdanie finansowe Spółki wynika, że zastosowanie standardu będzie miało wpływ na ujęcie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej rozrachunków związanych ze spodziewanym zwrotem sprzedanych towarów. Obecnie Spółka rozpoznaje rezerwę na spodziewane zwroty towarów (prezentowaną w zobowiązaniach z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych) w wysokości marży zrealizowanej na sprzedaży towarów, co do których oczekuje się, że będą zwrócone (na dzień 31 grudnia 2016 r. rezerwa ta miała wartość 243,1 tys. zł), natomiast po zastosowaniu nowego Standardu rozrachunki te będą ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej poprzez rozpoznanie składnika aktywów w kwocie przychodów ze sprzedaży zrealizowanych na sprzedaży towarów, co do których oczekuje się ich zwrotu oraz zobowiązania w kwocie będącej równowartością kosztu własnego sprzedanych towarów, co do których oczekuje się ich zwrotu. Według danych finansowych na dzień 31 grudnia 2016 r. aktywo to wynosiłoby ok. 1 115,2 tys. zł, a zobowiązanie 872,1 tys. zł. Należy podkreślić, że w momencie początkowego zastosowania, wpływ Standardu będzie zależał od specyficznych faktów i okoliczności dotyczących umów z klientami, których jednostka będzie stroną.

Podstawa wyceny

Jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w oparciu o zasadę kosztu historycznego, za wyjątkiem aktywów i pasywów wycenianych według wartości godziwej: instrumentów pochodnych, instrumentów finansowych dostępnych do sprzedaży oraz instrumentów finansowych nie będących instrumentami pochodnymi wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy.

b) Waluta funkcjonalna i prezentacyjna

Dane w jednostkowym sprawozdaniu finansowym zostały zaprezentowane w złotych polskich, po zaokrągleniu do pełnych tysięcy. Złoty polski jest walutą funkcjonalną Spółki Ferro S.A.

c) Dokonane osądy i oszacowania

Sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF UE wymaga od Zarządu osądów, szacunków i założeń, które mają wpływ na przyjęte zasady oraz prezentowane wartości aktywów, pasywów, przychodów oraz kosztów. Szacunki oraz związane z nimi założenia opierają się na doświadczeniu historycznym oraz innych czynnikach, które są uznawane za racjonalne w danych okolicznościach, a ich wyniki dają podstawę osądu, co do wartości księgowej netto aktywów i zobowiązań, która nie wynika bezpośrednio z innych źródeł. Faktyczna wartość może różnić się od wartości szacowanej.

Szacunki i związane z nimi założenia podlegają bieżącej weryfikacji. Zmiana szacunków księgowych jest ujęta w okresie, w którym dokonano zmiany szacunku lub w okresach bieżącym i przyszłych, jeżeli dokonana zmiana szacunku dotyczy zarówno okresu bieżącego, jak i okresów przyszłych.

Kluczowe osądy oraz szacunki dokonywane przez Zarząd przy sporządzaniu jednostkowego sprawozdania finansowego pozostały niezmienione w stosunku do osądów i szacunków przyjętych przy sporządzaniu jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r.

Osądy oraz szacunki dokonywane przez Zarząd przy zastosowaniu MSSF UE, które mają istotny wpływ na jednostkowe sprawozdanie finansowe, zostały przedstawione w notach 14, 15, 19 i 24.

d) Założenia kontynuacji działalności gospodarczej

Jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuacji działalności w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień sporządzania jednostkowego sprawozdania finansowego nie istnieją żadne okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuacji działalności gospodarczej przez Spółkę.

e) Połączenia jednostek pod wspólną kontrolą

Połączenia jednostek wynikające z przeniesienia udziałów w jednostkach znajdujących się pod wspólną kontrolą akcjonariusza, są ujmowane, jakby nabycie miało miejsce na początku najwcześniejszego okresu porównawczego lub na datę ustanowienia wspólnej kontroli, jeśli miało to miejsce później. W tym celu dane porównawcze są przekształcane od pierwszego dnia najwcześniejszego prezentowanego okresu sprawozdawczego z uwzględnieniem wymaganych wyłączeń w zakresie kapitałów oraz wzajemnych przychodów i kosztów, chyba, że wpływ przekształcenia byłby nieistotny i nie miał wpływu na porównywalność danych. Nabyte aktywa i zobowiązania są ujmowane według wartości księgowej przedstawionej w porównywalnych sprawozdaniach połączonych jednostek.

Połączenia jednostek gospodarczych, które nie znajdują się pod wspólną kontrolą rozlicza się zgodnie z zasadami MSSF 3 Połączenia jednostek gospodarczych.

3. Opis ważniejszych stosowanych zasad rachunkowości

Zasady polityki rachunkowości przedstawione poniżej stosowane były w odniesieniu do wszystkich okresów zaprezentowanych w jednostkowym sprawozdaniu finansowym.

a) Waluty obce

(i) Transakcje w walucie obcej

Transakcje wyrażone w walutach obcych w dniu dokonania transakcji ujmowane są w złotych przy zastosowaniu natychmiastowego kursu wymiany waluty funkcjonalnej na walutę obcą, obowiązujący na dzień zawarcia transakcji. Rozchód środków pieniężnych w walucie obcej wyceniany jest metodą FIFO. Przy zakupie środków pieniężnych w walucie obcej stosuje się kurs zawarcia transakcji.

Pozycje pieniężne wyrażone w walucie obcej są przeliczane na dzień sprawozdawczy według średniego kursu NBP dla danej waluty obowiązującego na ten dzień. Różnice kursowe wynikające z rozliczenia transakcji w walutach obcych oraz wyceny bilansowej aktywów i pasywów pieniężnych wyrażonych w walutach obcych ujmowane są w wyniku finansowym. Pozostałe niepieniężne pozycje aktywów i zobowiązań wyceniane według kosztu historycznego w walucie obcej są przeliczane według średniego kursu NBP obowiązującego w dniu dokonania transakcji. Pozostałe niepieniężne pozycje bilansowe wyrażone w walucie obcej wyceniane według wartości godziwej są przeliczane według średniego kursu NBP obowiązującego na dzień szacowania wartości godziwej.

b) Inwestycje w jednostkach zależnych

Spółka wycenia inwestycje w jednostki zależne według ceny nabycia pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości (zob. punkt 3 i) - odpisy z tytułu utraty wartości aktywów).

c) Instrumenty finansowe

(i) Instrumenty finansowe inne niż instrumenty pochodne

Inne niż pochodne instrumenty finansowe obejmują inwestycje kapitałowe, dłużne papiery wartościowe, należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności, udzielone pożyczki, środki pieniężne i ich ekwiwalenty, zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek oraz innych instrumentów dłużnych, zobowiązania z tytułu dostaw i usług i pozostałe zobowiązania.

Instrumenty finansowe inne niż instrumenty pochodne są ujmowane początkowo według wartości godziwej powiększonej za wyjątkiem inwestycji wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy - o bezpośrednie koszty związane z nabyciem (poza wyjątkami opisanymi poniżej).

Instrument finansowy jest ujmowany, jeśli Spółka staje się stroną umowy danego instrumentu finansowego. Aktywa finansowe zostają wyłączone ze sprawozdania z sytuacji finansowej, jeśli wynikające z umowy prawa Spółki do przepływów pieniężnych z aktywów finansowych wygasną lub jeśli Spółka przeniesie aktywa finansowe nie zachowując nad nimi (lub związanymi zeń ryzykami i korzyściami) kontroli. Standaryzowane transakcje kupna i sprzedaży składnika aktywów finansowych są ujmowane na dzień zawarcia transakcji, tj. w dniu, w którym Spółka zobowiąże się do kupna lub sprzedaży aktywa. Zobowiązania finansowe przestają być wykazywane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, jeśli zobowiązania te wygasną (to znaczy, kiedy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł).

Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności

Jeśli Spółka ma zamiar i możliwość utrzymywania dłużnych papierów wartościowych (bonów i obligacji Skarbu Państwa i innych) do terminu wymagalności, zostają one zaklasyfikowane do aktywów finansowych utrzymywanych do terminu wymagalności. Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności są początkowo ujmowane według wartości godziwej powiększonej o bezpośrednio dające się przyporządkować koszty transakcyjne. Wycena aktywów finansowych w terminie późniejszym odbywa się według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej, po pomniejszeniu o ewentualne odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.

Zbycie lub przeklasyfikowanie większej niż nieznaczącej kwoty aktywów finansowych utrzymywanych do terminu wymagalności, w terminie innym niż blisko upływu terminu wymagalności, powoduje, iż Spółka przekwalifikowuje wszystkie inwestycje utrzymywane do terminu wymagalności do inwestycji przeznaczonych do sprzedaży oraz powoduje, iż do końca roku obrotowego oraz przez dwa kolejne lata obrotowe Spółka nie może ujmować nabywanych inwestycji do kategorii instrumentów finansowych utrzymywanych do terminu wymagalności.

Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy

Aktywa finansowe są klasyfikowane jako inwestycja wyceniana według wartości godziwej przez wynik finansowy, jeśli są przeznaczone do obrotu lub zostaną wyznaczone do wyceny w wartości godziwej przez wynik finansowy przy początkowym ujęciu. Aktywa finansowe są zaliczane do wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy, jeśli Spółka aktywnie zarządza takimi inwestycjami i podejmuje decyzje odnośnie kupna i sprzedaży na podstawie ich

Informacje objaśniające do jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2016 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

wartości godziwej. Koszty transakcyjne związane z inwestycją zostają ujęte jako zysk lub strata bieżącego okresu w dacie poniesienia. Wszelkie zyski i straty dotyczące tych inwestycji ujmowane są jako zysk lub strata bieżącego okresu.

Pożyczki i należności

Pożyczki i należności są aktywami finansowymi, o ustalonych lub możliwych do ustalenia płatnościach, które nie są notowane na aktywnym rynku. Takie aktywa są początkowo ujmowane według wartości godziwej powiększonej o inne bezpośrednio dające się przyporządkować koszty transakcyjne. Wycena pożyczek i należności w terminie późniejszym odbywa się według zamortyzowanego kosztu, z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej, po pomniejszeniu o ewentualne odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.

Pożyczki i należności obejmują należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności.

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują środki pieniężne w kasie oraz depozyty bankowe na żądanie o początkowym okresie zapadalności do trzech miesięcy. Saldo środków pieniężnych i ich ekwiwalentów wykazane w jednostkowym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych składa się z określonych powyżej środków pieniężnych i ich ekwiwalentów, pomniejszonych dodatkowo o niespłacone kredyty w rachunkach bieżących, stanowiące integralną część systemu zarządzania środkami pieniężnymi Spółki.

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży obejmują inne niż pochodne aktywa finansowe wyznaczone jako dostępne do sprzedaży i niesklasyfikowane w żadnej z poprzednich kategorii.

Po początkowym ujęciu aktywa finansowe dostępne do sprzedaży są wyceniane według wartości godziwej, a skutki zmiany w wartości godziwej, inne niż odpisy z tytułu utraty wartości oraz różnic kursowych od instrumentów kapitałowych dostępnych do sprzedaży, są ujmowane w innych całkowitych dochodach. Na dzień wyłączenia inwestycji z ksiąg rachunkowych, skumulowaną wartość zysków lub strat ujętych uprzednio w innych całkowitych dochodach ujmuje się w zysku lub stracie okresu bieżącego.

Zobowiązania finansowe nie będące instrumentami pochodnymi

Wyemitowane instrumenty dłużne oraz zobowiązania podporządkowane są ujmowane w księgach rachunkowych Spółki na dzień ich powstania. Wszystkie pozostałe zobowiązania finansowe, w tym zobowiązania wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy, są początkowo ujmowane na dzień zawarcia transakcji, w którym Spółka staje się stroną zobowiązującej umowy do wydania instrumentu finansowego.

Spółka wyłącza z ksiąg zobowiązanie finansowe, kiedy zobowiązanie zostanie spłacone, umorzone lub ulegnie przedawnieniu.

Aktywa i zobowiązania finansowe kompensuje się ze sobą i wykazuje w jednostkowym sprawozdaniu z sytuacji finansowej w kwocie netto, wyłącznie jeśli Spółka posiada ważny prawnie tytuł do kompensaty określonych aktywów i zobowiązań finansowych lub zamierza rozliczyć daną transakcję w wartości netto poddanych kompensacie składników aktywów i zobowiązań finansowych lub zamierza jednocześnie podlegające kompensacie aktywa finansowe zrealizować, a zobowiązania finansowe rozliczyć.

Spółka posiada następujące zobowiązania finansowe nie będące instrumentami pochodnymi: zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek oraz innych instrumentów dłużnych, zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania.

Kredyty w rachunku bieżącym, które muszą zostać spłacone na żądanie banku i stanowią element zarządzania gotówką Spółki, są zaliczone do środków pieniężnych i ich ekwiwalentów dla celów sporządzenia jednostkowego sprawozdania z przepływów środków pieniężnych.

Tego typu zobowiązania finansowe początkowo ujmowane są według wartości godziwej powiększonej o dające się bezpośrednio przyporządkować koszty transakcyjne. Po początkowym ujęciu zobowiązania te wycenianie są według zamortyzowanego kosztu przy użyciu metody efektywnej stopy procentowej.

(ii) Pochodne instrumenty finansowe

Wbudowane instrumenty pochodne są wydzielane z kontraktu bazowego i wykazywane oddzielnie, jeśli cechy ekonomiczne i ryzyka kontraktu bazowego i wbudowanego instrumentu pochodnego nie są blisko powiązane, oddzielny instrument o tych samych warunkach, co wbudowany instrument pochodny odpowiadałby definicji instrumentu pochodnego i złożony instrument nie jest wyceniany według wartości godziwej przez wynik finansowy.

Pochodne instrumenty finansowe są ujmowane początkowo w wartości godziwej; przynależne koszty transakcji są ujmowane w wyniku finansowym w momencie poniesienia. Po początkowym ujęciu, Spółka wycenia pochodne

instrumenty finansowe w wartości godziwej, zyski i straty wynikające ze zmiany wartości godziwej ujmuje się w podany poniżej sposób.

Zabezpieczenia przepływów pieniężnych

Jeśli pochodny instrument finansowy jest stosowany jako zabezpieczenie przepływów pieniężnych wynikających z określonego aktywa lub zobowiązania lub z wysoce prawdopodobnej przyszłej transakcji, część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym, która stanowi efektywne zabezpieczenie, ujmuje się w innych całkowitych dochodach i prezentuje, jako osobną pozycję z tytułu zabezpieczenia, w kapitale własnym. Nieefektywną część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym ujmuje się natychmiast jako zysk lub stratę bieżącego okresu.

Jeśli instrument zabezpieczający przestaje spełniać kryteria rachunkowości zabezpieczeń, wygasa, zostaje sprzedany, rozwiązany lub wykonany, Spółka zaprzestaje stosowania zasad rachunkowości zabezpieczeń. Zyski lub straty poprzednio ujęte w kapitałach pozostawia się tam aż do momentu realizacji transakcji. Kiedy instrument zabezpieczany nie jest aktywem finansowym, w momencie jego ujęcia jego wartość koryguje się o kwoty ujęte w kapitałach. W pozostałych przypadkach kwoty odniesione bezpośrednio na kapitał własny ujmuje się w wyniku finansowym w tym samym okresie lub okresach, w których zabezpieczana planowana transakcja wywiera wpływ na wynik finansowy.

Zabezpieczenia pieniężnych aktywów i zobowiązań w walutach obcych

Jeśli pochodny instrument finansowy jest użyty do ekonomicznego zabezpieczenia ryzyka wynikającego z różnic kursowych związanych z ujętym pieniężnym aktywem lub zobowiązaniem, nie stosuje się rachunkowości zabezpieczeń, a wszystkie zyski i straty związane z instrumentem zabezpieczającym ujmowane są w wyniku finansowym.

Wydzielone wbudowane instrumenty pochodne

Zmiany wartości godziwej wydzielonych wbudowanych instrumentów pochodnych ujmuje się natychmiast w wyniku finansowym.

Pozostałe instrumenty pochodne nieprzeznaczone do obrotu

Gdy instrument pochodny nie został wyznaczony jako instrument zabezpieczający, wszelkie zmiany jego wartości godziwej są ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu.

d) Kapitał własny

Akcje zwykłe

Akcje zwykłe ujmuje się w kapitale własnym. Koszty bezpośrednio związane z emisją akcji zwykłych i opcji na akcje pomniejszają wartość kapitału.

Akcje uprzywilejowane

Akcje uprzywilejowane są ujmowane w kapitale własnym, jeśli nie podlegają umorzeniu lub podlegają umorzeniu wyłącznie na wniosek Spółki, a wypłata dywidendy z tych akcji jest nieobowiązkowa. Wypłaty dywidend wpływają bezpośrednio na wartość kapitału.

Akcje uprzywilejowane są ujmowane jako zobowiązania, jeśli podlegają umorzeniu na określoną datę lub na wniosek posiadacza akcji lub jeśli wypłata dywidend jest obligatoryjna. Wypłacone dywidendy są ujmowane jako koszty odsetek w wyniku finansowym.

Zakup akcji własnych

W przypadku zakupu akcji własnych, kwota zapłaty z tego tytułu wraz z kosztami bezpośrednimi przeprowadzenia transakcji, wykazywana jest jako pomniejszenie kapitału własnego. Zakupione akcje własne wykazywane są jako odrębna pozycja kapitału własnego ze znakiem ujemnym.

e) Rzeczowe aktywa trwałe

(i) Własne składniki rzeczowych aktywów trwałych

Spółka dokonuje początkowej wyceny rzeczowych aktywów trwałych według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia. Pozycje rzeczowych aktywów trwałych, które zostały przeszacowane do wartości godziwej na dzień 1 stycznia 2005 r., czyli dzień zastosowania po raz pierwszy przez Spółkę MSSF UE dla celów sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego, są wyceniane w oparciu o koszt założony, który stanowi wartość godziwą na dzień dokonania przeszacowania.

Rzeczowe aktywa trwałe wyceniane są po koszcie obejmującym cenę nabycia oraz koszty pozwalające się bezpośrednio przyporządkować, poniesione w celu dostosowania składnika aktywów do miejsca i warunków potrzebnych do rozpoczęcia jego funkcjonowania. Po początkowym ujęciu rzeczowe aktywa trwałe wykazuje się wg ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o zakumulowaną amortyzację oraz zakumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty

Informacje objaśniające do jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2016 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

wartości (zob. pkt. 3i). Koszty bieżącego utrzymania środka trwałego, konserwacje, naprawy, remonty i okresowe przeglądy zaliczane są na wynik finansowy okresu, w którym zostały poniesione.

Spółka aktywuje koszty finansowania zewnętrznego, jeżeli są one bezpośrednio związane z nabyciem, budową lub wytworzeniem aktywów trwałych. Aktywowanie kosztów finansowania zewnętrznego zostaje zawieszone, jeżeli działalność inwestycyjna została przerwana na dłuższy okres czasu.

Spółka przestaje aktywować koszty finansowania zewnętrznego, jeśli działania niezbędne do przygotowania dostosowanego składnika aktywów do użytku są zakończone.

Nie aktywowane koszty zewnętrznego finansowania są odnoszone bezpośrednio do wyniku finansowego.

(ii) Amortyzacja oraz utrata wartości

Rzeczowe aktywa trwałe amortyzowane są od momentu, kiedy są one dostępne do użytkowania.

Grunty nie są amortyzowane.

Składniki rzeczowych aktywów trwałych, względnie ich istotne i odrębne części składowe amortyzowane są metodą liniową przez okres użytkowania przy uwzględnieniu wartości rezydualnej.

Spółka zakłada poniższe okresy użytkowania dla poszczególnych kategorii środków trwałych:

• budynki do 40 lat,
• urządzenia i maszyny do 10 lat,
• pojazdy do 10 lat,
• pozostałe inne do 5 lat.

Wartość końcowa oraz okres amortyzacji są okresowo, co najmniej na koniec każdego roku finansowego, weryfikowane. Ewentualne zmiany szacunków wartości końcowej lub okresu amortyzacji korygują wysokość odpisów amortyzacyjnych w następnych latach.

(iii) Składniki rzeczowych aktywów trwałych użytkowane na podstawie umów leasingu

Umowy leasingowe, w ramach których Spółka ponosi praktycznie całość ryzyka oraz czerpie praktycznie wszystkie korzyści wynikające z posiadania składników rzeczowych aktywów trwałych klasyfikowane są jako umowy leasingu finansowego.

Aktywa nabyte w drodze leasingu finansowego są wykazywane początkowo w wartości godziwej lub wartości bieżącej minimalnych opłat leasingowych, w zależności od tego, która z tych kwot jest niższa, a następnie pomniejszane o odpisy amortyzacyjne oraz odpisy z tytułu utraty wartości (zob. pkt 3i). Używane na podstawie leasingu finansowego składniki rzeczowych aktywów trwałych podlegają amortyzacji według zasad stosowanych dla własnych środków trwałych. Jeżeli brak jest pewności, że po zakończeniu umowy leasingu Spółka otrzyma prawo własności, aktywa te są amortyzowane w okresie krótszym spośród okresu leasingu i okresu użyteczności.

Minimalne płatności leasingowe z tytułu leasingu finansowego są rozdzielane na część stanowiącą koszt finansowania oraz część zmniejszającą zobowiązanie. Część stanowiąca koszt finansowania jest przypisywana do poszczególnych okresów w czasie trwania umowy leasingu przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej.

Umowy leasingowe niebędące umowami leasingu finansowego są traktowane jak leasing operacyjny.

f) Wartości niematerialne

Wartości niematerialne to możliwe do zidentyfikowania niepieniężne składniki aktywów nie mające postaci fizycznej, które zostały nabyte lub wytworzone, takie jak:

• programy komputerowe,
• patenty,
• prawa autorskie,
• licencje.

Wartości niematerialne to także nabyte znaki firmowe i towarowe oraz nabyta wartość firmy.

Nie stanowią wartości niematerialnych nakłady poniesione na wytworzenie we własnym zakresie znaków towarowych i znaków firmowych.

Początkowo wartości niematerialne wyceniane są po cenie nabycia lub koszcie wytworzenia. Zakupiony lub wytworzony składnik wartości niematerialnych jest ujmowany gdy:

jest prawdopodobne, że osiągnie przyszłe korzyści ekonomiczne, które można przypisać do danego składnika aktywów,

Informacje objaśniające do jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2016 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

można wiarygodnie ustalić cenę nabycia lub koszt danego składnika.

Amortyzacja naliczana jest liniowo. Poprawność okresów amortyzacji oraz wartości końcowej jest weryfikowana na koniec roku obrotowego.

Późniejsze wydatki na składniki istniejących wartości niematerialnych podlegają aktywowaniu tylko wtedy, gdy zwiększają przyszłe korzyści ekonomiczne związane z danym składnikiem. Pozostałe nakłady ujmowane są jako koszty w momencie poniesienia.

Spółka zakłada poniższe okresy użytkowania dla poszczególnych kategorii wartości niematerialnych:

• licencje, prawa do patentów i pokrewne od 1 do 10 lat,
• programy komputerowe od 2 do 10 lat.

g) Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży

Aktywa trwałe (lub aktywa i zobowiązania stanowiące grupę przeznaczoną do zbycia), co do których zakładane jest, że wypracują one korzyści dla jednostki w wyniku sprzedaży, a nie w wyniku długotrwałego użytkowania, są klasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży. Bezpośrednio przed przeklasyfikowaniem do grupy przeznaczonych do sprzedaży, aktywa te (lub składniki grupy przeznaczonej do zbycia) są wyceniane zgodnie z zasadami rachunkowości właściwymi dla tego aktywa. Następnie na dzień początkowej klasyfikacji jako przeznaczone do sprzedaży, aktywa trwałe lub grupa przeznaczona do zbycia są ujmowane według niższej z dwóch wartości: wartości księgowej netto lub wartości godziwej pomniejszonej o koszty doprowadzenia do sprzedaży.

h) Zapasy

Zapasy wycenia się według niższej z wartości:

• cena nabycia lub koszt wytworzenia,
• możliwa do uzyskania cena sprzedaży netto.

Na cenę nabycia lub koszt wytworzenia składają się wszystkie koszty zakupu, przetworzenia i pozostałe koszty poniesione w trakcie doprowadzania zapasów do ich obecnego miejsca i stanu.

Na koszty zakupu składają się: cena zakupu, cła importowe i inne podatki, koszty transportu, koszty przeładunku i inne koszty bezpośrednio związane z nabyciem wyrobów gotowych, materiałów lub usług, pomniejszone o opusty, rabaty i tym podobne.

Pozostałe koszty zalicza się do ceny nabycia lub kosztu wytworzenia w zakresie, w jakim zostały poniesione w celu doprowadzenia zapasów do ich obecnego miejsca i stanu.

Spółka stosuje metodę FIFO ("pierwsze weszło, pierwsze wyszło"). Taka sama metoda ustalania ceny nabycia i kosztu wytworzenia jest stosowana dla wszystkich zapasów o podobnym charakterze i przeznaczeniu.

Przykładami kosztów wyłączonych z ceny nabycia lub kosztu wytworzenia zapasów i ujmowanych jako koszty okresu są koszty magazynowania, koszty administracyjne, ogólne, które nie są poniesione w celu dostosowania produktu do wymagań klienta oraz koszty sprzedaży.

Możliwa do uzyskania cena sprzedaży netto to szacowana cena sprzedaży w trakcie normalnej działalności pomniejszona o szacowany koszt wykończenia i szacowany koszt doprowadzenia do sprzedaży (np. koszty marketingu, sprzedaży i dystrybucji).

i) Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów

(i) Aktywa finansowe (w tym należności)

Na koniec każdego okresu sprawozdawczego Spółka ocenia, czy istnieją obiektywne dowody utraty wartości składników aktywów finansowych niewycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy.

Uznaje się, że składnik aktywów finansowych utracił wartość, gdy po jego początkowym ujęciu istnieją obiektywne przesłanki wystąpienia zdarzenia powodującego utratę wartości, mogącego mieć negatywny, wiarygodnie oszacowany wpływ na wartość przyszłych przepływów pieniężnych związanych z danym składnikiem aktywów.

Do obiektywnych przesłanek utraty wartości aktywów finansowych (w tym instrumentów kapitałowych) zalicza się niespłacenie albo zaleganie w spłacie długu przez dłużnika; restrukturyzację długu dłużnika, na którą Spółka wyraziła zgodę ze względów ekonomicznych lub prawnych wynikających z trudności finansowych pożyczkobiorcy, a której w innym wypadku Spółka by nie udzieliła; okoliczności świadczące o wysokim poziomie prawdopodobieństwa bankructwa dłużnika lub emitenta; zanik aktywnego rynku na dany składnik aktywów finansowych. Ponadto, w przypadku inwestycji w instrumenty kapitałowe, za obiektywną przesłankę utraty wartości aktywów finansowych uważa się znaczący i przedłużający się spadek wartości godziwej takiej inwestycji poniżej ceny jej nabycia.

Informacje objaśniające do jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2016 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

Spółka ocenia przesłanki świadczące o utracie wartości należności lub inwestycji utrzymywanych do terminu wymagalności zarówno na poziomie pojedynczego składnika aktywów jak i w odniesieniu do grup aktywów. W przypadku indywidualnie istotnych należności i inwestycji utrzymywanych do terminu wymagalności, przeprowadza się test na utratę wartości pojedynczego składnika aktywów.

Wszystkie indywidualnie istotne należności i inwestycje utrzymywane do terminu wymagalności, dla których nie stwierdzono przesłanek utraty wartości w oparciu o indywidualną ocenę, są następnie poddawane grupowej ocenie w celu stwierdzenia, czy nie wystąpiła inaczej niezidentyfikowana utrata wartości. Należności i inwestycje utrzymywane do terminu wymagalności o indywidualnie nieistotnej wartości są oceniane zbiorczo pod kątem utraty wartości w podziale na grupy o zbliżonej charakterystyce ryzyka.

Dokonując oceny utraty wartości dla grup aktywów Spółka wykorzystuje historyczne trendy do szacowania prawdopodobieństwa wystąpienia nieściągalności oraz momentu zapłaty oraz wartości poniesionych strat, skorygowane o szacunki Zarządu oceniające, czy bieżące warunki ekonomiczne i kredytowe wskazują, aby rzeczywisty poziom strat miał znacząco różnić się od poziomu strat wynikającego z oceny historycznych trendów.

Utrata wartości w odniesieniu do aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu szacowana jest jako różnica między ich wartością księgową netto (wartością w jednostkowym sprawozdaniu z sytuacji finansowej), a wartością bieżącą oszacowanych przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych przy użyciu pierwotnej efektywnej stopy procentowej. Wszelkie straty ujmowane są jako strata bieżącego okresu i zmniejszają wartość księgową netto należności, przy czym Spółka kontynuuje naliczanie odsetek od zaktualizowanych aktywów. Jeżeli późniejsze okoliczności świadczą o ustaniu przesłanek powodujących powstanie utraty wartości, wówczas odwrócenie odpisu aktualizującego ujmowane jest jako zysk bieżącego okresu.

Utratę wartości aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży rozpoznaje się poprzez przeniesienie do zysku lub straty bieżącego okresu skumulowanej straty, rozpoznanej uprzednio w innych całkowitych dochodach. Wartość skumulowanej straty, o której mowa, oblicza się jako różnicę pomiędzy ceną nabycia, pomniejszoną o amortyzację i spłatę rat kapitałowych, a wartością godziwą pomniejszoną o straty z tytułu utraty wartości rozpoznane uprzednio jako zysk lub strata bieżącego okresu. Zmiany w utracie wartości związane z wartością pieniądza w czasie są ujmowane jako przychody z tytułu odsetek.

Jeżeli w kolejnych okresach wartość godziwa odpisanych dłużnych papierów wartościowych zakwalifikowanych jako dostępne do sprzedaży wzrośnie, a jej wzrost może być obiektywnie przypisany do zdarzenia po ujęciu utraty wartości, to uprzednio ujętą stratę z tytułu utraty wartości odwraca się, odnosząc skutki tego odwrócenia jako zysk bieżącego okresu. W przypadku instrumentów kapitałowych dostępnych do sprzedaży odwrócenie utraty wartości godziwej rozpoznaje się w innych całkowitych dochodach.

Aktywa niefinansowe

Wartość bilansowa aktywów niefinansowych, innych niż zapasy i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego poddawana jest ocenie na każdy dzień kończący okres sprawozdawczy w celu stwierdzenia, czy występują przesłanki wskazujące na utratę ich wartości. W przypadku wystąpienia takich przesłanek Spółka dokonuje szacunku wartości odzyskiwanej poszczególnych aktywów.

Odpis z tytułu utraty wartości ujmowany jest w momencie, kiedy wartość bilansowa składnika aktywów lub ośrodka generującego środki pieniężne przewyższa jego wartość odzyskiwalną. Ośrodek generujący środki pieniężne jest definiowany jako najmniejsza identyfikowalna grupa aktywów, która wypracowuje środki pieniężne niezależnie od innych aktywów i ich grup. Odpisy z tytułu utraty wartości są ujmowane w ramach zysku lub straty bieżącego okresu.

Wartość odzyskiwalna aktywów lub ośrodków generujących środki pieniężne definiowana jest jako większa z ich wartości netto możliwej do uzyskania ze sprzedaży oraz ich wartości użytkowej. Przy szacowaniu wartości użytkowej przyszłe przepływy pieniężne dyskontowane są przy użyciu stopy procentowej przed opodatkowaniem, która odzwierciedla aktualną rynkową ocenę wartości pieniądza w czasie oraz czynniki ryzyka charakterystyczne dla danego składnika aktywów. W przypadku aktywów, które nie generują niezależnych przepływów pieniężnych wartość użytkowa szacowana jest dla najmniejszego identyfikowalnego ośrodka generującego środki pieniężne, do którego dany składnik aktywów przynależy.

Odpisy z tytułu utraty wartości rozpoznane w poprzednich okresach, są poddawane na każdy dzień kończący okres sprawozdawczy ocenie, czy zaszły przesłanki wskazujące na zmniejszenie utraty wartości lub jej całkowite odwrócenie. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości jest odwracany, jeżeli zmieniły się szacunki zastosowane do szacowania wartości odzyskiwalnej. Odpis z tytułu utraty wartości odwracany jest tylko do wysokości wartości księgowej netto składnika aktywów pomniejszonej o odpisy amortyzacyjne, jaka byłaby wykazana w sytuacji, gdyby odpis z tytułu utraty wartości nie został ujęty.

Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży

Ewentualny odpis z tytułu utraty wartości składników grupy przeznaczonej do zbycia jest ujmowany jako zmniejszenie wartości bilansowej składników aktywów na zasadzie proporcjonalnej, z zastrzeżeniem, że utrata wartości nie wpływa na

wartość zapasów, aktywów finansowych, aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego, aktywów z tytułu świadczeń pracowniczych, które są nadal wyceniane stosownie do stosowanych zasad rachunkowości. Utrata wartości ujęta przy początkowej klasyfikacji jako przeznaczone do sprzedaży jest ujmowana w ramach zysku lub straty bieżącego okresu. Dotyczy to również zysków i strat wynikających z późniejszej zmiany wartości. Zyski z tytułu wyceny do wartości godziwej są ujmowane tylko do wysokości uprzednio zarachowanych strat z tytułu utraty wartości.

j) Świadczenia pracownicze

(i) Program określonych świadczeń – odprawy emerytalne

Zobowiązanie Spółki wynikające z odpraw emerytalnych obliczane jest poprzez oszacowanie wysokości przyszłego wynagrodzenia pracownika w okresie, w którym pracownik osiągnie wiek emerytalny oraz poprzez oszacowanie wysokości przyszłej odprawy emerytalnej. Odprawy te są dyskontowane do wartości bieżącej. Stopę dyskontową otrzymuje się na podstawie rynkowej stopy zwrotu z wolnych od ryzyka obligacji Skarbu Państwa na dzień kończący okres sprawozdawczy. Zobowiązanie z tytułu odpraw emerytalnych ujmowane jest proporcjonalnie do przewidywanego okresu świadczenia pracy przez danego pracownika.

(ii) Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy

Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy (odprawy) zostają rozpoznane w kosztach, jeśli na Spółce ciąży nieodwołalne zobowiązanie wynikające z tytułu formalnego, szczegółowego planu rozwiązania stosunku pracy z pracownikami przed wiekiem emerytalnym. Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy w przypadku dobrowolnych odejść są ujmowane w kosztach, jeśli Spółka złożyła pracownikom ofertę zachęcającą do dobrowolnych odejść, jest prawdopodobne, że oferta zostanie zaakceptowana i liczba dobrowolnych odejść może być rzetelnie oszacowana.

(iii) Krótkoterminowe świadczenia pracownicze

Zobowiązania z tytułu krótkoterminowych świadczeń pracowniczych są wycenianie bez uwzględnienia dyskonta i są odnoszone w koszty w momencie wykonania świadczenia.

Spółka tworzy rezerwę w ciężar kosztów w wysokości przewidzianych płatności dla pracowników z tytułu krótkoterminowych premii pieniężnych lub planów podziału zysku (profit sharing plans), jeśli Spółka jest prawnie lub konstruktywnie zobowiązana do takich wypłat na podstawie usług świadczonych przez pracowników w przeszłości, a zobowiązanie to może zostać rzetelnie oszacowane.

(iv) Wynagrodzenia w formie akcji własnych

W Spółce FERRO S.A. realizowane są plany motywacyjne oparte o akcje Spółki. Wartość godziwa przyznanych opcji jest ujmowana w kosztach wynagrodzeń w korespondencji ze zwiększeniem kapitału własnego. W odniesieniu do opcji przyznanych dla Zarządu spółek zależnych wartość godziwa przyznanych opcji jest ujmowana jako zwiększenie inwestycji w jednostkach zależnych w korespondencji ze zwiększeniem kapitału własnego. Wartość godziwa opcji jest ustalana na dzień przyznania i ujmowana przez okres nabywania uprawnień.

k) Rezerwy

Rezerwa zostaje ujęta w przypadku, gdy na Spółce ciąży obowiązek wynikający z przeszłych zdarzeń i prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku wiązać się będzie z wypływem korzyści ekonomicznych. W przypadku, kiedy efekt wartości pieniądza w czasie ma istotne znaczenie, rezerwy są szacowane poprzez dyskontowanie oczekiwanych przyszłych przepływów środków pieniężnych w oparciu o stopę przed opodatkowaniem, która odzwierciedla bieżące szacunki rynkowe zmian wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko związane z danym zobowiązaniem.

(i) Naprawy gwarancyjne

Rezerwa na naprawy gwarancyjne jest ujmowana, gdy produkty lub usługi, na które gwarancja została udzielona, zostały sprzedane. Wysokość rezerwy oparta jest na danych historycznych dotyczących udzielonych gwarancji oraz średniej ważonej wszystkich możliwych wyników związanych z jej wykonaniem.

(ii) Umowy rodzące obciążenia

Rezerwa na umowy rodzące obciążenia ujmowana jest w przypadku, gdy spodziewane przez Spółkę korzyści ekonomiczne z umowy są niższe niż nieuniknione koszty wypełnienia obowiązków umownych. Wysokość rezerwy jest ustalana na podstawie niższej z wartości kosztów związanych z odstąpieniem od umowy lub kosztów jej realizacji. Przed ujęciem w księgach rezerwy, Spółka rozpoznaje ewentualną utratę wartości aktywów związanych z daną umową.

l) Przychody

(i) Sprzedaż towarów

Przychody ze sprzedaży towarów wykazywane są w wysokości odpowiadającej wartości godziwej otrzymanej zapłaty, pomniejszonej o wartość zwrotów, opustów i rabatów.

Przychody ze sprzedaży towarów są ujmowane w wyniku finansowym, gdy znaczące ryzyko i korzyści wynikające z ich własności zostały przeniesione na kupującego. Przychody nie są ujmowane, gdy istnieje znaczna niepewność, co do możliwości uzyskania przyszłych korzyści ekonomicznych, ustalenia wysokości poniesionych kosztów lub możliwości zwrotu towarów lub Spółka pozostaje trwale zaangażowana w zarządzanie sprzedanymi towarami.

(ii) Świadczenie usług

Przychody ze świadczenia usług są ujmowane w wyniku finansowym w proporcji do stopnia realizacji transakcji na dzień kończący okres sprawozdawczy.

m) Koszty i przychody finansowe

Przychody finansowe obejmują odsetki należne z tytułu zainwestowanych przez Spółkę środków pieniężnych, należne dywidendy, zyski z tytułu zbycia dostępnych do sprzedaży instrumentów finansowych, zyski z tytułu zmiany wartości godziwej instrumentów finansowych wycenianych przez wynik finansowy, zyski z tytułu różnic kursowych oraz zyski dotyczące instrumentów zabezpieczających, które ujmowane są w wyniku finansowym. Przychody z tytułu odsetek wykazuje się w wyniku finansowym według zasady memoriałowej, przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej. Dochód z tytułu dywidend ujmuje się w wyniku finansowym w momencie, kiedy Spółka nabywa prawa do jej otrzymania.

Koszty finansowe obejmują odsetki płatne z tytułu zadłużenia, odwracanie dyskonta z tytułu rezerw, dywidendy z tytułu zaklasyfikowanych do zobowiązań akcji uprzywilejowanych, straty z tytułu różnic kursowych, straty z tytułu zmiany wartości godziwej instrumentów finansowych wycenianych przez wynik finansowy, odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych oraz straty dotyczące instrumentów zabezpieczających, które ujmowane są w wyniku finansowym. Wszystkie koszty z tytułu odsetek są ustalane w oparciu o efektywną stopę procentową.

n) Podatek dochodowy

Podatek dochodowy wykazany w zysku lub stracie bieżącego okresu obejmuje część bieżącą i odroczoną. Podatek dochodowy ujmowany jest w zysku lub stracie bieżącego okresu, za wyjątkiem kwot związanych z pozycjami rozliczanymi bezpośrednio z kapitałem własnym lub jako inne całkowite dochody.

Podatek bieżący stanowi zobowiązanie podatkowe z tytułu dochodu do opodatkowania za dany rok, ustalone przy zastosowaniu stawek podatkowych obowiązujących na dzień kończący okres sprawozdawczy oraz korekty podatku dotyczącego lat ubiegłych.

Podatek odroczony wyliczany jest przy zastosowaniu metody zobowiązania bilansowego, w oparciu o różnice przejściowe pomiędzy wartością aktywów i zobowiązań ustalaną dla celów księgowych, a ich wartością ustalaną dla celów podatkowych. Rezerwy ani aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego nie tworzy się na następujące różnice przejściowe: początkowe ujęcie aktywów lub pasywów nie wynikające z transakcji połączenia jednostek gospodarczych, które nie wpływają ani na zysk księgowy ani na dochód do opodatkowania, różnice związane z inwestycjami w jednostkach zależnych w zakresie, w którym nie jest prawdopodobne, że zostaną one zrealizowane w dającej się przewidzieć przyszłości. Ujęta kwota podatku odroczonego opiera się na oczekiwaniach co do sposobu realizacji wartości księgowej netto aktywów i pasywów, przy zastosowaniu stawek podatkowych, które według przewidywań będą stosowane wtedy, gdy przejściowe różnice odwrócą się, przy czym za podstawę przyjmowane są przepisy podatkowe obowiązujące prawnie lub praktycznie do dnia sprawozdawczego.

Aktywa z tytułu podatku odroczonego są ujmowane do wysokości, do której jest prawdopodobne, iż osiągnięty zostanie dochód do opodatkowania, który pozwoli na realizację różnic przejściowych. Aktywa z tytułu podatku odroczonego obniża się w zakresie, w jakim nie jest prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania różnic przejściowych. Takie obniżki koryguje się w górę, w zakresie, w jakim uzyskanie wystarczającego dochodu do opodatkowania staje się prawdopodobne.

o) Działalność zaniechana

Działalność zaniechana jest częścią działalności Spółki, która stanowi oddzielną znaczną część działalności lub segment geograficzny zbyty lub przeznaczony do sprzedaży lub jest jednostką zależną nabytą wyłącznie w celu odsprzedaży.

Klasyfikacja do działalności zaniechanej dokonuje się w wyniku sprzedaży lub w momencie, kiedy działalność spełnia kryteria zaklasyfikowania do przeznaczonej do sprzedaży. Kiedy działalność jest zaklasyfikowana jako zaniechana, dane porównawcze w sprawozdaniu z zysków lub strat i innych całkowitych dochodów są przekształcane tak, jakby działalność została zaniechana na początku okresu porównawczego.

p) Zysk na akcje

Podstawowy zysk na akcję jest wyliczany na poziomie Grupy Kapitałowej Ferro S.A. w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym przez podzielenie zysku lub straty przypadającej posiadaczom akcji zwykłych przez średnią ważoną liczbę akcji zwykłych w okresie. Rozwodniony zysk na akcję jest wyliczany przez podzielenie zysku lub straty przypadającej

posiadaczom i potencjalnym posiadaczom akcji zwykłych przez średnią ważoną liczbę wyemitowanych i możliwych do wyemitowania akcji zwykłych w okresie.

q) Jednostki powiązane

Na potrzeby jednostkowego sprawozdania finansowego do jednostek powiązanych zalicza się: spółki zależne i stowarzyszone wobec Ferro S.A., członków Zarządów i Rad Nadzorczych spółek wchodzących w skład Grupy Ferro, ich najbliższe rodziny oraz podmioty przez nich kontrolowane.

r) Segmenty operacyjne

Informacje o segmentach działalności, które zarządzający używają przy podejmowaniu decyzji operacyjnych ujmowane są na poziomie Grupy Kapitałowej Ferro S.A. ("Grupy") w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Segmenty operacyjne to elementy składowe jednostki, dla których dostępna jest oddzielna informacja finansowa, regularnie oceniana przez osoby podejmujące kluczowe decyzje odnośnie alokacji zasobów i oceniające działalność Grupy.

W okresie kończącym się 31 grudnia 2016 r. przychody od dwóch klientów przekroczyły (pojedynczo) 10% przychodów ze sprzedaży Spółki i wyniosły 22 723,9 tys. zł (w 2015 r. 20 660,0 tys. zł) oraz 30 619,3 tys. zł (w 2015 r. 21 072,0 tys. zł). Przychody od tych klientów są realizowane w ramach wszystkich segmentów sprawozdawczych.

4. Przychody ze sprzedaży

	2016	2015
Przychody ze sprzedaży towarów	195 386,5	179 362,8
Przychody ze sprzedaży usług	138,3	59,8
Przychody razem	195 524,8	179 422,6
5. Pozostałe przychody

	2016	2015
Otrzymane odszkodowania	6,0	12,3
Otrzymane dotacje	89,2	-
Wartość otrzymanych części serwisowych	154,0	114,5
Zwrot kosztów sądowych	22,0	1,8
Zysk netto ze sprzedaży wartości niematerialnych i rzeczowych aktywów trwałych	2,2	16,0
Odwrócenie odpisu z tytułu utraty wartości należności	80,5	-
Inne	40,7	42,1
Pozostałe przychody razem	394,6	186,7

6. Pozostałe koszty

	2016	2015
Usługi transportowe	3 353,3	2 683,4
Usługi informacyjne i reklamowe	2 623,2	2 386,4
Usługi telekomunikacyjne	85,8	134,4
Usługi związane z samochodami	1 048,4	1 093,2
Usługi doradztwa prawnego i finansowego	957,7	688,7
Usługi ochrony	281,9	264,5
Usługi wsparcia sprzedaży	962,1	641,4
Usługi IT	575,6	415,3
Usługi certyfikacji, badania i ekspertyzy	161,9	133,0
Usługi gwarancyjne i remontowe	527,9	605,8
Pozostałe usługi obce	1 021,5	914,1
Podatki i opłaty	711,2	582,7
Koszty delegacji	326,3	246,6
Koszty ubezpieczeń	478,0	487,6
Pozostałe	696,0	1 480,9
Pozostałe koszty razem	13 810,8	12 758,0

7. Koszty świadczeń pracowniczych

	2016	2015
Wynagrodzenia	13 081,1	10 636,4
Ubezpieczenia społeczne	2 064,8	1 730,8
Inne koszty świadczeń pracowniczych	738,8	613,8
Wynagrodzenia oraz świadczenia pracownicze razem	15 884,7	12 981,0

8. Przychody i koszty finansowe

	2016	2015
Przychody z tytułu odsetek z lokat bankowych	0,1	-
Dywidendy	-	12 256,0
Inne przychody finansowe	-	26,1
Przychody finansowe razem	0,1	12 282,1
Koszty z tytułu odsetek od zobowiązań finansowych wycenianych według
zamortyzowanego kosztu	(1 296,1)	(1 371,6)
Różnice kursowe netto	(1 553,6)	(2 070,4)
Inne koszty finansowe	(129,5)	(596,1)
Koszty finansowe razem	(2 979,2)	(4 038,1)
(Koszty)/Przychody finansowe netto	(2 979,1)	8 244,0

9. Podatek dochodowy

	2016	2015
Podatek dochodowy bieżący	(959,6)	-
Podatek odroczony	(1 110,8)	325,5
Podatek dochodowy wykazany w jednostkowym sprawozdaniu z zysków lub strat
i innych całkowitych dochodów	(2 070,4)	325,5

Efektywna stopa podatkowa

		2016		2015
	%		%
Zysk przed opodatkowaniem		7 020,3		15 678,4
Podatek dochodowy w oparciu o obowiązującą stawkę podatkową	19	1 333,9	19	2 978,9
Przychody trwałe niebędące przychodami podatkowymi	-	-	(15)	(2 383,4)
Pozostałe różnice trwałe i inne	10	736,5	(6)	(921,0)
	29	2 070,4	(2)	(325,5)

10. Rzeczowe aktywa trwałe

	Grunty	Budynki i budowle	Maszyny i urządzenia	Środki transportu	Meble i wyposażenie	Rzeczowe aktywa trwałe w budowie	Razem
Wartość brutto na dzień 1 stycznia 2015 r.	450,2	19 511,1	1 618,0	866,9	802,7	43,6	23 292,5
Nabycie	-	38,6	288,4	370,9	298,1	321,4	1 317,4
Zbycie / likwidacja	-	-	(19,6)	(81,0)	(117,4)	1,6	(216,4)
Wartość brutto na dzień 31 grudnia 2015 r.	450,2	19 549,7	1 886,8	1 156,8	983,4	366,6	24 393,5
Wartość brutto na dzień 1 stycznia 2016 r.	450,2	19 549,7	1 886,8	1 156,8	983,4	366,6	24 393,5
Nabycie	-	538,2	145,8	553,9	1 313,8	278,0	2 829,7
Zakończenie inwestycji	-	-	-	-	-	(353,6)	(353,6)
Zbycie / likwidacja	-	-	(74,1)	(43,0)	-	-	(117,1)
Wartość brutto na dzień 31 grudnia 2016 r.	450,2	20 087,9	1 958,5	1 667,7	2 297,2	291,0	26 752,5
Umorzenie oraz odpisy z tytułu utraty wartości
Umorzenie na dzień 1 stycznia 2015 r.	-	(4 008,4)	(782,4)	(683,6)	(669,9)	-	(6 144,3)
Amortyzacja za okres	-	(523,3)	(237,7)	(80,8)	(87,6)	-	(929,4)
Zbycie / likwidacja	-	-	15,3	81,0	117,3	-	213,6
Umorzenie na dzień 31 grudnia 2015 r.	-	(4 531,7)	(1 004,8)	(683,4)	(640,2)	-	(6 860,1)
Umorzenie na dzień 1 stycznia 2016 r.	-	(4 531,7)	(1 004,8)	(683,4)	(640,2)	-	(6 860,1)
Amortyzacja za okres	-	(526,1)	(261,8)	(116,8)	(415,5)	-	(1 320,2)
Zbycie / likwidacja	-	-	66,8	43,2	-	-	110,0
Umorzenie na dzień 31 grudnia 2015 r.	-	(5 057,8)	(1 199,8)	(757,0)	(1 055,7)	-	(8 070,3)
Wartość netto
Na dzień 1 stycznia 2015 r.	450,2	15 502,7	835,6	183,3	132,8	43,6	17 148,2
Na dzień 31 grudnia 2015 r.	450,2	15 018,0	882,0	473,4	343,2	366,6	17 533,4
Na dzień 1 stycznia 2016 r.	450,2	15 018,0	882,0	473,4	343,2	366,6	17 533,4
Na dzień 31 grudnia 2016 r.	450,2	15 030,1	758,7	910,7	1 241,5	291,0	18 682,2

Zabezpieczenia

Na koniec okresu sprawozdawczego, rzeczowe aktywa trwałe o wartości księgowej netto 15 480,3 tys. zł (w 2015 r.: 15 468,2 tys. zł) stanowiły zabezpieczenie kredytu bankowego (patrz nota 18), w ramach hipoteki kaucyjnej w łącznej wysokości 27 000,0 tys. zł (w 2015 r.: 27 000,0 tys. zł).

Rzeczowe aktywa trwałe w leasingu

Spółka użytkuje samochody osobowe, wózki widłowe i inne urządzenia w ramach umów leasingu finansowego. Na koniec okresu sprawozdawczego wartość bilansowa leasingowanych samochodów i urządzeń wyniosła 1 105,2 tys. zł (w 2015 r.: 765,5 tys. zł). Samochody i inne urządzenia stanowią zabezpieczenie zobowiązań z tytułu leasingu (patrz nota 18).

Utrata wartości

Zarówno na dzień 31 grudnia 2016 r., jak i na dzień 31 grudnia 2015 r. nie zidentyfikowano przesłanek świadczących o możliwości utraty wartości rzeczowych aktywów trwałych.

11. Wartości niematerialne

	Licencje, oprogramowanie komputerowe i pozostałe	Wartości niematerialne razem
Wartość brutto
Wartość brutto na dzień 1 stycznia 2015 r.	723,9	723,9
Nabycie	4,4	4,4
Wartość brutto na dzień 31 grudnia 2015 r.	728,3	728,3
Wartość brutto na dzień 1 stycznia 2016 r. Nabycie	728,3 453,7	728,3 453,7
Wartość brutto na dzień 31 grudnia 2016 r.	1 182,0	1 182,0
Umorzenie i odpisy z tytułu utraty wartości
Umorzenie na dzień 1 stycznia 2015 r.	(507,4)	(507,4)
Amortyzacja za okres	(57,6)	(57,6)
Umorzenie na dzień 31 grudnia 2015 r.	(565,0)	(565,0)
Umorzenie na dzień 1 stycznia 2016 r.	(565,0)	(565,0)
Amortyzacja za okres	(101,4)	(101,4)
Umorzenie na dzień 31 grudnia 2016 r.	(666,4)	(666,4)
Wartość netto
Na dzień 1 stycznia 2015 r.	216,5	216,5
Na dzień 31 grudnia 2015 r.	163,3	163,3
Na dzień 1 stycznia 2016 r.	163,3	163,3
Na dzień 31 grudnia 2016 r.	515,6	515,6

12. Inwestycje w jednostkach zależnych

	2016	2015
W jednostkach zależnych
Płatności w formie akcji dla Zarządu Novaservis spol. s r.o.	305,2	305,2
Udziały lub akcje w jednostkach zależnych	105 463,4	118 711,4
Inwestycje w jednostkach zależnych	105 768,6	119 016,6

Podstawowe dane finansowe o jednostkach zależnych:

	Wartość udziałów
	% posiadanych	(akcji) wg cen	Wartość bilansowa
	udziałów	nabycia	udziałów (akcji)
31 grudnia 2015 r.
Ferro International Sp. z o.o.	99,5%	202,0	202,0
Novaservis spol. s.r.o.	100%	118 506,3	118 506,3
Novaservis Ferro SK s.r.o	2%*	3,1	3,1
Razem		118 711,4	118 711,4
31 grudnia 2016 r.
Ferro International Sp. z o.o.	99,5%	202,0	202,0
Novaservis spol. s.r.o.	100%	105 258,3	105 258,3
Novaservis Ferro SK s.r.o	2%*	3,1	3,1
Razem		105 463,4	105 463,4

* Wartość stanowi % bezpośredniego udziału w kapitale własnym. Spółka posiada 100% udziałów (bezpośrednio oraz pośrednio, poprzez jednostki zależne).

Zmiana wartości udziałów w spółce zależnej NOVASERVIS spol. s.r.o. o 13 248 tys. zł wynika ze zwrotu dopłat do kapitału zapasowego w wysokości 80 000,0 tys. CZK, które zostały wniesione przez Spółkę do jednostki zależnej w 2012 r. poprzez potrącenie z wierzytelności należnej od NOVASERVIS spol. s.r.o. wynikającej z pożyczki udzielonej w roku 2011. Zwrot dopłat został uchwalony przez Walne Zgromadzenie Wspólników NOVASERVIS spol. s.r.o. w dniu 15 czerwca 2016 r.

			Kapitał	Przychody ze	Zysk / (Strata)
	Zobowiązania	Aktywa	własny	sprzedaży	za okres
31 grudnia 2015 r.
Ferro International Sp. z o.o.	549,0	1 132,6	583,6	7 287,1	(35,3)
Novaservis spol. s.r.o.	64 581,0	223 334,4	158 753,0	156 820,1	18 389,3
Razem	65 130,0	224 466,6	159 336,6	164 107,2	18 354,0
31 grudnia 2016 r.
Ferro International Sp. z o.o.	514,6	1 014,1	499,5	3 291,4	(84,1)
Novaservis spol. s.r.o.	61 810,9	238 146,0	176 335,1	189 556,5	24 359,4
Razem	62 325,5	239 160,1	176 834,6	192 847,9	24 275,3

13. Podatek odroczony

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego

Aktywa oraz zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego zostały ujęte w odniesieniu do poniższych pozycji aktywów i zobowiązań:

	Aktywa		Rezerwa		Wartość netto
	2016	2015	2016	2015	2016	2015
Wartości niematerialne	-	1 142,4	(44,0)	(28,6)	(44,0)	1 113,8
Rzeczowe aktywa trwałe	-	-	(404,8)	(329,1)	(404,8)	(329,1)
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	65,7	159,1	-	-	65,7	159,1
Zapasy	336,9	197,1	-	-	336,9	197,1
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	-	-	(0,1)	(0,8)	(0,1)	(0,8)
Zobowiązania z tyt. leasingu finansowego	155,1	111,3	-	-	155,1	111,3
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	366,7	166,1	-	-	366,7	166,1
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	343,4	185,4	-	-	343,4	185,4
Straty podatkowe podlegające rozliczeniu w przyszłych okresach	318,3	645,2	-	-	318,3	645,2
Aktywa / rezerwa z tytułu podatku odroczonego na różnicach przejściowych	1 586,1	2 606,6	(448,9)	(358,5)	1 137,2	2 248,1
Kompensata	(448,9)	(358,5)	448,9	358,5	-	-
Aktywa / rezerwa z tytułu podatku odroczonego wykazane w jednostkowym sprawozdaniu z sytuacji finansowej	1 137,2	2 248,1	-	-	1 137,2	2 248,1

14. Zapasy

	2016	2015
Towary	61 542,6	53 448,8
Zapasy razem	61 542,6	53 448,8

Na dzień 31 grudnia 2016 r. odpis aktualizujący wartość zapasów do możliwych do uzyskania cen sprzedaży netto wyniósł 1 773,3 tys. zł (2015 r.: 1 037,7 tys. zł). Wartość odpisów aktualizujących zapasy, ujęta w jednostkowym sprawozdaniu z zysków lub strat i innych całkowitych dochodów w pozycji koszt własny sprzedanych towarów i materiałów wyniosła w 2016 r. 735,6 tys. zł (w 2015 r. rozwiązanie odpisu obniżyło koszt własny sprzedanych towarów i materiałów o 800,0 tys. zł). W 2015 r. wykorzystano odpis w kwocie 37,8 tys. zł.

Na dzień 31 grudnia 2016 r. na zapasach o wartości bilansowej 35 500 tys. zł (2015 r.: 36 500 tys. zł) był ustanowiony zastaw rejestrowy jako zabezpieczenie zobowiązań Spółki (patrz nota 18).

15. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe

	2016	2015
Należności z tytułu dostaw i usług od jednostek powiązanych	7 743,8	5 405,1
Należności z tytułu dostaw i usług od jednostek niepowiązanych	20 484,7	20 969,0
Udzielone zaliczki na dostawy towarów	271,8	697,9
Przedpłaty (rozliczenia międzyokresowe kosztów)	551,9	1 043,6
Pozostałe należności	8,4	11,1
	29 060,6	28 126,7

Informacje objaśniające do jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2016 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

Należności z tytułu dostaw i usług są przedstawione po pomniejszeniu o odpisy aktualizujące w kwocie 585,9 tys. zł (2015 r.: 857,6 tys. zł) w związku z prawdopodobnym brakiem ich ściągalności. Rozwiązania/zawiązania odpisów aktualizujących wartości należności z tytułu dostaw i usług, które zostały ujęte w jednostkowym sprawozdaniu z zysków lub strat i innych całkowitych dochodów w pozycji pozostałe przychody/koszty wynosiły w 2016 r. 80,5 tys. zł (przychód netto) (w 2015 r. 255,3 tys. zł (koszt netto)).

Należności denominowane w walutach innych niż waluta funkcjonalna składają się z należności w dolarach amerykańskich na kwotę 1 789,5 tys. (w 2015 r.: 1 438,5 tys.), należności w euro na kwotę 1 066,6 tys. (w 2015 r. 1 111,9 tys.).

Na dzień 31 grudnia 2016 r. na należnościach o wartości bilansowej 6 313,0 tys. zł (2015 r.: 7 505,5 tys. zł) była ustanowiona cesja jako zabezpieczenie zobowiązań Spółki (patrz nota 18).

16. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

	2016	2015
Środki pieniężne w kasie	5,5	18,4
Środki pieniężne na rachunkach bankowych	164,2	213,3
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty,	169,7	231,7
wartość wykazana w jednostkowym sprawozdaniu z sytuacji finansowej
Kredyty w rachunku bieżącym	(20 120,9)	(18 703,4)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty,
wartość wykazana w jednostkowym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych	(19 951,2)	(18 471,7)

17. Kapitał własny

Spółka FERRO S.A. posiada kapitał zakładowy o wartości 21.242,7 tys. zł.

Akcje serii	Akcjonariusz	Ilość akcji na	Ilość akcji na	Wartość	Wartość	Udział na	Udział na
		31.12.2016r.	31.12.2015 r.	nominalna	nominalna	31.12.2016 r.	31.12.2015 r.
				akcji na	akcji na
		[szt.]	[szt.]	31.12.2016 r.	31.12.2015 r.	%	%
				[tys. zł]	[tys. zł]
A/C/D	Andrzej Hołój	800 700	800 700	800,7	800,7	3,7%	3,7%
A/C/D	ABH Holding sp. z o.o. (pośrednio Andrzej Hołój)	-	2 550 000	-	2 550,0	-	12,0%
A/C/D	Nationale Nederlanden OFE	3 749 533	3 749 533	3 749,5	3 749,5	17,7%	17,7%
A/C/D	AVIVA OFE	3 182 326	3 182 326	3 182,3	3 182,3	15,0%	15,0%
A/C/D	PKO BP Bankowy OFE	2 718 117	2 718 117	2 718,1	2 718,1	12,8%	12,8%
A/B/C/D/E/F	AEGON Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A.	1 183 219	-	1 183,2	-	5,6%	-
B/E	Aneta Raczek	168 810	168 810	168,8	168,8	0,8%	0,8%
B/E	Artur Depta	131 170	131 170	131,2	131,2	0,6%	0,6%
A/B/C/D//E	Zbigniew Gonsior	132 535	132 535	132,5	132,5	0,6%	0,6%
F	Zarząd Novaservis spol. s.r.o.	75 000	75 000	75,0	75,0	0,4%	0,4%
A/B/C/D/E/F	Pozostali	9 101 245	7 734 464	9 101,2	7 734,5	42,8%	36,4%
	Razem	21 242 655*	21 242 655*	21 242,7	21 242,7	100,0%	100,0%

*- na podstawie informacji otrzymanych przez Spółkę w trybie art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie

Wszystkie akcje uprawniają w jednakowym stopniu do majątku Spółki (akcje zwykłe).

Posiadacze akcji zwykłych są uprawnieni do otrzymywania uchwalonych dywidend oraz mają prawo do jednego głosu na akcję podczas Walnego Zgromadzenia Spółki.

Wszystkie wyemitowane akcje zostały w pełni opłacone.

Na dzień 31 grudnia 2016 r. wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosiła 21.242,7 tys. zł i dzieliła się na 21.242.655 (dwadzieścia jeden milionów dwieście czterdzieści dwa tysiące sześćset pięćdziesiąt pięć) akcji o wartości nominalnej 1 (jeden) złotych każda.

W bieżącym okresie sprawozdawczym kończącym się 31 grudnia 2016 r. nie dokonano zmian w odniesieniu do kapitału zakładowego.

Dywidendy

Zwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki w bieżącym okresie sprawozdawczym podjęło uchwałę dotyczącą wypłaty dywidendy z zysku netto za rok obrotowy 2015 w kwocie 15 932,0 tys. zł co stanowi 0,75 zł na jedną akcję. Wypłata dywidendy, w wysokości 6 372,8 tys. zł, tj. 0,30 zł na jedną akcję nastąpiła w dniu 1 sierpnia 2016 r., pozostała kwota 9 559,2 tys. zł, tj. 0,45 zł na jedną akcję została wypłacona w dniu 4 listopada 2016 r.

W okresie porównawczym kończącym się 31 grudnia 2015 r. zgodnie z uchwałą Walnego Zgromadzenia wypłacono dywidendę w kwocie 21 242,7 tys. zł co stanowiło 1 zł na jedną akcję.

Informacje dotyczące zysku przypadającego na jedna akcję Spółka prezentuje na podstawie skonsolidowanych danych finansowych i ujawnia je w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.

18. Zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek oraz innych instrumentów dłużnych

Nota prezentuje dane o zobowiązaniach Spółki z tytułu kredytów, pożyczek oraz innych instrumentów dłużnych. Informacje odnośnie ryzyka kursowego i ryzyka stopy procentowej, na jakie narażona jest Spółka przedstawia nota 21.

	2016	2015
Kredyty zabezpieczone na majątku Spółki	9 400,0	20 000,0
Długoterminowa część zobowiązań z tytułu leasingu finansowego	510,4	360,5
Zobowiązania długoterminowe razem	9 910,4	20 360,5
Kredyty zabezpieczone na majątku Spółki	17 600,0	10 100,0
Krótkoterminowa część zobowiązań z tytułu leasingu finansowego	306,0	225,1
Zobowiązania krótkoterminowe razem	17 906,0	10 325,1

Harmonogram spłat kredytów i pożyczek

					Wartość zobowiązania
				na
	Waluta	Nominalna stopa	Rok spłaty	31.12.2016	31.12.2015
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR 1M + marża	2018	4 000,0	-
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR 1M + marża	2017	7 000,0	7 000,0
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR 1M + marża	2017	4 000,0	4 000,0
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR O/N + marża	2017	6 951,1	6 932,5
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR 1M + marża	2017	3 000,0	-
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR 1M + marża	2017	3 941,3	-
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR 1M + marża	do 2019	9 000,0	12 600,0
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR 1M + marża	2016	-	6 500,0
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR 1M + marża	2017	9 228,5	8 931,8
Kredyt zabezpieczony na majątku	PLN	WIBOR 1M + marża	2016	-	2 839,1
Razem				47 120,9	48 803,4

Ustanowione przez Spółkę zabezpieczenia majątkowe:

	2016	2015
Środki trwałe
hipoteka łączna na nieruchomości gruntowej na rzecz mBank S.A. dotyczy kredytu nr	-	-
07/131/12/Z/IN
hipoteka umowna na nieruchomości gruntowej na rzecz mBank S.A. dotyczy kredytu	27 000,0	27 000,0
nr 07/027/14/Z/IN

Środki obrotowe

Informacje objaśniające do jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2016 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

Zabezpieczenia na majątku razem	68 911,2	71 005,5
cesja należności na rzecz mBank S.A.	6 313,0	7 505,5
Należności
wierzytelności na rzecz Banku Handlowego S.A.
zastaw rejestrowy na środkach obrotowych (zapasach) - zabezpieczenie	-	4 000,0
wierzytelności na rzecz PEKAO S.A.
zastaw rejestrowy na środkach obrotowych (zapasach) - zabezpieczenie	15 000,0	15 000,0
wierzytelności na rzecz ING Bank SA
zastaw rejestrowy na środkach obrotowych (zapasach) - zabezpieczenie	4 000,0	-
wierzytelności na rzecz mBank S.A.
zastaw rejestrowy na środkach obrotowych (zapasach) - zabezpieczenie	16 500,0	17 500,0

Harmonogram spłat zobowiązań z tytułu leasingu finansowego

	Minimalne płatności
	z tytułu leasingu	Odsetki	Kapitał	tytułu leasingu	Odsetki	Kapitał
	2016	2016	2016	2015	2015	2015
Do roku	311,5	5,5	306,0	230,7	5,6	225,1
1 do 5 lat	519,6	9,2	510,4	369,5	9,0	360,5
	831,1	14,7	816,4	600,2	14,6	585,6

Jak opisano w nocie 10, do momentu spłaty zobowiązań leasingowych rzeczowe aktywa trwałe będące przedmiotem leasingu stanowią zabezpieczenie płatności z tytułu leasingu.

19. Świadczenia pracownicze

	2016	2015
Zobowiązania z tytułu odpraw emerytalnych na początek okresu	252,8	224,5
Koszty ujęte w wyniku finansowym	(15,1)	28,3
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych na koniec okresu	237,7	252,8
Koszty są ujmowane w wyniku finansowym w poniższy sposób:
	2016	2015
Wynagrodzenia oraz świadczenia pracownicze	(15,1)	28,3
Podstawowe szacunki aktuarialne na dzień sprawozdawczy:
Stopa dyskontowa na 31 grudnia	2016 3,7%	2015 2,7%
Przyszły wzrost wynagrodzeń (nominalny)	2%	2%
	2016	2015
Zobowiązanie z tytułu niewykorzystanych urlopów	563,8	521,5
Zobowiązanie z tytułu niewypłaconych wynagrodzeń (w tym zarachowane premie)	1 128,6	100,1
Krótkoterminowe zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych razem	1 692,4	621,6

20. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe

	2016	2015
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług od jednostek powiązanych	318,5	655,2
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług od pozostałych jednostek	21 238,9	15 629,9
Zobowiązania z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń
oprócz podatku dochodowego	600,5	546,7
Zobowiązania z tytułu nabycia rzeczowych aktywów trwałych	18,0	139,5
Rozliczenia międzyokresowe i przychody przyszłych okresów	892,6	182,7
Pozostałe zobowiązania	1,7	2,1
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe razem	23 070,2	17 156,1

Zobowiązania denominowane w walutach innych niż waluta funkcjonalna składają się ze zobowiązań denominowanych w dolarach amerykańskich na kwotę 3 289,8 tys. (w 2015 r. 2 372,4 tys.), w euro na kwotę 471,5 tys. (w 2015 r. 432,1 tys.).

21. Instrumenty finansowe

a) Klasyfikacja instrumentów finansowych

	31 grudnia 2016 r.
	Długoterminowe	Krótkoterminowe	Razem
Pożyczki i należności	-	28 500,3	28 500,3
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	-	169,7	169,7
Zobowiązania finansowe wyceniane według metody zamortyzowanego kosztu	(9 910,4)	(59 604,0)	(69 514,4)
	(9 910,4)	(30 934,0)	(40 844,4)

	31 grudnia 2015 r.
	Długoterminowe	Krótkoterminowe	Razem
Pożyczki i należności	-	27 072,0	27 072,0
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	-	231,7	231,7
Zobowiązania finansowe wyceniane według metody zamortyzowanego kosztu	(20 360,5)	(45 455,2)	(65 815,7)
	(20 360,5)	(18 151,5)	(38 512,0)

Pożyczki i należności obejmują: należności z tytułu dostaw i usług oraz udzielone zaliczki na dostawy.

Zobowiązania finansowe wyceniane metodą zamortyzowanego kosztu obejmują: zobowiązania z tytułu dostaw i usług, zobowiązania z tytułu nabycia rzeczowych aktywów trwałych, pozostałe zobowiązania, zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek oraz innych dłużnych instrumentów finansowych.

Ekspozycja na ryzyko kredytowe, ryzyko stopy procentowej oraz ryzyko kursowe powstaje w trakcie normalnej działalności Spółki.

b) Ryzyko kredytowe

Instrumenty finansowe, które potencjalnie narażają Spółkę na koncentrację ryzyka kredytowego obejmują w szczególności środki pieniężne i ich ekwiwalenty oraz należności. Spółka lokuje swoje środki pieniężne i ich ekwiwalenty w instytucjach finansowych posiadających wysoką ocenę kredytową.

Ryzyko kredytowe związane z należnościami jest ograniczone. Spółka dokonuje bieżącej oceny zdolności kredytowej odbiorców wraz z ich bieżącym monitoringiem a w uzasadnionych przypadkach wymaga stosownych zabezpieczeń. Limit kredytu kupieckiego przyznawany jest w oparciu o pozytywną historię współpracy oraz historię płatniczą klientów. Spółka przeprowadza transakcje z jednostkami o wysokiej wiarygodności finansowej.

Wartość netto każdego aktywa finansowego przedstawia maksymalną ekspozycję na ryzyko kredytowe.

Informacje objaśniające do jednostkowego sprawozdania finansowego za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2016 r. (w tysiącach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej)

Struktura wiekowa należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych na koniec okresu sprawozdawczego przedstawia się następująco:

	31.12.2016	31.12.2015
Wartość brutto należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych	29 086,2	27 929,6
Niewymagalne	25 102,8	22 979,0
Przeterminowane, w tym:	3 983,4	4 950,6
do 30 dni	1 473,6	2 110,5
31-90 dni	747,3	1 199,1
91-180 dni	1 167,0	611,3
181-365 dni	57,2	328,8
powyżej roku	538,3	700,7
Odpis aktualizujący ujęty na koniec okresu	585,9	857,6
Wartość netto należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych	28 500,3	27 072,0

Zwiększenia i zmniejszenia odpisów aktualizujących wartość należności kształtowały się następująco:

	31.12.2016	31.12.2015
Odpis aktualizujący wartość należności na początek okresu	857,6	780,0
Zawiązanie odpisu aktualizującego należności	26,6	395,2
Wykorzystanie / rozwiązanie odpisu aktualizującego należności	(298,3)	(317,6)
Odpis aktualizujący wartość należności na koniec okresu	585,9	857,6

c) Ryzyko płynności

Ryzyko utraty płynności finansowej jest to ryzyko wystąpienia braku możliwości spłaty przez Spółkę jej zobowiązań finansowych w momencie ich wymagalności. Działania mające na celu ograniczenie przedmiotowego ryzyka obejmują właściwe zarządzanie płynnością finansową, realizowane poprzez poprawną ocenę poziomu zasobów środków pieniężnych w oparciu o plany przepływów środków pieniężnych w różnych horyzontach czasowych.

Spółka monitoruje ryzyko braku funduszy przy pomocy narzędzia okresowego planowania płynności. Narzędzie to uwzględnia terminy wymagalności/zapadalności zarówno inwestycji jak i aktywów finansowych (np. należności, pozostałych aktywów finansowych) oraz prognozowane przepływy pieniężne z działalności operacyjnej.

Celem Spółki jest utrzymanie równowagi pomiędzy ciągłością a elastycznością finansowania, poprzez korzystanie z rozmaitych źródeł finansowania, takich jak kredyty w rachunku bieżącym, kredyty bankowe, umowy leasingu finansowego.

	Wartość bieżąca	Zakontraktowana wartość przepływów pieniężnych	Do 1 roku	1-5 lat	powyżej 5 lat
31 grudnia 2016 r.
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania z tytułu dostaw
i usług oraz pozostałe	(21 577,1)	(21 577,1)	(21 577,1)	-	-
Inne zobowiązania
oprocentowane	(47 120,9)	(48 155,8)	(38 482,6)	(9 673,2)	-
Zobowiązania z tytułu leasingu
finansowego	(816,4)	(831,1)	(311,5)	(519,6)	-
	(69 514,4)	(70 564,0)	(60 371,2)	(10 192,8)	-
31 grudnia 2015 r.
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania z tytułu dostaw
i usług oraz pozostałe	(16 426,7)	(16 426,7)	(16 426,7)	-	-
Inne zobowiązania
oprocentowane	(48 803,4)	(50 260,9)	(40 835,3)	(9 425,6)	-
Zobowiązania z tytułu leasingu
finansowego	(585,6)	(600,2)	(230,7)	(369,5)	-
	(65 815,7)	(67 287,8)	(57 492,7)	(9 795,1)	-

d) Ryzyko rynkowe

Ryzyko rynkowe jest związane z zajściem zmian w zakresie popytu, podaży oraz cen a także innych czynników, które wpłyną na wyniki Spółki lub wartość posiadanych aktywów (takich jak kursy walut zagranicznych, stopy procentowe, cena kapitału). Celem zarządzania ryzykiem rynkowym jest utrzymanie ekspozycji na to ryzyko w akceptowalnych ramach, przy jednoczesnej optymalizacji zwrotu z ryzyka.

e) Ryzyko kursowe

Spółka ponosi ryzyko kursowe związane ze sprzedażą, zakupami, kredytami i pożyczkami, które są denominowane w innych walutach niż polski złoty (waluta funkcjonalna). Ryzyko kursowe dotyczy głównie waluty Euro oraz dolara amerykańskiego (USD).

Poniższa tabela przedstawia profil podatności Spółki na ryzyko zmiany kursów walutowych poprzez prezentację instrumentów finansowych w podziale według walut, w których są one denominowane:

31 grudnia 2016 r.	tys. EUR	tys. USD	tys. CZK
Środki pieniężne	35,8	0,7	23,8
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	1 066,6	1 789,5	-
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	(471,5)	(3 289,8)	-
Ekspozycja na ryzyko kursowe	630,9	(1 499,6)	23,8
31 grudnia 2015 r.	tys. EUR	tys. USD	tys. CZK
Środki pieniężne	49,6	0,9	22,9
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	1 111,9	1 438,5	-
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	(432,1)	(2 372,4)	-

W latach kończących się 31 grudnia 2016 r. oraz 31 grudnia 2015 r. Spółka nie zabezpieczała się przed ryzykiem zmian kursów walutowych.

Analiza wrażliwości instrumentów finansowych na różnice kursowe

Spółka przeprowadziła analizę wrażliwości instrumentów finansowych denominowanych w walutach obcych na zmianę kursów tych walut. W poniższej tabeli zaprezentowano wpływ, jaki miałoby wzmocnienie lub osłabienie złotego na dzień sprawozdawczy o 5% w stosunku do wszystkich walut na wynik finansowy i na kapitały własne w związku z wyceną tych instrumentów. Analiza została przeprowadzona przy założeniu, że wszystkie inne zmienne jak np. stopy procentowe pozostają niezmienione.

		Zysk / (Strata)		Kapitał własny
	wzrost kursów walut	spadek kursów walut	wzrost kursów walut	spadek kursów walut
	obcych (osłabienie	obcych (umocnienie	obcych (osłabienie	obcych (umocnienie
	złotego) o 5%	złotego) o 5%	złotego) o 5%	złotego) o 5%
31.12.2016 r.	(173,6)	173,6	(173,6)	173,6
31.12.2015 r.	(26,4)	26,4	(26,4)	26,4

f) Ryzyko stopy procentowej

Ekspozycja Spółki na zmiany stóp procentowych dotyczy głównie środków pieniężnych, ekwiwalentów środków pieniężnych, jak również pożyczek i kredytów bankowych oraz pozostałych zobowiązań opartych na zmiennej stopie procentowej bazującej na WIBOR + marża. Spółka nie zabezpiecza się przed ryzykiem zmian stóp procentowych.

Działania dotyczące ograniczenia ryzyka zmian stóp procentowych obejmują bieżące monitorowanie sytuacji na rynku pieniężnym. Na dzień 31 grudnia 2016 r. Zarząd Spółki szacuje, że ogólne zwiększenie stóp procentowych o 1 p.p. spowodowałoby zmniejszenie zysku Spółki przed opodatkowaniem o około 471,2 tys. zł (2015 r. 488,0 tys. zł).

Oprocentowanie i analiza kategorii wiekowych

W poniższych tabelach przedstawione zostały warunki oprocentowania dotyczące oprocentowanych aktywów i zobowiązań, w podziale na poszczególne kategorie zapadalności:

			2016					2015
	Oprocentowanie	Suma	do 1 roku	od roku do 3 lat	powyżej 3 lat	Oprocentowanie	Suma	do 1 roku	od roku do 3 lat	powyżej 3 lat
Środki pieniężne w banku		164,2	164,2	-	-		184,6	184,6	-	-
Kredyty w rachunku bieżącym:		20 120,9	20 120,9	-	-		18 703,4	18 703,4	-	-
- o zmiennej stopie procentowej w	WIBOR 1M	9 228,5	9 228,5	-	-	WIBOR 1M	8 931,8	8 931,8	-	-
PLN	+ marża					+ marża
- o zmiennej stopie procentowej w PLN	WIBOR O/N + marża	6 951,1	6 951,1	-	-	WIBOR O/N + marża	6 932,5	6 932,5	-	-
- o zmiennej stopie procentowej w	WIBOR 1M	3 941,3	3 941,3	-	-	-	-	-	-	-
PLN	+ marża
--- o zmiennej stopie procentowej w PLN	WIBOR 1M + marża	-	-	-	-	WIBOR 1M + marża	2 839,1	2 839,1	-	-
Kredyty bankowe:		27 000,0	17 600,0	9 400,0	-		30 100,0	10 100,0	20 000,0	-
- o zmiennej stopie procentowej w	WIBOR 1M	3 000,0	3 000,0	-	-	WIBOR 1M	-	-	-	-
PLN	+ marża					+ marża
- o zmiennej stopie procentowej w	WIBOR 1M	7 000,0	7 000,0	-	-	WIBOR 1M	7 000,0	-	7 000,0	-
PLN	+ marża					+ marża
- o zmiennej stopie procentowej w PLN	WIBOR 1M + marża	4 000,0	4 000,0	-	-	WIBOR 1M + marża	4 000,0	-	4 000,0	-
- o zmiennej stopie procentowej w	WIBOR 1M	9 000,0	3 600,0	5 400,0	-	WIBOR 1M	12 600,0	3 600,0	9 000,0	-
PLN	+ marża					+ marża
- o zmiennej stopie procentowej w	WIBOR 1M	4 000,0	-	4 000,0	-	WIBOR 1M	-	-	-	-
PLN - o zmiennej stopie procentowej w	+ marża WIBOR 1M					+ marża WIBOR 1M
PLN	+ marża	-	-	-	-	+ marża	6 500,0	6 500,0	-	-
Zobowiązania z tytułu leasingu
finansowego: - o zmiennej stopie procentowej w		816,4	306,0	510,4	-		585,6	225,1	360,5	-
PLN	1,8%	816,4	306,0	510,4	-	2,5%	585,6	225,1	360,5	-

g) Wartość godziwa

Hierarchia instrumentów finansowych wycenianych według wartości godziwej

Instrumenty finansowe wyceniane w wartości godziwej można zakwalifikować do następujących modeli wyceny:

• Poziom 1: ceny kwotowane (nieskorygowane) na aktywnych rynkach dla takich samych aktywów i zobowiązań,
• Poziom 2: dane wejściowe, inne niż ceny kwotowane użyte w Poziomie 1, które są obserwowalne dla danych aktywów i zobowiązań, zarówno bezpośrednio (np. jako ceny) lub pośrednio (np. są pochodną rezerw),
• Poziom 3: dane wejściowe niebazujące na obserwowalnych cenach rynkowych (dane wejściowe nieobserwowalne).

(ii) wartość godziwa pozostałych instrumentów finansowych

Poniżej przedstawiono szczegóły dotyczące wartości godziwych instrumentów finansowych, dla których jest możliwe ich oszacowanie:

• Środki pieniężne i ich ekwiwalenty, krótkoterminowe lokaty bankowe oraz krótkoterminowe kredyty bankowe. Wartość bilansowa wyżej wymienionych instrumentów jest zbliżona do ich wartości godziwej z uwagi na szybką zapadalność tych instrumentów.
• Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności, zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania. Wartość bilansowa wyżej wymienionych instrumentów jest zbliżona do ich wartości godziwej z uwagi na ich krótkoterminowy charakter.
• Zobowiązania z tytułu kredytów i leasingu finansowego. Wartość księgowa netto wyżej wymienionych instrumentów jest zbliżona do ich wartości godziwej z uwagi na zmienny charakter ich oprocentowania oparty na stopach rynkowych.

Do oszacowania wartości godziwej instrumentów finansowych posiadanych przez Spółkę zastosowano poziom 2 wyceny.

22. Leasing operacyjny

Umowy leasingu operacyjnego, w których Spółka jest leasingobiorcą

Płatności z tytułu nieodwoływanych umów leasingu operacyjnego kształtują się w sposób przedstawiony poniżej:

	2016	2015
Do roku	713,1	972,2
1 do 5 lat	291,5	817,1
	1 004,6	1 789,3

Spółka jest stroną umów najmu samochodów osobowych, zakwalifikowanych jako leasing operacyjny. Opłaty z tytułu najmu są stałe i płatne w okresie od 2 - 3 lat. Ponadto, Spółka zawarła umowę najmu powierzchni magazynowej na czas nieokreślony.

Płatności ujęte w kosztach

	2016	2015
Opłaty leasingowe	1 271,4	1 201,2

23. Transakcje z podmiotami powiązanymi

a) Wartość rozrachunków z jednostkami powiązanymi

	31 grudnia 2016 r.		31 grudnia 2015 r.
Nazwa jednostki	Należności	Zobowiązania	Należności	Zobowiązania
Ferro International Sp. z o.o.	475,6	-	514,9	-
Novaservis spol. s.r.o.	2 191,2	318,5	1 883,5	638,3
Novaservis FERRO Hungary Kft.	439,6	-	147,4	-
Novaservis FERRO Group SRL	4 624,4	-	2 858,4	-
Novaservis FERRO Bulgaria Ltd.	13,0	-	-	-
Fertrans Sp. z o.o.*	-	-	-	16,9
SBP sp. z o.o.*	-	-	0,9	-
	7 743,8	318,5	5 405,1	655,2

* Spółki od dnia 1 grudnia 2016 roku nie są spółkami powiązanymi.

b) Wartość transakcji z jednostkami powiązanymi

Rodzaj przychodów	Nazwa jednostki	2016	2015
Sprzedaż towarów	Ferro International Sp. z o.o.	2 868,4	6 916,4
Sprzedaż towarów	Novaservis FERRO Group SRL	30 619,3	21 072,0
Sprzedaż towarów	Novaservis FERRO Hungary Kft.	2 481,8	1 195,3
Sprzedaż towarów	Novaservis FERRO Bulgaria Ltd.	13,0	-
Sprzedaż towarów	Novaservis spol. s.r.o.	14 005,6	12 101,0
Sprzedaż towarów razem		49 988,1	41 284,7
Rodzaj przychodów	Nazwa jednostki	2016	2015
Sprzedaż usług	Ferro International Sp. z o.o.	5,4	8,4
Sprzedaż usług	SBP sp. z o.o.**	7,7	9,7
Sprzedaż usług razem		13,1	18,1
Dywidenda	Novaservis spol. s.r.o.	-	12 256,0
Przychody finansowe razem		-	12 256,0
Rodzaj zakupów	Nazwa jednostki	2016	2015
Zakupy towarów	Ferro International Sp. z o.o.	-	5 067,2
Zakupy towarów	Novaservis spol. s.r.o.	5 940,4	5 089,6
Zakupy towarów	Fertrans Sp. z o.o.**	243,9	177,7
Zakupy towarów razem		6 184,3	10 334,5
Zakupy usług	Novaservis spol. s.r.o.	9,0	6,9
Zakupy usług	BH Finance Sp. z o.o.**	307,2	322,2
Zakupy usług razem		316,2	329,1

**Spółki od dnia 1 grudnia 2016 r. nie są podmiotami powiązanymi. Wartość transakcji dla Spółek, które utraciły status jednostki powiązanej obejmuje okres od 1 stycznia do 30 listopada 2016 r.

Wszystkie transakcje z podmiotami powiązanymi są zawierane na warunkach rynkowych w ramach normalnej działalności prowadzonej przez podmioty Grupy Ferro.

c) Transakcje z kadrą kierowniczą

Wynagrodzenia wypłacone lub należne członkom Zarządu i Rady Nadzorczej

Wynagrodzenia członków Zarządu w 2016 r. wyniosły 1 194,0 tys. zł (w 2015 r. 1 193,7 tys. zł). Ponadto na dzień 31 grudnia 2016 r. utworzono rezerwę na spodziewane premie dla Zarządu w wysokości 550 tys. zł. Wynagrodzenia członków Rady Nadzorczej Spółki wyniosły 292,8 tys. zł (w 2015 r. 291,4 tys. zł).

Pożyczki udzielone członkom Zarządu i organów nadzoru

W latach 2016 i 2015 nie udzielono pożyczek i świadczeń o podobnych charakterze osobom wchodzącym w skład organów zarządzających i nadzorujących oraz ich współmałżonkom, krewnym i powinowatym drugiego stopnia, przysposobionym, przysposabiającym lub innym osobom zależnym albo osobom administrującym.

24. Zobowiązania warunkowe i gwarancje

a) Zobowiązania warunkowe

W okresie sprawozdawczym Spółka otrzymała decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Krakowie z dnia 6 października 2016 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2014. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego stwierdzono, że Spółka nieprawidłowo zadeklarowała podatek dochodowy od osób prawnych za 2014 r. z powodu zawyżenia kosztów uzyskania przychodów w związku z zaliczeniem do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości znaków towarowych przejętych w procesie połączenia spółek. W związku z powyższym Urząd Kontroli Skarbowej ("UKS") naliczył dodatkowe zobowiązanie podatkowe za rok 2014 w kwocie 1 139,7 tys. zł plus odsetki.

Decyzja organu kontroli skarbowej nie jest ostateczna i nie podlega wykonaniu, nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Zarząd Spółki nie zgadza się ze stanowiskiem przedstawionym w decyzji UKS. Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie jako organu wyższej instancji w postępowaniu administracyjnym. Na dzień sporządzenia niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego Spółki nie została wydana ostateczna decyzja.

W ocenie Zarządu Spółki, popartej konsultacjami z doradcami podatkowymi i prawnymi, pomimo niepewności co do ostatecznego rozstrzygnięcia tej kwestii, na dzień sporządzenia niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego ostateczne uchylenie decyzji jest prawdopodobne, w związku z czym Spółka nie rozpoznała w jednostkowym sprawozdaniu finansowym za rok 2016 żadnych rezerw na zobowiązania wynikające z toczącego się postępowania.

Ewentualne utrzymanie powyższej decyzji UKS w postępowaniu odwoławczym i postępowaniu sądowym mogłoby skutkować rozpoznaniem dodatkowego zobowiązania podatkowego również za lata 2015 i 2016 w kwocie 1 437,5 tys. zł. plus odsetki oraz zwiększeniem przyszłych zobowiązań z tytułu podatku dochodowego w kwocie 318,3 tys. zł z uwagi na brak możliwości wykorzystania nierozliczonej straty podatkowej.

Na dzień 31 grudnia 2016 r. Spółka nie posiadała innych zobowiązań warunkowych.

W okresie porównawczym kończącym się 31 grudnia 2015 r. Spółka nie posiadała zobowiązań warunkowych.

b) Gwarancje

Na dzień 31 grudnia 2016 r. oraz 31 grudnia 2015 r. Spółka posiadała następującą gwarancję:

mBank S.A. udzielił Spółce gwarancji, która stanowi zabezpieczenie zobowiązań Spółki dotyczących długów celnych, podatków i innych opłat w sprawach celnych do łącznej kwoty 500,0 tys. zł.

25. Zdarzenia po dniu sprawozdawczym

Po dniu sprawozdawczym nie wystąpiły istotne zdarzenia, które wymagałyby ujawnienia w jednostkowym sprawozdaniu finansowym za 2016 r.

26. Zarządzanie kapitałami

Podstawowym założeniem polityki Spółki w zakresie zarządzania kapitałami jest utrzymanie silnej bazy kapitałowej, która będzie podstawą zaufania ze strony inwestorów, kredytodawców oraz rynku i która zapewni przyszły rozwój działalności. Spółka monitoruje wskaźniki rentowności kapitału oraz wskaźniki relacji kapitału własnego do zobowiązań.

Celem Spółki jest osiągnięcie zwrotu z kapitału, który jest satysfakcjonujący dla akcjonariuszy.

Spółka podlega regulacji wynikającej z art. 396 § 1 Kodeksu Spółek Handlowych, który wymaga przekazania na kapitał zapasowy spółki akcyjnej co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy, dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału zakładowego.

W trakcie roku obrotowego nie było zmian w polityce Spółki dotyczącej zarządzania kapitałami.

Prezes Zarządu	Wiceprezes Zarządu	Wiceprezes Zarządu	Wiceprezes Zarządu
Aneta Raczek	Artur Depta	Zbigniew Gonsior	Artur Białoń

Skawina, 20 marca 2017 r.