Enter Air S.A.

enterair-2023-12-31-pl.xhtml iso4217:PLNxbrli:sharesiso4217:PLN259400ISS4NOAMTC9I172022-01-012022-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400ISS4NOAMTC9I172022-01-012022-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400ISS4NOAMTC9I172022-01-012022-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400ISS4NOAMTC9I172022-01-012022-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400ISS4NOAMTC9I172022-01-012022-12-31ifrs-full:SharePremiumMember259400ISS4NOAMTC9I172022-01-012022-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400ISS4NOAMTC9I172022-01-01259400ISS4NOAMTC9I172022-01-01ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400ISS4NOAMTC9I172022-01-01ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400ISS4NOAMTC9I172022-01-01ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400ISS4NOAMTC9I172022-01-01ifrs-full:RetainedEarningsMember259400ISS4NOAMTC9I172022-01-01ifrs-full:SharePremiumMember259400ISS4NOAMTC9I172022-01-01ifrs-full:IssuedCapitalMember259400ISS4NOAMTC9I172023-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400ISS4NOAMTC9I172023-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400ISS4NOAMTC9I172023-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400ISS4NOAMTC9I172023-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400ISS4NOAMTC9I172023-12-31ifrs-full:SharePremiumMember259400ISS4NOAMTC9I172023-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400ISS4NOAMTC9I172023-01-012023-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400ISS4NOAMTC9I172023-01-012023-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400ISS4NOAMTC9I172023-01-012023-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400ISS4NOAMTC9I172023-01-012023-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400ISS4NOAMTC9I172023-01-012023-12-31ifrs-full:SharePremiumMember259400ISS4NOAMTC9I172023-01-012023-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400ISS4NOAMTC9I172022-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400ISS4NOAMTC9I172022-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400ISS4NOAMTC9I172022-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400ISS4NOAMTC9I172022-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400ISS4NOAMTC9I172022-12-31ifrs-full:SharePremiumMember259400ISS4NOAMTC9I172022-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400ISS4NOAMTC9I172022-12-31259400ISS4NOAMTC9I172023-12-31259400ISS4NOAMTC9I172022-01-012022-12-31259400ISS4NOAMTC9I172023-01-012023-12-31 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupa Kapitałowa Enter Air S.A. za okres od 1 stycznia 2023 do 31 grudnia 2023 SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE GRUPY KAPITAŁOWEJ ENTER AIR S.A. ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2023 DO 31 GRUDNIA 2023 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe składające się ze sprawozdania z sytuacji finansowej, sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów, sprawozdania ze zmian w kapitale własnym, sprawozdania z przepływów pieniężnych oraz not i pozostałych informacji objaśniających zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej i przedstawione w niniejszym dokumencie w następującej kolejności: Skonsolidowane sprawozdanie z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów za okres sprawozdawczy od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 wykazujące całkowity zysk ogółem w kwocie 196.435 tys. zł. Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej na dzień 31 grudnia 2023, które po stronie aktywów i pasywów pokazuje kwotę 2.136.870 tys. zł. Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym za okres sprawozdawczy od 1 stycznia do 31 grudnia 2023, wykazujący wzrost kapitałów o 196.435 tys. zł. Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych za okres sprawozdawczy od 1 stycznia do 31 grudnia 2023, wykazujące zmniejszenie środków pieniężnych i ich ekwiwalentów o 12.969 tys. zł. Noty i pozostałe informacje objaśniające do skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grzegorz PolanieckiMarcin Kubrak Członek ZarząduCzłonek Zarządu Andrzej Kobielski Członek Zarządu Warszawa, 25 kwietnia 2024 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) SPIS TREŚCI SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE GRUPY KAPITAŁOWEJ ENTER AIR S.A. ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2023 DO 31 GRUDNIA 20232 1List prezesa4 2Oświadczenia zarządu4 3Wybrane dane finansowe, zawierające podstawowe pozycje skonsolidowanego sprawozdania finansowego5 4Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 20236 4.1Skonsolidowane sprawozdanie z wyniku i całkowitych dochodów6 4.2Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej8 4.3Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym10 4.4Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych12 5Wprowadzenie do skonsolidowanego sprawozdania finansowego14 5.1Dane organizacyjne jednostki dominującej14 5.2Skład Zarządu i Rady Nadzorczej Spółki15 5.3Opis organizacji Grupy Kapitałowej emitenta15 5.4Zmiany w strukturze jednostki gospodarczej16 5.5Zatwierdzenie sprawozdania finansowego do publikacji17 5.6Zasady (polityka) rachunkowości i metody obliczeniowe17 5.7Zasady konsolidacji42 5.8Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego sporządzonego za okres sprawozdawczy od 1 stycznia do 31 grudnia 2023.142 6Informacje dodatkowe do skonsolidowanego sprawozdania finansowego70 6.1Istotne zmiany wartości kwot szacunkowych prezentowanych w sprawozdaniu70 6.2Transakcje z podmiotami powiązanymi70 6.3Wynagrodzenia kluczowych członków kadry kierowniczej72 6.4Pożyczki udzielone podmiotom powiązanym73 6.5Transakcje z podmiotami powiązanymi poprzez Głównego Akcjonariusza75 6.6Wynagrodzenie członków rady nadzorczej75 6.7Transakcje ze spółką Student Club Sp. z o.o.76 6.8Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych76 6.9Instrumenty finansowe77 6.10Wycena w wartości godziwej80 6.11Zdarzenia po dniu bilansowym80 6.12Kursy walut obcych81 6.13Zarządzanie ryzykiem kapitałowym81 6.14Sprawy sądowe82 6.15Wynagrodzenie firmy audytorskiej83 3 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 1List prezesa List Prezesa został dołączony do niniejszego sprawozdania w formie osobnego dokumentu. 2Oświadczenia zarządu Informacja Zarządu Spółki dominującej - Enter Air S.A. w sprawie wyboru firmy audytorskiej została dołączona do niniejszego sprawozdania w formie dodatkowego dokumentu. Oświadczenie Zarządu Spółki dominującej dotyczące danych finansowych zostało dołączone do niniejszego sprawozdania w formie odrębnego dokumentu. 4 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 3Wybrane dane finansowe, zawierające podstawowe pozycje skonsolidowanego sprawozdania finansowego Za okres: Za okres: Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN 000' EUR 000' EUR Sprawozdanie z całkowitych dochodów Przychody netto ze sprzedaży 2.625.943 2.255.798 579.883 481.155 Zysk (strata) brutto ze sprzedaży 221.621 216.081 48.940 46.089 Zysk (strata) brutto z działalności operacyjnej 166.159 225.616 36.693 48.123 Zysk za rok obrotowy z działalności kontynuowanej 196.435 72.271 43.378 15.415 Sprawozdanie z przepływów pieniężnych Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej 351.607 360.305 77.645 76.852 Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (12.780) 10.470 (2.822) 2.233 Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (351.796) (349.379) (77.687) (74.521) Przepływy pieniężne netto razem (12.969) 21.396 (2.864) 4.564 Stan na dzień Stan na dzień Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN 000' EUR 000' EUR Sprawozdanie z sytuacji finansowej Rzeczowe aktywa trwałe 1.526.393 1.258.804 351.056 268.407 Aktywa obrotowe 452.926 422.892 104.169 90.171 Kapitał podstawowy 17.544 17.544 4.035 3.741 Kapitał własny 357.754 161.319 82.280 34.397 Zobowiązania długoterminowe 1.125.356 1.116.534 258.822 238.072 Zobowiązania krótkoterminowe 653.760 571.949 150.359 121.953 Zasady przeliczenia wybranych danych finansowych Poszczególne pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej przeliczono według ustalonego przez NBP kursu wymiany złotego na EUR obowiązującego na dzień 29.12.2023 r., tj. 4,3480 EUR/PLN i dane porównywalne na dzień 30.12.2022 r., tj. 4,6899 EUR/PLN. Poszczególne pozycje sprawozdania z całkowitych dochodów oraz sprawozdania z przepływów pieniężnych przeliczono według kursu stanowiącego średnią arytmetyczną średnich kursów ustalonych przez NBP na ostatni dzień każdego zakończonego miesiąca okresu sprawozdawczego tj. za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2023 r. – 4,5284 EUR/PLN i dane porównywalne za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2022 r. – 4,6883 EUR/PLN. 5 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 4Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 4.1Skonsolidowane sprawozdanie z wyniku i całkowitych dochodów Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 NOTA 000' PLN 000' PLN Przychody ze sprzedaży 1,2 2 625 943 2 255 798 Koszt własny sprzedaży 3 (2 404 322) (2 039 717) Zysk brutto na sprzedaży 221 621 216 081 Koszty sprzedaży 3 (1 270) (1 061) Koszty ogólnego zarządu 3 (56 311) (42 325) Pozostałe przychody operacyjne 2 325 57 700 Pozostałe koszty operacyjne 4 (206) (4 779) Zysk (strata) z działalności operacyjnej 166 159 225 616 Odpis na szacowane straty kredytowe 4 (2 255) (1 232) Przychody (koszty) finansowe netto 5 68 515 (145 567) Wynik rozliczenia jednostek wycenianych metodą praw własności 6 8 112 (1 679) Zysk (strata) przed opodatkowaniem 240 531 77 138 Podatek dochodowy 7 (44 096) (4 867) Zysk (strata) z działalności kontynuowanej 196 435 72 271 Zysk (strata) z działalności zaniechanej - - Zysk (strata) 196 435 72 271 Inne całkowite dochody - - Całkowite dochody 196 435 72 271 Zysk (strata), przypadający na właścicieli jednostki dominującej 196 435 72 271 Zysk (strata), przypadający na udziały niekontrolujące - - Całkowite dochody przypisane do właścicieli jednostki dominującej 196 435 72 271 Całkowite dochody przypisane do udziałów niekontrolujących - - 6 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Zysk na akcję Podstawowy zysk (podstawowa strata) przypadający na jedną akcję z działalności kontynuowanej 10 11,20 4,12 Podstawowy zysk (podstawowa strata) przypadający na jedną akcję z działalności zaniechanej - - Podstawowy zysk (podstawowa strata) przypadający na jedną akcję 11,20 4,12 Rozwodniony zysk (rozwodniona strata) przypadający na jedną akcję z działalności kontynuowanej 10 11,20 4,12 Rozwodniony zysk (rozwodniona strata) przypadający na jedną akcję z działalności zaniechanej - - Rozwodniony zysk (rozwodniona strata) przypadający na jedną akcję 11,20 4,12 Skonsolidowane sprawozdanie z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów należy analizować łącznie z notami do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią jego integralną część. 7 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 4.2Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 NOTA 000' PLN 000' PLN Rzeczowe aktywa trwałe 11 1 526 393 1 258 804 Wartości niematerialne inne niż wartość firmy 12 4 418 256 Inwestycje 13,14 54 497 47 574 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 22 - 24 861 Należności z tytułu dostaw i usług oraz inne należności długoterminowe 15 98 636 95 415 Aktywa trwałe 1 683 944 1 426 910 Zapasy 16 6 788 4 558 Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności krótkoterminowe 17 170 382 125 004 Aktywa dotyczące podatku bieżącego 89 3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 18 275 667 293 327 Aktywa obrotowe inne niż aktywa trwałe lub grupy do zbycia zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży lub do wydania właścicielom 452 926 422 892 Aktywa trwałe lub grupy do zbycia zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży lub do wydania właścicielom - - Aktywa obrotowe 452 926 422 892 Aktywa 2 136 870 1 849 802 Kapitał podstawowy 19 17 544 17 544 Nadwyżka ceny emisyjnej powyżej wartości nominalnej udziałów 117 983 117 983 Zyski zatrzymane 20 222 228 25 793 w tym wynik okresu 196 435 72 271 Różnice kursowe z przeliczenia 21 (1) (1) Kapitał własny przypisywany właścicielom jednostki dominującej 357 754 161 319 Udziały niekontrolujące - - Kapitał własny 357 754 161 319 Pożyczki i kredyty bankowe 25 - 94 160 Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego 22 10 052 - Długoterminowe zobowiązania z tytułu leasingu 24 1 088 338 995 981 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz inne zobowiązania długoterminowe 23 26 966 26 393 Zobowiązania długoterminowe 1 125 356 1 116 534 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania krótkoterminowe 23 126 004 139 069 Zobowiązania dotyczące podatku bieżącego 99 21 Zobowiązania krótkoterminowe z tytułu leasingu i inne finansowe 24 260 166 251 146 8 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Krótkoterminowe pożyczki i kredyty bankowe 25 189 337 121 545 Pozostałe zobowiązania finansowe 28 5 797 - Rezerwy krótkoterminowe 26 2 817 2 176 Zobowiązania do wykonania świadczenia 27 69 540 57 992 Zobowiązania krótkoterminowe inne niż zobowiązania wchodzące w skład grup przeznaczonych do sprzedaży, zaklasyfikowanych jako utrzymywane z przeznaczeniem do sprzedaży 653 760 571 949 Zobowiązania wchodzące w skład grup przeznaczonych do sprzedaży, zaklasyfikowanych jako utrzymywane z przeznaczeniem do sprzedaży - - Zobowiązania krótkoterminowe 653 760 571 949 Zobowiązania 1 779 116 1 688 483 Pasywa 2 136 870 1 849 802 Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej należy analizować łącznie z notami do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią jego integralną część. 9 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 4.3Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym Wyemitowany kapitał podstawowy Nadwyżka ceny emisyjnej powyżej wartości nominalnej udziałów Zyski zatrzymane Różnice kursowe z przeliczenia Kapitał własny przypisywany właścicielom jednostki dominującej Udziały niekontrolujące Kapitał własny NOTA 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN Kapitał własny na dzień 01.01.2023 17 544 117 983 25 793 (1) 161 319 0 161 319 Zwiększenie (zmniejszenie) wartości kapitału własnego - - 196 435 - 196 435 - 196 435 Emisja instrumentów kapitałowych - - - - - - - Dywidendy ujęte jako wypłaty na rzecz właścicieli 9 - - - - - - - Zysk (strata) 20 - - 196 435 - 196 435 - 196 435 Inne całkowite dochody - - - - - - - Całkowite dochody - - 196 435 - 196 435 - 196 435 - Kapitał własny na dzień 31.12.2023 17 544 117 983 222 228 (1) 357 754 0 357 754 10 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Wyemitowany kapitał podstawowy Nadwyżka ceny emisyjnej powyżej wartości nominalnej udziałów Zyski zatrzymane Różnice kursowe z przeliczenia Kapitał własny przypisywany właścicielom jednostki dominującej Udziały niekontrolujące Kapitał własny Kapitał własny 01.01.2022 17 544 117 983 (46 478) (1) 89 048 - 89 048 Zwiększenie (zmniejszenie) wartości kapitału własnego 0 0 72 271 0 72 271 0 72 271 Emisja instrumentów kapitałowych - - - - - - - Dywidendy ujęte jako wypłaty na rzecz właścicieli 9 - - - - - - - Zysk (strata) - - 72 271 - 72 271 - 72 271 Inne całkowite dochody - - - - - - - Całkowite dochody - - 72 271 - 72 271 - 72 271 Kapitał własny na dzień 31.12.2022 17 544 117 983 25 793 (1) 161 319 0 161 319 Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym należy analizować łącznie z notami do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią jego integralną część. 11 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 4.4Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Zysk (strata) przed opodatkowaniem 240 531 77 138 Korekty razem Amortyzacja 238 991 217 063 Zyski (strat) z tytułu różnic kursowych (134 454) 95 308 Przychody z tytułu odsetek (901) (954) Koszty z tytułu odsetek 68 966 50 517 Zyski (straty) ze sprzedaży aktywów trwałych - 40 894 Odpis aktualizujący środki trwałe - (36 587) Wycena instrumentów pochodnych 6 909 (3 263) Udziały w zyskach (stratach) jednostek stowarzyszonych (8 112) 1 679 Zmiana stanu rezerw 641 254 Zmiana stanu zapasów (2 230) (335) Zmiana stanu należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności (48 599) (55 539) Zmiana stanu zobowiązań z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych zobowiązań (944) 31 096 Inne korekty dokonywane w celu uzgodnienia zysku (straty) - (56 898) Korekty dokonywane w celu uzgodnienia zysku (straty) 120 267 283 235 Przepływy pieniężne z działalności (wykorzystane w działalności) 360 798 360 373 Zapłacony podatek dochodowy (9 191) (68) Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej 351 607 360 305 Zbycie rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych - 21 308 Wpływy z innych aktywów finansowych - - Nabycie rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych (13 000) (6 785) Udzielone pożyczki jednostkom stowarzyszonym (1 409) (4 053) Odsetki otrzymane 1 629 - Inne wpływy (wypływy) środków pieniężnych zaklasyfikowane jako działalność inwestycyjna - - Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej (12 780) 10 470 Wpływy z pożyczek i kredytów 31 319 - Spłaty pożyczek i kredytów (57 167) (40 495) Płatności zobowiązań z tytułu leasingu z wyłączeniem odsetek (256 462) (258 887) Wypłacone odsetki (69 486) (49 997) Inne wpływy (wypływy) środków pieniężnych, zaliczone do działalności finansowej - - Przepływy pieniężne z działalności finansowej (wykorzystane w działalności finansowej) (351 796) (349 379) Zwiększenie (zmniejszenie) stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów przed skutkami zmian kursów wymiany (12 969) 21 396 12 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Skutki zmian kursów wymiany, które dotyczą środków pieniężnych i ekwiwalentów środków pieniężnych 4 691 (3 243) Zwiększenie (zmniejszenie) stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów (17 660) 24 639 Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych na początek okresu 293 327 268 688 Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych na koniec okresu 275 667 293 327 Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych należy analizować łącznie z notami do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią jego integralną część. D 13 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 5Wprowadzenie do skonsolidowanego sprawozdania finansowego 5.1Dane organizacyjne jednostki dominującej Nazwa Jednostki sprawozdawczej lub inne dane identyfikacyjne: Enter Air S.A. Wyjaśnienie zmian w nazwie jednostki sprawozdawczej lub innych danych identyfikacyjnych, które to zmiany nastąpiły od zakończenia poprzedniego okresu sprawozdawczego: Zmiany w nazwie nie nastąpiły od zakończenia poprzedniego okresu sprawozdawczego. Siedziba jednostki: Polska, Siedziba Spółki mieści się w Warszawie przy ul. Komitetu Obrony Robotników 74. Forma prawna: spółka akcyjna Państwo rejestracji: Polska Adres zarejestrowanego biura jednostki: ul. Komitetu Obrony Robotników 74, 02-146 Warszawa Podstawowe miejsce prowadzenia działalności: Warszawa Opis charakteru oraz podstawowego zakresu działalności jednostki: "Pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania oraz pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych." Nazwa jednostki dominującej: Enter Air S.A. Nazwa jednostki dominującej najwyższego szczebla grupy: Enter Air S.A. Enter Air S.A. ("Spółka") została utworzona zgodnie ze statutem Spółki w formie aktu notarialnego z dnia 07 listopada 2012 roku jako Laruna Investments S.A. i została wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 0000441533 w dniu 27 listopada 2012. W dniu 22 grudnia 2014 nazwa spółki została zmieniona na Enter Air S.A. Dnia 22 grudnia 2014 roku Spółka objęła 100% udziałów w Enter Air sp. z o.o. Objęcie udziałów nastąpiło w trybie art. 430, 431 § 1 i 2 pkt 1, art. 432 oraz 433 § 2 KSH, tj. w wyniku podwyższenia kapitału zakładowego Spółki poprzez emisję akcji serii B pokrytą wkładem niepieniężnym w postaci 100% udziałów w kapitale zakładowym Enter Air sp. z o.o. oraz znaku towarowego Enter Air. Kapitał zakładowy Enter Air S.A. został podwyższony o kwotę 10.443.750 zł tj. do kwoty 10.543.750 zł. Cena nominalna 1 akcji wyniosła 1 zł, a emisyjna 4 zł. Akcje zostały objęte przez dotychczasowych akcjonariuszy Spółki. W związku z tym od dnia przeprowadzenia transakcji Spółka objęła kontrolę nad Enter Air sp. z o.o. i tym samym stała się jednostką dominującą w stosunku do Enter Air sp. z o.o. i jej jednostek zależnych. W dniu 23 lutego 2015 podjęto uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego Enter Air S.A. w drodze emisji akcji zwykłych serii C w celu wprowadzenia akcji serii C do obrotu na rynku regulowanym prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie. Emisja akcji nastąpiła w formie subskrypcji otwartej w rozumieniu Art. 431 § 2 pkt 3 KSH przeprowadzonej w drodze oferty publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz spółkach publicznych (Dz.U. z 2005 r. nr 184 poz.1539 ze zm.). W grudniu 2015 roku Enter Air S.A. w oparciu o ofertę publiczną wyemitowała 7.000.000 akcji serii C. Oferta została zakończona w dniu 8 grudnia 2015 roku. Cena nominalna 1 akcji wyniosła 1 zł, a cena emisyjna została ustalona na poziomie 14 zł. 14 grudnia był pierwszym dniem notowań Praw do Akcji na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. W dniu 30 grudnia 2015 Sąd rejestrowy dokonał rejestracji podwyższenia kapitału zakładowego Enter Air S.A. 14 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 5.2Skład Zarządu i Rady Nadzorczej Spółki Skład Zarządu Spółki: Grzegorz Wojciech Polaniecki od 17.12.2014 Marcin Andrzej Kubrak od 17.12.2014 Andrzej Przemysław Kobielski od 17.12.2014 Skład Rady Nadzorczej: Ewa Kubrakod 17.12.2014 Joanna Braulińska-Wójcikod 13.05.2015 Paweł Brukszood 13.05.2015 Adrian Jonca od 27.06.2022 Dariusz Górskiod 24.06.2019 Krzysztof Kaczmarczykod 24.06.2019 Na dzień publikacji niniejszego raportu skład Zarządu oraz Rady Nadzorczej nie uległ zmianie. 5.3Opis organizacji Grupy Kapitałowej emitenta Poniżej przedstawiono graficzną strukturę Grupy Kapitałowej emitenta z uwzględnieniem posiadanych udziałów na dzień 31.12.2023: Enter Air SKY24 Sp. z o.o.Warszawa (Polska)100 % udziałów 15 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) W dniu 14 lutego 2023 roku Enter Air International Limited została wykreślona z rejestru i nie jest już częścią Grupy Kapitałowej Enter Air S.A. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje jednostkę dominującą i wszystkie jej podmioty zależne konsolidowane metodą pełną oraz jednostki stowarzyszone, wyceniane metodą praw własności. Zgodnie ze statutem jednostki dominującej przedmiotem działalności jest między innymi: pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania; pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych. Przedmiotem działalności Enter Air sp. z o.o. jest obsługa rynku krajowego i rynków zagranicznych w zakresie usług międzynarodowego czarteru lotniczego. Spółki zależne: Enter Air Services Sp. z o.o. i Enter Air Executive Services Sp. z o.o. prowadzą działalność wspierającą na rzecz Enter Air sp. z o.o. w poszczególnych segmentach działalności: Spółka Enter Air Services Sp. z o.o. prowadzi działalność wspierającą w zakresie obsługi sprzedaży pokładowej na pokładach samolotów Enter Air sp. z o.o. oraz zatrudniania członków personelu kokpitowego i pokładowego wykonującego operacje lotnicze dla ww. przewoźnika. Począwszy od 3 kwartału 2017 spółka prowadzi także działalność wspierającą w zakresie obsługi technicznej floty Enter Air – przeglądów i napraw bieżących. Od kwietnia 2018 roku spółka obsługuje technicznie flotę Enter Air zgodnie z uzyskanym certyfikatem Part-145. W związku z nakładami na rozwój działalności obsługi technicznej samolotów dokonano podwyższenia kapitału w kwocie 7.000 tys. PLN. Spółka Enter Air Executive Services Sp. z o.o. wspiera Spółkę nadrzędną w zakresie przewozu załóg i dowozu części zamiennych do samolotów oraz mechaników w przypadku problemów technicznych poza głównymi bazami, posiadanym przez nią samolotem dyspozycyjnym. Spółki EnterAir.cz.s.r.o. nie prowadzi obecnie działalności operacyjnej. Chair Airlines AG jest jednostką stowarzyszoną. Spółka ta jest spółką prawa szwajcarskiego prowadzącą działalność lotniczą na podstawie koncesji lotniczej wydanej przez szwajcarski organ nadzoru nad rynkiem lotniczym. Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. jest jednostką stowarzyszoną. Przedmiotem działalności spółki jest prowadzenie lotniczego centrum szkoleniowego zlokalizowanego w Warszawie przy wykorzystaniu symulatora lotu typu B737NG Series 7000XR. FLY4 Airlines Green Limited- Grupa jest w trakcie analizy metody konsolidacji. Przedmiotem działalności będzie głównieusługa najmu samolotów z załogami na rzecz przewoźników lotniczych. Enter Air SKY24 Sp. z o.o. jest jednostką zależną. Przedmiotem działalności będzie głównie działalność związana z tworzeniem i serwisem oprogramowania operacyjnego dla linii lotniczych. Enter Air Hungary korlátolt felelősségű társaság (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) jest jednostką zależną. Założenie węgierskiej spółki jest konsekwencją realizacji planów Grupy dotyczących rozszerzenia obszaru działalności o elementy obsługi hangarowej. Spółka rozważa najem hangaru do obsługi technicznej na Węgrzech. Wszystkie Spółki wchodzące w skład Grupy Kapitałowej Enter Air S.A. zostały utworzone na czas nieoznaczony. 5.4Zmiany w strukturze jednostki gospodarczej 31 sierpnia 2023 roku zarejestrowano w Irlandii podmiot pod nazwą ENT Green Ltd, w którym Enter Air Sp. z o.o. posiadała 100% udziałów (kapitał zakładowy wynosił 100 euro). Spółka uzyskała zgodę odpowiednich instytucji ochrony konkurencji na przekształcenie w spółkę Joint Venture z niemieckim holdingiem turystycznym TUI w celu certyfikacji nowej działalności operacyjnej w formie wynajmu samolotów wraz załogami. ENT Green Ltd w 2023 roku zmieniło nazwę na Fly4 Airlines Green Ltd. Enter Air Sp. z o.o. obejmuje w w/w JV 51% udziałów, a Grupa TUI posiada 49% udziałów. Przedmiotem działalności będzie głównieusługa najmu samolotów z załogami na rzecz 16 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) przewoźników lotniczych. 2 stycznia 2024 r roku Enter Air sp. z o.o. dokonała wpłaty na podwyższenie kapitału zakładowego spółki FLY4 Airlines Green Limited w kwocie 1 019 949 EUR. 28 lutego 2024 r. roku Enter Air sp. z o.o. dokonała wpłaty na podwyższenie kapitału zakładowego spółki FLY4 Airlines Green Limited w kwocie 3 060 000 EUR. W wyniku powyższych transakcji EA zachowało udział 51% - Partner JV dokonał analogicznych wpłat. 5 Marca 2024 roku Irlandzki Urząd Lotniczy (IAA) wydał Certyfikat przewoźnika lotniczego (AOC) dla spółki FLY4 Airlines Green Limited. Grupa jest w trakcie analizy metody konsolidacji Spółki FLY4 AIRLINES GREEN LTD oraz weryfikowania, czy Grupa sprawuje kontrolę nad Spółką. 16 listopada 2023 zarejestrowano w Polsce Spółkę Enter Air SKY24 Sp. z o.o., gdzie kapitał zakładowy wynosi 1.100.000 PLN. Na dzień 31.12.2023 Enter Air Sp. z o.o. posiada w SKY24 Sp. z o.o. 22.000 udziałów o nominalnej wartości 50 zł za 1 udział. Przedmiotem działalności będzie głównie działalność związana z tworzeniem i serwisem oprogramowania operacyjnego dla linii lotniczych. Na dzień publikacji raportu nastąpiła rejestracja podwyższenia kapitału zakładowego, a wspólnikami Enter Air SKY24 Sp. z o.o. są Enter Air sp. z o.o. posiadająca 22.000 udziały o wartości nominalnej 50 zł każdy i łącznej wartości nominalnej 1.100.000 zł oraz Pan Jarosław Urbanowicz posiadający 9.428 udziałów o łącznej wartości nominalnej 471.400 zł. W dniu 20 marca 2024 roku Enter Air Services Sp. z o.o. zawiązała na Węgrzech spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą Enter Air Hungary korlátolt felelősségű társaság (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością): której jest jedynym wspólnikiem. Kapitał zakładowy tej spółki wynosi 3.000.000 HUF. Założenie węgierskiej spółki jest konsekwencją realizacji planów Grupy dotyczących rozszerzenia obszaru działalności o elementy obsługi hangarowej. Spółka rozważa najem hangaru do obsługi technicznej na Węgrzech. . 5.5Zatwierdzenie sprawozdania finansowego do publikacji Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Enter Air S.A. zostało zatwierdzone przez Zarząd jednostki dominującej do publikacji w dniu 25.04.2024 r. 5.6Zasady (polityka) rachunkowości i metody obliczeniowe Przyjęte w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Enter Air S.A. zasady rachunkowości są zgodne z zasadami stosowanymi w porównywalnym, poprzednim roku obrotowym. Podstawa sporządzenia i format sprawozdania finansowego Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało przygotowane za okres od 01.01.2023 do 31.12.2023. Dane porównawcze obejmują okres od 01.01.2022 do 31.12.2022. Prezentowane roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone także zgodnie z § 71 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 marca 2018 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim. Zgodność z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej Niniejsze roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości (MSR), Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) oraz związanymi z nimi Interpretacjami ogłoszonymi w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej (zwanymi dalej MSSF UE) łącznie z zasadami rachunkowości przyjętymi do stosowania w Unii Europejskiej. Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania, biorąc pod uwagę toczący się w UE proces wprowadzania standardów MSSF oraz prowadzoną przez Grupę działalność, w zakresie stosowanych przez Grupę zasad rachunkowości nie ma różnicy między standardami MSSF, które weszły w życie, a standardami MSSF zatwierdzonymi przez UE. 17 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) MSSF obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości („RMSR”) oraz Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej („KIMSF”). Zasady (polityki) rachunkowości zastosowane do sporządzenia sprawozdania finansowego są spójne z tymi, które zastosowano przy sporządzaniu sprawozdania finansowego Grupy za rok zakończony 31 grudnia 2022 roku, z wyjątkiem zastosowania nowych standardów i interpretacji obowiązujących dla okresów rocznych rozpoczynających się w dniu lub po 1 stycznia 2023 roku. Zmiany do istniejących standardów zastosowane po raz pierwszy w sprawozdaniu finansowym Grupy: W niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym zastosowano po raz pierwszy następujące nowe standardy oraz zmiany do obowiązujących standardów, które weszły w życie od 1 stycznia 2023 r.: MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” z późniejszymi zmianami do MSSF 17 opublikowanymi przez RMSR 25 czerwca 2020 roku - zatwierdzone w UE w dniu 19 listopada 2021 r. (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później), Zmiany do MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” – zastosowanie MSSF 17 i MSSF 9 po raz pierwszy – dane porównawcze, zatwierdzone w UE w dniu 8 września 2022 r. (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później), Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” – Ujawnienia na temat stosowanej polityki rachunkowej zatwierdzone w UE w dniu 2 marca 2022 r. (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później), Zmiany do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów” – Definicja wartości szacunkowych zatwierdzone w UE w dniu 2 marca 2022 r. (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później), Zmiany do MSR 12 „Podatek dochodowy” - Podatek odroczony dotyczący aktywów i zobowiązań z pojedynczej transakcji zatwierdzone w UE w dniu 11 sierpnia 2022 r. (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później). Zmiany nie mają istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy. Nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów, jakie zostały już opublikowane przez RMSR, ale jeszcze nie weszły w życie Poniżej wymieniono standardy i interpretacje, które zostały opublikowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, jednak nie weszły jeszcze w życie. Według oceny Zarządu, nie miałyby one istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby zastosowane przez Grupę na dzień bilansowy: •MSSF 14 Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe (opublikowano dnia 30 stycznia 2014 roku) – zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej proces zatwierdzania standardu w wersji wstępnej nie zostanie zainicjowany przed ukazaniem się standardu w wersji ostatecznej - do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzony przez UE – mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2016 roku lub później; •Zmiany do MSSF 10 i MSR 28: Transakcje sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem (opublikowano dnia 11 września 2014 roku) – prace prowadzące do zatwierdzenia niniejszych zmian zostały przez UE odłożone bezterminowo - termin wejścia w życie został odroczony przez RMSR na czas nieokreślony; •Zmiany do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych – Podział zobowiązań na krótkoterminowe i długoterminowe oraz Podział zobowiązań na krótkoterminowe i długoterminowe – odroczenie daty wejścia w życie (opublikowano odpowiednio dnia 23 stycznia 2020 roku oraz 15 lipca 2020 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2023 roku lub później; •Zmiany do MSSF 16 „Leasing”: Zobowiązanie z tytułu leasingu w transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego, wydany w dniu 22 września 2022 r. do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2024 r. lub później). 18 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) •Zmiany do MSR 12 „Podatek dochodowy”: Międzynarodowa reforma podatkowa - Zasady modelowe drugiego filaru, wydane 23 maja 2023 r. do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2024 r. lub później). •Zmiany do MSR 7 „Rachunek przepływów pieniężnych” oraz MSSF 7 „instrumenty finansowe – ujawnianie informacji” – umowy finansowania zobowiązania wobec dostawców (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2024 r. lub później). Daty wejścia w życie są datami wynikającymi z treści standardów ogłoszonych przez Radę ds. Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej. Daty stosowania standardów w Unii Europejskiej mogą różnić się od dat stosowania wynikających z treści standardów i są ogłaszane w momencie zatwierdzenia do stosowania przez Unię Europejską. Według szacunków Grupy, wyżej wymienione nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów nie miałyby istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby zastosowane przez Grupę na dzień bilansowy. Kontynuacja działalności Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuacji działalności w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuacji działalności przez Grupę Kapitałową Enter Air S.A. Stwierdzenie to jest oparte na analizie przepływów pieniężnych, której kluczowe elementy zostały zaprezentowane poniżej. Grupa posiada środki wystarczające do pokrycia zobowiązań w okresie co najmniej 12 miesięcy w wymagalnych terminach. Wpływ konfliktu zbrojnego w Ukrainie i Bliskim Wschodzie na działalność operacyjną i finansową Grupy W lutym 2022 roku wybuchła wojna w Ukrainie. Ukraina oraz Rosja nie są destynacjami wakacyjnymi i Enter Air nie wykonywał operacji czarterowych w tamte rejony, jednak konflikt wywołał wzrost niepewności co do stabilności regionu Europy Wschodniej. Ze względu na działania wojenne cały obszar przestrzeni powietrznej nad Ukrainą jest zamknięty, co powoduje, iż rejsy z Polski do rejonu Zatoki Perskiej, czy do Turcji mają wydłużone trasy, tak aby omijać zamkniętą przestrzeń powietrzną. Trudno jest obecnie oszacować jak długo potrwają działania wojenne i jaki będą miały zasięg. Na chwilę obecną nie zanotowano spadku popytu na wyjazdy wakacyjne pomimo wzrostu cen ropy, oraz wahań kursów walut wywołanych konfliktem w Ukrainie. Rosnąca skala działań militarnych na Bliskim Wschodzie może wpływać na skalę ruchu pasażerskiego między Izraelem a Polską jest to jednak nieznaczna część przewozów Enter Air, łatwo zastępowalna zapotrzebowaniem na innych kierunkach. Waluta funkcjonalna i waluta sprawozdawcza Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w polskich złotych (PLN). Polski złoty jest walutą funkcjonalną i prezentacji Grupy Kapitałowej, jest jednocześnie walutą podstawowego środowiska gospodarczego Grupy, jakim jest polski rynek turystyczny. Dane w sprawozdaniach finansowych zostały wykazane w tysiącach złotych, chyba że w konkretnych sytuacjach zostały podane z większą dokładnością. Zasady rachunkowości przyjęte i stosowane przez Grupę Kapitałową Metody wyceny aktywów i pasywów Składniki aktywów i pasywów prezentuje się i wycenia w sposób przedstawiony poniżej. Wartości niematerialne inne niż wartość firmy Najistotniejsze pozycje posiadanych przez Grupę wartości niematerialnych są następujące: 19 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) programy komputerowe, uprawnienia do emisji CO2 (nabyte w celu umorzenia i nieodpłatnie otrzymane), inne. Grupa posiada przydział praw do emisji CO2 na poszczególne instalacje zgodnie z ustawą o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Prawa do emisji Grupa dzieli na: nabyte w celu umorzenia – ujmowane są w księgach rachunkowych jako wartości niematerialne i wyceniane według zasad podanych poniżej, nabyte w celu odsprzedaży – ujmowane są w księgach rachunkowych jako zapas. Wycena Składnik wartości niematerialnych w momencie początkowego ujęcia wycenia się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia. Po początkowym ujęciu składniki wartości niematerialnych wykazuje się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o umorzenie i łączną kwotę odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości. Amortyzacja wartości niematerialnych odbywa się metodą liniową według stawek odzwierciedlających przewidywany okres ich użytkowania. W przypadku nabytych praw do emisji CO2 amortyzacja dokonywana jest poprzez umarzanie praw zależnie od wielkości emisji. Rzeczowe aktywa trwałe Rzeczowy majątek trwały stanowią zasoby kontrolowane przed Grupę w wyniku zdarzeń z przeszłości, z których według oczekiwań Grupa osiągnie korzyści ekonomiczne i które są utrzymywane w celu wykorzystania ich w procesie produkcyjnym lub w dostawach towarów i świadczeniu usług, w celu oddania ich do używania innym podmiotom na podstawie umowy najmu lub w celach administracyjnych oraz którym towarzyszy oczekiwanie, iż będą wykorzystywane przez czas dłuższy niż rok. Pozycje rzeczowego majątku trwałego są ujmowane jako składnik aktywów, jeżeli istnieje prawdopodobieństwo, że Grupa uzyska przyszłe korzyści ekonomicznie związane ze składnikiem aktywów oraz cenę nabycia lub koszt wytworzenia składnika aktywów można wycenić w wiarygodny sposób. Korzyści ekonomiczne nie muszą mieć charakteru bezpośredniego. Rzeczowe aktywa trwałe mogą zostać nabyte ze względów bezpieczeństwa lub ochrony środowiska. Nabycie tego rodzaju rzeczowych aktywów trwałych, mimo, iż nie przyczynia się bezpośrednio do zwiększenia przyszłych korzyści ekonomicznych związanych z żadną konkretną pozycją rzeczowych aktywów trwałych, może okazać się niezbędne dla jednostki gospodarczej w związku z uzyskaniem przyszłych korzyści ekonomicznych z jej aktywów. Okres użytkowania rzeczowego aktywa trwałego jest: okresem czasu, w którym według przewidywań, dany składnik aktywów będzie użytkowany przez jednostkę lub liczbą jednostek produkcji lub podobnych jednostek, które według przewidywań jednostka uzyska z danego składnika aktywów. Rzeczowe aktywa trwałe są prezentowane w sprawozdaniu finansowym w podziale na następujące grupy: grunty, budynki i budowle, środki transportu i urządzenia, środki trwałe w budowie, wyposażenie i inne aktywa trwałe, prawo do użytkowania aktywów. Środki trwałe nie spełniające zapisu definicji środków trwałych o przeznaczeniu na potrzeby jednostki przekwalifikowywane są do inwestycji. 20 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Przez środki trwałe w budowie rozumie się zaliczane do rzeczowych aktywów trwałych środki trwałe w okresie ich budowy, montażu lub ulepszenia już istniejącego środka trwałego. Środki trwałe w budowie (do momentu zakończenia ich budowy i oddania do użytkowania) nie podlegają amortyzacji. Środki trwałe w budowie wyceniane są według cen nabycia lub w wysokości ogółu kosztów pozostających w bezpośrednim związku z ich wytworzeniem, pomniejszonych o odpisy z tytułu utraty wartości. Ujęcie początkowe rzeczowych aktywów trwałych w księgach Pozycję rzeczowego majątku trwałego, która kwalifikuje się do ujęcia jako składnik aktywów, wycenia się początkowo w cenie nabycia lub w koszcie wytworzenia pomniejszonego w kolejnych okresach o odpisy amortyzacyjne oraz utratę wartości. Przez cenę nabycia lub koszt wytworzenia rozumie się kwotę zapłaconych środków pieniężnych lub ich ekwiwalentów lub wartość godziwą innych dóbr przekazanych z tytułu nabycia składnika aktywów w momencie jego nabycia lub wytworzenia. Cenę nabycia lub koszt wytworzenia pozycji rzeczowych aktywów trwałych należy ująć jako składnik aktywów, wtedy i tylko wtedy, gdy: istnieje prawdopodobieństwo, że jednostka uzyska przyszłe korzyści ekonomiczne związane ze składnikiem aktywów oraz cenę nabycia lub koszt wytworzenia składnika aktywów przez jednostkę można wycenić w wiarygodny sposób. Cena nabycia lub koszt wytworzenia składnika aktywów obejmuje: cenę zakupu, łącznie z cłami importowanymi i bezzwrotnymi podatkami dotyczącymi zakupu pomniejszoną o opusty handlowe i rabaty, wszystkie inne pozwalające się bezpośrednio przyporządkować koszty poniesione w celu dostosowania składnika aktywów do miejsca i warunków potrzebnych do rozpoczęcia jego funkcjonowania zgodnie z zamierzeniami Zarządu, szacunkowe koszty demontażu i usunięcia składnika aktywów oraz koszty przeprowadzenia renowacji miejsca, w którym się znajdował, do których Grupa jest zobowiązana w związku z nabyciem pozycji rzeczowych aktywów trwałych. W przypadku wytworzenia składnika we własnym zakresie do kosztów wytworzenia zalicza się: koszty bezpośrednie, koszty pośrednie, koszty finansowania zewnętrznego. Kosztami bezpośrednimi są między innymi: koszty przygotowania miejsca użytkowania środka trwałego, koszty początkowej dostawy, koszty instalacji, koszty sprawdzenia, czy składnik aktywów działa poprawnie, pomniejszone o przychody netto ze sprzedaży wyrobów wytworzonych w trakcie dostosowania środka trwałego, honoraria za profesjonalne usługi. Przykładowymi kosztami, które nie stanowią części ceny nabycia lub kosztu wytworzenia są: koszty otwarcia nowego zakładu, koszty związane z rozpoczęciem wytwarzania nowego produktu lub świadczenia nowej usługi, koszty rozpoczęcia działalności w nowej lokalizacji lub wśród nowego segmentu klientów, koszty administracyjne oraz inne ogólne koszty pośrednie. Do kosztów finansowania zewnętrznego, uwzględnianych w wycenie środków trwałych, wytwarzanych we własnym zakresie zalicza się: odsetki dotyczące krótko i długoterminowych pożyczek i kredytów, dyskonta związane z pożyczkami i kredytami, koszty poniesione w związku z pozyskaniem pożyczek i kredytów, 21 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) obciążenia finansowe związane z leasingiem finansowym, różnice kursowe związane z pożyczkami i kredytami w walucie obcej, w stopniu w jakim są uznawane za korektę kosztów odsetek. Do wartości początkowej nie zalicza się: kosztów powstałych w toku wytworzenia składnika we własnym zakresie, jeżeli dotyczą one ponadnormowego zużycia materiałów lub robocizny, kosztów wynikających z braku wiedzy lub nieefektywnego zorganizowania przebiegu procesu produkcyjnego, niezrealizowanych zysków wewnętrznych, kosztów o charakterze administracyjnym, kosztów finansowania zewnętrznego związanych okresem, w którym proces wytwarzania środka trwałego zostanie przerwany. Składnik rzeczowych aktywów trwałych nabyty w drodze wymiany w zamian za inny składnik aktywów jest wyceniany w ustalonej w wiarygodny sposób wartości godziwej, którą stanowi ekwiwalent wartości godziwej składnika aktywów oddanego w ramach wymiany, skorygowanej o kwotę przekazanych środków pieniężnych lub ich ekwiwalentów. W przypadku braku możliwości wiarygodnego ustalenia wartości godziwej aktywów przyjmuje się bilansową wartość aktywów, które są oddane w transakcji. Sposoby ujęcia i wyceny składnika rzeczowych aktywów trwałych użytkowanego na podstawie umowy leasingu są uregulowane w dalszej części niniejszego sprawozdania, dotyczącej leasingu (umowy dzierżawy). Grupa nie zwiększa wartości bilansowej pozycji rzeczowych aktywów trwałych o koszty bieżącego utrzymania tych aktywów. Koszty te są ujmowane w rachunku zysków i start w momencie ich poniesienia. Na koszty bieżącego utrzymania składają się koszty robocizny i koszty zużycia materiałów. Mogą też obejmować koszty niewielkich części zamiennych, jak również koszty innych części zamiennych, jeśli jednostka oczekuje, że będą one wykorzystywane przez czas krótszy niż jeden okres. Późniejsze nakłady odnoszące się do pozycji rzeczowego majątku trwałego zwiększają wartość bilansową tego środka trwałego, o ile jest prawdopodobne, że Grupa uzyska przyszłe korzyści ekonomiczne, które przewyższają korzyści możliwe do osiągnięcia w ramach pierwotnie oszacowanego poziomu wyników działalności uzyskiwanych z już posiadanego aktywa. Przykładami ulepszeń są: modyfikacja urządzeń powodująca wydłużenie okresu użytkowania oraz zwiększenie zdolności produkcyjnych, udoskonalenie maszyny prowadzące do zwiększenia jakości produkcji, modernizacja procesu wytwarzania powodująca zmniejszenie dotychczasowych kosztów eksploatacji. Wartość ponoszonych nakładów na generalny przegląd zwiększa wartość części składowej składnika aktywów i podlega amortyzacji przez okres jej użytkowania – do następnego przeglądu. Wszelkie pozostałe późniejsze nakłady są ujmowane jako koszty okresu, w którym zostały poniesione. Wycena rzeczowych składników majątku trwałego na dzień bilansowy Rzeczowy majątek trwały jest wyceniany według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości ujmowane w pozostałych kosztach operacyjnych. Amortyzacja Rzeczowe składniki majątku trwałego są amortyzowane metodą liniową w sposób systematyczny na przestrzeni okresu użytkowania. Ustalając stawki amortyzacyjne Grupa bierze pod uwagę: 22 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) okres i tryb konsumpcji korzyści ekonomicznych, uwzględniających warunki technologiczne, komercyjne i ekonomiczne, powiązanie lub zależność danego składnika z innymi składnikami o krótszym okresie użytkowania, wartość końcową po jego użytkowaniu, ograniczenia prawne. Wartością podlegającą amortyzacji jest cena nabycia lub koszt wytworzenia danego składnika aktywów, pomniejszone o wartość końcową tego składnika. Wartość końcową stanowi kwota netto, którą Grupa spodziewa się uzyskać na zakończenie okresu użytkowania składnika aktywów, po odliczeniu oczekiwanych kosztów zbycia. Okres użytkowania składnika aktywów rozumie się jako oczekiwana przydatność składnika aktywów dla Grupy. Okresy ekonomicznej użyteczności aktywów trwałych oparto na ocenie osób, zajmujących się eksploatacją. Szacunkom takim towarzyszy niepewność, co do przyszłych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, zmian technologicznych i konkurencji na rynku, które skutkować mogą inną oceną ekonomicznej przydatności aktywów i pozostałego okresu ich użyteczności. Szacunki te przeglądane i aktualizowane są co najmniej raz na rok. W rezultacie może to istotnie wpłynąć na wartość rzeczowych aktywów trwałych oraz koszt amortyzacji w przyszłości. Grupa rozpoczyna amortyzację środka trwałego wówczas, gdy jest on dostępny do użytkowania, to znaczy w momencie dostosowania składnika aktywów do miejsca i warunków potrzebnych do rozpoczęcia jego funkcjonowania zgodnie z zamierzeniami kierownictwa. Zakończenie amortyzacji następuje nie później niż z chwilą zrównania wartości umorzeń z wartością początkową danego środka trwałego (czyli gdy zostanie całkowicie zamortyzowany) lub gdy składnik aktywów zostanie przeznaczony do sprzedaży (lub włączony do grupy aktywów przeznaczonych do sprzedaży) – zgodnie z MSSF 5 lub gdy zostanie usunięty z bilansu. Nie zaprzestaje się naliczania odpisów amortyzacyjnych w okresach, w których składnik majątkowy jest bezczynny lub wycofany z aktywnego użytkowania. Odpisy amortyzacyjne za każdy okres są ujmowane jako koszt danego okresu, o ile nie są wliczone w wartość bilansową innego składnika aktywów na przykład kosztu wytworzenia zapasów lub składnika wartości niematerialnych. Umorzeń środków trwałych o niskiej jednostkowej wartości początkowej nie przekraczającej 10.000 zł dokonuje się w sposób uproszczony przez dokonanie jednorazowego odpisu całej wartości początkowej w miesiącu przyjęcia do użytkowania. Nie podlegają amortyzacji grunty ze względu na nieograniczony okres użytkowania. Grupa nie amortyzuje także zakwalifikowanego do gruntów prawa wieczystego użytkowania gruntów. Okresowa weryfikacja okresów i indywidualnych stawek amortyzacji – utrata wartości W związku z oceną przydatności gospodarczej posiadanych aktywów trwałych należy dokonać określenia okresu ich ekonomicznej użyteczności. Poprawność stosowanych okresów, stawek amortyzacji i wartości końcowej środków trwałych powinna być okresowo weryfikowana, powodując odpowiednią korektę dokonywanych w następnych latach obrotowych odpisów amortyzacyjnych. Przy ustaleniu okresów i indywidualnej stawki amortyzacji dla celów bilansowych należy uwzględnić: liczbę zmian, na których pracuje środek trwały, tempo postępu techniczno-ekonomicznego, wydajność środka trwałego mierzoną liczbą godzin jego pracy lub liczbą wytworzonych produktów albo innym właściwym miernikiem, prawne lub inne ograniczenia czasu używania środka trwałego. Weryfikacja okresów, wartości końcowej i stawek amortyzacji dla celów bilansowych powinna być przeprowadzana nie rzadziej niż na dzień bilansowy. 23 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Okresowa ocena przydatności posiadanych rzeczowych aktywów trwałych Na każdy dzień bilansowy Grupa dokonuje oceny, czy istnieją jakiekolwiek przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości któregoś ze składników aktywów. W przypadku stwierdzenia, że przesłanki takie zachodzą, Grupa dokonuje szacunku wartości odzyskiwanej tego składnika aktywów. Wartość bilansowa składnika aktywów zostaje obniżona do poziomu jego wartości odzyskiwalnej wtedy i tylko wtedy, gdy wartość odzyskiwalna tego składnika aktywów jest niższa od jego wartości bilansowej. Kwota tej obniżki stanowi odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości aktywów wykazywanych według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia ujmuje się w rachunku zysków i strat. Po ujęciu odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości, w przyszłych okresach skorygowaniu ulegają odpisy amortyzacyjne dotyczące danego składnika, aby w ciągu pozostałego okresu użytkowania tego składnika dokonać systematycznego odpisania jego zweryfikowanej wartości bilansowej, pomniejszonej o wartość końcową. Na każdy dzień bilansowy Grupa dokonuje oceny, czy występują przesłanki wskazujące na to, że odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości, który był ujęty w okresach ubiegłych, w odniesieniu do danego składnika aktywów jest zbędny, albo powinien być zmniejszony. Jeśli takie przesłanki występują, Grupa, z uwzględnieniem MSR 36, szacuje wartość odzyskiwalną tego składnika aktywów i do tej wysokości podwyższa wartość bilansową składnika aktywów. Kwota podwyższenia stanowi odwrócenie odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości. Wartość bilansowa składnika aktywów, która została podwyższona w wyniku odwrócenia odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości nie powinna przekroczyć wartości bilansowej, jaka zostałaby ustalona (po odjęciu umorzenia), jeśli w latach ubiegłych w ogóle nie ujęto by odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości w odniesieniu do tego składnika. Szacunkom związanym z testami na utratę wartości towarzyszy niepewność, co do przyszłych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, zmian technologicznych i konkurencji na rynku, które skutkować mogą inną oceną wartości posiadanych aktywów. Szacunki te przeglądane i aktualizowane są co najmniej raz na rok. W 2023 roku po przeprowadzonej analizie przesłanek nie stwierdzono utraty wartości, w zawiązku z Grupa nie sporządzała testów na utratę wartości. Usunięcie ze sprawozdania z sytuacji finansowej Wartość bilansowa pozycji rzeczowych aktywów trwałych zostaje usunięta ze sprawozdania z sytuacji finansowej: w chwili zbycia tej pozycji lub kiedy nie oczekuje się żadnych przyszłych korzyści ekonomicznych z tytułu jej użytkowania i następującego po nim zbycia. Zyski i straty wynikające z faktu usunięcia pozycji rzeczowych aktywów trwałych z bilansu, ujmuje się w rachunku zysków i strat w momencie usunięcia z bilansu (chyba że odpowiednie jest inne podejście do transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego). Zyski nie są klasyfikowane jako przychód. Zyski i straty wynikające z faktu usunięcia pozycji rzeczowych aktywów trwałych z bilansu, są ustalone jako różnica między przychodami netto ze zbycia (jeśli takie były) a wartością bilansową tej pozycji. Zbycie pozycji rzeczowych aktywów trwałych może mieć różną postać (np. sprzedaż, leasing zwrotny lub darowizna). Komponenty, przeglądy W ramach istotnych rzeczowych aktywów trwałych (samoloty) wydzielane są komponenty: Każdy samolot w leasingu finansowym jest dzielony na 3 komponenty fizyczne (silnik_1, silnik_2, kadłub), nie rozpoznaje się innych istotnych komponentów, których okres użyteczności jest krótszy niż pozostałych elementów samolotu. Wewnątrz komponentów fizycznych, na początku umowy leasingowej, tworzy się komponenty remontowe, odpowiadające kosztom dużych, strukturalnych przeglądów, które będą miały się odbyć w kolejnych latach. Komponenty te są utworzone w części odpowiadającej okresowi od początku umowy leasingu do szacowanego dnia wystąpienia kolejnego remontu i umarzane właśnie przez ten okres. 24 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Dla komponentów samolotu (silnik_1, silnik_2, kadłub), dla których nie przewiduje się przeglądów w trakcie trwania umowy nie wydziela się komponentów, ponieważ, przy założeniu braku kontynuacji użytkowania samolotu po okresie leasingu, wydzielenie komponentów, nie ma wpływu na łączną okresową wartość amortyzacji/umorzenia. Nie wydziela się komponentów dla umów, które według MSR 17 były umowami leasingu operacyjnego, ponieważ wydzielenie nie ma wpływu na łączną okresową wartość amortyzacji/umorzenia. W dacie kolejnego przeglądu tworzy się nowy komponent remontowy, który, przy założeniu wykonywania dużych remontów średnio co 10 lat, będzie umarzany stawką amortyzacji równą 10%. Okresy ekonomicznej użyteczności komponentów oparto na ocenie osób, zajmujących się eksploatacją. Szacunkom takim towarzyszy niepewność, co do przyszłych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, zmian technologicznych i konkurencji na rynku, które skutkować mogą inną oceną ekonomicznej przydatności aktywów i pozostałego okresu ich użyteczności. Szacunki te przeglądane i aktualizowane są co najmniej raz na rok. W rezultacie może to istotnie wpłynąć na komponenty oraz koszt amortyzacji w przyszłości. . Prawa do użytkowania aktywów ` Na początku umowy jednostka ocenia, czy umowa jest leasingiem, czy zawiera leasing. Umowa jest leasingiem lub zawiera leasing, jeżeli na jej mocy przekazuje się prawo do kontroli użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów na dany okres w zamian za wynagrodzenie. Grupa ocenia ponownie, czy umowa jest leasingiem lub czy zawiera leasing tylko wtedy, gdy warunki umowy ulegną zmianie. Aby ocenić, czy umową przekazuje się prawo sprawowania kontroli nad użytkowaniem danego składnika aktywów przez dany okres, Grupa ocenia, czy przez cały okres użytkowania klient dysponuje łącznie następującymi prawami: prawem do uzyskania zasadniczo wszystkich korzyści ekonomicznych z użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów, oraz prawem do kierowania użytkowaniem zidentyfikowanego składnika aktywów. Data rozpoczęcie leasingu to data, w której leasingodawca udostępnia bazowy składnik aktywów, czyli taki który stanowi przedmiot leasingu i w przypadku którego leasingodawca zapewnił leasingobiorcy prawo do użytkowania tego składnika aktywów, do użytkowania przez leasingobiorcę. Okres leasingu to nieodwołalny okres, przez który leasingobiorca ma prawo do użytkowania bazowego składnika aktywów, wraz z: okresami, na które można przedłużyć leasing, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tego prawa; oraz okresami, w których można wypowiedzieć leasing, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca nie skorzysta z tego prawa. Składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania to składnik aktywów, który reprezentuje prawo leasingobiorcy do użytkowania bazowego składnika aktywów przez okres leasingu. Opłaty leasingowe to opłaty dokonywane przez leasingobiorcę na rzecz leasingodawcy z tytułu prawa do użytkowania bazowego składnika aktywów w okresie leasingu obejmujące: stałe opłaty leasingowe (w tym zasadniczo stałe opłaty leasingowe) pomniejszone o zachęty leasingowe; zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki; cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji; oraz kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, jeżeli w warunkach leasingu przewidziano, że leasingobiorca może skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu. W przypadku umowy, która jest leasingiem lub zawiera leasing, jednostka ujmuje każdy element leasingowy w ramach umowy jako leasing odrębnie od elementów nie leasingowych. Ujmowanie W dacie rozpoczęcia jednostka, jako leasingobiorca, ujmuje składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania oraz zobowiązanie z tytułu leasingu. 25 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Początkowa wycena W dacie rozpoczęcia leasingobiorca wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania według kosztu. Koszt składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania powinien obejmować: kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu, wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe, wszelkie początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez leasingobiorcę, oraz szacunek kosztów, które mają zostać poniesione przez leasingobiorcę w związku z demontażem i usunięciem bazowego składnika aktywów, przeprowadzeniem renowacji miejsca, w którym się znajdował, lub przeprowadzeniem renowacji bazowego składnika aktywów do stanu wymaganego przez warunki leasingu, chyba że te koszty są ponoszone w celu wytworzenia zapasów. Jednostka przyjmuje na siebie obowiązek pokrycia tych kosztów w dacie rozpoczęcia albo w wyniku używania bazowego składnika aktywów przez dany okres. W dacie rozpoczęcia jednostka wycenia zobowiązanie z tytułu leasingu w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie. Opłaty leasingowe dyskontuje się z zastosowaniem stopy procentowej leasingu, jeżeli stopę tę można z łatwością ustalić. W przeciwnym razie leasingobiorca stosuje krańcową stopę procentową leasingobiorcy. W dacie rozpoczęcia opłaty leasingowe zawarte w wycenie zobowiązania z tytułu leasingu obejmują następujące opłaty za prawo do użytkowania bazowego składnika aktywów podczas okresu leasingu, które pozostają do zapłaty w tej dacie: stałe opłaty leasingowe (w tym zasadniczo stałe opłaty leasingowe) pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe; zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem tego indeksu lub tej stawki zgodnie z ich wartością w dacie rozpoczęcia, kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej, cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji, oraz kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, jeżeli w warunkach leasingu przewidziano, że leasingobiorca może skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu. Późniejsza wycena Po dacie rozpoczęcia jednostka wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania, stosując model kosztu. W celu zastosowania modelu kosztu składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania wycenia się według kosztu: pomniejszonego o łączne odpisy amortyzacyjne (umorzenie) i łączne straty z tytułu utraty wartości; oraz skorygowanego z tytułu jakiejkolwiek aktualizacji wyceny zobowiązania z tytułu leasingu. Po dacie rozpoczęcia wycenia się zobowiązanie z tytułu leasingu poprzez: zwiększenie wartości bilansowej w celu odzwierciedlenia odsetek od zobowiązania z tytułu leasingu, zmniejszenie wartości bilansowej w celu uwzględnienia zapłaconych opłat leasingowych oraz zaktualizowanie wyceny wartości bilansowej w celu uwzględnienia wszelkiej ponownej oceny lub zmiany leasingu. Leasing powoduje naliczanie amortyzacji aktywów podlegających amortyzacji, a także kosztów finansowych w każdym z okresów obrotowych. Zasady amortyzacji aktywów podlegających amortyzacji będących przedmiotem leasingu są spójne z zasadami stosowanymi przy amortyzacji własnych aktywów Grupy podlegających amortyzacji. W przypadku braku wystarczającej pewności, że Grupa uzyska tytuł własności przed końcem okresu leasingu, dany składnik aktywów umarzany jest przez krótszy z dwóch okresów: okres leasingu lub okres użytkowania. W przypadku dokonywania wykupu środka trwałego po zakończeniu umowy leasingu, faktura zawierająca ostatnią płatność (opłatę końcową) rozliczana jest ze zobowiązaniem z tytułu umowy leasingowej, a środek trwały podlega dalszej amortyzacji według dotychczasowego planu amortyzacji. W przypadku, jeśli w momencie wykupu środek trwały jest umorzony w 100%, Grupa wprowadza do swoich ksiąg rachunkowych przedmiot umowy w cenie zakupu powiększonej o ewentualne dodatkowe opłaty i amortyzuje według zasad stosowanych wobec własnych składników aktywów. 26 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Przy ustalaniu wartości rezydualnej samolotów po zakończeniu okresu umarzania przyjmowany będzie operat szacunkowy niezależnej, wyspecjalizowanej instytucji. Szacunek wartości rezydualnej będzie aktualizowany nie rzadziej niż raz 3 lata. W przypadku istotnych zmian sytuacji rynkowej aktualizacja wartości rezydualnej może być przeprowadzana częściej. Szacunkom związanym z ustaleniem wartości leasingu oraz wartości rezydualnej towarzyszy niepewność, co do przyszłych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, sytuacji leasingodawców i sytuacji makroekonomicznej, które skutkować mogą inną oceną wartości leasingu. Szacunki te przeglądane są co najmniej raz na rok. Stopa dyskontowa przyjęta do obliczeń w 2022 roku wynosiła 2,9%, a w 2023 5,9%. Ujęcie początkowe instrumentów finansowych Instrumentami finansowymi są aktywa finansowe i zobowiązania finansowe. Grupa ujmuje składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe w sprawozdaniu z sytuacji finansowej wtedy i tylko wtedy, gdy staje się związana postanowieniami umowy instrumentu. Grupa zaprzestaje ujmowania składnika aktywów finansowych wtedy i tylko wtedy, gdy: 1.wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych; lub 2.przenosi składnik aktywów finansowych, a przeniesienie spełnia warunki zaprzestania ujmowania zgodnie MSSF 9. Grupa przenosi składnik aktywów finansowych wtedy i tylko wtedy, gdy: przenosi umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych; lub zatrzymuje umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych, ale przyjmuje na siebie zobowiązanie umowne do przekazania przepływów pieniężnych na rzecz jednego lub większej liczby odbiorców. Grupa usuwa zobowiązanie finansowe (lub część zobowiązania finansowego) ze sprawozdania z sytuacji finansowej wtedy i tylko wtedy, gdy zobowiązanie przestało istnieć - to znaczy wtedy, gdy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł. Klasyfikacja i początkowe ujęcie Grupa klasyfikuje składnik aktywów finansowych jako wyceniany po początkowym ujęciu w zamortyzowanym koszcie albo w wartości godziwej przez inne całkowite dochody bądź w wartości godziwej przez wynik finansowy na podstawie: a)modelu biznesowego jednostki w zakresie zarządzania aktywami finansowymi oraz b)charakterystyki wynikających z umowy przepływów pieniężnych dla składnika aktywów finansowych. Składnik aktywów finansowych wycenia się w zamortyzowanym koszcie, jeśli spełnione są oba poniższe warunki: a)składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy; b)warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty. Składnik aktywów finansowych jest wyceniany w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, jeżeli spełnione są oba poniższe warunki: a)składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych; oraz b)warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty. Grupa klasyfikuje wszystkie zobowiązania finansowe jako wyceniane po początkowym ujęciu w zamortyzowanym koszcie, z wyjątkiem: 27 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy; zobowiązań finansowych powstałych w wyniku przeniesienia składnika aktywów finansowych, który nie kwalifikuje się do zaprzestania ujmowania, lub wtedy, gdy ma zastosowanie podejście wynikające z utrzymania zaangażowania; umów gwarancji finansowych; zobowiązań do udzielenia pożyczki oprocentowanej poniżej rynkowej stopy procentowej; warunkowej zapłaty ujętej przez jednostkę przejmującą w ramach połączenia jednostek. Przeklasyfikowanie Grupa dokonuje przeklasyfikowania wszystkich aktywów finansowych wtedy i tylko wtedy, gdy zmienia się model biznesowy w zakresie zarządzania aktywami finansowymi. Przeklasyfikowanie dotyczy wszystkich aktywów finansowych, na które zmiana modelu miała wpływ. Nie dokonuje się przeklasyfikowania żadnych zobowiązań finansowych. Wycena Z wyjątkiem należności z tytułu dostaw i usług, w momencie początkowego ujęcia jednostka wycenia składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe w jego wartości godziwej, którą w przypadku aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy powiększa się lub pomniejsza o koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przypisać do nabycia lub emisji tych aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych. W przypadku należności z tytułu dostaw i usług, które nie mają istotnego komponentu finansowania (ustalonego zgodnie z MSSF 15), jednostka wycenia je w momencie początkowego ujęcia w ich cenie transakcyjnej. Wycena po początkowym ujęciu Po początkowym ujęciu jednostka wycenia składnik aktywów finansowych: w zamortyzowanym koszcie; w wartości godziwej przez inne całkowite dochody; wartości godziwej przez wynik finansowy. Grupa stosuje określone w sekcji MSSF 9 wymogi w zakresie utraty wartości. Po początkowym ujęciu jednostka wycenia zobowiązanie finansowe w wartości godziwej przez wynik finansowy lub w zamortyzowanym koszcie (pozostałe zobowiązania), co jest nieodwołalnie wyznaczone w momencie początkowego ujęcia. Szacunkom związanym z wyceną należności krótkoterminowych towarzyszy niepewność, co do przyszłych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, sytuacji odbiorców i konkurencji na rynku, które skutkować mogą inną oceną wartości należności. Szacunki te przeglądane i aktualizowane są co najmniej raz na rok. Utrata wartości Zgodnie z zapisami MSSF 9 jednostka stosuje koncepcję szacowania przewidywanej straty na wartości aktywów finansowych. Już w momencie ujmowania instrumentu po raz pierwszy szacuje się przewidywane straty przy pomocy 3-stopniowego modelu ryzyk kredytowych. Szacowanie strat wartości aktywów finansowych przeprowadzane jest w sposób następujący: a)stwierdzenie, że ryzyko kredytowe jest niskie lub brak pogorszenia jakości kredytowej danego aktywa pozwala na kalkulacje należnych odsetek od wartości brutto (niepomniejszonej o oszacowane straty) oraz szacowanie strat w perspektywie najbliższych 12 miesięcy od dnia bilansowego, b)stwierdzenie, że ryzyko kredytowe wzrosło, aczkolwiek nadal brak dowodów utraty wartości aktywa pozwala nadal kalkulować należne odsetki od wartości brutto (niepomniejszonej o oszacowane straty), jednak zarazem zobowiązuje do oszacowania strat wartości aktywa w perspektywie całego okresu jego funkcjonowania, c)stwierdzenie obiektywnych dowodów utraty wartości instrumentu oznacza, ze należne odsetki można kalkulować jedynie od wartości netto (pomniejszonej o oszacowane straty) a jednocześnie utratę wartości należy oszacować w perspektywie całego okresu jego funkcjonowania danego instrumentu. 28 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) MSSF 9 dopuszcza uproszczenia w przypadku szacowania przyszłych strat w odniesieniu do krótkoterminowych należności handlowych, które nie zawierają elementu finansowego (należności z tytułu sprzedaży lub leasingu). W tych przypadkach jednostka odstępuje od analizy ryzyka kredytowego, a jedynie szacuje straty z tytułu utraty wartości w perspektywie całego okresu funkcjonowania tego instrumentu. Ocenę ryzyka niewypłacalności jednostka przeprowadza w sytuacji braku wywiązania się z zobowiązania przez kontrahenta po upływie 365 dni od dnia wymagalności należności. Ocena ryzyka i ewentualne odpisy dotyczą należności handlowych w relacji z odbiorcami Szacunkom związanym koncepcją przewidywanej starty na wartości należności krótkoterminowych towarzyszy niepewność, co do przyszłych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, sytuacji odbiorców i konkurencji na rynku, które skutkować mogą inną oceną wartości należności. Szacunki te przeglądane i aktualizowane są co najmniej raz na rok. . Zyski i straty Zysk lub stratę na składniku aktywów finansowych lub zobowiązaniu finansowym, wycenianym w wartości godziwej, ujmuje się w wyniku finansowym, chyba że składnik lub zobowiązanie jest: a)częścią powiązania zabezpieczającego; b)inwestycją w instrument kapitałowy i jednostka postanowiła wykazywać zyski i straty z tej inwestycji w innych całkowitych dochodach; c)zobowiązaniem finansowym wyznaczonym jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, a jednostka jest zobowiązana do wykazania w innych całkowitych dochodach skutków zmiany ryzyka kredytowego dla tego zobowiązania; d)składnikiem aktywów finansowych wycenianym w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, a jednostka jest zobowiązana do ujęcia określonych zmian wartości godziwej w innych całkowitych dochodach. Dywidendy ujmuje się w wyniku finansowym tylko wtedy, gdy: powstaje uprawnienie jednostki do otrzymania dywidendy; istnieje prawdopodobieństwo, że jednostka uzyska korzyści ekonomiczne związane z dywidendą; oraz wysokość dywidendy można wycenić w wiarygodny sposób. Zysk lub stratę na wycenianym w zamortyzowanym koszcie składniku aktywów finansowych, który nie jest częścią powiązania zabezpieczającego, ujmuje się w wyniku finansowym, gdy zaprzestano ujmowania tego składnika, poprzez amortyzację lub w celu ujęcia zysków lub strat z tytułu utraty wartości. Zysk lub stratę na wycenianym w zamortyzowanym koszcie zobowiązaniu finansowym, które nie jest częścią powiązania zabezpieczającego, ujmuje się w wyniku finansowym, gdy zaprzestano ujmowania danego zobowiązania finansowego, oraz poprzez amortyzację. Inwestycje w jednostkach wycenianych metodą praw własności Zgodnie z metodą praw własności, inwestycje w jednostkach stowarzyszonych ujmuje się początkowo według ceny nabycia, a następnie uwzględnia się udział Grupy w zmianach aktywów netto, jakie wystąpiły od dnia objęcia współkontroli do dnia bilansowego, pomniejszonych o utratę wartości. Straty jednostek współzależnych przekraczające wartość udziału Grupy nie są rozpoznawane. Niezrealizowane zyski i straty wynikające z transakcji pomiędzy Grupą a jednostką współzależną podlegają włączeniom konsolidacyjnym zgodnie z udziałem Grupy w kapitałach jednostki współzależnej. Szacunkom związanym z wyceną inwestycji towarzyszy niepewność, co do przyszłych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, zmian technologicznych i konkurencji na rynku, które skutkować mogą inną oceną wartości posiadanych akcji czy udziałów. Szacunki te przeglądane i aktualizowane są co najmniej raz na rok. W 2023 roku przeprowadzony został test na utratę wartości akcji Chair Airlines AG.W ramach testu dokonano oszacowania wartości odzyskiwanej udziałów na podstawie kalkulacji opartej na skorygowanych aktywach netto. Główną korektą aktywów netto jest wartość slotów lotniczych wycenionych przez niezależnego rzeczoznawcę i potwierdzone aktualizacją raportu w dniu 31.03.2024. Na podstawie wykonanego testu nie stwierdzono utraty wartości akcji. 29 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Zapasy Zapasy to stanowiące własność jednostki rzeczowe aktywa obrotowe. Zalicza się do nich: materiały nabyte w celu zużycia w procesie produkcyjnym lub na własne potrzeby jednostki, towary zakupione w celu sprzedaży w stanie nieprzetworzonym, produkty gotowe wytworzone przez jednostkę, zdatne do sprzedaży, produkcję w toku. Są to składniki majątku obrotowego jednostki, znajdujące się zarówno w jednostce, jak i poza nią. Zapasów jednostki nie stanowią zapasy materiałów przyjętych do przerobu uszlachetniającego. Wycena Zapasy wycenia się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia lub według wartości netto możliwej do uzyskania, w zależności od tego, która z kwot jest niższa. Na koszty zakupu zapasów składają się ceny zakupu, cła importowe, pozostałe podatki (inne niż te możliwe do odzyskania w okresie późniejszym od urzędów skarbowych) oraz koszty transportu, załadunku i wyładunku oraz inne koszty dające się bezpośrednio przyporządkować do pozyskania wyrobów gotowych, materiałów i usług. Przy określaniu kosztów zakupu odejmuje się opusty, rabaty handlowe i inne podobne pozycje. Pozostałe koszty zalicza się do ceny nabycia zapasów tylko w takim zakresie, w jakim zostały poniesione w celu doprowadzenia zapasów do ich aktualnego stanu i miejsca. Do kosztów wyłączonych z ceny nabycia zapasów i ujmowanych jako koszty okresu, w którym je poniesiono należą: koszty magazynowania, ogólne koszty administracyjne, które nie przyczyniają się do doprowadzenia zapasów do ich aktualnego stanu i miejsca, koszty sprzedaży. W zakresie gospodarki zapasami w Spółce obowiązuje metoda „FIFO”. Zgodnie z modelem wyceny „FIFO” rozchód składnika aktywów wycenia się kolejno po cenach (kosztach) tych składników aktywów, które jednostka nabyła (wytworzyła) najwcześniej. Utrata wartości W przypadku braku możliwości odzyskania ceny nabycia lub kosztu wytworzenia zapasów, jeżeli zapasy zostały uszkodzone, utraciły całkowicie lub częściowo swoją przydatność lub jeśli spadły ich ceny sprzedaży, Grupa odpisuje wartość zapasów poniżej ich ceny nabycia lub kosztu wytworzenia do poziomu wartości netto możliwej do uzyskania. Odpisy obciążają pozostałe koszty operacyjne. W każdym kolejnym okresie Grupa dokonuje nowego oszacowania wartości netto możliwej do uzyskania. Jeżeli nie istnieją już okoliczności, które uprzednio spowodowały odpisanie wartości zapasów poniżej ceny nabycia, odpisana kwota zostaje wyeliminowana w taki sposób, aby nowa wartość bilansowa równała się cenie nabycia lub zaktualizowanej wartości netto możliwej do uzyskania, w zależności od tego, która z tych kwot jest niższa. Odwrócenie odpisów aktualizujących wartość zapasów zostaje ujęte w pozostałych przychodach operacyjnych, natomiast wykorzystanie odpisów koryguje wartość sprzedanych towarów i materiałów. Towary W pozycji Towary ujmuje się wyroby obcej produkcji przeznaczone do odsprzedaży w stanie nieprzetworzonym. Towary są magazynowane w magazynach obcych. Grupa na bieżąco otrzymuje od podmiotów świadczących usługę magazynowania ewidencję ilościowo-wartościową towarów w celu potwierdzenia stanów magazynowych z własną ewidencją, bądź zidentyfikowania i wyjaśnienia rozbieżności. Towary otrzymane nieodpłatnie ujmowane są w korespondencji z pozostałymi przychodami operacyjnymi. 30 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Należności z tytułu dostaw i usług Należności długoterminowe Do należności długoterminowych zalicza się wszystkie składniki aktywów, które nie spełniają żadnego z poniższych kryteriów: oczekuje się, że zostaną zrealizowane lub przeznaczone do sprzedaży lub zużycia w toku normalnego cyklu operacyjnego jednostki, są w posiadaniu jednostki przede wszystkim z przeznaczeniem do obrotu, oczekuje się, że zostaną zrealizowane w ciągu dwunastu miesięcy od dnia bilansowego, stanowią składniki środków pieniężnych lub ich ekwiwalentów chyba, że występują ograniczenia dotyczące ich wymiany, czy wykorzystania do zaspokojenia zobowiązania w przeciągu przynajmniej dwunastu miesięcy od dnia bilansowego. Zgodnie z powyższym, w pozycji tej należy wykazać należności lub ich części, których termin spłaty nastąpi w okresie dłuższym niż 1 rok od daty bilansowej, które nie zostaną zrealizowane w toku normalnego cyklu operacyjnego jednostki, a także nie są przede wszystkim przeznaczone do obrotu. Należności długoterminowe obejmują także wydatki poniesione na dzień bilansowy, stanowiące koszty dotyczące przyszłych okresów (czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów), mając na uwadze zasady istotności i ostrożności, które rozliczone zostaną w okresie dłuższym niż 1 rok od daty bilansowej. Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów dotyczące przyszłych okresów sprawozdawczych mogą dotyczyć w szczególności: kosztów odsetek z tytułu leasingu, innych kosztów o znaczącej wartości, takich jak np. koszty ubezpieczeń. Wycena Należności długoterminowe wycenia się w kwocie wymagającej zapłaty z zachowaniem ostrożności. Wartość należności aktualizuje się uwzględniając stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty poprzez dokonanie odpisu aktualizującego. Odpisy aktualizujące wartość należności zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych lub do kosztów finansowych – zależnie od rodzaju należności, której dotyczy odpis aktualizacyjny. Na dzień bilansowy odpisy aktualizujące wartość należności wykazuje się netto z odpowiednimi pozycjami należności. Szacunkom związanym z ustaleniem wartości dyskonta należności towarzyszy niepewność, co do przyszłych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, zmian makroekonomicznych, wielkości inflacji i kursów walut, które skutkować mogą inną oceną wartości należności długoterminowych. Szacunki te przeglądane i aktualizowane są co najmniej raz na rok. Należności i pożyczki, które stanowią umowne prawo do otrzymania środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych od innej jednostki zaliczane są do aktywów finansowych. W momencie początkowego ujęcia wycenia się je w wartości godziwej. Początkowe ujęcie należności z tytułu sprzedaży towarów i usług następuje według wartości godziwej zapłaty należnej. Jeżeli płatność jest odroczona, to wartość godziwa zapłaty może być niższa niż nominalna wartość należnych środków pieniężnych lub ich ekwiwalentów. W takiej sytuacji wartość godziwą zapłaty ustala się dyskontując wszystkie przyszłe wpływy w oparciu o kalkulacyjną stopę procentową. Kalkulacyjną stopę procentową w sposób najprostszy ustala się na poziomie: dominującej stopy procentowej stosowanej do podobnego instrumentu finansowego wyemitowanego przez wystawcę posiadającego podobną wiarygodność kredytową lub stopy procentowej dyskontującej wartość nominalną instrumentu finansowego do bieżącej, gotówkowej ceny sprzedaży towarów lub usług. Różnicę pomiędzy nominalną a godziwą wartością należności ujmuje się jako przychód z tytułu odsetek. Po początkowym ujęciu aktywa te są wyceniane według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. 31 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Zaliczki, które nie zostaną zrealizowane poprzez otrzymanie środków pieniężnych bądź innych aktywów finansowych, nie stanowią aktywów finansowych i są wyceniane w wartości nominalnej otrzymanych środków lub ekwiwalentów pieniężnych. Zgodnie z powyższym, zapłacone zaliczki w walucie nie są ani dyskontowane ani wyceniane na dzień bilansowy. Należności krótkoterminowe Dany składnik aktywów zalicza się do aktywów obrotowych, jeśli spełnia jedno z poniższych kryteriów: oczekuje się, że zostanie zrealizowany lub przeznaczony do sprzedaży lub zużycia w toku normalnego cyklu operacyjnego jednostki, jest w posiadaniu jednostki przede wszystkim z przeznaczeniem do obrotu, oczekuje się, że zostanie zrealizowany w ciągu dwunastu miesięcy od dnia bilansowego, stanowi składnik środków pieniężnych lub ich ekwiwalentów, chyba że występują ograniczenia dotyczące jego wymiany, czy wykorzystania do zaspokojenia zobowiązania w przeciągu przynajmniej dwunastu miesięcy od dnia bilansowego. Zgodnie z powyższym, w pozycji tej należy wykazać należności lub ich części, których termin spłaty nastąpi w okresie krótszym niż 1 rok od daty bilansowej oraz takie, które zostaną zrealizowane w toku normalnego cyklu operacyjnego jednostki albo przede wszystkim są przeznaczone do obrotu. W skład należności krótkoterminowych wchodzą również rozliczenia międzyokresowe. Rozliczenia międzyokresowe wycenia się na dzień ich powstania, a także na dzień bilansowy w cenie nabycia. Odpis pozostałych czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów w koszty danego okresu sprawozdawczego Grupy dokonywany jest stosownie do upływu czasu. Czas i sposób rozliczania kosztów jest każdorazowo uzasadniany charakterem rozliczanych kosztów, z zachowaniem zasady ostrożności. W transakcjach leasingu zwrotnego wynik stanowiący różnicę pomiędzy ceną sprzedaży do finansującego a kosztem nabycia jest ujmowany w rozliczeniach międzyokresowych po stronie pasywów i rozliczany proporcjonalnie do upływu czasu przez cały okres trwania leasingu zwrotnego. Wycena Należności i pożyczki, które stanowią umowne prawo do otrzymania środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych od innej jednostki zaliczane są do aktywów finansowych. W momencie początkowego ujęcia pożyczki wycenia się w zamortyzowanym koszcie, natomiast początkowe ujęcie należności z tytułu sprzedaży towarów i usług następuje według ceny transakcyjnej (jeśli nie ma istotnego komponentu finansowego). Zaliczki, które nie zostaną zrealizowane poprzez otrzymanie środków pieniężnych bądź innych aktywów finansowych, są aktywami niepieniężnymi i są wyceniane w wartości nominalnej otrzymanych środków lub ekwiwalentów pieniężnych. Zgodnie z powyższym, zapłacone zaliczki w walucie nie są ani dyskontowane ani wyceniane na dzień bilansowy. Jeżeli jednak płatność nie jest istotnie odroczona to należności są ujmowane i wykazywane według kwot pierwotnie zafakturowanych, z uwzględnieniem odpisów na należności (zgodnie z MSSF 9, jednostka odstępuje od analizy ryzyka kredytowego i szacuje straty z tytułu utraty wartości w perspektywie całego okresu funkcjonowania instrumentu, ocenę ryzyka niewypłacalności przeprowadza w sytuacji braku wywiązania się z zobowiązania przez kontrahenta po upływie 365 dni od dnia wymagalności należności). Jeżeli należność główną powiększono o odsetki karne naliczone w związku z niedotrzymaniem terminu zapłaty, wartość tych odsetek należy zaprezentować w przychodach finansowych w momencie ich naliczenia. Na dzień bilansowy należności (poza opisanymi wyżej zaliczkami, które są aktywami niepieniężnymi) wyrażone w walutach obcych są przeliczane po obowiązującym na ten dzień średnim kursie ustalonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. Jednostka zobowiązana jest podać stosowany kurs wyceny. Różnice kursowe z wyceny należności należy zaliczać do przychodów lub kosztów finansowych. Należności handlowe na koniec każdego roku obrotowego inwentaryzuje się metodą potwierdzania sald. 32 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Wszystkie należności krótkoterminowe i długoterminowe od spółek z Grupy muszą zostać potwierdzone wzajemnie na dzień sporządzania sprawozdań finansowych. Aktualizacja wyceny należności Zgodnie z punktem 5.1.3 MSSF 9 początkowa wycena należności z tytułu dostaw i usług jest dokonana wg ceny transakcyjnej jeśli nie zawierają one istotnego komponentu finansowego. Następnie przeprowadzana jest ocena ewentualnej utraty wartości z użyciem uproszczonego modelu oczekiwanych strat kredytowych. Wartość należności podlega aktualizacji z uwzględnieniem stopnia prawdopodobieństwa ich zapłaty na zasadzie dokonania odpisów aktualizujących ich wartość w następujących przypadkach: posiadania należności od dłużników postawionych w stan likwidacji lub upadłości – do wysokości nie objętych gwarancją lub innym zabezpieczeniem – zgłoszonych likwidatorowi lub sędziemu komisarzowi w postępowaniu upadłościowym, posiadania należności od dłużników, w stosunku do których oddalony został wniosek o ogłoszenie upadłości a majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego w pełnej wysokości należności, dysponowania należnościami kwestionowanymi przez dłużników lub gdy dłużnicy zalegają z ich zapłatą, natomiast ocena sytuacji majątkowej i finansowej danego dłużnika wskazuje, że ściągnięcie należności w kwocie umownej nie jest możliwe, w wysokości nie pokrytej gwarancją lub innym zabezpieczeniem spłaty należności, posiadania należności przeterminowanych (o okresie przeterminowania powyżej 12 miesięcy) lub nie przeterminowanych o znacznym stopniu prawdopodobieństwa ich nieściągalności, w wysokości wiarygodnie oszacowanych kwot odpisów na nieściągalne należności - 100%. Ponadto wartość należności przeterminowanych ulega spisaniu na podstawie protokołu (podpisanego przez Zarząd) stwierdzającego, iż przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności są równe albo wyższe od kwoty należności. Odpisy aktualizujące wartość należności zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych lub kosztów finansowych, w zależności od rodzaju należności, której dotyczy aktualizacja. Ustanie przyczyny powodującej dokonane uprzednio odpisy aktualizujące wartość należności powoduje zwiększenie, w równowartości całego lub częściowego odpisu aktualizującego, wartości danej należności oraz związane z tym zwiększenie pozostałych przychodów operacyjnych lub przychodów finansowych. Należności umorzone, przedawnione lub nieściągalne zmniejszają uprzednio dokonane odpisy aktualizujące ich wartość, natomiast w przypadkach, gdy nie wystąpiła uprzednia ich aktualizacja lub dokonano jej w niepełnej wysokości, należności te zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych lub finansowych. Należności wykazuje się w bilansie w pełnej wysokości, również wówczas, gdy istnieje jednoczesne zobowiązanie wobec tego samego kontrahenta. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Środki pieniężne obejmują aktywa w formie krajowych środków płatniczych, walut obcych i dewiz. Ekwiwalenty środków pieniężnych są krótkoterminowymi inwestycjami o dużej płynności, łatwo wymienialnymi na określone kwoty środków pieniężnych oraz narażonymi na nieznaczne ryzyko zmiany wartości. Przez krótkoterminowe inwestycje należy rozumieć inwestycje do trzech miesięcy. Do ekwiwalentów środków pieniężnych należy zaliczyć lokaty, weksle obce, czeki, obligacje. Do środków pieniężnych i ich ekwiwalentów nie zalicza się krótkoterminowych kredytów w rachunkach bieżących oraz krótkoterminowych inwestycji w akcje. Krajowe środki pieniężne wykazuje się w wartości nominalnej. Środki pieniężne wyrażone w walutach obcych na dzień bilansowy wycenia się po kursie średnim Narodowego Banku Polskiego dla danej waluty. Rozchód środków pieniężnych w walutach obcych odbywa się metodą FIFO. Różnice kursowe powstałe w związku z wyceną na dzień bilansowy środków pieniężnych wyrażonych w walutach ujmuje się następująco: 33 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) dodatnie różnice kursowe zalicza się do przychodów finansowych, ujemne różnice kursowe zalicza się do kosztów finansowych. Do środków pieniężnych o ograniczonej możliwości dysponowania zalicza się środki pieniężne stanowiące zabezpieczenie zobowiązań warunkowych na wyodrębnionym rachunku bankowym. Operacje na rachunkach bankowych podlegają wycenie według przypisanych im kursów walut tj. kursu średniego ogłoszonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski z dnia poprzedzającego dzień transakcji lub kursu sprzedaży/kupna banku obsługującego Grupę lub kurs negocjowany (w przypadku przewalutowania). Lokaty Gdy z rachunku walutowego na lokatę przekazywane są własne środki pieniężne, operację tę wycenia się według kursu, jaki zastosowano do wyceny wpływu waluty na własny rachunek walutowy. Jest to wyłącznie przemieszczenie waluty pomiędzy rachunkami bankowymi jednostki, w wyniku którego wartość posiadanych przez jednostkę środków pieniężnych wyrażonych w walucie obcej nie ulega zmianie. Jeśli na lokatę przekazywane są waluty pochodzące z różnych wpływów, a zatem przeliczone na złote według różnych kursów walut, wówczas do wyceny środków przelanych na lokatę stosuje się metodę FIFO. Również likwidacja lokaty przeliczana jest według "kursu historycznego", tj. tego samego, jaki zastosowano do wyceny waluty w dniu założenia lokaty. W związku z tym, że wycena waluty przekazywanej na lokatę oraz wycofywanej z lokaty odbywa się według kursu historycznego, nie powstaną na tych operacjach różnice kursowe. Również w świetle prawa podatkowego, takie różnice kursowe w wyniku przekazania waluty na lokatę nie powstaną. Kapitały własne Kapitał własny stanowi udział pozostały w aktywach Grupy po odjęciu wszystkich jej zobowiązań (aktywa netto). Kapitał zakładowy wykazywany jest w wysokości określonej w statucie jednostki dominującej i wpisanej w rejestrze sądowym. Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej tworzony jest z nadwyżki ceny emisyjnej akcji powyżej ich wartości nominalnej (agio), a pozostałej po pokryciu kosztów tej emisji. Na kapitał rezerwowy z aktualizacji wyceny odnosi się: skutki przeszacowania inwestycji finansowych zakwalifikowanych jako przeznaczone do sprzedaży, powodujące wzrost ich wartości do poziomu cen rynkowych. Obniżenie wartości inwestycji uprzednio przeszacowanej do wysokości kwoty, o którą podwyższono z tego tytułu kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, jeżeli kwota różnicy z przeszacowania nie była do dnia wyceny rozliczona, zmniejsza ten kapitał (fundusz). Różnice między ceną rynkową a niższą ceną inwestycji odnosi się na przychody finansowe z chwilą sprzedaży inwestycji lub jej przekwalifikowania z długoterminowych do krótkoterminowych wycenianych według cen rynkowych, odroczony podatek dochodowy dotyczący operacji rozliczanych z kapitałem własnym jest ujmowany w pozycji której dotyczy (na przykład dla aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży w pozycji kapitał rezerwowy z aktualizacji wyceny), skutki aktualizacji wyceny środków trwałych, odpisy z tytułu trwałej utraty wartości środków trwałych, których wycenę uprzednio aktualizowano. Zyski zatrzymane stanowią sumę zysku roku bieżącego oraz zakumulowanych zysków z lat poprzednich, które nie zostały wypłacone w formie dywidendy, ale zostały przekazane na powiększenie kapitału zapasowego lub są niepodzielone. 34 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Subiektywne oceny Zarządu oraz niepewność szacunków Przy sporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego Zarząd Grupy dominującej kieruje się osądem przy dokonywaniu licznych szacunków i założeń, które mają wpływ na stosowane zasady rachunkowości oraz prezentowane wartości aktywów, zobowiązań, przychodów oraz kosztów. Faktycznie zrealizowane wartości mogą różnić się od szacowanych przez Zarząd. Informacje o dokonanych szacunkach i założeniach, które są znaczące dla sprawozdania finansowego, zostały zaprezentowane w opisie rachunkowości dotyczącej: rzeczowych aktywów trwałych, instrumentów finansowych, inwestycji, rezerw, podatku odroczonego oraz leasingu. Rezerwy Rezerwy stanowią zobowiązania, których kwota lub termin zapłaty są niepewne. Rezerwy tworzone są, gdy na Spółce ciąży istniejący obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków, z którymi związane są korzyści ekonomiczne oraz można dokonać wiarygodnego oszacowania kwoty tego zobowiązania. Kwota rezerwy stanowi najbardziej właściwy szacunek nakładów niezbędnych do wypełnienia istniejącego obowiązku na dzień bilansowy. W przypadku, gdy skutek zmiany wartości pieniądza w czasie jest istotny, kwota rezerwy odpowiada bieżącej wartości nakładów, które będą niezbędne do wypełnienia obowiązku. Stopa dyskonta ustalana jest przed opodatkowaniem i odzwierciedla bieżące oprocentowanie występujące na rynku kapitałowym oraz ryzyko związane konkretnie z danym składnikiem pasywów. W przypadku, gdy Grupa posiada odpowiednie przesłanki, że część przewidywanych strat zostanie zwróconych, w sprawozdaniu z całkowitych dochodów ujmuje kwotę netto, natomiast w sprawozdaniu z sytuacji finansowej rezerwę i oczekiwaną należność wykazuje odrębnie – w szyku otwartym. Grupa tworzy rezerwy na zobowiązania według następujących tytułów: rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, tworzona w związku z występowaniem dodatnich różnic pomiędzy wartością księgową aktywów i pasywów a ich wartością podatkową, rezerwy na świadczenia pracownicze, pozostałe rezerwy. Rezerwy na świadczenia pracownicze są tworzone i rozwiązywane w ciężar kosztów działalności operacyjnej. Grupa nie tworzy rezerw na odprawy emerytalne ze względu na niskie prawdopodobieństwo wypłaty świadczenia emerytalnego. Pozostałe rezerwy tworzone są w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych lub kosztów finansowych, w zależności od okoliczności, z których strata wynika. Rezerwę zmniejsza faktyczne powstanie straty lub zobowiązania, na które została utworzona. Grupa weryfikuje stan rezerw na każdy dzień bilansowy. Nieuzasadniona rezerwa podlega rozwiązaniu na dobro pozostałych przychodów operacyjnych lub przychodów finansowych, a rozwiązanie rezerw utworzonych w okresie sprawozdawczym powoduje korektę odpowiednich kosztów. Dla celu tworzenia rezerw Grupa szacuje prawdopodobieństwo wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz określa ich wysokość stanowiącą najbardziej wiarygodny szacunek nakładów niezbędnych do wypełnienia obowiązku obecnego na koniec okresu sprawozdawczego. Szacunkom związanym z ustaleniem wartości rezerwy towarzyszy niepewność, co do przyszłych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, sytuacji kontrahentów i konkurencji na rynku, które skutkować mogą inną oceną wartości zawiązywanych rezerw. Szacunki te przeglądane i aktualizowane są co najmniej raz na rok. Rezerwy prezentowane są w podziale na długo i krótkoterminowe. Rezerwy krótkoterminowe stanowią rezerwy, których wykorzystanie przewiduje się w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego. Rezerwy, których termin wykorzystania przewidywany jest powyżej 12 miesięcy od dnia bilansowego zalicza się do długoterminowych. Aktywa i rezerwy z tytułu podatku odroczonego Grupa księguje skutki podatkowe transakcji w taki sam sposób, w jaki księguje same transakcje lub inne zdarzenia. Na obowiązkowe obciążenia wyniku składają się: podatek bieżący (CIT) oraz podatek odroczony. 35 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Obciążenia podatkowe są wyliczane w oparciu o stawki podatkowe obowiązujące w danym roku obrotowym. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego są to kwoty przewidziane w przyszłych okresach do odliczenia od podatku dochodowego ze względu na: ujemne różnice przejściowe, przeniesienie na kolejny okres nierozliczonych strat podatkowych oraz przeniesienie na kolejny okres niewykorzystanych ulg podatkowych. Aktywa z tytułu podatku odroczonego ustala się w wysokości kwoty przewidzianej w przyszłości do odliczenia od podatku dochodowego, w związku z ujemnymi różnicami przejściowymi, które spowodują w przyszłości zmniejszenie podstawy obliczenia podatku dochodowego. Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego jest weryfikowana na każdy dzień bilansowy i podlega odpisowi w przypadku kiedy zachodzi wątpliwość osiągnięcia przez Grupę korzyści ekonomicznych związanych z wykorzystaniem aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego są to kwoty podatku dochodowego wymagające zapłaty w przyszłych okresach w związku z występowaniem dodatnich różnic przejściowych. Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się w wysokości kwoty przewidzianej do zapłacenia w przyszłości w związku z dodatnimi różnicami przejściowych. Wartość bilansowa rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego jest weryfikowana na każdy dzień bilansowy. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego wycenia się z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą stosowane, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa rozwiązana, przyjmując za podstawę stawki podatkowe (i przepisy podatkowe), które obowiązywały prawnie lub obowiązywały faktycznie na dzień bilansowy. Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku odnoszone są bezpośrednio w kapitał własny, jeśli podatek odroczony dotyczy pozycji, które w tym samym lub innym okresie zmniejszyły lub zwiększyły bezpośrednio kapitały własne. Podatek odroczony jest ujmowany w rachunku zysków i strat, poza przypadkiem gdy dotyczy on pozycji ujętych bezpośrednio w kapitale własnym. W tym ostatnim wypadku podatek odroczony jest również rozliczany bezpośrednio w kapitały własne. Wartość składnika aktywów z tytułu podatku odroczonego podlega analizie na każdy dzień bilansowy, a w przypadku gdy spodziewane przyszłe zyski podatkowe nie będą wystarczające dla realizacji składnika aktywów lub jego części, następuje jego odpis. Aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego, zgodnie z MSR 12, nie dyskontuje się. Grupa rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego bazując na założeniu, że w przyszłości zostanie osiągnięty dochód podatkowy pozwalający na jego wykorzystanie. Brak uzyskania odpowiedniego dochodu podatkowego w przyszłości mogłoby spowodować, że założenie to stałoby się nieuzasadnione, w związku z czym występuje tutaj niepewność szacunków. Szacunki te przeglądane i aktualizowane są co najmniej raz na rok. Grupa kompensuje ze sobą aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego z rezerwami z tytułu odroczonego podatku dochodowego wtedy i tylko wtedy, gdy posiada możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzania kompensat aktywów z tytułu podatku dochodowego z rezerwami z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Zobowiązania Zobowiązania dzieli się na zobowiązania krótko i długoterminowe. Zobowiązanie zaliczyć należy do zobowiązań krótkoterminowych, jeżeli spełnia jedno z poniższych kryteriów: oczekuje się, że zostanie ono uregulowane w toku normalnego cyklu operacyjnego jednostki lub jest w posiadaniu przede wszystkim z przeznaczeniem do obrotu lub jest ono wymagalne w ciągu dwunastu miesięcy od dnia bilansowego lub 36 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) jednostka nie posiada bezwarunkowego prawa do odroczenia daty wymagalności zobowiązania przez okres co najmniej dwunastu miesięcy od dnia bilansowego. Wszystkie pozostałe zobowiązania zaliczać należy do zobowiązań długoterminowych. Zobowiązania handlowe i pozostałe W zobowiązaniach krótkoterminowych w pozycji zobowiązania handlowe i pozostałe Grupa ujmuje zobowiązania związane z zakupem materiałów, dóbr, robót, usług dla działalności operacyjnej, zobowiązania publiczno-prawne, zobowiązania z tytułu wynagrodzeń, a także zobowiązania o charakterze inwestycyjnym. Zobowiązania z tytułu zakupu towarów i usług wycenia się nie rzadziej niż na dzień bilansowy w zamortyzowanym koszcie. Zobowiązania z tytułu podatków, ceł i ubezpieczeń społecznych ustala się w kwocie wymagającej zapłaty spółkom Grupy, zgodnie z obowiązującymi i mającymi zastosowanie przepisami. Zobowiązania wyrażone w walutach obcych wycenia się nie rzadziej niż na dzień bilansowy po obowiązującym na ten dzień średnim kursie ustalonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. Operacje zakupu skutkujące powstawaniem zobowiązań w walutach obcych ujmuje się w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia po średnim kursie ustalonym dla danej waluty obcej na ten dzień przez Narodowy Bank Polski, chyba że w zgłoszeniu celnym lub innym wiążącym Grupę dokumencie ustalony zostanie inny kurs. Operacje gospodarcze w walutach obcych, stanowiące uregulowania zobowiązań z rachunku bankowego, ujmuje się w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia po kursie średnim Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego zapłatę zobowiązania. Różnice kursowe dotyczące zobowiązań wyrażonych w walutach obcych powstałe na dzień ich wyceny lub przy uregulowaniu zobowiązań w walutach obcych zalicza się odpowiednio do kosztów lub przychodów finansowych lub, w uzasadnionych przypadkach, do kosztów wytworzenia środków trwałych, środków trwałych w budowie, wartości niematerialnych lub kosztu wytworzenia. Zobowiązania finansowe Zobowiązanie finansowe to każde zobowiązanie, będące: wynikającym z umowy obowiązkiem wydania środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych innej jednostce lub wymiany aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych z inną jednostką na potencjalnie niekorzystnych warunkach, kontraktem, który będzie rozliczony lub może być rozliczony we własnych instrumentach kapitałowych jednostki, i jest instrumentem niepochodnym, w zamian za który jednostka jest lub może być obowiązana wydać zmienną liczbę własnych instrumentów kapitałowych lub instrumentem pochodnym, który będzie rozliczony lub może być rozliczony w inny sposób niż przez wymianę ustalonej kwoty środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych na ustaloną liczbę własnych instrumentów kapitałowych jednostki. W tym celu prawa poboru, opcje i warranty umożliwiające nabycie ustalonej liczby własnych instrumentów kapitałowych jednostki w zamian za ustaloną kwotę środków pieniężnych w dowolnej walucie stanowią instrumenty kapitałowe, jeżeli jednostka oferuje prawa poboru, opcje i warranty wszystkim aktualnym właścicielom tej samej kategorii niepochodnych instrumentów kapitałowych tej jednostki. W tym również celu do własnych instrumentów kapitałowych jednostki. Wycena początkowa Jednostka klasyfikuje wszystkie zobowiązania finansowe jako wyceniane po początkowym ujęciu w zamortyzowanym koszcie, z wyjątkiem: a)zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy; b)zobowiązań finansowych powstałych w wyniku przeniesienia składnika aktywów finansowych, który nie kwalifikuje się do zaprzestania ujmowania, lub wtedy, gdy ma zastosowanie podejście wynikające z utrzymania zaangażowania; c)umów gwarancji finansowych; 37 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) d)zobowiązań do udzielenia pożyczki oprocentowanej poniżej rynkowej stopy procentowej; e)warunkowej zapłaty ujętej przez jednostkę przejmującą w ramach połączenia jednostek. W momencie początkowego ujęcia jednostka wycenia zobowiązanie finansowe w jego wartości godziwej, którą w przypadku zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy powiększa się lub pomniejsza o koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przypisać do tych zobowiązań finansowych. Wycena bilansowa Po początkowym ujęciu jednostka wycenia zobowiązanie finansowe w wartości godziwej przez wynik finansowy, co może być nieodwołalnie wyznaczone w momencie początkowego ujęcia. Pozostałe zobowiązania finansowe stanowiące w szczególności zobowiązania handlowe, zobowiązania kredytowe, zobowiązania z tytułu pożyczek, oraz pozostałe zobowiązania wycenia się według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. Zobowiązania handlowe, kredytowe, zobowiązania z tytułu pożyczek oraz pozostałe w przypadku wystąpienia mało istotnej różnicy między ich wartością w kwocie wymagającej zapłaty a wartością według zamortyzowanego kosztu wyceniane są w kwocie wymagającej zapłaty. Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego ustala się w wartości bieżącej przyszłych minimalnych opłat leasingowych. Instrumenty pochodne Pochodne instrumenty finansowe, zawarte w celu zabezpieczenia ryzyka Grupy, klasyfikuje się do aktywów/zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy. Instrumenty te stanowią zabezpieczenie w sensie ekonomicznym. Instrumenty pochodne ujmuje się początkowo w wartości godziwej i wycenia na każdy dzień bilansowy w wartości godziwej z ujęciem skutków wyceny w rachunku zysków i strat w pozycji koszty finansowe netto (m.in. wyceny instrumentów zabezpieczających działalność finansową. Grupa stosuje zabezpieczenie zmienności stóp procentowych (IRS) dla płatności odsetkowych z tytułu jednej umowy leasingu w walucie USD.Grupa zawarła transakcje pochodne, zabezpieczające ceny paliwa lotniczego. Transakcje mają charakter krótkoterminowy (obejmują okres od 1 do 3 miesięcy) i mają na celu obniżenie ryzyka negatywnych skutków ewentualnego nagłego wzrostu cen paliwa lotniczego. Grupa wykorzystuje instrumenty pochodne m.in. do zabezpieczania ryzyka zmiany kursów walutowych, gwałtownych zmian cen paliwa lotniczego oraz praw do emisji CO2. Podstawą wyceny IRS-a, SWAP i FORWARD na dzień bilansowy będzie wycena instrumentu otrzymana od banku. W zależności od tego, czy wartość kontraktu na dzień bilansowy będzie z punktu widzenia Grupy dodatnia czy ujemna, powstanie u niej powiększenie lub pomniejszenie zobowiązania leasingowego. W rachunku wyników na dzień bilansowy wycenę IRS, SWAP i FORWARD księguje się odpowiednio jako zwiększenie/zmniejszenie kosztów finansowych netto. Aktywa i zobowiązania warunkowe Warunkowy składnik aktywów stanowi możliwy składnik aktywów, który powstanie na skutek zdarzeń przeszłych oraz którego istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub nie wystąpienia jednego lub wielu niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli Grupy. Aktywa warunkowe podlegają bieżącej ocenie. W przypadku, gdy zaistnienie wpływu korzyści ekonomicznych stało się praktycznie pewne, składnik aktywów i odnośny przychód są ujmowane w okresie, w którym nastąpiła zmiana. W przypadku uprawdopodobnienia wypływu środków Grupa na dzień bilansowy podaje krótki opis charakteru aktywów warunkowych oraz o ile to możliwe wiarygodnie oszacowane skutki finansowe. 38 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Zobowiązanie warunkowe stanowi: możliwy obowiązek, który powstanie na skutek zdarzeń przeszłych, których istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub nie wystąpienia jednego lub wielu niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli Grupy lub obecny obowiązek, który powstanie na skutek zdarzeń przeszłych, ale nie jest ujmowany, ponieważ nie jest prawdopodobne, aby konieczne było wydatkowanie środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne lub kwoty obowiązku nie można w wystarczająco wiarygodny sposób wycenić. Na dzień bilansowy Grupa przedstawia w odniesieniu do każdego zobowiązania warunkowego krótki opis charakteru zobowiązania oraz, jeśli jest to możliwe, wiarygodnie oszacowaną wartość skutków finansowych, przesłanki świadczące o istnieniu niepewności co do kwoty lub terminu wystąpienia wypływu środków oraz możliwości uzyskania zwrotów. Zobowiązania podlegają bieżącej ocenie w celu ustalenia czy wypływ środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne stał się prawdopodobny. W przypadku uprawdopodobnienia wypływu środków Grupa tworzy rezerwę w okresie, w którym nastąpiło uprawdopodobnienie. Otrzymywane subwencje Wsparcie finansowe otrzymywane Grupę w ramach Tarczy Finansowej, której celem było zapewnienie płynności i stabilności finansowej w okresie utrudnień w gospodarce wynikających z pandemii COVID-19, określane jest jako subwencja finansowa. Subwencja co do zasady podlega zwrotowi, przy czym w określonych przypadkach może zostać umorzona w części lub w całości. Zgodnie z komunikatem Ministerstwa Finansów z dnia 18 maja 2020 roku dla celów podatku dochodowego pomoc finansowa z PFR traktowana jest jak pożyczka. Wypłata środków pieniężnych przez Polski Fundusz Rozwoju jest dla Grupy neutralna podatkowo. Umorzenie części lub całości subwencji jest zdarzeniem gospodarczym, które ujęte zostało w księgach rachunkowych. Umorzenie subwencji będącej pożyczką powoduje zmniejszenie zobowiązania z tytułu otrzymanej pożyczki o umorzoną kwotę subwencji w korespondencji z pozostałymi przychodami operacyjnymi w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o rachunkowości. Pozostałe przychody operacyjne to przychody związane pośrednio z działalnością operacyjną jednostki. Zasady ustalania wyniku finansowego Grupa sporządza sprawozdanie z całkowitych dochodów w wersji kalkulacyjnej. Na wynik finansowy netto składa się: wynik działalności operacyjnej Grupy z uwzględnieniem pozostałych kosztów i pozostałych przychodów operacyjnych, wynik z operacji finansowych, obowiązkowe obciążenie wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku odroczonego. Wynik działalności operacyjnej stanowi różnicę międzyprzychodami netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów, świadczenia usług z uwzględnieniem dotacji, opustów, rabatów i innych zwiększeń lub zmniejszeń, bez podatku od towarów i usług oraz pozostałymi przychodami operacyjnymi a wartością sprzedanych produktów, towarów i materiałów wycenionych w kosztach wytworzenia lub cenach nabycia powiększoną o całość poniesionych od początku roku obrotowego kosztów ogólnych (zarządu), kosztów sprzedaży oraz pozostałych kosztów operacyjnych, zrealizowanych różnic kursowych. Przez pozostałe przychody i koszty operacyjne należy rozumieć koszty i przychody związane pośrednio z działalnością operacyjną Grupy. Wynik operacji finansowych stanowi różnicę między przychodami finansowymi a kosztami finansowymi. Grupa przyjmuje zastosowanie metody netto do prezentacji wyniku na transakcjach w postaci zysku lub straty, w zakresie: 39 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) zbycia niefinansowych aktywów trwałych (wartości niematerialne, środki trwałe, środki trwałe w budowie) – w pozostałych przychodach lub kosztach operacyjnych, zbycia inwestycji (długo i krótkoterminowych aktywów finansowych) – w przychodach lub kosztach finansowych, niezrealizowanych różnic kursowych (nadwyżki różnic dodatnich nad ujemnymi i odwrotnie) – w przychodach lub kosztach finansowych. Sprzedaż towarów, produktów i pozostałych aktywów Jednostka ujmuje umowę z klientem (zgodnie z MSSF 15) tylko wówczas, gdy spełnione są wszystkie następujące kryteria: strony umowy zawarły umowę (w formie pisemnej, ustnej lub zgodnie z innymi zwyczajowymi praktykami handlowymi) i są zobowiązane do wykonania swoich obowiązków; jednostka jest w stanie zidentyfikować prawa każdej ze stron dotyczące dóbr lub usług, które mają zostać przekazane; jednostka jest w stanie zidentyfikować warunki płatności za dobra lub usługi, które mają zostać przekazane; umowa ma treść ekonomiczną (tzn. można oczekiwać, że w wyniku umowy ulegnie zmianie ryzyko, rozkład w czasie lub kwota przyszłych przepływów pieniężnych jednostki); oraz jest prawdopodobne, że jednostka otrzyma wynagrodzenie, które będzie jej przysługiwało w zamian za dobra lub usługi, które zostaną przekazane klientowi. Oceniając, czy otrzymanie kwoty wynagrodzenia jest prawdopodobne, jednostka uwzględnia jedynie zdolność i zamiar zapłaty kwoty wynagrodzenia przez klienta w odpowiednim terminie. Kwota wynagrodzenia, które będzie przysługiwało jednostce, może być niższa niż cena określona w umowie, jeśli wynagrodzenie jest zmienne, ponieważ jednostka może zaoferować klientowi ulgę cenową. Jednostka ujmuje przychody w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi (tj. składnika aktywów) klientowi. Przekazanie składnika aktywów następuje w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów. Jeżeli jedna ze stron umowy spełniła zobowiązanie, w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jednostka przedstawia umowę jako składnik aktywów z tytułu umowy lub zobowiązanie z tytułu umowy - w zależności od stosunku pomiędzy spełnieniem zobowiązania przez jednostkę a płatnością dokonywaną przez klienta. Jednostka przedstawia wszelkie bezwarunkowe prawa do otrzymania wynagrodzenia oddzielnie jako należność. Świadczenie usług Jednostka rozpoznaje przychody w momencie wykonania usługi, czyli zgodnie z zapisem par.31 MSSF 15, przy czym za wykonanie usługi uznawane jest wykonanie operacji lotniczej (lotu). Dla każdego zobowiązania do wykonania świadczenia spełnianego w miarę upływu czasu jednostka ujmuje przychody w miarę upływu czasu, mierząc stopień całkowitego spełnienia tego zobowiązania do wykonania świadczenia. Celem pomiaru jest określenie postępu w spełnianiu zobowiązania jednostki do przeniesienia kontroli nad dobrami lub usługami przyrzeczonymi klientowi (tj. stopnia spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia). Grupa stosuje jedną metodę pomiaru stopnia spełnienia zobowiązania w odniesieniu do każdego zobowiązania do wykonania świadczenia spełnianego w miarę upływu czasu oraz stosuje tę metodę konsekwentnie w odniesieniu do podobnych zobowiązań do wykonania świadczenia i w podobnych okolicznościach. Na koniec każdego okresu sprawozdawczego jednostka ponownie ocenia stopień całkowitego spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia spełnianego w miarę upływu czasu. Odpowiednie metody pomiaru stopnia spełnienia zobowiązania obejmują metody oparte na wynikach i metody oparte na nakładach. Przy ustalaniu odpowiedniej metody pomiaru stopnia spełnienia zobowiązania jednostka bierze pod uwagę charakter dobra lub usługi, które jednostka zobowiązała się przenieść na rzecz klienta. 40 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Koszty działalności operacyjnej Koszty zużytych materiałów, towarów i wyrobów gotowych Grupa ujmuje w tym samym okresie w jakim są ujmowane przychody ze sprzedaży tych składników zgodnie z zasadą współmierności przychodów i kosztów. Grupa prowadzi ewidencję kosztów działalności podstawowej w układzie rodzajowym oraz kalkulacyjnym. Koszty w pierwszej kolejności grupowane są w układzie według rodzajów na kontach zespołu 4, a dla potrzeb sporządzania sprawozdań finansowych rozliczane są koszty według celów. Ewidencja kosztów w układzie rodzajowym jest prowadzona z podziałem na pozycje: zużycie materiałów i energii, usługi obce, podatki i opłaty, w tym podatek akcyzowy, wynagrodzenia, ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia, koszty promocji i reklamy, amortyzacja, pozostałe koszty rodzajowe. Koszty zakupu materiałów i towarów Koszty zakupu materiałów i towarów podlegają ewidencji i rozliczaniu na kontach zespołu 3. Koszty te dotyczą wyłącznie zakupów towarów i materiałów na magazyn. Przychody i koszty finansowe Na przychody finansowe składają się głównie odsetki od lokat wolnych środków na rachunkach bankowych, prowizje i odsetki od udzielonych pożyczek, odsetki z tytułu zwłoki w regulowaniu należności, wielkość rozwiązanych rezerw dotyczących działalności finansowej, przychody ze sprzedaży papierów wartościowych, dodatnie różnice kursowe, różnice kursowe z działalności finansowej (per saldo), przywrócenie utraconej wartości inwestycji, wartość umorzonych kredytów i pożyczek. Na koszty finansowe składają się głównie odsetki od kredytów i pożyczek, odsetki za zwłokę w zapłacie zobowiązań, utworzone rezerwy na pewne lub prawdopodobne straty z operacji finansowych, wartość w cenie nabycia sprzedanych udziałów, akcji, papierów wartościowych, prowizje i opłaty manipulacyjne, odpisy aktualizujące należności odsetkowe oraz wartość inwestycji krótkoterminowych, dyskonto i różnice kursowe z działalności finansowej (per saldo), oraz w przypadku leasingu finansowego inne opłaty za wyjątkiem rat kapitałowych. Wypłata dywidend Dywidend są ujmowane w momencie, kiedy zostaje ustanowione prawo akcjonariuszy do otrzymania płatności. Transakcje w walutach obcych Transakcje przeprowadzane w walutach obcych są ujmowane po przeliczeniu na walutę funkcjonalną przy zastosowaniu kursu obowiązującego w dniu zawarcia transakcji. Dzień zawarcia transakcji to dzień, w którym transakcja po raz pierwszy spełnia warunki ujęcia jej zgodnie z MSSF. W przychodach finansowych wykazywana jest nadwyżka zysków kursowych nad stratami kursowymi, a w kosztach finansowych nadwyżka strat kursowych nad zyskami kursowymi środków pieniężnych wynikająca z transakcji bankowych. Niezrealizowane różnice kursowe od należności z tytułu dostaw i usług a także od zobowiązań z tytułu dostaw i usług ujmowane są odpowiednio w przychodach lub kosztach finansowych. Zrealizowane różnice kursowe są ujmowane w części operacyjnej sprawozdania z dochodów. Podatek dochodowy Wynik finansowy brutto korygują bieżące zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych oraz zmiana stanów aktywów i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego. 41 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Przepływy pieniężne Grupa sporządzając sprawozdanie z przepływów pieniężnych wychodzi od zysku brutto. Podatek prezentowany jest w odrębnej pozycji rachunku przepływów pieniężnych – podatek zapłacony. Sprawozdawczość według segmentów Zakres informacji finansowych w sprawozdawczości dotyczącej segmentów działalności w Grupie określony jest w oparciu o wymogi MSSF 8. Grupa przyjęła, jako podstawowy układ sprawozdawczy, podział na rodzaj świadczonej usługi: sprzedaż usług lotniczych, sprzedaż pokładową towarów. Wynik dla danego segmentu jest ustalany na poziomie zysku brutto na sprzedaży. Grupa zazwyczaj rozlicza transakcje między segmentami w taki sposób, jakby dotyczyły one podmiotów niepowiązanych – przy zastosowaniu bieżących cen rynkowych. 5.7Zasady konsolidacji Konsolidacja W skład skonsolidowanego sprawozdania finansowego wchodzą sprawozdania finansowe Spółki Enter Air S.A. i jednostek zależnych oraz jednostek stowarzyszonych (Chair i AFG) wycenianych metodą praw własności. Kontrola jest osiągana w przypadku, gdy Spółka ma zdolność kierowania polityką finansową i operacyjną jednostki dla osiągnięcia korzyści ekonomicznych z jej działalności. Spółka dominująca posiada bezpośrednią kontrolę nad Enter Air Sp. z o.o. i pośrednio nad 4 spółkami zależnymi od Enter Air Sp. z o.o. Objęcie kontroli w spółkach bezpośrednio zależnych od Enter Air Sp. z o.o. nastąpiło w wyniku objęcia udziałów nowoutworzonych spółek. Nie powstała w związku z tym wartość firmy. Dochody i koszty jednostek zależnych nabytych lub sprzedanych w ciągu roku są uwzględnione w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów od momentu rzeczywistej daty nabycia lub utworzenia danej jednostki oraz do dnia jej efektywnego zbycia. Całkowite dochody jednostek zależnych są przypisywane do właścicieli Spółki oraz do udziałów niedających kontroli nawet jeśli skutkiem tego przypisania będzie ujemne saldo udziałów niedających kontroli. Transakcje pomiędzy jednostkami zależnymi są przeprowadzane z uwzględnieniem warunków rynkowych i wyłączane w ramach sprawozdania skonsolidowanego jeśli są konsolidowane metodą pełną. Transakcje z podmiotami powiązanymi są oparte o ceny rynkowe. Wszystkie transakcje dokonane wewnątrz Grupy, wzajemne salda oraz przychody i koszty operacji dokonanych między jednostkami Grupy zostały w konsolidacji w pełni wyłączone. W trakcie okresów sprawozdawczych nie miały miejsca zmiany struktury własności udziałów w spółkach zależnych. 5.8Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego sporządzonego za okres sprawozdawczy od 1 stycznia do 31 grudnia 2023.1 Nota 1 - Przychody ze sprzedaży Przychody ze sprzedaży Grupy prezentują się następująco: Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Przychody ze sprzedaży towarów 79.364 68.308 Przychody ze sprzedaży usług 2.546.579 2.187.490 2.625.943 2.255.798 42 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) W ciągu roku występuje sezonowość uzyskiwanych przychodów ze sprzedaży. Rozkład procentowy przychodów ze sprzedaży w poszczególnych kwartałach w latach 2022-2023 przedstawia poniższa tabela: Rok 2023 Rok 2022 1Q 2Q 3Q 4Q 1Q 2Q 3Q 4Q Przychody ze sprzedaży towarów 16,1 26,7 33,8 23,4 14,3 22,5 34,8 28,3 Przychody ze sprzedaży usług 11,6 26,8 41,2 20,3 9,5 26,8 44,9 18,8 Na przychody ze sprzedaży generowane przez Grupę znaczny wpływ ma sezonowość. Grupa osiąga wyższe przychody w II i III kwartale roku, zaś niższe w I i IV. Zjawisko to jest typowe dla całego sektora przewozów czarterowych i wynika z sezonowości leżącej u podstaw rynku usług turystycznych. Większość podróży Polaków do turystycznych destynacji odbywa się w miesiącach sezonu letniego, tj. od kwietnia do października. Grupa prowadzi ciągłą optymalizację kosztów i optymalizację sprzedaży. Sezonowość przychodów jest zjawiskiem, które zależy od wielu czynników, także od układu kalendarzowego świąt, ferii zimowych oraz imprez masowych w Polsce i za granicą. Celem Grupy jest dobranie zasobów i zarządzenie nimi tak, aby skorzystać z popytu, dającego najbardziej optymalne marże. Aby to osiągnąć Grupa dostosowuje swoją podaż do istniejącego popytu, wykorzystując wszystkie wolne dni do wykonania wymaganych przeglądów, przygotowujących flotę do pracy w sezonie. Stąd też program przeglądów został dobrany tak, aby prace były wykonane w miesiącach najmniej atrakcyjnych sprzedażowo. Grupa dopasowuje się do popytu na rynku usług przewozu lotniczego dzięki elastyczności modelu operacyjnego, co stanowi jedną z głównych przewag modelu biznesowego Grupy w stosunku do modeli tradycyjnych. Wzrost przychodów w roku 2023 w porównaniu do 2022 roku związany był z rozszerzaniem działalności Grupy. Warto zaznaczyć, że ilość wykonanych operacji lotniczych zwiększyła się rok do roku o około 30% przy czym wartość przychodów o 16%. Nieproporcjonalny wzrost wartości przychodów do wolumenu sprzedaży wynika z wysokiego kursu dolara w roku 2022. Duża część faktur wystawiana jest w walucie USD, co oznacza, że ukształtowanie kursu dolara amerykańskiego w ciągu roku, ma znaczący wpływ na wartość przychodów osiąganych w Grupie. Dodatkowo w 2023 r. w porównaniu do roku 2022, odnotowano niższą rynkową cenę paliw. Przekłada się to nie tylko na niższą bazę kosztową, ale również niższą wartość sprzedaży, ponieważ koszt paliwa jest co do zasady przenoszony na klientów poprzez mechanizmy wynikające z umów. Zakontraktowanie na 2024 roku sugeruje, że Polacy chętnie wracają do planowania wakacji za granicą.. Nota 2 - Segmenty operacyjne Informacje sporządzane dla osób decydujących w Grupie o przydziale zasobów oraz oceniających wyniki finansowe segmentów koncentrują się na analizie wyników ze sprzedaży usług lotniczych oraz wyników ze sprzedaży pokładowej towarów. Wyodrębnienie segmentów miało miejsce w oparciu o zróżnicowanie produktów i usług. Segmenty nie podlegały łączeniu. Segmenty Grupy objęte sprawozdawczością zgodnie z MSSF 8 są następujące: sprzedaż usług lotniczych, sprzedaż pokładowa towarów. Rodzaj produktów i usług w segmentach jest następujący: sprzedaż usług lotniczych – wynajem samolotów wraz z załogą, szkolenia lotnicze, sprzedaż pokładowa – sprzedaż produktów spożywczych i produktów „duty-free”, takich jak alkohol, tytoń, perfumy czy akcesoria. Poniżej przedstawiono informacje o segmentach sprawozdawczych Grupy. Kwoty wykazane za lata ubiegłe zostały przedstawione zgodnie z wymogami MSSF 8. 43 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Przychody i wyniki segmentów Poniżej przedstawiono analizę przychodów i wyników Grupy w poszczególnych segmentach objętych sprawozdawczością: Sprzedaż usług lotniczych Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Przychody ze sprzedaży 2.546.579 2.187.490 Koszt własny sprzedaży (2.347.350) (1.986.198) Zysk (strata) brutto na sprzedaży 199.229 201.292 Koszty sprzedaży (1.270) (1.061) Koszty ogólnego zarządu (54.770) (40.718) Pozostałe przychody operacyjne 2.325 57.700 Pozostałe koszty operacyjne (206) (4.779) Odpis na szacowane straty kredytowe (2.255) (1.232) Koszty finansowe - netto 67.599 (144.675) Udział w zyskach (stratach) jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć rozliczanych metodą praw własności 8.112 (1.679) Zysk (strata) przed opodatkowaniem 218.764 64.848 Sprzedaż pokładowa Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Przychody ze sprzedaży 79.364 68.308 Koszt własny sprzedaży (57.734) (53.755) Zysk (strata) brutto na sprzedaży 21.630 14.553 Koszty sprzedaży - - Koszty ogólnego zarządu - - Pozostałe przychody operacyjne - - Pozostałe koszty operacyjne - - Koszty finansowe - netto - - Zysk (strata) przed opodatkowaniem 21.630 14.553 Kwoty nieprzypisanych przychodów i kosztów z działalności finansowej w 2023 roku dotyczą Enter Air S.A. i są związane z obowiązkami Spółki jako podmiotu giełdowego. Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Przychody ze sprzedaży - - Koszt własny sprzedaży 762 237 Zysk (strata) brutto na sprzedaży 762 237 44 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Koszty sprzedaży - - Koszty ogólnego zarządu (1.541) (1.607) Pozostałe przychody operacyjne - - Koszty finansowe - netto 916 (892) Zysk (strata) przed opodatkowaniem 137 (2.262) Powyższe przychody stanowią przychody od odbiorców zewnętrznych. W trakcie roku obrotowego nie miały miejsca żadne transakcje sprzedaży między segmentami (podobnie jak w trakcie roku 2022). Zasady rachunkowości zastosowane w segmentach sprawozdawczych są takie same, jak polityka rachunkowości Grupy opisana w nocie do niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Poniżej przedstawiono istotne pozycje przychodów dla segmentu sprzedaży usług lotniczych: Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Wynajem samolotów wraz z załogą 2.536.174 2.179.801 Szkolenia lotnicze 8.669 5.139 Pozostałe 1.736 2.550 Razem przychody ze sprzedaży usług 2.546.579 2.187.490 Sprzedaż pokładowa obejmuje jedynie sprzedaż towarów i nie dokonuje się podziału na poszczególne grupy oferowanych produktów. Poniżej przedstawiono istotne pozycje kosztów dla wyodrębnionych segmentów: Sprzedaż usług lotniczych Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Amortyzacja 238.991 217.063 Zużycie materiałów i energii 984.309 960.771 Usługi obce 1.083.296 771.603 Podatki i opłaty 2.191 1.805 Wynagrodzenia 54.668 42.217 Świadczenia na rzecz pracownika 7.213 4.328 Ubezpieczenia społeczne 10.363 9.255 Wyjazdy służbowe 7.358 4.475 Pozostałe koszty 12.818 9.537 Wartość sprzedanych towarów i materiałów - - Różnice kursowe 2.183 6.923 2.403.390 2.027.977 Koszty sprzedaży 1.270 1.061 Koszty ogólnego zarządu 54.770 40.718 Wartość sprzedanych towarów i materiałów - - Koszt wytworzenia sprzedanych produktów i usług 2.347.350 1.986.198 2.403.390 2.027.977 45 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Sprzedaż pokładowa Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Wartość sprzedanych towarów i materiałów 57.734 53.755 57.734 53.755 Koszty sprzedaży - - Koszty ogólnego zarządu - - Wartość sprzedanych towarów i materiałów 57.734 53.755 Koszt wytworzenia sprzedanych produktów - - 57.734 53.755 Wykazane w sprawozdaniu w nocie 5 koszty odsetek związane są w całości z segmentem usług lotniczych. Kwoty nieprzypisane Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Amortyzacja - - Zużycie materiałów i energii - - Usługi obce 946 989 Podatki i opłaty - 1 Wynagrodzenia 454 482 Świadczenia na rzecz pracownika - - Ubezpieczenia społeczne 41 35 Wyjazdy służbowe - - Pozostałe koszty 100 100 Wartość sprzedanych towarów i materiałów - - Różnice kursowe (762) ( 237) 779 1.370 Koszty sprzedaży - - Koszty ogólnego zarządu 1 541 1 607 Wartość sprzedanych towarów i materiałów - - Koszt wytworzenia sprzedanych produktów i usług (762) ( 237) 779 1.370 Aktywa i zobowiązania segmentów Sprzedaż usług lotniczych Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Aktywa ogółem 2.092.448 1.788.262 Zobowiązania ogółem 1.767.050 1.685.546 Amortyzacja 238.991 217.063 46 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Sprzedaż pokładowa Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Aktywa ogółem 6.788 4.558 Zobowiązania ogółem - - Kwoty nieprzypisane Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Aktywa ogółem 37.634 56.982 Zobowiązania ogółem 12.066 2.937 W okresach objętych sprawozdaniem nie występowały istotne pozycje niepieniężne inne niż amortyzacja. Informacje geograficzne Grupa jest czarterowym przewoźnikiem europejskim z siedzibą w Polsce. Grupa wykonuje operacje lotnicze na podstawie europejskiej licencji operacyjnej do ponad 250 portów na obszarze całej Unii Europejskiej, Afryki Północnej, Izraela, Zatoki Perskiej, Szwajcarii, Norwegii, Islandii. Klientami Grupy są głównie klienci instytucjonalni. Jedynie niewielka część oferty kierowana jest do klientów indywidualnych. Nie istnieje jednoznaczne przypisanie jakiegokolwiek aktywa Grupy do któregokolwiek obszaru geograficznego. Zdecydowana większość aktywów Grupy może być swobodnie przemieszczana i generować przychody w dowolnie wybranym miejscu na świecie. Z uwagi na fakt, że loty wykonywane są łącznie do 36 krajów, Grupa dokonuje w sprawozdaniach finansowych podziału przychodów na rynki geograficzne w oparciu o kraj pochodzenia klientów Grupy (tj. głównie biura podróży i konsolidatorzy rynku turystycznego). Zgodnie z tym podziałem przychody dzielą się następująco: Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Krajowi 1.935.040 1.656.588 Zagraniczni 611.539 530.902 2.546.579 2.187.490 Powyższe przychody stanowią przychody od odbiorców zewnętrznych. W trakcie roku obrotowego nie miały miejsca żadne transakcje sprzedaży między segmentami (podobnie jak w latach poprzednich). Informacje o wiodących klientach Głównymi odbiorcami usług Grupy są touroperatorzy oraz konsolidatorzy / brokerzy, będący pośrednikiem pomiędzy Grupą, a touroperatorami, konsolidujący zapotrzebowanie biur podróży na miejsca w samolocie. Grupa współpracuje głównie z polskimi klientami, ale w portfelu odbiorców znajdują się również podmioty m.in. z Czech, Izraela (frakcyjnie), Niemiec, Wielkiej Brytanii czy Islandii. Podkreślić należy, że Enter Air współpracuje jedynie z wybranymi biurami podróży / konsolidatorami o stabilnej sytuacji finansowej, co pozwala zabezpieczyć się Grupie przed nieoczekiwaną utratą jednego z kontrahentów. Poniżej zaprezentowano podział przychodów ze sprzedaży w roku 2023 i 2022 według odbiorców, których procentowy udział w przychodach ze sprzedaży w 2023 roku przekroczył 5%: 47 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Touroperator 1 686.779 623.256 Touroperator 2 452.310 421.700 Touroperator 3 344.214 228.386 Touroperator 4 280.024 198.566 Touroperator 5 188.847 124.965 Pozostali 594.405 590.617 2.546.579 2.187.490 Nota 3 - Koszty według rodzaju Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Amortyzacja 238.991 217.063 Zużycie materiałów i energii 984.309 960.771 Usługi obce 1.084.242 772.592 Podatki i opłaty 2.191 1.806 Wynagrodzenia 55.122 42.699 Świadczenia na rzecz pracowników 7.213 4.328 Ubezpieczenia społeczne 10.404 9.290 Wyjazdy służbowe 7.358 4.475 Pozostałe koszty 12.918 9.637 Wartość sprzedanych towarów i materiałów 57.734 53.755 Różnice kursowe 1.421 6.686 2.461.903 2.083.102 Koszty sprzedaży 1.270 1.061 Koszty ogólnego zarządu 56.311 42.325 Wartość sprzedanych towarów i materiałów 57.734 53.755 Koszt wytworzenia sprzedanych produktów I usług 2.346.588 1.985.961 2.461.903 2.083.102 Grupa amortyzację środków trwałych, wartości niematerialnych oraz praw do użytkowania aktywów ujęła w całości w pozycji koszt wytworzenia sprzedanych produktów i usług. Głównym czynnikiem wpływającym na wyższy poziom kosztów w stosunku do analogicznego okresu roku ubiegłego jest przede wszystkim wzrost kosztów usług obcych w związku z większą ilością wykonanych operacji lotniczych. Ponadto ze względu na brak dostawy jednego z zamówionych samolotów Grupa musiała posiłkować się formułą ACMI, która jest dużo bardziej kosztowna niż tradycyjny leasing. Warto wspomnieć, że niekorzystny wpływ ceny paliwa w roku 2023 w dużej mierze został zniwelowany hedgingiem (wpływy z hedgingu pojawiają się w pozycji finansowej rachunku zysków i strat) . 48 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Nota 4 - Pozostałe przychody i koszty operacyjne oraz odpisy na szacowane straty kredytowe Pozostałe przychody operacyjne Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Odszkodowania i kary otrzymane 1.529 - Zwrot VAT zagranica 133 26 Umorzenie pożyczki PFR - 56.898 Inne 663 776 2.325 57.700 W roku 2022 na wartość pozostałych przychodów operacyjnych w kwocie 56.898 złotych wpływ miało częściowe umorzenie pożyczki otrzymanej od Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. w ramach Programu Rządowego Tarcza Finansowa PFR dla dużych firm. Pozostałe koszty operacyjne Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Należności spisane 197 252 Strata ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych - 4.309 Pozostałe koszty 9 218 206 4.779 Odpis na szacowane straty kredytowe 2.255 1.232 2.255 1.232 Nota 5 - Przychody (koszty) finansowe netto Przychody finansowe: Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Odsetki od rachunków bankowych i pożyczek udzielonych 2.393 1.079 Różnice kursowe 125.542 - Przychód z transakcji - instrumenty pochodne 26.932 3.263 154.867 4.342 49 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Koszty finansowe: Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Koszty odsetek od: - Kredytów bankowych 3.741 2.576 - Leasingów 60.716 43.273 -Pożyczka PFR 1.278 1.983 -Inne 138 921 Różnice kursowe - 87.474 Dyskonto 7.614 10.182 Strata z transakcji - instrumenty pochodne 9.486 - Prowizje od kredytów 3.229 2.684 Pozostałe koszty finansowe 150 816 86.352 149.909 Ogółem przychody (koszty) finansowe netto 68.515 (145.567) Nota 6 - Wynik rozliczenia jednostek wycenianych metodą praw własności Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Chair Airlines AG 8.112 (1.679) Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. - - 8.112 (1.679) Nota 7 - Podatek dochodowy Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Podatek bieżący 9.183 106 Podatek odroczony 34.913 4.761 44.096 4.867 Zastosowana stawka podatku dochodowego (część bieżąca oraz odroczona) we wszystkich prezentowanych okresach wyniosła 19%. Uzgodnienie wysokości podatku dochodowego w sprawozdaniu z całkowitych dochodów z wynikiem finansowym zostało zaprezentowane poniżej: 50 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Zysk/strata przed opodatkowaniem 240.531 77.138 Podatek wyliczony wg stawek krajowych, mających zastosowanie do dochodów w poszczególnych krajach 47.618 17.285 Podatek od dochodów niepodlegających opodatkowaniu (13.837) (34.603) Podatek od kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów 21.097 (27.006) Strata podatkowa podlegająca odliczeniu (podatek 3.501 9.582 Inne Obciążenie wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego bieżącego 9.183 106 Obciążenie wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego odroczonego 34.913 4.761 Obciążenia wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego razem: 44.096 4.867 Efektywna stopa podatkowa 18,3% 6,3% Nota 8 – Zyski / straty kursowe netto Różnice kursowe odniesione do sprawozdania z całkowitych dochodów uwzględnione zostały w następujących pozycjach: Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Koszt własny sprzedaży (1.421) (6.686) Przychody (koszty) finansowe netto 125.542 (87.474) 124.121 (94.160) Nota 9 - Dywidenda Ze względu na pandemię oraz ograniczenia wynikające z umowy PFR, Enter Air S.A. nie wypłacała dywidendy przez ostatnie 3 lata. W roku 2024 dzięki dobrym wynikom finansowym Enter Air planuje spłatę całkowitą pożyczki PFR a następnie wypłatę dywidendy. Wysokość rekomendowanej do wypłaty kwoty dywidendy przez Zarząd Enter Air S.A. zostanie podana do publicznej wiadomości w sposób i zgodnie z regulującymi ten aspekt przepisami prawa. Nota 10 – Zysk (strata) przypadający na jedną akcję Podstawowy zysk na akcję wylicza się jako iloraz zysku przypadającego na akcjonariuszy Spółki oraz średniej ważonej liczby udziałów zwykłych w trakcie roku. 51 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000'PLN 000'PLN Zysk netto przypadający na akcjonariuszy Spółki (w tys. PLN) 196.435 72.271 Liczba akcji na koniec okresu (w szt.) 17.543.750 17.543.750 Podstawowy zysk na jedną akcję w złotych (zwykły i rozwodniony) 11,20 4,12 Grupa nie posiada składników powodujących rozwodnienie ilości akcji przyjmowanych do wyliczeń. W latach 2023 i 2022 nie nastąpiła zmiana ilości wyemitowanych akcji. Nota 11 - Rzeczowe aktywa trwałe Na potrzeby kalkulacji amortyzacji zastosowano okresy ekonomicznego użytkowania następujących aktywów trwałych: Budynki i budowle – 10 lat Środki transportu – 5 lat (komponenty 10 lat), środki transportu w leasingu – do końca umowy leasingu Wyposażenie i inne aktywa – 5 lat Rzeczowe aktywa trwałe wykazane w aktywach skonsolidowanego bilansu obejmują aktywa trwałe będące w posiadaniu Grupy oraz użytkowane na mocy umów dawnego leasingu finansowego a także prawa do użytkowania aktywów ujęte w związku z wdrożonym MSSF 16 – Leasing. W wartości netto środków transportu i urządzeń ujęta jest wartość netto aktywów użytkowanych na podstawie umów leasingu wynosząca 1.481.649 tys. PLN, amortyzacja za 2023 rok wyniosła 227.337 tys. PLN. Samoloty użytkowane na podstawie umów leasingu, zawierających obowiązek wykupu przedmiotu leasingu, są amortyzowane przez okres trwania umowy leasingu do wartości rezydualnej ustalonej zgodnie z polityką rachunkowości Grupy. Wartość rezydualna na dzień 01.01.2021 została zaktualizowana. Na dzień 31.12.2023 wartość rezydualna samolotów wynosi 251.531 tys. PLN, a jej aktualność potwierdzono z rzeczoznawcą w kwietniu 2024. Grupa na bieżąco analizuje potrzebę utworzenia odpisu z tytułu trwałej utraty wartości aktywów. W 2022 i 2023 roku biorąc pod uwagę analizę przesłanek związanych z potencjalną utratą wartości przeprowadzoną zgodnie z wymogami MSR 36 oraz polityką rachunkowości Grupy, w ocenie Grupy na dzień 31 grudnia 2023 roku nie wystąpiły przesłanki, które wskazywałyby na ryzyko utraty wartości aktywów. Wzwiązku z nowacjami leasingu Enter Air Sp. z o.o. zawarła w roku 2023 aneksy zmieniające dotychczasowe umowy leasingowe. Zmiany wprowadzone w umowach spowodowały zmiany wielkości rat, w przypadku tych umów rozpoznana została modyfikacja umowy i przeszacowaniu uległy zarówno zobowiązanie leasingowe jak również prawo do użytkowania aktywów; modyfikacje zostały wyliczone na dzień podpisania aneksu przy zastosowaniu zaktualizowanej stopy dyskontowej. W wyniku modyfikacji umów prawa do użytkowania aktywów uległy w 2023 roku zmniejszeniu o 5.437 tys. zł brutto. Dodatkowo w roku 2023 dokonano sprzedaży silnika w ramach leasingu zwrotnego. Jednak zgodnie z MSSF15 nie uznaje się tego zdarzenia jako sprzedaż, jedynie zmiana finansowania. Zobowiązanie finansowe rozliczane jest w związku z tym zgodnie z MSSF9. Zabezpieczenia ustanowione na rzeczowych aktywach trwałych są następujące: właścicielem 2 samolotów Boeing 737-800 jest PKO Leasing S.A., właścicielem 1 samolotu Boeing 737-800 jest Pekao Leasing Sp. z o.o., właścicielem 2 samolotów Boeing 737-800 jest mLeasing Sp. z o.o., 52 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) właścicielem 1 silnika jest Pekao Leasing Sp. z o.o., Grunty, budynki i budowle Środki transportu i urządzenia Środki trwałe w budowie Wyposażenie i inne aktywa trwałe Razem 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN Stan na 01 stycznia 2022 Koszt (brutto) 11.618 1.871.172 7.160 1.490 1.891.440 Umorzenie i łączne dotychczasowe odpisy z tytułu utraty wartości (4.465) (649.712) - (1.005) (.655.182) Wartość księgowa netto koniec okresu 7.153 1.221.460 7.160 485 1.236.258 Okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 Wartość księgowa netto na początek okresu 7.153 1.221.460 7.160 485 1.236.258 MSSF- modyfikacje umów 255.905 255.905 Nowe umowy leasingowe 2.523 2.523 Zwiększenia 6.266 170 215 6.651 Zmniejszenia brutto (993) (112.516) (8) (113.517) Zmniejszenie umorzenia (993) (50.316) (8) (51317) Wykorzystanie odpisu z tytułu trwałej utraty wartości 36.587 36.587 Amortyzacja (845) (215.850) (225) (216.920) Wartość księgowa netto na koniec okresu 8.831 1.242.168 7.330 475 1.258.804 Stan na 01 stycznia 2023 Koszt (brutto) 13.148 2.020.827 7.330 1.697 2.043.002 Umorzenie i łączne dotychczasowe odpisy z tytułu utraty wartości (4.317) (778.659) - (1.222) (784.198) Wartość księgowa netto koniec okresu 8.831 1.242.168 7.330 475 1.258.804 Okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 Wartość księgowa netto na początek okresu 8.831 1.242.168 7.330 475 1.258.804 MSSF- modyfikacje umów (5.437) (5.437) Nowe umowy leasingowe 503.179 503.179 Zwiększenia 60 7.891 4179 613 12.743 Zmniejszenia brutto (4.898) (4.898) Amortyzacja (1.114) (236.522) (362) (237.998) Wartość księgowa netto na koniec okresu 7.777 1511.279 6.611 726 1.526.393 Stan na 31 grudnia 2023 Koszt (brutto) 13.208 2.526.460 6.611 2.310 2.548.589 Umorzenie i łączne dotychczasowe odpisy z tytułu utraty wartości (5.431) (1015.181) - (1.584) (1022.196) Wartość księgowa netto koniec okresu 7.777 1.511.279 6.611 726 1.526.393 Nota 12 - Wartości niematerialne inne niż wartość firmy Wartości niematerialne i prawne obejmują oprogramowanie komputerowe i licencje oraz pozostałe wartości niematerialne i prawne, dotyczące praw majątkowych do emisji zanieczyszczeń gazów cieplarnianych. W roku 2023 dokonano zwiększeń o łącznej wartości brutto 5.154 tys. PLN głównie ze względu na rozbudowę programu sprzedażowego. 53 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Nota 13 - Inwestycje w jednostkach zależnych Na dzień 31.12.2023: miejsce siedziby spółki procent posiadanych udziałów procent posiadanych głosów metoda konsolidacji Enter Air sp. z o.o. Warszawa 100% 100% pełna Jednostki zależne od Enter Air Sp. z o.o Enter Air Services sp. z o.o. Warszawa 100% 100% pełna EnterAir.cz s.r.o. Mosnov 100% 100% pełna Enter Air Executive Services Warszawa 100% 100% pełna Enter Air SKY24 Sp. z o.o. Warszawa 100% 100% pełna Jednostki stowarzyszone z Enter Air Sp. z o.o. Chair Airlines AG Zurych 49% 49% praw własności Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. Warszawa 45% 45% praw własności FLY4 AIRLINES GREEN LTD Dublin 51% 51% w trakcie analizy Enter Air Services sp. z o.o. została utworzona 24 maja 2012 roku, jako nowa spółka, w której Enter Air sp. z o.o. objęła 100% udziałów. EnterAir.cz.s.r.o. została utworzona 20 lipca 2012 roku, jako nowa spółka, w której Enter Air sp. z o.o. objęła 100% udziałów. Enter Air Executive Services sp. z o.o. została utworzona 28 sierpnia 2014 roku, jako nowa spółka, w której Enter Air sp. z o.o. objęła 60% udziałów. W dniu 24 lipca 2015 Enter Air sp. z o.o. odkupiła udziały pozostające poza kontrolą i od tej daty posiada 100% udziałów Enter Air Executive Services sp. z o.o. 16 listopada 2023 zarejestrowano w Polsce Spółkę Enter Air SKY24 Sp. z o.o., gdzie kapitał zakładowy wynosi 1.100.000 PLN. Na dzień 31.12.2023 Enter Air Sp. z o.o. posiada w SKY24 Sp. z o.o. 22.000 udziałów o nominalnej wartości 50 zł za 1 udział. Grupa jest w trakcie analizy metody konsolidacji Spółki FLY4 AIRLINES GREEN LTD oraz weryfikowania, czy Grupa sprawuje kontrolę nad Spółką. Nota 14 – Inwestycje a)Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i pożyczki udzielone jednostkom stowarzyszonym Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Długoterminowe Akcje w Chair Airlines AG 36.547 28.435 Udziały w Avengers Flight Poland Sp. z o.o. - - Pożyczka udzielona Avengers Flight Poland Sp. z o.o. 7.451 6.179 Pożyczki udzielone Chair Airlines AG 10.499 12.960 54.497 47.574 54 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych dotyczą: − inwestycji w Spółkę Chair Airlines AG. Chair Airlines prowadzi przewozy regularne i czarterowe z wykorzystaniem 3 samolotów Airbus A320 oraz jednego A319, operuje na rynkach europejskich oraz popularnych kierunkach wakacyjnych w Afryce i na Bliskim Wschodzie. W skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów ujęta została kwota 8.122 tys. zł dotycząca udziału Grupy Kapitałowej Enter Air w wyniku jednostki stowarzyszonej, szczegółowy opis na temat wyników Chair Airlines AG znajduje się w podpunkcie b). - udzielonych Chair Airlines AG pożyczek w kwocie 3.500 tys.USD. Zgodnie z zapisami umów pożyczkobiorca na koniec umowy spłaca całość kapitału i naliczone odsetki (odsetki nie są kapitalizowane w okresie umowy), nie występują również żadne dodatkowe opłaty i prowizje. Ze względu na trwającą pandemię koronawirusa na świecie, w grudniu 2020 roku podpisano aneks do pożyczki udzielonej Chair Airlines AG, na mocy którego obniżono oprocentowanie pożyczki z 4% do 0,1% w latach 2019-2020. W kolejnych latach oprocentowanie pożyczki wynosi 5%. Termin wymagalności pożyczek został odroczony ze względu na otrzymaną pomoc rządu szwajcarskiego przez Chair Airlines AG. Na mocy umowy o pożyczkę w kwocie 500 tys. CHF w ramach Covid-19 Chair Airlines AG został zobligowany do wstrzymania wypłat dywidend i pożyczek spółkom i właścicielom z grupy, co zostało przytoczone w sprawozdaniu finansowym Chair Airlines AG. W związku z tym pożyczka została zaprezentowana w sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej jako długoterminowa. 24 listopada 2022 roku dokonano konwersji pożyczek na udziały w kwocie 999,7 tys. CHF. Jednocześnie większościowy udziałowiec Chair Airlines AG dokonał podwyższenia swojego wkładu w kwocie 1.000,3 tys. CHF. − inwestycji w spółkę Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. 45% udziałów w Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. zostało nabyte przez Enter Air Sp. z o.o. w dniu 24 stycznia 2020 roku od Avenger Flight Group, LLC. Przedmiotem działalności spółki Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. (poprzednio CL122 Sp. z o.o.) jest prowadzenie lotniczego centrum szkoleniowego zlokalizowanego w Warszawie przy wykorzystaniu symulatora lotu typu B737NG Series 7000XR. W 2021 roku na podstawie uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. z dnia 25 maja 2021 roku Enter Air Sp. z o.o. dokonała dopłaty do kapitału w kwocie 905 tys. zł. Wartość udziałów posiadanych przez Grupę Kapitałową Enter Air S.A. w Spółce Avenger Flight Group Poland ze względu na udział w stracie jednostki wynoszą zero zł. Należy jednak zaznaczyć, że w roku2023 Spółka osiągnęła zysk netto w kwocie 3,2 mln zł. - udzielonej w 2020 roku Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. pożyczki w kwocie 1 901 tys. zł, udzielonych w 2022 roku pożyczek na kwoty 210 tys. USD i 672 tys. USD oraz udzielonej w 2023 roku pożyczki na kwotę 335 tys. USD. Pożyczki mają zostać zwrócone najpóźniej po okresie 10 lat. Przyjęte w umowie oprocentowanie to 6% w skali roku. Szczegóły na temat udzielonych pożyczek znajdują się w punkcie 6.4 sprawozdania. - 31 sierpnia 2023 roku zarejestrowano w Irlandii podmiot pod nazwą ENT Green Ltd, w którym Enter Air Sp. z o.o. posiadała 100% udziałów (kapitał zakładowy wynosi 100 euro). Spółka uzyskała zgodę odpowiednich instytucji ochrony konkurencji na przekształcenie w spółkę Joint Venture z niemieckim holdingiem turystycznym TUI w celu certyfikacji nowej działalności operacyjnej w formie wynajmu samolotów wraz załogami. ENT Green Ltd w 2023 roku zmieniło nazwę na Fly4 Airlines Green Ltd. Enter Air Sp. z o.o. obejmuje w w/w JV 51% udziałów, a Grupa TUI posiada 49% udziałów. Na dzień 31.12.2023 kapitał Fly4 Airlines Green Ltd. jest nieistotny z punktu widzenia konsolidacji. Grupa jest w trakcie analizy metody konsolidacji Spółki FLY4 AIRLINES GREEN LTD oraz weryfikowania, czy Grupa sprawuje kontrolę nad Spółką. b)Chair Airlines AG W ramach dostosowywania standardów rachunkowości obowiązujących w Grupie Kapitałowej Enter Air S.A., w sprawozdaniu spółki Chair rozpoznano aktywa z tytułu praw do użytkowania samolotów oraz zobowiązania z tego tytułu (MSSF 16). Nie zidentyfikowano innych istotnych różnic w zakresie stosowanych standardów wyceny. Ponadto w ramach procedury rozliczenia nabycia tzw. znaczącego wpływu dokonano wyceny do wartości godziwej i wprowadzenia do sprawozdania Chair tzw. slotów lotniskowych będących w posiadaniu Chair na lotnisku w Zurichu (slot jest przedziałem czasu na start i lądowanie w porcie lotniczym). Według Grupy Enter Air w związku 55 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) ze znacznym wzrostem ruchu lotniczego na świecie w ostatnich 10 latach, przy jednoczesnym braku poprawy przepustowości portów lotniczych (szczególnie popularnych, do których należy zaliczyć Zurich), sloty są niezwykle cennymi wartościami niematerialnymi, które mogą decydować o decyzjach inwestycyjnych w podmioty z branży lotniczej. 24 listopada 2022 roku dokonano konwersji pożyczek na udziały w kwocie 999,7 tys. CHF. Jednocześnie większościowy udziałowiec Chair Airlines AG dokonał podwyższenia swojego wkładu w kwocie 1.000,3 tys. CHF. Poniżej zaprezentowano szczegóły wyceny wartości akcji Chair Airlines AG metodą praw własności na dzień 31.12.2023: Wartość akcji CHAIR metodą MPW (49% kapitału własnego Chair na dzień 31.12.2022) 28.435 Udział w zmianie kapitałów własnych w okresie 01.01.2023-31.12.2023, w tym: 8.112 wynik na konsolidacji metodą praw własności 8.579 inne dochody całkowite z tytułu różnic kursowych (467) Wartość akcji CHAIR metodą MPW (49% kapitału własnego Chair na dzień 31.12.2023) 36.547 W kolejnej tabeli zaprezentowano dane finansowe spółki Chair Airlines AG według stanu na dzień 31.12.2023 przekształcone do MSSF UE. Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Aktywa trwałe Środki trwałe 1 115 472 Prawa do użytkowania 104.884 48.535 Wartości niematerialne 184.781 188.225 Aktywa finansowe 9.127 9.884 Razem Aktywa trwałe 299.907 247.116 Aktywa obrotowe, w tym: Środki pieniężne 30.799 31.664 Razem Aktywa obrotowe 46.622 56.390 RAZEM Aktywa 346.529 303.506 Kapitał własny 73.109 56.883 Zobowiązania i rezerwy długoterminowe, w tym: Rezerwy na podatek odroczony 36.361 37.022 Zobowiązania odsetkowe 82.689 102.624 Z tyt. leasingu 69.306 33.801 Razem Zobowiązania i rezerwy długoterminowe 198.068 178.334 56 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Zobowiązania i rezerwy krótkoterminowe, w tym: Z tyt. dostaw i usług 31.305 34.996 Z tyt. leasingu 27.419 18.240 Zobowiązania odsetkowe - - Rozliczenia międzyokresowe, zobowiązania do wykonania świadczenia, inne 16.629 15.052 Razem Zobowiązania i rezerwy krótkoterminowe 75.352 68.289 RAZEM Pasywa 346.529 303.506 Na dzień bilansowy Zarząd jednostki dominującej dokonał oceny, czy istnieją jakiekolwiek przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości inwestycji w Chair Airlines AG. W stosunku do posiadanych udziałów na dzień 31.12.2023 zidentyfikowano niezależną od Spółki przesłankę utraty wartości związaną z pośrednim wpływem pandemii COVID-19. Wprawdzie Chair wypracował zysk za 2023 r. ale kapitały własne (nieuwzględniające wyceny slotów oraz MSSF16) są nadal ujemne. W związku z faktem, pomimo systematycznie poprawiającej się sytuacji Chair, (spółka jest nadal w procesie restrukturyzacji), ostrożnie uznano, że głównym aktywem, które decyduje o wartości Spółki są sloty lotniskowe. W ramach testu dokonano oszacowania wartości odzyskiwanej udziałów na podstawie kalkulacji opartej na skorygowanych aktywach netto. Główną korektą aktywów netto jest wartość slotów lotniczych wycenionych przez niezależnego rzeczoznawcę i potwierdzone aktualizacją raportu w dniu 06.04.2024. Zdaniem Zarządu Enter Air S.A. istotnymi elementami, które trzeba wziąć pod uwagę analizując utratę wartości w Chair są m.in. następujące fakty: ekspert zewnętrzny potwierdził na dzień 31.12.2023, iż wartość slotów lotniskowych w Zurichu posiadanych przez Chair nie utraciła trwale wartości. W ocenie Zarządu na dzień 31.12.2023 nie wystąpiły przesłanki świadczące o utracie wartości slotów. Sloty na lotnisku w Zurychu, największym kompleksie urbanistycznym w Szwajcarii, stanowią istotny składnik wartości inwestycji. Otwierają one dostęp do wysoko marżowego rynku szwajcarskiego. Co więcej, nie ma planów budowy dodatkowego lotniska wokół Zurichu i trudno też zakładać iż spadnie wskaźnik zamożności Szwajcarów. W czasie pandemii nie wydarzyło się nic co wskazywałoby na spadek wartości slotów. Nie pojawiły się na rynku darmowe sloty, ani też żadna z linii operujących na lotnisku w Zurichu nie odstąpiła od praw przysługujących im w zakresie korzystania z tego największego w Szwajcarii portu lotniczego. Co więcej, w 2022 roku Chair Airlines przejął kolejne sloty lotniskowe. Chair udowodnił w przeciągu ostatnich lat, że jest organizacją sprawną operacyjnie, a restrukturyzacja kosztowa i przychodowa przynosi pożądane efekty. Kiedy w 2019 Enter Air przejął 49% udziałów Chair, była to firma na skraju bankructwa ze względu na problemy grupy Germania, do której należała. Jednak liberalne warunki rynku pracy, silny rynek szwajcarski oraz wsparcie operacyjne z Enter Air pozwoliły na szybkie odrabianie strat. Chair jest w stanie systematycznie budować swoją pozycję w dużej mierze dzięki zdominowaniu rynku czarterów obsługujących bardzo stabilny rynek VFR (ang. Visiting Friends and Relatives) pomiędzy Szwajcarią i krajami bałkańskimi. Rosnące zapotrzebowanie na możliwości przewozowe w kolejnych miesiącach z wysokim prawdopodobieństwem zaprocentuje zaangażowaniem części floty Enter Air i dalszym wzmocnieniem polskiej marki na hermetycznym rynku szwajcarskim. Tak przeprowadzona analiza nie wykazała utraty wartości inwestycji. 57 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Nota 15 - Należności z tytułu dostaw i usług oraz inne należności długoterminowe Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Depozyty - użytkowanie samolotów w leasingu 39.632 35.546 PDP Boeing 50.205 50.205 Kaucje umowy najmu biur 1.477 1.632 Inne 7.322 8.032 98.636 95.415 Depozyty wpłacone do leasingodawców oraz pozostałe depozyty, zgodnie z zapisami MSSF 9, podlegają dyskontowaniu. Zaliczki na dostawy nowych samolotów Boeing 737-MAX (PDP Boeing) nie są dyskontowane, gdyż są traktowane jako pozycja niepieniężna. Nota 16 - Zapasy Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Towary – sprzedaż pokładowa 6.788 4.558 6.788 4.558 Koszt zapasów ujęty w pozycji „Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów” wyniósł 57.734 tys. zł (2022: 53.755 tys. zł). Nota 17 - Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności krótkoterminowe Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Należności handlowe 130.888 102.662 Odpis na szacowane straty kredytowe (5.376) (3.121) Należności handlowe netto 125.512 99.541 Depozyty krótkoterminowe 16.745 4.774 VAT naliczony minus należny 2.660 2.001 Nadpłata podatku VAT 5.305 6.951 Ubezpieczenia samolotów 45 - Pozostałe ubezpieczenia 31 70 Koszty przyszłych okresów 7.623 7.623 Pozostałe 12.461 4.044 170.382 125.004 Zarząd Enter Air S.A. szacuje, że wartość księgowa netto należności jest zbliżona do ich wartości godziwej. Główne ryzyko kredytowe Grupy związane jest przede wszystkim z należnościami handlowymi. Kwoty prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej są wartościami netto, po pomniejszeniu o odpisy na szacowane straty kredytowe, oszacowane przez kierownictwo Grupy na podstawie przeszłych doświadczeń oraz oceny aktualnej sytuacji ekonomicznej. 58 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Ryzyko kredytowe w Grupie jest stosunkowo niewielkie, w związku koniecznością dokonania przez klientów przedpłat na poczet realizacji operacji lotniczych. Struktura czasowa należności handlowych przedstawia się następująco: Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Bieżące 110.603 89.265 Przeterminowane: Do 3 miesięcy 6.039 5.659 Od 3 do 6 miesięcy 1.221 1.587 Od 6 do 12 miesięcy 2.420 2.611 Powyżej 12 miesięcy 10.605 3.540 130.888 102.662 Wartości bilansowe należności handlowych i pozostałych należności są wyrażone w następujących walutach: Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 Waluta 000' PLN 000' PLN USD 92.485 61.865 GBP 3.166 3.819 EUR 29.985 23.081 PLN 42.236 31.105 Inne 2.510 5.134 170.382 125.004 Zmiany stanu odpisu na szacowane straty kredytowe wartości należności handlowych Rok 2023 Rok 2022 000' PLN 000' PLN Stan na dzień 1 stycznia 3.121 1.889 Utworzenie (odwrócenie) odpisu 2.255 1.232 Stan na dzień 31 grudnia 5.376 3.121 Na zabezpieczenie posiadanych należności, jak również realizację podpisanych kontraktów Grupa posiada depozyty wniesione przez klientów wykazywane w pozycji Zobowiązania handlowe oraz pozostałe zobowiązania. Poniższa tabela przedstawia wysokość otrzymanych depozytów na koniec poszczególnych okresów sprawozdawczych: Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Depozyty Tour Operatorów 24.637 21.458 59 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Nota 18 - Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Środki pieniężne w kasie i w banku 173.542 234.060 Krótkoterminowe depozyty bankowe 102.125 59.267 275.667 293.327 Nota 19 - Kapitał podstawowy Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Kapitał zakładowy wyemitowany i zapłacony (000’ PLN) 17.544 17.544 Liczba akcji (w szt.) 17.543.750 17.543.750 Wartość nominalna jednej akcji w PLN 1,0 1,0 Wartość nominalna wszystkich akcji (000’ PLN) 17.544 17.544 Seria Liczba szt. Data rejestracji Stan na 1 stycznia 2023 w tym: A – Kapitał zakładowy 100.000 B – Za udziały Enter Air Sp. z o.o. 10.443.747 09/02/2015 B – Za znak towarowy 3 C – Oferta publiczna 7.000.000 30/12/2015 Razem 17.543.750 Stan na 31 grudnia 2023 17.543.750 Wszystkie wyemitowane przez podmiot dominujący akcje są akcjami zwykłymi bez żadnego uprzywilejowania co do uczestnictwa w podziale zysku. Akcjonariusze Enter Air S.A. posiadający bezpośrednio lub pośrednio poprzez podmioty zależne co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu według stanu na dzień sporządzania sprawozdania: Akcjonariusz Liczba akcji Udział w kapitale zakładowym i ogólnej liczbie głosów ENT Investments Ltd 9.036.087 51,5% OFE Nationale-Nederlanden 1.874.841 10,7% OFE Generali 1.330.801 7,6% Powyższa informacja o stanie posiadania akcji emitenta przez akcjonariuszy posiadających co najmniej 5% w ogólnej liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu sporządzona została na podstawie następujących dokumentów: 60 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) wykazów przekazywanych emitentowi przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych w Warszawie w trybie art. Art. 4063 § 8 kodeksu spółek handlowych, informacji uzyskanych od akcjonariuszy w drodze realizacji przez nich obowiązków nałożonych na akcjonariuszy spółek publicznych mocą odpowiednich postanowień ustaw z dnia 29.07.2005 r., tj.: ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (art. 69 i art. 69a) i ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, zawiadomień przekazywanych przez osoby pełniące obowiązki zarządcze u emitenta w trybie art. 19 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku) oraz uchylające dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 173, str. 1 z późn. zm.). Z uwagi na obowiązujące przepisy prawa przewidujące szczególny tryb oraz zasady powiadamiania spółki publicznej na temat zmiany stanu posiadania akcji przez akcjonariuszy wyłącznie po przekroczeniu ustawowych progów takiej zmiany, nie można wykluczyć, iż rzeczywisty stan posiadania akcji przez akcjonariuszy nieznacznie różni się od stanu przedstawionego powyżej. Grupa nie posiada również informacji by w okresie następującym po okresie sprawozdawczym, do dnia publikacji niniejszego raportu nastąpiły zmiany w stanie posiadania akcji przez akcjonariuszy posiadających co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki. Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej tworzony jest z nadwyżki ceny emisyjnej akcji powyżej ich wartości nominalnej (agio), a pozostałej po pokryciu kosztów tej emisji. Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Nadwyżka ceny emisyjnej powyżej wartości nominalnej udziałów 117.983 117.983 117.983 117.983 Nota 20 - Zyski zatrzymane Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Stan na początek okresu 25.793 (46.478) Korekta błędów lat ubiegłych Wynik okresu 196.435 72 271 Stan na koniec okresu 222.228 25.793 61 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Nota 21 - Różnice kursowe z przeliczenia Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Stan na początek okresu (1) (1) Różnice kursowe z przeliczenia - - Stan na koniec okresu (1) (1) Nota 22 - Podatek odroczony Zmiany stanu brutto odroczonego podatku dochodowego przedstawiają się następująco: Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 Aktywo/zobowiązanie 000' PLN 000' PLN Stan na początek okresu 24.861 29.622 Obciążenie wyniku finansowego (34.913) (4.761) Pomniejszenie kapitału własnego Stan na koniec okresu (10.052) 24.861 Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego w trakcie roku przedstawione zostały w kolejnych tabelach. 62 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego wycena bilansowa bilansowe rozliczenie najmu samolotów amortyzacja podatkowa powyżej bilansowej opłaty wstępne noty przychód bilansowy pozostałe Razem 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN Stan na 01 stycznia 2022 4.463 - 39.799 - - 12.101 56.363 Wpływ na wynik finansowy 9.248 (3.318) 485 6.415 Wpływ na kapitał własny - - - - - - - Stan na 31 grudnia 2022 13.711 - 36.481 - - 12.586 62.778 Stan na 01 stycznia 2023 13.711 - 36.481 - - 12.586 62.778 Wpływ na wynik finansowy 8.842 1.635 222 10.699 Wpływ na kapitał własny Stan na 31 grudnia 2023 22.553 - 38.116 - - 12.808 73.477 63 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ZUS do zapłaty w następnym miesiącu wycena bilansowa Leasing mssf16 rezerwa urlopowa strata podatkowa leasing rozliczany w czasie pozostałe Razem 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN Stan na 01 stycznia 2022 191 18.194 16.189 318 32059 6.622 12.412 85.985 Wpływ na wynik finansowy 86 770 18.356 62 (9.737) (2.120) (5.764) 1.653 Wpływ na kapitał własny - - - - - - - - Stan na 31 grudnia 2022 277 18.964 34.545 380 22.322 4.502 6.648 87.638 Stan na 01 stycznia 2023 277 18.964 34.545 380 22.322 4.502 6.648 87.638 Wpływ na wynik finansowy (213) (13.772) (6.943) 92 (3.501) (2.098) 2.222 (24.213) Wpływ na kapitał własny - Stan na 31 grudnia 2023 64 5.192 27.602 472 18.821 2.404 8.870 63.425 64 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Nota 23 - Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 Długoterminowe 000' PLN 000' PLN Depozyty 24.637 13.738 Rozliczenie zysku z transakcji leasingu zwrotnego 2.329 12.655 26.966 26.393 Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 Krótkoterminowe 000' PLN 000' PLN Zobowiązania handlowe 106.727 113.671 Depozyty Tour Operatorów - 7.720 Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń 3.774 2.735 Zobowiązanie z tytułu podatku VAT 75 43 Inne podatkowe, w tym wobec ZUS 4.910 3.725 Pozostałe zobowiązania 193 133 Rozliczenie zysku z transakcji leasingu zwrotnego 10.325 11.042 126.004 139.069 Średni termin płatności zobowiązań handlowych wynosi 30 dni. Grupa posiada zasady zarządzania ryzykiem finansowym zapewniające regulowanie zobowiązań w wyznaczonym terminie. Zarząd Grupy uważa, że wartość księgowa zobowiązań finansowych jest zbliżona do ich wartości godziwej. Zgodnie z zapisami paragrafów C16 oraz C17 MSSF 16 Grupa przyjęła uproszczenie dotyczące transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego sprzed dnia pierwszego zastosowania standardu. Grupa nie dokonywała ponownej oceny tych transakcji w kontekście spełniania wymogów MSSF 15 i niezmiennie ujmuje je w taki sam sposób jak każdy inny leasing finansowy istniejący w dniu pierwszego zastosowania oraz amortyzuje zyski ze sprzedaży przez okres leasingu. Nota 24 - Zobowiązania z tytułu leasingu Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Zobowiązania z tytułu leasingu, wymagalne w ciągu: jednego roku 315.354 290.382 dwóch do pięciu lat 790.982 827.128 powyżej pięciu lat 487.717 250.777 1.594.053 1.368.287 Pomniejszone o przyszłe odsetki: (245.549) (121.160) Wartość bieżąca przyszłych zobowiązań 1.348.504 1.247.127 W pozycji zobowiązań leasingowych pokazana jest również kwota -52 tys. zł dotycząca wyceny instrumentów finansowych IRS. W zawartych umowach nie pojawiają się żadne opłaty warunkowe. 65 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Wartość godziwa zobowiązań leasingowych Grupy i nie różni się istotnie od ich wartości księgowej. Zobowiązanie Grupy z tytułu leasingu jest zabezpieczone na rzecz leasingodawcy w postaci zastawu rejestrowego na leasingowanych środkach trwałych. Nota 25 – Pożyczki i kredyty bankowe Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Długoterminowe Kredyty bankowe - - Pożyczki - 94 160 - 94.160 Krótkoterminowe Kredyty w rachunku bieżącym 80.886 49.567 Pożyczki 108.451 71.978 189.337 121.545 Kredyty i pożyczki razem 189.337 215.705 Kredyty bankowe oprocentowane są według zmiennych stóp procentowych, co naraża Grupę na ryzyko zmiany wartości przepływów pieniężnych w zależności od zmiany stóp procentowych. W umowach kredytowych, strony uzgodniły standardowy dla tego typu transakcji katalog zabezpieczeń, w tym w szczególności weksel własny in blanco wraz z deklaracją wekslową oraz cesję na rzecz Banków wierzytelności należnych Enter Air Sp. z o.o. Umowy zawierają standardowe dla tego typu umów postanowienia, w tym dotyczące m.in. obowiązku wykorzystania kredytu zgodnie z przeznaczeniem, utrzymania przez Enter Air Sp. z o.o. określonych wskaźników finansowych na ustalonym w umowie poziomie, a także zobowiązania do przekazywania Bankom określonych informacji dotyczących sytuacji finansowej spółki. Ze względu na kryzysową sytuację na rynku lotniczym w 2020 roku z powodu pandemii COVID-19, dostępne linie kredytowe zostały zabezpieczone gwarancjami Banku Gospodarstwa Krajowego w ramach rządowego programu Tarcza. Enter Air Sp. z o.o. zobowiązała się także do informowania Banków o zdarzeniach organizacyjnych i gospodarczych (w tym zmianach własnościowych i kapitałowych, zmianach na stanowiskach zarządzających, postępowaniach sądowych) mających istotny wpływ na sytuację prawną, finansową lub ekonomiczną Enter Air Sp. z o.o., przy czym Banki zastrzegły sobie prawo do dokonania oceny czy wprowadzone zmiany lub zaistniałe zdarzenia nie powodują zwiększenia ryzyka braku spłaty kredytu, a w przypadku stwierdzenia wzrostu ryzyka do zawieszenia prawa do dokonywania ciągnień kredytu lub wypowiedzenia umowy. Umowa PFR zawiera również ograniczenia w zakresie wypłaty dywidendy. W okresie korzystania z pożyczki od PFR, Enter Air Sp. z o.o. zobowiązała się do niedokonywania wypłaty dywidendy bez pisemnej zgody Banków. W okresie objętym sprawozdaniem nie nastąpiło naruszenie postanowień umów kredytowych oraz nie wystąpiły trudności w regulowaniu zobowiązań wynikających z umów kredytowych. W dniu 9.02.2021 została zawarta umowa pomiędzy Enter Air sp. z o.o. a Polskim Funduszem Rozwoju S.A. Umowa dotyczy udzielenia Spółce pożyczki płynnościowej w kwocie 287 mln zł w ramach programu rządowego Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Dużych Firm. Umowa zawiera standardowe postanowienia stosowane przy umowach z PFR, w tym w zakresie zabezpieczeń m.in. zabezpieczenie pożyczkodawcy na majątku Enter Air S.A. (zastaw obejmuje 16 402 udziały Enter Air Sp. z o.o tj. 67% całości udziałów) oraz na znaku towarowym Enter Air S.A. 66 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Umowa pożyczki z Polskim Funduszem Rozwoju S.A. do czasu spłaty zadłużenia, znacząco ograniczyła możliwości przepływów pieniężnych z Enter Air Sp. z o.o. (pożyczkobiorcy) do innych spółek grupy, w tym do Enter Air S.A. Enter Air Sp. z o.o. nie będzie mogła przez okres trwania pożyczki, bez zgody PFR, wypłacić do Enter Air S.A. dywidendy, opłaty za używanie znaku towarowego, lub innej kwoty (ani żadnych odsetek od niezapłaconych dywidend, opłat, wynagrodzeń czy innych kwot) (w gotówce lub w naturze) od lub w odniesieniu do swego kapitału zakładowego (lub dowolnej serii akcji w swoim kapitale zakładowym). Enter Air Sp. z o.o. nie zapłaci również wynagrodzenia za usługi zarządcze, doradcze lub inne, w tym także usługi dotyczącego licencjonowania własności intelektualnej. Enter Air Sp. z o.o. będzie mogła jedynie przelać środki pieniężne, które pozwolą na pokrycie kosztów stałych Enter Air S.A. Zdolność do wypłaty dywidendy przez Enter Air S.A. w okresie trwania umowy pożyczki pomiędzy Enter Air Sp. z o.o. a PFR będzie zatem ograniczona. Data ostatecznej spłaty pożyczki to 31.12.2024 r. W dniu 30 września 2021 r. spółka Enter Air sp. z o.o. podpisała umowę pożyczki preferencyjnej z Polskim Funduszem Rozwoju S.A. („PFR”) w ramach Programu Rządowego Tarcza Finansowa PFR dla dużych firm. W dniu 31 marca 2022 spółka Enter Air sp. z o.o. podpisała umowę pożyczki preferencyjnej z Polskim Funduszem Rozwoju S.A. („PFR”) w ramach Programu Rządowego Tarcza Finansowa II PFR dla dużych firm. W nawiązaniu do umowy pożyczki preferencyjnej z dnia 30 września 2021 r. ze skutkiem na dzień 31 sierpnia 2022 r. nastąpiło częściowe umorzenie Pożyczki w wysokości 51.955.864,50 PLN. Natomiast w nawiązaniu w nawiązaniu do umowy pożyczki preferencyjnej z dnia 31 marca 2022 r. ze skutkiem na dzień 31 sierpnia 2022 r. nastąpiło częściowe umorzenie Pożyczki w wysokości 5.001.309,00 PLN. Nota 26 – Rezerwy Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Długoterminowe - - Krótkoterminowe 2.817 2.176 2.817 2.176 Struktura łącznej kwoty rezerw: Urlopowa Koszty usług Razem 000' PLN 000' PLN 000' PLN Stan na 1 stycznia 2022 1.690 232 1.922 Ujęte w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów - utworzenie dodatkowych rezerw 253 233 232 - rozwiązanie niewykorzystanych rezerw - Rezerwy wykorzystane w trakcie roku - (232) (286) Stan na 31 grudnia 2022 1.943 233 2.176 Stan na 1 stycznia 2023 1.943 233 2.176 Ujęte w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów - utworzenie dodatkowych rezerw 539 335 874 - rozwiązanie niewykorzystanych rezerw Rezerwy wykorzystane w trakcie roku - (233) (233) Stan na 31 grudnia 2023 2.482 335 2.817 67 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Nota 27 – Zobowiązania do wykonania świadczenia Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 Krótkoterminowe 000' PLN 000' PLN Przychody przyszłych okresów z tytułu przewozów 69.540 57.992 69.540 57.992 Zobowiązania do wykonania świadczenia dotyczą przedpłat z tytułu realizacji usług w przyszłych okresach. Nota 28 – Pozostałe zobowiązania finansowe Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Wycena transakcji SWAP 6.481 - Wycena transakcji FORWARD (684) - 5.797 - Grupa zawarła transakcje pochodne, zabezpieczające ceny paliwa lotniczego. Transakcje mają charakter krótkoterminowy (obejmują okres od 1 do 3 miesięcy) i mają na celu obniżenie ryzyka negatywnych skutków ewentualnego nagłego wzrostu cen paliwa lotniczego. Grupa wykorzystuje instrumenty pochodne m.in. do zabezpieczania ryzyka zmiany kursów walutowych, gwałtownych zmian cen paliwa lotniczego oraz praw do emisji CO2. Wycena instrumentów swap i forward na dzień bilansowy wyniosła -5.797 tys. zł. Nota 29 - Świadczenia pracownicze Na zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych na dzień bilansowy składają się: Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Wynagrodzenia płatne w następnym miesiącu 3.774 2.735 3.774 2.735 Z tytułu świadczeń pracowniczych w sprawozdaniu z całkowitych dochodówujęto następujące kwoty: Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Koszty bieżącego zatrudnienia 55.122 42.699 Koszty ubezpieczeń społecznych 10.404 9.290 Inne świadczenia na rzecz pracowników 7.213 4.328 72.739 56.317 W tabeli poniżej przedstawiono informację o zatrudnieniu na 31.12.2023 i 31.12.2022 (z uwzględnieniem zarządu): 68 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 2023 2022 Liczba pracowników Liczba pracowników Zarząd 3 3 Pracownicy operacyjni 418 363 Personel naziemny i administracja 181 166 602 532 Nota 30 - Zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych Umowy o pracę zawarte przez Enter Air z pracownikami są umowami zarówno na czas nieokreślony, jak również na czas określony nieprzekraczający 33 miesięcy. Ze względu na niskie prawdopodobieństwo wypłaty świadczenia emerytalnego w najbliższych latach Grupa nie tworzy rezerwy emerytalnej. Nota 31 - Zobowiązania warunkowe Poniżej przedstawiono zestawienie otwartych akredytyw wg stanu na 31 grudnia 2023: Beneficjent Kwota Data zamknięcia Cel SASOF IV (A2) AVIATION IRELAND 800.000 USD 07.01.2025 Zabezpieczenie płatności leasingu samolotu Wells Fargo Trust Company, N.A. 546.000 USD 26.02.2025 Zabezpieczenie płatności leasingu samolotu Wells Fargo Trust Company, N.A. 546.000 USD 07.03.2025 Zabezpieczenie płatności leasingu samolotu Wells Fargo Trust Company, N.A. 546.000 USD 07.03.2025 Zabezpieczenie płatności leasingu samolotu Wells Fargo Trust Company, N.A. 546.000 USD 21.03.2025 Zabezpieczenie płatności leasingu samolotu Poza poniżej opisanymi umowami na zakup nowych samolotów Boeing na dzień sporządzenia sprawozdania nie występują przyszłe zobowiązania z tytułu zakupu środków trwałych. Ze względu na wysokie koszty finansowania po pandemii Grupa dokonała przesunięcia planowanych dostaw samolotów B737MAX na 2028 rok z możliwością elastycznego dostosowania terminów dostaw. Jednocześnie Grupa zaczęła poszukiwania na rynku samolotów lub slotów produkcyjnych posiadanych przez firmy Leasingowe, porzuconych przez inne linie lotnicze ze względu na pandemię. Takie egzemplarze miały finansowanie skonfigurowane jeszcze przed pandemią, oferując atrakcyjne wysokości rat leasingowych. Grupa pozyskała z rynku 6 takich maszyn typu B737-8 Max z dostawą zaplanowaną na 2025 i 2026 rok. Samoloty te mogą zastąpić samoloty z pierwotnego zamówienia złożonego przez grupę. W takim przypadku Boeing dokona zwrotu zaliczek (PDP) na rzecz Enter Air, które to zaliczki były wpłacone na każdy samolot z pierwotnego zamówienia Grupy. W 2020 roku udzielono gwarancji dotyczącej zobowiązań pożyczkowych Avenger Flight Group Poland sp. z o.o. do kwoty maksymalnej 8.800.000 USD oraz poddania się egzekucji przez Enter Air S.A. do kwoty maksymalnej 8.800.000 USD; oraz zastaw na wszystkich udziałach posiadanych przez Enter Air Sp. z o.o. w kapitale Avenger Flight Group Poland sp. z o.o. Na dzień podpisania raportu Spółka Enter Air S.A. udzieliła gwarancji spółce Enter Air sp. z o.o. zabezpieczającej leasing dziewięciu samolotów Boeing 787MAX-8. Trzy z udzielonych gwarancji zaczęły obowiązywać w momencie dostarczenia samolotu. . 69 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 6Informacje dodatkowe do skonsolidowanego sprawozdania finansowego 6.1Istotne zmiany wartości kwot szacunkowych prezentowanych w sprawozdaniu Nie wystąpiły. 6.2Transakcje z podmiotami powiązanymi Transakcje pomiędzy Enter Air S.A i podmiotami powiązanymi ujawnione zostały poniżej. Transakcje handlowe Zarówno w 2023 roku jak i w 2022 roku pomiędzy Enter Air S.A. i jej podmiotem dominującym ENT Investments Ltd. nie miały miejsca żadne transakcje. W roku 2023 Spółka zawarła następujące transakcje z podmiotem powiązanym Enter Air Sp. z o.o.: Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 Zakupy usług 000' PLN 000' PLN - koszty dotyczące najmu biura będącego siedzibą Enter Air S.A. 98 101 - odsetki od pożyczki 2.126 2.294 - inne koszty finansowe Sprzedaż usług - opłata licencyjna 58.000 48.000 - odsetki dotyczące finansowania Enter Air Sp.z o.o. 770 894 - odsetki dotyczące finansowania Enter Air Executive Services Sp.z o.o. 163 130 Zakupy i sprzedaż usług odbywały się w oparciu o ceny rynkowe. Salda rozrachunków z podmiotami powiązanymi na dzień bilansowy wyglądają następująco: Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 Należności od jednostek powiązanych: 000' PLN 000' PLN Enter Air sp. z o.o. / należności z opłaty licencyjnej 105.300 49.449 Enter Air sp. z o.o. / udzielone pożyczki 13.185 12.415 Enter Air Executive Services Sp. z o.o. / udzielone pożyczki 3.186 3.205 Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 Zobowiązania wobec jednostek powiązanych: 000' PLN 000' PLN Enter Air sp. z o.o. /otrzymane pożyczki 55.721 60.090 Poniżej przedstawiono opis transakcji pomiędzy Enter Air sp. z o.o. a jej spółkami zależnymi. Transakcje pomiędzy spółką Enter Air sp. z o.o. a jej spółkami zależnymi, podlegały eliminacji w momencie konsolidacji. 70 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Transakcje handlowe W ciągu roku, Enter Air sp. z o.o. zawarła następujące transakcje handlowe ze swoimi spółkami zależnymi: Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Enter Air Services Sp. z o.o. Pozostałe przychody od jednostki zależnej - - Zakupy towarów i usług od jednostki zależnej 87.607 66.376 Przychody finansowe netto od jednostki zależnej 91 74 Koszty dotyczące najmu biura 1.070 1.100 Przychody dotyczące najmu biura 177 8 Enter Air Executive Services Sp. z o.o. Zakupy towarów i usług od jednostki zależnej 1.630 1.700 Przychody od jednostki zależnej 2 2 EnterAir Cz.s.r.o. Zakupy towarów i usług od jednostki zależnej 25 34 Zakupy towarów i usług odbywały się w oparciu o ceny rynkowe. Rozrachunki na dzień bilansowy nie są zabezpieczone i zostaną uregulowane. Nie wystąpiły rezerwy na należności wątpliwe oraz koszty w ciągu okresu dotyczące należności nieściągalnych lub wątpliwych należnych od podmiotów powiązanych. Salda rozrachunków na dzień bilansowy powstałe w wyniku sprzedaży i zakupu towarów i usług są następujące: Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Należności Enter Air Services Sp. z o.o. - 279 Enter Air Executive Services Sp. z o.o. - - Enter Air Services Sp. z o.o. (pożyczka) 1.148 1.148 Enter Air Sky24 Sp. z o.o. (udziały) 1.100 Zobowiązania Enter Air Services Sp. z o.o. 9.364 6.749 Enter Air Executive Services Sp. z o.o. 3.094 3.440 Depozyty Enter Air Services Sp. z o.o. 85 92 71 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) W okresie objętym sprawozdaniem Enter Air Sp. z o.o. zawarła następujące transakcje z podmiotem stowarzyszonym Chair Airlines AG (dawniej Germania Flug AG) Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 Chair Airlines AG 000' PLN 000' PLN Przychody ze sprzedaży 2.175 576 Koszty 439 - Zakup środków trwałych - - Należności od podmiotu stowarzyszonego 2.413 701 Zobowiązania wobec podmiotu stowarzyszonego 1.269 609 Depozyty 3.197 3.472 W okresie objętym sprawozdaniem Enter Air Sp. z o.o. zawarła następujące transakcje z podmiotem stowarzyszonym Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. (dawniej CL122): Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. 000' PLN 000' PLN Przychody ze sprzedaży - - Koszty 5.321 3.333 Zakup środków trwałych - - Należności od podmiotu stowarzyszonego - - Zobowiązania wobec podmiotu stowarzyszonego 564 119 Depozyty W okresie objętym sprawozdaniem Enter Air Sp. z o.o. zawarła następujące transakcje z podmiotem stowarzyszonym Fly4 Airlines Green Ltd: Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 Fly4 Airlines Green Ltd 000' PLN 000' PLN Przychody ze sprzedaży - - Koszty - - Należności od podmiotu stowarzyszonego 246 - Zobowiązania wobec podmiotu stowarzyszonego - - 6.3Wynagrodzenia kluczowych członków kadry kierowniczej Zarząd i Rada Nadzorcza Enter Air S.A. otrzymywali w 2023 roku wynagrodzenia w następujących wysokościach: 72 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Honorarium Zarządu Honorarium Rady Nadzorczej Razem Kobielski Andrzej 60 60 Kubrak Marcin 60 60 Polaniecki Grzegorz 60 60 Braulińska-Wójcik Joanna 36 36 Brukszo Paweł 64 64 Adrian Jonca 64 64 Kubrak Ewa 36 36 Górski Dariusz 61 61 Kaczmarczyk Krzysztof 58 58 Razem 180 319 499 Wynagrodzenia Zarządu Spółki i Rady Nadzorczej zostały ustanowione w oparciu o politykę wynagradzania członków organów Grupy Kapitałowej Enter Air. Polityka ta została zatwierdzona w trakcie posiedzenia Walnego Zgromadzenia Spółki w dn. 05.08.2020 r. Członkowie Zarządu Spółki Enter Air S.A pełnią jednocześnie funkcję członków Zarządu w Spółce Enter Air Sp. z o.o. oraz Dyrektorów Pionów Enter Air Sp. z o.o. Z tego tytułu w 2023 roku zostały wypłacone następujące honoraria: Wynagrodzenie za pełnienie funkcji członka zarządu Enter Air Sp. z o.o. Wynagrodzenie za pełnienie funkcji Dyrektorów Pionu Enter Air Sp. z o.o. - stałe Wynagrodzenie za pełnienie funkcji Dyrektorów Pionu Enter Air Sp. z o.o. - zmienne Razem Marcin Kubrak 60 1 140 1 200 2 400 Grzegorz Polaniecki 60 1 140 1 219 2 419 Andrzej Kobielski 60 1 140 1 200 2 400 Razem 180 3 420 3 619 7 219 6.4Pożyczki udzielone podmiotom powiązanym W dniu 27 stycznia 2020 roku pomiędzy Enter Air S.A. (Pożyczkodawca) i Enter Air Sp. z o.o. (Pożyczkobiorca) została zawarta umowa pożyczki pomostowej. Celem pożyczki jest sfinansowanie podatku VAT od transakcji wykupu przez Enter Air Sp. z o.o. samolotu Boeing 737-800, która to transakcja została sfinansowana w ramach leasingu zwrotnego z firmą Pekao Leasing Sp. z o.o. Kwota pożyczki to 11 mln zł, ostateczny termin spłaty to 30 czerwca 2021 r. Oprocentowanie WIBOR1M + marża 1,2%. 24.02.2024 r. podpisano aneks nr 4 do pożyczki wydłużający termin spłaty do 31.12.2024. 15 października 2020 roku Enter Air Sp. z o.o. udzieliła pożyczki Enter Air S.A. na sfinansowanie ewentualnej inwestycji na rynku w kwocie 14.600 tys. USD. Pożyczka została w całości spłacona na 31.12.2020, na saldzie pozostały jedynie naliczone odsetki (oprocentowanie 4% w skali roku). W dniu 4 stycznia 2021 r. spółka Enter Air Sp. z o.o. udzieliła spółce Enter Air S.A. pożyczki wysokości 13.000 tys. USD na okres do dnia 31 grudnia 2021 r. Środki z pożyczki są przeznaczone na realizację rozważanych planów 73 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) inwestycyjnych. Oprocentowanie pożyczki wynosi 4%. W 2021 roku spłacono 448 tys. USD w.w. pożyczki. 24.02.2024 r. podpisano aneks nr 3 do pożyczki wydłużający termin spłaty do 31.12.2024. W dniu 9 marca 2015 roku Spółka Enter Air Sp. z o.o udzieliła spółce zależnej – Enter Air Services Sp. z o.o. pożyczki na zakup nieruchomości, pożyczka ta pozostała nierozliczona na koniec omawianego roku obrotowego.Jest ona oprocentowana według stopy WIBOR 3M powiększonej o 1%. Strony uzgodniły pierwotnie termin spłaty pożyczki na 8 marca 2021 r., jednakże na mocy aneksu do umowy zawartego w marcu 2024 roku termin spłaty pożyczki został przeniesiony na marzec 2025. W dniu 1 czerwca 2021 roku Enter Air S.A. udzieliła pożyczki Enter Air Executive Services Sp. z o.o. w wysokości 700 tys. PLN oraz 500 tys. EUR w celu wykupu przez pożyczkobiorcę samolotu Pilatus z leasingu. Data spłaty pożyczki wynikająca z aneksu nr 2 do umowy to 28.06.2024 r.Pożyczka została oprocentowana odpowiednio 1,2% marży + WIBOR1M oraz 1,2% marży + EURIBOR1M. W 2019 roku Spółka Enter Air sp. z o.o udzieliła nowe pożyczki podmiotowi stowarzyszonemu Chair Airlines AG. Pożyczki zostały udzielone w walucie, ich wartość na dzień 31.12.2020 roku to 3.500 tys. USD. Zgodnie z zapisami umów pożyczkobiorca na koniec umowy spłaca całość kapitału i naliczone odsetki (odsetki nie są kapitalizowane w okresie umowy), nie występują również żadne dodatkowe opłaty i prowizje. Ze względu na trwającą pandemię obniżono oprocentowanie pożyczki z 4% do 0,1% w latach 2019-2020, przy jednoczesnym wzroście oprocentowania do 5% w kolejnych latach. Termin wymagalności pożyczek został odroczony ze względu na otrzymaną pomoc rządu szwajcarskiego przez Chair Airlines AG. Na mocy umowy o pożyczkę w kwocie 500 tys. CHF w ramach Covid-19 Chair Airlines AG został zobligowany do wstrzymania wypłat dywidend i pożyczek spółkom i właścicielom z grupy, co zostało przytoczone w sprawozdaniu finansowym Chair Airlines AG i spowodowało zmianę prezentacji pożyczki w pozycji inwestycje długoterminowe. 24 listopada 2022 roku dokonano konwersji pożyczek na udziały w kwocie 999,7 tys. CHF. Jednocześnie większościowy udziałowiec Chair Airlines AG dokonał podwyższenia swojego wkładu w kwocie 1.000,3 tys. CHF. Chair Airlines AG Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Stan na początek okresu 12.960 15.559 Kwota nowo - udzielonych pożyczek - Konwersja pożyczki na udziały - (4.779) Naliczone odsetki 516 779 Spłacone odsetki (1.629) - Wycena bilansowa (1.348) 1.401 Stan na koniec okresu 10.499 12.960 W roku 2020 Enter Air Sp. z o.o. udzieliła pożyczki na kwotę 1 901 tys. zł podmiotowi stowarzyszonemu Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. Pożyczka ma zostać zwrócona najpóźniej po okresie 10 lat. Przyjęte w umowie oprocentowanie to 6% w skali roku. 12 kwietnia 2022 r. Enter Air Sp. z o.o. udzieliła pożyczki na kwotę 210 tys. USD podmiotowi stowarzyszonemu Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. Pożyczka ma zostać zwrócona najpóźniej po okresie 10 lat. Przyjęte w umowie oprocentowanie to 6% w skali roku. 02 listopada 2022 r. Enter Air Sp. z o.o. udzieliła pożyczki na kwotę 672 tys. USD podmiotowi stowarzyszonemu Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. Pożyczka ma zostać zwrócona najpóźniej po okresie 10 lat. Przyjęte w umowie oprocentowanie to 6% w skali roku. 74 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 26 maja 2023 r. Enter Air Sp. z o.o. udzieliła pożyczki na kwotę 335 tys. USD podmiotowi stowarzyszonemu Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. Pożyczka ma zostać zwrócona najpóźniej po okresie 10 lat. Przyjęte w umowie oprocentowanie to 6% w skali roku. Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Stan na początek okresu 6.179 2.122 Kwota nowo - udzielonych pożyczek 1.409 4.053 Naliczone odsetki 385 174 Wycena bilansowa (522) (170) Stan na koniec okresu 7.451 6.179 W okresie objętym sprawozdaniem nie udzielono pożyczek członkom Zarządu ani Radzie Nadzorczej. 6.5Transakcje z podmiotami powiązanymi poprzez Głównego Akcjonariusza Poniższa tabela przedstawia łączną wartość transakcji podmiotów z Grupy podmiotami powiązanymi poprzez Głównego Akcjonariusza we wskazanych okresach oraz według stanu na wskazany dzień. Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN AIRNET sp z o.o. Przychody ze sprzedaży - - Zakupy 109 93 Należności od podmiotu powiązanego - - Zobowiązania wobec podmiotu powiązanego - - AIRNET Services sp z o.o. Przychody ze sprzedaży - - Zakupy - - Zobowiązania wobec podmiotu powiązanego - - Należności od podmiotu powiązanego - - Airnet Sp. z o.o. wykonuje na rzecz Enter Air Sp. z o.o. usługi związane z wynajmem pomieszczenia magazynowego i biurowego położonego w Warszawie przy Al.Krakowskiej 106. Powyższe transakcje pomiędzy podmiotami wchodzącymi w skład Grupy a podmiotami powiązanymi spoza Grupy zawierane były w ramach zwykłego toku prowadzonej działalności. 6.6Wynagrodzenie członków rady nadzorczej Poniższa tabela zawiera wynagrodzenie wypłacone lub należne członkom rad nadzorczych spółek z Grupy we wskazanych okresach. Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Wynagrodzenie członków Rady Nadzorczej 319 293 75 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 6.7Transakcje ze spółką Student Club Sp. z o.o. W okresie objętym sprawozdaniem, spółki z Grupy zawierały transakcje ze spółką Student Club sp. z o.o., której prezesem zarządu i wspólnikiem jest pani Ewa Kubrak - Przewodnicząca Rady Nadzorczej Enter Air S.A. Transakcje pomiędzy spółką Student Club sp. z o.o. polegały na zakupie biletów lotniczych dla członków załóg i były zawierane na warunkach rynkowych. Wartość tych zakupów w 2023 roku wyniosła 12.640 tys. PLN z czego 11.536 tys. PLN to wartość pośrednictwa sprzedaży biletów lotniczych na potrzeby Enter Air a 1.104 tys. PLN to prowizyjne wynagrodzenie Student Club. Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Student Club Sp. z o.o. Przychody ze sprzedaży 78 68 Zakupy- prowizja Spółki 1.104 697 Zakupy- wartość zakupionych biletów 11.536 7.607 Zobowiązania 411 248 Depozyty 6 6 6.8Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych W danych finansowych za okres zakończony 31 grudnia 2023 przedstawiono skonsolidowane dane finansowe Grupy Kapitałowej Enter Air S.A. Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 '000 PLN '000 PLN Wynik finansowy przed opodatkowaniem 240.531 77.138 Korekty wyniku przed opodatkowaniem Amortyzacja z RZiS 238.991 217.063 Różnice kursowe (134.454) 95.308 Zapłacony podatek dochodowy (9.191) (68) Odsetki, w tym: Kredyty 6.972 5.261 PFR 1.278 1.983 Leasing 60.716 43.273 Naliczone odsetki od pożyczek (901) (954) Wycena metodą praw własności (8.112) 1.679 Wynik na sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych - 40.894 Wycena IRS 1.112 (3.263) Wycena SWAP i FORWARD 5.797 - Odpis aktualizujący środki trwałe - (36.587) Zmiana stanu rezerw według BZ-BO bilansu 641 254 Zmiana stanu zapasów według BZ-BO bilansu (2.230) (335) Zmiana stanu należności krótko i długoterminowych: (48.599) (55.539) Zmiana stanu zobowiązań - bez leasingu: Zmiana BZ-BO bilansu (944) 31.096 Pozostałe korekty - umorzenie pożyczki PFR - (56.898) Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej 351.607 360.305 76 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 6.9Instrumenty finansowe Działalność prowadzona przez Grupę naraża ją na wiele różnych rodzajów ryzyka finansowego, ryzyko rynkowe w tym głównie ryzyko kursów walut oraz ryzyko zmiany stóp procentowych, ryzyko kredytowe oraz ryzyko płynności. Ogólne zasady, którymi kieruje się Grupa przy zarządzaniu ryzykiem skupiają się na nieprzewidywalności rynków finansowych i podejmowaniu działań minimalizujących potencjalnie negatywne wpływy na wynik finansowy Grupy. Grupa stara się przenosić dające się określić ryzyka na swoich dostawców i odbiorców. Takie podejście przekłada się na możliwą do osiągnięcia rentowność, a z drugiej strony ogranicza zaangażowanie Grupy w działania zarządzania ryzykiem. Grupa posiada możliwość wykorzystania pochodnych instrumentów finansowych w celu zabezpieczenia się przed niektórymi zagrożeniami. 6.9.1Kategorie instrumentów finansowych Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Inwestycje - pożyczki długoterminowe udzielone jednostkom stowarzyszonym 17.950 19.139 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 275.667 293.327 Należności handlowe - krótkoterm. 125.512 99.541 Należności handlowe- długoterminowe 98.636 95.415 517.765 507.422 Pozostałe zobowiązania finansowe Zobowiązania handlowe 131.364 135.129 Kredyty 189.337 215.705 Zobowiązania z tytułu leasingu 1.348.556 1.248.291 IRS (52) (1.164) SWAP, FORWARD 5.797 - 1.675.002 1.597.961 6.9.2Ryzyko rynkowe Ryzyko zmiany kursów walut Grupa prowadzi swoją działalność na różnych rynkach zagranicznych, wobec czego ceny jej usług oraz ponoszone przez nią koszty są denominowane w różnych walutach, przede wszystkim w USD, w mniejszym zaś stopniu w EUR, GBP czy PLN. Ekspozycja na ryzyko walutowe wynika z możliwości niedopasowania poziomu przychodów i wydatków w różnych walutach, co może narazić Grupę na straty w przypadku niekorzystnego ukształtowania się kursu wymiany poszczególnych walut. W celu zmniejszenia ekspozycji na ryzyko walutowe Grupa odpowiednio równoważy proporcje przychodów i wydatków w poszczególnych walutach oraz zawiera umowy zabezpieczające przed ryzykiem zmiany kursu lub korzysta ze specjalnych linii kredytowych. Wrażliwość na ryzyko zmiany kursów walut Wrażliwość na ryzyko kursowe dotyczy trzech obszarów w obrębie działalności Grupy. Pierwszy to stała ekspozycja na PLN sięgająca do 200 mln PLN. Jest to kwota, którą Grupa musi zakupić w ciągu roku by pokryć koszty ponoszone w tej walucie i w tym celu musi sprzedać EUR, USD lub GBP. 77 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) kurs PLN/USD 3,9350 3,9850 4,0350 4,0850 4,1350 4,1850 Zapotrzebowanie na PLN (w tys.PLN) 200.000 50.826 50.188 49.566 48.960 48.368 47.790 zmiana w tys.PLN przy zmianie kursu o 5gr (2.511) (2.479) (2.445) (2.418) (2.390) - zmiana w tys.PLN przy zmianie kursu o 25gr (12.706) Drugim obszarem jest możliwość utraty wartości aktywów długoterminowych denominowanych w USD. kurs USD/PLN 3,9350 3,9850 4,0350 4,0850 4,1350 4,1850 Należności długoterminowe (w tys.USD) 15.015 59.084 59.835 60.586 61.336 62.087 62.838 zmiana w tys.PLN przy zmianie kursu o 5gr 751 751 750 751 751 - zmiana w tys.PLN przy zmianie kursu o 25gr 3.754 Kolejnym obszarem jest wpływ zmiany kursu USD i EUR wobec PLN na wycenę zobowiązań z tytułu leasingu. kurs USD/PLN 3,9350 3,9850 4,0350 4,0850 4,1350 4,1850 Zobowiązania z tytułu leasingu (w tys.USD) 331.592 1.304.815 1.321.394 1.337.974 1.354.553 1.371.133 1.387.713 zmiana w tys.PLN przy zmianie kursu o 5gr 16.579 16.580 16.579 16.580 16.580 - zmiana w tys.PLN przy zmianie kursu o 25gr 82.898 kurs EUR/PLN 4,3480 4,3980 4,4480 4,4980 4,5480 4,5980 Zobowiązania z tytułu leasingu (w tys.EUR) 9.867 42.902 43.395 43.888 44.382 44.875 45.368 zmiana w tys.PLN przy zmianie kursu o 5gr 493 493 494 493 493 - zmiana w tys.PLN przy zmianie kursu o 25gr 2.466 78 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Ryzyko stóp procentowych Grupa jest narażona na ryzyko stóp procentowych, ponieważ należące do niej podmioty pożyczają środki oprocentowane według stóp zmiennych. Kredyty obrotowe mające charakter krótkoterminowy nie wiążą się z istotnym ryzykiem zmiany stopy bazowej w okresie kredytowania. Ryzyko stóp procentowych, na jakie jest narażona Grupa, dotyczy głównie zobowiązań z tytułu leasingu. Enter Air Sp. z o.o. stosuje zabezpieczenie zmienności stóp procentowych (IRS) dla płatności odsetkowych z tytułu jednej umowy leasingu w walucie USD. Wrażliwość na wahania stóp procentowych Zgodnie z analizą przeprowadzoną przez Grupę, wzrost średniorocznych stóp procentowych SOFR o 0,1p.p. spowodowałby wzrost obciążeń odsetkowych w okresie sprawozdawczym o ok. 127 tys. zł. Natomiast wzrost średniorocznych stóp procentowych EURIBOR o 0,1p.p. spowodowałby wzrost obciążeń odsetkowych w okresie sprawozdawczym o ok. 42 tys. zł. Pozostałe rodzaje ryzyka cenowego W okresie objętym sprawozdaniem Grupa nie dokonywała inwestycji w papiery wartościowe i nie posiada ekspozycji na ryzyko związane ze zmianą cen papierów wartościowych. Ryzyko kredytowe Ryzyko kredytowe oznacza ryzyko, że kontrahent nie dopełni zobowiązań umownych, w wyniku czego Grupa poniesie straty finansowe. Grupa stosuje zasadę podejmowania współpracy wyłącznie z kontrahentami o sprawdzonej wiarygodności kredytowej; w razie potrzeby uzyskując stosowne zabezpieczenie jako narzędzie redukcji ryzyka strat finansowych z tytułu niedotrzymania warunków umowy. Na należności z tytułu dostaw i usług składają się kwoty należne od niedużej liczby klientów, Grupa prowadzi bieżącą ocenę stanu należności. Grupa narażona jest na istotne ryzyko kredytowe wobec pojedynczego kontrahenta (koncentracja), które ogranicza wymagając wnoszenia przez kontrahentów przedpłat na poczet realizacji operacji lotniczych. Ryzyko kredytowe dotyczące środków płynnych i instrumentów pochodnych jest ograniczone, ponieważ kontrahentami Grupy są banki o wysokim ratingu kredytowym przyznawanym przez międzynarodowe agencje ratingowe. Zarządzanie ryzykiem płynności Prognozowanie przepływów pieniężnych realizowane jest przez dział finansowy Grupy, który monitoruje kroczące prognozy wymogów dotyczących płynności w celu zagwarantowania, że Grupa posiada wystarczające środki pieniężne dla zaspokojenia potrzeb operacyjnych przy jednoczesnym utrzymaniu wystarczającej rezerwy w postaci niewypłaconych gwarantowanych linii kredytowych. Takie prognozowanie uwzględnia plany Grupy w zakresie zapotrzebowania na finansowanie zewnętrzne, konieczność przestrzegania warunków zaciągniętych zobowiązań, zgodności z wewnętrznymi i docelowymi wskaźnikami bilansowymi oraz, jeśli znajdują zastosowanie, przestrzeganie właściwych wymogów regulacyjnych bądź prawnych. Wskaźniki płynności dla Grupy Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 płynność I Aktywa obrotowe / zobowiązania krótkoterminowe 0,69 0,74 płynność II Aktywa obrotowe-zapasy / zobowiązania krótkoterminowe 0,68 0,73 płynność III Środki pieniężne i ich ekwiwalenty / zobowiązania krótkoterminowe 0,42 0,51 . 79 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 6.10Wycena w wartości godziwej Niniejsza nota przedstawia informacje dotyczące sposobu określania wartości godziwej różnych aktywów i zobowiązań finansowych przez Grupę. Enter Air Sp. z o.o. stosuje zabezpieczenie zmienności stóp procentowych (IRS) dla płatności odsetkowych z tytułu jednej umowy leasingu walucie USD. Wycena IRS dokonywana jest co kwartał i prezentowana jest w pozycji zobowiązania z tytułu leasingu i inne finansowe. Na dzień bilansowy wynosiła -52 tys. zł Grupa zawarła transakcje pochodne, zabezpieczające ceny paliwa lotniczego. Transakcje mają charakter krótkoterminowy (obejmują okres od 1 do 3 miesięcy) i mają na celu obniżenie ryzyka negatywnych skutków ewentualnego nagłego wzrostu cen paliwa lotniczego. Grupa wykorzystuje instrumenty pochodne m.in. do zabezpieczania ryzyka zmiany kursów walutowych, gwałtownych zmian cen paliwa lotniczego oraz praw do emisji CO2. Wycena instrumentów swap i forward na dzień bilansowy wyniosła -5.797 tys. zł i została zaprezentowana jako inne zobowiązania finansowe. . Wartość aktywów i zobowiązań finansowych Spółki, które nie są wyceniane na bieżąco w wartości godziwej (ale wymagane są ujawnienia o wartościach godziwych) przedstawia poniższa tabela: Wartość bilansowa Wartość godziwa 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN Aktywa finansowe - pożyczki i należności: Inwestycje - pożyczki długoterminowe udzielone jednostkom stowarzyszonym 17.950 19.139 17.950 19.139 Należności handlowe - krótkoterminowe 125.512 99.541 125.512 99.541 Należności handlowe - długoterminowe 98.636 95.415 98.636 95.415 Aktywa finansowe razem: 242.098 214.095 242.098 214.095 Zobowiązania finansowe - wyceniane w zamortyzowanym koszcie: Kredyty bankowe 189.337 215.705 189.337 215.705 Zobowiązania z tytułu leasingu i inne finansowe 1.354.301 1.247.127 1.354.301 1.247.127 Zobowiązania handlowe 131.364 135.129 131.364 135.129 Zobowiązania finansowe razem: 1.675.002 1.597.961 1.675.002 1.597.961 6.11Zdarzenia po dniu bilansowym Po dacie bilansowej nie wystąpiły żadne istotne zdarzenia mające wpływ na sytuację finansową i majątkową oraz wyniki finansowe Grupy prezentowane w niniejszym sprawozdaniu finansowym. Grupa ma stabilną sytuację finansową, umożliwiającą zrównoważone podejście do wyzwań związanych z obecnym kryzysem i będzie stale monitorować rozwój wydarzeń dostosowując swoje działania do zmieniających się warunków rynkowych. 2 stycznia 2024 r roku Enter Air sp. z o.o. dokonała wpłaty na podwyższenie kapitału zakładowego spółki FLY4 Airlines Green Limited w kwocie 1 019 949 EUR. 28 lutego 2024 r. roku Enter Air sp. z o.o. dokonała wpłaty na podwyższenie kapitału zakładowego spółki FLY4 Airlines Green Limited w kwocie 3 060 000 EUR. W wyniku powyższych transakcji EA zachowało udział 51% - Partner JV dokonał analogicznych wpłat. 5 Marca 2024 roku Irlandzki Urząd Lotniczy (IAA) wydał Certyfikat przewoźnika lotniczego (AOC) dla spółki FLY4 Airlines Green Limited. Na dzień 31.12.2023 Enter Air Sp. z o.o. posiada w SKY24 Sp. z o.o. 22.000 udziałów o nominalnej wartości 50 zł za 1 udział. Przedmiotem działalności będzie głównie działalność związana z tworzeniem i serwisem oprogramowania 80 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) operacyjnego dla linii lotniczych. Na dzień publikacji raportu nastąpiła rejestracja podwyższenia kapitału zakładowego, a wspólnikami Enter Air SKY24 Sp. z o.o. są Enter Air sp. z o.o. posiadająca 22.000 udziały o wartości nominalnej 50 zł każdy i łącznej wartości nominalnej 1.100.000 zł oraz Pan Jarosław Urbanowicz posiadający 9.428 udziałów o łącznej wartości nominalnej 471.400 zł. W dniu 20 marca 2024 roku Enter Air Services Sp. z o.o. zawiązała na Węgrzech spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą Enter Air Hungary korlátolt felelősségű társaság (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością): której jest jedynym wspólnikiem. Kapitał zakładowy tej spółki wynosi 3.000.000 HUF. Założenie węgierskiej spółki jest konsekwencją realizacji planów Grupy dotyczących rozszerzenia obszaru działalności o elementy obsługi hangarowej. Spółka rozważa najem hangaru do obsługi technicznej na Węgrzech. W dniu 5 kwietnia 2024 roku, Enter Air Executive Services zawarło umowę zakupu Pilatusa PC12 za cenę 4.050.000 USD. Zakup został sfinansowany pożyczką udzieloną przez Enter Air S.A. w dniu 09.04.2024 r. na kwotę 4.050.000 USD. Oprocentowanie pożyczki jest stałe i wynosi 6,85% w skali roku. Termin zwrotu pożyczki to 12 miesięcy od dnia jej udzielenia Grupa zawarła szereg umów z touroperatorami w 2024 roku, te znaczące publikowane są na stronie internetowej: https://ir.enterair.pl/. . 6.12Kursy walut obcych Do wyceny pozycji skonsolidowanego sprawozdania finansowego z sytuacji finansowej wyrażonych w walutach obcych przyjęto następujące kursy walut obcych w złotych: EUR USD GBP 30.12.2022 4,6899 4,4018 5,2957 29.12.2023 4,3480 3,9350 4,9997 6.13Zarządzanie ryzykiem kapitałowym Rynek lotów czarterowych związanych z turystycznymi wyjazdami zagranicznymi cechuje się bardzo dużą sezonowością. W trakcie sezonu letniego Grupa wykorzystuje całą posiadaną flotę, natomiast zimą wykorzystanie to spada nie więcej niż o 30%. Grupa wykorzystuje ten okres na wykonywanie koniecznych przeglądów, jednakże jednocześnie jej przepływy pieniężne maleją i w celu terminowego opłacenia wszystkich badań niezbędne jest otrzymanie linii kredytowej. Grupa na bieżąco monitoruje wskaźniki zadłużenia i posiada wiarygodną historię kredytową. Ogólna strategia działania Grupy nie zmieniła się od 2012 roku. Struktura kapitałowa Grupy obejmuje zadłużenie, na które składają się kredyty, środki pieniężne i ich ekwiwalenty oraz kapitał przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej, w tym udziały, kapitały zapasowe. Grupa finansuje swoją działalność głównie leasingiem, cała posiadana flota Grupy znajduje się w leasingu, dlatego nie ma konieczności kumulowania kapitału własnego. Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2023 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Kapitał własny przypadający właścicielom jednostki dominującej 357.754 161.319 Kredyty i pożyczki razem 189.337 215.705 Zobowiązanie z tytułu leasingu i inne finansowe 1.354.301 1.247.127 Razem zadłużenie odsetkowe 1.543.638 1.462.832 Współczynnik zadłużenia odsetkowego 4,3 9,1 81 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 6.14Sprawy sądowe Na moment sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego toczą się następujące sprawy sądowe z udziałem Grupy: Sprawy, których przedmiotem są odszkodowania pasażerskie z tytułu opóźnienia operacji lotniczych lub opóźnienia w dostarczeniu bagażu. Sprawa sądowa z udziałem Enter Air Sp. z o.o. i Enter Air S.A. tocząca się przed Sądem Okręgowym w Warszawie. Przedmiotem sporu jest roszczenie o zaniechanie rozpowszechniania treści naruszających dobra osobiste byłych pracowników Spółki Enter Air Sp. z o.o. Kwota roszczenia to 250 tys. zł na rzecz każdego z pozwanych (łącznie 500 tys. zł) tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych oraz o zaniechanie działań naruszających dobra osobiste. Postępowanie nie jest prawomocne. Zarząd stoi na stanowisku, że nawet w razie podjęcia przez Sąd Apelacyjny nałożenia kary, ryzyko obciążenia Spółek jest niskie, gdyż podjęte zostały wszystkie możliwe działania mające na celu wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu, co powinno skutkować odmową uwzględnienia wniosku o nałożenie kary. Roszczenie Spółki Enter Air Sp. z o. o. o zapłatę odszkodowania w sprawie toczącej się przez Sądem Okręgowym w Warszawie. Pozew został złożony pismem z dnia 17 grudnia 2018 roku, a wartość przedmiotu sporu to 1.415.607,00 PLN. 21 maja 2021 Sąd wydał wyrok zaoczny zasądzający na rzecz Enter Air żądaną kwotę. Prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Roszczenie przeciwko Enter Air Sp. z o. o. o zapłatę solidarnie łącznej kwoty w wysokości 11.631.326 PLN tytułem zwrotu depozytu i opłat, zapłaty kary umownej oraz odszkodowania w związku z naruszeniem postanowień umów dotyczących obsługi lotów czarterowych realizowanych przy użyciu statków powietrznych Enter Air sp. z o.o. Wyrokiem z dnia 29.09.2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo. Wyrok stał się prawomocny, gdyż żadna ze stron nie wniosła apelacji. Roszczenie przeciwko Enter Air Sp. z o. o. o zapłatę solidarnie łącznej kwoty w wysokości 5.385.550 EUR tytułem odszkodowania za straty poniesione przez powodów na skutek popełnionych czynów nieuczciwej konkurencji. Postępowanie toczy się przed Sądem Gospodarczym w Paryżu. Spółka nie miała żadnych bezpośrednich relacji biznesowych z podmiotem, który wytoczył powództwo, wobec czego Grupa stoi na stanowisku, że powództwo powinno zostać oddalone. Grupa nie zawiązywała rezerwy na tę sprawę sporną, ponieważ zgodnie z MSR 37 możliwość zaistnienia wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne jest znikoma. Obecnie postępowanie względem Spółki jest zawieszone. Europejski nakaz zapłaty na kwotę 9.343.640,00 EUR plus odsetki przeciwko Enter Air Sp. z o. o. Enter Air wniósł w terminie sprzeciw od europejskiego nakazu zapłaty, który spowoduje rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy we właściwym trybie. Enter Air podniósł w sprzeciwie szereg zarzutów uzasadniających oddalenie powództwa w całości, w tym (i) wygaśnięcie umowy na skutek niespełnienia się warunków zawieszających, co spowodowało, że umowa nie wywołała żadnych skutków prawnych. W związku z wniesieniem w terminie sprzeciwu od europejskiego nakazu zapłaty, nakaz ten automatycznie utracił moc, a sprawa została skierowana do postępowania gospodarczego. Sąd skierował następnie strony do mediacji, która nie doprowadziła do zawarcia przez strony ugody. Obecnie sąd prowadzi postępowanie sądowe, wyznacza kolejne terminy rozpraw, w trakcie których przesłuchuje świadków powołanych przez stronyGrupa nie zawiązywała rezerwy na tę sprawę sporną, ponieważ zgodnie z MSR 37 możliwość zaistnienia wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne jest znikoma Pozew Spółki Enter Air Sp. z o. o. w postępowaniu nakazowym przeciwko dłużnikowi o zapłatę kwoty 1.543.803,39 PLN powiększonej o odsetki umowne w sprawie toczącej się od 2023 roku przez Sądem Okręgowym w Gdańsku. Pozew Spółki Enter Air Sp. z o. o. o zwrot kaucji w kwocie 500.000 EUR. 82 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2023 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 6.15Wynagrodzenie firmy audytorskiej Firma audytorska została wybrana przez Radę Nadzorczą Enter Air S.A. uchwałą z dnia 25 kwietnia 2023 r. w sprawie wyboru firmy audytorskiej do badania: sprawozdania finansowego Spółki Enter Air S.A. za 2023 i 2024 rok (łącznie z przeglądem) skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej za 2023 oraz 2024 rok (łącznie z przeglądem). Jako firmę audytorską do badania sprawozdań finansowych wybrano firmę PKF Consult sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Warszawie, wpisaną na listę firm audytorskich pod nr 477. Umowę zawarto w dniu 29 sierpnia 2023 r. Wynagrodzenie audytora w okresach sprawozdawczych kształtowało się ogółem następująco: Za okres: Za okres: od 01.01.2023 od 01.01.2022 do 31.12.2023 do 31.12.2022 000' PLN 000' PLN Badanie sprawozdań finansowych w tym spółek zależnych 335 242 Przegląd 149 126 Inne usługi atestacyjne 14 10 498 378 83

AI Terminal

More from Enter Air S.A.

Talk to a Data Expert