Enter Air S.A.

enterair_2022-12-31_pl.xhtml iso4217:PLNxbrli:sharesiso4217:PLN259400ISS4NOAMTC9I172021-01-012021-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400ISS4NOAMTC9I172021-01-012021-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400ISS4NOAMTC9I172021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400ISS4NOAMTC9I172021-01-012021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400ISS4NOAMTC9I172021-01-012021-12-31ifrs-full:SharePremiumMember259400ISS4NOAMTC9I172021-01-012021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400ISS4NOAMTC9I172021-01-01259400ISS4NOAMTC9I172021-01-01ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400ISS4NOAMTC9I172021-01-01ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400ISS4NOAMTC9I172021-01-01ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400ISS4NOAMTC9I172021-01-01ifrs-full:RetainedEarningsMember259400ISS4NOAMTC9I172021-01-01ifrs-full:SharePremiumMember259400ISS4NOAMTC9I172021-01-01ifrs-full:IssuedCapitalMember259400ISS4NOAMTC9I172022-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400ISS4NOAMTC9I172022-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400ISS4NOAMTC9I172022-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400ISS4NOAMTC9I172022-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400ISS4NOAMTC9I172022-12-31ifrs-full:SharePremiumMember259400ISS4NOAMTC9I172022-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400ISS4NOAMTC9I172022-01-012022-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400ISS4NOAMTC9I172022-01-012022-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400ISS4NOAMTC9I172022-01-012022-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400ISS4NOAMTC9I172022-01-012022-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400ISS4NOAMTC9I172022-01-012022-12-31ifrs-full:SharePremiumMember259400ISS4NOAMTC9I172022-01-012022-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400ISS4NOAMTC9I172021-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400ISS4NOAMTC9I172021-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400ISS4NOAMTC9I172021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400ISS4NOAMTC9I172021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400ISS4NOAMTC9I172021-12-31ifrs-full:SharePremiumMember259400ISS4NOAMTC9I172021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400ISS4NOAMTC9I172021-12-31259400ISS4NOAMTC9I172022-12-31259400ISS4NOAMTC9I172021-01-012021-12-31259400ISS4NOAMTC9I172022-01-012022-12-31 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupa Kapitałowa Enter Air S.A. za okres od 1 stycznia 2022 do 31 grudnia 2022 SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE GRUPY KAPITAŁOWEJ ENTER AIR S.A. ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2022 DO 31 GRUDNIA 2022 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe składające się ze sprawozdania z sytuacji finansowej, sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów, sprawozdania ze zmian w kapitale własnym, sprawozdania z przepływów pieniężnych oraz not i pozostałych informacji objaśniających zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej i przedstawione w niniejszym dokumencie w następującej kolejności: Skonsolidowane sprawozdanie z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów za okres sprawozdawczy od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 wykazujące całkowity zysk ogółem w kwocie 72.271 tys. zł. Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej na dzień 31 grudnia 2022, które po stronie aktywów i pasywów pokazuje kwotę 1.849.802 tys. zł. Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym za okres sprawozdawczy od 1 stycznia do 31 grudnia 2022, wykazujący wzrost kapitałów o 72.271 tys. zł. Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych za okres sprawozdawczy od 1 stycznia do 31 grudnia 2022, wykazujące zwiększenie środków pieniężnych i ich ekwiwalentów o 21.396 tys. zł. Noty i pozostałe informacje objaśniające do skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grzegorz Polaniecki Marcin Kubrak Członek Zarządu Członek Zarządu Andrzej Kobielski Członek Zarządu Warszawa, 27 kwietnia 2023 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) SPIS TREŚCI SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE GRUPY KAPITAŁOWEJ ENTER AIR S.A. ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2022 DO 31 GRUDNIA 20222 1List prezesa4 2Oświadczenia zarządu4 3Wybrane dane finansowe, zawierające podstawowe pozycje skonsolidowanego sprawozdania finansowego5 4Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 20226 4.1Skonsolidowane sprawozdanie z wyniku i całkowitych dochodów6 4.2Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej8 4.3Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym10 4.4Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych12 5Wprowadzenie do skonsolidowanego sprawozdania finansowego14 5.1Dane organizacyjne jednostki dominującej14 5.2Skład Zarządu i Rady Nadzorczej Spółki15 5.3Opis organizacji Grupy Kapitałowej emitenta15 5.4Zmiany w strukturze jednostki gospodarczej16 5.5Zatwierdzenie sprawozdania finansowego do publikacji16 5.6Zasady (polityka) rachunkowości i metody obliczeniowe16 5.7Zasady konsolidacji43 5.8Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego sporządzonego za okres sprawozdawczy od 1 stycznia do 31 grudnia 2022144 6Informacje dodatkowe do skonsolidowanego sprawozdania finansowego72 6.1Istotne zmiany wartości kwot szacunkowych prezentowanych w sprawozdaniu72 6.2Transakcje z podmiotami powiązanymi72 6.3Wynagrodzenia kluczowych członków kadry kierowniczej75 6.4Pożyczki udzielone podmiotom powiązanym76 6.5Transakcje z podmiotami powiązanymi poprzez Głównego Akcjonariusza78 6.6Wynagrodzenie członków rady nadzorczej78 6.7Transakcje ze spółką Student Club Sp. z o.o.78 6.8Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych79 6.9Instrumenty finansowe80 6.10Wycena w wartości godziwej83 6.11Zdarzenia po dniu bilansowym83 6.12Kursy walut obcych84 6.13Zarządzanie ryzykiem kapitałowym84 6.14Sprawy sądowe84 6.15Wynagrodzenie firmy audytorskiej85 3 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 1List prezesa List Prezesa został dołączony do niniejszego sprawozdania w formie osobnego dokumentu. 2Oświadczenia zarządu Informacja Zarządu Spółki dominującej - Enter Air S.A. w sprawie wyboru firmy audytorskiej została dołączona do niniejszego sprawozdania w formie dodatkowego dokumentu. Oświadczenie Zarządu Spółki dominującej dotyczące danych finansowych zostało dołączone do niniejszego sprawozdania w formie odrębnego dokumentu. 4 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 3Wybrane dane finansowe, zawierające podstawowe pozycje skonsolidowanego sprawozdania finansowego Za okres: Za okres: Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN 000' EUR 000' EUR Sprawozdanie z całkowitych dochodów Przychody netto ze sprzedaży 2.255.798 1120.296 481.155 244.740 Zysk (strata) brutto ze sprzedaży 216.081 52.135 46.089 11.389 Zysk (strata) brutto z działalności operacyjnej 225.616 (14.663) 48.123 (3.203) Zysk za rok obrotowy z działalności kontynuowanej 72.271 (117.117) 15.415 (25.585) Sprawozdanie z przepływów pieniężnych Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej 360.305 225.490 76.852 49.261 Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej 10.470 (1.055) 2233 (.230) Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (349.379) (35.410) (74.521) (7.736) Przepływy pieniężne netto razem 24.639 189.893 4.564 41.295 Stan na dzień Stan na dzień Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN 000' EUR 000' EUR Sprawozdanie z sytuacji finansowej Rzeczowe aktywa trwałe 1.258.804 1.236.258 268.407 268.787 Aktywa obrotowe 422.892 351.623 90.171 76.450 Kapitał podstawowy 17.544 17.544 3.741 3.814 Kapitał własny 161.319 89.048 34.397 19.361 Zobowiązania długoterminowe 1.116.534 1101.229 238.072 239.429 Zobowiązania krótkoterminowe 571.949 556.722 121.953 121.042 Zasady przeliczenia wybranych danych finansowych Poszczególne pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej przeliczono według ustalonego przez NBP kursu wymiany złotego na EUR obowiązującego na dzień 30.12.2022 r., tj. 4,6899 EUR/PLN i dane porównywalne na dzień 31.12.2021 r., tj. 4,5994 EUR/PLN. Poszczególne pozycje sprawozdania z całkowitych dochodów oraz sprawozdania z przepływów pieniężnych przeliczono według kursu stanowiącego średnią arytmetyczną średnich kursów ustalonych przez NBP na ostatni dzień każdego zakończonego miesiąca okresu sprawozdawczego tj. za okres 12 miesięcy zakończony 30.12.2022 r. – 4,6883 EUR/PLN i dane porównywalne za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021 r. – 4, 5775 EUR/PLN. 5 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 4Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 4.1Skonsolidowane sprawozdanie z wyniku i całkowitych dochodów Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 NOTA 000' PLN 000' PLN Przychody ze sprzedaży 1,2 2 255 798 1 120 296 Koszt własny sprzedaży 3 (2 039 717) (1 068 161) Zysk brutto na sprzedaży 216 081 52 135 Koszty sprzedaży 3 (1 061) (599) Koszty ogólnego zarządu 3 (42 325) (35 572) Pozostałe przychody operacyjne 57 700 10 294 Pozostałe koszty operacyjne 4 (4 779) (40 921) Zysk (strata) z działalności operacyjnej 225 616 (14 663) Odpis na szacowane straty kredytowe 4 (1 232) 600 Przychody (koszty) finansowe netto 5 (145 567) (124 949) Wynik rozliczenia jednostek wycenianych metodą praw własności 6 (1 679) (2 060) Zysk (strata) przed opodatkowaniem 77 138 (141 072) Podatek dochodowy 7 (4 867) 23 955 Zysk (strata) z działalności kontynuowanej 72 271 (117 117) Zysk (strata) z działalności zaniechanej - - Zysk (strata) 72 271 (117 117) Inne całkowite dochody - - Całkowite dochody 72 271 (117 117) Zysk (strata), przypadający na właścicieli jednostki dominującej 72 271 (117 117) Zysk (strata), przypadający na udziały niekontrolujące - - Całkowite dochody przypisane do właścicieli jednostki dominującej 72 271 (117 117) Całkowite dochody przypisane do udziałów niekontrolujących - - Zysk na akcję Podstawowy zysk (podstawowa strata) przypadający na jedną akcję z działalności kontynuowanej 10 4,12 -6,68 Podstawowy zysk (podstawowa strata) przypadający na jedną akcję z działalności zaniechanej - - 6 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Podstawowy zysk (podstawowa strata) przypadający na jedną akcję 4,12 -6,68 Rozwodniony zysk (rozwodniona strata) przypadający na jedną akcję z działalności kontynuowanej 10 4,12 -6,68 Rozwodniony zysk (rozwodniona strata) przypadający na jedną akcję z działalności zaniechanej - - Rozwodniony zysk (rozwodniona strata) przypadający na jedną akcję 4,12 -6,68 Skonsolidowane sprawozdanie z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów należy analizować łącznie z notami do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią jego integralną część. 7 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 4.2Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 NOTA 000' PLN 000' PLN Rzeczowe aktywa trwałe 11 1 258 804 1 236 258 Wartości niematerialne inne niż wartość firmy 12 256 267 Inwestycje 14 47 574 43 016 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 22 24 861 29 622 Należności z tytułu dostaw i usług oraz inne należności długoterminowe 15 95 415 86 213 Aktywa trwałe 1 426 910 1 395 376 Zapasy 16 4 558 4 223 Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności krótkoterminowe 17 125 004 78 667 Aktywa dotyczące podatku bieżącego 3 45 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 18 293 327 268 688 Aktywa obrotowe inne niż aktywa trwałe lub grupy do zbycia zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży lub do wydania właścicielom 422 892 351 623 Aktywa trwałe lub grupy do zbycia zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży lub do wydania właścicielom - - Aktywa obrotowe 422 892 351 623 Aktywa 1 849 802 1 746 999 Kapitał podstawowy 19 17 544 17 544 Nadwyżka ceny emisyjnej powyżej wartości nominalnej udziałów 117 983 117 983 Zyski zatrzymane 20 25 793 (46 478) w tym wynik okresu 72 271 (117 117) Różnice kursowe z przeliczenia 21 (1) (1) Kapitał własny przypisywany właścicielom jednostki dominującej 161 319 89 048 Udziały niekontrolujące - - Kapitał własny 161 319 89 048 Pożyczki i kredyty bankowe 25 94 160 197 100 Długoterminowe zobowiązania z tytułu leasingu 24 995 981 880 432 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz inne zobowiązania długoterminowe 23 26 393 23 697 Zobowiązania długoterminowe 1 116 534 1 101 229 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania krótkoterminowe 23, 139 069 139 209 Zobowiązania dotyczące podatku bieżącego 21 25 Zobowiązania krótkoterminowe z tytułu leasingu i inne finansowe 24 251 146 270 636 Krótkoterminowe pożyczki i kredyty bankowe 25 121 545 115 478 Rezerwy krótkoterminowe 26 2 176 1 922 8 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Zobowiązania do wykonania świadczenia 27 57 992 29 452 Zobowiązania krótkoterminowe inne niż zobowiązania wchodzące w skład grup przeznaczonych do sprzedaży, zaklasyfikowanych jako utrzymywane z przeznaczeniem do sprzedaży 571 949 556 722 Zobowiązania wchodzące w skład grup przeznaczonych do sprzedaży, zaklasyfikowanych jako utrzymywane z przeznaczeniem do sprzedaży - - Zobowiązania krótkoterminowe 571 949 556 722 Zobowiązania 1 688 483 1 657 951 Pasywa 1 849 802 1 746 999 Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej należy analizować łącznie z notami do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią jego integralną część. 9 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 4.3Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym Wyemitowany kapitał podstawowy Nadwyżka ceny emisyjnej powyżej wartości nominalnej udziałów Zyski zatrzymane Różnice kursowe z przeliczenia Kapitał własny przypisywany właścicielom jednostki dominującej Udziały niekontrolujące Kapitał własny NOTA 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN Kapitał własny na dzień 01.01.2022 17 544 117 983 (46 478) (1) 89 048 0 89 048 Zwiększenie (zmniejszenie) wartości kapitału własnego - - 72 271 - 72 271 - 72 271 Emisja instrumentów kapitałowych - - - - - - - Dywidendy ujęte jako wypłaty na rzecz właścicieli 9 - - - - - - - Zysk (strata) 20 - - 72 271 - 72 271 - 72 271 Inne całkowite dochody - - - - - - - Całkowite dochody - - 72 271 - 72 271 - 72 271 - Kapitał własny na dzień 31.12.2022 17 544 117 983 25 793 (1) 161 319 0 161 319 10 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Wyemitowany kapitał podstawowy Nadwyżka ceny emisyjnej powyżej wartości nominalnej udziałów Zyski zatrzymane Różnice kursowe z przeliczenia Kapitał własny przypisywany właścicielom jednostki dominującej Udziały niekontrolujące Kapitał własny Kapitał własny 01.01.2021 17 544 117 983 70 639 (1) 206 165 - 206 165 Zwiększenie (zmniejszenie) wartości kapitału własnego 0 0 (117 117) 0 (117 117) 0 (117 117) Emisja instrumentów kapitałowych - - - - - - - Dywidendy ujęte jako wypłaty na rzecz właścicieli 9 - - - - - - - Zysk (strata) - - (117 117) - (117 117) - (117 117) Inne całkowite dochody - - - - - - - Całkowite dochody - - (117 117) - (117 117) - (117 117) Kapitał własny na dzień 31.12.2021 17 544 117 983 (46 478) (1) 89 048 0 89 048 Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym należy analizować łącznie z notami do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią jego integralną część. 11 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 4.4Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Zysk (strata) przed opodatkowaniem 77 138 (141 072) Korekty razem Amortyzacja 217 063 222 885 Zyski (strat) z tytułu różnic kursowych 95 308 75 807 Przychody z tytułu odsetek (954) (816) Koszty z tytułu odsetek 50 517 58 978 Zyski (straty) ze sprzedaży aktywów trwałych 40 894 2 620 Odpis aktualizujący środki trwałe (36 587) 36 587 Wycena IRS (3 263) (1 982) Udziały w zyskach (stratach) jednostek stowarzyszonych 1 679 2 060 Zmiana stanu rezerw 254 (110) Zmiana stanu zapasów (335) (269) Zmiana stanu należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności (55 539) (40 315) Zmiana stanu zobowiązań z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych zobowiązań 31 096 14 878 Inne korekty dokonywane w celu uzgodnienia zysku (straty) (56 898) - Korekty dokonywane w celu uzgodnienia zysku (straty) 283 235 370 323 Przepływy pieniężne z działalności (wykorzystane w działalności) 360 373 229 251 Zapłacony podatek dochodowy (68) (3 761) Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej 360 305 225 490 Zbycie rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych 21 308 1 337 Wpływy z innych aktywów finansowych - - Nabycie rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych (6 785) (1 487) Udzielone pożyczki jednostkom stowarzyszonym (4 053) - Inne wpływy (wypływy) środków pieniężnych zaklasyfikowane jako działalność inwestycyjna - (905) Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej 10 470 (1 055) Wpływy z pożyczek i kredytów - 287 000 Spłaty pożyczek i kredytów (40 495) (75 576) Płatności zobowiązań z tytułu leasingu z wyłączeniem odsetek (258 887) (237 349) Wypłacone odsetki (49 997) (58 978) Inne wpływy (wypływy) środków pieniężnych, zaliczone do działalności finansowej - 49 493 Przepływy pieniężne z działalności finansowej (wykorzystane w działalności finansowej) (349 379) (35 410) 12 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Zwiększenie (zmniejszenie) stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów przed skutkami zmian kursów wymiany 21 396 189 025 Skutki zmian kursów wymiany, które dotyczą środków pieniężnych i ekwiwalentów środków pieniężnych (3 243) (868) Zwiększenie (zmniejszenie) stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów 24 639 189 893 Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych na początek okresu 268 688 78 795 Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych na koniec okresu 293 327 268 688 Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych należy analizować łącznie z notami do skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które stanowią jego integralną część. Grupa dokonała wykupu dwóch samolotów B737- MAX 8 od leasingodawcy i jednocześnie zrealizowała transakcje leasingu zwrotnego. Wpływ środków pieniężnych na rachunek bankowych Grupy z tytułu ww. transakcji zaprezentowano w pozycji „inne wpływy (wypływy) środków pieniężnych, zaliczone do działalności finansowej”. W związku z transakcjami nastąpiło rozliczenie umów leasingu pomiędzy leasingodawcami w kwocie 66.422 tys. USD . 13 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 5Wprowadzenie do skonsolidowanego sprawozdania finansowego 5.1Dane organizacyjne jednostki dominującej Nazwa Jednostki sprawozdawczej lub inne dane identyfikacyjne: Enter Air S.A. Wyjaśnienie zmian w nazwie jednostki sprawozdawczej lub innych danych identyfikacyjnych, które to zmiany nastąpiły od zakończenia poprzedniego okresu sprawozdawczego: Zmiany w nazwie nie nastąpiły od zakończenia poprzedniego okresu sprawozdawczego. Siedziba jednostki: Polska, Siedziba Spółki mieści się w Warszawie przy ul. Komitetu Obrony Robotników 74. Forma prawna: spółka akcyjna Państwo rejestracji: Polska Adres zarejestrowanego biura jednostki: ul. Komitetu Obrony Robotników 74, 02-146 Warszawa Podstawowe miejsce prowadzenia działalności: Warszawa Opis charakteru oraz podstawowego zakresu działalności jednostki: "Pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania oraz pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych." Nazwa jednostki dominującej: Enter Air S.A. Nazwa jednostki dominującej najwyższego szczebla grupy: Enter Air S.A. Enter Air S.A. ("Spółka") została utworzona zgodnie ze statutem Spółki w formie aktu notarialnego z dnia 07 listopada 2012 roku jako Laruna Investments S.A. i została wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 0000441533 w dniu 27 listopada 2012. W dniu 22 grudnia 2014 nazwa spółki została zmieniona na Enter Air S.A. Dnia 22 grudnia 2014 roku Spółka objęła 100% udziałów w Enter Air sp. z o.o. Objęcie udziałów nastąpiło w trybie art. 430, 431 § 1 i 2 pkt 1, art. 432 oraz 433 § 2 KSH, tj. w wyniku podwyższenia kapitału zakładowego Spółki poprzez emisję akcji serii B pokrytą wkładem niepieniężnym w postaci 100% udziałów w kapitale zakładowym Enter Air sp. z o.o. oraz znaku towarowego Enter Air. Kapitał zakładowy Enter Air S.A. został podwyższony o kwotę 10.443.750 zł tj. do kwoty 10.543.750 zł. Cena nominalna 1 akcji wyniosła 1 zł, a emisyjna 4 zł. Akcje zostały objęte przez dotychczasowych akcjonariuszy Spółki. W związku z tym od dnia przeprowadzenia transakcji Spółka objęła kontrolę nad Enter Air sp. z o.o. i tym samym stała się jednostką dominującą w stosunku do Enter Air sp. z o.o. i jej jednostek zależnych. W dniu 23 lutego 2015 podjęto uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego Enter Air S.A. w drodze emisji akcji zwykłych serii C w celu wprowadzenia akcji serii C do obrotu na rynku regulowanym prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie. Emisja akcji nastąpiła w formie subskrypcji otwartej w rozumieniu Art. 431 § 2 pkt 3 KSH przeprowadzonej w drodze oferty publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz spółkach publicznych (Dz.U. z 2005 r. nr 184 poz.1539 ze zm.). W grudniu 2015 roku Enter Air S.A. w oparciu o ofertę publiczną wyemitowała 7.000.000 akcji serii C. Oferta została zakończona w dniu 8 grudnia 2015 roku. Cena nominalna 1 akcji wyniosła 1 zł, a cena emisyjna została ustalona na poziomie 14 zł. 14 grudnia był pierwszym dniem notowań Praw do Akcji na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. W dniu 30 grudnia 2015 Sąd rejestrowy dokonał rejestracji podwyższenia kapitału zakładowego Enter Air S.A. Siedziba Spółki mieści się w Warszawie przy ul. Komitetu Obrony Robotników 74. 14 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 5.2Skład Zarządu i Rady Nadzorczej Spółki Skład Zarządu Spółki: Grzegorz Wojciech Polaniecki od 17.12.2014 Mariusz Olechno od 17.12.2014 do 27.09.2022 Marcin Andrzej Kubrak od 17.12.2014 Andrzej Przemysław Kobielski od 17.12.2014 Skład Rady Nadzorczej: Ewa Kubrakod 17.12.2014 Piotr Przedwojewskiod 17.12.2014 do 26.06.2022 Joanna Braulińska-Wójcikod 13.05.2015 Paweł Brukszood 13.05.2015 Adrian Jonca od 27.06.2022 Patrycja Koźbiałod 10.06.2015 do 26.06.2022 Dariusz Górskiod 24.06.2019 Krzysztof Kaczmarczykod 24.06.2019 Rada Nadzorcza Spółki Enter Air S.A. podjęła uchwałę o odwołaniu z dniem 27 września 2022 r. Członka Zarządu Spółki Pana Mariusza Olechno. 9 czerwca 2022 Pan Piotr Przedwojewski oraz Pani Patrycja Koźbiał, złożyli rezygnację z pełnionej funkcji Członka Rady Nadzorczej ze skutkiem na dzień 26 czerwca 2022 roku. 5.3Opis organizacji Grupy Kapitałowej emitenta Poniżej przedstawiono graficzną strukturę Grupy Kapitałowej emitenta z uwzględnieniem posiadanych udziałów na dzień 31.12.2022: 15 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) W dniu 14 lutego 2023 roku Enter Air International Limited została wykreślona z rejestru i nie jest już częścią Grupy Kapitałowej Enter Air S.A. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje jednostkę dominującą i wszystkie jej podmioty zależne konsolidowane metodą pełną oraz jednostki stowarzyszone, wyceniane metodą praw własności. Zgodnie ze statutem jednostki dominującej przedmiotem działalności jest między innymi: pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania; pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych. Przedmiotem działalności Enter Air sp. z o.o. jest obsługa rynku krajowego i rynków zagranicznych w zakresie usług międzynarodowego czarteru lotniczego. Spółki zależne: Enter Air Services Sp. z o.o. i Enter Air Executive Services Sp. z o.o. prowadzą działalność wspierającą na rzecz Enter Air sp. z o.o. w poszczególnych segmentach działalności: Spółka Enter Air Services Sp. z o.o. prowadzi działalność wspierającą w zakresie obsługi sprzedaży pokładowej na pokładach samolotów Enter Air sp. z o.o. oraz zatrudniania członków personelu kokpitowego i pokładowego wykonującego operacje lotnicze dla ww. przewoźnika. Począwszy od 3 kwartału 2017 spółka prowadzi także działalność wspierającą w zakresie obsługi technicznej floty Enter Air – przeglądów i napraw bieżących. Od kwietnia 2018 roku spółka obsługuje technicznie flotę Enter Air zgodnie z uzyskanym certyfikatem Part-145. W związku z nakładami na rozwój działalności obsługi technicznej samolotów dokonano podwyższenia kapitału w kwocie 7.000 tys. PLN. Spółka Enter Air Executive Services Sp. z o.o. wspiera Spółkę nadrzędną w zakresie przewozu załóg i dowozu części zamiennych do samolotów oraz mechaników w przypadku problemów technicznych poza głównymi bazami, posiadanym przez nią samolotem dyspozycyjnym. Spółki EnterAir.cz.s.r.o. nie prowadzi obecnie działalności operacyjnej. Chair Airlines AG jest jednostką stowarzyszoną. Spółka ta jest spółką prawa szwajcarskiego prowadzącą działalność lotniczą na podstawie koncesji lotniczej wydanej przez szwajcarski organ nadzoru nad rynkiem lotniczym. Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. jest jednostką stowarzyszoną. Przedmiotem działalności spółki jest prowadzenie lotniczego centrum szkoleniowego zlokalizowanego w Warszawie przy wykorzystaniu symulatora lotu typu B737NG Series 7000XR. Wszystkie Spółki wchodzące w skład Grupy Kapitałowej Enter Air S.A. zostały utworzone na czas nieoznaczony. 5.4Zmiany w strukturze jednostki gospodarczej W 2022 roku nie nastąpiły zmiany w strukturze Grupy Kapitałowej Enter Air S. A., nie dokonywano również podziału, restrukturyzacji i zaniechania działalności. W dniu 14 lutego 2023 roku Enter Air International Limited została wykreślona z rejestru i nie jest już częścią Grupy Kapitałowej Enter Air S.A. . 5.5Zatwierdzenie sprawozdania finansowego do publikacji Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Enter Air S.A. zostało zatwierdzone przez Zarząd jednostki dominującej do publikacji w dniu 27.04.2023 r. 5.6Zasady (polityka) rachunkowości i metody obliczeniowe Przyjęte w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Enter Air S.A. zasady rachunkowości są zgodne z zasadami stosowanymi w porównywalnym, poprzednim roku obrotowym. 16 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Podstawa sporządzenia i format sprawozdania finansowego Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało przygotowane za okres od 01.01.2022 do 31.12.2022. Dane porównawcze obejmują okres od 01.01.2021 do 31.12.2021. Prezentowane roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone także zgodnie z § 71 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 marca 2018 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim. Zgodność z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej Niniejsze roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości (MSR), Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) oraz związanymi z nimi Interpretacjami ogłoszonymi w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej (zwanymi dalej MSSF UE) łącznie z zasadami rachunkowości przyjętymi do stosowania w Unii Europejskiej. Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania, biorąc pod uwagę toczący się w UE proces wprowadzania standardów MSSF oraz prowadzoną przez Spółkę działalność, w zakresie stosowanych przez Spółkę zasad rachunkowości nie ma różnicy między standardami MSSF, które weszły w życie, a standardami MSSF zatwierdzonymi przez UE. MSSF obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości („RMSR”) oraz Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej („KIMSF”). Zasady (polityki) rachunkowości zastosowane do sporządzenia sprawozdania finansowego są spójne z tymi, które zastosowano przy sporządzaniu sprawozdania finansowego Spółki za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku, z wyjątkiem zastosowania nowych standardów i interpretacji obowiązujących dla okresów rocznych rozpoczynających się w dniu lub po 1 stycznia 2022 roku. Zmiany do istniejących standardów zastosowane po raz pierwszy w sprawozdaniu finansowym Grupy: W niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym zastosowano po raz pierwszy następujące nowe standardy oraz zmiany do obowiązujących standardów, które weszły w życie od 1 stycznia 2022 r.: Zmiany do MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe” – przychody uzyskiwane przed przyjęciem składnika aktywów trwałych do użytkowania zatwierdzone w UE w dniu 28 czerwca 2021 r. (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później), Zmiany do MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe” – umowy rodzące obciążenia – koszt wypełnienia umowy zatwierdzone w UE w dniu 28 czerwca 2021 r. (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później), Zmiany do MSSF 3 „Połączenia przedsięwzięć” – zmiany odniesień do założeń koncepcyjnych wraz ze zmianami do MSSF 3 zatwierdzone w UE w dniu 28 czerwca 2021 r. (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później), Zmiany do różnych standardów „Poprawki do MSSF (cykl 2018 - 2020)” – dokonane zmiany w ramach procedury wprowadzania dorocznych poprawek do MSSF (MSSF 1, MSSF 9, MSSF 16 oraz MSR 41) ukierunkowane głównie na rozwiązywanie niezgodności i uściślenie słownictwa - zatwierdzone w UE w dniu 28 czerwca 2021 r. (zmiany do MSSF 1, MSSF 9 oraz MSR 41 obowiązują w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później. Zmiany do MSSF 16 dotyczą jedynie przykładu ilustrującego, a zatem nie podano daty jej wejścia w życie.). Zmiany nie mają istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy. 17 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów, jakie zostały już opublikowane przez RMSR, ale jeszcze nie weszły w życie Poniżej wymieniono standardy i interpretacje, które zostały opublikowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, jednak nie weszły jeszcze w życie. Według oceny Zarządu, nie miałyby one istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby zastosowane przez Spółkę na dzień bilansowy. MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” z późniejszymi zmianami do MSSF 17 opublikowanymi przez RMSR 25 czerwca 2020 roku - zatwierdzone w UE w dniu 19 listopada 2021 r. (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później), Zmiany do MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” – zastosowanie MSSF 17 i MSSF 9 po raz pierwszy – dane porównawcze, zatwierdzone w UE w dniu 8 września 2022 r. (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później), Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” – Ujawnienia na temat stosowanej polityki rachunkowej zatwierdzone w UE w dniu 2 marca 2022 r. (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później), Zmiany do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów” – Definicja wartości szacunkowych zatwierdzone w UE w dniu 2 marca 2022 r. (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później), Zmiany do MSR 12 „Podatek dochodowy” - Podatek odroczony dotyczący aktywów i zobowiązań z pojedynczej transakcji zatwierdzone w UE w dniu 11 sierpnia 2022 r. (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później). Nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów wydane przez RMSR, ale jeszcze niezatwierdzone do stosowania w UE MSSF w kształcie zatwierdzonym przez UE nie różnią się obecnie w znaczący sposób od regulacji wydanych przez RMSR, z wyjątkiem poniższych nowych standardów oraz zmian do standardów, które według stanu na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie zostały jeszcze zatwierdzone do stosowania w UE (poniższe daty wejścia w życie odnoszą się do standardów w wersji pełnej): Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” – Klasyfikacja zobowiązań jako krótkoterminowe lub długoterminowe (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później), Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” – Zobowiązania długoterminowe z kowenantami (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2024 roku lub później), Zmiany do MSSF 16 „Leasing” – Zobowiązanie z tytułu leasingu w ramach sprzedaży i leasingu zwrotnego (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2024 roku lub później), MSSF 14 „Odroczone salda z regulowanej działalności” (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub później) – Komisja Europejska postanowiła nie rozpoczynać procesu zatwierdzania tego tymczasowego standardu do stosowania na terenie UE do czasu wydania ostatecznej wersji MSSF 14, Zmiany do MSSF 10 „Skonsolidowane sprawozdania finansowe” oraz MSR 28 „Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach” – Sprzedaż lub wniesienie aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem oraz późniejsze zmiany (data wejścia w życie zmian została odroczona do momentu zakończenia prac badawczych nad metodą praw własności). Daty wejścia w życie są datami wynikającymi z treści standardów ogłoszonych przez Radę ds. Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej. Daty stosowania standardów w Unii Europejskiej mogą różnić się od dat stosowania wynikających z treści standardów i są ogłaszane w momencie zatwierdzenia do stosowania przez Unię Europejską. 18 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Według szacunków Grupy, wyżej wymienione nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów nie miałyby istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby zastosowane przez Grupę na dzień bilansowy. Kontynuacja działalności Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuacji działalności w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuacji działalności przez Grupę Kapitałową Enter Air S.A. Stwierdzenie to jest oparte na analizie przepływów pieniężnych, której kluczowe elementy zostały zaprezentowane poniżej. Grupa posiada środki wystarczające do pokrycia zobowiązań w okresie co najmniej 12 miesięcy w wymagalnych terminach. Pandemia COVID-19 oraz praca lotnisk silnie zakłócona brakiem pracowników w roku 2022 wywarła znaczny wpływ na działalność Grupy, w związku z tym Zarząd Enter Air S.A. zidentyfikował okoliczności, które mogą powodować ryzyko utraty płynności, jednakże Zarząd Enter Air S.A. stoi na stanowisku, iż nie jest z nim związana znacząca niepewność, która może budzić znaczącą wątpliwość co do zdolności Grupy do kontynuacji działalności. Pandemia COVID-19 miała bardzo negatywny wpływ na branżę lotniczą i branżę turystyczną, w tym biura podróży, głównych klientów Grupy, ze względu na ograniczanie się w przemieszczaniu pomiędzy krajami, lokalne wymogi dot. kwarantanny dla osób przybywających a przede wszystkim na niestabilne uwarunkowania regulacyjne. W najtrudniejszym okresie praktycznie normą było ogłaszanie zmian wymogów i ograniczeń na dzień przed ich wejściem w życie. Biorąc pod uwagę konieczność planowania wyjazdu z wyprzedzeniem przez biura podróży i przez ich klientów oznaczało to brak możliwości organizacji wyjazdów turystycznych pomimo dużego zainteresowania odbiorców. Ponadto wyzwaniem był brak spójności pomiędzy wymaganiami w poszczególnych krajach UE i nie tylko. Pozytywnym zjawiskiem było wdrożenie ujednoliconego standardu paszportów szczepionkowych, które pozwoliły na sprawny powrót do latania. Zdecydowana większość osób podróżujących za granicę jest już zaszczepiona co bardzo ułatwia operacyjną obsługę na lotniskach. Według stanu na 31 grudnia 2022 r. zobowiązania krótkoterminowe (585 mln zł) przewyższały wartość aktywów obrotowych (424 mln zł) o kwotę 161 mln zł, co wynikało głównie z wyceny zobowiązań leasingowych oraz pożyczki PFR. Działania podjęte przez Zarząd Grupy w okresie pandemii w celu zabezpieczenia kontynuacji jej działania objęły: oZabezpieczenie posiadanych linii kredytowych gwarancjami BGK, oRenegocjacja zasad spłaty leasingów, oTransakcja leasingu zwrotnego dwóch samolotów B737MAX w celu wygenerowania dodatkowych, środków pieniężnych w kwocie 12,8 mln USD oOdroczenie płatności zaliczek na kolejne dostawy samolotów B737MAX, oOgraniczenie wynagrodzeń administracji oraz personelu naziemnego, oPrawie całkowite uzależnienie wynagrodzeń załóg lotniczych od ilości wylatanych godzin, oWystąpienie z wnioskiem do PFR o uzyskanie pożyczki płynnościowej, skutkujące pozyskaniem 287 mln zł dodatkowych środków pieniężnych w dniu 16 lutego 2021 r. W dniu 09.02.2021 roku została zawarta umowa pomiędzy Enter Air sp. z o.o., a Polskim Funduszem Rozwoju S.A. Umowa dotyczy udzielenia Spółce pożyczki płynnościowej w kwocie 287 mln zł w ramach programu rządowego Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Dużych Firm ("Umowa"). Uzyskane środki służą poprawie bieżącej płynności Spółki. Umowa zawiera standardowe postanowienia stosowane przy umowach podobnej wielkości, w tym w zakresie zabezpieczeń m.in. na majątku Spółki. Środki zostały udostępnione spółce w całości i podlegają spłacie przez okres 4 lat. W dniu 30 września 2021 r. spółka Enter Air sp. z o.o. podpisała umowę pożyczki preferencyjnej z Polskim Funduszem Rozwoju S.A. („PFR”) w ramach Programu Rządowego Tarcza Finansowa PFR dla dużych firm. W wyniku umowy rozliczeń obecnego i nowego finansowania od PFR, łączne zadłużenie Enter Air sp. z o.o. wobec PFR nie ulegnie jednak zmianie, umożliwia jednak proces konwersji części pozyskanej pożyczki na oferowane przez PFR finansowanie preferencyjne, podlegające częściowemu umorzeniu. 19 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Ze skutkiem na dzień 31 sierpnia 2022 nastąpiło umorzenie pożyczek preferencyjnych na łączną kwotę 56.957.173,50 PLN. Grupa do momentu wybuchu pandemii prowadziła rentowną działalność, dzięki czemu może liczyć na wsparcie banków i innych instytucji finansowych. Szereg banków, z którymi Grupa współpracuje zaoferowało pozyskanie dodatkowych linii kredytowych ze wsparciem BGK (Gwarancja z Funduszu Gwarancji Płynnościowych udzielona przez BGK związana z pakietem pomocy dla Spółek dotkniętych skutkami pandemii). Wiarygodność zbudowana w relacjach z leasingodawcami pozwoliła na uzgodnienie zmian do harmonogramów płatności w sposób uwzględniający okresy niższego wykorzystania floty samolotów. Grupa posiada linie kredytowe, które służą jako kredyty odnawialne, obrotowe, ale nie korzysta z nich do pokrywania strat. Dzięki zamianie dużej części kosztów stałych na zmienne, Grupa na bieżąco reguluje wszystkie swoje zobowiązania i nie generuje strat w zasobach gotówkowych. Na przeddzień publikacji niniejszego Sprawozdania Grupa jest w posiadaniu środków pieniężnych o łącznej wartości 141 mln PLN zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz niewykorzystanych linii kredytowych w kwocie 31 mln PLN. Projekcje przepływów pieniężnych przewidują utrzymywanie stabilnego poziomu środków pieniężnych, które pozwolą na zachowanie płynności finansowej i regulowanie bieżących zobowiązań. Grupa podpisała kolejne aneksy zmieniające umowy leasingowe, które dotyczyły przede wszystkim zmian harmonogramów i zasad Enter Air Sp. z o.o. w sposobie naliczania płatności leasingowych w okresie pandemii COVID-19. Porozumienia mają na celu zmniejszenie obciążeń finansowych Grupy w okresie, gdy wpływy ze sprzedaży są istotnie niższe. Grupa jest w znaczącym stopniu zabezpieczona przed skutkami inflacji: Oferowane przez Grupę przewozy lotnicze wynagradzane są w oparciu o założoną początkową cenę paliwa, która następnie korygowana jest po wykonaniu rejsu w oparciu o rynkowe zmiany cen paliw lotniczych, Opłaty pobierane przez lotniska ulegają zmianom ale zmiany te muszą być konsultowane i zatwierdzane przez władze lotnicze z wyprzedzeniem. Nie zawsze możliwe jest pełne uwzględnienie takich zmian w umowach z odbiorcami ale bezwładność całego procesu ogranicza ryzyko nieprzewidzianych zmian. Znaczący, zwłaszcza poza sezonem, udział rejsów ad hoc pozwala na rozliczanie ich według aktualnie obowiązujących cen dostaw usług i materiałów, Prawie wszystkie rozliczenia przychodów odbywają się w walutach obcych, które mają znacznie niższą ekspozycję na inflację niż waluta PLN. W lutym 2022 roku wybuchła wojna w Ukrainie. Ukraina oraz Rosja nie są destynacjami wakacyjnymi i Enter Air nie wykonywał operacji czarterowych w tamte rejony, jednak konflikt wywołał wzrost niepewności co do stabilności regionu Europy Wschodniej. Ze względu na działania wojenne cały obszar przestrzeni powietrznej nad Ukrainą jest zamknięty, co powoduje, iż rejsy z Polski do rejonu Zatoki Perskiej, czy do Turcji mają wydłużone trasy, tak aby omijać zamkniętą przestrzeń powietrzną. Trudno jest obecnie oszacować jak długo potrwają działania wojenne i jaki będą miały zasięg. Na chwilę obecną nie zanotowano spadku popytu na wyjazdy wakacyjne pomimo wzrostu cen ropy, oraz wahań kursów walut wywołanych konfliktem w Ukrainie. Enter Air jest znaczącym graczem na rynku polskim (według danych ULC za 2022 rok obsługa ponad 25% rynku) oraz europejskim. Nie jest spodziewane całkowite załamanie się rynku turystycznego, touroperatorzy z którymi współpracuje Enter Air mają stabilną sytuację finansową i odpowiednie zasoby gotówki. W ramach analizy dotyczącej kontynuowania działalności Zarząd przyjął najbardziej prawdopodobne założenia, co do tempa odbudowy rynku przewozów lotniczych. Z przeprowadzonych analiz wynika, iż Grupa posiada wystarczające możliwości pozyskania środków dla dalszego stabilnego funkcjonowania, a model biznesowy pozwala na elastyczne dopasowanie się do warunków rynkowych. Waluta funkcjonalna i waluta sprawozdawcza Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w polskich złotych (PLN). Polski złoty jest walutą funkcjonalną i prezentacji Grupy Kapitałowej, jest jednocześnie walutą podstawowego środowiska 20 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) gospodarczego Grupy, jakim jest polski rynek turystyczny. Dane w sprawozdaniach finansowych zostały wykazane w tysiącach złotych, chyba że w konkretnych sytuacjach zostały podane z większą dokładnością. Zasady rachunkowości przyjęte i stosowane przez Grupę Kapitałową Metody wyceny aktywów i pasywów Składniki aktywów i pasywów prezentuje się i wycenia w sposób przedstawiony poniżej. Wartości niematerialne inne niż wartość firmy Najistotniejsze pozycje posiadanych przez Grupę wartości niematerialnych są następujące: #61623 programy komputerowe, #61623 uprawnienia do emisji CO2 (nabyte w celu umorzenia i nieodpłatnie otrzymane), #61623 inne. Grupa posiada przydział praw do emisji CO2 na poszczególne instalacje zgodnie z ustawą o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Prawa do emisji Grupa dzieli na: #61623 nabyte w celu umorzenia – ujmowane są w księgach rachunkowych jako wartości niematerialne i wyceniane według zasad podanych poniżej, #61623 nabyte w celu odsprzedaży – ujmowane są w księgach rachunkowych jako zapas. Wycena Składnik wartości niematerialnych w momencie początkowego ujęcia wycenia się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia. Po początkowym ujęciu składniki wartości niematerialnych wykazuje się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o umorzenie i łączną kwotę odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości. Amortyzacja wartości niematerialnych odbywa się metodą liniową według stawek odzwierciedlających przewidywany okres ich użytkowania. W przypadku nabytych praw do emisji CO2 amortyzacja dokonywana jest poprzez umarzanie praw zależnie od wielkości emisji. Rzeczowe aktywa trwałe Rzeczowy majątek trwały stanowią zasoby kontrolowane przed Spółkę w wyniku zdarzeń z przeszłości, z których według oczekiwań Spółka osiągnie korzyści ekonomiczne i które są utrzymywane w celu wykorzystania ich w procesie produkcyjnym lub w dostawach towarów i świadczeniu usług, w celu oddania ich do używania innym podmiotom na podstawie umowy najmu lub w celach administracyjnych oraz którym towarzyszy oczekiwanie, iż będą wykorzystywane przez czas dłuższy niż rok. Pozycje rzeczowego majątku trwałego są ujmowane jako składnik aktywów, jeżeli istnieje prawdopodobieństwo, że Spółka uzyska przyszłe korzyści ekonomicznie związane ze składnikiem aktywów oraz cenę nabycia lub koszt wytworzenia składnika aktywów można wycenić w wiarygodny sposób. Korzyści ekonomiczne nie muszą mieć charakteru bezpośredniego. Rzeczowe aktywa trwałe mogą zostać nabyte ze względów bezpieczeństwa lub ochrony środowiska. Nabycie tego rodzaju rzeczowych aktywów trwałych, mimo, iż nie przyczynia się bezpośrednio do zwiększenia przyszłych korzyści ekonomicznych związanych z żadną konkretną pozycją rzeczowych aktywów trwałych, może okazać się niezbędne dla jednostki gospodarczej w związku z uzyskaniem przyszłych korzyści ekonomicznych z jej aktywów. Okres użytkowania rzeczowego aktywa trwałego jest: okresem czasu, w którym według przewidywań, dany składnik aktywów będzie użytkowany przez jednostkę lub liczbą jednostek produkcji lub podobnych jednostek, które według przewidywań jednostka uzyska z danego składnika aktywów. 21 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Rzeczowe aktywa trwałe są prezentowane w sprawozdaniu finansowym w podziale na następujące grupy: grunty, budynki i budowle, środki transportu i urządzenia, środki trwałe w budowie, wyposażenie i inne aktywa trwałe, prawo do użytkowania aktywów. Środki trwałe nie spełniające zapisu definicji środków trwałych o przeznaczeniu na potrzeby jednostki przekwalifikowywane są do inwestycji. Przez środki trwałe w budowie rozumie się zaliczane do rzeczowych aktywów trwałych środki trwałe w okresie ich budowy, montażu lub ulepszenia już istniejącego środka trwałego. Środki trwałe w budowie (do momentu zakończenia ich budowy i oddania do użytkowania) nie podlegają amortyzacji. Środki trwałe w budowie wyceniane są według cen nabycia lub w wysokości ogółu kosztów pozostających w bezpośrednim związku z ich wytworzeniem, pomniejszonych o odpisy z tytułu utraty wartości. Ujęcie początkowe rzeczowych aktywów trwałych w księgach Pozycję rzeczowego majątku trwałego, która kwalifikuje się do ujęcia jako składnik aktywów, wycenia się początkowo w cenie nabycia lub w koszcie wytworzenia pomniejszonego w kolejnych okresach o odpisy amortyzacyjne oraz utratę wartości. Przez cenę nabycia lub koszt wytworzenia rozumie się kwotę zapłaconych środków pieniężnych lub ich ekwiwalentów lub wartość godziwą innych dóbr przekazanych z tytułu nabycia składnika aktywów w momencie jego nabycia lub wytworzenia. Cenę nabycia lub koszt wytworzenia pozycji rzeczowych aktywów trwałych należy ująć jako składnik aktywów, wtedy i tylko wtedy, gdy: istnieje prawdopodobieństwo, że jednostka uzyska przyszłe korzyści ekonomiczne związane ze składnikiem aktywów oraz cenę nabycia lub koszt wytworzenia składnika aktywów przez jednostkę można wycenić w wiarygodny sposób. Cena nabycia lub koszt wytworzenia składnika aktywów obejmuje: cenę zakupu, łącznie z cłami importowanymi i bezzwrotnymi podatkami dotyczącymi zakupu pomniejszoną o opusty handlowe i rabaty, wszystkie inne pozwalające się bezpośrednio przyporządkować koszty poniesione w celu dostosowania składnika aktywów do miejsca i warunków potrzebnych do rozpoczęcia jego funkcjonowania zgodnie z zamierzeniami Zarządu, szacunkowe koszty demontażu i usunięcia składnika aktywów oraz koszty przeprowadzenia renowacji miejsca, w którym się znajdował, do których Spółka jest zobowiązana w związku z nabyciem pozycji rzeczowych aktywów trwałych. W przypadku wytworzenia składnika we własnym zakresie do kosztów wytworzenia zalicza się: koszty bezpośrednie, koszty pośrednie, koszty finansowania zewnętrznego. Kosztami bezpośrednimi są między innymi: koszty przygotowania miejsca użytkowania środka trwałego, koszty początkowej dostawy, koszty instalacji, koszty sprawdzenia, czy składnik aktywów działa poprawnie, pomniejszone o przychody netto ze sprzedaży wyrobów wytworzonych w trakcie dostosowania środka trwałego, honoraria za profesjonalne usługi. Przykładowymi kosztami, które nie stanowią części ceny nabycia lub kosztu wytworzenia są: koszty otwarcia nowego zakładu, 22 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) koszty związane z rozpoczęciem wytwarzania nowego produktu lub świadczenia nowej usługi, koszty rozpoczęcia działalności w nowej lokalizacji lub wśród nowego segmentu klientów, koszty administracyjne oraz inne ogólne koszty pośrednie. Do kosztów finansowania zewnętrznego, uwzględnianych w wycenie środków trwałych, wytwarzanych we własnym zakresie zalicza się: odsetki dotyczące krótko i długoterminowych pożyczek i kredytów, dyskonta związane z pożyczkami i kredytami, koszty poniesione w związku z pozyskaniem pożyczek i kredytów, obciążenia finansowe związane z leasingiem finansowym, różnice kursowe związane z pożyczkami i kredytami w walucie obcej, w stopniu w jakim są uznawane za korektę kosztów odsetek. Do wartości początkowej nie zalicza się: kosztów powstałych w toku wytworzenia składnika we własnym zakresie, jeżeli dotyczą one ponadnormowego zużycia materiałów lub robocizny, kosztów wynikających z braku wiedzy lub nieefektywnego zorganizowania przebiegu procesu produkcyjnego, niezrealizowanych zysków wewnętrznych, kosztów o charakterze administracyjnym, kosztów finansowania zewnętrznego związanych okresem, w którym proces wytwarzania środka trwałego zostanie przerwany. Składnik rzeczowych aktywów trwałych nabyty w drodze wymiany w zamian za inny składnik aktywów jest wyceniany w ustalonej w wiarygodny sposób wartości godziwej, którą stanowi ekwiwalent wartości godziwej składnika aktywów oddanego w ramach wymiany, skorygowanej o kwotę przekazanych środków pieniężnych lub ich ekwiwalentów. W przypadku braku możliwości wiarygodnego ustalenia wartości godziwej aktywów przyjmuje się bilansową wartość aktywów, które są oddane w transakcji. Sposoby ujęcia i wyceny składnika rzeczowych aktywów trwałych użytkowanego na podstawie umowy leasingu są uregulowane w dalszej części niniejszego sprawozdania, dotyczącej leasingu (umowy dzierżawy). Spółka nie zwiększa wartości bilansowej pozycji rzeczowych aktywów trwałych o koszty bieżącego utrzymania tych aktywów. Koszty te są ujmowane w rachunku zysków i start w momencie ich poniesienia. Na koszty bieżącego utrzymania składają się koszty robocizny i koszty zużycia materiałów. Mogą też obejmować koszty niewielkich części zamiennych, jak również koszty innych części zamiennych, jeśli jednostka oczekuje, że będą one wykorzystywane przez czas krótszy niż jeden okres. Późniejsze nakłady odnoszące się do pozycji rzeczowego majątku trwałego zwiększają wartość bilansową tego środka trwałego, o ile jest prawdopodobne, że Spółka uzyska przyszłe korzyści ekonomiczne, które przewyższają korzyści możliwe do osiągnięcia w ramach pierwotnie oszacowanego poziomu wyników działalności uzyskiwanych z już posiadanego aktywa. Przykładami ulepszeń są: modyfikacja urządzeń powodująca wydłużenie okresu użytkowania oraz zwiększenie zdolności produkcyjnych, udoskonalenie maszyny prowadzące do zwiększenia jakości produkcji, modernizacja procesu wytwarzania powodująca zmniejszenie dotychczasowych kosztów eksploatacji. Wartość ponoszonych nakładów na generalny przegląd zwiększa wartość części składowej składnika aktywów i podlega amortyzacji przez okres jej użytkowania – do następnego przeglądu. Wszelkie pozostałe późniejsze nakłady są ujmowane jako koszty okresu, w którym zostały poniesione. 23 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Wycena rzeczowych składników majątku trwałego na dzień bilansowy Rzeczowy majątek trwały jest wyceniany według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości ujmowane w pozostałych kosztach operacyjnych. Amortyzacja Rzeczowe składniki majątku trwałego są amortyzowane metodą liniową w sposób systematyczny na przestrzeni okresu użytkowania. Ustalając stawki amortyzacyjne Spółka bierze pod uwagę: okres i tryb konsumpcji korzyści ekonomicznych, uwzględniających warunki technologiczne, komercyjne i ekonomiczne, powiązanie lub zależność danego składnika z innymi składnikami o krótszym okresie użytkowania, wartość końcową po jego użytkowaniu, ograniczenia prawne. Wartością podlegającą amortyzacji jest cena nabycia lub koszt wytworzenia danego składnika aktywów, pomniejszone o wartość końcową tego składnika. Wartość końcową stanowi kwota netto, którą Spółka spodziewa się uzyskać na zakończenie okresu użytkowania składnika aktywów, po odliczeniu oczekiwanych kosztów zbycia. Okres użytkowania składnika aktywów rozumie się jako oczekiwana przydatność składnika aktywów dla Spółki. Okresy ekonomicznej użyteczności aktywów trwałych oparto na ocenie osób, zajmujących się eksploatacją. Szacunkom takim towarzyszy niepewność, co do przyszłych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, zmian technologicznych i konkurencji na rynku, które skutkować mogą inną oceną ekonomicznej przydatności aktywów i pozostałego okresu ich użyteczności. Szacunki te przeglądane i aktualizowane są co najmniej raz na rok. W rezultacie może to istotnie wpłynąć na wartość rzeczowych aktywów trwałych oraz koszt amortyzacji w przyszłości. Spółka rozpoczyna amortyzację środka trwałego wówczas, gdy jest on dostępny do użytkowania, to znaczy w momencie dostosowania składnika aktywów do miejsca i warunków potrzebnych do rozpoczęcia jego funkcjonowania zgodnie z zamierzeniami kierownictwa. Zakończenie amortyzacji następuje nie później niż z chwilą zrównania wartości umorzeń z wartością początkową danego środka trwałego (czyli gdy zostanie całkowicie zamortyzowany) lub gdy składnik aktywów zostanie przeznaczony do sprzedaży (lub włączony do grupy aktywów przeznaczonych do sprzedaży) – zgodnie z MSSF 5 lub gdy zostanie usunięty z bilansu. Nie zaprzestaje się naliczania odpisów amortyzacyjnych w okresach, w których składnik majątkowy jest bezczynny lub wycofany z aktywnego użytkowania. Odpisy amortyzacyjne za każdy okres są ujmowane jako koszt danego okresu, o ile nie są wliczone w wartość bilansową innego składnika aktywów na przykład kosztu wytworzenia zapasów lub składnika wartości niematerialnych. Umorzeń środków trwałych o niskiej jednostkowej wartości początkowej nie przekraczającej 10.000 zł dokonuje się w sposób uproszczony przez dokonanie jednorazowego odpisu całej wartości początkowej w miesiącu przyjęcia do użytkowania. Nie podlegają amortyzacji grunty ze względu na nieograniczony okres użytkowania. Spółka nie amortyzuje także zakwalifikowanego do gruntów prawa wieczystego użytkowania gruntów. Okresowa weryfikacja okresów i indywidualnych stawek amortyzacji – utrata wartości W związku z oceną przydatności gospodarczej posiadanych aktywów trwałych należy dokonać określenia okresu ich ekonomicznej użyteczności. Poprawność stosowanych okresów, stawek amortyzacji i wartości końcowej środków trwałych powinna być okresowo weryfikowana, powodując odpowiednią korektę dokonywanych w 24 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) następnych latach obrotowych odpisów amortyzacyjnych. Przy ustaleniu okresów i indywidualnej stawki amortyzacji dla celów bilansowych należy uwzględnić: liczbę zmian, na których pracuje środek trwały, tempo postępu techniczno-ekonomicznego, wydajność środka trwałego mierzoną liczbą godzin jego pracy lub liczbą wytworzonych produktów albo innym właściwym miernikiem, prawne lub inne ograniczenia czasu używania środka trwałego. Weryfikacja okresów, wartości końcowej i stawek amortyzacji dla celów bilansowych powinna być przeprowadzana nie rzadziej niż na dzień bilansowy. Okresowa ocena przydatności posiadanych rzeczowych aktywów trwałych Na każdy dzień bilansowy Spółka dokonuje oceny, czy istnieją jakiekolwiek przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości któregoś ze składników aktywów. W przypadku stwierdzenia, że przesłanki takie zachodzą, Spółka dokonuje szacunku wartości odzyskiwanej tego składnika aktywów. Wartość bilansowa składnika aktywów zostaje obniżona do poziomu jego wartości odzyskiwalnej wtedy i tylko wtedy, gdy wartość odzyskiwalna tego składnika aktywów jest niższa od jego wartości bilansowej. Kwota tej obniżki stanowi odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości aktywów wykazywanych według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia ujmuje się w rachunku zysków i strat. Po ujęciu odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości, w przyszłych okresach skorygowaniu ulegają odpisy amortyzacyjne dotyczące danego składnika, aby w ciągu pozostałego okresu użytkowania tego składnika dokonać systematycznego odpisania jego zweryfikowanej wartości bilansowej, pomniejszonej o wartość końcową. Na każdy dzień bilansowy Spółka dokonuje oceny, czy występują przesłanki wskazujące na to, że odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości, który był ujęty w okresach ubiegłych, w odniesieniu do danego składnika aktywów jest zbędny, albo powinien być zmniejszony. Jeśli takie przesłanki występują, Spółka, z uwzględnieniem MSR 36, szacuje wartość odzyskiwalną tego składnika aktywów i do tej wysokości podwyższa wartość bilansową składnika aktywów. Kwota podwyższenia stanowi odwrócenie odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości. Wartość bilansowa składnika aktywów, która została podwyższona w wyniku odwrócenia odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości nie powinna przekroczyć wartości bilansowej, jaka zostałaby ustalona (po odjęciu umorzenia), jeśli w latach ubiegłych w ogóle nie ujęto by odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości w odniesieniu do tego składnika. Szacunkom związanym z testami na utratę wartości towarzyszy niepewność, co do przyszłych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, zmian technologicznych i konkurencji na rynku, które skutkować mogą inną oceną wartości posiadanych aktywów. Szacunki te przeglądane i aktualizowane są co najmniej raz na rok. Usunięcie ze sprawozdania z sytuacji finansowej Wartość bilansowa pozycji rzeczowych aktywów trwałych zostaje usunięta ze sprawozdania z sytuacji finansowej: w chwili zbycia tej pozycji lub kiedy nie oczekuje się żadnych przyszłych korzyści ekonomicznych z tytułu jej użytkowania i następującego po nim zbycia. Zyski i straty wynikające z faktu usunięcia pozycji rzeczowych aktywów trwałych z bilansu, ujmuje się w rachunku zysków i strat w momencie usunięcia z bilansu (chyba że odpowiednie jest inne podejście do transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego). Zyski nie są klasyfikowane jako przychód. Zyski i straty wynikające z faktu usunięcia pozycji rzeczowych aktywów trwałych z bilansu, są ustalone jako różnica między przychodami netto ze zbycia (jeśli takie były) a wartością bilansową tej pozycji. Zbycie pozycji rzeczowych aktywów trwałych może mieć różną postać (np. sprzedaż, leasing zwrotny lub darowizna). 25 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Komponenty, przeglądy W ramach istotnych rzeczowych aktywów trwałych (samoloty) wydzielane są komponenty: Każdy samolot w leasingu finansowym jest dzielony na 3 komponenty fizyczne (silnik_1, silnik_2, kadłub), nie rozpoznaje się innych istotnych komponentów, których okres użyteczności jest krótszy niż pozostałych elementów samolotu. Wewnątrz komponentów fizycznych, na początku umowy leasingowej, tworzy się komponenty remontowe, odpowiadające kosztom dużych, strukturalnych przeglądów, które będą miały się odbyć w kolejnych latach. Komponenty te są utworzone w części odpowiadającej okresowi od początku umowy leasingu do szacowanego dnia wystąpienia kolejnego remontu i umarzane właśnie przez ten okres. Dla komponentów samolotu (silnik_1, silnik_2, kadłub), dla których nie przewiduje się przeglądów w trakcie trwania umowy nie wydziela się komponentów, ponieważ, przy założeniu braku kontynuacji użytkowania samolotu po okresie leasingu, wydzielenie komponentów, nie ma wpływu na łączną okresową wartość amortyzacji/umorzenia. Nie wydziela się komponentów dla umów, które według MSR 17 były umowami leasingu operacyjnego, ponieważ wydzielenie nie ma wpływu na łączną okresową wartość amortyzacji/umorzenia. W dacie kolejnego przeglądu tworzy się nowy komponent remontowy, który, przy założeniu wykonywania dużych remontów średnio co 10 lat, będzie umarzany stawką amortyzacji równą 10% Okresy ekonomicznej użyteczności komponentów oparto na ocenie osób, zajmujących się eksploatacją. Szacunkom takim towarzyszy niepewność, co do przyszłych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, zmian technologicznych i konkurencji na rynku, które skutkować mogą inną oceną ekonomicznej przydatności aktywów i pozostałego okresu ich użyteczności. Szacunki te przeglądane i aktualizowane są co najmniej raz na rok. W rezultacie może to istotnie wpłynąć na komponenty oraz koszt amortyzacji w przyszłości. . Prawa do użytkowania aktywów ` Na początku umowy jednostka ocenia, czy umowa jest leasingiem, czy zawiera leasing. Umowa jest leasingiem lub zawiera leasing, jeżeli na jej mocy przekazuje się prawo do kontroli użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów na dany okres w zamian za wynagrodzenie. Grupa ocenia ponownie, czy umowa jest leasingiem lub czy zawiera leasing tylko wtedy, gdy warunki umowy ulegną zmianie. Aby ocenić, czy umową przekazuje się prawo sprawowania kontroli nad użytkowaniem danego składnika aktywów przez dany okres, Grupa ocenia, czy przez cały okres użytkowania klient dysponuje łącznie następującymi prawami: prawem do uzyskania zasadniczo wszystkich korzyści ekonomicznych z użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów, oraz prawem do kierowania użytkowaniem zidentyfikowanego składnika aktywów. Data rozpoczęcie leasingu to data, w której leasingodawca udostępnia bazowy składnik aktywów, czyli taki który stanowi przedmiot leasingu i w przypadku którego leasingodawca zapewnił leasingobiorcy prawo do użytkowania tego składnika aktywów, do użytkowania przez leasingobiorcę. Okres leasingu to nieodwołalny okres, przez który leasingobiorca ma prawo do użytkowania bazowego składnika aktywów, wraz z: okresami, na które można przedłużyć leasing, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tego prawa; oraz okresami, w których można wypowiedzieć leasing, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca nie skorzysta z tego prawa. Składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania to składnik aktywów, który reprezentuje prawo leasingobiorcy do użytkowania bazowego składnika aktywów przez okres leasingu. Opłaty leasingowe to opłaty dokonywane przez leasingobiorcę na rzecz leasingodawcy z tytułu prawa do użytkowania bazowego składnika aktywów w okresie leasingu obejmujące: stałe opłaty leasingowe (w tym zasadniczo stałe opłaty leasingowe) pomniejszone o zachęty leasingowe; zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki; cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji; oraz 26 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, jeżeli w warunkach leasingu przewidziano, że leasingobiorca może skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu. W przypadku umowy, która jest leasingiem lub zawiera leasing, jednostka ujmuje każdy element leasingowy w ramach umowy jako leasing odrębnie od elementów nie leasingowych. Ujmowanie W dacie rozpoczęcia jednostka, jako leasingobiorca, ujmuje składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania oraz zobowiązanie z tytułu leasingu. Początkowa wycena W dacie rozpoczęcia leasingobiorca wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania według kosztu. Koszt składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania powinien obejmować: kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu, wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe, wszelkie początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez leasingobiorcę, oraz szacunek kosztów, które mają zostać poniesione przez leasingobiorcę w związku z demontażem i usunięciem bazowego składnika aktywów, przeprowadzeniem renowacji miejsca, w którym się znajdował, lub przeprowadzeniem renowacji bazowego składnika aktywów do stanu wymaganego przez warunki leasingu, chyba że te koszty są ponoszone w celu wytworzenia zapasów. Jednostka przyjmuje na siebie obowiązek pokrycia tych kosztów w dacie rozpoczęcia albo w wyniku używania bazowego składnika aktywów przez dany okres. W dacie rozpoczęcia jednostka wycenia zobowiązanie z tytułu leasingu w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie. Opłaty leasingowe dyskontuje się z zastosowaniem stopy procentowej leasingu, jeżeli stopę tę można z łatwością ustalić. W przeciwnym razie leasingobiorca stosuje krańcową stopę procentową leasingobiorcy. W dacie rozpoczęcia opłaty leasingowe zawarte w wycenie zobowiązania z tytułu leasingu obejmują następujące opłaty za prawo do użytkowania bazowego składnika aktywów podczas okresu leasingu, które pozostają do zapłaty w tej dacie: stałe opłaty leasingowe (w tym zasadniczo stałe opłaty leasingowe) pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe; zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem tego indeksu lub tej stawki zgodnie z ich wartością w dacie rozpoczęcia, kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej, cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji, oraz kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, jeżeli w warunkach leasingu przewidziano, że leasingobiorca może skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu. Późniejsza wycena Po dacie rozpoczęcia jednostka wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania, stosując model kosztu. W celu zastosowania modelu kosztu składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania wycenia się według kosztu: pomniejszonego o łączne odpisy amortyzacyjne (umorzenie) i łączne straty z tytułu utraty wartości; oraz skorygowanego z tytułu jakiejkolwiek aktualizacji wyceny zobowiązania z tytułu leasingu. Po dacie rozpoczęcia wycenia się zobowiązanie z tytułu leasingu poprzez: zwiększenie wartości bilansowej w celu odzwierciedlenia odsetek od zobowiązania z tytułu leasingu, zmniejszenie wartości bilansowej w celu uwzględnienia zapłaconych opłat leasingowych oraz zaktualizowanie wyceny wartości bilansowej w celu uwzględnienia wszelkiej ponownej oceny lub zmiany leasingu. 27 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Leasing powoduje naliczanie amortyzacji aktywów podlegających amortyzacji, a także kosztów finansowych w każdym z okresów obrotowych. Zasady amortyzacji aktywów podlegających amortyzacji będących przedmiotem leasingu są spójne z zasadami stosowanymi przy amortyzacji własnych aktywów Spółki podlegających amortyzacji. W przypadku braku wystarczającej pewności, że Spółka uzyska tytuł własności przed końcem okresu leasingu, dany składnik aktywów umarzany jest przez krótszy z dwóch okresów: okres leasingu lub okres użytkowania. W przypadku dokonywania wykupu środka trwałego po zakończeniu umowy leasingu, faktura zawierająca ostatnią płatność (opłatę końcową) rozliczana jest ze zobowiązaniem z tytułu umowy leasingowej, a środek trwały podlega dalszej amortyzacji według dotychczasowego planu amortyzacji. W przypadku, jeśli w momencie wykupu środek trwały jest umorzony w 100%, Grupa wprowadza do swoich ksiąg rachunkowych przedmiot umowy w cenie zakupu powiększonej o ewentualne dodatkowe opłaty i amortyzuje według zasad stosowanych wobec własnych składników aktywów. Przy ustalaniu wartości rezydualnej samolotów po zakończeniu okresu umarzania przyjmowany będzie operat szacunkowy niezależnej, wyspecjalizowanej instytucji. Szacunek wartości rezydualnej będzie aktualizowany nie rzadziej niż raz 3 lata. W przypadku istotnych zmian sytuacji rynkowej aktualizacja wartości rezydualnej może być przeprowadzana częściej. Szacunkom związanym z ustaleniem wartości leasingu oraz wartości rezydualnej towarzyszy niepewność, co do przyszłych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, sytuacji leasingodawców i sytuacji makroekonomicznej, które skutkować mogą inną oceną wartości leasingu. Szacunki te przeglądane są co najmniej raz na rok. Zmiany wprowadzone w umowach leasingu w związku z pandemią Covid-19 oraz podejście do nich są uzależnione od rodzaju umowy: a) w przypadku umów dawnego leasingu finansowego miało miejsce odroczenie płatności rat kapitałowych przy jednoczesnym niezmiennym spłacaniu odsetek, w przypadku tych umów rozpoznano modyfikacje i przeszacowano zobowiązanie leasingowe, co nie miało wpływu na zmianę wartości prawa do użytkowania; b) w przypadku umów leasingu operacyjnego (w rozumieniu MSR17) miało miejsce odroczenie płatności rat i/lub zmiana stawki ze stałej miesięcznej na stawkę godzinową i/lub wydłużenie okresu umowy; w przypadku tych umów rozpoznana została modyfikacja umowy i przeszacowaniu uległy zarówno zobowiązanie leasingowe jak również prawo do użytkowania aktywów; modyfikacje zostały wyliczone na dzień podpisania aneksu przy zastosowaniu zaktualizowanej stopy dyskontowej. Ujęcie początkowe instrumentów finansowych Instrumentami finansowymi są aktywa finansowe i zobowiązania finansowe. Grupa ujmuje składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe w sprawozdaniu z sytuacji finansowej wtedy i tylko wtedy, gdy staje się związana postanowieniami umowy instrumentu. Grupa zaprzestaje ujmowania składnika aktywów finansowych wtedy i tylko wtedy, gdy: 1.wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych; lub 2.przenosi składnik aktywów finansowych, a przeniesienie spełnia warunki zaprzestania ujmowania zgodnie MSSF 9. Grupa przenosi składnik aktywów finansowych wtedy i tylko wtedy, gdy: przenosi umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych; lub zatrzymuje umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych, ale przyjmuje na siebie zobowiązanie umowne do przekazania przepływów pieniężnych na rzecz jednego lub większej liczby odbiorców. Grupa usuwa zobowiązanie finansowe (lub część zobowiązania finansowego) ze sprawozdania z sytuacji finansowej wtedy i tylko wtedy, gdy zobowiązanie przestało istnieć - to znaczy wtedy, gdy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł. 28 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Klasyfikacja i początkowe ujęcie Grupa klasyfikuje składnik aktywów finansowych jako wyceniany po początkowym ujęciu w zamortyzowanym koszcie albo w wartości godziwej przez inne całkowite dochody bądź w wartości godziwej przez wynik finansowy na podstawie: a)modelu biznesowego jednostki w zakresie zarządzania aktywami finansowymi oraz b)charakterystyki wynikających z umowy przepływów pieniężnych dla składnika aktywów finansowych. Składnik aktywów finansowych wycenia się w zamortyzowanym koszcie, jeśli spełnione są oba poniższe warunki: a)składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy; b)warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty. Składnik aktywów finansowych jest wyceniany w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, jeżeli spełnione są oba poniższe warunki: a)składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych; oraz b)warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty. Grupa klasyfikuje wszystkie zobowiązania finansowe jako wyceniane po początkowym ujęciu w zamortyzowanym koszcie, z wyjątkiem: zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy; zobowiązań finansowych powstałych w wyniku przeniesienia składnika aktywów finansowych, który nie kwalifikuje się do zaprzestania ujmowania, lub wtedy, gdy ma zastosowanie podejście wynikające z utrzymania zaangażowania; umów gwarancji finansowych; zobowiązań do udzielenia pożyczki oprocentowanej poniżej rynkowej stopy procentowej; warunkowej zapłaty ujętej przez jednostkę przejmującą w ramach połączenia jednostek. Przeklasyfikowanie Grupa dokonuje przeklasyfikowania wszystkich aktywów finansowych wtedy i tylko wtedy, gdy zmienia się model biznesowy w zakresie zarządzania aktywami finansowymi. Przeklasyfikowanie dotyczy wszystkich aktywów finansowych, na które zmiana modelu miała wpływ. Nie dokonuje się przeklasyfikowania żadnych zobowiązań finansowych. Wycena Z wyjątkiem należności z tytułu dostaw i usług, w momencie początkowego ujęcia jednostka wycenia składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe w jego wartości godziwej, którą w przypadku aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy powiększa się lub pomniejsza o koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przypisać do nabycia lub emisji tych aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych. W przypadku należności z tytułu dostaw i usług, które nie mają istotnego komponentu finansowania (ustalonego zgodnie z MSSF 15), jednostka wycenia je w momencie początkowego ujęcia w ich cenie transakcyjnej. Wycena po początkowym ujęciu Po początkowym ujęciu jednostka wycenia składnik aktywów finansowych: w zamortyzowanym koszcie; w wartości godziwej przez inne całkowite dochody; wartości godziwej przez wynik finansowy. 29 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Grupa stosuje określone w sekcji MSSF 9 wymogi w zakresie utraty wartości. Po początkowym ujęciu jednostka wycenia zobowiązanie finansowe w wartości godziwej przez wynik finansowy lub w zamortyzowanym koszcie (pozostałe zobowiązania), co jest nieodwołalnie wyznaczone w momencie początkowego ujęcia. Szacunkom związanym z wyceną należności krótkoterminowych towarzyszy niepewność, co do przyszłych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, sytuacji odbiorców i konkurencji na rynku, które skutkować mogą inną oceną wartości należności. Szacunki te przeglądane i aktualizowane są co najmniej raz na rok. Utrata wartości Zgodnie z zapisami MSSF 9 jednostka stosuje koncepcję szacowania przewidywanej straty na wartości aktywów finansowych. Już w momencie ujmowania instrumentu po raz pierwszy szacuje się przewidywane straty przy pomocy 3-stopniowego modelu ryzyk kredytowych. Szacowanie strat wartości aktywów finansowych przeprowadzane jest w sposób następujący: a)stwierdzenie, że ryzyko kredytowe jest niskie lub brak pogorszenia jakości kredytowej danego aktywa pozwala na kalkulacje należnych odsetek od wartości brutto (niepomniejszonej o oszacowane straty) oraz szacowanie strat w perspektywie najbliższych 12 miesięcy od dnia bilansowego, b)stwierdzenie, że ryzyko kredytowe wzrosło, aczkolwiek nadal brak dowodów utraty wartości aktywa pozwala nadal kalkulować należne odsetki od wartości brutto (niepomniejszonej o oszacowane straty), jednak zarazem zobowiązuje do oszacowania strat wartości aktywa w perspektywie całego okresu jego funkcjonowania, c)stwierdzenie obiektywnych dowodów utraty wartości instrumentu oznacza, ze należne odsetki można kalkulować jedynie od wartości netto (pomniejszonej o oszacowane straty) a jednocześnie utratę wartości należy oszacować w perspektywie całego okresu jego funkcjonowania danego instrumentu. MSSF 9 dopuszcza uproszczenia w przypadku szacowania przyszłych strat w odniesieniu do krótkoterminowych należności handlowych, które nie zawierają elementu finansowego (należności z tytułu sprzedaży lub leasingu). W tych przypadkach jednostka odstępuje od analizy ryzyka kredytowego, a jedynie szacuje straty z tytułu utraty wartości w perspektywie całego okresu funkcjonowania tego instrumentu. Ocenę ryzyka niewypłacalności jednostka przeprowadza w sytuacji braku wywiązania się z zobowiązania przez kontrahenta po upływie 365 dni od dnia wymagalności należności. Ocena ryzyka i ewentualne odpisy dotyczą należności handlowych w relacji z odbiorcami Szacunkom związanym koncepcją przewidywanej starty na wartości należności krótkoterminowych towarzyszy niepewność, co do przyszłych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, sytuacji odbiorców i konkurencji na rynku, które skutkować mogą inną oceną wartości należności. Szacunki te przeglądane i aktualizowane są co najmniej raz na rok. . Zyski i straty Zysk lub stratę na składniku aktywów finansowych lub zobowiązaniu finansowym, wycenianym w wartości godziwej, ujmuje się w wyniku finansowym, chyba że składnik lub zobowiązanie jest: a)częścią powiązania zabezpieczającego; b)inwestycją w instrument kapitałowy i jednostka postanowiła wykazywać zyski i straty z tej inwestycji w innych całkowitych dochodach; c)zobowiązaniem finansowym wyznaczonym jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, a jednostka jest zobowiązana do wykazania w innych całkowitych dochodach skutków zmiany ryzyka kredytowego dla tego zobowiązania; d)składnikiem aktywów finansowych wycenianym w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, a jednostka jest zobowiązana do ujęcia określonych zmian wartości godziwej w innych całkowitych dochodach. Dywidendy ujmuje się w wyniku finansowym tylko wtedy, gdy: powstaje uprawnienie jednostki do otrzymania dywidendy; 30 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) istnieje prawdopodobieństwo, że jednostka uzyska korzyści ekonomiczne związane z dywidendą; oraz wysokość dywidendy można wycenić w wiarygodny sposób. Zysk lub stratę na wycenianym w zamortyzowanym koszcie składniku aktywów finansowych, który nie jest częścią powiązania zabezpieczającego, ujmuje się w wyniku finansowym, gdy zaprzestano ujmowania tego składnika, poprzez amortyzację lub w celu ujęcia zysków lub strat z tytułu utraty wartości. Zysk lub stratę na wycenianym w zamortyzowanym koszcie zobowiązaniu finansowym, które nie jest częścią powiązania zabezpieczającego, ujmuje się w wyniku finansowym, gdy zaprzestano ujmowania danego zobowiązania finansowego, oraz poprzez amortyzację. Inwestycje w jednostkach wycenianych metodą praw własności Zgodnie z metodą praw własności, inwestycje w jednostkach stowarzyszonych ujmuje się początkowo według ceny nabycia, a następnie uwzględnia się udział Grupy w zmianach aktywów netto, jakie wystąpiły od dnia objęcia współkontroli do dnia bilansowego, pomniejszonych o utratę wartości. Straty jednostek współzależnych przekraczające wartość udziału Grupy nie są rozpoznawane. Niezrealizowane zyski i straty wynikające z transakcji pomiędzy Grupą a jednostką współzależną podlegają włączeniom konsolidacyjnym zgodnie z udziałem Grupy w kapitałach jednostki współzależnej. Szacunkom związanym z wyceną inwestycji towarzyszy niepewność, co do przyszłych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, zmian technologicznych i konkurencji na rynku, które skutkować mogą inną oceną wartości posiadanych akcji czy udziałów. Szacunki te przeglądane i aktualizowane są co najmniej raz na rok. Zapasy Zapasy to stanowiące własność jednostki rzeczowe aktywa obrotowe. Zalicza się do nich: materiały nabyte w celu zużycia w procesie produkcyjnym lub na własne potrzeby jednostki, towary zakupione w celu sprzedaży w stanie nieprzetworzonym, produkty gotowe wytworzone przez jednostkę, zdatne do sprzedaży, produkcję w toku. Są to składniki majątku obrotowego jednostki, znajdujące się zarówno w jednostce, jak i poza nią. Zapasów jednostki nie stanowią zapasy materiałów przyjętych do przerobu uszlachetniającego. Wycena Zapasy wycenia się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia lub według wartości netto możliwej do uzyskania, w zależności od tego, która z kwot jest niższa. Na koszty zakupu zapasów składają się ceny zakupu, cła importowe, pozostałe podatki (inne niż te możliwe do odzyskania w okresie późniejszym od urzędów skarbowych) oraz koszty transportu, załadunku i wyładunku oraz inne koszty dające się bezpośrednio przyporządkować do pozyskania wyrobów gotowych, materiałów i usług. Przy określaniu kosztów zakupu odejmuje się opusty, rabaty handlowe i inne podobne pozycje. Pozostałe koszty zalicza się do ceny nabycia zapasów tylko w takim zakresie, w jakim zostały poniesione w celu doprowadzenia zapasów do ich aktualnego stanu i miejsca. Do kosztów wyłączonych z ceny nabycia zapasów i ujmowanych jako koszty okresu, w którym je poniesiono należą: koszty magazynowania, ogólne koszty administracyjne, które nie przyczyniają się do doprowadzenia zapasów do ich aktualnego stanu i miejsca, koszty sprzedaży. W zakresie gospodarki zapasami w Spółce obowiązuje metoda „FIFO”. Zgodnie z modelem wyceny „FIFO” rozchód składnika aktywów wycenia się kolejno po cenach (kosztach) tych składników aktywów, które jednostka nabyła (wytworzyła) najwcześniej. 31 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Utrata wartości W przypadku braku możliwości odzyskania ceny nabycia lub kosztu wytworzenia zapasów, jeżeli zapasy zostały uszkodzone, utraciły całkowicie lub częściowo swoją przydatność lub jeśli spadły ich ceny sprzedaży, Spółka odpisuje wartość zapasów poniżej ich ceny nabycia lub kosztu wytworzenia do poziomu wartości netto możliwej do uzyskania. Odpisy obciążają pozostałe koszty operacyjne. W każdym kolejnym okresie Spółka dokonuje nowego oszacowania wartości netto możliwej do uzyskania. Jeżeli nie istnieją już okoliczności, które uprzednio spowodowały odpisanie wartości zapasów poniżej ceny nabycia, odpisana kwota zostaje wyeliminowana w taki sposób, aby nowa wartość bilansowa równała się cenie nabycia lub zaktualizowanej wartości netto możliwej do uzyskania, w zależności od tego, która z tych kwot jest niższa. Odwrócenie odpisów aktualizujących wartość zapasów zostaje ujęte w pozostałych przychodach operacyjnych, natomiast wykorzystanie odpisów koryguje wartość sprzedanych towarów i materiałów. Towary W pozycji Towary ujmuje się wyroby obcej produkcji przeznaczone do odsprzedaży w stanie nieprzetworzonym. Towary są magazynowane w magazynach obcych. Spółka na bieżąco otrzymuje od podmiotów świadczących usługę magazynowania ewidencję ilościowo-wartościową towarów w celu potwierdzenia stanów magazynowych z własną ewidencją, bądź zidentyfikowania i wyjaśnienia rozbieżności. Towary otrzymane nieodpłatnie ujmowane są w korespondencji z pozostałymi przychodami operacyjnymi. Należności z tytułu dostaw i usług Należności długoterminowe Do należności długoterminowych zalicza się wszystkie składniki aktywów, które nie spełniają żadnego z poniższych kryteriów: oczekuje się, że zostaną zrealizowane lub przeznaczone do sprzedaży lub zużycia w toku normalnego cyklu operacyjnego jednostki, są w posiadaniu jednostki przede wszystkim z przeznaczeniem do obrotu, oczekuje się, że zostaną zrealizowane w ciągu dwunastu miesięcy od dnia bilansowego, stanowią składniki środków pieniężnych lub ich ekwiwalentów chyba, że występują ograniczenia dotyczące ich wymiany, czy wykorzystania do zaspokojenia zobowiązania w przeciągu przynajmniej dwunastu miesięcy od dnia bilansowego. Zgodnie z powyższym, w pozycji tej należy wykazać należności lub ich części, których termin spłaty nastąpi w okresie dłuższym niż 1 rok od daty bilansowej, które nie zostaną zrealizowane w toku normalnego cyklu operacyjnego jednostki, a także nie są przede wszystkim przeznaczone do obrotu. Należności długoterminowe obejmują także wydatki poniesione na dzień bilansowy, stanowiące koszty dotyczące przyszłych okresów (czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów), mając na uwadze zasady istotności i ostrożności, które rozliczone zostaną w okresie dłuższym niż 1 rok od daty bilansowej. Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów dotyczące przyszłych okresów sprawozdawczych mogą dotyczyć w szczególności: kosztów odsetek z tytułu leasingu, innych kosztów o znaczącej wartości, takich jak np. koszty ubezpieczeń. Wycena Należności długoterminowe wycenia się w kwocie wymagającej zapłaty z zachowaniem ostrożności. Wartość należności aktualizuje się uwzględniając stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty poprzez dokonanie odpisu aktualizującego. 32 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Odpisy aktualizujące wartość należności zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych lub do kosztów finansowych – zależnie od rodzaju należności, której dotyczy odpis aktualizacyjny. Na dzień bilansowy odpisy aktualizujące wartość należności wykazuje się netto z odpowiednimi pozycjami należności. Szacunkom związanym z ustaleniem wartości dyskonta należności towarzyszy niepewność, co do przyszłych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, zmian makroekonomicznych, wielkości inflacji i kursów walut, które skutkować mogą inną oceną wartości należności długoterminowych. Szacunki te przeglądane i aktualizowane są co najmniej raz na rok. Należności i pożyczki, które stanowią umowne prawo do otrzymania środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych od innej jednostki zaliczane są do aktywów finansowych. W momencie początkowego ujęcia wycenia się je w wartości godziwej. Początkowe ujęcie należności z tytułu sprzedaży towarów i usług następuje według wartości godziwej zapłaty należnej. Jeżeli płatność jest odroczona, to wartość godziwa zapłaty może być niższa niż nominalna wartość należnych środków pieniężnych lub ich ekwiwalentów. W takiej sytuacji wartość godziwą zapłaty ustala się dyskontując wszystkie przyszłe wpływy w oparciu o kalkulacyjną stopę procentową. Kalkulacyjną stopę procentową w sposób najprostszy ustala się na poziomie: dominującej stopy procentowej stosowanej do podobnego instrumentu finansowego wyemitowanego przez wystawcę posiadającego podobną wiarygodność kredytową lub stopy procentowej dyskontującej wartość nominalną instrumentu finansowego do bieżącej, gotówkowej ceny sprzedaży towarów lub usług. Różnicę pomiędzy nominalną a godziwą wartością należności ujmuje się jako przychód z tytułu odsetek. Po początkowym ujęciu aktywa te są wyceniane według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. Zaliczki, które nie zostaną zrealizowane poprzez otrzymanie środków pieniężnych bądź innych aktywów finansowych, nie stanowią aktywów finansowych i są wyceniane w wartości nominalnej otrzymanych środków lub ekwiwalentów pieniężnych. Zgodnie z powyższym, zapłacone zaliczki w walucie nie są ani dyskontowane ani wyceniane na dzień bilansowy. Należności krótkoterminowe Dany składnik aktywów zalicza się do aktywów obrotowych, jeśli spełnia jedno z poniższych kryteriów: oczekuje się, że zostanie zrealizowany lub przeznaczony do sprzedaży lub zużycia w toku normalnego cyklu operacyjnego jednostki, jest w posiadaniu jednostki przede wszystkim z przeznaczeniem do obrotu, oczekuje się, że zostanie zrealizowany w ciągu dwunastu miesięcy od dnia bilansowego, stanowi składnik środków pieniężnych lub ich ekwiwalentów, chyba że występują ograniczenia dotyczące jego wymiany, czy wykorzystania do zaspokojenia zobowiązania w przeciągu przynajmniej dwunastu miesięcy od dnia bilansowego. Zgodnie z powyższym, w pozycji tej należy wykazać należności lub ich części, których termin spłaty nastąpi w okresie krótszym niż 1 rok od daty bilansowej oraz takie, które zostaną zrealizowane w toku normalnego cyklu operacyjnego jednostki albo przede wszystkim są przeznaczone do obrotu. W skład należności krótkoterminowych wchodzą również rozliczenia międzyokresowe. Rozliczenia międzyokresowe wycenia się na dzień ich powstania, a także na dzień bilansowy w cenie nabycia. Odpis pozostałych czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów w koszty danego okresu sprawozdawczego Spółki dokonywany jest stosownie do upływu czasu. Czas i sposób rozliczania kosztów jest każdorazowo uzasadniany charakterem rozliczanych kosztów, z zachowaniem zasady ostrożności. W transakcjach leasingu zwrotnego wynik stanowiący różnicę pomiędzy ceną sprzedaży do finansującego a kosztem nabycia jest ujmowany w rozliczeniach międzyokresowych po stronie pasywów i rozliczany proporcjonalnie do upływu czasu przez cały okres trwania leasingu zwrotnego. 33 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Wycena Należności i pożyczki, które stanowią umowne prawo do otrzymania środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych od innej jednostki zaliczane są do aktywów finansowych. W momencie początkowego ujęcia pożyczki wycenia się w zamortyzowanym koszcie, natomiast początkowe ujęcie należności z tytułu sprzedaży towarów i usług następuje według ceny transakcyjnej (jeśli nie ma istotnego komponentu finansowego). Zaliczki, które nie zostaną zrealizowane poprzez otrzymanie środków pieniężnych bądź innych aktywów finansowych, są aktywami niepieniężnymi i są wyceniane w wartości nominalnej otrzymanych środków lub ekwiwalentów pieniężnych. Zgodnie z powyższym, zapłacone zaliczki w walucie nie są ani dyskontowane ani wyceniane na dzień bilansowy. Jeżeli jednak płatność nie jest istotnie odroczona to należności są ujmowane i wykazywane według kwot pierwotnie zafakturowanych, z uwzględnieniem odpisów na należności (zgodnie z MSSF 9, jednostka odstępuje od analizy ryzyka kredytowego i szacuje straty z tytułu utraty wartości w perspektywie całego okresu funkcjonowania instrumentu, ocenę ryzyka niewypłacalności przeprowadza w sytuacji braku wywiązania się z zobowiązania przez kontrahenta po upływie 365 dni od dnia wymagalności należności). Jeżeli należność główną powiększono o odsetki karne naliczone w związku z niedotrzymaniem terminu zapłaty, wartość tych odsetek należy zaprezentować w przychodach finansowych w momencie ich naliczenia. Na dzień bilansowy należności (poza opisanymi wyżej zaliczkami, które są aktywami niepieniężnymi) wyrażone w walutach obcych są przeliczane po obowiązującym na ten dzień średnim kursie ustalonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. Jednostka zobowiązana jest podać stosowany kurs wyceny. Różnice kursowe z wyceny należności należy zaliczać do przychodów lub kosztów finansowych. Należności handlowe na koniec każdego roku obrotowego inwentaryzuje się metodą potwierdzania sald. Wszystkie należności krótkoterminowe i długoterminowe od spółek z Grupy muszą zostać potwierdzone wzajemnie na dzień sporządzania sprawozdań finansowych. Aktualizacja wyceny należności Zgodnie z punktem 5.1.3 MSSF 9 początkowa wycena należności z tytułu dostaw i usług jest dokonana wg ceny transakcyjnej jeśli nie zawierają one istotnego komponentu finansowego. Następnie przeprowadzana jest ocena ewentualnej utraty wartości z użyciem uproszczonego modelu oczekiwanych strat kredytowych. Wartość należności podlega aktualizacji z uwzględnieniem stopnia prawdopodobieństwa ich zapłaty na zasadzie dokonania odpisów aktualizujących ich wartość w następujących przypadkach: posiadania należności od dłużników postawionych w stan likwidacji lub upadłości – do wysokości nie objętych gwarancją lub innym zabezpieczeniem – zgłoszonych likwidatorowi lub sędziemu komisarzowi w postępowaniu upadłościowym, posiadania należności od dłużników, w stosunku do których oddalony został wniosek o ogłoszenie upadłości a majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego w pełnej wysokości należności, dysponowania należnościami kwestionowanymi przez dłużników lub gdy dłużnicy zalegają z ich zapłatą, natomiast ocena sytuacji majątkowej i finansowej danego dłużnika wskazuje, że ściągnięcie należności w kwocie umownej nie jest możliwe - w wysokości nie pokrytej gwarancją lub innym zabezpieczeniem spłaty należności, posiadania należności przeterminowanych (o okresie przeterminowania powyżej 12 miesięcy) lub nie przeterminowanych o znacznym stopniu prawdopodobieństwa ich nieściągalności, w wysokości wiarygodnie oszacowanych kwot odpisów na nieściągalne należności - 100%. Ponadto wartość należności przeterminowanych ulega spisaniu na podstawie protokołu (podpisanego przez Zarząd) stwierdzającego, iż przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności są równe albo wyższe od kwoty należności. Odpisy aktualizujące wartość należności zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych lub kosztów finansowych, w zależności od rodzaju należności, której dotyczy aktualizacja. Ustanie przyczyny powodującej dokonane uprzednio odpisy aktualizujące wartość należności powoduje zwiększenie, w równowartości całego lub częściowego odpisu aktualizującego, wartości danej należności oraz związane z tym zwiększenie pozostałych przychodów operacyjnych lub przychodów finansowych. 34 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Należności umorzone, przedawnione lub nieściągalne zmniejszają uprzednio dokonane odpisy aktualizujące ich wartość, natomiast w przypadkach, gdy nie wystąpiła uprzednia ich aktualizacja lub dokonano jej w niepełnej wysokości, należności te zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych lub finansowych. Należności wykazuje się w bilansie w pełnej wysokości, również wówczas, gdy istnieje jednoczesne zobowiązanie wobec tego samego kontrahenta. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Środki pieniężne obejmują aktywa w formie krajowych środków płatniczych, walut obcych i dewiz. Ekwiwalenty środków pieniężnych są krótkoterminowymi inwestycjami o dużej płynności, łatwo wymienialnymi na określone kwoty środków pieniężnych oraz narażonymi na nieznaczne ryzyko zmiany wartości. Przez krótkoterminowe inwestycje należy rozumieć inwestycje do trzech miesięcy. Do ekwiwalentów środków pieniężnych należy zaliczyć lokaty, weksle obce, czeki, obligacje. Do środków pieniężnych i ich ekwiwalentów nie zalicza się krótkoterminowych kredytów w rachunkach bieżących oraz krótkoterminowych inwestycji w akcje. Krajowe środki pieniężne wykazuje się w wartości nominalnej. Środki pieniężne wyrażone w walutach obcych na dzień bilansowy wycenia się po kursie średnim Narodowego Banku Polskiego dla danej waluty. Rozchód środków pieniężnych w walutach obcych odbywa się metodą FIFO. Różnice kursowe powstałe w związku z wyceną na dzień bilansowy środków pieniężnych wyrażonych w walutach ujmuje się następująco: dodatnie różnice kursowe zalicza się do przychodów finansowych, ujemne różnice kursowe zalicza się do kosztów finansowych. Do środków pieniężnych o ograniczonej możliwości dysponowania zalicza się środki pieniężne stanowiące zabezpieczenie zobowiązań warunkowych na wyodrębnionym rachunku bankowym. Operacje na rachunkach bankowych podlegają wycenie według przypisanych im kursów walut tj. kursu średniego ogłoszonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski z dnia poprzedzającego dzień transakcji lub kursu sprzedaży/kupna banku obsługującego Spółkę lub kurs negocjowany (w przypadku przewalutowania). Lokaty Gdy z rachunku walutowego na lokatę przekazywane są własne środki pieniężne, operację tę wycenia się według kursu, jaki zastosowano do wyceny wpływu waluty na własny rachunek walutowy. Jest to wyłącznie przemieszczenie waluty pomiędzy rachunkami bankowymi jednostki, w wyniku którego wartość posiadanych przez jednostkę środków pieniężnych wyrażonych w walucie obcej nie ulega zmianie. Jeśli na lokatę przekazywane są waluty pochodzące z różnych wpływów, a zatem przeliczone na złote według różnych kursów walut, wówczas do wyceny środków przelanych na lokatę stosuje się metodę FIFO. Również likwidacja lokaty przeliczana jest według "kursu historycznego", tj. tego samego, jaki zastosowano do wyceny waluty w dniu założenia lokaty. W związku z tym, że wycena waluty przekazywanej na lokatę oraz wycofywanej z lokaty odbywa się według kursu historycznego, nie powstaną na tych operacjach różnice kursowe. Również w świetle prawa podatkowego, takie różnice kursowe w wyniku przekazania waluty na lokatę nie powstaną. Kapitały własne Kapitał własny stanowi udział pozostały w aktywach Spółki po odjęciu wszystkich jej zobowiązań (aktywa netto). Kapitał zakładowy wykazywany jest w wysokości określonej w statucie jednostki dominującej i wpisanej w rejestrze sądowym. Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej tworzony jest z nadwyżki ceny emisyjnej akcji powyżej ich wartości nominalnej (agio), a pozostałej po pokryciu kosztów tej emisji. 35 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Na kapitał rezerwowy z aktualizacji wyceny odnosi się: skutki przeszacowania inwestycji finansowych zakwalifikowanych jako przeznaczone do sprzedaży, powodujące wzrost ich wartości do poziomu cen rynkowych. Obniżenie wartości inwestycji uprzednio przeszacowanej do wysokości kwoty, o którą podwyższono z tego tytułu kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, jeżeli kwota różnicy z przeszacowania nie była do dnia wyceny rozliczona, zmniejsza ten kapitał (fundusz). Różnice między ceną rynkową a niższą ceną inwestycji odnosi się na przychody finansowe z chwilą sprzedaży inwestycji lub jej przekwalifikowania z długoterminowych do krótkoterminowych wycenianych według cen rynkowych, odroczony podatek dochodowy dotyczący operacji rozliczanych z kapitałem własnym jest ujmowany w pozycji której dotyczy (na przykład dla aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży w pozycji kapitał rezerwowy z aktualizacji wyceny), skutki aktualizacji wyceny środków trwałych, odpisy z tytułu trwałej utraty wartości środków trwałych, których wycenę uprzednio aktualizowano. Zyski zatrzymane stanowią sumę zysku roku bieżącego oraz zakumulowanych zysków z lat poprzednich, które nie zostały wypłacone w formie dywidendy, ale zostały przekazane na powiększenie kapitału zapasowego lub są niepodzielone. . Subiektywne oceny Zarządu oraz niepewność szacunków Przy sporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego Zarząd Spółki dominującej kieruje się osądem przy dokonywaniu licznych szacunków i założeń, które mają wpływ na stosowane zasady rachunkowości oraz prezentowane wartości aktywów, zobowiązań, przychodów oraz kosztów. Faktycznie zrealizowane wartości mogą różnić się od szacowanych przez Zarząd. Informacje o dokonanych szacunkach i założeniach, które są znaczące dla sprawozdania finansowego, zostały zaprezentowane w opisie rachunkowości dotyczącej: rzeczowych aktywów trwałych, instrumentów finansowych, inwestycji, rezerw, podatku odroczonego oraz leasingu. Rezerwy Rezerwy stanowią zobowiązania, których kwota lub termin zapłaty są niepewne. Rezerwy tworzone są, gdy na Spółce ciąży istniejący obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków, z którymi związane są korzyści ekonomiczne oraz można dokonać wiarygodnego oszacowania kwoty tego zobowiązania. Kwota rezerwy stanowi najbardziej właściwy szacunek nakładów niezbędnych do wypełnienia istniejącego obowiązku na dzień bilansowy. W przypadku, gdy skutek zmiany wartości pieniądza w czasie jest istotny, kwota rezerwy odpowiada bieżącej wartości nakładów, które będą niezbędne do wypełnienia obowiązku. Stopa dyskonta ustalana jest przed opodatkowaniem i odzwierciedla bieżące oprocentowanie występujące na rynku kapitałowym oraz ryzyko związane konkretnie z danym składnikiem pasywów. W przypadku, gdy Spółka posiada odpowiednie przesłanki, że część przewidywanych strat zostanie zwróconych, w sprawozdaniu z całkowitych dochodów ujmuje kwotę netto, natomiast w sprawozdaniu z sytuacji finansowej rezerwę i oczekiwaną należność wykazuje odrębnie – w szyku otwartym. Spółka tworzy rezerwy na zobowiązania według następujących tytułów: rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, tworzona w związku z występowaniem dodatnich różnic pomiędzy wartością księgową aktywów i pasywów a ich wartością podatkową, rezerwy na świadczenia pracownicze, pozostałe rezerwy. Rezerwy na świadczenia pracownicze są tworzone i rozwiązywane w ciężar kosztów działalności operacyjnej. Grupa nie tworzy rezerw na odprawy emerytalne ze względu na niskie prawdopodobieństwo wypłaty świadczenia emerytalnego. Pozostałe rezerwy tworzone są w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych lub kosztów finansowych, w zależności od okoliczności, z których strata wynika. Rezerwę zmniejsza faktyczne powstanie straty lub zobowiązania, na które została utworzona. 36 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Spółka weryfikuje stan rezerw na każdy dzień bilansowy. Nieuzasadniona rezerwa podlega rozwiązaniu na dobro pozostałych przychodów operacyjnych lub przychodów finansowych, a rozwiązanie rezerw utworzonych w okresie sprawozdawczym powoduje korektę odpowiednich kosztów. Dla celu tworzenia rezerw Spółka szacuje prawdopodobieństwo wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz określa ich wysokość stanowiącą najbardziej wiarygodny szacunek nakładów niezbędnych do wypełnienia obowiązku obecnego na koniec okresu sprawozdawczego. Szacunkom związanym z ustaleniem wartości rezerwy towarzyszy niepewność, co do przyszłych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, sytuacji kontrahentów i konkurencji na rynku, które skutkować mogą inną oceną wartości zawiązywanych rezerw. Szacunki te przeglądane i aktualizowane są co najmniej raz na rok. Rezerwy prezentowane są w podziale na długo i krótkoterminowe. Rezerwy krótkoterminowe stanowią rezerwy, których wykorzystanie przewiduje się w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego. Rezerwy, których termin wykorzystania przewidywany jest powyżej 12 miesięcy od dnia bilansowego zalicza się do długoterminowych. Aktywa i rezerwy z tytułu podatku odroczonego Spółka księguje skutki podatkowe transakcji w taki sam sposób, w jaki księguje same transakcje lub inne zdarzenia. Na obowiązkowe obciążenia wyniku składają się: podatek bieżący (CIT) oraz podatek odroczony. Obciążenia podatkowe są wyliczane w oparciu o stawki podatkowe obowiązujące w danym roku obrotowym. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego są to kwoty przewidziane w przyszłych okresach do odliczenia od podatku dochodowego ze względu na: ujemne różnice przejściowe, przeniesienie na kolejny okres nierozliczonych strat podatkowych oraz przeniesienie na kolejny okres niewykorzystanych ulg podatkowych. Aktywa z tytułu podatku odroczonego ustala się w wysokości kwoty przewidzianej w przyszłości do odliczenia od podatku dochodowego, w związku z ujemnymi różnicami przejściowymi, które spowodują w przyszłości zmniejszenie podstawy obliczenia podatku dochodowego. Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego jest weryfikowana na każdy dzień bilansowy i podlega odpisowi w przypadku kiedy zachodzi wątpliwość osiągnięcia przez Spółkę korzyści ekonomicznych związanych z wykorzystaniem aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego są to kwoty podatku dochodowego wymagające zapłaty w przyszłych okresach w związku z występowaniem dodatnich różnic przejściowych. Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się w wysokości kwoty przewidzianej do zapłacenia w przyszłości w związku z dodatnimi różnicami przejściowych. Wartość bilansowa rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego jest weryfikowana na każdy dzień bilansowy. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego wycenia się z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą stosowane, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa rozwiązana, przyjmując za podstawę stawki podatkowe (i przepisy podatkowe), które obowiązywały prawnie lub obowiązywały faktycznie na dzień bilansowy. Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku odnoszone są bezpośrednio w kapitał własny, jeśli podatek odroczony dotyczy pozycji, które w tym samym lub innym okresie zmniejszyły lub zwiększyły bezpośrednio kapitały własne. Podatek odroczony jest ujmowany w rachunku zysków i strat, poza przypadkiem gdy dotyczy on pozycji ujętych bezpośrednio w kapitale własnym. W tym ostatnim wypadku podatek odroczony jest również rozliczany bezpośrednio w kapitały własne. Wartość składnika aktywów z tytułu podatku odroczonego podlega analizie na każdy dzień bilansowy, a w przypadku gdy spodziewane przyszłe zyski podatkowe nie będą wystarczające dla realizacji składnika aktywów lub jego części, następuje jego odpis. Aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego, zgodnie z MSR 12, nie dyskontuje się. 37 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Spółka rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego bazując na założeniu, że w przyszłości zostanie osiągnięty dochód podatkowy pozwalający na jego wykorzystanie. Brak uzyskania odpowiedniego dochodu podatkowego w przyszłości mogłoby spowodować, że założenie to stałoby się nieuzasadnione, w związku z czym występuje tutaj niepewność szacunków. Szacunki te przeglądane i aktualizowane są co najmniej raz na rok. Spółka kompensuje ze sobą aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego z rezerwami z tytułu odroczonego podatku dochodowego wtedy i tylko wtedy, gdy posiada możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzania kompensat aktywów z tytułu podatku dochodowego z rezerwami z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Zobowiązania Zobowiązania dzieli się na zobowiązania krótko i długoterminowe. Zobowiązanie zaliczyć należy do zobowiązań krótkoterminowych, jeżeli spełnia jedno z poniższych kryteriów: oczekuje się, że zostanie ono uregulowane w toku normalnego cyklu operacyjnego jednostki lub jest w posiadaniu przede wszystkim z przeznaczeniem do obrotu lub jest ono wymagalne w ciągu dwunastu miesięcy od dnia bilansowego lub jednostka nie posiada bezwarunkowego prawa do odroczenia daty wymagalności zobowiązania przez okres co najmniej dwunastu miesięcy od dnia bilansowego. Wszystkie pozostałe zobowiązania zaliczać należy do zobowiązań długoterminowych. Zobowiązania handlowe i pozostałe W zobowiązaniach krótkoterminowych w pozycji zobowiązania handlowe i pozostałe Spółka ujmuje zobowiązania związane z zakupem materiałów, dóbr, robót, usług dla działalności operacyjnej, zobowiązania publiczno-prawne, zobowiązania z tytułu wynagrodzeń, a także zobowiązania o charakterze inwestycyjnym. Zobowiązania z tytułu zakupu towarów i usług wycenia się nie rzadziej niż na dzień bilansowy w zamortyzowanym koszcie. Zobowiązania z tytułu podatków, ceł i ubezpieczeń społecznych ustala się w kwocie wymagającej zapłaty spółkom Grupy, zgodnie z obowiązującymi i mającymi zastosowanie przepisami. Zobowiązania wyrażone w walutach obcych wycenia się nie rzadziej niż na dzień bilansowy po obowiązującym na ten dzień średnim kursie ustalonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. Operacje zakupu skutkujące powstawaniem zobowiązań w walutach obcych ujmuje się w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia po średnim kursie ustalonym dla danej waluty obcej na ten dzień przez Narodowy Bank Polski, chyba że w zgłoszeniu celnym lub innym wiążącym Spółkę dokumencie ustalony zostanie inny kurs. Operacje gospodarcze w walutach obcych, stanowiące uregulowania zobowiązań z rachunku bankowego, ujmuje się w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia po kursie średnim Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego zapłatę zobowiązania. Różnice kursowe dotyczące zobowiązań wyrażonych w walutach obcych powstałe na dzień ich wyceny lub przy uregulowaniu zobowiązań w walutach obcych zalicza się odpowiednio do kosztów lub przychodów finansowych lub, w uzasadnionych przypadkach, do kosztów wytworzenia środków trwałych, środków trwałych w budowie, wartości niematerialnych lub kosztu wytworzenia. Zobowiązania finansowe Zobowiązanie finansowe to każde zobowiązanie, będące: wynikającym z umowy obowiązkiem wydania środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych innej jednostce lub wymiany aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych z inną jednostką na potencjalnie niekorzystnych warunkach, kontraktem, który będzie rozliczony lub może być rozliczony we własnych instrumentach kapitałowych jednostki, i jest instrumentem niepochodnym, w zamian za który jednostka jest lub może być obowiązana 38 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) wydać zmienną liczbę własnych instrumentów kapitałowych lub instrumentem pochodnym, który będzie rozliczony lub może być rozliczony w inny sposób niż przez wymianę ustalonej kwoty środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych na ustaloną liczbę własnych instrumentów kapitałowych jednostki. W tym celu prawa poboru, opcje i warranty umożliwiające nabycie ustalonej liczby własnych instrumentów kapitałowych jednostki w zamian za ustaloną kwotę środków pieniężnych w dowolnej walucie stanowią instrumenty kapitałowe, jeżeli jednostka oferuje prawa poboru, opcje i warranty wszystkim aktualnym właścicielom tej samej kategorii niepochodnych instrumentów kapitałowych tej jednostki. W tym również celu do własnych instrumentów kapitałowych jednostki. Wycena początkowa Jednostka klasyfikuje wszystkie zobowiązania finansowe jako wyceniane po początkowym ujęciu w zamortyzowanym koszcie, z wyjątkiem: a)zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy; b)zobowiązań finansowych powstałych w wyniku przeniesienia składnika aktywów finansowych, który nie kwalifikuje się do zaprzestania ujmowania, lub wtedy, gdy ma zastosowanie podejście wynikające z utrzymania zaangażowania; c)umów gwarancji finansowych; d)zobowiązań do udzielenia pożyczki oprocentowanej poniżej rynkowej stopy procentowej; e)warunkowej zapłaty ujętej przez jednostkę przejmującą w ramach połączenia jednostek. W momencie początkowego ujęcia jednostka wycenia zobowiązanie finansowe w jego wartości godziwej, którą w przypadku zobowiązań finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy powiększa się lub pomniejsza o koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przypisać do tych zobowiązań finansowych. Wycena bilansowa Po początkowym ujęciu jednostka wycenia zobowiązanie finansowe w wartości godziwej przez wynik finansowy, co może być nieodwołalnie wyznaczone w momencie początkowego ujęcia. Pozostałe zobowiązania finansowe stanowiące w szczególności zobowiązania handlowe, zobowiązania kredytowe, zobowiązania z tytułu pożyczek, oraz pozostałe zobowiązania wycenia się według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. Zobowiązania handlowe, kredytowe, zobowiązania z tytułu pożyczek oraz pozostałe w przypadku wystąpienia mało istotnej różnicy między ich wartością w kwocie wymagającej zapłaty a wartością według zamortyzowanego kosztu wyceniane są w kwocie wymagającej zapłaty. Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego ustala się w wartości bieżącej przyszłych minimalnych opłat leasingowych. Instrumenty pochodne Pochodne instrumenty finansowe, zawarte w celu zabezpieczenia ryzyka Grupy, klasyfikuje się do aktywów/zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy. Instrumenty te stanowią zabezpieczenie w sensie ekonomicznym. Instrumenty pochodne ujmuje się początkowo w wartości godziwej i wycenia na każdy dzień bilansowy w wartości godziwej z ujęciem skutków wyceny w rachunku zysków i strat w pozycji koszty finansowe netto (m.in. wyceny instrumentów zabezpieczających działalność finansową. Grupa stosuje zabezpieczenie zmienności stóp procentowych (IRS) dla płatności odsetkowych z tytułu dwóch umów leasingu, jednej w walucie USD i jednej w walucie EUR. Podstawą wyceny IRS-a na dzień bilansowy będzie wycena instrumentu otrzymana od banku. W zależności od tego, czy wartość kontraktu na dzień bilansowy będzie z punktu widzenia Grupy dodatnia czy ujemna, powstanie u niej powiększenie lub pomniejszenie zobowiązania leasingowego. W rachunku wyników na dzień bilansowy wycenę IRS księguje się odpowiednio jako zwiększenie/zmniejszenie kosztów finansowych netto. 39 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Aktywa i zobowiązania warunkowe Warunkowy składnik aktywów stanowi możliwy składnik aktywów, który powstanie na skutek zdarzeń przeszłych oraz którego istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub nie wystąpienia jednego lub wielu niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli Spółki. Aktywa warunkowe podlegają bieżącej ocenie. W przypadku, gdy zaistnienie wpływu korzyści ekonomicznych stało się praktycznie pewne, składnik aktywów i odnośny przychód są ujmowane w okresie, w którym nastąpiła zmiana. W przypadku uprawdopodobnienia wypływu środków Spółka na dzień bilansowy podaje krótki opis charakteru aktywów warunkowych oraz o ile to możliwe wiarygodnie oszacowane skutki finansowe. Zobowiązanie warunkowe stanowi: możliwy obowiązek, który powstanie na skutek zdarzeń przeszłych, których istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub nie wystąpienia jednego lub wielu niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli Spółki lub obecny obowiązek, który powstanie na skutek zdarzeń przeszłych, ale nie jest ujmowany, ponieważ nie jest prawdopodobne, aby konieczne było wydatkowanie środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne lub kwoty obowiązku nie można w wystarczająco wiarygodny sposób wycenić. Na dzień bilansowy Spółka przedstawia w odniesieniu do każdego zobowiązania warunkowego krótki opis charakteru zobowiązania oraz, jeśli jest to możliwe, wiarygodnie oszacowaną wartość skutków finansowych, przesłanki świadczące o istnieniu niepewności co do kwoty lub terminu wystąpienia wypływu środków oraz możliwości uzyskania zwrotów. Zobowiązania podlegają bieżącej ocenie w celu ustalenia czy wypływ środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne stał się prawdopodobny. W przypadku uprawdopodobnienia wypływu środków Spółka tworzy rezerwę w okresie, w którym nastąpiło uprawdopodobnienie. Otrzymywane subwencje Wsparcie finansowe otrzymywane Grupę w ramach Tarczy Finansowej, której celem było zapewnienie płynności i stabilności finansowej w okresie utrudnień w gospodarce wynikających z pandemii COVID-19, określane jest jako subwencja finansowa. Subwencja co do zasady podlega zwrotowi, przy czym w określonych przypadkach może zostać umorzona w części lub w całości. Zgodnie z komunikatem Ministerstwa Finansów z dnia 18 maja 2020 roku dla celów podatku dochodowego pomoc finansowa z PFR traktowana jest jak pożyczka. Wypłata środków pieniężnych przez Polski Fundusz Rozwoju jest dla Grupy neutralna podatkowo. Umorzenie części lub całości subwencji jest zdarzeniem gospodarczym, które ujęte zostało w księgach rachunkowych. Umorzenie subwencji będącej pożyczką powoduje zmniejszenie zobowiązania z tytułu otrzymanej pożyczki o umorzoną kwotę subwencji w korespondencji z pozostałymi przychodami operacyjnymi w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o rachunkowości. Pozostałe przychody operacyjne to przychody związane pośrednio z działalnością operacyjną jednostki. Zasady ustalania wyniku finansowego Spółka sporządza sprawozdanie z całkowitych dochodów w wersji kalkulacyjnej. Na wynikfinansowy netto składa się: wynik działalności operacyjnej Spółki z uwzględnieniem pozostałych kosztów i pozostałych przychodów operacyjnych, wynik z operacji finansowych, obowiązkowe obciążenie wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku odroczonego. Wynik działalności operacyjnej stanowi różnicę międzyprzychodami netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów, świadczenia usług z uwzględnieniem dotacji, opustów, rabatów i innych zwiększeń lub zmniejszeń, bez podatku od towarów i usług oraz pozostałymi przychodami operacyjnymi a wartością sprzedanych produktów, towarów i materiałów wycenionych w kosztach wytworzenia lub cenach nabycia powiększoną o całość 40 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) poniesionych od początku roku obrotowego kosztów ogólnych (zarządu), kosztów sprzedaży oraz pozostałych kosztów operacyjnych, zrealizowanych różnic kursowych. Przez pozostałe przychody i koszty operacyjne należy rozumieć koszty i przychody związane pośrednio z działalnością operacyjną Spółki. Wynik operacji finansowych stanowi różnicę między przychodami finansowymi a kosztami finansowymi. Spółka przyjmuje zastosowanie metody netto do prezentacji wyniku na transakcjach w postaci zysku lub straty, w zakresie: zbycia niefinansowych aktywów trwałych (wartości niematerialne, środki trwałe, środki trwałe w budowie) – w pozostałych przychodach lub kosztach operacyjnych, zbycia inwestycji (długo i krótkoterminowych aktywów finansowych) – w przychodach lub kosztach finansowych, niezrealizowanych różnic kursowych (nadwyżki różnic dodatnich nad ujemnymi i odwrotnie) – w przychodach lub kosztach finansowych. Sprzedaż towarów, produktów i pozostałych aktywów Jednostka ujmuje umowę z klientem (zgodnie z MSSF 15) tylko wówczas, gdy spełnione są wszystkie następujące kryteria: strony umowy zawarły umowę (w formie pisemnej, ustnej lub zgodnie z innymi zwyczajowymi praktykami handlowymi) i są zobowiązane do wykonania swoich obowiązków; jednostka jest w stanie zidentyfikować prawa każdej ze stron dotyczące dóbr lub usług, które mają zostać przekazane; jednostka jest w stanie zidentyfikować warunki płatności za dobra lub usługi, które mają zostać przekazane; umowa ma treść ekonomiczną (tzn. można oczekiwać, że w wyniku umowy ulegnie zmianie ryzyko, rozkład w czasie lub kwota przyszłych przepływów pieniężnych jednostki); oraz jest prawdopodobne, że jednostka otrzyma wynagrodzenie, które będzie jej przysługiwało w zamian za dobra lub usługi, które zostaną przekazane klientowi. Oceniając, czy otrzymanie kwoty wynagrodzenia jest prawdopodobne, jednostka uwzględnia jedynie zdolność i zamiar zapłaty kwoty wynagrodzenia przez klienta w odpowiednim terminie. Kwota wynagrodzenia, które będzie przysługiwało jednostce, może być niższa niż cena określona w umowie, jeśli wynagrodzenie jest zmienne, ponieważ jednostka może zaoferować klientowi ulgę cenową. Jednostka ujmuje przychody w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi (tj. składnika aktywów) klientowi. Przekazanie składnika aktywów następuje w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów. Jeżeli jedna ze stron umowy spełniła zobowiązanie, w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jednostka przedstawia umowę jako składnik aktywów z tytułu umowy lub zobowiązanie z tytułu umowy - w zależności od stosunku pomiędzy spełnieniem zobowiązania przez jednostkę a płatnością dokonywaną przez klienta. Jednostka przedstawia wszelkie bezwarunkowe prawa do otrzymania wynagrodzenia oddzielnie jako należność. Świadczenie usług Jednostka rozpoznaje przychody w momencie wykonania usługi, czyli zgodnie z zapisem par.31 MSSF 15, przy czym za wykonanie usługi uznawane jest wykonanie operacji lotniczej (lotu). Dla każdego zobowiązania do wykonania świadczenia spełnianego w miarę upływu czasu jednostka ujmuje przychody w miarę upływu czasu, mierząc stopień całkowitego spełnienia tego zobowiązania do wykonania świadczenia. Celem pomiaru jest określenie postępu w spełnianiu zobowiązania jednostki do przeniesienia kontroli nad dobrami lub usługami przyrzeczonymi klientowi (tj. stopnia spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia). 41 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Jednostka stosuje jedną metodę pomiaru stopnia spełnienia zobowiązania w odniesieniu do każdego zobowiązania do wykonania świadczenia spełnianego w miarę upływu czasu oraz stosuje tę metodę konsekwentnie w odniesieniu do podobnych zobowiązań do wykonania świadczenia i w podobnych okolicznościach. Na koniec każdego okresu sprawozdawczego jednostka ponownie ocenia stopień całkowitego spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia spełnianego w miarę upływu czasu. Odpowiednie metody pomiaru stopnia spełnienia zobowiązania obejmują metody oparte na wynikach i metody oparte na nakładach. Przy ustalaniu odpowiedniej metody pomiaru stopnia spełnienia zobowiązania jednostka bierze pod uwagę charakter dobra lub usługi, które jednostka zobowiązała się przenieść na rzecz klienta. Koszty działalności operacyjnej Koszty zużytych materiałów, towarów i wyrobów gotowych Spółka ujmuje w tym samym okresie w jakim są ujmowane przychody ze sprzedaży tych składników zgodnie z zasadą współmierności przychodów i kosztów. Spółka prowadzi ewidencję kosztów działalności podstawowej w układzie rodzajowym oraz kalkulacyjnym. Koszty w pierwszej kolejności grupowane są w układzie według rodzajów na kontach zespołu 4, a dla potrzeb sporządzania sprawozdań finansowych rozliczane są koszty według celów. Ewidencja kosztów w układzie rodzajowym jest prowadzona z podziałem na pozycje: zużycie materiałów i energii, usługi obce, podatki i opłaty, w tym podatek akcyzowy, wynagrodzenia, ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia, koszty promocji i reklamy, amortyzacja, pozostałe koszty rodzajowe. Koszty zakupu materiałów i towarów Koszty zakupu materiałów i towarów podlegają ewidencji i rozliczaniu na kontach zespołu 3. Koszty te dotyczą wyłącznie zakupów towarów i materiałów na magazyn. Przychody i koszty finansowe Na przychody finansowe składają się głównie odsetki od lokat wolnych środków na rachunkach bankowych, prowizje i odsetki od udzielonych pożyczek, odsetki z tytułu zwłoki w regulowaniu należności, wielkość rozwiązanych rezerw dotyczących działalności finansowej, przychody ze sprzedaży papierów wartościowych, dodatnie różnice kursowe, różnice kursowe z działalności finansowej (per saldo), przywrócenie utraconej wartości inwestycji, wartość umorzonych kredytów i pożyczek. Na koszty finansowe składają się głównie odsetki od kredytów i pożyczek, odsetki za zwłokę w zapłacie zobowiązań, utworzone rezerwy na pewne lub prawdopodobne straty z operacji finansowych, wartość w cenie nabycia sprzedanych udziałów, akcji, papierów wartościowych, prowizje i opłaty manipulacyjne, odpisy aktualizujące należności odsetkowe oraz wartość inwestycji krótkoterminowych, dyskonto i różnice kursowe z działalności finansowej (per saldo), oraz w przypadku leasingu finansowego inne opłaty za wyjątkiem rat kapitałowych. Wypłata dywidend Dywidend są ujmowane w momencie, kiedy zostaje ustanowione prawo akcjonariuszy do otrzymania płatności. Transakcje w walutach obcych Transakcje przeprowadzane w walutach obcych są ujmowane po przeliczeniu na walutę funkcjonalną przy 42 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) zastosowaniu kursu obowiązującego w dniu zawarcia transakcji. Dzień zawarcia transakcji to dzień, w którym transakcja po raz pierwszy spełnia warunki ujęcia jej zgodnie z MSSF. W przychodach finansowych wykazywana jest nadwyżka zysków kursowych nad stratami kursowymi, a w kosztach finansowych nadwyżka strat kursowych nad zyskami kursowymi środków pieniężnych wynikająca z transakcji bankowych. Niezrealizowane różnice kursowe od należności z tytułu dostaw i usług a także od zobowiązań z tytułu dostaw i usług ujmowane są odpowiednio w przychodach lub kosztach finansowych. Zrealizowane różnice kursowe są ujmowane w części operacyjnej sprawozdania z dochodów. Podatek dochodowy Wynik finansowy brutto korygują bieżące zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych oraz zmiana stanów aktywów i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Przepływy pieniężne Spółka sporządzając sprawozdanie z przepływów pieniężnych wychodzi od zysku brutto. Podatek prezentowany jest w odrębnej pozycji rachunku przepływów pieniężnych – podatek zapłacony. Sprawozdawczość według segmentów Zakres informacji finansowych w sprawozdawczości dotyczącej segmentów działalności w Grupie określony jest w oparciu o wymogi MSSF 8. Grupa przyjęła, jako podstawowy układ sprawozdawczy, podział na rodzaj świadczonej usługi: sprzedaż usług lotniczych, sprzedaż pokładową towarów. Wynik dla danego segmentu jest ustalany na poziomie zysku brutto na sprzedaży. Spółka zazwyczaj rozlicza transakcje między segmentami w taki sposób, jakby dotyczyły one podmiotów niepowiązanych – przy zastosowaniu bieżących cen rynkowych. 5.7Zasady konsolidacji Konsolidacja W skład skonsolidowanego sprawozdania finansowego wchodzą sprawozdania finansowe Spółki Enter Air S.A. i jednostek zależnych oraz jednostek stowarzyszonych (Chair i AFG) wycenianych metodą praw własności. Kontrola jest osiągana w przypadku, gdy Spółka ma zdolność kierowania polityką finansową i operacyjną jednostki dla osiągnięcia korzyści ekonomicznych z jej działalności. Spółka dominująca posiada bezpośrednią kontrolę nad Enter Air Sp. z o.o. i pośrednio nad 4 spółkami zależnymi od Enter Air Sp. z o.o. Objęcie kontroli w spółkach bezpośrednio zależnych od Enter Air Sp. z o.o. nastąpiło w wyniku objęcia udziałów nowoutworzonych spółek. Nie powstała w związku z tym wartość firmy. Dochody i koszty jednostek zależnych nabytych lub sprzedanych w ciągu roku są uwzględnione w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów od momentu rzeczywistej daty nabycia lub utworzenia danej jednostki oraz do dnia jej efektywnego zbycia. Całkowite dochody jednostek zależnych są przypisywane do właścicieli Spółki oraz do udziałów niedających kontroli nawet jeśli skutkiem tego przypisania będzie ujemne saldo udziałów niedających kontroli. Transakcje pomiędzy jednostkami zależnymi są przeprowadzane z uwzględnieniem warunków rynkowych i wyłączane w ramach sprawozdania skonsolidowanego jeśli są konsolidowane metodą pełną. Transakcje z podmiotami powiązanymi są oparte o ceny rynkowe. 43 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Wszystkie transakcje dokonane wewnątrz Grupy, wzajemne salda oraz przychody i koszty operacji dokonanych między jednostkami Grupy zostały w konsolidacji w pełni wyłączone. W trakcie okresów sprawozdawczych nie miały miejsca zmiany struktury własności udziałów w spółkach zależnych. 5.8Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego sporządzonego za okres sprawozdawczy od 1 stycznia do 31 grudnia 2022.1 Nota 1 - Przychody ze sprzedaży Przychody ze sprzedaży Grupy prezentują się następująco: Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Przychody ze sprzedaży towarów 68.308 50.270 Przychody ze sprzedaży usług 2.187.490 1.070.026 2.255.798 1.120.296 W ciągu roku występuje sezonowość uzyskiwanych przychodów ze sprzedaży. Rozkład procentowy przychodów ze sprzedaży w poszczególnych kwartałach w latach 2021-2022 przedstawia poniższa tabela: Rok 2022 Rok 2021 1Q 2Q 3Q 4Q 1Q 2Q 3Q 4Q Przychody ze sprzedaży towarów 14,3 22,5 34,8 28,3 6,5 15,7 33,2 44,6 Przychody ze sprzedaży usług 9,5 26,8 44,9 18,8 6,8 17,9 43,3 32,0 Na przychody ze sprzedaży generowane przez Grupę znaczny wpływ ma sezonowość. Grupa osiąga wyższe przychody w II i III kwartale roku, zaś niższe w I i IV. Zjawisko to jest typowe dla całego sektora przewozów czarterowych i wynika z sezonowości leżącej u podstaw rynku usług turystycznych. Większość podróży Polaków do turystycznych destynacji odbywa się w miesiącach sezonu letniego, tj. od kwietnia do października. Grupa prowadzi ciągłą optymalizację kosztów i optymalizację sprzedaży. Sezonowość przychodów jest zjawiskiem, które zależy od wielu czynników, także od układu kalendarzowego świąt, ferii zimowych oraz imprez masowych w Polsce i za granicą. Celem Grupy jest dobranie zasobów i zarządzenie nimi tak, aby skorzystać z popytu, dającego najbardziej optymalne marże. Aby to osiągnąć Grupa dostosowuje swoją podaż do istniejącego popytu, wykorzystując wszystkie wolne dni do wykonania wymaganych przeglądów, przygotowujących flotę do pracy w sezonie. Stąd też program przeglądów został dobrany tak, aby prace były wykonane w miesiącach najmniej atrakcyjnych sprzedażowo. Grupa dopasowuje się do popytu na rynku usług przewozu lotniczego dzięki elastyczności modelu operacyjnego, co stanowi jedną z głównych przewag modelu biznesowego Grupy w stosunku do modeli tradycyjnych. Zdecydowany wzrost przychodów w 2022 w porównaniu do 2021 roku związany był z ustępującą pandemią Covid-19. Zakontraktowanie w 2022 roku sugeruje, że Polacy chętnie po zniesieniu restrykcji wracają do planowania wakacji za granicą.. 44 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Nota 2 - Segmenty operacyjne Informacje sporządzane dla osób decydujących w Grupie o przydziale zasobów oraz oceniających wyniki finansowe segmentów koncentrują się na analizie wyników ze sprzedaży usług lotniczych oraz wyników ze sprzedaży pokładowej towarów. Wyodrębnienie segmentów miało miejsce w oparciu o zróżnicowanie produktów i usług. Segmenty nie podlegały łączeniu. Segmenty Grupy objęte sprawozdawczością zgodnie z MSSF 8 są następujące: sprzedaż usług lotniczych, sprzedaż pokładowa towarów. Rodzaj produktów i usług w segmentach jest następujący: sprzedaż usług lotniczych – wynajem samolotów wraz z załogą, szkolenia lotnicze, sprzedaż pokładowa – sprzedaż produktów spożywczych i produktów „duty-free”, takich jak alkohol, tytoń, perfumy czy akcesoria. Poniżej przedstawiono informacje o segmentach sprawozdawczych Grupy. Kwoty wykazane za lata ubiegłe zostały przedstawione zgodnie z wymogami MSSF 8. Przychody i wyniki segmentów Poniżej przedstawiono analizę przychodów i wyników Grupy w poszczególnych segmentach objętych sprawozdawczością: Sprzedaż usług lotniczych Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Przychody ze sprzedaży 2.187.490 1.070.026 Koszt własny sprzedaży (1.986.198) (1.029.006) Zysk (strata) brutto na sprzedaży 201.292 41.020 Koszty sprzedaży (1 061) ( 599) Koszty ogólnego zarządu (40.718) (34.205) Pozostałe przychody operacyjne 57 700 10 294 Pozostałe koszty operacyjne (4.779) (40.921) Odpis na szacowane straty kredytowe (1 232) 600 Koszty finansowe - netto (144.675) (124.299) Udział w zyskach (stratach) jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć rozliczanych metodą praw własności (1.679) (2.060) Zysk (strata) przed opodatkowaniem 64.848 (150.170) Sprzedaż pokładowa Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Przychody ze sprzedaży 68.308 50.270 Koszt własny sprzedaży (53.755) (39.267) Zysk (strata) brutto na sprzedaży 14.553 11.003 45 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Koszty sprzedaży - - Koszty ogólnego zarządu - - Pozostałe przychody operacyjne - - Pozostałe koszty operacyjne - - Koszty finansowe - netto - - Zysk (strata) przed opodatkowaniem 14.553 11.003 Kwoty nieprzypisanych przychodów i kosztów z działalności finansowej w 2022 roku dotyczą Enter Air S.A. i są związane z obowiązkami Spółki jako podmiotu giełdowego. Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Przychody ze sprzedaży - - Koszt własny sprzedaży 237 112 Zysk (strata) brutto na sprzedaży 237 112 Koszty sprzedaży - - Koszty ogólnego zarządu (1 607) (1 367) Pozostałe przychody operacyjne - - Koszty finansowe - netto (892) (650) Zysk (strata) przed opodatkowaniem (2.262) (1.905) Powyższe przychody stanowią przychody od odbiorców zewnętrznych. W trakcie roku obrotowego nie miały miejsca żadne transakcje sprzedaży między segmentami (podobnie jak w trakcie roku 2021). Zasady rachunkowości zastosowane w segmentach sprawozdawczych są takie same, jak polityka rachunkowości Grupy opisana w nocie do niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Poniżej przedstawiono istotne pozycje przychodów dla segmentu sprzedaży usług lotniczych: Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Wynajem samolotów wraz z załogą 2.179.801 1.063.779 Szkolenia lotnicze 5.139 3.990 Pozostałe 2.550 2.257 Razem przychody ze sprzedaży usług 2.187.490 1.070.026 Sprzedaż pokładowa obejmuje jedynie sprzedaż towarów i nie dokonuje się podziału na poszczególne grupy oferowanych produktów. 46 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Poniżej przedstawiono istotne pozycje kosztów dla wyodrębnionych segmentów: Sprzedaż usług lotniczych Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Amortyzacja 217.063 222.885 Zużycie materiałów i energii 960.771 370.195 Usługi obce 771.603 422.767 Podatki i opłaty 1.805 1.419 Wynagrodzenia 42.217 31.270 Świadczenia na rzecz pracownika 4.328 3.647 Ubezpieczenia społeczne 9.255 5.937 Wyjazdy służbowe 4.475 3.167 Pozostałe koszty 9.537 9.658 Wartość sprzedanych towarów i materiałów - - Różnice kursowe 6.923 (7.135) 2.027.977 1.063.810 Koszty sprzedaży 1.061 599 Koszty ogólnego zarządu 40.718 34.205 Wartość sprzedanych towarów i materiałów - - Koszt wytworzenia sprzedanych produktów i usług 1.986.198 1.029.006 2.027.977 1.063.810 Sprzedaż pokładowa Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Wartość sprzedanych towarów i materiałów 53.755 39.267 53.755 39.267 Koszty sprzedaży - - Koszty ogólnego zarządu - - Wartość sprzedanych towarów i materiałów 53.755 39.267 Koszt wytworzenia sprzedanych produktów - - 53.755 39.267 Wykazane w sprawozdaniu w nocie 5 koszty odsetek związane są w całości z segmentem usług lotniczych. 47 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Kwoty nieprzypisane Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Amortyzacja - Zużycie materiałów i energii - Usługi obce 989 661 Podatki i opłaty 1 7 Wynagrodzenia 482 541 Świadczenia na rzecz pracownika - - Ubezpieczenia społeczne 35 43 Wyjazdy służbowe - - Pozostałe koszty 100 115 Wartość sprzedanych towarów i materiałów - - Różnice kursowe ( 237) ( 112) 1.370 1.255 Koszty sprzedaży - - Koszty ogólnego zarządu 1 607 1 367 Wartość sprzedanych towarów i materiałów - Koszt wytworzenia sprzedanych produktów i usług ( 237) ( 112) 1.370 1.255 Aktywa i zobowiązania segmentów Sprzedaż usług lotniczych Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Aktywa ogółem 1.788.262 1.696.523 Zobowiązania ogółem 1.685.546 1.656.917 Amortyzacja 217.063 222.885 Sprzedaż pokładowa Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Aktywa ogółem 4.558 4.223 Zobowiązania ogółem - - Kwoty nieprzypisane Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Aktywa ogółem 56.982 46.253 Zobowiązania ogółem 2.937 1.034 48 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) W okresach objętych sprawozdaniem nie występowały istotne pozycje niepieniężne inne niż amortyzacja. Informacje geograficzne Grupa jest czarterowym przewoźnikiem europejskim z siedzibą w Polsce. Grupa wykonuje operacje lotnicze na podstawie europejskiej licencji operacyjnej do ponad 250 portów na obszarze całej Unii Europejskiej, Afryki Północnej, Izraela, Zatoki Perskiej, Szwajcarii, Norwegii, Islandii. Klientami Grupy są głównie klienci instytucjonalni. Jedynie niewielka część oferty kierowana jest do klientów indywidualnych. Nie istnieje jednoznaczne przypisanie jakiegokolwiek aktywa Grupy do któregokolwiek obszaru geograficznego. Zdecydowana większość aktywów Grupy może być swobodnie przemieszczana i generować przychody w dowolnie wybranym miejscu na świecie. Z uwagi na fakt, że loty wykonywane są łącznie do 36 krajów, Grupa dokonuje w sprawozdaniach finansowych podziału przychodów na rynki geograficzne w oparciu o kraj pochodzenia klientów Grupy (tj. głównie biura podróży i konsolidatorzy rynku turystycznego). Zgodnie z tym podziałem przychody dzielą się następująco: Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Krajowi 1.656.588 909.027 Zagraniczni 530.902 160.999 2.187.490 1.070.026 Powyższe przychody stanowią przychody od odbiorców zewnętrznych. W trakcie roku obrotowego nie miały miejsca żadne transakcje sprzedaży między segmentami (podobnie jak w latach poprzednich). Informacje o wiodących klientach Głównymi odbiorcami usług Grupy są touroperatorzy oraz konsolidatorzy / brokerzy, będący pośrednikiem pomiędzy Grupą, a touroperatorami, konsolidujący zapotrzebowanie biur podróży na miejsca w samolocie. Grupa współpracuje głównie z polskimi klientami, ale w portfelu odbiorców znajdują się również podmioty m.in. z Czech, Izraela czy Szwecji. Podkreślić należy, że Enter Air współpracuje jedynie z wybranymi biurami podróży / konsolidatorami o stabilnej sytuacji finansowej, co pozwala zabezpieczyć się Grupie przed nieoczekiwaną utratą jednego z kontrahentów. Poniżej zaprezentowano podział przychodów ze sprzedaży w roku 2022 i 2021 według odbiorców, których procentowy udział w przychodach ze sprzedaży w 2022 roku przekroczył 5%: Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Touroperator 1 623.256 389.584 Touroperator 2 421.700 184.005 Touroperator 3 228.386 119.285 Touroperator 4 198.566 117.961 Touroperator 5 124.965 - Pozostali 590.617 259.191 2.187.490 1.070.026 49 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Nota 3 - Koszty według rodzaju Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Amortyzacja 217.063 222.885 Zużycie materiałów i energii 960.771 370.195 Usługi obce 772.592 423.428 Podatki i opłaty 1.806 1.426 Wynagrodzenia 42.699 31.811 Świadczenia na rzecz pracowników 4.328 3.647 Ubezpieczenia społeczne 9.290 5.980 Wyjazdy służbowe 4.475 3.167 Pozostałe koszty 9.637 9.773 Wartość sprzedanych towarów i materiałów 53.755 39.267 Różnice kursowe 6.686 (7.247) 2.083.102 1.104.332 Koszty sprzedaży 1.061 599 Koszty ogólnego zarządu 42.325 35.572 Wartość sprzedanych towarów i materiałów 53.755 39.267 Koszt wytworzenia sprzedanych produktów I usług 1.985.961 1.028.894 2.083.102 1.104.332 Grupa amortyzację środków trwałych, wartości niematerialnych oraz praw do użytkowania aktywów ujęła w całości w pozycji koszt wytworzenia sprzedanych produktów i usług. Głównym czynnikiem wpływającym na wyższy poziom kosztów w stosunku do analogicznego okresu roku ubiegłego jest przede wszystkim wzrost kosztów zużycia materiałów i energii w związku z większą ilością wykonanych operacji lotniczych, a także znaczącym wzrostem cen paliwa. . Nota 4 - Pozostałe przychody i koszty operacyjne oraz odpisy na szacowane straty kredytowe Pozostałe przychody operacyjne Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Zwrot VAT zagranica 26 738 Umorzenie pożyczki PFR 56.898 Inne 776 9 556 57.700 10.294 W nawiązaniu do umowy pożyczki preferencyjnej z Polskim Funduszem Rozwoju S.A. („PFR”) w ramach Programu Rządowego Tarcza Finansowa PFR dla dużych firm z dnia 30 września 2021 r. oraz z dnia 31 marca 2022 r. ze skutkiem na dzień 31 sierpnia 2022 r. nastąpiło częściowe umorzenie Pożyczki zwiększając pozostałe przychody operacyjne o kwotę 56.898 tys. zł. 50 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Pozostałe koszty operacyjne Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Odpis aktualizujący środki trwałe - 36.587 Należności spisane 252 162 Strata ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych 4.309 (80) Rozliczenie inwentaryzacji środków trwałych - 1.507 Rozliczenie transakcji leasingu zwrotnego - 2.700 Pozostałe koszty 218 45 4.779 40.921 Odpis na szacowane straty kredytowe 1.232 (600) 1.232 (600) Ze względu na analizę utraty wartości samolotów na dzień 31.12.2021, wartość odzyskiwalna jednego z samolotów Boeing 737 została ustalona w kwocie o 36.587 tys. zł niższej od jego wartości bilansowej, co spowodowało konieczność utworzenia odpisu aktualizującego wartość samolotu na wspomnianą kwotę. W związku ze sprzedażą w styczniu 2022 utworzony odpis został wykorzystany. Wynik na transakcji sprzedaży w 2022 roku wyniósł -4.313 tys. zł. Nota 5 - Przychody i koszty finansowe Przychody finansowe: Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Odsetki od rachunków bankowych i pożyczek udzielonych 1 079 859 Różnice kursowe - - Wycena IRS 3.263 1.982 4.342 2.841 51 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Koszty finansowe: Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Koszty odsetek od: - Kredytów bankowych 2.576 3.010 - Leasingów 43.273 44.623 -Pożyczka PFR 1.983 1.998 -Inne .921 1.649 Różnice kursowe 87.474 73.490 Dyskonto 10.182 - Prowizje od kredytów 2.684 1.340 Pozostałe koszty finansowe .816 1.680 149.909 127.790 Ogółem koszty finansowe netto (145.567) (124.949) Wzrost kursu dolara na dzień bilansowy o ponad 8% w stosunku do końca roku 2021 spowodował ujęcie w sprawozdaniu z dochodów ujemnej wyceny bilansowej w kwocie 87.474 tys. zł. Nota 6 - Wynik rozliczenia jednostek wycenianych metodą praw własności Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Chair Airlines AG (1.679) (657) Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. - (1.403) (1.679) (2.060) Nota 7 - Podatek dochodowy Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Podatek bieżący 106 776 Podatek odroczony 4.761 (24.731) 4.867 (23.955) Zastosowana stawka podatku dochodowego (część bieżąca oraz odroczona) we wszystkich prezentowanych okresach wyniosła 19%. 52 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Uzgodnienie wysokości podatku dochodowego w sprawozdaniu z całkowitych dochodów z wynikiem finansowym zostało zaprezentowane poniżej: Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Zysk/strata przed opodatkowaniem 77.138 (141.072) Podatek wyliczony wg stawek krajowych, mających zastosowanie do dochodów w poszczególnych krajach 17.285 - Podatek od dochodów niepodlegających opodatkowaniu (34.603) (62.836) Podatek od kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów (27.006) (91.503) Strata podatkowa podlegająca odliczeniu (podatek 9.582 32.059 Inne 776 Obciążenie wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego bieżącego 106 776 Obciążenie wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego odroczonego 4.761 (24.731) Obciążenia wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego razem: 4.867 (23.955) Efektywna stopa podatkowa 6,3% 17,0% Nota 8 – Zyski / straty kursowe netto Różnice kursowe odniesione do sprawozdania z całkowitych dochodów uwzględnione zostały w następujących pozycjach: Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Koszt własny sprzedaży (6.686) 7.247 Koszty finansowe netto (87.474) (73.490) (94.160) (66.243) Nota 9 - Dywidenda Ze względu na pandemię koronawirusa Grupa w latach 2020 – 2021 ponosiła stratę, w związku z czym dywidenda nie była wypłacana. W okresie objętym sprawozdaniem GK Enter Air S.A. wykazała zysk netto w kwocie 73.574 tys. zł. Ze względu na ograniczenia wynikające z umowy pożyczki od PFR Zarząd Spółki na dzień sprawozdania nie planuje wypłaty dywidendy . 53 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Nota 10 – Zysk (strata) przypadający na jedną akcję Podstawowy zysk na akcję wylicza się jako iloraz zysku przypadającego na akcjonariuszy Spółki oraz średniej ważonej liczby udziałów zwykłych w trakcie roku. Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000'PLN 000'PLN Zysk netto przypadający na akcjonariuszy Spółki 72.271 (117.117) Liczba akcji na koniec okresu 17.543.750 17.543.750 Podstawowy zysk na jedną akcję w złotych (zwykły i rozwodniony) 4,12 -6,68 Grupa nie posiada składników powodujących rozwodnienie ilości akcji przyjmowanych do wyliczeń. W latach 2022 i 2021 nie nastąpiła zmiana ilości wyemitowanych akcji. Nota 11 - Rzeczowe aktywa trwałe Na potrzeby kalkulacji amortyzacji zastosowano okresy ekonomicznego użytkowania następujących aktywów trwałych: Budynki i budowle – 10 lat Środki transportu – 5 lat (komponenty 10 lat), środki transportu w leasingu – do końca umowy leasingu Wyposażenie i inne aktywa – 5 lat Rzeczowe aktywa trwałe wykazane w aktywach skonsolidowanego bilansu obejmują aktywa trwałe będące w posiadaniu Grupy oraz użytkowane na mocy umów dawnego leasingu finansowego a także prawa do użytkowania aktywów ujęte w związku z wdrożonym MSSF 16 – Leasing. W wartości netto środków transportu i urządzeń ujęta jest wartość netto aktywów użytkowanych na podstawie umów leasingu wynosząca 1.185.479 tys. PLN, amortyzacja za 2022 rok wyniosła 205.611 tys. PLN. Samoloty użytkowane na podstawie umów leasingu, zawierających obowiązek wykupu przedmiotu leasingu, są amortyzowane przez okres trwania umowy leasingu do wartości rezydualnej ustalonej zgodnie z polityką rachunkowości Grupy. Wartość rezydualna na dzień 01.01.2021 została zaktualizowana i potwierdzona jej aktualność z rzeczoznawcą na dzień 31.12.2022. Grupa na bieżąco analizuje potrzebę utworzenia odpisu z tytułu trwałej utraty wartości aktywów. W roku 2021 zaistniały okoliczności wymagające weryfikacji przyjętych wartości aktywów i potrzeby utworzenia odpisów z tytułu utraty wartości. Przeprowadzona wycena samolotów metodą dochodową pozwoliła na stwierdzenie, iż wartość odzyskiwalna 25 z 26 samolotów przewyższała bilansową, co potwierdziło brak konieczności tworzenia odpisu aktualizującego. Wartość odzyskiwalna jednego z samolotów Boeing 737 na dzień 31.12.2021 została ustalona w kwocie o 36.587 tys. zł niższej od jego wartości bilansowej, co spowodowało konieczność utworzenia odpisu aktualizującego wartość samolotu na wspomnianą kwotę. W związku ze sprzedażą w styczniu 2022 utworzony odpis został wykorzystany. Wynik na transakcji sprzedaży w 2022 roku wyniósł -4.313 tys. zł W 2022 roku biorąc pod uwagę analizę przesłanek związanych z potencjalną utratą wartości przeprowadzoną zgodnie z wymogami MSR 36 oraz polityką rachunkowości Grupy, w ocenie Grupy na dzień 31 grudnia 2022 roku nie wystąpiły przesłanki, które wskazywałyby na ryzyko utraty wartości aktywów. 54 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Wzwiązku z pandemią COVID-19 Enter Air Sp. z o.o. zawarła w roku 2022 aneksy zmieniające dotychczasowe umowy leasingowe. Zmiany wprowadzone w umowach spowodowały: odroczenie płatności rat i/lub zmiana stawki ze stałej miesięcznej na stawkę godzinową i/lub wydłużenie okresu umowy; w przypadku tych umów rozpoznana została modyfikacja umowy i przeszacowaniu uległy zarówno zobowiązanie leasingowe jak również prawo do użytkowania aktywów; modyfikacje zostały wyliczone na dzień podpisania aneksu przy zastosowaniu zaktualizowanej stopy dyskontowej. W wyniku modyfikacji umów prawa do użytkowania aktywów uległy w 2022 roku zwiększeniu o 255.905 tys. zł brutto. Zabezpieczenia ustanowione na rzeczowych aktywach trwałych są następujące: właścicielem 2 samolotów Boeing 737-800 jest PKO Leasing S.A., właścicielem 1 samolotu Boeing 737-800 jest Pekao Leasing Sp. z o.o., właścicielem 2 samolotów Boeing 737-800 jest mLeasing Sp. z o.o., Grunty, budynki i budowle Środki transportu i urządzenia Środki trwałe w budowie Wyposażenie i inne aktywa trwałe Razem 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN Stan na 01 stycznia 2021 Koszt (brutto) 11.466 1.853.359 7.771 1.534 1.874.130 Umorzenie i łączne dotychczasowe odpisy z tytułu utraty wartości (3.306) (413.801) - (918) (418.025) Wartość księgowa netto koniec okresu 8.160 1.439.558 7.771 616 1.456.105 Okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2021 Wartość księgowa netto na początek okresu 8.160 1.439.558 7.771 616 1.456.105 MSSF- modyfikacje umów (11.619) (11.619) Nowe umowy leasingowe 81.850 81.850 Leasing zwrotny zwiększenia 306.114 306.114 Leasing zwrotny zmniejszenia (359.098) (359.098) Zwiększenia 152 2.073 1.928 68 4.221 Zmniejszenia (1.507) (2.539) (112) (4.158) Zmniejszenie umorzenia- likwidacja 112 112 Zmniejszenie umorzenia leasing zwrotny 6.336 6.336 Utworzenie odpisu z tytułu trwałej utraty wartości (36.587) (36.587) Wykorzystanie odpisu z tytułu trwałej utraty wartości- leasing zwrotny 15.729 15.729 Amortyzacja (1.159) (221.389) (199) (222.747) Wartość księgowa netto na koniec okresu 7.153 1.221.460 7.160 485 1.236.258 Stan na 01 stycznia 2022 Koszt (brutto) 11.618 1.871.172 7.160 1.490 1.891.440 Umorzenie i łączne dotychczasowe odpisy z tytułu utraty wartości (4.465) (649.712) - (1.005) (655.182) Wartość księgowa netto koniec okresu 7.153 1.221.460 7.160 485 1.236.258 55 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 Wartość księgowa netto na początek okresu 7.153 1.221.460 7.160 485 1.236.258 MSSF- modyfikacje umów 255.905 255.905 Nowe umowy leasingowe 2.523 2.523 Zwiększenia 6.266 170 215 6.651 Zmniejszenia brutto (993) (112.516) (8) (113.517) Zmniejszenie umorzenia (993) (50.316) (8) (51317) Wykorzystanie odpisu z tytułu trwałej utraty wartości 36.587 36.587 Amortyzacja (845) (215.850) (225) (216.920) Wartość księgowa netto na koniec okresu 8.831 1242.168 7.330 475 1.258.804 Stan na 31 grudnia 2022 Koszt (brutto) 13.148 2.020.827 7.330 1.697 2.043.002 Umorzenie i łączne dotychczasowe odpisy z tytułu utraty wartości (4.317) (778.659) - (1.222) (784.198) Wartość księgowa netto koniec okresu 8.831 1.242.168 7.330 475 1.258.804 Nota 12 - Wartości niematerialne Wartości niematerialne i prawne obejmują oprogramowanie komputerowe i licencje oraz pozostałe wartości niematerialne i prawne, dotyczące praw majątkowych do emisji zanieczyszczeń gazów cieplarnianych. Nota 13 - Inwestycje w jednostkach zależnych Na dzień 31.12.2022: Enter Air Services sp. z o.o. została utworzona 24 maja 2012 roku, jako nowa spółka, w której Enter Air sp. z o.o. objęła 100% udziałów. EnterAir.cz.s.r.o. została utworzona 20 lipca 2012 roku, jako nowa spółka, w której Enter Air sp. z o.o. objęła 100% udziałów. Enter Air International LTD została utworzona 2 stycznia 2014 roku, jako nowa spółka, w której Enter Air sp. z o.o. objęła 100% udziałów. 14 lutego 2023 roku Spółka ta została wykreślona z rejestru i tym samym przestała być częścią Grupy Kapitałowej Enter Air S.A. Enter Air Executive Services sp. z o.o. została utworzona 28 sierpnia 2014 roku, jako nowa spółka, w której Enter Air sp. z o.o. objęła 60% udziałów. W dniu 24 lipca 2015 Enter Air sp. z o.o. odkupiła udziały pozostające poza kontrolą i od tej daty posiada 100% udziałów Enter Air Executive Services sp. z o.o. 56 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Nota 14 – Inwestycje oraz inne aktywa finansowe a)Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i pożyczki udzielone jednostkom stowarzyszonym Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Długoterminowe Akcje w Chair Airlines AG 28.435 25.335 Udziały w Avengers Flight Poland Sp. z o.o. - - Pożyczka udzielona Avengers Flight Poland Sp. z o.o. 6.179 2.122 Pożyczki udzielone Chair Airlines AG 12.960 15.559 47.574 43.016 Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych dotyczą: − inwestycji w Spółkę Chair Airlines AG. Chair Airlines prowadzi przewozy regularne i czarterowe z wykorzystaniem 2 samolotów Airbus A319 oraz jednego A320, operuje na rynkach europejskich oraz popularnych kierunkach wakacyjnych w Afryce i na Bliskim Wschodzie. W skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów ujęta została kwota -1.679 tys. zł dotycząca udziału Grupy Kapitałowej Enter Air w wyniku jednostki stowarzyszonej, szczegółowy opis na temat wyników Chair Airlines AG znajduje się w podpunkcie b). - udzielonych Chair Airlines AG pożyczek w kwocie 3.500 tys.USD. Zgodnie z zapisami umów pożyczkobiorca na koniec umowy spłaca całość kapitału i naliczone odsetki (odsetki nie są kapitalizowane w okresie umowy), nie występują również żadne dodatkowe opłaty i prowizje. Ze względu na trwającą pandemię koronawirusa na świecie, w grudniu 2020 roku podpisano aneks do pożyczki udzielonej Chair Airlines AG, na mocy którego obniżono oprocentowanie pożyczki z 4% do 0,1% w latach 2019-2020. W kolejnych latach oprocentowanie pożyczki wynosi 5%. Termin wymagalności pożyczek został odroczony ze względu na otrzymaną pomoc rządu szwajcarskiego przez Chair Airlines AG. Na mocy umowy o pożyczkę w kwocie 500 tys. CHF w ramach Covid-19 Chair Airlines AG został zobligowany do wstrzymania wypłat dywidend i pożyczek spółkom i właścicielom z grupy, co zostało przytoczone w sprawozdaniu finansowym Chair Airlines AG. W związku z tym pożyczka została zaprezentowana w sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej jako długoterminowa. 24 listopada 2022 roku dokonano konwersji pożyczek na udziały w kwocie 999,7 tys. CHF. Jednocześnie większościowy udziałowiec Chair Airlines AG dokonał podwyższenia swojego wkładu w kwocie 1.000,3 tys. CHF. − inwestycji w spółkę Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. 45% udziałów w Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. zostało nabyte przez Enter Air Sp. z o.o. w dniu 24 stycznia 2020 roku od Avenger Flight Group, LLC. Przedmiotem działalności spółki Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. (poprzednio CL122 Sp. z o.o.) jest prowadzenie lotniczego centrum szkoleniowego zlokalizowanego w Warszawie przy wykorzystaniu symulatora lotu typu B737NG Series 7000XR. W 2021 roku na podstawie uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. z dnia 25 maja 2021 roku Enter Air Sp. z o.o. dokonała dopłaty do kapitału w kwocie 905 tys. zł. Wartość udziałów posiadanych przez Grupę Kapitałową Enter Air S.A. w Spółce Avenger Flight Group Poland ze względu na udział w stracie jednostki wynoszą zero zł. - udzielonej w 2020 roku Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. pożyczki w kwocie 1 901 tys. zł oraz udzielonych w 2022 roku pożyczek na kwoty 210 tys. USD i 672 tys. USD. Pożyczki mają zostać zwrócone najpóźniej po okresie 10 lat. Przyjęte w umowie oprocentowanie to 6% w skali roku. Szczegóły na temat udzielonych pożyczek znajdują się w punkcie 6.4 sprawozdania. 57 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) b)Chair Airlines AG W ramach dostosowywania standardów rachunkowości obowiązujących w Grupie Kapitałowej Enter Air S.A., w sprawozdaniu spółki Chair rozpoznano aktywa z tytułu praw do użytkowania samolotów oraz zobowiązania z tego tytułu (MSSF 16). Nie zidentyfikowano innych istotnych różnic w zakresie stosowanych standardów wyceny. Ponadto w ramach procedury rozliczenia nabycia tzw. znaczącego wpływu dokonano wyceny do wartości godziwej i wprowadzenia do sprawozdania Chair tzw. slotów lotniskowych będących w posiadaniu Chair na lotnisku w Zurichu (slot jest przedziałem czasu na start i lądowanie w porcie lotniczym). Według Grupy Enter Air w związku ze znacznym wzrostem ruchu lotniczego na świecie w ostatnich 10 latach, przy jednoczesnym braku poprawy przepustowości portów lotniczych (szczególnie popularnych, do których należy zaliczyć Zurich), sloty są niezwykle cennymi wartościami niematerialnymi, które mogą decydować o decyzjach inwestycyjnych w podmioty z branży lotniczej. 24 listopada 2022 roku dokonano konwersji pożyczek na udziały w kwocie 999,7 tys. CHF. Jednocześnie większościowy udziałowiec Chair Airlines AG dokonał podwyższenia swojego wkładu w kwocie 1.000,3 tys. CHF. Poniżej zaprezentowano szczegóły wyceny wartości akcji Chair Airlines AG metodą praw własności na dzień 31.12.2022: Wartość akcji CHAIR metodą MPW (49% kapitału własnego Chair na dzień 31.12.2021) 25.335 Udział w zmianie kapitałów własnych w okresie 01.01.2022-31.12.2022, w tym: 3.100 konwersja pożyczki na udziały 4.779 wynik na konsolidacji metodą praw własności (3.521) inne dochody całkowite z tytułu różnic kursowych 1.842 Wartość akcji CHAIR metodą MPW (49% kapitału własnego Chair na dzień 31.12.2022) 28.435 W kolejnej tabeli zaprezentowano dane finansowe spółki Chair Airlines AG według stanu na dzień 31.12.2022 przekształcone do Międzynarodowych Standardów Rachunkowości. Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Aktywa trwałe Środki trwałe 472 431 Prawa do użytkowania 48.535 71.698 Wartości niematerialne 188.225 175.688 Aktywa finansowe 9.884 11.250 Razem Aktywa trwałe 247.116 259.067 Aktywa obrotowe, w tym: Środki pieniężne 31.664 26.045 Razem Aktywa obrotowe 56.390 48.088 RAZEM Aktywa 303.506 307.155 58 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Kapitał własny (139.207) 50.681 Zobowiązania i rezerwy długoterminowe, w tym: Rezerwy na podatek odroczony 37.022 34.541 Zobowiązania odsetkowe 102.624 - Z tyt. leasingu 161.160 48.109 Razem Zobowiązania i rezerwy długoterminowe 305.693 128.896 Zobowiązania i rezerwy krótkoterminowe, w tym: Z tyt. dostaw i usług 34.996 32.722 Z tyt. leasingu 86.971 22.267 Zobowiązania odsetkowe - 69.404 Rozliczenia międzyokresowe, zobowiązania do wykonania świadczenia, inne 15.052 3.185 Razem Zobowiązania i rezerwy krótkoterminowe 137.020 127.578 RAZEM Pasywa 303.506 307.155 Na dzień bilansowy Zarząd jednostki dominującej dokonał oceny, czy istnieją jakiekolwiek przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości inwestycji w Chair Airlines AG. W stosunku do posiadanych udziałów na dzień 31.12.2022 zidentyfikowano niezależną od Spółki przesłankę utraty wartości związaną z pośrednim wpływem pandemii COVID-19 odczuwalnym jeszcze w 2022 roku, co doprowadziło do utrzymania się ujemnego poziomu wyników Spółki Chair. Zasadniczo sytuacja Chair odzwierciedla trendy na europejskim rynku komercyjnych lotniczych przewozów pasażerskich. W ocenie największego globalnego stowarzyszenia przewoźników lotniczych International Air Transport Association (IATA), w 2022 roku przewiduje się, że netto straty linii lotniczych wyniosą 6,9 mld USD (poprawa w porównaniu z przewidywanymi stratami w wysokości 9,7 mld USD w czerwcowej prognozie IATA). To znacznie lepszy wynik niż straty w wysokości 42,0 mld USD i 137,7 mld USD, które zostały odnotowane w 2021 i 2020 roku. W związku z faktem, m.in. iż: spółka jest na etapie restrukturyzacji, której dynamika została zahamowana przez trwającą pandemię (w związku z czym występuje znaczące ryzyko dotyczące trafności prognoz przepływów pieniężnych), w przypadku linii lotniczych będących w restrukturyzacji najczęściej ich głównym aktywem, które decyduje o wartości Spółki są sloty lotniskowe, w ramach testu dokonano oszacowania wartości odzyskiwanej udziałów na podstawie kalkulacji opartej na skorygowanych aktywach netto. Główną korektą aktywów netto jest wartość slotów lotniczych wycenionych przez niezależnego rzeczoznawcę i potwierdzone aktualizacją raportu w dniu 06.04.2023. Zdaniem Zarządu Enter Air S.A. istotnymi elementami, które trzeba wziąć pod uwagę analizując utratę wartości w Chair są m.in. następujące fakty: ekspert zewnętrzny potwierdził na dzień 31.12.2022, iż wartość slotów lotniskowych w Zurichu posiadanych przez Chair nie utraciła trwale wartości. W ocenie Zarządu na dzień 31.12.2022 nie wystąpiły przesłanki świadczące o utracie wartości slotów. Sloty na lotnisku w Zurychu, największym kompleksie urbanistycznym w Szwajcarii, stanowią istotny składnik wartości inwestycji. Otwierają one dostęp do wysoko marżowego rynku szwajcarskiego. Co więcej, nie ma planów budowy dodatkowego lotniska wokół Zurichu i trudno też zakładać iż spadnie wskaźnik zamożności Szwajcarów. W czasie pandemii nie wydarzyło się nic co wskazywałoby na spadek wartości slotów. Nie pojawiły się na rynku darmowe sloty, ani też żadna z linii operujących na lotnisku w Zurichu nie odstąpiła od praw przysługujących im w zakresie korzystania z tego największego w Szwajcarii portu lotniczego. Co więcej, w 2022 roku Chair Airlines przejął kolejne sloty lotniskowe. Chair udowodnił w przeciągu ostatnich kilku lat, że jest organizacją bardzo sprawną operacyjnie, a restrukturyzacja kosztowa i przychodowa przynosi pożądane efekty. Kiedy w 2019 Enter Air przejął 49% udziałów Chair, była to firma na skraju bankructwa ze względu na problemy grupy Germania, do której należała. Jednak liberalne warunki rynku pracy, silny rynek szwajcarski oraz wsparcie operacyjne z Enter Air pozwoliły na szybkie odrabianie strat. 59 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Obecnie główna negatywna konsekwencja pandemii dla działalności Chair i reszty branży lotniczej to praca lotnisk silnie zakłócona brakiem pracowników Gdyby nie kryzys związany z pracownikami, Chair zanotowałby w 2021 i 2022 roku bardzo dobry okres. Niestety restrykcje operacyjne spowodowały, że nie udało się uzyskać dodatniego wyniku finansowego (ustalonego na podstawie standardów lokalnych). Na tle wyników innych przewoźników w 2022 roku stosunkowo niska strata jest dużym osiągnięciem. Sukces ten udało im się osiągnąć w dużej mierze dzięki silnej pozycji na rynku czarterów obsługujących bardzo stabilny rynek VFR (ang. Visiting Friends and Relatives) pomiędzy Szwajcarią i krajami bałkańskimi. Ze względu na elastyczny model biznesowy oraz umiejętność utrzymania regularnych połączeń, pomimo zakłóceń spowodowanych pandemią, Chair był w stanie istotnie umocnić swoją pozycję w tym segmencie rynku. Rosnące zapotrzebowanie na możliwości przewozowe w kolejnych miesiącach z wysokim prawdopodobieństwem zaprocentuje zaangażowaniem części floty Enter Air i dalszym wzmocnieniem polskiej marki na hermetycznym rynku szwajcarskim. Ze względu na problemy związane z brakiem pracowników w branży lotniczej w 2022 roku, podobnie jak w innych krajach europejskich, szwajcarskie władze lotnicze ściśle monitorują bieżącą kondycję i perspektywy działalności podlegających im linii lotniczych. Z perspektywy Enter Air jest to dodatkowe wsparcie bieżącej w ocenie wartości inwestycji. 24 listopada 2022 roku dokonano konwersji pożyczek na udziały w kwocie 999,7 tys. CHF. Jednocześnie większościowy udziałowiec Chair Airlines AG dokonał podwyższenia swojego wkładu w kwocie 1.000,3 tys. CHF, co spowodowało dokapitalizowanie Spółki w roku 2022. Tak przeprowadzona analiza nie wykazała utraty wartości inwestycji. Nota 15 - Należności z tytułu dostaw i usług oraz inne należności długoterminowe Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Depozyty - użytkowanie samolotów w leasingu 35.546 34.752 PDP Boeing 50.205 44.512 Kaucje umowy najmu biur 1 632 1 022 Inne 8.032 5.927 95.415 86.213 Depozyty wpłacone do leasingodawców oraz pozostałe depozyty, zgodnie z zapisami MSSF 9, podlegają dyskontowaniu. Zaliczki na dostawy nowych samolotów Boeing 737-MAX (PDP Boeing) nie są dyskontowane, gdyż są traktowane jako pozycja niepieniężna. Nota 16 - Zapasy Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Towary – sprzedaż pokładowa 4.558 4.223 4.558 4.223 Koszt zapasów ujęty w pozycji „Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów” wyniósł 53.755 tys. zł (2021: 39.267 tys. zł). 60 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Nota 17 - Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności krótkoterminowe Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Należności handlowe 102.662 57.594 Odpis na szacowane straty kredytowe (3.121) (1.889) Należności handlowe netto 99.541 55.705 Depozyty krótkoterminowe 4.774 4.433 VAT naliczony minus należny 2.001 1.686 Nadpłata podatku VAT 6.951 4.396 Ubezpieczenia samolotów - 83 Pozostałe ubezpieczenia 70 41 Koszty przyszłych okresów 7.623 8.190 Pozostałe 4.044 4.133 125.004 78.667 Zarząd Enter Air S.A. szacuje, że wartość księgowa netto należności jest zbliżona do ich wartości godziwej. Główne ryzyko kredytowe Grupy związane jest przede wszystkim z należnościami handlowymi. Kwoty prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej są wartościami netto, po pomniejszeniu o odpisy na szacowane straty kredytowe, oszacowane przez kierownictwo Grupy na podstawie przeszłych doświadczeń oraz oceny aktualnej sytuacji ekonomicznej. Ryzyko kredytowe w Grupie jest stosunkowo niewielkie, w związku koniecznością dokonania przez klientów przedpłat na poczet realizacji operacji lotniczych. Struktura czasowa należności handlowych przedstawia się następująco: Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Bieżące 89.265 41.579 Przeterminowane: Do 3 miesięcy 5.659 8.446 Od 3 do 6 miesięcy 1.587 4.041 Od 6 do 12 miesięcy 2.611 541 Powyżej 12 miesięcy 3.540 2.987 102.662 57.594 Wartości bilansowe należności handlowych i pozostałych należności są wyrażone w następujących walutach: Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 Waluta 000' PLN 000' PLN USD 61.865 37.459 GBP 3.819 1.835 EUR 23.081 18.688 PLN 31.105 17.826 Inne 5.134 2.859 125.004 78.667 61 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Zmiany stanu odpisu na szacowane straty kredytowe wartości należności handlowych Rok 2022 Rok 2021 000' PLN 000' PLN Stan na dzień 1 stycznia 1.889 2 489 Utworzenie (odwrócenie) odpisu 1.232 (600) Stan na dzień 31 grudnia 3.121 1.889 Na zabezpieczenie posiadanych należności, jak również realizację podpisanych kontraktów Grupa posiada depozyty wniesione przez klientów wykazywane w pozycji Zobowiązania handlowe oraz pozostałe zobowiązania. Poniższa tabela przedstawia wysokość otrzymanych depozytów na koniec poszczególnych okresów sprawozdawczych: Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Depozyty Tour Operatorów 21.458 17.271 Nota 18 - Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Środki pieniężne w kasie i w banku 234.060 250.387 Krótkoterminowe depozyty bankowe 59.267 18.301 293.327 268.688 Nota 19 - Kapitał podstawowy Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Kapitał zakładowy wyemitowany i zapłacony (000’ PLN) 17.544 17.544 Liczba akcji (w szt.) 17.543.750 17.543.750 Wartość nominalna jednej akcji w PLN 1,0 1,0 Wartość nominalna wszystkich akcji (000’ PLN) 17.544 17.544 62 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Seria Liczba szt. Data rejestracji Stan na 1 stycznia 2022 w tym: A – Kapitał zakładowy 100.000 B – Za udziały Enter Air Sp. z o.o. 10.443.747 09/02/2015 B – Za znak towarowy 3 C – Oferta publiczna 7.000.000 30/12/2015 Razem 17.543.750 Stan na 31 grudnia 2022 17.543.750 Wszystkie wyemitowane przez podmiot dominujący akcje są akcjami zwykłymi bez żadnego uprzywilejowania co do uczestnictwa w podziale zysku. Akcjonariusze Enter Air S.A. posiadający bezpośrednio lub pośrednio poprzez podmioty zależne co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu według stanu na dzień sporządzania sprawozdania: Akcjonariusz Liczba akcji Udział w kapitale zakładowym i ogólnej liczbie głosów ENT Investments Ltd 9.036.087 51,5% OFE Nationale-Nederlanden 1.874.841 10,7% OFE Generali 1.709.447 9,7% Fundusze zarządzane przez Investors Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. 1.211.749 6,9% Powyższa informacja o stanie posiadania akcji emitenta przez akcjonariuszy posiadających co najmniej 5% w ogólnej liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu sporządzona została na podstawie następujących dokumentów: wykazów przekazywanych emitentowi przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych w Warszawie w trybie art. Art. 4063 § 8 kodeksu spółek handlowych, informacji uzyskanych od akcjonariuszy w drodze realizacji przez nich obowiązków nałożonych na akcjonariuszy spółek publicznych mocą odpowiednich postanowień ustaw z dnia 29.07.2005 r., tj.: ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (art. 69 i art. 69a) i ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, zawiadomień przekazywanych przez osoby pełniące obowiązki zarządcze u emitenta w trybie art. 19 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku) oraz uchylające dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 173, str. 1 z późn. zm.). Z uwagi na obowiązujące przepisy prawa przewidujące szczególny tryb oraz zasady powiadamiania spółki publicznej na temat zmiany stanu posiadania akcji przez akcjonariuszy wyłącznie po przekroczeniu ustawowych progów takiej zmiany, nie można wykluczyć, iż rzeczywisty stan posiadania akcji przez akcjonariuszy nieznacznie różni się od stanu przedstawionego powyżej. Grupa nie posiada również informacji by w okresie następującym po okresie sprawozdawczym, do dnia publikacji niniejszego raportu nastąpiły zmiany w stanie posiadania akcji przez akcjonariuszy posiadających co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki. 63 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Kapitał zapasowy ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej tworzony jest z nadwyżki ceny emisyjnej akcji powyżej ich wartości nominalnej (agio), a pozostałej po pokryciu kosztów tej emisji. Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Nadwyżka ceny emisyjnej powyżej wartości nominalnej udziałów 117.983 117.983 117.983 117.983 Nota 20 - Zyski zatrzymane Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Stan na początek okresu (46.477) 70.640 Korekta błędów lat ubiegłych Wynik okresu 72.271 (117 117) Stan na koniec okresu 25.794 (46.477) Nota 21 - Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Stan na początek okresu (1) (1) Różnice kursowe z przeliczenia - - Stan na koniec okresu (1) (1) Nota 22 - Podatek odroczony Zmiany stanu brutto odroczonego podatku dochodowego przedstawiają się następująco: Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 Aktywo/zobowiązanie 000' PLN 000' PLN Stan na początek okresu 29.622 4.892 Obciążenie wyniku finansowego (4.761) 24.730 Pomniejszenie kapitału własnego Stan na koniec okresu 24.861 29.622 Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego w trakcie roku przedstawione zostały w kolejnych tabelach. 64 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego wycena bilansowa bilansowe rozliczenie najmu samolotów amortyzacja podatkowa powyżej bilansowej opłaty wstępne noty przychód bilansowy pozostałe Razem 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN Stan na 01 stycznia 2021 3.669 - - 54.623 - - 13.535 71.827 Wpływ na wynik finansowy .794 (14.824) (1434) (15.464) Wpływ na kapitał własny - - - - - .0 Stan na 31 grudnia 2021 4.463 - 39.799 - - 12.101 56.363 Stan na 01 stycznia 2022 4.463 - 39.799 - - 12.101 56.363 Wpływ na wynik finansowy 9.248 (3.318) 485 6.415 Wpływ na kapitał własny Stan na 31 grudnia 2022 13.711 - 36.481 - - 12.586 62.778 65 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ZUS do zapłaty w następnym miesiącu wycena bilansowa Leasing mssf16 rezerwa urlopowa strata podatkowa leasing rozliczany w czasie pozostałe Razem 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN Stan na 01 stycznia 2021 494 2.857 18.461 331 37352 9.138 8.086 76.719 Wpływ na wynik finansowy (303) 15.337 (2.272) (13) (5.293) (2.516) 4.326 9.266 Wpływ na kapitał własny - - - - - - - - Stan na 31 grudnia 2021 191 18.194 16.189 318 32.059 6.622 12.412 85.985 Stan na 01 stycznia 2022 191 18.194 16.189 318 32.059 6.622 12.412 85.985 Wpływ na wynik finansowy 86 770 18.356 62 (9.737) (2.120) (5.764) 1.653 Wpływ na kapitał własny - Stan na 31 grudnia 2022 277 18.964 34.545 380 22.322 4.502 6.648 87.638 66 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Nota 23 - Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 Długoterminowe 000' PLN 000' PLN Depozyty 13.738 - Rozliczenie zysku z transakcji leasingu zwrotnego 12.655 23.697 26.393 23.697 Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 krótkoterminowe 000' PLN 000' PLN Zobowiązania handlowe 113.671 106.173 Depozyty Tour Operatorów 7.720 17.271 Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń 2.735 2.201 Zobowiązanie z tytułu podatku VAT 43 29 Inne podatkowe, w tym wobec ZUS 3.725 2.341 Pozostałe zobowiązania 133 146 Rozliczenie zysku z transakcji leasingu zwrotnego 11.042 11.042 Inne rozliczenia międzyokresowe - 6 139.069 139.209 Średni termin płatności zobowiązań handlowych wynosi 30 dni. Grupa posiada zasady zarządzania ryzykiem finansowym zapewniające regulowanie zobowiązań w wyznaczonym terminie. Zarząd Grupy uważa, że wartość księgowa zobowiązań finansowych jest zbliżona do ich wartości godziwej. Zgodnie z zapisami paragrafów C16 oraz C17 MSSF 16 Spółka przyjęła uproszczenie dotyczące transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego sprzed dnia pierwszego zastosowania standardu. Spółka nie dokonywała ponownej oceny tych transakcji w kontekście spełniania wymogów MSSF 15 i niezmiennie ujmuje je w taki sam sposób jak każdy inny leasing finansowy istniejący w dniu pierwszego zastosowania oraz amortyzuje zyski ze sprzedaży przez okres leasingu. Nota 24 - Zobowiązania z tytułu leasingu Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Zobowiązania z tytułu leasingu, wymagalne w ciągu: jednego roku 290.382 310.096 dwóch do pięciu lat 827.128 780.576 powyżej pięciu lat 250.777 175.064 1.368.287 1.265.736 Pomniejszone o przyszłe odsetki: (121.160) (114.668) Wartość bieżąca przyszłych zobowiązań 1.247.127 1.151.068 67 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) W pozycji zobowiązań leasingowych pokazana jest również kwota -1.164 tys. zł dotycząca wyceny instrumentów finansowych IRS. W zawartych umowach nie pojawiają się żadne opłaty warunkowe. Wartość godziwa zobowiązań leasingowych Spółki nie różni się istotnie od ich wartości księgowej. Zobowiązanie Spółki z tytułu leasingu jest zabezpieczone na rzecz leasingodawcy w postaci zastawu rejestrowego na leasingowanych środkach trwałych. Nota 25 - Kredyty i pożyczki Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Długoterminowe Kredyty bankowe - - Pożyczki 94 160 197 100 94.160 197.100 Krótkoterminowe Kredyty w rachunku bieżącym 49.567 58.913 Pożyczki 71.978 56.565 121.545 115.478 Kredyty i pożyczki razem 215.705 312.578 Kredyty bankowe oprocentowane są według zmiennych stóp procentowych, co naraża Grupę na ryzyko zmiany wartości przepływów pieniężnych w zależności od zmiany stóp procentowych. W umowach kredytowych, strony uzgodniły standardowy dla tego typu transakcji katalog zabezpieczeń, w tym w szczególności weksel własny in blanco wraz z deklaracją wekslową oraz cesję na rzecz Banków wierzytelności należnych Enter Air Sp. z o.o. Umowy zawierają standardowe dla tego typu umów postanowienia, w tym dotyczące m.in. obowiązku wykorzystania kredytu zgodnie z przeznaczeniem, utrzymania przez Enter Air Sp. z o.o. określonych wskaźników finansowych na ustalonym w umowie poziomie, a także zobowiązania do przekazywania Bankom określonych informacji dotyczących sytuacji finansowej spółki. Ze względu na kryzysową sytuację na rynku lotniczym w 2020 roku z powodu pandemii COVID-19, dostępne linie kredytowe zostały zabezpieczone gwarancjami Banku Gospodarstwa Krajowego w ramach rządowego programu Tarcza. Enter Air Sp. z o.o. zobowiązała się także do informowania Banków o zdarzeniach organizacyjnych i gospodarczych (w tym zmianach własnościowych i kapitałowych, zmianach na stanowiskach zarządzających, postępowaniach sądowych) mających istotny wpływ na sytuację prawną, finansową lub ekonomiczną Enter Air Sp. z o.o., przy czym Banki zastrzegły sobie prawo do dokonania oceny czy wprowadzone zmiany lub zaistniałe zdarzenia nie powodują zwiększenia ryzyka braku spłaty kredytu, a w przypadku stwierdzenia wzrostu ryzyka do zawieszenia prawa do dokonywania ciągnień kredytu lub wypowiedzenia umowy. Umowy zawierają również ograniczenia w zakresie wypłaty dywidendy. W okresie korzystania z pożyczki od PFR, Enter Air Sp. z o.o. zobowiązała się do niedokonywania wypłaty dywidendy bez pisemnej zgody Banków. W okresie objętym sprawozdaniem nie nastąpiło naruszenie postanowień umów kredytowych oraz nie wystąpiły trudności w regulowaniu zobowiązań wynikających z umów kredytowych. 68 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) W dniu 9.02.2021 została zawarta umowa pomiędzy Enter Air sp. z o.o. a Polskim Funduszem Rozwoju S.A. Umowa dotyczy udzielenia Spółce pożyczki płynnościowej w kwocie 287 mln zł w ramach programu rządowego Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Dużych Firm. Umowa zawiera standardowe postanowienia stosowane przy umowach z PFR, w tym w zakresie zabezpieczeń m.in. zabezpieczenie pożyczkodawcy na majątku Enter Air S.A. (zastaw obejmuje 16 402 udziały Enter Air Sp. z o.o tj. 67% całości udziałów) oraz na znaku towarowym Enter Air S.A.. Umowa pożyczki z Polskim Funduszem Rozwoju S.A. do czasu spłaty zadłużenia, znacząco ograniczyła możliwości przepływów pieniężnych z Enter Air Sp. z o.o. (pożyczkobiorcy) do innych spółek grupy, w tym do Enter Air S.A. Enter Air Sp. z o.o. nie będzie mogła przez okres trwania pożyczki, bez zgody PFR, wypłacić do Enter Air S.A. dywidendy, opłaty za używanie znaku towarowego, lub innej kwoty (ani żadnych odsetek od niezapłaconych dywidend, opłat, wynagrodzeń czy innych kwot) (w gotówce lub w naturze) od lub w odniesieniu do swego kapitału zakładowego (lub dowolnej serii akcji w swoim kapitale zakładowym). Enter Air Sp. z o.o. nie zapłaci również wynagrodzenia za usługi zarządcze, doradcze lub inne, w tym także usługi dotyczącego licencjonowania własności intelektualnej. Enter Air Sp. z o.o. będzie mogła jedynie przelać środki pieniężne, które pozwolą na pokrycie kosztów stałych Enter Air S.A. Zdolność do wypłaty dywidendy przez Enter Air S.A. w okresie trwania umowy pożyczki pomiędzy Enter Air Sp. z o.o. a PFR będzie zatem ograniczona. Data ostatecznej spłaty pożyczki to 31.12.2024 r. W dniu 30 września 2021 r. spółka Enter Air sp. z o.o. podpisała umowę pożyczki preferencyjnej z Polskim Funduszem Rozwoju S.A. („PFR”) w ramach Programu Rządowego Tarcza Finansowa PFR dla dużych firm. W dniu 31 marca 2022 spółka Enter Air sp. z o.o. podpisała umowę pożyczki preferencyjnej z Polskim Funduszem Rozwoju S.A. („PFR”) w ramach Programu Rządowego Tarcza Finansowa II PFR dla dużych firm. W nawiązaniu do umowy pożyczki preferencyjnej z dnia 30 września 2021 r. ze skutkiem na dzień 31 sierpnia 2022 r. nastąpiło częściowe umorzenie Pożyczki w wysokości 51.955.864,50 PLN. Natomiast w nawiązaniu w nawiązaniu do umowy pożyczki preferencyjnej z dnia 31 marca 2022 r. ze skutkiem na dzień 31 sierpnia 2022 r. nastąpiło częściowe umorzenie Pożyczki w wysokości 5.001.309,00 PLN. Nota 26 – Rezerwy Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Długoterminowe - - Krótkoterminowe 2.176 1.922 2.176 1.922 Struktura łącznej kwoty rezerw: Urlopowa Koszty usług Razem 000' PLN 000' PLN 000' PLN Stan na 1 stycznia 2021 1.746 286 2.032 Ujęte w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów - utworzenie dodatkowych rezerw 232 .232 - rozwiązanie niewykorzystanych rezerw (56) - - Rezerwy wykorzystane w trakcie roku - ( 286) (286) Stan na 31 grudnia 2021 1.690 232 1.922 69 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Stan na 1 stycznia 2022 1.690 .232 1.922 Ujęte w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów - utworzenie dodatkowych rezerw 253 233 - rozwiązanie niewykorzystanych rezerw Rezerwy wykorzystane w trakcie roku ( 232) Stan na 31 grudnia 2022 1.943 233 2.176 Nota 27 – Zobowiązania do wykonania świadczenia Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 Krótkoterminowe 000' PLN 000' PLN Przychody przyszłych okresów z tytułu przewozów 57.992 29.452 57.992 29.452 Zobowiązania do wykonania świadczenia dotyczą przedpłat z tytułu realizacji usług w przyszłych okresach. Nota 28 - Świadczenia pracownicze Na zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych na dzień bilansowy składają się: Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Wynagrodzenia płatne w następnym miesiącu 2.735 2.201 2.735 2.201 Z tytułu świadczeń pracowniczych w sprawozdaniu z całkowitych dochodówujęto następujące kwoty: Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Koszty bieżącego zatrudnienia 42.699 31.811 Koszty ubezpieczeń społecznych 9.290 5.980 Inne świadczenia na rzecz pracowników 4.328 3.647 56.317 41.438 70 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) W tabeli poniżej przedstawiono informację o przeciętnym zatrudnieniu (z uwzględnieniem zarządu): 2022 2021 Liczba pracowników Liczba pracowników Zarząd 3 4 Pracownicy operacyjni 363 266 Personel naziemny i administracja 166 192 532 462 Nota 29 - Zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych Umowy o pracę zawarte przez Enter Air z pracownikami są umowami zarówno na czas nieokreślony, jak również na czas określony nieprzekraczający 33 miesięcy. Ze względu na niskie prawdopodobieństwo wypłaty świadczenia emerytalnego w najbliższych latach Spółka nie tworzy rezerwy emerytalnej. Nota 30 - Zobowiązania warunkowe Poniżej przedstawiono zestawienie otwartych akredytyw wg stanu na 31 grudnia 2022: Beneficjent Kwota Data zamknięcia Cel SASOF IV (A2) AVIATION IRELAND 800.000 USD 19.12.2023 Zabezpieczenie płatności leasingu operacyjnego samolotu Wells Fargo Trust Company, N.A. 546.000 USD 17.12.2023 Zabezpieczenie płatności leasingu operacyjnego samolotu Wells Fargo Trust Company, N.A. 546.000 USD 17.12.2023 Zabezpieczenie płatności leasingu operacyjnego samolotu Wells Fargo Trust Company, N.A. 546.000 USD 17.12.2023 Zabezpieczenie płatności leasingu operacyjnego samolotu Wells Fargo Trust Company, N.A. 546.000 USD 17.12.2023 Zabezpieczenie płatności leasingu operacyjnego samolotu Poza poniżej opisanymi umowami na zakup nowych samolotów Boeing na dzień sporządzenia sprawozdania nie występują przyszłe zobowiązania z tytułu zakupu środków trwałych. W celu zapewnienia sobie większej elastyczności w dopasowywaniu wielkości floty do zmieniających się potrzeb rynku, Grupa dokonała przesunięcia planowanych dostaw samolotów B737MAX na 2028 rok z możliwością przyśpieszania dostaw przy współpracy z leasingodawcami. Poziom nakładów inwestycyjnych jest szacowany na maksymalnie 8 mln USD na każdy samolot jednak faktyczna wartość inwestycji zależeć będzie od warunków ustalonych z producentem i finansujących dla danej dostawy. Spółka planuje pokryć te nakłady ze środków własnych pochodzących z zysków. W 2020 roku udzielono gwarancji dotyczącej zobowiązań pożyczkowych Avenger Flight Group Poland sp. z o.o. do kwoty maksymalnej 8.800.000 USD oraz poddania się egzekucji przez Enter Air S.A. do kwoty maksymalnej 8.800.000 USD; oraz zastaw na wszystkich udziałach posiadanych przez Enter Air Sp. z o.o. w kapitale Avenger Flight Group Poland sp. z o.o. 71 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 6Informacje dodatkowe do skonsolidowanego sprawozdania finansowego 6.1Istotne zmiany wartości kwot szacunkowych prezentowanych w sprawozdaniu Zmiany wartości szacunkowych Spółka na bieżąco analizuje potrzebę utworzenia odpisu z tytułu trwałej utraty wartości aktywów. W 2020 i 2021 roku ze względu na pandemię koronawirusa zaistniały okoliczności wskazujące na potrzebę weryfikacji przyjętych wartości. Dokonano szacunku wartości odzyskiwalnej samolotów w leasingu. Przeprowadzona wycena samolotów metodą dochodową pozwoliła na stwierdzenie, iż wartość odzyskiwalna 25 z 26 samolotów przewyższała bilansową, co potwierdziło brak konieczności tworzenia odpisu aktualizującego. Wartość odzyskiwalna jednego z samolotów Boeing 737 na dzień 31.12.2021 została ustalona w kwocie o 36.587 tys. zł niższej od jego wartości bilansowej, co spowodowało konieczność utworzenia odpisu aktualizującego wartość samolotu na wspomnianą kwotę. W 2022 roku biorąc pod uwagę analizę przesłanek związanych z potencjalną utratą wartości przeprowadzoną zgodnie z wymogami MSR 36 oraz polityką rachunkowości Grupy, w ocenie Grupy na dzień 31 grudnia 2022 roku nie wystąpiły przesłanki, które wskazywałyby na ryzyko utraty wartości aktywów. Przeszacowanie wartości rezydualnej samolotów Zgodnie z polityką rachunkowości Zarząd dokonał przeszacowania wartości rezydualnej samolotów. Wartość rezydualna samolotów została określona w oparciu o operaty szacunkowe niezależnej, wyspecjalizowanej firmy posiadającej wieloletnie doświadczenie w przygotowywaniu takich dokumentów. Dodatkowo zarząd dokonał analizy sytuacji rynkowej i możliwości uzyskania w przyszłości przychodów z tytułu leasingu posiadanych samolotów z uwzględnieniem nakładów niezbędnych do uzyskania szacowanych przychodów. Wartość rezydualna na dzień 01.01.2021 została zaktualizowana i potwierdzona z rzeczoznawcą na dzień 31.12.2022. 6.2Transakcje z podmiotami powiązanymi Transakcje pomiędzy Enter Air S.A i podmiotami powiązanymi ujawnione zostały poniżej. Transakcje handlowe Zarówno w 2022 roku jak i w 2021 roku pomiędzy Enter Air S.A. i jej podmiotem dominującym ENT Investments Ltd. nie miały miejsca żadne transakcje. W roku 2022 Spółka zawarła następujące transakcje z podmiotem powiązanym Enter Air Sp. z o.o.: Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 Zakupy usług 000' PLN 000' PLN - koszty dotyczące najmu biura będącego siedzibą Enter Air S.A. 101 99 - odetki od pożyczki 2.294 1.958 - inne koszty finansowe Sprzedaż usług - opłata licencyjna 48.000 - - odsetki dotyczące finansowania Enter Air Sp.z o.o. 894 377 - odsetki dotyczące finansowania Enter Air Executive Services Sp.z o.o. 130 30 - rabat handlowy - (35.700) 72 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Zakupy i sprzedaż usług odbywały się w oparciu o ceny rynkowe. 25 września 2020 roku podpisano porozumienie pomiędzy Enter Air S.A., a Enter Air Sp. z o.o. na mocy którego wynagrodzenie za udzielenie licencji zostanie naliczone w 2021 roku na podstawie połączonych danych finansowych Enter Air Sp. z o.o. z 2019 i 2020 r. Porozumienie zawarte zostało ze względu na nadzwyczajne zmiany stosunków gospodarczych wynikłych z powodu pandemii Covid-19. Następnie 20 września 2021 roku podpisano porozumienie nr 2, na mocy którego udzielono rabatu handlowego w kwocie 35.700 tys. PLN zmniejszając tym samym wartość należności naliczonych na podstawie połączonych danych finansowych Enter Air Sp. z o.o. z 2019 i 2020 r. Salda rozrachunków z podmiotami powiązanymi na dzień bilansowy wyglądają następująco: Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 Należności od jednostek powiązanych: 000' PLN 000' PLN Enter Air sp. z o.o. / należności z opłaty licencyjnej 49.449 7.749 Enter Air sp. z o.o. / udzielone pożyczki 12.415 11.520 Enter Air Executive Services Sp. z o.o. / udzielone pożyczki 3.205 3.030 Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 Zobowiązania wobec jednostek powiązanych: 000' PLN 000' PLN Enter Air sp. z o.o. /otrzymane pożyczki 60.090 53.357 Poniżej przedstawiono opis transakcji pomiędzy Enter Air sp. z o.o. a jej spółkami zależnymi. Transakcje pomiędzy spółką Enter Air sp. z o.o. a jej spółkami zależnymi, podlegały eliminacji w momencie konsolidacji. Transakcje handlowe W ciągu roku, Enter Air sp. z o.o. zawarła następujące transakcje handlowe ze swoimi spółkami zależnymi: Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Enter Air Services Sp. z o.o. Pozostałe przychody od jednostki zależnej - Zakupy towarów i usług od jednostki zależnej 66.376 34.267 Przychody finansowe netto od jednostki zależnej 74 14 Koszty dotyczące najmu biura 1.100 1.070 Przychody dotyczące najmu biura 8 95 Enter Air Executive Services Sp. z o.o. Zakupy towarów i usług od jednostki zależnej 1.700 1.655 Przychody od jednostki zależnej 2 2 EnterAir Cz.s.r.o. Zakupy towarów i usług od jednostki zależnej 34 - 73 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Zakupy towarów i usług odbywały się w oparciu o ceny rynkowe. Rozrachunki na dzień bilansowy nie są zabezpieczone i zostaną uregulowane. Nie wystąpiły rezerwy na należności wątpliwe oraz koszty w ciągu okresu dotyczące należności nieściągalnych lub wątpliwych należnych od podmiotów powiązanych. Salda rozrachunków na dzień bilansowy powstałe w wyniku sprzedaży i zakupu towarów i usług są następujące: Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Należności Enter Air Services Sp. z o.o. 279 - Enter Air Executive Services Sp. z o.o. - - Enter Air Services Sp. z o.o. pożyczka 1.148 1.148 Zobowiązania Enter Air Services Sp. z o.o. 6.749 5.207 Enter Air Executive Services Sp. z o.o. 3.440 1 404 Depozyty Enter Air Services Sp. z o.o. 92 90 W okresie objętym sprawozdaniem Enter Air Sp. z o.o. zawarła następujące transakcje z podmiotem stowarzyszonym Chair Airlines AG (dawniej Germania Flug AG) Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 Chair Airlines AG 000' PLN 000' PLN Przychody ze sprzedaży 576 11.219 Koszty - 24 Zakup środków trwałych - 1.799 Należności od podmiotu stowarzyszonego 701 3.158 Zobowiązania wobec podmiotu stowarzyszonego 609 891 Depozyty 3.472 607 W dniu 09 kwietnia 2019 roku Enter Air Sp. z o.o. zawarła ze spółką Chair Airlines AG umowę najmu samolotów Airbus A319 w formule ACMI. Powyższe koszty oraz depozyt wynikają z niniejszej umowy. 74 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) W okresie objętym sprawozdaniem Enter Air Sp. z o.o. zawarła następujące transakcje z podmiotem stowarzyszonym Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. (dawniej CL122): Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. 000' PLN 000' PLN Przychody ze sprzedaży - Koszty 3.333 2.241 Zakup środków trwałych - Należności od podmiotu stowarzyszonego - Zobowiązania wobec podmiotu stowarzyszonego 119 Depozyty 6.3Wynagrodzenia kluczowych członków kadry kierowniczej Zarząd i Rada Nadzorcza Enter Air S.A. otrzymywali w 2022 roku wynagrodzenia w następujących wysokościach: Honorarium Zarządu Honorarium Rady Nadzorczej Razem Kobielski Andrzej 60 60 Kubrak Marcin 60 60 Olechno Mariusz 45 45 Polaniecki Grzegorz 60 60 Braulińska-Wójcik Joanna 44 Brukszo Paweł 44 Koźbiał Patrycja 26 26 Adrian Jonca 32 32 Kubrak Ewa 27 27 Przedwojewki Piotr 26 26 Górski Dariusz 39 39 Kaczmarczyk Krzysztof 55 55 Razem 225 293 518 Wynagrodzenia Zarządu Spółki i Rady Nadzorczej zostały ustanowione w oparciu o politykę wynagradzania członków organów Grupy Kapitałowej Enter Air. Polityka ta została zatwierdzona w trakcie posiedzenia Walnego Zgromadzenia Spółki w dn. 05.08.2020 r. Członkowie Zarządu Spółki Enter Air S.A pełnią jednocześnie funkcję członków Zarządu w Spółce Enter Air Sp. z o.o. oraz Dyrektorów Pionów Enter Air Sp. z o.o. Z tego tytułu w 2022 roku zostały wypłacone następujące honoraria: 75 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Wynagrodzenie za pełnienie funkcji członka zarządu Enter Air Sp. z o.o. Wynagrodzenie za pełnienie funkcji Dyrektorów Pionu Enter Air Sp. z o.o. - stałe Wynagrodzenie za pełnienie funkcji Dyrektorów Pionu Enter Air Sp. z o.o. - zmienne Razem Marcin Kubrak 60 1 630 1 690 Grzegorz Polaniecki 60 1 630 1 690 Andrzej Kobielski 60 1 630 1 690 Mariusz Olechno 45 890 935 Razem 225 5 780 6 005 6.4Pożyczki udzielone podmiotom powiązanym W dniu 27 stycznia 2020 roku pomiędzy Enter Air S.A. (Pożyczkodawca) i Enter Air Sp. z o.o. (Pożyczkobiorca) została zawarta umowa pożyczki pomostowej. Celem pożyczki jest sfinansowanie podatku VAT od transakcji wykupu przez Enter Air Sp. z o.o. samolotu Boeing 737-800, która to transakcja została sfinansowana w ramach leasingu zwrotnego z firmą Pekao Leasing Sp. z o.o. Kwota pożyczki to 11 mln zł, ostateczny termin spłaty to 30 czerwca 2021 r. Oprocentowanie WIBOR1M + marża 1,2%. Ze względu na zapisy umowy z PFR , Enter Air Sp. z o.o. będzie mogła spłacić pożyczkę dopiero po zakończeniu umowy z PFR, dlatego została zaprezentowana jako inwestycja długoterminowa w Enter Air S.A. 15 października 2020 roku Enter Air Sp. z o.o. udzieliła pożyczki Enter Air S.A. na sfinansowanie ewentualnej inwestycji na rynku w kwocie 14.600 tys. USD. Pożyczka została w całości spłacona na 31.12.2020, na saldzie pozostały jedynie naliczone odsetki (oprocentowanie 4% w skali roku). W dniu 4 stycznia 2021 r. spółka Enter Air Sp. z o.o. udzieliła spółce Enter Air S.A. pożyczki wysokości 13.000 tys. USD na okres do dnia 31 grudnia 2021 r. Środki z pożyczki są przeznaczone na realizację rozważanych planów inwestycyjnych. Oprocentowanie pożyczki wynosi 4%. W 2021 roku spłacono 448 tys. USD w.w. pożyczki. W 2022 roku podpisano aneks wydłużający okres spłaty do 31.12.2023 roku. W dniu 9 marca 2015 roku Spółka Enter Air Sp. z o.o udzieliła spółce zależnej – Enter Air Services Sp. z o.o. pożyczki na zakup nieruchomości, pożyczka ta pozostała nierozliczona na koniec omawianego roku obrotowego.Jest ona oprocentowana według stopy WIBOR 3M powiększonej o 1%. Strony uzgodniły pierwotnie termin spłaty pożyczki na 8 marca 2021 r., jednakże na mocy aneksu do umowy zawartego w marcu 2023 roku termin spłaty pożyczki został przeniesiony na marzec 2024. W dniu 1 czerwca 2021 roku Enter Air S.A. udzieliła pożyczki Enter Air Executive Services Sp. z o.o. w wysokości 700 tys. PLN oraz 500 tys. EUR w celu wykupu przez pożyczkobiorcę samolotu Pilatus z leasingu. Data spłaty pożyczki wynikająca z umowy to 22.05.2023 r. Pożyczka została oprocentowana odpowiednio 1,2% marży + WIBOR1M oraz 1,2% marży + EURIBOR1M. W 2019 roku Spółka Enter Air sp. z o.o udzieliła nowe pożyczki podmiotowi stowarzyszonemu Chair Airlines AG. Pożyczki zostały udzielone w walucie, ich wartość na dzień 31.12.2020 roku to 3.500 tys. USD. Zgodnie z zapisami umów pożyczkobiorca na koniec umowy spłaca całość kapitału i naliczone odsetki (odsetki nie są kapitalizowane w okresie umowy), nie występują również żadne dodatkowe opłaty i prowizje. Ze względu na trwającą pandemię obniżono oprocentowanie pożyczki z 4% do 0,1% w latach 2019-2020, przy jednoczesnym wzroście oprocentowania do 5% w kolejnych latach. Termin wymagalności pożyczek został odroczony ze względu na otrzymaną pomoc rządu szwajcarskiego przez Chair Airlines AG. Na mocy umowy o pożyczkę w kwocie 500 tys. CHF w ramach Covid-19 Chair Airlines AG został 76 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) zobligowany do wstrzymania wypłat dywidend i pożyczek spółkom i właścicielom z grupy, co zostało przytoczone w sprawozdaniu finansowym Chair Airlines AG i spowodowało zmianę prezentacji pożyczki w pozycji inwestycje długoterminowe. 24 listopada 2022 roku dokonano konwersji pożyczek na udziały w kwocie 999,7 tys. CHF. Jednocześnie większościowy udziałowiec Chaiir Ailines AG dokonał podwyższenia swojego wkładu w kwocie 1.000,3 tys. CHF. Chair Airlines AG Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Stan na początek okresu 15.559 13.737 Kwota nowo - udzielonych pożyczek - Konwersja pożyczki na udziały (4.779) Naliczone odsetki 779 702 Wycena bilansowa 1.401 1.120 Stan na koniec okresu 12.960 15.559 W roku 2020 Enter Air Sp. z o.o. udzieliła pożyczki na kwotę 1 901 tys. zł podmiotowi stowarzyszonemu Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. Pożyczka ma zostać zwrócona najpóźniej po okresie 10 lat. Przyjęte w umowie oprocentowanie to 6% w skali roku. 12 kwietnia 2022 r. Enter Air Sp. z o.o. udzieliła pożyczki na kwotę 210 tys. USD podmiotowi stowarzyszonemu Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. Pożyczka ma zostać zwrócona najpóźniej po okresie 10 lat. Przyjęte w umowie oprocentowanie to 6% w skali roku. 02 listopada 2022 r. Enter Air Sp. z o.o. udzieliła pożyczki na kwotę 672 tys. USD podmiotowi stowarzyszonemu Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. Pożyczka ma zostać zwrócona najpóźniej po okresie 10 lat. Przyjęte w umowie oprocentowanie to 6% w skali roku. Avenger Flight Group Poland Sp. z o.o. Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Stan na początek okresu 2.122 2.008 Kwota nowo - udzielonych pożyczek 4.053 Naliczone odsetki 174 114 Wycena bilansowa (170) - Stan na koniec okresu 6.179 2.122 W okresie objętym sprawozdaniem nie udzielono pożyczek członkom Zarządu ani Radzie Nadzorczej. 77 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 6.5Transakcje z podmiotami powiązanymi poprzez Głównego Akcjonariusza Poniższa tabela przedstawia łączną wartość transakcji podmiotów z Grupy podmiotami powiązanymi poprzez Głównego Akcjonariusza we wskazanych okresach oraz według stanu na wskazany dzień. Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN AIRNET sp z o.o. Przychody ze sprzedaży - - Zakupy 93 84 Należności od podmiotu powiązanego - - Zobowiązania wobec podmiotu powiązanego - 9 AIRNET Services sp z o.o. Przychody ze sprzedaży - - Zakupy - - Zobowiązania wobec podmiotu powiązanego - - Należności od podmiotu powiązanego - - Airnet Sp. z o.o. wykonuje na rzecz Enter Air Sp. z o.o. usługi związane z wynajmem pomieszczenia magazynowego i biurowego położonego w Warszawie przy Al.Krakowskiej 106. Powyższe transakcje pomiędzy podmiotami wchodzącymi w skład Grupy a podmiotami powiązanymi spoza Grupy zawierane były w ramach zwykłego toku prowadzonej działalności. 6.6Wynagrodzenie członków rady nadzorczej Poniższa tabela zawiera wynagrodzenie wypłacone lub należne członkom rad nadzorczych spółek z Grupy we wskazanych okresach. Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Wynagrodzenie członków Rady Nadzorczej 293 348 6.7Transakcje ze spółką Student Club Sp. z o.o. W okresie objętym sprawozdaniem, spółki z Grupy zawierały transakcje ze spółką Student Club sp. z o.o., której prezesem zarządu i wspólnikiem jest pani Ewa Kubrak - Przewodnicząca Rady Nadzorczej Enter Air S.A. Transakcje pomiędzy spółką Student Club sp. z o.o. polegały na zakupie biletów lotniczych dla członków załóg i były zawierane na warunkach rynkowych. Wartość tych zakupów w 2022 roku wyniosła 8.304 tys. PLN. 78 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Student Club Sp. z o.o. Przychody ze sprzedaży 68 59 Zakupy 8.304 2 821 Zobowiązania 248 217 Depozyty 6 - 6.8Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych W danych finansowych za okres zakończony 31 grudnia 2022 przedstawiono skonsolidowane dane finansowe Grupy Kapitałowej Enter Air S.A. Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 '000 PLN '000 PLN Wynik finansowy przed opodatkowaniem 77.138 (141.072) Korekty wyniku przed opodatkowaniem Amortyzacja z RZiS 217.063 222.885 Różnice kursowe 95.308 75.807 Zapłacony podatek dochodowy (68) (3.761) Odsetki, w tym: Kredyty 5.261 12.358 PFR 1.983 1.997 Leasing 43.273 44.623 Naliczone odsetki od pożyczek (954) (816) Strata z działalności inwestycyjnej: Wycena metodą praw własności 1.679 2.060 Wynik na sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych 40.894 (-80) Wycena IRS (3.263) (1.982) Strata z tytułu leasingu zwrotnego - 2.700 Odpis aktualizujący środki trwałe (36.587) 36.587 Zmiana stanu rezerw według BZ-BO bilansu 254 (110) Zmiana stanu zapasów według BZ-BO bilansu (335) (269) Zmiana stanu należności krótko i długoterminowych: (55.539) (40.315) Zmiana stanu zobowiązań - bez leasingu: Zmiana BZ-BO bilansu 31.096 14.878 Pozostałe korekty - umorzenie pożyczki PFR (56.898) - Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej 360.305 225.490 79 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 6.9Instrumenty finansowe Działalność prowadzona przez Grupę naraża ją na wiele różnych rodzajów ryzyka finansowego, ryzyko rynkowe w tym głównie ryzyko kursów walut oraz ryzyko zmiany stóp procentowych, ryzyko kredytowe oraz ryzyko płynności. Ogólne zasady, którymi kieruje się Grupa przy zarządzaniu ryzykiem skupiają się na nieprzewidywalności rynków finansowych i podejmowaniu działań minimalizujących potencjalnie negatywne wpływy na wynik finansowy Grupy. Grupa stara się przenosić dające się określić ryzyka na swoich dostawców i odbiorców. Takie podejście przekłada się na możliwą do osiągnięcia rentowność, a z drugiej strony ogranicza zaangażowanie Grupy w działania zarządzania ryzykiem. Grupa posiada możliwość wykorzystania pochodnych instrumentów finansowych w celu zabezpieczenia się przed niektórymi zagrożeniami. 6.9.1Kategorie instrumentów finansowych Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Inwestycje - pożyczki długoterminowe udzielone jednostkom stowarzyszonym 19.139 17.681 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 293.327 268.688 Należności handlowe - krótkoterm. 99.541 55.705 Należności handlowe- długoterminowe 95.415 86.213 507.422 428.287 Pozostałe zobowiązania finansowe Zobowiązania handlowe 135.129 123.444 Kredyty 215.705 312.578 Zobowiązania z tytułu leasingu 1.248.291 1.148.969 IRS (1.164) 2.099 1.597.961 1.587.090 6.9.2Ryzyko rynkowe Ryzyko zmiany kursów walut Grupa prowadzi swoją działalność na różnych rynkach zagranicznych, wobec czego ceny jej usług oraz ponoszone przez nią koszty są denominowane w różnych walutach, przede wszystkim w USD, w mniejszym zaś stopniu w EUR, GBP czy PLN. Ekspozycja na ryzyko walutowe wynika z możliwości niedopasowania poziomu przychodów i wydatków w różnych walutach, co może narazić Grupę na straty w przypadku niekorzystnego ukształtowania się kursu wymiany poszczególnych walut. W celu zmniejszenia ekspozycji na ryzyko walutowe Grupa odpowiednio równoważy proporcje przychodów i wydatków w poszczególnych walutach oraz zawiera umowy zabezpieczające przed ryzykiem zmiany kursu lub korzysta ze specjalnych linii kredytowych. Wrażliwość na ryzyko zmiany kursów walut Wrażliwość na ryzyko kursowe dotyczy trzech obszarów w obrębie działalności Grupy. Pierwszy to stała ekspozycja na PLN sięgająca do 200 mln PLN. Jest to kwota, którą Grupa musi zakupić w ciągu roku by pokryć koszty ponoszone w tej walucie i w tym celu musi sprzedać EUR, USD lub GBP. 80 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) kurs PLN/USD 4,1518 4,2018 4,2518 4,3018 4,3518 4,4018 Zapotrzebowanie na PLN (w tys.PLN) 200.000 48.172 47.599 47.039 46.492 45.958 45.436 zmiana w tys.PLN przy zmianie kursu o 5gr (2.379) (2.353) (2.326) (2.297) (2.272) - zmiana w tys.PLN przy zmianie kursu o 25gr (11.359) Drugim obszarem jest możliwość utraty wartości aktywów długoterminowych denominowanych w USD. kurs USD/PLN 4,1518 4,2018 4,2518 4,3018 4,3518 4,4018 Należności długoterminowe (w tys.USD) 10.377 43.083 43.602 44.121 44.640 45.159 45.677 zmiana w tys.PLN przy zmianie kursu o 5gr 519 519 519 519 518 - zmiana w tys.PLN przy zmianie kursu o 25gr 2.594 Kolejnym obszarem jest wpływ zmiany kursu USD i EUR wobec PLN na wycenę zobowiązań z tytułu leasingu. kurs USD/PLN 4,1518 4,2018 4,2518 4,3018 4,3518 4,4018 Zobowiązania z tytułu leasingu (w tys.USD) 271.000 1.125.138 1.138.688 1.152.238 1.165.788 1.179.338 1.192.888 zmiana w tys.PLN przy zmianie kursu o 5gr 13.550 13.550 13.550 13.550 13.550 - zmiana w tys.PLN przy zmianie kursu o 25gr 67.750 kurs EUR/PLN 4,4399 4,4899 4,5399 4,5899 4,6399 4,6899 Zobowiązania z tytułu leasingu (w tys.EUR) 11.317 50.246 50.812 51.378 51.944 52.510 53.076 zmiana w tys.PLN przy zmianie kursu o 5gr 566 566 566 566 566 - zmiana w tys.PLN przy zmianie kursu o 25gr 2.830 81 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Ryzyko stóp procentowych Grupa jest narażona na ryzyko stóp procentowych, ponieważ należące do niej podmioty pożyczają środki oprocentowane według stóp zmiennych. Kredyty obrotowe mające charakter krótkoterminowy nie wiążą się z istotnym ryzykiem zmiany stopy bazowej w okresie kredytowania. Ryzyko stóp procentowych, na jakie jest narażona Grupa, dotyczy głównie zobowiązań z tytułu leasingu. Enter Air Sp. z o.o. stosuje zabezpieczenie zmienności stóp procentowych (IRS) dla płatności odsetkowych z tytułu dwóch umów leasingu, jednej w walucie USD i jednej w walucie EUR. Wrażliwość na wahania stóp procentowych Zgodnie z analizą przeprowadzoną przez Grupę, wzrost średniorocznych stóp procentowych LIBOR o 0,1p.p. spowodowałby wzrost obciążeń odsetkowych w okresie sprawozdawczym o ok. 176 tys. zł. Natomiast wzrost średniorocznych stóp procentowych EURIBOR o 0,1p.p. spowodowałby wzrost obciążeń odsetkowych w okresie sprawozdawczym o ok. 53 tys. zł. Pozostałe rodzaje ryzyka cenowego W okresie objętym sprawozdaniem Grupa nie dokonywała inwestycji w papiery wartościowe i nie posiada ekspozycji na ryzyko związane ze zmianą cen papierów wartościowych. Ryzyko kredytowe Ryzyko kredytowe oznacza ryzyko, że kontrahent nie dopełni zobowiązań umownych, w wyniku czego Grupa poniesie straty finansowe. Grupa stosuje zasadę podejmowania współpracy wyłącznie z kontrahentami o sprawdzonej wiarygodności kredytowej; w razie potrzeby uzyskując stosowne zabezpieczenie jako narzędzie redukcji ryzyka strat finansowych z tytułu niedotrzymania warunków umowy. Na należności z tytułu dostaw i usług składają się kwoty należne od niedużej liczby klientów, Grupa prowadzi bieżącą ocenę stanu należności. Grupa narażona jest na istotne ryzyko kredytowe wobec pojedynczego kontrahenta (koncentracja), które ogranicza wymagając wnoszenia przez kontrahentów przedpłat na poczet realizacji operacji lotniczych. Ryzyko kredytowe dotyczące środków płynnych i instrumentów pochodnych jest ograniczone, ponieważ kontrahentami Grupy są banki o wysokim ratingu kredytowym przyznawanym przez międzynarodowe agencje ratingowe. Zarządzanie ryzykiem płynności Prognozowanie przepływów pieniężnych realizowane jest przez dział finansowy Grupy, który monitoruje kroczące prognozy wymogów dotyczących płynności w celu zagwarantowania, że Grupa posiada wystarczające środki pieniężne dla zaspokojenia potrzeb operacyjnych przy jednoczesnym utrzymaniu wystarczającej rezerwy w postaci niewypłaconych gwarantowanych linii kredytowych. Takie prognozowanie uwzględnia plany Grupy w zakresie zapotrzebowania na finansowanie zewnętrzne, konieczność przestrzegania warunków zaciągniętych zobowiązań, zgodności z wewnętrznymi i docelowymi wskaźnikami bilansowymi oraz, jeśli znajdują zastosowanie, przestrzeganie właściwych wymogów regulacyjnych bądź prawnych. Wskaźniki płynności dla Grupy Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 płynność I Aktywa obrotowe / zobowiązania krótkoterminowe 0,74 0,63 płynność II Aktywa obrotowe-zapasy / zobowiązania krótkoterminowe 0,73 0,62 płynność III Środki pieniężne i ich ekwiwalenty / zobowiązania krótkoterminowe 0,51 0,48 82 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Niskie wskaźniki nie świadczą o braku wypłacalności. Zwiększone zobowiązania krótkoterminowe wynikają głównie z wyceny leasingu oraz pożyczki PFR. Pozytywnym zjawiskiem są rosnące wskaźniki płynności z roku na rok, co świadczy o odbudowie płynności Grupy po pandemii Covid-19. Grupa na bieżąco reguluje swoje zobowiązania. 6.10Wycena w wartości godziwej Niniejsza nota przedstawia informacje dotyczące sposobu określania wartości godziwej różnych aktywów i zobowiązań finansowych przez Grupę. Enter Air Sp. z o.o. stosuje zabezpieczenie zmienności stóp procentowych (IRS) dla płatności odsetkowych z tytułu dwóch umów leasingu, jednej w walucie USD i jednej w walucie EUR. Wycena IRS dokonywana jest co kwartał i prezentowana jest w pozycji zobowiązania z tytułu leasingu i inne finansowe. Na dzień bilansowy wynosiła -1.164 tys. zł. Wartość aktywów i zobowiązań finansowych Spółki, które nie są wyceniane na bieżąco w wartości godziwej (ale wymagane są ujawnienia o wartościach godziwych) przedstawia poniższa tabela: Wartość bilansowa Wartość godziwa 31.12.2022 31.12.2021 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN 000' PLN 000' PLN Aktywa finansowe - pożyczki i należności: Inwestycje - pożyczki długoterminowe udzielone jednostkom stowarzyszonym 19.139 17.681 19.139 17.681 Należności handlowe - krótkoterminowe 99.541 55.705 99.541 34.478 Należności handlowe - długoterminowe 95.415 86.213 95.415 86.213 Aktywa finansowe razem: 214.095 159.599 214.095 159.599 Zobowiązania finansowe - wyceniane w zamortyzowanym koszcie: Kredyty bankowe 215.705 312.578 215.705 312.578 Zobowiązania z tytułu leasingu i inne finansowe 1.247.127 1.151.068 1.247.127 1.151.068 Zobowiązania handlowe 135.129 123.444 135.129 123.444 Zobowiązania finansowe razem: 1.597.961 1.587.090 1.597.961 1.587.090 6.11Zdarzenia po dniu bilansowym Po dacie bilansowej nie wystąpiły żadne istotne zdarzenia mające wpływ na sytuację finansową i majątkową oraz wyniki finansowe Grupy prezentowane w niniejszym sprawozdaniu finansowym. Grupa ma stabilną sytuację finansową, umożliwiającą zrównoważone podejście do wyzwań związanych z obecnym kryzysem i będzie stale monitorować rozwój wydarzeń dostosowując swoje działania do zmieniających się warunków rynkowych. W dniu 14 lutego 2023 roku Enter Air International Limited została wykreślona z rejestru i nie jest już częścią Grupy Kapitałowej Enter Air S.A. . 83 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 6.12Kursy walut obcych Do wyceny pozycji skonsolidowanego sprawozdania finansowego z sytuacji finansowej wyrażonych w walutach obcych przyjęto następujące kursy walut obcych w złotych: EUR USD GBP 31.12.2021 4,5994 4,0600 5,4846 30.12.2022 4,6899 4,4018 5,2957 6.13Zarządzanie ryzykiem kapitałowym Rynek lotów czarterowych związanych z turystycznymi wyjazdami zagranicznymi cechuje się bardzo dużą sezonowością. W trakcie sezonu letniego Grupa wykorzystuje całą posiadaną flotę, natomiast zimą wykorzystanie to spada nie więcej niż o 30%. Grupa wykorzystuje ten okres na wykonywanie koniecznych przeglądów, jednakże jednocześnie jej przepływy pieniężne maleją i w celu terminowego opłacenia wszystkich badań niezbędne jest otrzymanie linii kredytowej. Grupa na bieżąco monitoruje wskaźniki zadłużenia i posiada wiarygodną historię kredytową. Ogólna strategia działania Grupy nie zmieniła się od 2012 roku. Struktura kapitałowa Grupy obejmuje zadłużenie, na które składają się kredyty, środki pieniężne i ich ekwiwalenty oraz kapitał przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej, w tym udziały, kapitały zapasowe. Grupa finansuje swoją działalność głównie leasingiem, cała posiadana flota Spółki znajduje się w leasingu, dlatego nie ma konieczności kumulowania kapitału własnego. Stan na dzień Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Kapitał własny przypadający właścicielom jednostki dominującej 161.319 89.048 Kredyty i pożyczki razem 215.705 312.578 Zobowiązanie z tytułu leasingu i inne finansowe 1.247.127 1.151.068 Razem zadłużenie odsetkowe 1.462.832 1.463.646 Współczynnik zadłużenia odsetkowego 9,1 16,4 6.14Sprawy sądowe Na moment sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego toczą się następujące sprawy sądowe z udziałem Grupy: Sprawy, których przedmiotem są odszkodowania pasażerskie z tytułu opóźnienia operacji lotniczych lub opóźnienia w dostarczeniu bagażu. Sprawa sądowa z udziałem Enter Air Sp. z o.o. i Enter Air S.A. tocząca się przed Sądem Okręgowym w Warszawie. Przedmiotem sporu jest roszczenie o zaniechanie rozpowszechniania treści naruszających dobra osobiste byłych pracowników Spółki Enter Air Sp. z o.o. Kwota roszczenia to 250 tys. zł na rzecz każdego z pozwanych (łącznie 500 tys. zł) tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych oraz o zaniechanie działań naruszających dobra osobiste. Postępowanie nie jest prawomocne. Zarząd stoi na stanowisku, że nawet w razie podjęcia przez Sąd Apelacyjny nałożenia kary, ryzyko obciążenia Spółek jest niskie, gdyż podjęte zostały wszystkie możliwe działania mające na celu wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu, co powinno skutkować odmową uwzględnienia wniosku o nałożenie kary. 84 GRUPA KAPITAŁOWA ENTER AIR S.A. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2022 ROK (dane w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) Roszczenie Spółki Enter Air Sp. z o. o. o zapłatę odszkodowania w sprawie toczącej się przez Sądem Okręgowym w Warszawie. Pozew został złożony pismem z dnia 17 grudnia 2018 roku, a wartość przedmiotu sporu to 1.415.607,00 PLN. 21 maja 2021 Sąd wydał wyrok zaoczny zasądzający na rzecz Enter Air żądaną kwotę. Prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Roszczenie przeciwko Enter Air Sp. z o. o. o zapłatę solidarnie łącznej kwoty w wysokości 11.631.326 PLN tytułem zwrotu depozytu i opłat, zapłaty kary umownej oraz odszkodowania w związku z naruszeniem postanowień umów dotyczących obsługi lotów czarterowych realizowanych przy użyciu statków powietrznych Enter Air sp. z o.o. Postępowanie toczy się przed Sądem Okręgowym w Warszawie. Roszczenie przeciwko Enter Air Sp. z o. o. o zapłatę solidarnie łącznej kwoty w wysokości 5.385.550 EUR tytułem odszkodowania za straty poniesione przez powodów na skutek popełnionych czynów nieuczciwej konkurencji. Postępowanie toczy się przed Sądem Gospodarczym w Paryżu. Spółka nie miała żadnych bezpośrednich relacji biznesowych z podmiotem, który wytoczył powództwo, wobec czego Grupa stoi na stanowisku, że powództwo powinno zostać oddalone. Grupa nie zawiązywała rezerwy na tę sprawę sporną, ponieważ zgodnie z MSR 37 możliwość zaistnienia wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne jest znikoma. Europejski nakaz zapłaty na kwotę 9.343.640,00 EUR plus odsetki przeciwko Enter Air Sp. z o. o. Enter Air wniósł w terminie sprzeciw od europejskiego nakazu zapłaty, który spowoduje rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy we właściwym trybie. Enter Air podniósł w sprzeciwie szereg zarzutów uzasadniających oddalenie powództwa w całości, w tym (i) wygaśnięcie umowy na skutek niespełnienia się warunków zawieszających, co spowodowało, że umowa nie wywołała żadnych skutków prawnych. W związku z wniesieniem w terminie sprzeciwu od europejskiego nakazu zapłaty, nakaz ten automatycznie utracił moc, a sprawa została skierowana do postępowania gospodarczego. Sąd skierował następnie strony do mediacji, która nie doprowadziła do zawarcia przez strony ugody. Obecnie sąd prowadzi postępowanie sądowe, wyznacza kolejne terminy rozpraw, w trakcie których przesłuchuje świadków powołanych przez strony. Grupa nie zawiązywała rezerwy na tę sprawę sporną, ponieważ zgodnie z MSR 37 możliwość zaistnienia wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne jest znikoma. 6.15Wynagrodzenie firmy audytorskiej Firma audytorska została wybrana przez Radę Nadzorczą Enter Air S.A. uchwałą z dnia 26 maja 2021 r. w sprawie wyboru firmy audytorskiej do badania: sprawozdania finansowego Spółki Enter Air S.A. za 2021 i 2022 rok, skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej za 2021 oraz 2022 rok (łącznie z przeglądem). Jako firmę audytorską do badania sprawozdań finansowych wybrano firmę PKF Consult sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Warszawie, wpisaną na listę firm audytorskich pod nr 477. Umowę zawarto w dniu 12 sierpnia 2021 r. na czas określony, niezbędny do wykonania badania sprawozdania finansowego. Wynagrodzenie audytora w okresach sprawozdawczych kształtowało się ogółem następująco: Za okres: Za okres: od 01.01.2022 od 01.01.2021 do 31.12.2022 do 31.12.2021 000' PLN 000' PLN Badanie sprawozdań finansowych w tym spółek zależnych 242 234 Przegląd i inne usługi atestacyjne 136 122 378 356 85

AI Terminal

More from Enter Air S.A.

Talk to a Data Expert