Enea S.A. — Interim / Quarterly Report 2021

Mar 24, 2022

JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ENEA S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. zgodne z MSSF UE Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) 2 SPIS TREŚCI JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW ............................... ............... 5 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ ............................... ....................... 6 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM ............................... ........ 8 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ............................... .............. 9 DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA ............................... ............................... .................... 10 Informacje ogólne ............................... ............................... ............................... ............................... ..... 10 1. Informacje ogólne dotyczące ENEA S.A. ............................................................................. 10 2. Skład Grupy Kapitałowej ....................................................................................................... 11 3. Skład Zarządu i Rady Nadzorczej ......................................................................................... 13 4. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego ......................................................... 14 5. Zasady (polityka) rachunkowości i ważne oszacowania i założenia ................................ 15 6. Wpływ nowych standardów i interpretacji oraz zmiana zasad polityki rachunkowości i prezentacji danych ................................................................................... 15 7. Waluta funkcjonalna i transakcje w walutach obcych ....................................................... 16 Noty objaśniające do jednostkowego sprawozdania z całkowitych dochodów ..........................17 8. Przychody ze sprzedaży ........................................................................................................ 17 9. Koszty operacyjne ................................................................................................................. 18 10. Pozostałe przychody i koszty operacyjne ........................................................................... 19 11. Przychody i koszty finansowe .............................................................................................. 19 12. Opodatkowanie ...................................................................................................................... 20 13. Zysk/(strata) na akcję ............................................................................................................ 23 Noty objaśniające do jednostkowego sprawozdania z sytuacji finansowej ............................... .. 24 14. Rzeczowe aktywa trwałe ....................................................................................................... 24 15. Wartości niematerialne .......................................................................................................... 27 16. Prawo do korzystania ze składnika aktywów ...................................................................... 28 17. Nieruchomości inwestycyjne ................................................................................................ 30 18. Inwestycje w jednostki zależne, stowarzyszone i współkontrolowane ............................ 31 19. Zapasy ..................................................................................................................................... 38 20. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności ......................................... 40 21. Spółka jako leasingodawca / subleasingodawca finansowy lub operacyjny .................. 40 21.1. Spółka jako leasingodawca / subleasingodawca finansowy .................................... 41 21.2. Spółka jako leasingodawca / subleasingodawca operacyjny .................................. 42 22. Aktywa i zobowiązania z tytułu umów z klientami .............................................................. 42 23. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty ...................................................................................... 43 24. Kapitał własny ........................................................................................................................ 43 25. Dywidenda .............................................................................................................................. 45 26. Polityka zarządzania kapitałem ............................................................................................ 45 27. Zobowiązania z tytułu zadłużenia ......................................................................................... 45 28. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania ................................ 49 29. Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych .............................................................. 49 30. Rezerwy .................................................................................................................................. 53 Instrumenty finansowe i zarządzanie ryzykiem finansowym ............................... ........................... 56 31. Instrumenty finansowe i wartość godziwa .......................................................................... 56 32. Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie .................................. 62 33. Rachunkowość zabezpieczeń ............................................................................................... 65 34. Zarządzanie ryzykiem finansowym ...................................................................................... 66 34.1. Ryzyko kredytowe ........................................................................................................ 67 34.2. Ryzyko utraty płynności finansowej ........................................................................... 71 34.3. Ryzyko towarowe .......................................................................................................... 72 34.4. Ryzyko walutowe .......................................................................................................... 73 34.5. Ryzyko stóp procentowych ......................................................................................... 73 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) 3 Sprawozdanie regulacyjne ............................... ............................... ............................... ..................... 76 35. Ujawnienia wynikające z art. 44 ustawy Prawo Energetyczne w zakresie poszczególnych rodzajów działalności ............................................................................... 76 Pozostałe noty objaśniające ............................... ............................... ............................... ................... 82 36. Transakcje z jednostkami powiązanymi .............................................................................. 82 37. Noty objaśniające do jednostkowego sprawozdania z przepływów pieniężnych ........... 84 38. Umowy koncesyjne na świadczenie usług publicznych .................................................... 84 39. Zatrudnienie ........................................................................................................................... 85 40. Zobowiązania warunkowe, postepowania sądowe oraz sprawy toczące się przed organem administracji publicznej ........................................................................................ 85 40.1. Poręczenia i gwarancje ................................................................................................ 86 40.2. Postępowania toczące się przed sądami powszechnymi ......................................... 87 40.3. Pozostałe postępowania sądowe ................................................................................ 88 40.4. Ryzyko związane ze stanem uregulowania sytuacji prawnej nieruchomości wykorzystywanych przez ENEA S.A. .......................................................................... 88 40.5. Sprawy dotyczące niezbilansowania za 2012 r. ......................................................... 88 40.6. Spór dotyczący cen na świadectwa pochodzenia energii OZE oraz wypowiedziane umowy na zakup praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia energii z odnawialnych źródeł ........................................... 89 41. Udział w programie budowy elektrowni atomowej ............................................................. 91 42. Podatkowa Grupa Kapitałowa .............................................................................................. 91 43. Wpływ pandemii COVID-19 ................................................................................................... 92 44. Sytuacja polityczno – gospodarcza w Ukrainie .................................................................. 92 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) 4 Niniejsze jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej, które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską i zostały zaakceptowane przez Zarząd ENEA S.A. Członkowie Zarządu Prezes Zarządu Paweł Szczeszek Członek Zarządu Tomasz Siwak Członek Zarządu Tomasz Szczegielniak Członek Zarządu Marcin Pawlicki Członek Zarządu Rafał Mucha Członek Zarządu Lech Żak ENEA Centrum Sp. z o.o. Podmiot odpowiedzialny za prowadzenie ksiąg rachunkowych i sporządzenie sprawozdania finansowego Ewa Nowaczyk ENEA Centrum Sp. z o.o. Pl. Władysława Andersa 7, 61-894 Poznań KRS 0000477231, NIP 777-00-02-843, REGON 630770227 Poznań, 23 marca 2022 r. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Jednostkowe sprawozdanie z całkowitych dochodów należy analizować łącznie z dodatkowymi informacjami i objaśnieniami stanowiącymi integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 5 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW Rok zakończony Nota 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Przychody ze sprzedaży 7 479 914 6 252 751 Podatek akcyzowy (73 197) (65 391) Przychody ze sprzedaży netto 8 7 406 717 6 187 360 Rekompensaty 8 - 3 284 Przychody z tytułu leasingu 243 312 Przychody ze sprzedaży oraz inne dochody 7 406 960 6 190 956 Pozostałe przychody operacyjne 10 13 992 11 390 Zmiana rezerwy dotyczącej umów rodzących obciążenia (199 282) 17 745 Amortyzacja 9 (6 786) (5 136) Koszty świadczeń pracowniczych 9 (81 869) (75 332) Zużycie materiałów i surowców oraz wartość sprzedanych towarów 9 (2 854) (2 794) Zakup energii i gazu na potrzeby sprzedaży 9 (7 091 350) (6 021 789) Usługi przesyłowe i dystrybucyjne 9 (40 518) (14 597) Inne usługi obce 9 (229 931) (222 568) Podatki i opłaty 9 (4 178) (4 127) Zysk/(strata) na sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych oraz prawa do korzystania ze składnika aktywów - 124 Pozostałe koszty operacyjne 10 (61 240) (64 981) Strata operacyjna (297 056) (191 109) Koszty finansowe 11 (179 495) (275 906) Przychody finansowe 11 174 344 232 918 Przychody z tytułu dywidend 545 357 593 694 Zmiana odpisu z tytułu utraty wartości udziałów w jednostkach zależnych, stowarzyszonych i współkontrolowanych 18 175 707 (3 613 242) Zmiana odpisu aktualizującego aktywa finansowe w zamortyzowanym koszcie 32 (15 825) (144 014) Zysk/(strata) przed opodatkowaniem 403 032 (3 397 659) Podatek dochodowy 12 57 377 40 909 Zysk/(strata) netto okresu sprawozdawczego 460 409 (3 356 750) Inne całkowite dochody Podlegające przeklasyfikowaniu do zysków lub strat: - wycena instrumentów zabezpieczających 31 265 199 (108 862) - podatek dochodowy (50 388) 20 684 Niepodlegające przeklasyfikowaniu do zysków lub strat: - przeszacowanie programu określonych świadczeń 2 860 (2 196) - pozostałe (1 264) - - podatek dochodowy (543) 417 Inne całkowite dochody netto 215 864 (89 957) Całkowity dochód za okres sprawozdawczy 676 273 (3 446 707) Zysk/(strata) netto przypisany do akcjonariuszy Spółki 460 409 (3 356 750) Średnioważona liczba akcji zwykłych (w szt.) 441 442 578 441 442 578 Zysk/(strata) netto na akcję (w zł na jedną akcję) 13 1,04 (7,60) Zysk/(strata) rozwodniony na akcję (w zł na jedną akcję) 1,04 (7,60) Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Jednostkowe sprawozdanie z sytuacji finansowej należy analizować łącznie z dodatkowymi informacjami i objaśnieniami stanowiącymi integralną część jednostkowe sprawozdania finansowego 6 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ Stan na Nota 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 AKTYWA Aktywa trwałe Rzeczowe aktywa trwałe 14 24 096 23 910 Prawo do korzystania ze składnika aktywów 16 40 660 29 978 Wartości niematerialne 15 3 385 4 180 Nieruchomości inwestycyjne 17 12 656 13 206 Inwestycje w jednostki zależne, stowarzyszone i współkontrolowane 18 9 531 789 9 512 925 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 12 106 989 101 483 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej 31 164 917 84 848 Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie 32 5 390 289 6 082 074 Należności z tytułu leasingu i subleasingu finansowego 284 513 Koszty doprowadzenia do zawarcia umowy 11 180 11 256 Aktywa trwałe razem 15 286 245 15 864 373 Aktywa obrotowe Zapasy 19 135 777 65 700 Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności 20 2 009 453 1 381 371 Koszty doprowadzenia do zawarcia umowy 11 652 13 428 Aktywa z tytułu umów z klientami 22 300 206 228 905 Należności z tytułu leasingu i subleasingu finansowego 723 3 274 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej 31 28 194 - Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie 32 1 660 454 1 406 802 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 23 1 005 481 530 668 Aktywa obrotowe razem 5 151 940 3 630 148 AKTYWA RAZEM 20 438 185 19 494 521 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Jednostkowe sprawozdanie z sytuacji finansowej należy analizować łącznie z dodatkowymi informacjami i objaśnieniami stanowiącymi integralną część jednostkowe sprawozdania finansowego 7 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ Stan na Nota 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 PASYWA Kapitał własny Kapitał zakładowy 588 018 588 018 Kapitał z nadwyżki ceny emisyjnej nad wartością nominalną akcji 3 687 993 4 627 673 Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów finansowych - (17 036) Kapitał rezerwowy z wyceny instrumentów zabezpieczających 109 277 (105 534) Kapitał rezerwowy 5 974 031 5 974 031 Zyski zatrzymane/skumulowane straty 444 426 (939 680) Kapitał własny razem 24 10 803 745 10 127 472 ZOBOWIĄZANIA Zobowiązania długoterminowe Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe 27 4 420 974 6 559 586 Zobowiązania z tytułu leasingu 27 37 512 25 884 Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych 29 54 042 60 146 Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej 31 , 33 - 75 131 Rezerwy na pozostałe zobowiązania i inne obciążenia 30 228 582 - Zobowiązania długoterminowe razem 4 741 110 6 720 747 Zobowiązania krótkoterminowe Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe 27 2 164 492 1 210 519 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania 28 828 009 438 241 Zobowiązania z tytułu umów z klientami 22 46 108 32 289 Zobowiązania z tytułu leasingu 27 2 576 5 431 Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego 61 535 71 385 Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych 29 28 351 27 637 Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej 31 - 64 542 Zobowiązania z tytułu ekwiwalentu prawa do nieodpłatnego nabycia akcji 281 281 Inne zobowiązania finansowe 31 1 105 251 152 574 Rezerwy na pozostałe zobowiązania i inne obciążenia 30 656 727 643 403 Zobowiązania krótkoterminowe razem 4 893 330 2 646 302 Zobowiązania razem 9 634 440 9 367 049 KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA RAZEM 20 438 185 19 494 521 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Jednostkowe sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym należy analizować łącznie z dodatkowymi informacjami i objaśnieniami stanowiącymi integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 8 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM Kapitał zakładowy (wartość nominalna) Kapitał z przeszacowania oraz z rozliczenia połączenia Kapitał zakładowy razem Kapitał z nadwyżki ceny emisyjnej nad wartością nominalną akcji Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów finansowych Kapitał rezerwowy z wyceny instrumentów zabezpieczających Kapitał rezerwowy Zyski zatrzymane/ skumulowane straty Kapitał własny razem Stan na 1 stycznia 2020 441 443 146 575 588 018 4 627 673 (17 036) (17 356) 5 690 700 2 702 180 13 574 179 Strata netto okresu sprawozdawczego - - - - - - - (3 356 750) (3 356 750) Inne całkowite dochody netto - - - - - (88 178) - (1 779) (89 957) Całkowite dochody netto rozpoznane w okresie - - - - - (88 178) - (3 358 529) (3 446 707) Podział zysku netto - przeniesienie - - - - - - 283 331 (283 331) - Stan na 31 grudnia 2020 441 443 146 575 588 018 4 627 673 (17 036) (105 534) 5 974 031 (939 680) 10 127 472 Zysk netto okresu sprawozdawczego - - - - - - - 460 409 460 409 Inne całkowite dochody netto - - - - 17 036 214 811 - (15 983) 215 864 Całkowite dochody netto rozpoznane w okresie - - - - 17 036 214 811 - 444 426 676 273 Pokrycie straty netto - przeniesienie - - - (939 680) - - - 939 680 - Stan na 31 grudnia 2021 441 443 146 575 588 018 3 687 993 - 109 277 5 974 031 444 426 10 803 745 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Jednostkowe sprawozdanie z przepływów pieniężnych należy analizować łącznie z dodatkowymi informacjami i objaśnieniami stanowiącymi integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 9 JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH Rok zakończony Nota 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej Zysk/(strata) netto okresu sprawozdawczego 460 409 (3 356 750) Korekty: Podatek dochodowy w zyskach i stratach 12 (57 377) (40 909) Amortyzacja 9 6 786 5 136 Zysk na sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych oraz prawa do korzystania ze składnika aktywów - (124) Strata na sprzedaży aktywów finansowych (9 790) 1 959 Przychody z tytułu odsetek (144 534) (183 768) Przychody z tytułu dywidend (545 357) (593 694) Koszty z tytułu odsetek 164 458 239 696 Odpisy aktualizujące wartość udziałów (175 707) 3 613 242 Odpisy aktualizujące aktywa finansowe w zamortyzowanym koszcie 15 825 144 014 Inne korekty - 1 558 Korekty razem (745 696) 3 187 110 Podatek dochodowy zapłacony (426 106) (172 024) Przepływy z tytułu rozliczeń w ramach Podatkowej Grupy Kapitałowej 434 849 215 016 Zmiany kapitału obrotowego: Zapasy (70 077) 151 760 Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności 37 (694 822) (315 718) Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania 37 385 142 (109 988) Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych 37 (2 530) (1 978) Rezerwy na pozostałe zobowiązania i inne obciążenia 37 417 613 (8 779) Zmiany kapitału obrotowego razem 35 326 (284 703) Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (241 218) (411 351) Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej Nabycie rzeczowych i niematerialnych aktywów trwałych oraz prawa do korzystania ze składnika aktywów (1 070) (711) Wpływy ze sprzedaży rzeczowych i niematerialnych aktywów trwałych oraz prawa do korzystania ze składnika aktywów - 124 Nabycie aktywów finansowych 37 (965 064) (3 149 415) Wpływ ze zbycia aktywów finansowych 37 1 453 549 2 776 286 Nabycie jednostek zależnych (4 813) (9 300) Nabycie jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych (707) (1 700) Zbycie jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych 982 - Dywidendy otrzymane 545 357 593 694 Odsetki otrzymane 106 047 191 046 Inne wpływy związane z działalnością finansową (533) - Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej 1 133 748 400 024 Przepływy pieniężne z działalności finansowej Spłata kredytów i pożyczek 37 (203 413) (162 080) Wykup obligacji 37 (997 110) (1 894 310) Wydatki związane z płatnością zobowiązań leasingu (6 198) (5 549) Odsetki zapłacone (163 673) (264 251) Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (1 370 394) (2 326 190) Przepływy pieniężne netto razem (477 864) (2 337 517) Stan środków pieniężnych na początek okresu sprawozdawczego 23 378 094 2 715 611 Stan środków pieniężnych na koniec okresu sprawozdawczego 23 (99 770) 378 094 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 10 DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA Informacje ogólne 1. Informacje ogólne dotyczące ENEA S.A. Nazwa (firma): ENEA Spółka Akcyjna Forma prawna: spółka akcyjna Kraj siedziby: Rzeczpospolita Polska Siedziba: Poznań Adres: ul. Pastelowa 8, 60-198 Poznań KRS: 0000012483 Numer telefonu: (+48 61) 884 55 44 Numer faksu: (+48 61) 884 59 59 E-mail: enea@enea.pl Strona internetowa: www.enea.pl Numer klasyfikacji statystycznej (REGON): 630139960 Numer klasyfikacji podatkowej (NIP): 777-00-20-640 ENEA S.A. (Spółka) działając pod nazwą Energetyka Poznańska S.A. została wpisana 21 maja 2001 r. do Krajowego Rejestru Sądowego w Sądzie Rejonowym w Poznaniu pod numerem KRS 0000012483. 13 grudnia 2021 r. nastąpiła zmiana adresu siedziby Spółki z ul. Górecka 1, 60-201 Poznań na ul. Pastelowa 8, 60-198 Poznań. Na 31 grudnia 2021 r. struktura akcjonariuszy ENEA S.A. przedstawiała się następująco: Skarb Państwa Rzeczypospolitej Polski Pozostali akcjonariusze Razem Stan na 31 grudnia 2021 51,50% 48,50% 100,00% Na 31 grudnia 2021 r. podmiotem kontrolującym Spółkę był Skarb Państwa będący stroną kontrolującą najwyższego szczebla. Na 31 grudnia 2021 r. statutowy kapitał zakładowy ENEA S.A. zarejestrowany w KRS był równy 441 443 tys. zł (588 018 tys. zł po przekształceniu na MSSF UE z uwzględnieniem hiperinflacji i innych korekt) i dzielił się na 441 442 578 akcji. Czas trwania Spółki jest nieoznaczony. Działalność prowadzona jest na podstawie odpowiednich koncesji przyznawanych Spółce. Jednostkowe sprawozdanie finansowe Spółki obejmuje rok zakończony 31 grudnia 2021 r. oraz zawiera dane porównawcze za rok zakończony 31 grudnia 2020 r. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 11 2. Skład Grupy Kapitałowej Na 31 grudnia 2021 r. Grupa Kapitałowa ENEA składała się z jednostki dominującej ENEA S.A., 16 spółek zależnych, 9 spółek pośrednio zależnych, 2 spółek współkontrolowanych oraz spółki stowarzyszonej. Głównym przedmiotem działalności ENEA S.A. jest obrót energią elektryczną. Zasady rachunkowości Jednostki zależne Jednostka zależna to spółka, nad którą inna spółka sprawuje kontrolę. Definicja kontroli wynika wprost z MSSF 10, zgodnie z którą inwestor sprawuje kontrolę nad spółką, w której dokonano inwestycji, wtedy i tylko wtedy, gdy inwestor ten jednocześnie: 1) sprawuje władzę nad spółką, w której dokonano inwestycji, 2) z tytułu swojego zaangażowania w spółce, w której dokonano inwestycji, podlega ekspozycji na zmienne wyniki finansowe lub posiada prawo do zmiennych wyników finansowych, 3) posiada możliwość wykorzystania sprawowanej władzy nad spółką, w której dokonano inwestycji, do wywierania wpływu na wysokość swoich wyników finansowych . Jednostki zależne podlegają pełnej konsolidacji od dnia przejęcia nad nimi kontroli przez ENEA S.A. Przestaje się je konsolidować z dniem ustania kontroli. Jednostki stowarzyszone i współkontrolowane Jednostki stowarzyszone to wszelkie jednostki, na które Spółka wywiera znaczący wpływ, lecz których nie kontroluje, co zwykle towarzyszy posiadaniu od 20% do 50% ogólnej liczby głosów w organach stanowiących. Jednostki współkontrolowane to wszystkie jednostki, w których na podstawie ustaleń umownych Spółka sprawuje kontrolę wspólnie z innymi podmiotami. Inwestycje w jednostkach zależnych i stowarzyszonych wycenia się według ceny nabycia pomniejszonej o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. Odpis z tytułu trwałej utraty wartości inwestycji obciąża koszty finansowe, nieuznawane w momencie odpisania za koszt uzyskania przychodu. W przypadku ustania przyczyny, dla której dokonano odpisu z tytułu trwałej utraty wartości, równowartość całości lub odpowiedniej części uprzednio dokonanego odpisu aktualizującego zwiększa wartość inwestycji i podlega zaliczeniu do przychodów finansowych (niepodlegających opodatkowaniu). Połączenia/nabycia jednostek gospodarczych Połączenia / nabycia jednostek gospodarczych znajdujących się poza wspólną kontrolą rozlicza się metodą nabycia. Nabycia spółek stowarzyszonych i współkontrolowanych Spółka, na podstawie umów dotyczących danej inwestycji, dokonuje osądu co do istnienia współkontroli lub znaczącego wpływu. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 12 Nazwa spółki Przedmiot działalności Siedziba Udział ENEA S.A. w całkowitej liczbie głosów na 31 grudnia 2021 Udział ENEA S.A. w całkowitej liczbie głosów na 31 grudnia 2020 SPÓŁKI ZALEŻNE 1. ENEA Operator Sp. z o.o. dystrybucja Poznań 100% 100% 2. ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. wytwarzanie Świerże Górne 100% 100% 3. ENEA Elektrownia Połaniec S.A. wytwarzanie Połaniec 100% 100% 4. ENEA Oświetlenie Sp. z o.o. pozostała działalność Szczecin 100% 100% 5. ENEA Trading Sp. z o.o. obrót Świerże Górne 100% 100% 6. ENEA Serwis Sp. z o.o. dystrybucja Lipno 100% 100% 7. ENEA Centrum Sp. z o.o. pozostała działalność Poznań 100% 100% 8. ENEA Pomiary Sp. z o.o. dystrybucja Poznań 100% 100% 9. ENERGO-TOUR Sp. z o.o. w likwidacji pozostała działalność Poznań 100% 5 100% 5 10. ENEA Innowacje Sp. z o.o. pozostała działalność Warszawa 100% 6,7 100% 11. Lubelski Węgiel BOGDANKA S.A. wydobycie Bogdanka 65,99% 65,99% 12. ENEA Ciepło Sp. z o.o. wytwarzanie Białystok 99,94% 99,94% 13. ENEA Ciepło Serwis Sp. z o.o. wytwarzanie Białystok 100% 100% 14. Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. wytwarzanie Oborniki 99,93% 11 99,93% 15. Miejska Energetyka Cieplna Piła Sp. z o.o. wytwarzanie Piła 71,11% 12 71,11% 16. ENEA Nowa Energia Sp. z o.o. wytwarzanie Poznań 100% 100% SPÓŁKI POŚREDNIO ZALEŻNE 17. ENEA Logistyka Sp. z o.o. dystrybucja Poznań 100% 4 100% 4 18. ENEA Bioenergia Sp. z o.o. wytwarzanie Połaniec 100% 1 100% 1 19. ENEA Połaniec Serwis Sp. z o.o. wytwarzanie Połaniec 100% 1 100% 1 20. EkoTRANS Bogdanka Sp. z o.o. wydobycie Bogdanka 65,99% 2 65,99% 2 21. RG Bogdanka Sp. z o.o. wydobycie Bogdanka 65,99% 2 65,99% 2 22. MR Bogdanka Sp. z o.o. wydobycie Bogdanka 65,99% 2 65,99% 2 23. Łęczyńska Energetyka Sp. z o.o. wydobycie Bogdanka 58,53% 2 58,53% 2 24. ENEA Badania i Rozwój Sp. z o.o. pozostała działalność Warszawa - 3,7 100% 3 25. SUN ENERGY 7 Sp. z o.o. wytwarzanie Główczyce 100% 10 - 26. GPK energia Sp. z o.o. wytwarzanie Krzęcin 100% 10 - SPÓŁKI WSPÓŁKONTROLOWANE 27. Polska Grupa Górnicza S.A. - Katowice 7,66% 7,66% 28. Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. - Ostrołęka 50% 50% SPÓŁKI STOWARZYSZONE 29. Polimex – Mostostal S.A. - Warszawa 16,4% 9 16,48% 30. ElectroMobility Poland S.A. - Warszawa - 8 25% 1 – spółka pośrednio zależna poprzez udziały w spółce ENEA Elektrownia Połaniec S.A. 2 – spółka pośrednio zależna poprzez udziały w spółce Lubelski Węgiel BOGDANKA S.A. 3 – spółka pośrednio zależna poprzez udziały w spółce ENEA Innowacje Sp. z o.o. 4 – spółka pośrednio zależna poprzez udziały w spółce ENEA Operator Sp. z o.o. 5 – 30 marca 2015 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki podjęło uchwałę w sprawie rozwiązania spółki po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego. Uchwała weszła w życie 1 kwietnia 2015 r. 5 listopada 2015 r. został złożony wniosek do KRS o wykreślenie spółki. Na dzień sporządzenia niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego trwają czynności proceduralne związane z wykreśleniem podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego. 6 – 7 maja 2021 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników ENEA Innowacje Sp. z o.o. podjęto uchwałę w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego o kwotę 4 500 tys. zł to jest z kwoty 26 360 tys. zł do kwoty 30 860 tys. zł, poprzez utworzenie 45 000 udziałów o wartości nominalnej 100,00 zł każdy. Wszystkie nowoutworzone udziały zostały objęte Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 13 przez ENEA S.A. i pokryte w całości wkładem pieniężnym. Podwyższenie kapitału zakładowego zostało zarejestrowane w KRS 1 lipca 2021 r. 7 – 12 kwietnia 2021 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników ENEA Badania i Rozwój Sp. z o.o. podjęło uchwałę w sprawie połączenia ze spółką ENEA Innowacje Sp. z o.o. przez przejęcie ENEA Badania i Rozwój Sp. z o.o. przez ENEA Innowacje Sp. z o.o. 1 czerwca 2021 r. wpis o połączeniu spółek ENEA Innowacje Sp. z o.o. oraz ENEA Badania i Rozwój Sp. z o.o. został ujawniony w KRS. 8 – 19 sierpnia 2021 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie ElectroMobility Poland S.A. podjęło uchwałę o obniżeniu kapitału zakładowego o 17 700 tys. zł, poprzez zmniejszenie wartości nominalnej wszystkich akcji z dotychczasowej kwoty 7 000,00 zł każda akcja do nowej wartości nominalnej 5 230,05 zł każda akcja. Celem obniżenia kapitału zakładowego było przekazanie środków z kapitału zakładowego na zapasowy. Zgromadzenie podjęło także uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego o kwotę 249 996 tys. zł do kwoty 302 297 tys. zł, za łączną cenę emisyjną 250 000 tys. zł, która została wniesiona w całości wkładem pieniężnym przez Skarb Państwa. Emisja nowych akcji została przeprowadzona w drodze subskrypcji prywatnej. Wszystkie nowe akcje są akcjami zwykłymi, imiennymi. Nadwyżka łącznej ceny emisyjnej nad wartością nominalną została przekazana na kapitał zapasowy. Nowe akcje zostały objęte i opłacone przez Skarb Państwa. 30 września 2021 r. sąd rejestrowy zarejestrował podwyższenie kapitału zakładowego. Obecnie ENEA S.A. posiada 4,325% akcji w kapitale zakładowym. Akcje ElectroMobility Poland S.A. prezentowane są w jednostkowy sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji: Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej. 9 – we wrześniu 2021 r. sfinalizowano sprzedaż 187 500 akcji Polimex – Mostostal S.A., które posiadała ENEA S.A. w kapitale zakładowym spółki, zmniejszając dotychczasowy udział ENEA S.A. z 16,48% w kapitale zakładowym do 16,40%. 30 sierpnia 2021 r. Spółka złożyła żądanie wykonania realizacji opcji call oraz dokonała przelewu za obejmowane 187 500 akcji Polimex – Mostostal S.A . W listopadzie 2021 r. ENEA S.A. złożyła żądanie wykonania realizacji opcji call oraz w grudniu 2021 r. dokonała przelewu za obejmowane 125 000 akcji Polimex – Mostostal S.A . 16 lutego 2022 r. zarejestrowano zwiększenie kapitału zakładowego spółki Polimex – Mostostal o kwotę 2 500 tys. zł. Obecnie ENEA S.A. posiada 16,45 % udziału w kapitale zakładowym spółki. 10 – 14 grudnia 2021 r. ENEA Nowa Energia Sp. z o.o. zawarła umowę nabycia 100 udziałów spółki SUN ENERGY 7 Sp. z o.o. z siedzibą w Główczycach, o wartości nominalnej 50,00 zł każdy i łącznej wartości nominalnej 5 tys. zł stanowiących 100% udziału w jej kapitale zakładowym za łączną cenę 2 921 tys. zł (1 udział 29 209,24 zł) oraz umowę nabycia 100 udziałów spółki GPK energia Sp. z o.o. z siedzibą w Krzęcinie, o wartości nominalnej 50,00 zł każdy i łącznej wartości nominalnej 5 tys. zł stanowiących 100% udziału w jej kapitale zakładowym za łączną cenę 487 tys. zł (1 udział 4 865,44 zł). 11 – 16 grudnia 2021 r. ENEA S.A. zawarła umowę nabycia od ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. 13 156 udziałów spółki Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. z siedzibą w Obornikach o wartości nominalnej 500,00 zł każdy i łącznej wartości nominalnej 6 578 tys. zł, stanowiące 99,93% udziału w jej kapitale zakładowym za łączną cenę 2 303 tys. zł (1 udział 175,05 zł). 12 – 16 grudnia 2021 r. ENEA S.A. zawarła umowę nabycia od ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. 24 695 udziałów spółki Miejska Energetyka Cieplna Piła Sp. z o.o. z siedzibą w Pile o wartości nominalnej 1 000,00 zł każdy i łącznej wartości nominalnej 24 695 tys. zł, stanowiące 71,11% udziału w jej kapitale zakładowym za łączną cenę 28 357 tys. zł (1 udział 1 148,29 zł). 3. Skład Zarządu i Rady Nadzorczej Zarząd Stan na Stan na 31 grudnia 2021 Powołanie 31 grudnia 2020 Powołanie Prezes Zarządu Paweł Szczeszek Paweł Szczeszek 30 czerwca 2020 r. Członek Zarządu ds. Finansowych Rafał Mucha Rafał Mucha 21 grudnia 2020 r. Członek Zarządu ds. Handlowych Tomasz Siwak Tomasz Siwak 17 sierpnia 2020 r. Członek Zarządu ds. Korporacyjnych Tomasz Szczegielniak Tomasz Szczegielniak 7 sierpnia 2020 r. Członek Zarządu ds. Operacyjnych Marcin Pawlicki Marcin Pawlicki 29 października 2020 r. Członek Zarządu ds. Strategii i Rozwoju Lech Żak 29 listopada 2021 r. 29 listopada 2021 r. Rada Nadzorcza Spółki podjęła uchwałę w przedmiocie powołania z tym dniem Pana Lecha Adama Żaka na stanowisko Członka Zarządu ENEA S.A. ds. Strategii i Rozwoju na wspólną kadencję, rozpoczętą z dniem odbycia Zwyczajnego Zgromadzenia Spółki zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za 2018 r. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 14 Rada Nadzorcza Stan na Stan na 31 grudnia 2021 Powołanie 31 grudnia 2020 Rezygnacja Przewodniczący Rady Nadzorczej Rafał Włodarski Izabela Felczak- Poturnicka 5 stycznia 2021 r. Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej Roman Stryjski Roman Stryjski Sekretarz Rady Nadzorczej Michał Jaciubek Michał Jaciubek Członek Rady Nadzorczej Dorota Szymanek 7 stycznia 2021 r. Rafał Włodarski Członek Rady Nadzorczej Maciej Mazur Maciej Mazur Członek Rady Nadzorczej Piotr Mirkowski Piotr Mirkowski Członek Rady Nadzorczej Paweł Koroblowski Paweł Koroblowski Członek Rady Nadzorczej Tomasz Lis 18 listopada 2021 r. Ireneusz Kulka 16 września 2021 r. Członek Rady Nadzorczej Mariusz Pliszka Mariusz Pliszka Członek Rady Nadzorczej Mariusz Fistek 22 grudnia 2021 r. 4 stycznia 2021 r. do Spółki wpłynęła rezygnacja Pani Izabeli Felczak-Poturnickiej z funkcji Przewodniczącej Rady Nadzorczej oraz członkostwa w Radzie Nadzorczej ENEA S.A. z dniem 5 stycznia 2021 r. 7 stycznia 2021 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie ENEA S.A. dokonało wyboru na Przewodniczącego Rady Nadzorczej Spółki ENEA S.A. Pana Rafała Włodarskiego. 7 stycznia 2021 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki podjęło uchwałę, na mocy której z tym samym dniem w skład Rady Nadzorczej ENEA S.A. powołana została Pani Dorota Szymanek. 15 września 2021 r. do Spółki wpłynęło oświadczenie Pana Ireneusza Kulki, że z dniem 16 września 2021 r. rezygnuje z funkcji członka Rady Nadzorczej ENEA S.A. oraz Przewodniczącego Komitetu ds. Audytu. 18 listopada 2021 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki podjęło uchwałę, na mocy której z tym samym dniem w skład Rady Nadzorczej ENEA S.A. X kadencji powołany został Pan Tomasz Lis. 21 grudnia 2021 roku do Spółki wpłynęła rezygnacja Pana Mariusza Fistka z pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej ENEA S.A. z dniem 22 grudnia 2021 r. 10 marca 2022 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki podjęło uchwałę, na mocy której z tym samym dniem w skład Rady Nadzorczej ENEA S.A. X kadencji powołany został Pan Radosław Kwaśnicki. 4. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego Niniejsze jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej, które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską („MSSF UE”) i zostało zaakceptowane przez Zarząd ENEA S.A. MSSF UE obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości („RMSR”) oraz Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej („KIMSF”). Zarząd Spółki wykorzystał swoją najlepszą wiedzę co do zastosowania standardów i interpretacji, jak również metod i zasad wyceny poszczególnych pozycji jednostkowego sprawozdania finansowego ENEA S.A. zgodnie z MSSF UE na 31 grudnia 2021 r. Przedstawione zestawienia i objaśnienia zostały ustalone przy dołożeniu należytej staranności. Niniejsze jednostkowe sprawozdanie finansowe podlegało badaniu przez biegłego rewidenta. Zasady rachunkowości stosowane były w sposób spójny we wszystkich prezentowanych okresach chyba, że wskazano inaczej. Jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej w dającej się przewidzieć przyszłości. Nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania działalności przez Spółkę. Niniejsze jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało sporządzone według zasady kosztu historycznego, za wyjątkiem instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej. Spółka sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej ENEA zgodnie z MSSF UE. W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym podmioty, w których Spółka posiada pośrednio lub bezpośrednio udziały, w co najmniej połowie praw głosu lub w inny sposób sprawuje kontrolę, zostały objęte konsolidacją pełną. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej ENEA zostało zatwierdzone przez Zarząd ENEA S.A. w tym samym dniu, co jednostkowe sprawozdanie finansowe. Czytelnicy jednostkowego sprawozdania finansowego ENEA S.A. powinni czytać je łącznie ze skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym Grupy Kapitałowej ENEA za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2021 r. w celu uzyskania pełnej informacji na temat sytuacji finansowej oraz wyniku finansowego Grupy jako całości. Niniejsze jednostkowe sprawozdanie finansowe zawiera informację finansową, o której mowa w art. 44 ust. 2 ustawy Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 15 z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, które zostało przedstawione w nocie 35 („informacja finansowa regulacyjna”). 5. Zasady (polityka) rachunkowości i ważne oszacowania i założenia Najważniejsze zasady rachunkowości zastosowane przy sporządzaniu niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego zostały przedstawione jako element poszczególnych not objaśniających do jednostkowego sprawozdania finansowego. Zasady te stosowane były we wszystkich prezentowanych okresach w sposób ciągły, z wyjątkiem zastosowania zmian do Standardów i Interpretacji opisanych w nocie 6 . Sporządzenie jednostkowego sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF UE wymaga od Zarządu przyjęcia pewnych założeń i dokonania szacunków, które wpływają na przyjęte zasady rachunkowości oraz na wielkości wykazane w jednostkowym sprawozdaniu finansowym oraz w notach objaśniających do tego sprawozdania finansowego. Założenia i szacunki oparte są na najlepszej wiedzy Zarządu na temat bieżących i przyszłych zdarzeń i działań. Rzeczywiste wyniki mogą się jednak różnić od przewidywanych. Podstawowe obszary, w których szacunki Zarządu mają istotny wpływ na jednostkowe sprawozdanie finansowe, zostały przedstawione w następujących notach objaśniających: Noty, w których są opisane ważne oszacowania i założenia Noty, w których są opisane ważne oszacowania i założenia Nota Utrata wartości udziałów i akcji w spółkach zależnych, współkontrolowanych i stowarzyszonych 18 Opodatkowanie 12 Rzeczowe aktywa trwałe 14 Wartości niematerialne 15 Prawo do korzystania ze składnika aktywów 16 Nieruchomości inwestycyjne 17 Zapasy 19 Świadectwa pochodzenia energii 19 Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności 20 Aktywa i zobowiązania z tytułu umów z klientami 22 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 23 Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych 29 Rezerwy 30 Instrumenty finansowe i wartość godziwa 31 6. Wpływ nowych standardów i interpretacji oraz zmiana zasad polityki rachunkowości i prezentacji danych Nowe Standardy, zmiany do Standardów oraz Interpretacje oczekujące na zatwierdzenie przez Unię Europejską: Standard Data wejścia w życie MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe 1 stycznia 2023 MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe – odroczenie zastosowania MSSF 9 Instrumenty finansowe 1 stycznia 2023 MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych 1 stycznia 2023 MSR 8 Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów 1 stycznia 2023 MSR 12 Podatek dochodowy 1 stycznia 2023 MSSF 10 Skonsolidowane sprawozdania finansowe – zmiany dot. sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostkami stowarzyszonymi lub wspólnymi przedsięwzięciami - MSR 28 Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostkami stowarzyszonymi lub wspólnymi przedsięwzięciami - Spółka ma zamiar zastosować je dla okresów, dla których będą obowiązujące po raz pierwszy. ENEA S.A. jest w trakcie analizy wpływu Nowych Standardów, zmian do Standardów oraz Interpretacji na sprawozdanie finansowe. Na moment obecny nie identyfikuje istotnych zmian w związku z implementacją nowych Standardów. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 16 Nowe Standardy, zmiany do Standardów oraz Interpretacje zatwierdzone przez Unię Europejską, które jeszcze nie obowiązują: Standard Data wejścia w życie MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe 1 stycznia 2022 MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe 1 stycznia 2022 MSR 41 Rolnictwo – poprawki zawierają wyjaśnienia oraz doprecyzowują wytyczne Standardu w zakresie ujmowania oraz wyceny 1 stycznia 2022 MSSF 1 Zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej po raz pierwszy – poprawki zawierają wyjaśnienia oraz doprecyzowują wytyczne standardu w zakresie ujmowania oraz wyceny 1 stycznia 2022 MSSF 3 Połączenia przedsięwzięć – aktualizacja referencji do Założeń Koncepcyjnych 1 stycznia 2022 MSSF 9 Instrumenty finansowe – poprawki zawierają wyjaśnienia oraz doprecyzowują wytyczne standardu w zakresie ujmowania oraz wyceny 1 stycznia 2022 MSSF 16 Leasing – poprawki do przykładów ilustrujących 1 stycznia 2022 Zmiany stosowanych zasad rachunkowości Zasady (polityka) rachunkowości zastosowane do sporządzenia niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego są spójne z tymi, które zastosowano przy sporządzaniu rocznego jednostkowego sprawozdania finansowego Spółki za rok zakończony 31 grudnia 2020 r., z wyjątkiem zastosowania zmian do Standardów i Interpretacji wymienionych poniżej: • MSSF 9 Instrumenty finansowe, MSR 39 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena, MSSF 4 – Umowy ubezpieczeniowe, MSSF 7 Instrumenty finansowe oraz MSSF 16 Leasing – druga część zmian związanych z reformą IBOR, które mają zastosowanie od 1 stycznia 2021 r. Zmiany odnoszą się do kwestii księgowych, które pojawią się w momencie, gdy instrumenty finansowe oparte na IBOR przejdą na nowe stopy procentowe. Zmiany wprowadzają szereg wytycznych i zwolnień, w szczególności praktyczne uproszczenie w przypadku modyfikacji umów wymaganych przez reformę, które będą ujmowane poprzez aktualizację efektywnej stopy procentowej, zwolnienie z obowiązku zakończenia rachunkowości zabezpieczeń, tymczasowe zwolnienie z konieczności identyfikacji komponentu ryzyka, a także obowiązek zamieszczenia dodatkowych ujawnień; • MSSF 16 Leasing – uproszczenie dot. zmian wynikających z umów leasingu w związku z COVID-19, np.: odroczenie lub zwolnienie z płatności leasingowych. Uproszczenie dotyczy oceny, czy zmiany te stanowią modyfikacje leasingu. Leasingobiorcy mogą skorzystać z uproszczenia polegającego na niestosowaniu wytycznych MSSF 16 dotyczących modyfikacji umów leasingowych. W rezultacie, spowoduje to ujęcie ulg i zwolnień w zakresie leasingu jako zmiennych opłat leasingowych w okresie, w których występuje zdarzenie lub jako warunek, który powoduje obniżenie płatności, Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości wydłużyła dostępność praktycznego rozwiązania dotyczącego ulg w płatnościach leasingowych do czerwca 2022 r.; ENEA S.A. w związku z implementacją wyżej wymienionych zmian do Standardów oraz Interpretacji nie zidentyfikowała wpływu na sprawozdanie finansowe. 7. Waluta funkcjonalna i transakcje w walutach obcych Zasady rachunkowości Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji Pozycje zawarte w sprawozdaniu finansowym Spółki wycenia się w walucie podstawowego środowiska gospodarczego, w którym Spółka prowadzi działalność (w walucie funkcjonalnej). Jednostkowe sprawozdanie finansowe prezentowane jest w złotych polskich (PLN), które stanowią walutę funkcjonalną i walutę prezentacji. Pozycje sprawozdania prezentowane są w zaokrągleniu do pełnych tysięcy złotych (tys. zł), o ile nie wskazano inaczej. Transakcje i salda Transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza się na moment początkowego ujęcia na walutę funkcjonalną według kursu obowiązującego w dniu transakcji. Na koniec okresu sprawozdawczego wyrażone w walucie obcej pozycje pieniężne przelicza się przy zastosowaniu kursu zamknięcia (kurs zamknięcia - jest to średni kurs NBP obowiązujący na dzień wyceny). Zyski i straty z tytułu różnic kursowych powstałe w wyniku rozliczenia transakcji w walucie obcej oraz wyceny aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu, natomiast zyski lub straty z tytułu różnic kursowych w zakresie odsetek dotyczących środków trwałych w budowie ujmuje się w nakładach na środki trwałe w budowie. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 17 Noty objaśniające do jednostkowego sprawozdania z całkowitych dochodów 8. Przychody ze sprzedaży Zasady rachunkowości Ujmowanie przychodów Spółka ujmuje przychód w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi (tj. składnika aktywów) klientowi, uzyskując jednocześnie prawo do wynagrodzenia i tytuł prawny do tego składnika. Przekazanie składnika aktywów następuje w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów. Przeniesienie kontroli może następować w miarę upływu czasu, gdy spełnione jest zobowiązanie do wykonania świadczenia oraz w miarę upływu czasu tj., gdy: − klient jednocześnie otrzymuje i czerpie korzyści płynące ze świadczenia Spółki, w miarę wykonywania przez Spółkę tego świadczenia, − w wyniku wykonania świadczenia przez Spółkę powstaje lub zostaje ulepszony składnik aktywów (na przykład produkcja w toku), a kontrolę nad tym składnikiem aktywów – w miarę jego powstawania lub ulepszania – sprawuje klient; lub − w wyniku wykonania świadczenia przez Spółkę nie powstaje składnik aktywów o alternatywnym zastosowaniu dla Spółki, a Spółce przysługuje egzekwowalne prawo do zapłaty za dotychczas wykonane świadczenie. Ustalając stopień spełnienia zobowiązania wykorzystuje się metodę opartą na wynikach i metodę opartą na nakładach, uwzględniając charakter transferowanego dobra lub usługi. W pozycji przychodów z działalności podstawowej, Spółka ujmuje przychody ze sprzedaży następujących grup produktów i usług: − usługi świadczone w sposób ciągły – wysokość przychodu uzależniona od zużycia (min. dostawa energii elektrycznej, gazu ziemnego). Ujęcie przychodu następuje, gdy Spółka przenosi kontrolę nad częścią świadczonej usługi. Spółka ujmuje przychód w wysokości wynagrodzenia od klienta, do którego ma prawo, a które odpowiada bezpośrednio wartości, jaką dla klienta ma świadczenie dotychczas wykonane – wartość tę stanowi kwota, którą Spółka ma prawo zafakturować; − dostawa towarów/usług rozliczanych w określonym momencie w czasie (min. sprzedaż praw majątkowych). Ujęcie przychodu następuje w momencie transferu kontroli nad produktem/usługą. Transfer kontroli następuje w momencie udostępnienia klientowi towarów lub w momencie zakończenia realizacji usługi. Ujęcie przychodów ze sprzedaży w kwocie wynagrodzenia netto następuje, gdy Spółka działa jako pośrednik (agent), tzn. jej zobowiązanie do wykonania świadczenia polega na zapewnieniu dostarczenia dóbr lub usług przez inny podmiot. Przychód taki jest wykazywany w formie opłaty lub prowizji, do której – zgodnie z oczekiwaniem Spółki – będzie uprawniona w zamian za zapewnienie dostarczenia dóbr lub usług przez inny podmiot. Opłata lub prowizja należna Spółce może być kwotą wynagrodzenia netto, które Spółka zachowuje po zapłaceniu innemu podmiotowi wynagrodzenia w zamian za dobra lub usługi dostarczane przez ten podmiot. Spółka ujmuje jako przychód Kwoty różnicy ceny oraz Rekompensaty finansowe od Zarządcy Rozliczeń S.A., przychód z tego tytułu nie stanowi pomocy publicznej. Koszty doprowadzenia do zawarcia umowy Koszty doprowadzenia do zawarcia umowy to koszty ponoszone przez Spółkę w celu doprowadzenia do zawarcia umowy z klientem, których Spółka nie poniosłaby, jeżeli umowa nie zostałaby zawarta (m.in. koszty prowizji partnerskich z tytułu zawarcia umów sprzedaży energii elektrycznej). Koszty, które zostałyby poniesione niezależnie od faktu zawarcia umowy ujmuje się w wyniku okresu, w którym zostały one poniesione. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 18 Przychody ze sprzedaży netto Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej 7 203 950 6 051 294 Przychody ze sprzedaży gazu 183 432 131 188 Przychody ze sprzedaży pozostałych usług 19 335 4 853 Przychody ze sprzedaży towarów i materiałów - 25 Razem przychody ze sprzedaży netto 7 406 717 6 187 360 Spółka ujmuje przychody w momencie spełnienia lub w trakcie spełniania zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi klientowi. Przychody wykazuje się na podstawie cen określonych w umowach sprzedaży, po pomniejszeniu o szacowane rabaty i inne zmniejszenia sprzedaży. Do głównych grup umów należą umowy sprzedaży energii elektrycznej (w tym również umowy kompleksowe) klientom indywidualnym, biznesowym, kluczowym i strategicznym. W umowach tych usługa świadczona jest w sposób ciągły, wysokość przychodu uzależniona jest od zużycia. Standardowy termin płatności faktur sprzedażowych energii elektrycznej wynosi 14 dni od daty wystawienia faktury VAT. W przypadku biznesowych, kluczowych i strategicznych klientów okres ten może podlegać negocjacji. Poniżej zaprezentowano podział przychodów ze sprzedaży na kategorie, które odzwierciedlają sposób, w jaki czynniki ekonomiczne wpływają na kwotę, termin płatności oraz niepewność przychodów i przepływów pieniężnych. Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Przychody świadczone w sposób ciągły 7 387 382 6 182 482 Przychody świadczone w określonym momencie 19 335 4 878 Razem 7 406 717 6 187 360 9. Koszty operacyjne Zasady rachunkowości Spółka prezentuje koszty w układzie porównawczym (koszty według ich rodzajów). Koszty wpływają na wynik finansowy w części, w której dotyczą danego okresu sprawozdawczego, zapewniając ich współmierność do przychodów lub innych korzyści ekonomicznych. Koszty według rodzaju Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Amortyzacja (6 786) (5 136) Koszty świadczeń pracowniczych (81 869) (75 332) - wynagrodzenia (69 020) (65 262) - ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia (12 849) (10 070) Zużycie materiałów i surowców oraz wartość sprzedanych towarów i materiałów (2 854) (2 794) Usługi obce (270 449) (237 165) - usługi przesyłowe i dystrybucyjne (40 518) (14 597) - inne usługi obce (229 931) (222 568) Podatki i opłaty (4 178) (4 127) Wartość zakupionej energii i gazu (7 091 350) (6 021 789) Razem (7 457 486) (6 346 343) Inne usługi obce obejmują przede wszystkim koszty świadczonych usług na rzecz ENEA S.A. przez centra usług wspólnych. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 19 Koszty świadczeń pracowniczych Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Koszty wynagrodzeń (69 020) (65 262) - bieżące wynagrodzenia (67 803) (64 095) - nagrody jubileuszowe (1 425) (890) - odprawy emerytalne i rentowe 208 (277) Koszty ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń (12 849) (10 070) - ZUS (7 440) (4 908) - odpis na ZFŚS (1 716) (1 651) - inne świadczenia społeczne (3 693) (3 511) Razem (81 869) (75 332) Koszty nagród jubileuszowych oraz odpraw emerytalnych i rentowych w powyższej nocie to koszty faktycznie naliczone. 10. Pozostałe przychody i koszty operacyjne Pozostałe przychody operacyjne Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Odszkodowania, kary, grzywny 2 678 2 508 Inne pozostałe przychody operacyjne 11 314 8 882 Razem 13 992 11 390 Pozostałe koszty operacyjne Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Utworzenie pozostałych rezerw (32 503) (33 143) Odpis aktualizujący wartość należności (5 358) (4 620) Odpisanie należności nieściągalnych (7 732) (8 017) Koszty postępowań sądowych (3 106) (7 911) Koszty związków zawodowych (82) (83) Inne pozostałe koszty operacyjne (12 459) (11 207) Razem (61 240) (64 981) 11. Przychody i koszty finansowe Zasady rachunkowości Przychody z tytułu odsetek ujmowane są memoriałowo przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej, jeśli ich uzyskanie nie jest wątpliwe. Przychody finansowe Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Przychody z tytułu odsetek 153 549 204 730 - rachunki i lokaty bankowe 1 275 9 201 - obligacje 66 183 127 627 - pozostałe pożyczki i należności 85 319 67 257 - leasing i subleasing finansowy 772 645 Zmiana wartości godziwej instrumentów finansowych 20 206 27 989 Inne przychody finansowe 589 199 Razem 174 344 232 918 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 20 Koszty finansowe Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Koszty odsetek (167 302) (241 378) - od kredytów bankowych (26 448) (39 216) - od obligacji (74 034) (150 301) - od leasingu (751) (963) - od Swap IRS (64 563) (38 760) - inne odsetki (1 506) (12 138) Koszt dyskonta zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych (902) (1 262) Zmiana wartości godziwej instrumentów finansowych (6 093) (29 949) Inne koszty finansowe (5 198) (3 317) Razem (179 495) (275 906) 12. Opodatkowanie Zasady rachunkowości Podatek dochodowy (w tym odroczony podatek dochodowy) Podatek dochodowy wykazany w wyniku finansowym okresu obejmuje rzeczywiste obciążenie podatkowe za dany okres sprawozdawczy ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ewentualne korekty rozliczeń podatkowych za lata ubiegłe. Podatek odroczony jest skutkiem podatkowym zdarzeń danego okresu, ujętym zgodnie z zasadą memoriału w księgach rachunkowych tego okresu, ale zrealizowanym w przyszłości. Powstaje wówczas, gdy skutek podatkowy przychodów i kosztów jest taki sam jak bilansowy, ale występuje w innych okresach. Podatek odroczony podatku dochodowego powstaje w odniesieniu do wszystkich różnic przejściowych, z wyjątkiem przypadków, gdy podatek odroczony wynika z: a) początkowego ujęcia wartości firmy; lub b) początkowego ujęcia danego składnika aktywów lub zobowiązań pochodzącego z transakcji, która: − nie jest połączeniem jednostek gospodarczych; oraz − nie wpływa w momencie przeprowadzania transakcji na wynik finansowy brutto ani na dochód do opodatkowania (stratę podatkową); c) inwestycji w jednostkach zależnych, oddziałach, jednostkach stowarzyszonych oraz z udziałów we wspólnych przedsięwzięciach. W odniesieniu do wszystkich ujemnych różnic przejściowych ujmuje się składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego do wysokości, do której jest prawdopodobne, iż osiągnięty zostanie dochód do opodatkowania, który pozwoli na potrącenie ujemnych różnic przejściowych. Wysokość podatku odroczonego ustala się przy uwzględnieniu stawek podatku dochodowego obowiązujących w roku powstania obowiązku podatkowego. Istotne osądy i szacunki Odzyskiwalność aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Aktywa z tytułu podatku odroczonego są wyceniane przy zastosowaniu stawek podatkowych, które będą stosowane na moment zrealizowania składnika aktywów. Spółka rozpoznaje aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego zakładając, że w przyszłości osiągnie zysk podatkowy pozwalający na jego wykorzystanie. Prawdopodobieństwo realizacji aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego z przyszłymi zyskami podatkowymi opiera się na budżecie Spółki. Podatek dochodowy Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Podatek bieżący 940 55 922 Podatek odroczony 56 437 (15 013) Razem 57 377 40 909 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 21 Podatek dochodowy od zysku przed opodatkowaniem brutto Spółki różni się w następujący sposób od teoretycznej kwoty, którą uzyskano by stosując nominalną stawkę podatku mającą zastosowanie do zysku Spółki: Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Zysk/(strata) przed opodatkowaniem 403 032 (3 397 659) P odatek wyliczony według stawki 19% (76 576) 645 555 Koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów (różnice trwałe) według stawki 19% (3 049) (717 448) Odwrócenie odpisu - Elektrownia Ostrołęka 33 384 - Dywidendy otrzymane według stawki 19% 103 618 112 802 Uznanie/(obciążenie) wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego 57 377 40 909 W roku 2020 najistotniejszą pozycją wśród kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodu stanowiły odpisy aktualizujące wartość udziałów w jednostkach zależnych, stowarzyszonych i współkontrolowanych. Odroczony podatek dochodowy Zmiany stanu rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego (po uwzględnieniu kompensaty aktywa i rezerwy) przedstawiają się w sposób następujący : Stan na 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 208 918 144 049 Kompensata aktywa i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego (101 929) (42 566) Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego po kompensacie 106 989 101 483 Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 101 929 42 566 Kompensata aktywa i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego (101 929) (42 566) Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego po kompensacie - - Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego na 31 grudnia 2021 r. przypadające do realizacji w ciągu 12 miesięcy wynoszą 158 788 tys. zł, natomiast przypadające do realizacji po upływie 12 miesięcy 50 130 tys. zł. Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego na 31 grudnia 2021 r. przypadająca do uregulowania w ciągu 12 miesięcy wynosi 94 884 tys. zł, natomiast przypadająca do uregulowania po upływie 12 miesięcy 7 045 tys. zł. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 22 Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego w trakcie roku (przed uwzględnieniem kompensaty), przedstawia się w sposób następujący: Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego: Odpisy aktualizujące należności Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych Rezerwa na koszty umorzenia świadectw pochodzenia Leasing Wycena posiadanych udziałów Rezerwa na roszczenia sporne Rezerwa na umowy rodzące obciążenia Pozostałe Ogółem Stan na 31 grudnia 2019 wg stawki 19% 1 384 12 712 36 516 6 924 - 27 372 13 027 27 334 125 269 (Uznanie)/Obciążenie wyniku finansowego z tytułu zmiany stanu różnic przejściowych 896 (1 662) (4 594) (974) - 11 078 (3 371) (3 694) (2 321) Zmiana rozpoznana w innych całkowitych dochodach - 417 - - - - - 20 684 21 101 Stan na 31 grudnia 2020 wg stawki 19% 2 280 11 467 31 922 5 950 - 38 450 9 656 44 324 144 049 (Uznanie)/Obciążenie wyniku finansowego z tytułu zmiany stanu różnic przejściowych 1 064 (555) 35 308 1 667 933 6 176 37 864 7 710 90 167 Zmiana rozpoznana w innych całkowitych dochodach - (543) - - - - - (24 755) (25 298) Stan na 31 grudnia 2021 wg stawki 19% 3 344 10 369 67 230 7 617 933 44 626 47 520 27 279 208 918 Na 31 grudnia 2021 r. straty podatkowe do rozliczenia w przyszłych okresach wyniosły 45 528 tys. zł. Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego: Przychód opodatkowany po zakończeniu okresu rachunkowego Naliczona, niezafakturowana sprzedaż Różnica między wartością bilansową a podatkową środków trwałych Leasing Pozostałe Ogółem Stan na 31 grudnia 2019 wg stawki 19% 15 390 24 335 5 519 1 185 (16 555) 29 874 (Uznanie)/Obciążenie wyniku finansowego z tytułu zmiany stanu różnic przejściowych (4 311) 2 698 (601) (368) 15 274 12 692 Stan na 31 grudnia 2020 wg stawki 19% 11 079 27 033 4 918 817 (1 281) 42 566 (Uznanie)/Obciążenie wyniku finansowego z tytułu zmiany stanu różnic przejściowych 9 536 6 876 2 168 (572) 15 722 33 730 Zmiana rozpoznana w innych całkowitych dochodach - - - - 25 633 25 633 Stan na 31 grudnia 2021 wg stawki 19% 20 615 33 909 7 086 245 40 074 101 929 W Spółce nie występują nieujęte aktywa i rezerwy na podatek odroczony. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 23 13. Zysk/(strata) na akcję Zasady rachunkowości Zysk (strata) netto na akcję dla każdego okresu obliczany jest poprzez podzielenie zysku (straty) netto przypadającego akcjonariuszom Spółki za dany okres przez średnią ważoną liczbę akcji w danym okresie sprawozdawczym. Zysk rozwodniony przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie zysku netto za okres przypadającego na zwykłych akcjonariuszy (po potrąceniu odsetek od umarzalnych akcji uprzywilejowanych zamiennych na akcje zwykłe) przez średnią ważoną liczbę wyemitowanych akcji zwykłych występujących w ciągu okresu (skorygowaną o wpływ opcji rozwadniających oraz rozwadniających umarzalnych akcji uprzywilejowanych zamiennych na akcje zwykłe). Zysk/(strata) na akcję Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Zysk/(strata) netto przypadający na akcjonariuszy Spółki 460 409 (3 356 750) Średnioważona liczba akcji zwykłych 441 442 578 441 442 578 Zysk/(strata) netto na akcję (w zł na jedną akcję) 1,04 (7,60) Zysk/(strata) rozwodniony na akcję (w zł na jedną akcję) 1,04 (7,60) Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 24 Noty objaśniające do jednostkowego sprawozdania z sytuacji finansowej 14. Rzeczowe aktywa trwałe Zasady rachunkowości Rzeczowe aktywa trwałe wyceniane są według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonego o zakumulowaną amortyzację oraz zakumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Późniejsze nakłady uwzględnia się w wartości księgowej danego rzeczowego aktywa trwałego lub ujmuje jako odrębne rzeczowe aktywo trwałe (tam, gdzie jest to właściwe) tylko wówczas, gdy jest prawdopodobne, że z tytułu tej pozycji nastąpi wpływ korzyści ekonomicznych do Spółki, zaś koszt danej pozycji można wiarygodnie zmierzyć. Wszelkie pozostałe wydatki na naprawę i konserwację odnoszone są do zysków lub strat w okresie obrotowym, w którym je poniesiono. Grunty nie podlegają amortyzacji. Amortyzację innych środków trwałych nalicza się metodą liniową przez oszacowany okres użytkowania. Podstawę naliczania amortyzacji stanowi wartość początkowa pomniejszona o wartość końcową, jeżeli jest istotna. Każda istotna część składowa pozycji rzeczowego aktywa trwałego o różnym okresie użytkowania amortyzowana jest osobno. Okresy użytkowania rzeczowych aktywów trwałych wynoszą: − budynki i budowle 20 - 70 lat, − urządzenia techniczne i maszyny 2 - 40 lat, − środki transportu 3 - 20 lat, − pozostałe rzeczowe aktywa trwałe 5 - 15 lat. Amortyzację rozpoczyna się naliczać, gdy składnik aktywów jest dostępny do użytkowania. Zakończenie amortyzacji następuje wtedy, gdy składnik aktywów zostanie przeznaczony do sprzedaży zgodnie z MSSF 5 lub gdy zostanie usunięty ze sprawozdania z sytuacji finansowej, w zależności który moment nastąpi wcześniej. Koszty finansowania zewnętrznego Koszty finansowania zewnętrznego, które można bezpośrednio przyporządkować nabyciu, budowie lub wytworzeniu dostosowywanego składnika aktywów, aktywuje się jako część ceny nabycia lub kosztu wytworzenia tego składnika aktywów. Pozostałe koszty finansowania zewnętrznego ujmuje się jako koszt w okresie, w którym są ponoszone. Aktywowanie kosztów finansowania zewnętrznego rozpoczyna się w późniejszym terminie z dwóch: rozpoczęcie inwestycji lub rozpoczęcie finansowania. Spółka zaprzestaje aktywowania kosztów finansowania zewnętrznego w momencie oddania do użytkowania aktywa trwałego. Spółka zawiesza aktywowanie kosztów finansowania zewnętrznego w dłuższym okresie, w którym zawiesiła prace związane z dostosowywaniem składnika aktywów. Istotne osądy i szacunki Okresy ekonomicznej użyteczności i wartość końcowa Wysokość odpisów amortyzacyjnych jest ustalana na podstawie przewidywanego okresu ekonomicznego użytkowania składników rzeczowych aktywów trwałych. Weryfikacja przeprowadzona w roku bieżącym skutkowała zmianami okresów amortyzacji. Ich wpływ na wysokość amortyzacji jest nieistotny. Weryfikacji wartości końcowej i okresów użytkowania rzeczowych aktywów trwałych dokonuje się co najmniej raz w ciągu roku obrotowego. Każda zmiana okresu amortyzacji wymaga uzasadnienia i powoduje korektę dokonywanych w następnych latach obrotowych odpisów amortyzacyjnych. Na każdy dzień bilansowy kończący rok obrotowy przeprowadza się ocenę wystąpienia przesłanek wskazujących na możliwość utraty wartości składników aktywów zgodnie z MSR 36. W przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek przeprowadza się test na utratę wartości zgodnie z MSR 36 (część niniejszego sprawozdania dotycząca utraty wartości aktywów niefinansowych). Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 25 Rzeczowe aktywa trwałe Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. : Grunty Budynki i budowle Urządzenia techniczne i maszyny Środki transportu Inne środki trwałe Ogółem Wartość brutto Stan na 1 stycznia 2021 843 37 746 20 275 2 852 4 650 66 366 Przeniesienia - - - - - - Nabycie - - - 1 195 - 1 195 Likwidacja - (9) - (52) - (61) Pozostałe - - - - 476 476 Stan na 31 grudnia 2021 843 37 737 20 275 3 995 5 126 67 976 Skumulowana amortyzacja (umorzenie) Stan na 1 stycznia 2021 - (16 291) (19 856) (2 014) (4 295) (42 456) Amortyzacja - (655) (93) (189) (548) (1 485) Likwidacja - 9 - 52 - 61 Stan na 31 grudnia 2021 - (16 937) (19 949) (2 151) (4 843) (43 880) Wartość netto na 1 stycznia 2021 843 21 455 419 838 355 23 910 Wartość netto na 31 grudnia 2021 843 20 800 326 1 844 283 24 096 Na rzeczowych aktywach trwałych nie ustanowiono zabezpieczeń . Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 26 Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2020 r .: Grunty Budynki i budowle Urządzenia techniczne i maszyny Środki transportu Inne środki trwałe Środki trwałe w budowie Ogółem Wartość brutto Stan na 1 stycznia 2020 843 37 536 19 846 2 938 4 377 727 66 267 Przeniesienia - 210 429 693 72 (1 404) - Nabycie - - - - - 677 677 Likwidacja - - - (779) - - (779) Pozostałe - - - - 201 - 201 Stan na 31 grudnia 2020 843 37 746 20 275 2 852 4 650 - 66 366 Skumulowana amortyzacja (umorzenie) Stan na 1 stycznia 2020 - (15 648) (19 807) (2 717) (4 025) - (42 197) Amortyzacja - (643) (49) (76) (270) - (1 038) Likwidacja - - - 779 - - 779 Stan na 31 grudnia 2020 - (16 291) (19 856) (2 014) (4 295) - (42 456) Wartość netto na 1 stycznia 2020 843 21 888 39 221 352 727 24 070 Wartość netto na 31 grudnia 2020 843 21 455 419 838 355 - 23 910 Na rzeczowych aktywach trwałych nie ustanowiono zabezpieczeń. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 27 Przyszłe umowne zobowiązania związane z nabyciem rzeczowych aktywów trwałych zaciągnięte na koniec okresu sprawozdawczego, lecz jeszcze nieujęte w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, wynoszą 210 tys. zł na 31 grudnia 2021 r. (210 tys. zł na 31 grudnia 2020 r.). 15. Wartości niematerialne Zasady rachunkowości Wartości niematerialne Do wartości niematerialnych zaliczane są: oprogramowanie komputerowe, licencje oraz inne wartości niematerialne. Wartości niematerialne wyceniane są w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o zakumulowaną amortyzację oraz o zakumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Amortyzacja naliczana jest metodą liniową, według oszacowanego okresu użytkowania, który wynosi: − dla licencji i oprogramowania serwerowego 2 - 10 lat, − dla licencji i oprogramowania stacji roboczych oraz oprogramowania antywirusowego 2 - 10 lat, − dla innych wartości niematerialnych 2 - 10 lat. Koszty prac badawczych i rozwojowych Koszty prac badawczych ujmowane są w zysku lub stracie w okresie, w którym są ponoszone. Koszty prac rozwojowych spełniające kryteria ich kapitalizacji, opisane poniżej, podobnie jak inne wartości niematerialne, wyceniane są w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o zakumulowaną amortyzację oraz o zakumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Amortyzacja naliczana jest metodą liniową według oszacowanego okresu użytkowania, który wynosi 2-7 lat. Kryteria kapitalizacji: − możliwość, z technicznego punktu widzenia, ukończenia składnika wartości niematerialnych tak, aby nadawał się do użytkowania lub sprzedaży, − zamiar ukończenia składnika wartości niematerialnych oraz jego użytkowania lub sprzedaży, − zdolność do użytkowania lub sprzedaży składnika wartości niematerialnych, − sposób, w jaki składnik wartości niematerialnych będzie wytwarzał prawdopodobne przyszłe korzyści ekonomiczne. Między innymi jednostka gospodarcza powinna udowodnić istnienie rynku na produkty powstające dzięki składnikowi wartości niematerialnych lub na sam składnik lub – jeśli składnik ma być użytkowany przez jednostkę – użyteczność składnika wartości niematerialnych, − dostępność stosownych środków technicznych, finansowych i innych, które mają służyć ukończeniu prac rozwojowych oraz użytkowaniu lub sprzedaży składnika wartości niematerialnych, − możliwość wiarygodnego ustalenia nakładów poniesionych w czasie prac rozwojowych, które można przyporządkować temu składnikowi wartości niematerialnych. Istotne osądy i szacunki Okresy ekonomicznej użyteczności i wartość końcowa Wysokość odpisów amortyzacyjnych jest ustalana na podstawie przewidywanego okresu ekonomicznego użytkowania wartości niematerialnych. Okresy ekonomicznego użytkowania są weryfikowane przynajmniej raz w ciągu roku obrotowego. Weryfikacja przeprowadzona w roku bieżącym nie skutkowała zmianami okresów amortyzacji. Spółka co roku weryfikuje poprawność ustalonego okresu użytkowania wartości niematerialnych. Każda zmiana okresu amortyzacji wymaga uzasadnienia i powoduje korektę dokonywanych w następnych latach obrotowych odpisów amortyzacyjnych. Na każdy dzień bilansowy kończący rok obrotowy przeprowadza się ocenę wystąpienia przesłanek wskazujących na możliwość utraty wartości składników wartości niematerialnych zgodnie z MSR 36. W przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek przeprowadza się test na utratę wartości zgodnie z MSR 36. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 28 Wartości niematerialne Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r.: Oprogramowanie komputerowe, licencje, koncesje, patenty Wartość brutto Stan na 1 stycznia 2021 11 723 Nabycie 90 Stan na 31 grudnia 2021 11 813 Skumulowana amortyzacja (umorzenie) Stan na 1 stycznia 2021 (7 543) Amortyzacja (885) Stan na 31 grudnia 2021 (8 428) Wartość netto na 1 stycznia 2021 4 180 Wartość netto na 31 grudnia 2021 3 385 Na wartościach niematerialnych nie ustanowiono zabezpieczeń. W 2021 r. nie było wartości niematerialnych wytworzonych we własnym zakresie. Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2020 r.: Oprogramowanie komputerowe, licencje, koncesje, patenty Wartość brutto Stan na 1 stycznia 2020 11 689 Nabycie 34 Stan na 31 grudnia 2020 11 723 Skumulowana amortyzacja (umorzenie) Stan na 1 stycznia 2020 (7 313) Amortyzacja (230) Stan na 31 grudnia 2020 (7 543) Wartość netto na 1 stycznia 2020 4 376 Wartość netto na 31 grudnia 2020 4 180 Na wartościach niematerialnych nie ustanowiono zabezpieczeń. 16. Prawo do korzystania ze składnika aktywów Zasady rachunkowości Umowa zawiera leasing jeśli: a) dotyczy zidentyfikowanego składnika aktywów, który może być albo wyraźnie określony w umowie (np. w oparciu o numer inwentarzowy lub wskazanie konkretnego piętra w budynku) lub pośrednio określony w momencie, gdy jest udostępniony do użytkowania klientowi, oraz b) leasingobiorca otrzymuje zasadniczo wszystkie korzyści ekonomiczne z tego składnika aktywów w okresie jego użytkowania, tj. zarówno podstawowe pożytki, jak i inne płynące z niego korzyści, oraz c) leasingobiorca ma prawo do określenia sposobu wykorzystania zidentyfikowanego składnika aktywów. Spółka, jako leasingobiorca, ujmuje w sprawozdaniu finansowym umowy leasingowe jako: a) prawo do korzystania ze składnika aktywów w cenie nabycia: − obejmującą wartość zobowiązania z tytułu leasingu powiększoną o płatności dokonane na moment lub przed zawarciem umowy, początkowe koszty bezpośrednie związane z zawarciem umowy, szacunkowe koszty demontażu i usunięcia składnika aktywów, koszty przeprowadzenia renowacji miejsca, w którym znajdował się składnik aktywów, koszty doprowadzenia przedmiotu leasingu do stanu, w jakim, zgodnie z umową, ma zostać zwrócony, chyba że koszty te zostały poniesione, aby wyprodukować zapasy, Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 29 − pomniejszoną o należności z tytułu zachęt udzielonych przez leasingodawcę, b) zobowiązanie z tytułu leasingu stanowiące sumę bieżącej wartości opłat leasingowych i bieżącej wartości oczekiwanych płatności na koniec umowy leasingu. Po początkowym ujęciu Spółka wycenia prawo do korzystania ze składnika aktywów w cenie nabycia pomniejszonej o odpisy amortyzacyjne oraz trwałą utratę wartości. Okres amortyzacji ustalony jest: a) jeśli prawo własności do składnika aktywów zostanie przeniesione na leasingobiorcę lub leasingobiorca jest pewny skorzystania z opcji wykupu, wtedy okres amortyzacji obejmuje okres od początku umowy do końca okresu ekonomicznej użyteczności składnika aktywów, lub b) okres amortyzacji obejmuje okres od początku umowy do wcześniejszego z: − końca okresu ekonomicznej użyteczności składnika aktywów, lub − końca umowy leasingu. Bieżąca wartość przyszłych płatności z tytułu leasingu obliczana jest z zastosowaniem stopy dyskonta. Spółka stosuje krańcową stopę procentową, czyli stopę, do której zapłaty byłaby zobowiązana w oparciu o podobną umowę leasingową lub, gdy nie można jej ustalić, stopę procentową, na dzień rozpoczęcia leasingu, przy której ENEA S.A. musiałby dokonać pożyczki środków niezbędnych do zakupu oznaczonego składnika aktywów, na podobny okres i przy zachowaniu podobnych zabezpieczeń. ENEA S.A. stosuje stopę procentową równą 6-miesięcznemu WIBOR z ostatniego dnia roku poprzedzającego rok obrotowy powiększoną o marżę . Stopa dyskontowa będzie aktualizowana raz w roku, na koniec roku i będzie obowiązywała w kolejnym okresie. Spółka wyznacza czas leasingu, tj. nieodwołalny okres leasingu, łącznie z: a) okresem dotyczącym opcji przedłużenia umowy leasingu, jeżeli jest wystarczająco pewne, że Spółka skorzysta z tego prawa, i b) okresem dotyczącym opcji wypowiedzenia umowy leasingu, jeżeli jest wystarczająco pewne, że Spółka nie skorzysta z tego prawa. Spółka dla większości umów leasingowych przyjmuje okres leasingu zgodny z okresem umowy. Dla umów zawartych na czas nieokreślony, Spółka ustala minimalny okres przywiązania obu stron do umowy. Jeśli Spółka nie jest w stanie określić jak długo ma zamiar korzystać ze składnika aktywów, a taki szacunek mógłby zostać potraktowany jako okres leasingu w przypadku umów na czas nieokreślony, Spółka przyjmuje, że nieodwoływalnym okresem umowy będzie okres wypowiedzenia tej umowy. W przypadku prawa do wieczystego użytkowania gruntów okres leasingu zgodny jest z czasem trwania prawa do użytkowania. W kolejnych okresach, zobowiązanie leasingowe wyceniane jest z uwzględnieniem: a) naliczonych odsetek (rozwinięcie dyskonta), b) spłat rat leasingowych, c) odzwierciedlenia skutków ponownej oceny umowy, zmian w umowie lub zmiany charakteru opłat zmiennych, które w swej istocie mają stały charakter. Saldo zobowiązania w danym okresie będzie stanowiło różnicę między wartością bieżącą opłat leasingowych, a sumą rat kapitałowych za dany okres. Część odsetkowa raty leasingowej jest odnoszona bezpośrednio w rachunek wyników. Spółka w umowach wieloelementowych ujmuje komponenty leasingowe oddzielnie od komponentów nieleasingowych. Spółka alokuje wynagrodzenie umowne do wszystkich komponentów, wykorzystując indywidualne ceny sprzedaży w przypadku komponentów leasingowych oraz zagregowane indywidualne ceny sprzedaży w przypadku komponentów nieleasingowych. Spółka korzysta z praktycznego zwolnienia i nie stosuje modelu ujmowania leasingu w odniesieniu do: a) leasingu krótkoterminowego (umowa zawarta na okres do 12 miesięcy i nie zawiera prawa wykupu aktywa), b) leasingu niskocennych aktywów, których wartość początkowa w przypadku nowych aktywów nie przekracza kwoty 10 tys. zł (nawet jeśli ich wartość jest istotna po zagregowaniu) oraz aktywa nie są w wysokim stopniu zależne lub powiązane z innymi aktywami określonymi w umowie. Zwolnienie nie dotyczy sytuacji, w której Spółka przekazuje składnik aktywów w subleasing lub spodziewa się przekazania. W przypadku, gdy Spółka zdecyduje się na zastosowanie zwolnienia, wówczas rozpoznaje płatności leasingowe jako koszt zgodnie z metodą liniową przez okres leasingu. Prawo wieczystego użytkowania gruntu od 1 stycznia 2019 r. ujmowane jest jako prawo do korzystania ze składnika aktywów i podlega amortyzacji. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 30 Prawo do korzystania ze składnika aktywów Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. : Prawo wieczystego użytkowania gruntów Budynki Środki transportu Pozostałe Ogółem Wartość brutto Stan na 1 stycznia 2021 27 417 8 693 2 143 - 38 253 Nabycie 17 14 117 68 16 14 218 Likwidacje (24) (7 616) (1 315) - (8 955) Pozostałe 203 572 - - 775 Stan na 31 grudnia 2021 27 613 15 766 896 16 44 291 Skumulowana amortyzacja (umorzenie) Stan na 1 stycznia 2021 (943) (5 465) (1 867) - (8 275) Amortyzacja (387) (3 547) (292) (13) (4 239) Likwidacje 1 7 616 1 263 - 8 880 Pozostałe 2 1 - - 3 Stan na 31 grudnia 2021 (1 327) (1 395) (896) (13) (3 631) Wartość netto na 1 stycznia 2021 26 474 3 228 276 - 29 978 Wartość netto na 31 grudnia 2021 26 286 14 371 - 3 40 660 * zawarcie nowych umów Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2020 r. : Prawo wieczystego użytkowania gruntów Budynki Środki transportu Ogółem Wartość brutto Stan na 1 stycznia 2020 27 271 8 418 2 143 37 832 Nabycie 146 275 - 421 Stan na 31 grudnia 2020 27 417 8 693 2 143 38 253 Skumulowana amortyzacja (umorzenie) Stan na 1 stycznia 2020 (557) (2 642) (1 384) (4 583) Amortyzacja (386) (2 823) (483) (3 692) Stan na 31 grudnia 2020 (943) (5 465) (1 867) (8 275) Wartość netto na 1 stycznia 2020 26 714 5 776 759 33 249 Wartość netto na 31 grudnia 2020 26 474 3 228 276 29 978 Spółka w ramach subleasingu finansowego przekazuje składniki aktywów – pomieszczenia biurowe. Umowy są zawierane ze spółkami Grupy i z tego tytułu w wyniku bieżącego okresu ENEA S.A. rozpoznaje przychody z tytułu odsetek. 17. Nieruchomości inwestycyjne Zasady rachunkowości Nieruchomości inwestycyjne są utrzymywane w celu uzyskiwania przychodów z tytułu najmu, z tytułu wzrostu ich wartości lub z obu przyczyn. Do wyceny po początkowym ujęciu Spółka wybrała model ceny nabycia. Inwestycje w nieruchomości amortyzowane są metodą liniową. Rozpoczęcie amortyzacji następuje w następnym miesiącu po przyjęciu inwestycji w nieruchomości do używania. Przychody z tytułu najmu nieruchomości inwestycyjnych ujmowane są w zysku lub stracie metodą liniową przez okres trwania umowy. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 31 Istotne osądy i szacunki Podstawowe założenia dotyczące weryfikacji okresu ekonomicznej użyteczności nieruchomości inwestycyjnych zostały opisane w nocie objaśniającej dotyczącej rzeczowych aktywów trwałych (nota 14 ), a podstawowe założenia dotyczące utraty wartości zostały opisanie w nocie w części sprawozdania dotyczącej utraty wartości aktywów niefinansowych. Nieruchomości inwestycyjne Stan na 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Wartość brutto Stan na 1 stycznia 19 322 19 322 Stan na 31 grudnia 19 322 19 322 Skumulowana amortyzacja (umorzenie) Stan na 1 stycznia (6 116) (5 567) Amortyzacja (550) (549) Stan na 31 grudnia (6 666) (6 116) Wartość netto Stan na 1 stycznia 13 206 13 755 Stan na 31 grudnia 12 656 13 206 Na nieruchomościach inwestycyjnych nie ustanowiono zabezpieczeń. Poniżej przedstawiono przychody i koszty związane z nieruchomościami inwestycyjnymi : Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Przychody z nieruchomości inwestycyjnych 1 151 1 252 Koszty operacyjne związane z nieruchomościami inwestycyjnymi generującymi przychody (883) (794) Spółka do kategorii Nieruchomości inwestycyjnych zalicza między innymi budynek biurowy i inne lokale. Istotną nieruchomość inwestycyjną stanowi budynek biurowy. Spółka obecnie samodzielnie administruje budynkiem. Najbardziej wartościową nieruchomością inwestycyjną jest była siedziba ENEA S.A., ujęta w księgach Spółki w wartości 7 490 tys. zł. Spółka szacuje, że wartość godziwa zbliżona jest do wartości ujętej w księgach. 18. Inwestycje w jednostki zależne, stowarzyszone i współkontrolowane Zasady rachunkowości Zasady rachunkowości dotyczące inwestycji w jednostki zależne, stowarzyszone i współkontrolowane zostały przedstawione w nocie Skład Grupy Kapitałowej (nota 2 ). Utrata wartości aktywów niefinansowych Aktywa Spółki analizuje się pod kątem utraty wartości, ilekroć wystąpią przesłanki wskazujące na to, iż składnik aktywów mógł stracić na wartości. Stratę z tytułu utraty wartości ujmuje się w wysokości kwoty, o jaką wartość bilansowa danego składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną. Wartość odzyskiwalną ustala się jako wyższą z dwóch kwot: wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia lub wartości użytkowej (tj. bieżącej szacunkowej wartości przyszłych przepływów pieniężnych, których uzyskania oczekuje się z tytułu dalszego użytkowania składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne). Dla potrzeb analizy pod kątem utraty wartości, aktywa grupuje się na najniższym poziomie, w odniesieniu do którego występują dające się zidentyfikować odrębnie przepływy pieniężne (ośrodki wypracowujące środki pieniężne). Wszystkie odpisy z tytułu utraty wartości są odnoszone w ciężar zysków lub strat. Odpisy z tytułu utraty wartości mogą zostać odwrócone w następnych okresach, jeżeli nastąpiły zdarzenia uzasadniające brak lub zmianę utraty wartości aktywów. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 32 Istotne osądy i szacunki Testy na utratę wartości udziałów przeprowadzane są w oparciu o szereg założeń, których część jest poza kontrolą ENEA S.A. Główne założenia dotyczą przyjętych ścieżek cen energii elektrycznej, certyfikatów pochodzenia energii, rynku mocy oraz stopy dyskontowej. Znaczące zmiany tych założeń mają wpływ na wyniki testów na utratę wartości i w konsekwencji na sytuację finansową oraz wyniki finansowe Spółki. Zmiana stanu inwestycji w jednostki zależne, stowarzyszone i współkontrolowane Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Stan na 1 stycznia 9 512 925 12 892 612 Nabycie inwestycji 36 757 245 922 Zbycie inwestycji (393) (12 367) Zmiana odpisu aktualizującego 175 707 (3 596 215) Pozostałe zmiany (193 207) (17 027) Stan na 31 grudnia 9 531 789 9 512 925 Nabycie dotyczy przede wszystkim objęcia udziałów w spółkach: Miejska Energetyka Cieplna Piła Sp. z o.o., ENEA Innowacje Sp. z o.o. oraz Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Obornikach. ENEA Innowacje Sp. z o. o. 7 maja 2021 r. Uchwała w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego o kwotę 4 500 tys. zł z kwoty 26 360 tys. zł do kwoty 30 860 tys. zł poprzez utworzenie nowych 45 000 udziałów o wartości nominalnej 100,00 zł każdy. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników ElectroMobility Poland S.A. 19 sierpnia 2021 r. Uchwała o podwyższeniu kapitału zakładowego o kwotę 249 996 tys. zł do kwoty 302 297 tys. zł, za łączną cenę emisyjną 250 000 tys. zł, która została wniesiona w całości wkładem pieniężnym przez Skarb Państwa. Obecnie ENEA S.A. posiada 4,325% akcji w kapitale zakładowym. Akcje ElectroMobility Poland S.A. zostały przeklasyfikowane do pozycji: Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Polimex – Mostostal S.A. Sierpień i wrzesień 2021 r. Sprzedaż 187 500 akcji Polimex – Mostostal S.A. 30 sierpnia 2021 r. Spółka złożyła żądanie wykonania realizacji opcji call oraz dokonała przelewu za obejmowane 187 500 akcji Polimex – Mostostal S.A. - Listopad i grudzień 2021 r. W listopadzie Spółka złożyła kolejne żądanie wykonania realizacji opcji call oraz w grudniu 2021 r. dokonała przelewu za obejmowane 125 000 akcji Polimex – Mostostal S.A. - Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej sp. z o.o. 16 grudnia 2021 r. Umowa nabycia od ENEA Wytwarzanie sp. z o.o. 13 156 udziałów spółki Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej sp. z o.o. z siedzibą w Obornikach o wartości nominalnej 500,00 zł każdy i łącznej wartości nominalnej 6 578 tys. zł, stanowiące 99,93% udziału w jej kapitale zakładowym za łączną cenę 2 303 tys. zł. - Miejska Energetyka Cieplna Piła sp. z o.o. 16 grudnia 2021 r. Umowa nabycia od ENEA Wytwarzanie sp. z o.o. 24 695 udziałów spółki Miejska Energetyka Cieplna Piła sp. z o.o. z siedzibą w Pile o wartości nominalnej 1 000,00 zł każdy i łącznej wartości nominalnej 24 695 tys. zł, stanowiące 71,11% udziału w jej kapitale zakładowym za łączną cenę 28 357 tys. zł. - Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 33 Odpis aktualizujący wartość inwestycji Stan na 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Stan na 1 stycznia 4 969 479 1 373 264 Utworzony - 3 613 242 Wykorzystany - (17 027) Odwrócony (175 707) - Stan na 31 grudnia 4 793 772 4 969 479 Test na utratę wartości udziałów ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o., ENEA Ciepło Sp. z o.o. i akcji ENEA Elektrownia Połaniec S.A. Na 30 września 2021 r., w związku z posiadanymi informacjami i analizami dotyczącymi między innymi zmiany rynkowych cen uprawnień do emisji CO 2 , energii elektrycznej, świadectw pochodzenia energii i prognoz wskaźników makroekonomicznych Spółka przeprowadziła testy na utratę wartości udziałów i akcji spółek ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o., ENEA Ciepło Sp. z o.o. i ENEA Elektrownia Połaniec S.A. Wyliczenie wartości odzyskiwalnej udziałów wynika z sumy wartości użytkowych poszczególnych ośrodków wypracowujących środki pieniężne (CGU) wchodzących w skład ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o., ENEA Ciepło Sp. z o.o. oraz ENEA Elektrownia Połaniec S.A. pomniejszonej o zaciągnięte zobowiązania finansowe. Wartości użytkowe CGU określono metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych dla okresów dłuższych niż 5 lat. Zastosowany horyzont czasowy projekcji wynika z kombinacji okresów ekonomicznej użyteczności poszczególnych CGU, a także długoterminowego wpływu wprowadzonych i zapowiadanych regulacji prawnych. Dla jednostek wytwórczych, których zakładany okres ekonomicznej użyteczności wykracza poza okres projekcji, określono wartość rezydualną. Ustalona w taki sposób wartość odzyskiwalna udziałów i akcji wynosi: − w spółce ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. 1 913 318 tys. zł (wartość księgowa 939 442 tys. zł), − w spółce ENEA Ciepło Sp. z o.o. 640 208 tys. zł (wartość księgowa 627 953 tys. zł), − w spółce ENEA Elektrownia Połaniec S.A. 3 277 512 tys. zł (wartość księgowa 1 268 087 tys. zł), Zarząd ENEA S.A., kierując się zasadą ostrożności, postanowił nie odwracać odpisów z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych utworzonych w latach ubiegłych. Przyjęte w testach kluczowe założenia są wynikiem najlepszej wiedzy oraz doświadczenia Spółki i jej jednostek zależnych w przedmiocie wytwarzania energii elektrycznej z różnych źródeł, uwzględniając specyfikę produktową poszczególnych CGU i zdarzenia, które miały miejsce lub są planowane w przyszłości w ramach Grupy Kapitałowej ENEA. Poniżej przedstawiono główne założenia przyjęte do testów na utratę wartości: − aktywa zostały poddane testowi w ramach czterech ośrodków wypracowujących środki pieniężne (tj. CGU Elektrownie Systemowe Kozienice, CGU Elektrownie Systemowe Połaniec, CGU Zielony Blok i CGU Białystok), − główne ścieżki cen, oparte m.in. na prognozach sporządzonych przez ENEA Trading Sp. z o.o. (spółkę stanowiącą centrum kompetencyjne w GK ENEA w zakresie handlu hurtowego energią elektryczną, prawami majątkowymi, uprawnieniami do emisji i paliwami) z uwzględnieniem specyfiki produktowej i wiedzy o już zawartych kontraktach: − ceny hurtowe „base" energii elektrycznej: na lata 2022-2047, zakłada się największą dynamikę wzrostu cen z poziomu 350,98 zł/MWh w roku 2022 do poziomu 406,36 zł/MWh w roku 2026, następnie stopniowy średni spadek cen średnio o 0,5% w okresie 2027-2047 [ceny stałe 2021], − ceny praw do emisji CO 2 : prognoza zakłada wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 średnio o 6,3% z poziomu 50,93 EUR/t w 2022 r. do roku 2026. Po roku 2026 do roku 2040 zakłada się dalszy wzrost cen o ok. 1,5%. Od 2041 r. przyjęto dalszy wzrost na poziomie ok. 0,1% [ceny stałe 2021], − ceny węgla: zakłada się spadek cen węgla średnio o 0,8% z poziomu 11,41 zł/GJ do roku 2047 [ceny stałe 2021], − ceny biomasy: zakłada się wzrost średniej ceny biomasy w GK z poziomu 24,75 zł/GJ w roku 2022 do poziomu 29,43 zł/GJ w roku 2023. W roku 2024 następuje spadek cen w stosunku do roku 2023 o 6,5% a w kolejnych latach zakłada się wzrost ceny średnio o 0,7% do roku 2044 [ceny stałe 2021], − ceny ciepła: zakłada się wzrost cen średniorocznie o ok. 1,7% do roku 2044 ze średniego poziomu ceny 72,80 zł/GJ w 2022 r. [ceny stałe 2021], − ceny gazu ziemnego: zakłada się spadek cen do 2023 r. o ok. 3,9% poziomu 108,60 zł/MWh w roku 2022, a następnie wzrost ceny do roku 2047 w średniorocznym tempie ok. 0,7% [ceny stałe 2021], − ilość otrzymanych nieodpłatnie uprawnień do emisji CO 2 za lata 2021-2025 zgodnie z wnioskiem derogacyjnym Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 34 (na podstawie art. 10c ust.5 dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady), − uwzględniono przychody związane z utrzymaniem mocy wytwórczych od roku 2021 na podstawie przyjętej w grudniu 2017 r. Ustawy o Rynku Mocy, w oparciu o dotychczasowe wygrane aukcje, − inflacja, z uwzględnieniem celu inflacyjnego, na poziomie maksymalnym 2,5%, − nominalna stopa dyskonta - 5,41% [stopa dyskonta przed opodatkowaniem wynosi 6,21%]. Spółka zastosowała premie za ryzyko specyficzne dla badanych CGU: 1. CGU Zielony Blok w wysokości 2%. Stopa dyskonta uwzględniająca premię za ryzyko specyficzne wyniosła 6,06% [stopa dyskonta z uwzględnieniem premii za ryzyko specyficzne przed opodatkowaniem wynosi 6,86%] 2. CGU Elektrownie Systemowe Kozienice oraz Elektrownie Systemowe Połaniec w wysokości 4%. Stopa dyskonta uwzględniająca premię za ryzyko specyficzne wyniosła 6,71% [stopa dyskonta z uwzględnieniem premii za ryzyko specyficzne przed opodatkowaniem wynosi 7,51%] 3. CGU Białystok w wysokości 2,5%. Stopa dyskonta uwzględniająca premię za ryzyko specyficzne wyniosła 6,22% [stopa dyskonta z uwzględnieniem premii za ryzyko specyficzne przed opodatkowaniem wynosi 7,02%] − stopa wzrostu w okresie rezydualnym - 0%. Przeprowadzona analiza wrażliwości wskazuje, że istotnymi czynnikami wpływającymi na szacunki wartości odzyskiwalnej ośrodków generujących przepływy pieniężne są między innymi: stopy dyskontowe, inflacja, ceny energii elektrycznej oraz ceny uprawnień do emisji CO 2 . Wpływ na przyszłe wyniki finansowe i w efekcie na wartość użytkową ośrodków generujących przepływy pieniężne będą też miały poziomy cen świadectw pochodzenia energii, węgla, ciepła oraz ceny biomasy. Poniżej zestawienie wartościowego wpływu zmiany wybranych czynników na łączną wartość odzyskiwalną (wartość wyjściowa) udziałów ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o., ENEA Ciepło Sp. z o.o. oraz ENEA Elektrownia Połaniec S.A.: Wpływ zmiany stopy dyskontowej (baza wyjściowa zależna od CGU) Zmiana założeń -0,5 p.p. Wartość wyjściowa +0,5 p.p. Zmiana wartości odzyskiwalnej 603 649 5 831 038 (536 003) - ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. 359 257 1 913 318 (322 331) - ENEA Ciepło Sp. z o.o. 149 350 640 208 (122 657) - ENEA Elektrownia Połaniec S.A. 95 042 3 277 512 (91 015) Wpływ zmiany inflacji od 2023 r. (wartość wyjściowa 3,40% rok 2023; 2,7% rok 2024; kolejne lata 2,5%) Zmiana założeń -0,5 p.p. Wartość wyjściowa +0,5 p.p. Zmiana wartości odzyskiwalnej (505 816) 5 831 038 543 661 - ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. (267 788) 1 913 318 288 671 - ENEA Ciepło Sp. z o.o. (119 776) 640 208 132 432 - ENEA Elektrownia Połaniec S.A. (118 252) 3 277 512 122 558 Wpływ zmiany cen energii elektrycznej (wpływ zmian od 2023 r.) Zmiana założeń -1,0% Wartość wyjściowa +1,0% Zmiana wartości odzyskiwalnej (1 330 973) 5 831 038 1 314 298 - ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. (977 984) 1 913 318 969 567 - ENEA Ciepło Sp. z o.o. (35 962) 640 208 35 963 - ENEA Elektrownia Połaniec S.A. (317 027) 3 277 512 308 768 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 35 Wpływ zmiany uprawnień do emisji CO 2 (wpływ zmian od 2023 r.) Zmiana założeń -1,0% Wartość wyjściowa +1,0% Zmiana wartości odzyskiwalnej 524 118 5 831 038 (525 772) - ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. 423 332 1 913 318 (423 332) - ENEA Ciepło Sp. z o.o. 10 432 640 208 (10 432) - ENEA Elektrownia Połaniec S.A. 90 354 3 277 512 (92 008) W związku ze zidentyfikowanymi przesłankami świadczącymi o potencjalnej utracie wartości niefinansowych aktywów trwałych przez spółkę LWB S.A. wynikającej z faktu, że obecna wartość kapitalizacji rynkowej spółki przez długi czas utrzymuje się na niskim poziomie oraz stanu trwającej epidemii, ENEA S.A. przeprowadziła test na utratę wartości akcji. Test został oparty na porównaniu wartości księgowej akcji LWB S.A. do wartości odzyskiwalnej akcji oszacowanej na podstawie wartości użytkowej przy pomocy metody zdyskontowanych przepływów pieniężnych przygotowanych przez Grupę LWB projekcji finansowych dla lat 2020-2051. Ustalona w taki sposób wartość odzyskiwalna akcji Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. wynosi 2 271 570 tys. zł (wartość księgowa 1 485 716 tys. zł). Poniżej przedstawiono kluczowe założenia przyjęte do oszacowania wartości użytkowej testowanych aktywów: − wszystkie aktywa LWB S.A. zostały uznane za jeden CGU; − okres prognozy od 2022 do 2051 r. – został oszacowany na podstawie posiadanych przez spółkę na dzień bilansowy zasobów operatywnych węgla (dostępnych do wykorzystania przy pomocy obecnej – tj. istniejącej na dzień bilansowy – infrastruktury, głównie w odniesieniu do szybów), przy czym okres eksploatacji kończy się w 2051 r. Od 2044 r. średnioroczny poziom wydobycia maleje, co jest wynikiem wyczerpywania się złóż w polu „Bogdanka” oraz przyjętego założenia wykorzystywania jedynie obecnie dostępnej infrastruktury); − średni poziom wolumenu produkcji i sprzedaży węgla w latach 2022-2030 określono na 9,2 mln ton. W 2025 r. nastąpi rozpoczęcie produkcji węgla typu 34 (zgodnie z aktualnym planem wydobycia); − ceny węgla w latach 2022-2027 przyjęto na podstawie opracowań dokonanych na potrzeby własne LWB S.A. i całej Grupy Kapitałowej ENEA; średnią cenę sprzedaży węgla w tym okresie oszacowano na poziomie 11,18 zł/GJ, cena węgla w latach 2028-2051 przyjęta została na średnim poziomie 10,96 zł/GJ; − cały model jest bezinflacyjny; − założono realny wzrost wynagrodzeń w całym okresie prognozy na poziomie odzwierciedlającym najlepszy możliwy szacunek Zarządu LWB S.A. na dzień sporządzenia testu; − jako stopę dyskontową przed opodatkowaniem przyjęto średnioważony, realny koszt kapitału (WACC) w wysokości 4,03% w całym okresie prognozy, oszacowany na podstawie użytych założeń makroekonomicznych do przeprowadzenia Testów na Utratę Wartości w GK ENEA (przy stopie wolnej od ryzyka wynoszącej 3,31%, współczynniku beta wynoszącym 1,16 oraz przyjętym do przeliczeń wskaźniku inflacji dla roku 2021 wynoszącym 5%); − średnioroczny poziom nakładów inwestycyjnych w całym okresie prognozy w wysokości 332 178 tys. zł w tym średnio 470 236 tys. zł w latach 2022-2035. Przeprowadzona analiza wrażliwości wskazuje, że istotnymi czynnikami wpływającymi na szacunki wartości odzyskiwalnej ośrodków generujących przepływy pieniężne są między innymi stopa dyskontowa oraz cena węgla energetycznego. Wyniki analizy wrażliwości modelu (zmiana wartości odzyskiwalnej) na zmianę kluczowych założeń przedstawiono poniżej. Wpływ zmiany ceny węgla Zmiana założeń -0,5% Wartość wyjściowa +0,5% Zmiana wartości odzyskiwalnej (93 111) 2 271 570 93 139 W wyniku przeprowadzonego testu na utratę wartości akcji, stwierdzono, że wartość odzyskiwalna akcji LWB S.A. jest wyższa od wartości księgowej ujętej w sprawozdaniu z sytuacji finansowej ENEA S.A. W związku z powyższym, nie stwierdzono konieczności ujmowania wyników testu w sprawozdaniu finansowym ENEA S.A. Wpływ zmiany stopy dyskonta finansowego (wartość bazowa 4,03%) Zmiana założeń -0,5 p.p. Wartość wyjściowa +0,5 p.p. Zmiana wartości odzyskiwalnej 111 601 2 271 570 (105 316) Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 36 Realizacja projektu budowy Elektrowni Ostrołęka C Według stanu na 31 grudnia 2021 r. ENEA S.A. posiadała 9 124 821 udziałów w Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. o wartości nominalnej 50 zł jeden udział i o łącznej wartości nominalnej 456 241 tys. zł. 13 lutego 2020 r. ENEA S.A. zawarła porozumienie z ENERGA S.A. dotyczące zawieszenia przez ENERGA S.A. i ENEA S.A. finansowania projektu budowy Elektrowni Ostrołęka C. W porozumieniu ENEA S.A. oraz ENERGA S.A. zobowiązały się dokonać analiz, w szczególności dotyczących parametrów technicznych, technologicznych, ekonomicznych i organizacyjnych oraz dalszego finasowania projektu. ENERGA S.A. i ENEA S.A. przyjęły, że wstrzymanie finansowania projektu będzie powodowało konieczność zawieszenia przez spółkę wykonywania zawartego 12 lipca 2018 r. kontraktu na budowę Elektrowni Ostrołęka C o mocy ok. 1000 MW, a także umowy na przebudowę infrastruktury kolejowej dla obsługi Elektrowni Ostrołęka C z 4 października 2019 r. 14 lutego 2020 r. Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. przekazała Generalnemu Wykonawcy kontraktu na budowę Elektrowni Ostrołęka "C" o mocy ok. 1000 MW z 12 lipca 2018 r. polecenie zawieszenia wykonywania całości prac związanych z tym kontraktem, z terminem wejścia w życie zawieszenia 14 lutego 2020 r. W ramach prac analitycznych realizowanych w myśl porozumienia o zawieszeniu finansowania projektu, ENEA S.A. i ENERGA S.A. pracowały m.in. nad aktualizacją założeń biznesowych, technicznych oraz dotyczących struktury finansowania w modelu finansowym. Wyniki tych prac ze strony ENERGA S.A. zostały przekazane spółce Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. 14 maja 2020 r., kiedy to spółka otrzymała kalkulacje dotyczące rentowności Projektu w wariancie jego kontynuowania w oparciu o paliwo węglowe. Wyniki te zostały wykorzystane do stworzenia testu CGU przez tę spółkę. Przeprowadzony przez Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. test CGU wskazywał, że dokończenie Projektu będzie generować ujemną wartość, co oznacza brak zasadności kontynuowania projektu. 19 maja 2020 r. ENEA S.A. otrzymała drogą elektroniczną kopię Uchwały nr 39/2020 Zarządu Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. z 19 maja 2020 r. w sprawie utworzenia odpisów aktualizujących wartość księgową aktywów spółki. Na skutek przeprowadzonego w spółce Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. testu na utratę wartości majątku trwałego, który był konsekwencją aktualizacji przez Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. założeń biznesowych dotyczących realizacji projektu budowy elektrowni Ostrołęka C opartego o technologię węglową, w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy za rok 2019 ujęto udział ENEA S.A. w stracie netto Elektrowni Ostrołęka Sp. z o.o. Z uwagi na to, że był on większy od wartości udziałów w tej spółce, została ona zmniejszona do zera. Również na 31 grudnia 2021 r. wartość udziałów ENEA S.A. w spółce Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. wynosiła 0 zł. 2 czerwca 2020 r. Zarząd ENEA S.A. przyjął raport końcowy z analiz przeprowadzonych we współpracy z ENERGA S.A. w zakresie aspektów techniczno-technologicznych, ekonomicznych i organizacyjno-prawnych oraz dalszego finansowania projektu. Wnioski z przeprowadzonych analiz nie uzasadniały kontynuowania jego realizacji w dotychczasowej formie, tj. jako projektu budowy elektrowni wytwarzającej energię elektryczną w procesie spalania węgla kamiennego. Na powyższą ocenę wpływ miały m.in.: 1) zmiany regulacyjne na poziomie Unii Europejskiej i polityka kredytowa poszczególnych instytucji finansowych, wskazujące na istotnie większą dostępność finansowania dla projektów energetycznych opartych na spalaniu gazu, niż projektów węglowych; oraz 2) przejęcie kontroli nad ENERGA S.A. przez PKN Orlen, którego strategia nie zakłada inwestycji w wytwarzanie energii elektrycznej w oparciu o spalanie węgla. Jednocześnie, analiza techniczna potwierdziła możliwość realizacji wariantu budowy elektrowni wytwarzającej energię elektryczną w procesie spalania gazu ziemnego (Projekt gazowy) w dotychczasowej lokalizacji budowanego bloku węglowego. W konsekwencji powyższego, Zarząd ENEA S.A. podjął decyzję o zamiarze kontynuacji budowy jednostki wytwórczej w Ostrołęce z uwzględnieniem zmiany źródła zasilania z węglowego na gazowe. 2 czerwca 2020 r. zostało zawarte trójstronne porozumienie pomiędzy ENEA S.A., ENERGA S.A. oraz PKN Orlen S.A., określające następujące główne zasady współpracy w Projekcie gazowym: • z zastrzeżeniami poczynionymi poniżej, kontynuację współpracy ENEA S.A. z ENERGA S.A. w ramach istniejącej spółki celowej, tj. Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. i dokonanie rozliczenia pomiędzy ENEA S.A. i ENERGA S.A. kosztów związanych z Projektem oraz dokonanie rozliczenia z wykonawcami Projektu, według dotychczasowych zasad, • uwzględnienie ewentualnej roli PKN Orlen S.A. w Projekcie gazowym w charakterze nowego wspólnika, • udział ENEA S.A. w Projekcie gazowym jako wspólnika mniejszościowego z ograniczonym kwotowo limitem zaangażowania, w konsekwencji czego ENEA S.A. nie będzie podmiotem współkontrolującym Elektrownię Ostrołęka Sp. z o.o., • z zastrzeżeniem uzyskania niezbędnych zgód korporacyjnych, zawarcie nowej umowy wspólników w sprawie realizacji Projektu gazowego uwzględniającej powyższe zasady współpracy, • realizację działań dla pozyskania finansowania dla Projektu gazowego przez ENERGA S.A. wspólnie z PKN Orlen S.A. Począwszy od 2 czerwca 2020 r. strony powyższego porozumienia prowadziły rozmowy dotyczące zawarcia nowej umowy inwestycyjnej określającej zasady dalszej realizacji Projektu gazowego, w tym poziom zaangażowania finansowego każdej ze Stron. Równolegle ENEA S.A. przeprowadzała własne oceny dalszej zasadności udziału w tym projekcie. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 37 22 grudnia 2020 r. Rada Nadzorcza ENEA S.A., na wniosek Zarządu ENEA S.A., wyraziła zgodę na: • zawarcie z ENERGA S.A. i Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. porozumienia w sprawie współpracy przy podziale Elektrowni Ostrołęka Sp. z o.o., • zawarcie z ENERGA S.A. porozumienia w sprawie współpracy przy rozliczeniu inwestycji budowlanej Elektrowni Ostrołęka C. Tego samego dnia zostały podpisane: • porozumienie pomiędzy ENEA S.A., ENERGA S.A. oraz Elektrownią Ostrołęka Sp. z o.o. w sprawie współpracy przy podziale Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. (Porozumienie podziałowe), • porozumienie pomiędzy Spółką, a ENERGA S.A. w sprawie współpracy przy rozliczeniu projektu budowy bloku węglowego w ramach Projektu Ostrołęka C (Porozumienie rozliczeniowe, Projekt węglowy). W związku z powyższym ENEA S.A. i pozostałe strony zaangażowane w Projekt Ostrołęka C uzgodniły, że w ramach Projektu Ostrołęka C zostanie wyodrębniona (w tym rachunkowo i organizacyjnie) część przedsiębiorstwa związanego z prowadzeniem projektu gazowego. W związku z rezygnacją ENEA S.A. z zaangażowania kapitałowego w budowę bloku gazowego w ramach Projektu Ostrołęka C, od dnia wyodrębnienia koszty inwestycyjne związane z rozliczeniem projektu gazowego nie będą ponoszone przez ENEA S.A. W treści obydwu porozumień ENEA S.A. złożyła oświadczenie o rezygnacji z udziału w Projekcie gazowym. Powody rezygnacji z dalszego zaangażowania kapitałowego w budowę bloku gazowego związane są w szczególności z zamiarem intensyfikacji działań inwestycyjnych GK ENEA w obszarze odnawialnych źródeł energii, jak również dedykowania nakładów związanych z konwersją zasilania węglowego na gazowe w obszarze wytwarzania dla posiadanych przez ENEA S.A. istniejących już aktywów wytwórczych, w odniesieniu do których ENEA S.A. jest pełnym właścicielem. Okoliczność uzgodnienia Porozumień potwierdza również, iż w związku z decyzją ENEA S.A. o rezygnacji z Projektu gazowego pozostałe strony nie będą wywodzić z tej decyzji żadnych roszczeń względem ENEA S.A. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia podziałowego podział Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. miałby nastąpić poprzez wydzielenie (w rozumieniu przepisów Kodeksu Spółek Handlowych) aktywów i pasywów (praw i obowiązków) oraz innych elementów, składających się na Projekt gazowy. Porozumienie rozliczeniowe zostało zawarte jako konieczne dla realizacji postanowień Porozumienia podziałowego, wymagającej kooperacji wspólników Elektrowni Ostrołęka Sp. z o.o., w tym niezbędnego rozliczenia kosztów związanych z Projektem węglowym. Porozumienie rozliczeniowe przewiduje, że koszty związane z Projektem węglowym będą rozliczane w oparciu o dotychczasowe ustaleniami pomiędzy spółką, a ENERGA S.A. i ENEA S.A. 31 grudnia 2020 r., ENEA S.A., zgodnie z Porozumieniem rozliczeniowym (zmieniającym w tym zakresie umowę pożyczki z 23 grudnia 2019 r.), odkupiła od ENERGA S.A. połowę wierzytelności ENERGA S.A. wobec Elektrowni Ostrołęka Sp. z o.o. za cenę równą wartości nominalnej zbywanych wierzytelności w kwocie 170 000 tys. zł, powiększonej o odsetki naliczone na dzień 31 grudnia 2020 r. w kwocie 11 617 tys. zł. Na 31 grudnia 2021 r. odpisy aktualizujące wartość pożyczek udzielonych spółce Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. wynosiły łącznie 225 610 tys. zł, wraz z odsetkami (wartość pożyczek odpisano do zera). 26 lutego 2021 r. ENEA S.A. i ENERGA S.A. zawarły ze spółką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. Aneks nr 1 do Umowy Pożyczki w kwocie do 340 000 tys. zł z 23 grudnia 2019 r. oraz Aneks nr 6 do Umowy Pożyczki do kwoty 58 000 tys. zł z 17 lipca 2019 r. Zgodnie z postanowieniami wyżej wymienionych aneksów spółka Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. zobowiązała się do dokonania na rzecz ENEA S.A. jednorazowej spłaty pożyczek w kwocie odpowiednio 170 000 tys. zł oraz 29 000 tys. zł wraz z należnymi odsetkami w terminie do 30 czerwca 2021 r. Następnie, 30 czerwca 2021 r. ENEA S.A. i ENERGA S.A. zawarły ze spółką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. Aneks nr 2 do Umowy Pożyczki w kwocie do 340 000 tys. zł z 23 grudnia 2019 r. oraz Aneks nr 7 do Umowy Pożyczki do kwoty 58 000 tys. zł z 17 lipca 2019 r. Zgodnie z postanowieniami wyżej wymienionych aneksów spółka Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. zobowiązała się do dokonania na rzecz ENEA S.A. jednorazowej spłaty pożyczek w kwocie odpowiednio 170 000 tys. zł oraz 29 000 tys. zł wraz z należnymi odsetkami w terminie do 30 września 2021 r. 30 września 2021 r. ENEA S.A. i ENERGA S.A. zawarły ze spółką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. Aneks nr 3 do umowy pożyczki w kwocie do 340 000 tys. zł z 23 grudnia 2019 r. oraz Aneks nr 8 do umowy pożyczki w kwocie do 58 000 tys. zł z 17 lipca 2019 r. Zgodnie z postanowieniami wyżej wymienionych aneksów termin jednorazowej spłaty przez spółkę Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. pożyczek wraz z należnymi odsetkami został prolongowany do 29 października 2021 r. 29 października 2021 r. ENEA S.A. i ENERGA S.A. zawarły ze spółką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. Aneks nr 4 do umowy pożyczki w kwocie do 340 000 tys. zł z 23 w grudnia 2019 r. oraz Aneks nr 9 do umowy pożyczki w kwocie do 58 000 tys. zł z 17 lipca 2019 r. Zgodnie z postanowieniami wyżej wymienionych aneksów termin jednorazowej spłaty przez spółkę Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. pożyczek wraz z należnymi odsetkami został wydłużony do 29 kwietnia 2022 r. 25 czerwca 2021 r. doszło do zawarcia przez Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. jako sprzedającym ze spółką CCGT Ostrołęka Sp. z o.o. jako kupującym (podmiotem w 100% zależnym od ENERGA S.A.) umowy sprzedaży oraz umów towarzyszących, przedsiębiorstwa SPV (z wyłączeniem niektórych składników) przeznaczonego (służącego) do realizacji zadań gospodarczych obejmujących budowę bloku energetycznego w technologii zasilania paliwem gazowym zlokalizowanego w Ostrołęce, a następnie eksploatację tego bloku (Elektrownia Gazowa). Zbywana działalność obejmuje co do zasady wszystkie składniki majątkowe i niemajątkowe SPV wykorzystywane w dniu transakcji w związku z podejmowaniem czynności przygotowawczych do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego budowy Elektrowni Gazowej. Transakcja ma na celu umożliwienie realizacji projektu gazowego przez CCGT Ostrołęka Sp. z o.o., jako spółki, Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 38 która zastąpi Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. w realizacji inwestycji zlokalizowanej w Ostrołęce. Cena sprzedaży zbywanej działalności (wartość transakcji) szacowana jest obecnie na ok. 166 mln zł. Cena została ustalona wstępnie, jako że transakcja przewiduje zastosowanie dodatkowych przesłanek ustalenia ceny ostatecznej. 25 czerwca 2021 r. doszło także do zawarcia pomiędzy spółką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. i spółką CCGT Ostrołęka Sp. z o.o. z jednej strony, a GE Power Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, GE Steam Power Systems S.A.S. (poprzednia firma: ALSTOM Power Systems S.A.S.) z siedzibą w Boulogne-Billancourt, Francja („Wykonawca Projektu Węglowego”) oraz General Electric Global Services, GmbH z siedzibą w Baden, Szwajcaria (razem z GE Power sp. z o.o. Wykonawcą Projektu Gazowego) z drugiej strony, Dokumentu Zmiany Kontraktu z 21 lipca 2018 r. na budowę Elektrowni Ostrołęka "C" o mocy 1000 MW oraz Porozumienia w sprawie rozliczenia realizacji Projektu Węglowego. Konstrukcja Dokumentu Zmiany Kontraktu ma na celu umożliwienie realizacji Projektu Gazowego przez CCGT Ostrołęka Sp. z o.o., jako spółki, która zastąpi Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. w realizacji inwestycji zlokalizowanej w Ostrołęce, co jest związane między innymi z tym, że ENEA S.A. potwierdziła rezygnację z udziału w Projekcie Gazowym. Porozumienie dotyczące rozliczenia realizacji Projektu Węglowego reguluje prawa i obowiązki Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. oraz Wykonawcy Projektu Węglowego głównie w zakresie rozliczenia wykonywanych przez Wykonawcę Projektu Węglowego prac w ramach realizacji tego projektu, w zakresie prac budowlanych do momentu ich wstrzymania wskutek zawieszenia wykonania Kontraktu, czynności zachowawczych i zabezpieczających wykonywanych w okresie zawieszenia Kontraktu oraz prac związanych z zakończeniem prac dedykowanych dla realizacji Projektu Węglowego. Zgodnie z tym porozumieniem rozliczenie realizacji Projektu Węglowego miało nastąpić do końca 2021 r., a całkowita kwota jaką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. będzie zobowiązana zapłacić na rzecz Wykonawcy Projektu Węglowego, uwzględniając dotychczas poniesione nakłady, miała nie przekroczyć 1,35 mld zł (netto). 22 grudnia 2021 r. Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. zawarła z Wykonawcą Projektu Węglowego aneks do tego porozumienia. Aneks przedłuża termin rozliczenia do 25 marca 2022 r. i wynika ze zweryfikowanego mechanizmu rozliczania Projektu Węglowego. Całkowita kwota, jaką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. będzie zobowiązana zapłacić na rzecz Wykonawcy Projektu Węglowego nie uległa zmianie i nie przekroczy 1,35 mld zł (netto). W związku z zawarciem powyższych Porozumień oraz na podstawie stanu rozliczeń Elektrowni Ostrołęka Sp. z o.o. z Wykonawcą Projektu Węglowego, w niniejszym jednostkowym sprawozdaniu finansowym dokonano częściowego rozwiązania rezerwy na przyszłe zobowiązania inwestycyjne wobec spółki Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o., utworzonej pierwotnie w kwocie 222 200 tys. zł, o kwotę 175 707 tys. zł. Kwota ta została ujęta w jednostkowym sprawozdaniu z całkowitych dochodów w pozycji: Zmiana odpisu z tytułu utraty wartości udziałów w jednostkach zależnych, stowarzyszonych i współkontrolowanych . Wysokość rezerwy na 31 grudnia 2021 r. wynosi 46 493 tys. zł. i stanowi najlepszy możliwy szacunek w związku z niepewnością co do ostatecznych kwot rozliczenia. Zobowiązanie ENEA S.A. do zapewnienia finansowania spółce Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. wynikające z dotychczas zawartych porozumień (w szczególności z 28 grudnia 2018 r. oraz 30 kwietnia 2019 r. oraz Porozumienia rozliczeniowego), które nie zostało zrealizowane, wynosi 620 mln zł. ENEA S.A. nie posiada informacji o ewentualnych dodatkowych, poza wskazanymi powyżej, wpłatach, ani o ich terminach. 31 stycznia 2022 r. Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. rozwiązała umowę realizującą obowiązek mocowy zakontraktowany przez spółkę w wyniku rozstrzygnięcia aukcji rynku mocy na rok 2023 . Rozwiązanie umowy jest konsekwencją zmiany źródła zasilania z węglowego na gazowe w projekcie budowy i eksploatacji nowej elektrowni w Ostrołęce. 19. Zapasy Zasady rachunkowości Składniki zapasów wycenia się w cenie nabycia, na którą składa się cena zakupu powiększona o koszty poniesione na ich zakup tj. w szczególności koszty transportu do miejsca składowania lub w koszcie wytworzenia nie wyższym od ceny sprzedaży netto pomniejszone o ewentualne odpisy aktualizujące wartość zapasów. Rozchód zapasów ustala się z wykorzystaniem metody średniej ważonej ceny nabycia. W ramach zapasów Spółka wykazuje świadectwa pochodzenia energii nabyte w celu umorzenia, nabyte w celu dalszej odsprzedaży. Świadectwa pochodzenia energii - są potwierdzeniem wytworzenia energii w odnawialnym źródle energii (energia pochodząca np. z wiatru, wody, słońca, biomasy – tzw. certyfikaty zielone, energia pochodząca z biogazu rolniczego – tzw. certyfikaty błękitne). Wydaje je Prezes URE na wniosek przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się wytwarzaniem energii w odnawialnych źródłach energii i kogeneracji. Świadectwa efektywności energetycznej , czyli tzw. certyfikaty białe, są potwierdzeniem deklarowanej oszczędności energii wynikającej z podjętych przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej w trzech obszarach, tj.: zwiększenia oszczędności energii przez odbiorców końcowych, zwiększenia oszczędności energii przez urządzenia potrzeb własnych oraz zmniejszenia strat energii elektrycznej, ciepła lub gazu ziemnego w przesyle i dystrybucji. Dla wymienionych kategorii przedsięwzięć przeprowadzane są przez Prezesa URE przetargi na tzw. białe certyfikaty. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 39 Wydaje je Prezes URE na wniosek podmiotu, który wygrał przetarg. Prawa majątkowe wynikające ze świadectwa pochodzenia energii i świadectwa efektywności energetycznej powstają z chwilą zapisania w rejestrach świadectw pochodzenia energii oraz świadectw efektywności energetycznej, prowadzonych przez Towarową Giełdę Energii S.A. (TGE S.A.). Prawa te są zbywalne i stanowią towar giełdowy. Przeniesienie praw następuje z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu w rejestrze świadectw pochodzenia energii lub w rejestrze świadectw efektywności energetycznej. Prawa majątkowe wygasają w momencie ich umorzenia. Świadectwa pochodzenia nabyte wycenia się według ceny nabycia, pomniejszonej o ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości. Zgodnie z zapisami Ustawy Prawo energetyczne oraz Ustawy o efektywności energetycznej, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się obrotem energią i sprzedające tę energię odbiorcom końcowym, jest obowiązane: a) uzyskać i przedstawić do umorzenia Prezesowi URE świadectwa pochodzenia energii oraz świadectwa efektywności energetycznej lub b) uiścić opłaty zastępcze. Spółka ma obowiązek uzyskać i przedstawić do umorzenia: a) świadectwa pochodzenia energii odpowiadające wielkościom ustalonym w rozporządzeniach do Prawa energetycznego, jako procent ogólnej sprzedaży energii dla odbiorców końcowych, b) świadectwa efektywności energetycznej o wartości wyrażonej w tonach oleju ekwiwalentnego [toe], nie większej niż 3% ilorazu kwoty przychodu ze sprzedaży energii elektrycznej odbiorcom końcowym, osiągniętego za dany rok, w którym obowiązek ten jest realizowany i jednostkowej opłaty zastępczej. Kwotę przychodu ze sprzedaży energii elektrycznej odbiorcom końcowym osiągniętą za dany rok rozliczeniowy pomniejsza się o kwoty i koszty, o których mowa w art. 12 ust. 4 Ustawy o efektywności energetycznej. Wielkość obowiązku w poszczególnych latach rozliczeniowych określana jest w rozporządzeniu do Ustawy o efektywności energetycznej. Termin wykonania obowiązku umorzenia świadectw pochodzenia energii i świadectw efektywności energetycznej lub poniesienia opłat zastępczych za dany rok wynika z obowiązujących przepisów prawa. Spółka przedstawia Prezesowi URE świadectwa pochodzenia energii i świadectwa efektywności energetycznej do umorzenia, w cyklach miesięcznych, w celu realizacji obowiązku za dany rok obrotowy. W księgach rachunkowych ujęcie w kosztach umorzenia świadectw pochodzenia energii i świadectw efektywności energetycznej następuje na podstawie decyzji o umorzeniu wydanej przez Prezesa URE, z zastosowaniem rozchodu według metody średniej ważonej. W przypadku braku na dzień sprawozdawczy wystarczającej ilości świadectw wymaganych do wypełnienia obowiązków nałożonych przez Prawo energetyczne i Ustawę o efektywności energetycznej, Spółka tworzy rezerwy na umorzenie świadectw pochodzenia energii i świadectw efektywności energetycznej lub uiszczenie opłat zastępczych. Istotne osądy i szacunki Ustalenie odpisów aktualizujących wartość zapasów wymaga oszacowania ich wartości netto możliwych do uzyskania bazując na najbardziej aktualnych cenach sprzedaży na moment dokonania szacunków. Zapasy Stan na 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Świadectwa pochodzenia energii 135 083 65 489 Towary 694 211 Razem 135 777 65 700 Na zapasach nie ustanowiono zabezpieczeń. Świadectwa pochodzenia energii Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Wartość netto na początek okresu 65 489 216 449 Nabycie 455 705 339 953 Umorzenie (386 111) (490 913) Wartość netto na koniec okresu 135 083 65 489 Koszty związane z umorzeniem świadectw pochodzenia energii prezentowane są w pozycji: Zakup energii i gazu na potrzeby sprzedaży. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 40 20. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności Zasady rachunkowości Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności Należności handlowe ujmuje się początkowo w cenie transakcyjnej, a następnie wycenia się je według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej, z uwzględnieniem odpisów z tytułu utraty wartości. W sytuacji, gdy nie ma żadnych różnic między wartością początkową należności i kwotą (kwotami) w terminie (terminach) wymagalności (zapłaty), odsetki naliczone stopą efektywną nie pojawiają się. Odpis z tytułu utraty wartości należności określony jest na podstawie oczekiwanych strat kredytowych. Oczekiwane straty kredytowe uwzględniają zarówno zaistniałe już zdarzenia niewykonania zobowiązania przez kontrahentów, jak również potencjalne, oszacowane straty kredytowe. Odpis tworzy się w ciężar kosztów ujętych w sprawozdaniu z całkowitych dochodów na koniec każdego okresu sprawozdawczego. Istotne osądy i szacunki Odpisy aktualizujące należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności Odpis z tytułu utraty wartości należności określony jest na podstawie oczekiwanych strat kredytowych. Oczekiwane straty kredytowe uwzględniają zarówno zaistniałe już zdarzenia niewykonania zobowiązania przez kontrahentów, jak również potencjalne, oszacowane straty kredytowe . Potencjalne straty kredytowe szacowane są z uwzględnieniem rodzaju, wieku, etapu egzekwowania należności, przy czym etapy postępowania to: należność bieżąca, należność przeterminowana przed przekazaniem do sądu, należność w postepowaniu sądowym lub komorniczym, należność w upadłości lub ugodzie sądowej. Należności odpisywane są w koszty na podstawie obowiązujących wewnętrznych regulacji z uwzględnieniem zapisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności Stan na 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Krótkoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności Należności z tytułu dostaw i usług 1 604 518 1 189 940 Należności z tyt. podatków (z wyłączeniem podatku dochodowego) 65 835 - Inne należności 172 606 172 887 Zaliczki 231 519 77 994 Krótkoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności brutto 2 074 478 1 440 821 Minus: odpis aktualizujący wartość należności (65 025) (59 450) Krótkoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności netto 2 009 453 1 381 371 W pozycji: Inne należności najistotniejszą wartość stanowią należności wynikające z rozliczeń w ramach Podatkowej Grupy Kapitałowej. Saldo zaliczek to przede wszystkim zaliczki na poczet wydatków ENEA Trading Sp. z o.o. związanych z zakupem energii elektrycznej na Towarowej Giełdzie Energii z terminem dostawy w pierwszej dekadzie stycznia 2022 r. Odpisy aktualizujące są tworzone głównie od należności handlowych. 21. Spółka jako leasingodawca / subleasingodawca finansowy lub operacyjny Zasady rachunkowości Spółka jako leasingodawca dokonuje klasyfikacji leasingu jako leasing finansowy lub leasing operacyjny. ENEA S.A. ujmuje przychody z tytułu leasingu operacyjnego jako przychód metodą liniową przez okres trwania leasingu. Spółka (jako leasingodawca) przy leasingu finansowym przestaje ujmować leasingowany składnik aktywów jako składnik rzeczowych aktywów trwałych i ujmuje należności z tytułu leasingu finansowego w kwocie równej inwestycji leasingowej netto. Ujmowanie przychodów finansowych przebiega w sposób odzwierciedlający stałą okresową stopę Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 41 zwrotu na inwestycji leasingowej netto dokonanej przez leasingodawcę w ramach leasingu finansowego. Opłaty leasingowe dotyczące danego okresu sprawozdawczego zmniejszają inwestycję leasingową brutto, obniżając zarówno należność główną jak i kwotę niezrealizowanych przychodów finansowych. Spółka występująca jako pośredni leasingodawca ujmuje główną umowę leasingową i umowę subleasingu jako dwie odrębne umowy. Wycena głównej umowy leasingowej, tj. wycena prawa do korzystania ze składnika aktywów i zobowiązania z tytułu leasingu, odbywa się zgodnie z metodologią wyceny standardowych umów leasingowych. Spółka (pośredni leasingodawca) klasyfikuje umowę subleasingu jako leasing finansowy lub leasing operacyjny w odniesieniu do prawa do użytkowania wynikającego z głównej umowy leasingowej. Umowy subleasingu, których okres trwania stanowi istotną część okresu leasingu głównej umowy leasingu, klasyfikowane są jako leasing finansowy. W przeciwnym razie umowa subleasingu jest umową leasingu operacyjnego. Spółka (pośredni leasingodawca) w czasie trwania umowy subleasingu, rozpoznaje zarówno przychody z tytułu odsetek w umowie subleasingu jak i koszty z tytułu odsetek w umowie głównej leasingu, które są prezentowane w szyku rozwartym. Spółka (pośredni leasingodawca) ujmuje należności z tytułu subleasingu w kwocie sumy minimalnych należnych subleasingodawcy opłat leasingowych wynikających z umowy subleasingu finansowego zdyskontowanych o stopę procentową subleasingu. W oparciu o przyjętą stopę dyskontową następuje również podział stałej raty leasingowej wynikającej z umowy na część kapitałową oraz część odsetkową. Część kapitałowa pomniejsza wartość należności z tytułu subleasingu natomiast część odsetkowa jest ujmowana w rachunku wyników. W momencie zawarcia przez Spółkę umowy subleasingu, która jest umową leasingu operacyjnego, Spółka (pośredni leasingodawca) kontynuuje ujmowanie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zobowiązania z tytułu leasingu oraz prawa do korzystania ze składnika aktywów. Spółka, występująca w roli leasingodawcy, nie ma możliwości skorzystania z praktycznego zwolnienia z wydzielenia komponentów leasingowych i nieleasingowych. Spółka musi alokować łączne wynagrodzenie z umowy do komponentów leasingowych i nieleasingowych w oparciu o jednostkowe ceny sprzedaży poszczególnych komponentów. Jednostkowe ceny sprzedaży mogą wynikać z cenników, na bazie których Spółka przygotowuje swoje oferty. Dla komponentów nieleasingowych zastosowanie ma MSSF 15 Przychody z umów z klientami . Ogólne informacje dotyczące ENEA S.A. jako leasingodawcy ENEA S.A. występuje głównie jako leasingodawca w umowach ENEA Smart. Umowy te są zaklasyfikowane jako leasing finansowy, Spółka z tego tytułu rozpoznaje przychody z tytułu odsetek. 21.1. Spółka jako leasingodawca / subleasingodawca finansowy Uzgodnienie niezdyskontowanych umownych opłat leasingowych z inwestycją leasingową netto Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Niezdyskontowane umowne opłaty leasingowe 1 677 4 501 Niezrealizowane przychody finansowe (efekt dyskontowy) (670) (714) Zdyskontowane umowne opłaty leasingowe (inwestycja leasingowa netto) 1 007 3 787 Niezdyskontowane umowne opłaty z tytułu leasingu finansowego (podział dotyczy okresu, jaki pozostał do wygaśnięcia umów) Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Poniżej jednego roku 1 203 3 818 Od jednego do pięciu lat 474 683 Wartość niezdyskontowanych umownych opłat z tytułu leasingu finansowego 1 677 4 501 Przychody związane z umowami leasingu finansowego Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Przychody odsetkowe z tytułu leasingu finansowego 771 645 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 42 21.2. Spółka jako leasingodawca / subleasingodawca operacyjny Niezdyskontowane umowne opłaty z tytułu leasingu operacyjnego (podział dotyczy okresu, jaki pozostał do wygaśnięcia umów) Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Poniżej jednego roku 175 240 Od jednego do pięciu lat 131 306 Wartość niezdyskontowanych umownych opłat z tytułu leasingu operacyjnego 306 546 Przychody związane z umowami leasingu operacyjnego Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Przychody z tytułu leasingu operacyjnego 243 312 22. Aktywa i zobowiązania z tytułu umów z klientami Zasady rachunkowości Spółka ujmuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej składnik aktywów z tytułu umowy będący prawem Spółki do wynagrodzenia w zamian za dobra lub usługi, które Spółka przekazała klientowi. Aktywo ujmowane jest w przypadku, gdy Spółka spełniła zobowiązanie, dokonując przekazania dóbr lub usług klientowi, zanim klient zapłacił wynagrodzenie lub przed terminem jego wymagalności. Spółka ujmuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zobowiązanie z tytułu umowy będące obowiązkiem Spółki do przekazania na rzecz klienta dóbr lub usług, w zamian za które Spółka otrzymała wynagrodzenie (lub kwota wynagrodzenia jest należna) od klienta. Jeżeli klient dokonał płatności wynagrodzenia lub Spółka ma prawo do kwoty wynagrodzenia, które jest bezwarunkowe (tj. należność), zanim Spółka przekazała dobra lub usługi klientowi, Spółka przedstawia umowę jako zobowiązanie z tytułu umowy w chwili dokonania płatności lub, gdy płatność staje się należna (w zależności od tego, co nastąpi wcześniej). Istotne osądy i szacunki Niezafakturowane przychody ze sprzedaży na koniec okresu obrotowego Oszacowanie wielkości sprzedaży energii nierozliczonej odbywa się na podstawie szacowanego zużycia energii elektrycznej w okresie od dnia ostatniego odczytu rozliczeniowego do końca okresu obrotowego (nota 8 ). Aktywa i zobowiązania z tytułu umów z klientami Aktywa z tytułu umów z klientami Zobowiązania z tytułu umów z klientami Stan na 1 stycznia 2020 215 223 12 631 Zmiana stanu należności niezafakturowanych 13 731 - Zmiana odpisu aktualizującego (49) - Pozostałe zmiany - 19 658 Stan na 31 grudnia 2020 228 905 32 289 Zmiana stanu należności niezafakturowanych 71 302 - Zmiana odpisu aktualizującego (1) - Korekty, przedpłaty - 13 819 Stan na 31 grudnia 2021 300 206 46 108 Saldo aktywów z tytułu umów z klientami obejmuje przede wszystkim niezafakturowaną sprzedaż energii elektrycznej, natomiast saldo zobowiązań z tytułu umów z klientami obejmuje przede wszystkim zobowiązania wynikające z korekt sprzedaży związane m.in. z Ustawą o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw, a także przedpłaty. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 43 23. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Zasady rachunkowości Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują środki pieniężne na rachunku bankowym, depozyty bankowe płatne na żądanie, inne krótkoterminowe inwestycje o pierwotnym terminie wymagalności do trzech miesięcy oraz o dużej płynności. Środki pieniężne w kasie wyceniane są na każdy dzień bilansowy w wartości nominalnej. Środki pieniężne na rachunku bankowym, depozyty bankowe płatne na żądanie oraz inne krótkoterminowe inwestycje o pierwotnym terminie wymagalności do trzech miesięcy oraz o dużej płynności wyceniane są na każdy dzień bilansowy w zamortyzowanym koszcie (w wartości nominalnej/początkowej powiększonej o naliczone do dnia bilansowego odsetki, skorygowanej o odpis na oczekiwane straty kredytowe). W środkach pieniężnych i ich ekwiwalentach wykazywane są środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania, w tym środki pieniężne stanowiące zabezpieczenie rozliczeń z IRGiT. Istotne osądy i szacunki Zgodnie z przyjętymi przez ENEA S.A. zasadami oceny ryzyka kredytowego oraz zapisami MSSF 9 w zakresie oceny utraty wartości środków pieniężnych i ich ekwiwalentów na 31 grudnia 2021 r. potencjalny wpływ został oszacowany przez Spółkę jako nieistotny. Prezentacja depozytów w IRGiT Są to środki pieniężne stanowiące zabezpieczenie rozliczeń z Izbą Rozliczeniową Giełd Towarowych S.A., które podlegają ocenie co do możliwości ich uwolnienia bez ponoszenia istotnej straty. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Stan na 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Środki pieniężne w banku 539 411 70 580 w tym split payment 37 901 30 035 Inne środki pieniężne 466 070 460 088 - lokaty 460 397 450 013 - inne 5 673 10 075 Razem środki pieniężne i ich ekwiwalenty 1 005 481 530 668 Cash pooling (1 105 251) (152 574) Środki pieniężne wykazane w rachunku przepływów pieniężnych (99 770) 378 094 Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania z tytułu split payment – VAT rozdzielona płatność na 31 grudnia 2021 r. wynosiły 37 901 tys. zł (na 31 grudnia 2020 r. wynosiły 30 035 tys. zł), depozyt w IRGiT na 31 grudnia 2021 r. wynosił 500 tys. zł (na 31 grudnia 2020 r. 6 500 tys. zł). Na środkach pieniężnych nie ustanowiono zabezpieczeń. Zasady rachunkowości Kapitał podstawowy Kapitał podstawowy Spółki wykazywany jest w wysokości określonej i wpisanej w krajowym rejestrze sądowym, skorygowany odpowiednio o skutki hiperinflacji i rozliczenie skutków transakcji wydzielenia, połączenia i nabycia spółek. Podwyższenie kapitału podstawowego, które na koniec okresu sprawozdawczego zostało pokryte, a które oczekuje na rejestrację w krajowym rejestrze sądowym, jest również prezentowane jako kapitał podstawowy. 24. Kapitał własny Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 44 Kapitał własny Stan na 31 grudnia 2021 Seria akcji Liczba akcji (w sztukach) Wartość nominalna 1 akcji (w złotych) Wartość księgowa Seria „A” 295 987 473 1 295 988 Seria „B” 41 638 955 1 41 639 Seria „C” 103 816 150 1 103 816 Liczba akcji razem 441 442 578 Kapitał zakładowy razem 441 443 Kapitał zakładowy (wartość nominalna) 441 443 Kapitał z rozliczenia połączenia 38 810 Kapitał zakładowy z tytułu przeszacowania o efekt hiperinflacji 107 765 Kapitał zakładowy razem 588 018 Kapitał z nadwyżki ceny emisyjnej nad wartością nominalną akcji 3 687 993 Kapitał rezerwowy z wyceny instrumentów zabezpieczających 109 277 Kapitał rezerwowy i pozostałe kapitały 5 974 031 Zyski zatrzymane 444 426 Kapitał własny razem 10 803 745 Stan na 31 grudnia 2020 Seria akcji Liczba akcji (w sztukach) Wartość nominalna 1 akcji (w złotych) Wartość księgowa Seria „A” 295 987 473 1 295 988 Seria „B” 41 638 955 1 41 639 Seria „C” 103 816 150 1 103 816 Liczba akcji razem 441 442 578 Kapitał zakładowy razem 441 443 Kapitał zakładowy (wartość nominalna) 441 443 Kapitał z rozliczenia połączenia 38 810 Kapitał zakładowy z tytułu przeszacowania o efekt hiperinflacji 107 765 Kapitał zakładowy razem 588 018 Kapitał z nadwyżki ceny emisyjnej nad wartością nominalną akcji 4 627 673 Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów finansowych (17 036) Kapitał rezerwowy z wyceny instrumentów zabezpieczających (105 534) Kapitał rezerwowy i pozostałe kapitały 5 974 031 Skumulowane straty (939 680) Kapitał własny razem 10 127 472 kapitał zakładowy w całości został wpłacony 19 stycznia 2022 r. Zarząd ENEA S.A. podjął uchwałę w sprawie zainicjowania procesu podwyższenia kapitału zakładowego Spółki o kwotę nie niższą niż 1,00 zł oraz nie wyższą niż 88 289 tys. zł, tj. do kwoty nie wyższej niż 529 731 tys. zł, poprzez emisję nie mniej niż 1, ale nie więcej niż 88 288 515 akcji zwykłych na okaziciela serii D o wartości nominalnej 1,00 zł każda ("Akcje Serii D"), która będzie skierowana do inwestorów spełniających kryteria określone w uchwale w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego w drodze emisji Akcji Serii D z wyłączeniem w całości prawa poboru wszystkich Akcji Serii D, dla dotychczasowych akcjonariuszy Spółki. Emisja będzie miała charakter subskrypcji prywatnej zgodnie z art. 431 § 2 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych, przeprowadzonej w drodze oferty publicznej zwolnionej z obowiązku opublikowania prospektu w rozumieniu właściwych przepisów prawa bądź innego dokumentu informacyjnego. W związku z powyższym, 19 stycznia 2022 r. Zarząd zwołał Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki, którego porządek obrad przewiduje podjęcie uchwały w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego poprzez emisję Akcji Serii D, z wyłączeniem w całości prawa poboru. Nowo emitowane Akcje Serii D będą stanowiły mniej niż 20% akcji Spółki dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym. Celem emisji Akcji Serii D jest pozyskanie środków na finansowanie projektów inwestycyjnych w Obszarze Dystrybucji Grupy Kapitałowej ENEA (m.in. rozbudowa i modernizacja sieci wysokiego i średniego napięcia, instalacja liczników zdalnego odczytu oraz przyłączanie do sieci nowych odbiorców), realizowanych przez ENEA Operator Sp. z o.o., z wyłączeniem możliwości finansowania aktywów węglowych. Realizacja wskazanych projektów wpisuje się w założenia Strategii Grupy Kapitałowej ENEA oraz ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego oraz ciągłych i niezawodnych dostaw energii elektrycznej na obszarze działania ENEA Operator Sp. z o.o. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 45 Zarząd ENEA S.A. wystąpił z wnioskiem do Rady Nadzorczej Spółki o wyrażenie opinii dotyczącej podwyższenia kapitału zakładowego, jako sprawy przedstawianej do rozpatrzenia Walnemu Zgromadzeniu Spółki. 26 stycznia 2022 r. Rada Nadzorcza pozytywnie zaopiniowała tę sprawę. Ponadto, 21 stycznia 2022 r. ENEA S.A. złożyła wniosek do Prezesa Rady Ministrów o objęcie przez Skarb Państwa Akcji Serii D za łączną kwotę nie wyższą niż 899 660 tys. zł, w zamian za wkład pieniężny pochodzący ze środków funduszu reprywatyzacji, o którym mowa w art. 56 ust. 1 ustawy z 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników ("Wniosek"). Spółka wnioskuje do Skarbu Państwa o objęcie nie mniej niż 45 470 725 (to jest liczby Akcji Serii D proporcjonalnej do obecnego udziału Skarbu Państwa w łącznej liczbie akcji Spółki) i nie więcej niż 88 288 515 Akcji Serii D (to jest maksymalnej emitowanej liczbie Akcji Serii D). Ostateczna liczba Akcji Serii D, które w przypadku pozytywnego rozpatrzenia Wniosku obejmie Skarb Państwa będzie uzależniona od popytu na Akcje Serii D zgłoszonego przez innych uprawnionych inwestorów w procesie budowania księgi popytu na zasadach określonych w uchwale w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego Spółki w drodze emisji Akcji Serii D. Wniosek został złożony na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 23 grudnia 2021 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania w zakresie nabywania lub obejmowania przez Skarb Państwa akcji ze środków Funduszu Reprywatyzacji w latach 2021-2022. 25. Dywidenda Zasady rachunkowości Płatność dywidend na rzecz akcjonariuszy ujmuje się jako zobowiązanie w sprawozdaniu finansowym Spółki w okresie, w którym nastąpiło ich zatwierdzenie. Przychody z tytułu dywidend ujmuje się w momencie nabycia prawa do otrzymania płatności. Przychody z tytułu dywidend prezentowane są w sprawozdaniu z całkowitych dochodów poniżej zysku operacyjnego. Decyzję w sprawie podziału zysku za rok 2021 podejmą akcjonariusze na Zwyczajnym Walnym Zgromadzeniu w 2022 r. Zarząd przedstawi rekomendację co do sposobu podziału zysku w II kwartale 2022 r. 17 czerwca 2021 r. Zwyczajne Walne Zgromadzenie ENEA S.A. podjęło uchwałę nr 6 w sprawie pokrycia straty netto za rok obrotowy obejmujący okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r., zgodnie z którą strata netto w kwocie 3 356 750 tys. zł została pokryta z zysków zatrzymanych w kwocie 2 417 070 tys. zł oraz z kapitału zapasowego w kwocie 939 680 tys. zł. 30 lipca 2020 r. Zwyczajne Walne Zgromadzenie ENEA S.A. podjęło uchwałę nr 6 w sprawie podziału zysku netto za rok obrotowy obejmujący okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r., zgodnie z którą 100% zysku netto za rok 2019 zostało przekazane na kapitał rezerwowy z przeznaczeniem na finansowanie inwestycji. 26. Polityka zarządzania kapitałem Podstawowym założeniem Spółki w zakresie zarządzania źródłami finansowania jest uzyskanie optymalnej struktury pasywów w celu obniżenia kosztu finansowania działalności, zapewnienia ratingu kredytowego na poziomie inwestycyjnym i źródeł finansowania dla działalności operacyjnej i inwestycyjnej Spółki oraz jej spółek zależnych. Realizowane działania w tym zakresie zmierzają także do zapewnienia bezpieczeństwa finansowego Spółki i satysfakcjonującej wartości dla akcjonariuszy . Przy optymalizowaniu struktury pasywów poprzez stosowanie dźwigni finansowej istotne jest utrzymanie bazy kapitałowej na poziomie pozwalającym na budowanie zaufania ze strony inwestorów, kredytodawców oraz rynku. ENEA S.A. monitoruje efektywność i stabilność kapitałów przy pomocy wskaźnika zadłużenia oraz wskaźników rentowności kapitału. Celem Spółki jest zwiększanie efektywności kapitału przy jednoczesnym jego utrzymaniu na bezpiecznym poziomie. 27. Zobowiązania z tytułu zadłużenia Zasady rachunkowości Zobowiązania finansowe w tym kredyty, pożyczki i papiery dłużne W momencie początkowego ujęcia, wszystkie kredyty, pożyczki i papiery dłużne są ujmowane według wartości godziwej, pomniejszonej o koszty związane z uzyskaniem finansowania. Po początkowym ujęciu zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek i papierów dłużnych są wyceniane według zamortyzowanego kosztu, przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej. Przy ustalaniu zamortyzowanego kosztu uwzględnia się koszty związane z uzyskaniem finansowania oraz dyskonta i premie uzyskane przy rozliczeniu zobowiązania. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 46 Zobowiązania finansowe obejmujące kredyty, pożyczki oraz papiery dłużne klasyfikowane są na moment początkowego ujęcia do następujących kategorii: − zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, − zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie. Zasady rachunkowości dotyczące zobowiązań finansowych zostały szerzej opisane w części dotyczącej instrumentów finansowych i wartości godziwej (nota 31 ), natomiast zobowiązania z tytułu leasingu w nocie prawa do korzystania ze składnika aktywów (nota 16 ). Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe Stan na 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Kredyty bankowe 1 482 757 1 685 532 Obligacje 2 938 217 4 874 054 Długoterminowe 4 420 974 6 559 586 Kredyty bankowe 207 055 206 520 Obligacje 1 957 437 1 003 999 Krótkoterminowe 2 164 492 1 210 519 Razem 6 585 466 7 770 105 Zgodnie z przyjętym modelem finansowania ENEA S.A. w celu zapewnienia finansowania bieżącej działalności oraz potrzeb inwestycyjnych spółek należących do Grupy Kapitałowej ENEA zawiera z zewnętrznymi instytucjami finansowymi umowy dotyczące programów emisji obligacji i/lub umowy kredytowe. Kredyty i pożyczki Poniżej przedstawiono zestawienie kredytów i pożyczek w Spółce: Lp. Spółka Podmiot udzielający Data zawarcia umowy Łączna kwota umowy Wartość zadłużenia na 31 grudnia 2021 (kapitał) Wartość zadłużenia na 31 grudnia 2020 (kapitał) Oprocento- wanie Termin ostatecznej spłaty 1. ENEA S.A. EBI 18 października 2012 r. (A) oraz 19 czerwca 2013 r. (B) 1 425 000 888 130 1 013 543 Stała stopa procentowa lub WIBOR 6M +marża 17 czerwca 2030 r. 2. ENEA S.A. EBI 29 maja 2015 r. (C) 946 000 800 500 878 500 Stała stopa procentowa lub WIBOR 6M +marża 15 września 2032 r. 3. ENEA S.A. PKO BP S.A. 28 stycznia 2014 r., Aneks nr 2 z 4 grudnia 2019 r. 300 000 - - WIBOR 1M +marża 31 grudnia 2022 r. 4. ENEA S.A. Bank Pekao S.A. 28 stycznia 2014 r., Aneks nr 2 z 4 grudnia 2019 r. 150 000 - - WIBOR 1M +marża 31 grudnia 2022 r. 5. ENEA S.A. BGK 7 września 2020 r. 250 000 - - WIBOR 1M +marża 7 września 2022 r. Razem 3 071 000 1 688 630 1 892 043 Koszty transakcyjne oraz efekt wyceny według efektywnej stopy procentowej 1 182 9 Razem 3 071 000 1 689 812 1 892 052 ENEA S.A. posiada obecnie umowy kredytowe zawarte z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EBI) na łączną kwotę 2 371 000 tys. zł (Umowa A 950 000 tys. zł i Umowa B 475 000 tys. zł oraz Umowa C 946 000 tys. zł). Środki pozyskane z EBI zostały przeznaczone na sfinansowanie wieloletniego planu inwestycyjnego dotyczącego modernizacji i rozbudowy sieci energetycznych ENEA Operator Sp. z o.o. Środki z Umowy A, B i C zostały w pełni wykorzystane. Oprocentowanie kredytów jest stałe lub zmienne. W 2021 r. ENEA S.A. nie zawierała nowych umów kredytowych. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 47 8 marca 2022 r. ENEA S.A. zawarła aneks nr 1 do umowy kredytu otwartego w rachunku bieżącym z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, zwiększający maksymalny dostępny limit kredytowy z 250 000 tys. zł do 750 000 tys. zł oraz wydłużający termin ostatecznej spłaty z 7 września 2022 r. do 28 października 2022 r. Programy emisji obligacji Poniżej przedstawiono zestawienie obligacji wyemitowanych przez ENEA S.A.: Lp. Nazwa programu emisji obligacji Data zawarcia Programu Kwota Programu Wartość wyemitowanych niewykupionych obligacji na 31 grudnia 2021 Wartość wyemitowanych niewykupionych obligacji na 31 grudnia 2020 Oprocentowanie Termin wykupu 1. Umowa Programu Emisji Obligacji zawarta z PKO BP S.A., Bankiem Pekao S.A., Santander BP S.A., Citi BH S.A. 21 czerwca 2012 r. 3 000 000 1 799 000 2 140 000 WIBOR 6M +marża Jednorazowy wykup danej serii - w czerwcu 2021 r. dokonano wykupu 341 mln zł, kolejny wykup w czerwcu 2022 r. 2. Umowa Programu Emisji Obligacji zawarta z Bankiem Gospodarstwa Krajowego 15 maja 2014 r. 1 000 000 640 000 720 000 WIBOR 6M +marża Wykup w ratach, ostatnia rata płatna w grudniu 2026 r. 3. Umowa Programu Emisji Obligacji zawarta z PKO BP S.A., Bankiem Pekao S.A. oraz mBankiem S.A. 30 czerwca 2014 r. 5 000 000 2 000 000 2 500 000 WIBOR 6M +marża Jednorazowy wykup danej serii – we wrześniu 2021 r. przypadało do wykupu 500 mln zł. Pozostałe 2 000 mln zł – wykup w czerwcu 2024 r. 4. Umowa Programu Emisji Obligacji zawarta z Bankiem Gospodarstwa Krajowego 3 grudnia 2015 r. 700 000 456 669 532 779 WIBOR 6M +marża Wykup w ratach, ostatnia rata płatna we wrześniu 2027 r. Razem 9 700 000 4 895 669 5 892 779 Koszty transakcyjne oraz efekt wyceny według efektywnej stopy procentowej (15) (14 726) Razem 9 700 000 4 895 654 5 878 053 W okresie 12 miesięcy, zakończonym 31 grudnia 2021 r., ENEA S.A. nie zawierała nowych umów programowych dotyczących emisji obligacji. 11 maja 2021 r. Zarząd ENEA S.A. podjął decyzję o dokonaniu częściowego odkupu obligacji serii ENEA0921 przed terminem zapadalności w celu ich umorzenia w kwocie głównej 350 000 tys. zł powiększonej o należne odsetki oraz premię dla posiadaczy. Obligacje serii ENEA0921 zostały wyemitowane 16 września 2015 r. w kwocie 500 000 tys. zł na podstawie „Umowy Programowej dotyczącej Programu Emisji Obligacji do kwoty 5 000 000 tys. zł z 30 września 2014 r.” z późniejszymi zmianami. Pozostała część obligacji serii ENEA0921 o wartości nominalnej 150 000 tys. zł została wykupiona w dniu zapadalności tj. 16 września 2021 r. Transakcje zabezpieczające ryzyko stopy procentowej oraz transakcje zabezpieczające ryzyko walutowe Transakcje te zostały opisane w nocie 34.4 i 34.5 . Warunki finansowania – kowenanty Umowy finansowania przewidują konieczność spełnienia przez ENEA S.A. i Grupę Kapitałową ENEA między innymi określonych wskaźników finansowych. Na dzień sporządzenia niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego oraz w trakcie roku 2021 ENEA S.A. nie naruszyła zapisów umów kredytowych, na podstawie których byłaby zobowiązana do wcześniejszej spłaty zadłużenia długoterminowego. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 48 Zobowiązania z tytułu leasingu Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Zobowiązania z tytułu leasingu Odsetki Razem Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego Odsetki Razem Poniżej jednego roku 2 576 853 3 429 5 431 774 6 205 Od jednego do pięciu lat 12 790 3 609 16 399 1 205 3 357 4 562 Powyżej pięciu lat 24 722 25 568 50 290 24 679 26 326 51 005 Razem 40 088 30 030 70 118 31 315 30 457 61 772 Przedmiotem umów objętych przepisami MSSF 16 są umowy leasingu (samochody osobowe), prawa wieczystego użytkowania gruntów, umowy najmu dzierżawy spełniające definicję leasingu (powierzchnie biurowe w budynkach). Spółka wyznacza czas leasingu tj. nieodwołalny okres leasingu, łącznie z: a) okresem dotyczącym opcji przedłużenia umowy leasingu, jeżeli jest wystarczająco pewne, że Spółka skorzysta z tego prawa; b) okresem dotyczącym opcji wypowiedzenia umowy leasingu, jeżeli jest wystarczająco pewne, że Spółka nie skorzysta z tego prawa. Spółka dla umów leasingowych, przyjmuje okres leasingu zgodny z okresem umowy. Dla umów zawartych na czas nieokreślony, Spółka ustala minimalny okres przywiązania obu stron do umowy. Jeśli Spółka nie jest w stanie określić jak długo ma zamiar korzystać ze składnika aktywów, a taki szacunek mógłby zostać potraktowany jako okres leasingu w przypadku umów na czas nieokreślony, Spółka przyjmuje, że nieodwoływalnym okresem umowy będzie okres wypowiedzenia tej umowy. W przypadku prawa do wieczystego użytkowania gruntów, Spółka określa okres leasingu zgodnie z okresem, na który prawo zostało przyznane. Przedmiotem leasingu w 2021 r. był również najem miejsc parkingowych. Koszty związane z umowami leasingu Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Koszty odsetkowe od zobowiązań z tytułu leasingu (751) (963) Koszty zmiennych płatności leasingowych nieujętych w wycenie zobowiązań z tytułu leasingu (28) - Razem (779) (963) Bieżąca wartość przyszłych płatności z tytułu leasingu obliczana jest z zastosowaniem stopy leasingu. W przypadku, gdy stopa leasingu nie jest znana, Spółka stosuje krańcową stopę procentową, czyli stopę, do której zapłaty byłaby zobowiązana w oparciu o podobną umowę leasingową lub, gdy nie można jej ustalić, stopę procentową, na dzień rozpoczęcia leasingu, przy której ENEA S.A. musiałaby dokonać pożyczki środków niezbędnych do zakupu podobnego składnika aktywów, na podobny okres i przy zachowaniu podobnych zabezpieczeń. Spółka ma możliwości skorzystania z praktycznego zwolnienia i może nie stosować modelu ujmowania leasingu w odniesieniu do: a) leasingu krótkoterminowego (na okres leasingu 12 miesięcy lub mniej, umowa nie zawiera prawa wykupu aktywa), b) leasingu niskocennych aktywów, których wartość początkowa w przypadku nowych aktywów nie przekracza kwoty 10 tys. zł (nawet jeśli ich wartość jest istotna po zagregowaniu). W przypadku, gdy Spółka zdecyduje się na zastosowanie zwolnienia, wówczas rozpoznaje płatności leasingowe, jako koszt zgodnie z metodą liniową przez okres leasingu lub według innej metody, jeżeli lepiej odzwierciedla korzyści Spółki. Zwolnienie nie dotyczy sytuacji, w której Spółka przekazuje składnik aktywów w subleasing lub spodziewa się przekazania. Ogólne informacje dotyczące Spółki jako leasingobiorcy W Spółce nie występują istotne przyszłe wypływy pieniężne, które nie byłyby uwzględnione w wycenie zobowiązania leasingowego oraz kowenanty nałożone przez leasingodawców. ENEA S.A. w 2021 r. nie była stroną umowy leasingu zwrotnego. Przyszłe zobowiązania z tytułu umów najmu i dzierżawy niebędących leasingiem (podział dotyczy okresu, jaki pozostał do wygaśnięcia umów) Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Poniżej jednego roku 77 80 Wartość przyszłych zobowiązań z tytułu umów najmu i dzierżawy niebędących leasingiem 77 80 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 49 28. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania Zasady rachunkowości Zobowiązania handlowe i pozostałe zobowiązania zaklasyfikowane jako zobowiązania finansowe ujmuje się początkowo według wartości godziwej, która odpowiada wartości nominalnej, pomniejszonej o koszty transakcyjne, a następnie wycenia się je według zamortyzowanego kosztu, metodą efektywnej stopy procentowej. Pozostałe zobowiązania niestanowiące zobowiązań finansowych ujmuje się początkowo w wartości nominalnej i wycenia się na dzień kończący okres sprawozdawczy w kwocie wymagalnej zapłaty. Stan na 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Krótkoterminowe zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania, w tym: Zobowiązania z tytułu dostaw i usług 807 595 348 549 Zobowiązania z tytułu podatków (z wyłączeniem podatku dochodowego) 14 571 84 857 Zobowiązania z tytułu zakupu rzeczowych i niematerialnych aktywów trwałych 407 455 Inne 5 436 4 380 Razem 828 009 438 241 29. Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych Zasady rachunkowości Krótkoterminowe świadczenia pracownicze Do krótkoterminowych świadczeń pracowniczych ENEA S.A. zalicza między innymi: wynagrodzenia miesięczne, wynagrodzenia z tytułu premii rocznej, prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii, krótkoterminowe płatne nieobecności (wynagrodzenie za niewykorzystane urlopy) wraz z należnymi składkami na ubezpieczenia społeczne, nagrodę na Dzień Energetyka. Zobowiązanie z tytułu krótkoterminowych (kumulowanych) płatnych nieobecności jest ujmowane, nawet jeżeli płatne nieobecności nie uprawniają do ekwiwalentu pieniężnego. Spółka ustala przewidywany koszt kumulowanych płatnych nieobecności jako dodatkową kwotę, którą zgodnie z przewidywaniami zapłaci w wyniku niewykorzystanego uprawnienia ustalonego na dzień bilansowy. Pozostałe zobowiązania są wyceniane w kwocie wymagającej zapłaty. Długoterminowe świadczenia pracownicze Na mocy porozumienia zawartego pomiędzy reprezentantami pracowników, a reprezentantami Spółki pracownikom ENEA S.A. przysługują określone świadczenia z innych tytułów niż wynagrodzenie za pracę. Świadczenia te finansowane są w całości przez Spółkę. Do oszacowania zobowiązań z tytułów tych świadczeń stosuje się metody aktuarialne. Programy określonych świadczeń Do programów określonych świadczeń Spółka zalicza: 1) Odprawy emerytalne i rentowe Pracownicy przechodzący na emeryturę (rentę) uprawnieni są do otrzymania odpraw emerytalnych w formie gratyfikacji pieniężnych. Wysokość tych odpraw zależy od stażu pracy oraz wysokości otrzymywanego przez pracownika wynagrodzenia. 2) Odprawy pośmiertne W przypadku śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy lub w czasie pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby, rodzinie przysługuje od pracodawcy odprawa pośmiertna. Wysokość tej odprawy zależy od stażu pracy oraz wysokości otrzymywanego przez pracownika wynagrodzenia. 3) Prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii po przejściu na emeryturę. Pracownikom, którzy przepracowali w Spółce co najmniej rok, przechodzącym na emeryturę, przysługuje prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii. Emeryci i renciści mają prawo do ekwiwalentu pieniężnego w wysokości 3 000 kWh x 80% ceny energii elektrycznej i składnika zmiennego opłaty przesyłowej oraz 100% wartości opłaty stałej sieciowej i opłaty abonamentowej wg taryfy jednostrefowej ogólnie obowiązującej dla Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 50 gospodarstw domowych. Ekwiwalent pieniężny wypłacany jest dwa razy w roku, w wysokości stanowiącej każdorazowo połowę rocznego ekwiwalentu. Wartość ekwiwalentu jest waloryzowana o wzrost ceny energii elektrycznej wg taryfy ogólnie obowiązującej dla gospodarstw domowych w roku poprzedzającym wypłatę. Prawo to, w przypadku zgonu pracownika przechodzi na małżonka w przypadku pobierania przez małżonka renty rodzinnej. 4) Odpis na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych dla emerytów i rencistów objętych opieką socjalną przez Spółkę Odpis na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych dla emerytów i rencistów objętych opieką socjalną przez Spółkę dokonywany jest w wysokości wynikającej z obowiązujących przepisów. Świadczenia pracownicze wykazywane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w zobowiązaniach z tytułu świadczeń pracowniczych, a zmiana stanu rezerw prezentowana jest w sprawozdaniu z całkowitych dochodów. Zyski i straty aktuarialne są w całości ujmowane w innych całkowitych dochodach. Nagrody jubileuszowe Do innych długoterminowych świadczeń pracowniczych ENEA S.A. zalicza nagrody jubileuszowe. Wysokość tych nagród zależy od stażu pracy oraz wysokości otrzymywanego przez pracownika wynagrodzenia. Zyski i straty aktuarialne są w całości ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu. Program określonych składek 1) Składki ubezpieczeń społecznych System ubezpieczeń społecznych działa na zasadach programu państwowego, zgodnie z którym na Spółce ciąży obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne dla pracowników w momencie, gdy stają się one należne. Spółka nie jest zobowiązana ani prawnie, ani zwyczajowo do wypłaty przyszłych świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych. Spółka ujmuje koszt składek dotyczących bieżącego okresu w zysku lub stracie bieżącego okresu jako koszt świadczeń pracowniczych. 2) Pracowniczy Program Emerytalny Zgodnie z załącznikiem do Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy Spółka prowadzi Pracowniczy Program Emerytalny w formie grupowego ubezpieczenia pracowników z funduszem kapitałowym na zasadach określonych w ustawie i wynegocjowanych ze stroną związkową. Z Pracowniczego Programu Emerytalnego mogą korzystać pracownicy Spółki po roku pracy niezależnie od rodzaju umowy o pracę. Pracownicy przystępują do Pracowniczego Programu Emerytalnego (PPE) na warunkach określonych poniżej: − ubezpieczenie zawiera się w formie ubezpieczenia grupowego na życie z ochroną ubezpieczeniową, − poziom składki podstawowej ustala się w wysokości 7% wynagrodzenia uczestnika, − 90% składki podstawowej przeznacza się na składkę inwestycyjną a 10% na ochronę ubezpieczeniową. Spółka ujmuje koszt składek na PPE dotyczących bieżącego okresu w zysku lub stracie jako koszt świadczeń pracowniczych. Istotne osądy i szacunki Przyjęto wycenę rezerw na długoterminowe świadczenia pracownicze sporządzoną poprzez określenie salda zobowiązań na koniec okresu sprawozdawczego z tytułu przewidywanych przyszłych wypłat świadczeń, obliczoną metodą aktuarialną przez niezależnego aktuariusza. Szacowanie zobowiązań z tytułu następujących świadczeń dokonywane jest przez aktuariusza metodą „Projected Unit Credit Method” (tę samą metodę zastosowano przy analizie wrażliwości dla programów określonych świadczeń): − odprawy emerytalne i rentowe, − odprawy pośmiertne − prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii po przejściu na emeryturę, − odpis na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych dla emerytów i rencistów objętych opieką socjalną przez Spółkę. Na dokonany szacunek mają wpływ stopa dyskontowa oraz tempo długookresowego wzrostu wynagrodzeń. Do obliczeń przyjmuje się podstawowe dane indywidualnie dla poszczególnych pracowników zatrudnionych w Spółce wg stanu na dany dzień sprawozdawczy (z uwzględnieniem płci zatrudnionego), z następujących obszarów: − wiek zatrudnionego, − staż pracy w Spółce, − staż pracy ogółem, − wynagrodzenie, stanowiące podstawę wymiaru wysokości nagrody jubileuszowej i odprawy emerytalno- Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 51 rentowej. Założenia aktuarialne wykorzystywane do obliczenia szacunków zostały przedstawione poniżej. Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych Stan na 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń i pozostałe 23 663 22 847 Odprawy emerytalne 2 203 2 686 Prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii po przejściu na emeryturę 42 202 44 964 Odpis na ZFŚS dla emerytowanych pracowników 5 743 7 333 Odprawy pośmiertne 419 495 Nagrody jubileuszowe 8 163 9 458 Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych razem 82 393 87 783 Długoterminowe 54 042 60 146 Krótkoterminowe 28 351 27 637 Zmiany w okresie 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 Odprawy emerytalne i rentowe Prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii po przejściu na emeryturę Odpis na ZFŚS dla emerytowanych pracowników Odprawy pośmiertne Nagrody jubileuszowe Razem Stan na 1 stycznia 2021 2 686 44 964 7 333 495 9 458 64 936 Koszty ujęte w zyskach lub stratach, w tym: 363 970 242 68 (490) 1 153 koszty bieżącego zatrudnienia 327 345 138 61 1 235 2 106 koszty odsetek 36 625 104 7 130 902 zyski/straty aktuarialne netto na skutek korekt założonych ex-post - - - - 21 21 zyski/straty aktuarialne netto na skutek zmian założeń demograficznych - - - - (480) (480) zyski/straty aktuarialne netto na skutek zmian założeń finansowych - - - - (1 396) (1 396) Koszty ujęte w innych składnikach całkowitego dochodu, w tym: (727) (577) (1 412) (144) - (2 860) zyski/straty aktuarialne netto na skutek korekt założonych ex-post 163 3 833 (399) (32) - 3 565 zyski/straty aktuarialne netto na skutek zmian założeń demograficznych (200) (1 509) (239) (19) - (1 967) zyski/straty aktuarialne netto na skutek zmian założeń finansowych (690) (2 901) (774) (93) - (4 458) Zmniejszenie zobowiązania z tytułu wypłat świadczeń (wartość ujemna) (119) (3 155) (420) - (805) (4 499) Razem zmiany (483) (2 762) (1 590) (76) (1 295) (6 206) Stan na 31 grudnia 2021 2 203 42 202 5 743 419 8 163 58 730 Długoterminowe 1 933 38 823 5 329 393 7 564 54 042 Krótkoterminowe 270 3 379 414 26 599 4 688 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 52 Zmiany w okresie 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 Odprawy emerytalne i rentowe Prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii po przejściu na emeryturę Odpis na ZFŚS dla emerytowanych pracowników Odprawy pośmiertne Nagrody jubileuszowe Razem Stan na 1 stycznia 2020 2 338 44 556 7 555 448 8 405 63 302 Koszty ujęte w zyskach lub stratach, w tym: 343 1 164 267 66 1 667 3 507 koszty bieżącego zatrudnienia 299 272 114 57 1 140 1 882 koszty odsetek 44 892 153 9 164 1 262 zyski/straty aktuarialne netto na skutek korekt założonych ex-post - - - - 256 256 zyski/straty aktuarialne netto na skutek zmian założeń demograficznych - - - - (241) (241) zyski/straty aktuarialne netto na skutek zmian założeń finansowych - - - - 348 348 Koszty ujęte w innych składnikach całkowitego dochodu, w tym: 27 2 234 (45) (20) - 2 196 zyski/straty aktuarialne netto na skutek korekt założonych ex-post (54) (2 754) (360) (13) - (3 181) zyski/straty aktuarialne netto na skutek zmian założeń demograficznych (81) (319) (70) (30) - (500) zyski/straty aktuarialne netto na skutek zmian założeń finansowych 162 5 307 385 23 - 5 877 Zmniejszenie zobowiązania z tytułu wypłat świadczeń (wartość ujemna) (22) (2 990) (444) 1 (614) (4 069) Razem zmiany 348 408 (222) 47 1 053 1 634 Stan na 31 grudnia 2020 2 686 44 964 7 333 495 9 458 64 936 Długoterminowe 2 421 41 658 6 914 469 8 684 60 146 Krótkoterminowe 265 3 306 419 26 774 4 790 Założenia aktuarialne Założenia 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Długookresowa przewidywana roczna stopa wzrostu wynagrodzeń 4,91% w 2022 r., 4,05% w roku 2023 r., 2,70% w 2024 r., 2,5% w następnych latach 1,8% w 2021 r., 2,45% w roku 2022 r., 2,40% w 2023 r., 2,5% w następnych latach Przewidywana stopa wzrostu wartości odpisu na ZFŚS 9,2% w 2023 r., 10,8% w 2024 r., 7,5% w 2025 r. 6,1% w 2026 r., 6,0% w 2027 r., 5,6% w latach 2028-2030, 5,3% w pozostałych latach prognozy. 14,8% w 2022 r., 4,4% w 2023 r., 4,6% w 2024 r. 5,2% w 2025 r., 5,4% w 2026 r., 5,5% w latach 2027-2030, 5,2% w pozostałych latach prognozy. Stopa dyskontowa 3,7% 1,5% Wartość ekwiwalentu energetycznego 1 667,85 zł 1 515,73 zł Wzrost wartości ekwiwalentu pieniężnego wypłacanego w ramach ulgowej odpłatności za energię 13,9% w 2022 r., 27,3% w 2023 r., 1,1% w latach 2024-2028, w kolejnych latach na poziomie 2,5% 1,5% w 2021 r., 8,1% w 2022 r., 4,0% w 2023 r., 4,1% w latach 2024-2027, w kolejnych latach na poziomie 2,5% Przeciętne miesięczne wynagrodzenie przyjęte do wyliczenia zobowiązania ZFŚS 4 434,58 zł 4 134,02 zł Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 53 Analiza wrażliwości dla programów określonych świadczeń Wpływ zmiany założenia aktuarialnego na wysokość zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń Programy określonych świadczeń: + 1 p.p. - 1 p.p. Stopa dyskonta (4 104) 4 860 Stopa przewidywanego wzrostu wynagrodzeń 945 (797) Średni wzrost wartości ekwiwalentu pieniężnego dla ulgowej odpłatności za energię elektryczną 3 475 (3 013) Zapadalność zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń Stan na Średni ważony okres obowiązywania zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń (w latach) 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Odprawy emerytalne i rentowe 17,5 20,0 Odprawy pośmiertne 10,6 13,2 Prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii po przejściu na emeryturę 8,7 10,6 Odpis na ZFŚS dla emerytowanych pracowników 10,7 12,9 30. Rezerwy Zasady rachunkowości Rezerwy tworzone są, gdy na Spółce ciąży obecny obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych i prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego obowiązku. Rezerwy na zobowiązania wycenia się w uzasadnionej, wiarygodnie oszacowanej wartości. Imiennie tworzone są rezerwy na przewidywane straty związane z sądowym powództwem zgłoszonym przeciwko Spółce. Kwota, na którą tworzona jest rezerwa, stanowi najbardziej właściwy szacunek nakładów niezbędnych do wypełnienia obecnego obowiązku na dzień bilansowy. Koszt ich utworzenia ujmowany jest w pozostałych kosztach operacyjnych. Wykorzystanie uprzednio utworzonej rezerwy, na pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania, księguje się w momencie powstania tych zobowiązań na zmniejszenie rezerwy. Niewykorzystane rezerwy, w przypadku zmniejszenia lub ustania ryzyka uzasadniającego ich utworzenie, zwiększają odpowiednio przychody finansowe lub pozostałe przychody operacyjne. Spółka tworzy rezerwy na bezumowne korzystanie z gruntów tylko na roszczenia skierowane na drogę sądową. Spółka tworzy również rezerwy na tzw. umowy rodzące obciążenia, jeżeli koszty wypełnienia obowiązku wynikającego z umowy przewyższają korzyści, które (według przewidywań) będą uzyskane na mocy tej umowy. Rezerwa na świadectwa pochodzenia energii oraz świadectwa efektywności energetycznej Spółka tworzy rezerwy na umorzenie świadectw pochodzenia energii i świadectw efektywności energetycznej lub uiszczenie opłat zastępczych. Podstawą do określenia rezerw na umorzenie świadectw pochodzenia energii dla każdego z walorów jest ilość świadectw pochodzenia, stanowiąca różnicę między ilością świadectw wymaganą do umorzenia zgodnie z wymogami Prawa energetycznego, a ilością świadectw umorzonych na dany dzień sprawozdawczy. Podstawą do określenia rezerw na umorzenie świadectw efektywności energetycznej jest ilość świadectw wyrażona w tonach oleju ekwiwalentnego, stanowiącą różnicę między ilością świadectw wymaganą do umorzenia zgodnie z wymogami Ustawy o efektywności energetycznej, a ilością świadectw umorzonych na dzień sprawozdawczy. Rezerwę wycenia się: 1) w pierwszej kolejności w oparciu o cenę nabycia dla posiadanych, ale nieumorzonych na dzień bilansowy świadectw efektywności energetycznej, 2) w drugiej kolejności w oparciu o cenę nabycia wynikającą z zawartych przez Spółkę umów sprzedaży, w zakresie tej części świadectw, które Spółka planuje otrzymać w pierwszej kolejności, 3) w trzeciej kolejności w oparciu o średnioważoną cenę w transakcjach sesyjnych zawartych na Rynku Praw Majątkowych prowadzonym przez Towarową Giełdę Energii S.A. w trakcie miesiąca, w którym przypada dzień sprawozdawczy, na który ustalana jest wartość rezerwy, 4) a w przypadku braku takich transakcji lub w przypadku niedoboru na rynku uniemożliwiających Spółce Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 54 nabycie wystarczającej ilości praw wymaganych do realizacji obowiązku, brakująca ilość rezerwy wyceniana jest w oparciu o jednostkową opłatę zastępczą dla danego roku obrotowego. Rezerwa na świadectwa pochodzenia zostanie zrealizowana w I i II kwartale 2022 r. Istotne osądy i szacunki Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości Rezerwy na bezumowne korzystanie z gruntów dotyczą roszczeń osób władających nieruchomościami, co do których Spółka nie miała tytułu prawnego do korzystania. Roszczenia te dotyczą w większości przypadków żądania wypłaty odszkodowań za tzw. bezumowne korzystanie z gruntu, ustanowienia czynszu dzierżawnego lub w pojedynczych przypadkach żądań związanych ze zmianą lokalizacji obiektu (przywrócenia gruntu do stanu pierwotnego). Rezerwa na inne zgłoszone roszczenia Spółka wykazuje w tej pozycji rezerwy na sprawy sądowe niezwiązane z bezumownym korzystaniem z gruntów. Czas wypływu korzyści ekonomicznych z tytułu tych rezerw nie jest możliwy do oszacowania. Rezerwa na roszczenia z tytułu rozwiązanych umów na zakup praw majątkowych Ujęcie wymaga dokonania najbardziej właściwego szacunku obejmującego potencjalną wypłatę odszkodowań z tytułu rozwiązania umów na zakup praw majątkowych (nota 40.6 ). Zmiana stanu rezerw na zobowiązania i inne obciążenia Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r.: Rezerwa na bezumowne korzystanie z gruntów Rezerwa na inne zgłoszone roszczenia Rezerwa na świadectwa pochodzenia energii Rezerwa na umowy rodzące obciążenia Rezerwa na rozliczenie inwestycji Razem Stan na 1 stycznia 2021 2 275 200 095 168 012 50 821 222 200 643 403 Zwiększenie istniejących rezerw 231 34 891 341 046 216 927 - 593 095 Wykorzystanie rezerw (4) (80) (155 218) (17 645) - (172 947) Rozwiązanie niewykorzystanej rezerwy (331) (2 204) - - (175 707) (178 242) Stan na 31 grudnia 2021 2 171 232 702 353 840 250 103 46 493 885 309 Długoterminowe - - - 228 582 - 228 582 Krótkoterminowe 2 171 232 702 353 840 21 521 46 493 656 727 Za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2020 r.: Rezerwa na bezumowne korzystanie z gruntów Rezerwa na inne zgłoszone roszczenia Rezerwa na świadectwa pochodzenia energii Rezerwa na umowy rodzące obciążenia Rezerwa na rozliczenie inwestycji Razem Stan na 1 stycznia 2020 3 064 166 164 192 189 68 565 - 429 982 Zwiększenie istniejących rezerw - 39 323 133 794 50 821 222 200 446 138 Wykorzystanie rezerw (39) (3 134) (157 971) (68 565) - (229 709) Rozwiązanie niewykorzystanej rezerwy (750) (2 258) - - - (3 008) Stan na 31 grudnia 2020 2 275 200 095 168 012 50 821 222 200 643 403 Krótkoterminowe 2 275 200 095 168 012 50 821 222 200 643 403 Opis istotnych roszczeń oraz zobowiązań warunkowych został przedstawiony w nocie 40 . Rezerwa na inne zgłoszone roszczenia W 2021 r. ENEA S.A. utworzyła rezerwę na poziomie 16 498 tys. zł na potencjalne roszczenia związane z wypowiedzeniem przez ENEA S.A. umów na zakup świadectw pochodzenia energii z odnawialnych źródeł i na 31 grudnia 2021 r. wartość rezerwy z tego tytułu była na poziomie 155 962 tys. zł (rezerwa jest ujęta w tabeli powyżej w kolumnie: Rezerwa na inne zgłoszone roszczenia, natomiast szczegółowe informacje dotyczące tej rezerwy są zawarte w nocie 40.6 ). Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 55 Rezerwa na umowy rodzące obciążenia Zasady rozliczeń z prosumentami reguluje Ustawa z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii Dz. U. 2015 poz. 478 z późniejszymi zmianami (Dz.U z 2021 r. poz. 610, 1093, 1873, 2376). Obecny system zakłada, iż w ramach rozliczenia opustu na energii wprowadzanej przez prosumenta do sieci, Spółka pokrywa za prosumenta zmienne opłaty dystrybucyjne (prosument jest z nich zwolniony), co w efekcie generuje ujemne wyniki finansowe dla Spółki. Zgodnie z nowelizacją ustawy o odnawialnych źródłach energii, prosumenci, którzy dokonają zgłoszenia przyłączenia mikroinstalacji do sieci dystrybucyjnej do 31 marca 2022 r. nabywają prawo do 15-letniego rozliczania energii w ramach systemu wsparcia (system net-meteringu). Według stanu na 31 grudnia 2021 r. Spółka miała zawartych 108 tys. umów z prosumentami. Mając powyższe na uwadze oraz działając zgodnie z MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe , Spółka na 31 grudnia 2021 r. utworzyła rezerwę na kontrakty rodzące obciążenia na poziomie 250 103 tys. zł. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 56 Instrumenty finansowe i zarządzanie ryzykiem finansowym 31. Instrumenty finansowe i wartość godziwa Zasady rachunkowości Aktywa finansowe Spółka zalicza swoje instrumenty finansowe do następujących kategorii: − aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, − instrumenty kapitałowe wyceniane przez inne całkowite dochody, − aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, − aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody. a) Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy obejmują: − aktywa finansowe przeznaczone do obrotu (m.in. instrumenty pochodne, dla których nie jest stosowana rachunkowość zabezpieczeń), − aktywa finansowe wyznaczone dobrowolnie do tej kategorii, − aktywa finansowe niespełniające definicji podstawowej umowy pożyczki, w tym instrumenty kapitałowe jak akcje i udziały, z wyjątkiem wyznaczonych do instrumentów kapitałowych wycenianych przez inne całkowite dochody, − aktywa finansowe spełniające definicję podstawowej umowy pożyczki, które nie są utrzymywane zgodnie z modelem biznesowym dla zrealizowania przepływów pieniężnych lub dla zrealizowania przepływów pieniężnych lub sprzedaży. Aktywa z tej kategorii zalicza się do aktywów obrotowych, jeżeli są przeznaczone do obrotu lub oczekuje się ich realizacji w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego. b) Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie. Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie to aktywa finansowe utrzymywane zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy oraz których warunki umowne spełniają kryteria podstawowej umowy pożyczki. c) Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody to aktywa finansowe utrzymywane zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych, oraz których warunki umowne spełniają kryteria podstawowej umowy pożyczki. d) Instrumenty kapitałowe wyceniane przez inne całkowite dochody. Instrumenty kapitałowe wyceniane przez inne całkowite dochody obejmują inwestycje w instrument kapitałowy zaklasyfikowane dobrowolnie i nieodwołalnie na moment początkowego ujęcia. Klasyfikacji takiej nie mogą podlegać instrumenty kapitałowe spełniające kryteria przeznaczonych do obrotu oraz spełniające kryteria warunkowej zapłaty ujętej przez spółkę przejmującą w ramach połączenia spółek. W momencie początkowego ujęcia Spółka wycenia składnik aktywów finansowych podlegający klasyfikacji dla potrzeb wyceny w jego wartości godziwej. Wyjątkiem od tej zasady są należności z tytułu dostaw i usług bez istotnego komponentu finansowego, które wyceniane są w cenie transakcyjnej. Wartość godziwą aktywów finansowych niezaliczonych do wyceny w wartości godziwej przez wynik finansowy powiększa się o koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przypisać do nabycia/pozyskania tych pozycji aktywów. Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy wyceniane są na każdy dzień bilansowy w wartości godziwej. Wartość godziwa ustalona na dzień bilansowy nie jest korygowana o koszty transakcyjne, które należałoby ponieść dla realizacji danej pozycji. Przeszacowania do wartości godziwej dla aktywów z tej kategorii ujmowane są w wyniku finansowym. W przypadku usunięcia z ksiąg danej pozycji, Spółka ustala zysk lub stratę ze zbycia i ujmuje ją w wyniku finansowym okresu. Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie wyceniane są na każdy dzień bilansowy w zamortyzowanym koszcie. Zamortyzowany koszt składnika aktywów finansowych to kwota, w jakiej składnik aktywów finansowych wycenia się w momencie początkowego ujęcia, pomniejszona o spłaty kwoty głównej oraz powiększona lub pomniejszona o ustaloną z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej skumulowaną amortyzację wszelkich różnic pomiędzy tą kwotą początkową, a kwotą w terminie wymagalności, oraz skorygowana o wszelkie odpisy na oczekiwane straty kredytowe. Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody wyceniane są na każdy dzień Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 57 bilansowy w wartości godziwej. Wartość godziwa ustalona na dzień bilansowy nie jest korygowana o koszty transakcyjne, które należałoby ponieść dla realizacji danej pozycji. Odsetki naliczone dla takich pozycji oraz odpisy aktualizujące na oczekiwane straty kredytowe ujmowane są w wyniku finansowym okresu, a pozostałe przeszacowania do wartości godziwej wykazywane są jako inne całkowite dochody. Instrumenty kapitałowe wyceniane przez inne całkowite dochody wyceniane są na każdy dzień bilansowy w wartości godziwej. Wartość godziwa ustalona na dzień bilansowy nie jest korygowana o koszty transakcyjne, które należałoby ponieść dla realizacji danej pozycji. Przeszacowania do wartości godziwej ujmowane są jako inne całkowite dochody. Zobowiązania finansowe w tym kredyty, pożyczki i papiery dłużne Zobowiązania finansowe obejmujące zobowiązana z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania ujmuje się początkowo według wartości godziwej, pomniejszonej o poniesione koszty transakcyjne. Zobowiązania finansowe obejmujące kredyty i pożyczki oraz papiery dłużne klasyfikowane są na moment początkowego ujęcia do następujących kategorii: − zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, − zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie. Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy obejmują: − zobowiązanie finansowe spełniające definicję przeznaczonych do obrotu, w tym instrumenty pochodne niewykorzystywane w rachunkowości zabezpieczeń, − zobowiązanie finansowe dobrowolnie wyznaczone przez Spółkę jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy. Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie obejmują wszystkie zobowiązania finansowe podlegające klasyfikacji dla potrzeb wyceny, niezaliczone do zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy. W momencie początkowego ujęcia Spółka wycenia zobowiązanie finansowe podlegające klasyfikacji dla potrzeb wyceny w jego wartości godziwej. Wartość godziwą zobowiązania finansowego niezaliczonego do wyceny w wartości godziwej przez wynik finansowy pomniejsza się o koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przypisać do emisji (zaciągnięcia/powstania) tego zobowiązania. Wycena bilansowa zobowiązania finansowego i ujęcie przeszacowań uzależnione są od klasyfikacji danej pozycji do odpowiedniej kategorii dla potrzeb wyceny: − zobowiązania finansowe zaliczone do kategorii zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy wyceniane są na każdy dzień bilansowy w wartości godziwej; wartość godziwa ustalona na dzień bilansowy nie jest korygowana o koszty transakcyjne, które należałoby ponieść dla rozliczenia danej pozycji; przeszacowania do wartości godziwej ujmowane są w wyniku finansowym okresu; − zobowiązania finansowe zaliczone do kategorii zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie wyceniane są na każdy dzień bilansowy w zamortyzowanym koszcie. Istotne osądy i szacunki Aktywa finansowe analizuje się na koniec każdego okresu sprawozdawczego pod kątem oczekiwanych strat kredytowych i możliwości wystąpienia utraty wartości. Pojedyncze instrumenty finansowe istotne pod względem wartościowym są oceniane indywidualnie pod względem utraty wartości. Pozostałe aktywa finansowe są w celu oceny utraty wartości dzielone na grupy o podobnym poziomie ryzyka kredytowego. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 58 Instrumenty finansowe Poniższa tabela zawiera zestawienie wartości godziwych z wartościami księgowymi: Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Wartość księgowa Wartość godziwa Wartość księgowa Wartość godziwa AKTYWA FINANSOWE Długoterminowe 5 555 490 5 570 240 6 167 435 6 241 259 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej 164 917 164 917 84 848 84 848 Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie 5 390 289 5 405 323 6 082 074 6 156 411 Należności z tytułu leasingu i subleasingu finansowego 284 * 513 * Krótkoterminowe 4 536 443 1 688 648 3 302 456 1 406 802 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej 28 194 28 194 - - Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie 1 660 454 1 660 454 1 406 802 1 406 802 Aktywa z tytułu umów z klientami 300 206 * 228 905 * Należności z tytułu dostaw i usług 1 541 385 * 1 132 807 * Należności z tytułu leasingu i subleasingu finansowego 723 * 3 274 * Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 1 005 481 * 530 668 * AKTYWA FINANSOWE RAZEM 10 091 933 7 258 888 9 469 891 7 648 061 ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE Długoterminowe 4 458 486 4 457 556 6 660 601 6 701 368 Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe 4 420 974 4 457 556 6 559 586 6 626 237 Zobowiązania z tytułu leasingu 37 512 * 25 884 * Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej - - 75 131 75 131 Krótkoterminowe 4 126 429 2 164 492 1 814 359 1 275 061 Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe 2 164 492 2 164 492 1 210 519 1 210 519 Zobowiązania z tytułu leasingu 2 576 * 5 431 * Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania 808 002 * 349 004 * Zobowiązania z tytułu umów z klientami 46 108 * 32 289 * Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej - - 64 542 64 542 Inne zobowiązania finansowe 1 105 251 * 152 574 * ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE RAZEM 8 584 915 6 622 048 8 474 960 7 976 429 () Wartość księgowa jest zbliżona do ich wartości godziwej wycenianej zgodnie z poziomem 2 poniższej hierarchii. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 59 Stan na 31 grudnia 2020 Zyski/straty ujęte w wyniku finansowym w związku z wyceną bilansową lub modyfikacją Przychody/ koszty odsetkowe Odpisy aktualizujące na oczekiwane straty kredytowe Zysk ze zbycia lub usunięcia z ksiąg Inne całkowite dochody Zmiana stanu posiadania Stan na 31 grudnia 2021 Aktywa finansowe w wartości godziwej przez wynik finansowy: 30 982 8 282 - - - - 6 110 45 374 - aktywa finansowe obowiązkowo wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 15 982 472 - - - - (223) 16 231 - aktywa finansowe dobrowolnie wyznaczone do wyceny w wartości godziwej przez wynik finansowy 15 000 7 810 - - - - 6 333 29 143 Instrumenty kapitałowe w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 53 866 (4 913) - - - - (36 366) 12 587 Instrumenty pochodne wykorzystywane w rachunkowości zabezpieczeń - 1 292 - - - 133 858 - 135 150 Aktywa finansowe w zamortyzowanym koszcie: 9 381 256 6 208 19 979 (15 826) (10 690) - 516 888 9 897 815 - dłużne aktywa finansowe w zamortyzowanym koszcie 7 488 876 6 208 19 595 (15 825) (10 690) - (437 421) 7 050 743 - należności z tytułu dostaw i usług 1 132 807 - - - - - 408 578 1 541 385 - aktywa z tytułu umów z klientami 228 905 - - (1) - - 71 302 300 206 - środki pieniężne i ich ekwiwalenty 530 668 - 384 - - - 474 429 1 005 481 Należności z tytułu leasingu i subleasingu finansowego 3 787 - - - - - (2 780) 1 007 Instrumenty pochodne wykorzystywane w rachunkowości zabezpieczeń (139 673) 8 332 - - - 131 341 - - Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie: (8 151 398) (26 451) (785) - 11 351 - 727 707 (7 439 576) - kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe (7 770 105) (26 451) (785) - 11 351 - 1 200 524 (6 585 466) - zobowiązania z tytułu umów z klientami (32 289) - - - - - (13 819) (46 108) - zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania (349 004) - - - - - (458 998) (808 002) Inne zobowiązania finansowe (152 574) - - - - - (952 677) (1 105 251) Zobowiązania z tytułu leasingu (31 315) - - - - - (8 773) (40 088) Razem 994 931 (7 250) 19 194 (15 826) 661 265 199 250 109 1 507 018 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 60 Stan na 31 grudnia 2019 Zyski/straty ujęte w wyniku finansowym w związku z wyceną bilansową lub modyfikacją Przychody/ koszty odsetkowe Odpisy aktualizujące na oczekiwane straty kredytowe Zysk ze zbycia lub usunięcia z ksiąg Inne całkowite dochody Zmiana stanu posiadania Stan na 31 grudnia 2020 Aktywa finansowe w wartości godziwej przez wynik finansowy: 22 982 9 559 - - - - (1 559) 30 982 - aktywa finansowe obowiązkowo wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 5 182 12 359 - - - - (1 559) 15 982 - aktywa finansowe dobrowolnie wyznaczone do wyceny w wartości godziwej przez wynik finansowy 17 800 (2 800) - - - - - 15 000 Instrumenty kapitałowe w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 15 866 - - - - - 38 000 53 866 Instrumenty pochodne wykorzystywane w rachunkowości zabezpieczeń - - - - - - - - Aktywa finansowe w zamortyzowanym koszcie: 11 232 062 (6 363) (12 010) (144 135) 21 062 - (1 709 360) 9 381 256 - dłużne aktywa finansowe w zamortyzowanym koszcie 7 368 937 (6 363) (7 287) (144 086) 21 062 - 256 613 7 488 876 - należności z tytułu dostaw i usług 879 692 - - - - - 253 115 1 132 807 - aktywa z tytułu umów z klientami 215 223 - - (49) - - 13 731 228 905 - środki pieniężne i ich ekwiwalenty 2 768 210 - (4 723) - - - (2 232 819) 530 668 Należności z tytułu leasingu i subleasingu finansowego 5 693 - - - - - (1 906) 3 787 Zobowiązania finansowe w wartości godziwej przez wynik finansowy: (37) - - - - - 37 - - zobowiązania finansowe obowiązkowo wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy (37) - - - - - 37 - Instrumenty pochodne wykorzystywane w rachunkowości zabezpieczeń (23 765) (7 046) - - - (108 862) - (139 673) Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie: (10 428 663) 1 568 24 555 - (20 996) - 2 272 138 (8 151 398) - kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe (9 831 622) 1 568 24 555 - (20 996) - 2 056 390 (7 770 105) - zobowiązania z tytułu umów z klientami (12 631) - - - - - (19 658) (32 289) - zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania (584 410) - - - - - 235 406 (349 004) Inne zobowiązania finansowe (52 599) - - - - - (99 975) (152 574) Zobowiązania z tytułu leasingu (36 440) - - - - - 5 125 (31 315) Razem 735 099 (2 282) 12 545 (144 135) 66 (108 862) 502 500 994 931 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 61 Stan na 31 grudnia 2021 Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Razem Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej 22 880 151 381 18 850 193 111 Instrumenty kapitałowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody - - 12 587 12 587 Opcje call (wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy) - 16 231 - 16 231 Instrumenty pochodne wykorzystywane w rachunkowości zabezpieczeń (m.in. zabezpieczające transakcje swap na stopę procentową) - 135 150 - 135 150 Akcje i udziały wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 22 880 - 6 263 29 143 Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie - 7 065 777 - 7 065 777 Razem 22 880 7 217 158 18 850 7 258 888 Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe - (6 622 048) - (6 622 048) Razem - (6 622 048) - (6 622 048) Stan na 31 grudnia 2020 Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Razem Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej 15 000 15 982 53 866 84 848 Instrumenty kapitałowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody - - 53 866 53 866 Opcje call (wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy) - 15 982 - 15 982 Akcje i udziały wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 15 000 - - 15 000 Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie - 7 563 213 - 7 563 213 Razem 15 000 7 579 195 53 866 7 648 061 Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej - (139 673) - (139 673) Instrumenty pochodne wykorzystywane w rachunkowości zabezpieczeń (m.in. zabezpieczające transakcje swap na stopę procentową) - (139 673) - (139 673) Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe - (7 836 756) - (7 836 756) Razem - (7 976 429) - (7 976 429) Aktywa finansowe i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej to między innymi: − udziały i akcje w jednostkach niepowiązanych, w których udział w kapitale jest mniejszy niż 20%; w pozycji na 31 grudnia 2021 r. prezentowane są udziały w spółce ElectroMobility Poland S.A., dla których nie istnieje cena rynkowa notowana na aktywnym rynku, Spółka po analizie standardu MSSF 9, podjęła decyzję o zakwalifikowaniu tych udziałów do instrumentów finansowych wycenianych przez inne całkowite dochody (ICD), na moment przeklasyfikowania udziały spółki ElectroMobility Poland S.A. zostały wycenione do wartości godziwej, wycena została ujęta w wyniku finansowym bieżącego okresu; w przypadku, gdy udziały i akcje w jednostkach niepowiązanych notowane są na Giełdzie Papierów Wartościowych, ich wartość godziwa ustalana jest w oparciu o notowania giełdowe; − opcje kupna akcji spółki Polimex-Mostostal S.A.; − instrumenty pochodne, które obejmują wycenę transakcji zabezpieczających ryzyko stóp procentowych (Interest Rate Swap); wartość godziwa instrumentów pochodnych określana jest poprzez wyliczenie wartości bieżącej netto w oparciu o dwie krzywe dochodowości, tj. krzywą do ustalenia czynników dyskonta oraz krzywą służącą do estymacji przyszłych stawek zmiennych stóp referencyjnych; Długoterminowe dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie obejmują nabyte dłużne instrumenty finansowe – obligacje oraz udzielone pożyczki o terminie wymagalności powyżej jednego roku. Wartość godziwa wyliczana jest dla instrumentów finansowych opartych na stałej stopie procentowej, na podstawie bieżącego WIBOR-u. Krótkoterminowe dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie obejmują udzielone nabyte dłużne instrumenty finansowe – obligacje oraz pożyczki o terminie wymagalności poniżej jednego roku. Wartość godziwa kredytów bankowych, pożyczek i dłużnych papierów wartościowych wyliczana jest dla instrumentów finansowych opartych na stałej stopie procentowej, na podstawie bie żącego WIBOR-u. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 62 Powyższa tabela przedstawia analizę instrumentów finansowych mierzonych w wartości godziwej, pogrupowanych według trzypoziomowej hierarchii, gdzie: Poziom 1 - wartość godziwa oparta jest o ceny giełdowe (niekorygowane) oferowane za identyczne aktywa lub zobowiązania na aktywnych rynkach. Poziom 2 - wartość godziwa ustalana jest na bazie wartości obserwowanych na rynku, jednakże niebędących bezpośrednim kwotowaniem rynkowym (np. ustalane są przez odniesienie bezpośrednie lub pośrednie do podobnych instrumentów istniejących na rynku). Poziom 3 - wartość godziwa ustalana jest na bazie różnych technik wyceny nieopierających się jednakże o jakiekolwiek obserwowalne dane rynkowe. W 2021 r. nie było żadnych przesunięć pomiędzy poziomami hierarchii. Na 31 grudnia 2021 r. w pozycji aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej Spółka prezentuje między innymi opcje kupna akcji spółki Polimex-Mostostal S.A. Na podstawie umowy opcji zakupu akcji Polimex-Mostostal S.A. z 18 stycznia 2017 r. z późniejszymi zmianami ENEA S.A. posiada 23 opcje call od Towarzystwa Finansowego Silesia Sp. z o.o. (TFS) na zakup 6 937 500 akcji, po cenie nominalnej 2 zł za akcję. Umowny dzień przydziału akcji przypada na koniec każdego kwartału kalendarzowego od września 2021 r. do grudnia 2026 r. We wrześniu 2021 r. sfinalizowano sprzedaż 187 500 akcji Polimex – Mostostal S.A., które posiadała ENEA S.A. w kapitale zakładowym spółki, zmniejszając dotychczasowy udział ENEA S.A. z 16,48% w kapitale zakładowym do 16,40%. 30 sierpnia 2021 r. Spółka złożyła żądanie wykonania realizacji opcji call 2 oraz dokonała przelewu za obejmowane 187 500 akcji Polimex – Mostostal S.A. W listopadzie 2021 r. Spółka złożyła kolejne żądanie wykonania realizacji opcji call, tj. opcji call 3 oraz dokonała w grudniu 2021 r. przelewu za obejmowane 125 000 akcji Polimex – Mostostal S.A. ENEA S.A. na dzień sporządzenia niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego posiada 16,45 % udziału w kapitale zakładowym spółki Polimex Mostostal S.A. Wycena opcji call do wartości godziwej została przeprowadzona z wykorzystaniem modelu Blacka-Scholesa. Wartość księgowa opcji na 31 grudnia 2021 r. wynosiła 16 231 tys. zł (wartość księgowa opcji na 31 grudnia 2020 r. wynosiła 15 982 tys. zł). 32. Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Stan na 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Krótkoterminowe dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Obligacje wewnątrzgrupowe 1 653 787 554 896 Udzielone pożyczki 6 667 851 906 Krótkoterminowe dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie razem 1 660 454 1 406 802 Długoterminowe dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Obligacje wewnątrzgrupowe 1 495 032 3 132 273 Udzielone pożyczki 3 895 257 2 949 801 Długoterminowe dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie razem 5 390 289 6 082 074 Razem 7 050 743 7 488 876 Finansowanie wewnątrzgrupowe Grupa Kapitałowa ENEA przyjęła model finansowania inwestycji prowadzonych przez spółki zależne od ENEA S.A. poprzez finansowanie wewnątrzgrupowe. ENEA S.A. pozyskuje na rynku finansowym długoterminowe środki pieniężne poprzez zaciąganie kredytów lub emisję obligacji, a następnie dystrybuuje je wewnątrz GK ENEA w oparciu o umowy programowe obligacji wewnątrzgrupowych, bądź umowy pożyczek. Ponadto ENEA S.A. udziela spółkom zależnym finansowania ze środków własnych. Obligacje wewnątrzgrupowe Poniższa tabela prezentuje aktualnie realizowane programy emisji obligacji wewnątrzgrupowych według stanu na 31 grudnia 2021 r. oraz na 31 grudnia 2020 r.: Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 63 Lp. Spółka emitująca obligacje Data zawarcia umowy Kwota udzielona Kwota wykorzys- tana Obligacje niewykupione na 31 grudnia 2021 (kapitał) Obligacje niewykupione na 31 grudnia 2020 (kapitał) Oprocento- wanie Termin ostatecz- nego wykupu 1. ENEA Nowa Energia Sp. z o.o. 10 marca 2011 r. 26 000 26 000 12 000 18 000 WIBOR 6M +marża 31 marca 2023 r. 2. ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. 8 września 2012 r. umowa na kwotę 4 000 000 tys. zł zmniejszona Aneksem nr 2 z 21 stycznia 2015 r. do kwoty 3 000 000 tys. zł 3 000 000 2 650 000 1 449 000 1 790 000 W zależności od serii: stała stopa procentowa lub WIBOR 6M +marża Uzależniony od terminów emisji serii obligacji, jednak nie później niż 15 czerwca 2022 r. 3. ENEA Operator Sp. z o.o. 20 czerwca 2013 r. zmieniona Aneksem nr 1 z 9 października 2014 r. oraz Aneksem nr 2 z 7 lipca 2015 r. 1 425 000 1 425 000 888 130 1 013 543 W zależności od serii: stała stopa procentowa lub WIBOR 6M +marża Uzależniony od terminów emisji serii obligacji, jednak nie później niż 17 czerwca 2030 r. 4. ENEA Operator Sp. z o.o. 7 lipca 2015 r. zmieniona Aneksem nr 1 z 28 marca 2017 r. 946 000 946 000 800 500 878 500 W zależności od serii: stała stopa procentowa lub WIBOR 6M +marża Uzależniony od terminów emisji serii obligacji, jednak nie później niż 15 września 2032 r. Razem 3 149 630 3 700 043 Koszty transakcyjne oraz efekt wyceny według efektywnej stopy procentowej (812) (12 874) Razem 3 148 818 3 687 169 W okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2021 r. ENEA S.A. nie zawierała nowych wewnątrzgrupowych umów programowych emisji obligacji dotyczących finansowania spółek GK ENEA. Pożyczki Poniższa tabela prezentuje pożyczki udzielone przez ENEA S.A. według stanu na 31 grudnia 2021 r. oraz na 31 grudnia 2020 r.: Lp. Pożyczkobiorca Data zawarcia umowy Łączna kwota umowy Wartość zadłużenia na 31 grudnia 2021 Wartość zadłużenia na 31 grudnia 2020 Oprocentowanie Termin ostatecznej spłaty 1. KS „ENERGETYK” 19 maja 2019 r. 360 - 360 Stałe 31 stycznia 2020 r. [22 lipca 2021 r. strony zawarły porozumienie do umowy rozliczające wzajemne wierzytelności] 2. ENEA Operator Sp. z o.o. 11 lipca 2019 r. 425 000 - 425 000 WIBOR 6M + marża 20 grudnia 2021 r. 3. Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. 30 września 2019 r. 29 000 29 000 29 000 Stałe 29 kwietnia 2022 r. 4. ENEA Operator Sp. z o.o. 13 grudnia 2019 r. 425 000 - 425 000 WIBOR 6M + marża 20 grudnia 2021 r. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 64 Lp. Pożyczkobiorca Data zawarcia umowy Łączna kwota umowy Wartość zadłużenia na 31 grudnia 2021 Wartość zadłużenia na 31 grudnia 2020 Oprocentowanie Termin ostatecznej spłaty 5. Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. 23 grudnia 2019 r. 170 000 170 000 170 000 Stałe 29 kwietnia 2022 r. 6. ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. 30 stycznia 2020 r. 2 200 000 1 782 034 1 800 000 WIBOR 6M + marża 30 września 2024 r. 7. ENEA Elektrownia Połaniec S.A. 28 lutego 2020 r. 500 000 500 000 500 000 WIBOR 6M + marża 20 grudnia 2024 r. 8. ENEA Operator Sp. z o.o. 12 marca 2020 r. 950 000 650 000 650 000 WIBOR 6M + marża 20 grudnia 2024 r. 9. ENEA Operator Sp. z o.o. 22 czerwca 2021 r. 1 090 000 950 000 - WIBOR 6M + marża 20 grudnia 2026 r. 10 Miejska Energetyka Cieplna Piła Sp. z o.o. 24 czerwca 2021 r. 15 000 15 000 - WIBOR 6M + marża 20 grudnia 2031 r. 4 096 034 3 999 360 Koszty transakcyjne oraz efekt wyceny według efektywnej stopy procentowej 31 500 12 431 odpisy aktualizujące wartość pożyczek (225 610) (210 084) Razem 3 901 924 3 801 707 W okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2021 r. ENEA S.A. zawarła dwie nowe umowy pożyczek wewnątrzgrupowych. 26 lutego 2021 r. ENEA S.A. i ENERGA S.A. zawarły ze spółką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. Aneks nr 1 do umowy pożyczki w kwocie do 340 000 tys. zł z 23 grudnia 2019 r. oraz Aneks nr 6 do umowy pożyczki w kwocie do 58 000 tys. zł z 17 lipca 2019 r. Zgodnie z postanowieniami wyżej wymienionych aneksów spółka Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. zobowiązała się do dokonania na rzecz ENEA S.A. jednorazowej spłaty pożyczek w kwocie odpowiednio 170 000 tys. zł oraz 29 000 tys. zł wraz z należnymi odsetkami w terminie do 30 czerwca 2021 r. 22 czerwca 2021 r. ENEA S.A. zawarła ze spółką ENEA Operator Sp. z o.o. umowę pożyczki w kwocie do 1 090 000 tys. zł z przeznaczeniem na sfinansowanie zaplanowanych na rok 2021 wydatków pożyczkobiorcy. Okres dostępności pożyczki upłynął 31 grudnia 2021 r. W okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2021 r. Spółka uruchomiła dwie transze pożyczki w łącznej kwocie 950 000 tys. zł. 24 czerwca 2021 r. ENEA S.A. zawarła ze spółką Miejska Energetyka Cieplna Piła Sp. z o.o. umowę pożyczki w kwocie do 15 000 tys. zł z przeznaczeniem na sfinansowanie zaplanowanych wydatków pożyczkobiorcy. Pożyczka została w całości wypłacona. 30 czerwca 2021 r. ENEA S.A. i ENERGA S.A. zawarły ze spółką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. Aneks nr 2 do umowy pożyczki w kwocie do 340 000 tys. zł z 23 grudnia 2019 r. oraz Aneks nr 7 do umowy pożyczki w kwocie do 58 000 tys. zł z 17 lipca 2019 r. Zgodnie z postanowieniami wyżej wymienionych aneksów termin jednorazowej spłaty przez spółkę Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. pożyczek wraz z należnymi odsetkami został prolongowany do 30 września 2021 r. 30 września 2021 r. ENEA S.A. i ENERGA S.A. zawarły ze spółką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. Aneks nr 3 do umowy pożyczki w kwocie do 340 000 tys. zł z 23 grudnia 2019 r. oraz Aneks nr 8 do umowy pożyczki w kwocie do 58 000 tys. zł z 17 lipca 2019 r. Zgodnie z postanowieniami wyżej wymienionych aneksów termin jednorazowej spłaty przez spółkę Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. pożyczek wraz z należnymi odsetkami został prolongowany do 29 października 2021 r. 29 października 2021 r. ENEA S.A. i ENERGA S.A. zawarły ze spółką Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. Aneks nr 4 do umowy pożyczki w kwocie do 340 000 tys. zł z 23 grudnia 2019 r. oraz Aneks nr 9 do umowy pożyczki w kwocie do 58 000 tys. zł z 17 lipca 2019 r. Zgodnie z postanowieniami wyżej wymienionych aneksów termin jednorazowej spłaty przez spółkę Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. pożyczek wraz z należnymi odsetkami został wydłużony do 29 kwietnia 2022 r. W grudniu 2021 r. ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. dokonała przedterminowej, częściowej spłaty pożyczki w kwocie 17 966 tys. zł w oparciu o zapisy Umowy Pożyczki zawartej pomiędzy ENEA S.A. a ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. w styczniu 2020 r. Wierzytelność przysługująca ENEA S.A. z tytułu przedterminowej spłaty części pożyczki została rozliczona bezgotówkowo, na mocy zawartej pomiędzy ENEA S.A. a ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. Umowy Potrącenia. Termin spłaty pozostałej kwoty pożyczki tj. 1 782 034 tys. zł pozostaje bez zmian i upływa 30 września 2024 r. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 65 Odpisy aktualizujące aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie (dotyczące udzielonych pożyczek wraz z odsetkami) wynoszą na 31 grudnia 2021 r. 225 610 tys. zł. Łączny odpis aktualizujący wartość udzielonych pożyczek rozpoznany w roku 2021 r. wyniósł 15 825 tys. zł i kwota ta została ujęta w jednostkowym sprawozdaniu z całkowitych dochodów w pozycji: Odpisy aktualizujące aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie. 33. Rachunkowość zabezpieczeń Zasady rachunkowości Rachunkowość zabezpieczeń i instrumenty pochodne Instrumenty pochodne, z których korzysta Spółka, w celu zabezpieczenia się przed określonym ryzykiem związanym m.in. ze zmianami stóp procentowych i kursów wymiany walut, wyceniane są w wartości godziwej. Instrumenty pochodne wykazuje się jako aktywa, gdy ich wartość jest dodatnia, i jako zobowiązania – gdy ich wartość jest ujemna. Wartość godziwa kontraktów walutowych jest ustalana poprzez odniesienie do bieżących kursów terminowych występujących przy kontraktach o takim samym terminie zapadalności lub na podstawie wyceny otrzymanej od niezależnych podmiotów. Wartość godziwa kontraktów na zmianę stóp procentowych może być ustalana w oparciu o wycenę otrzymaną od niezależnych podmiotów. Wartość godziwą innych instrumentów pochodnych ustala się na podstawie danych rynkowych lub na podstawie wyceny otrzymanej od niezależnych instytucji wyspecjalizowanych w takiej wycenie. Spółka może w odniesieniu do części lub całej ekspozycji narażonej na określone ryzyko zastosować rachunkowość zabezpieczeń, jeżeli instrument zabezpieczający i pozycja zabezpieczana tworzące powiązanie zabezpieczające wpisują się w cel zarządzania ryzykiem oraz strategię dokonywania zabezpieczenia. Spółka definiuje pow ią zania zabezpieczające dotyczące różnych rodzajów ryzyka jako zabezpieczenia wartości godziwej lub przepływów pieniężnych. Zabezpieczenia ryzyka w odniesieniu do uprawdopodobnionych przyszłych zobowiązań rozliczane są jako zabezpieczenia przepływów pieniężnych. W momencie ustanowienia powiązania zabezpieczającego Spółka dokumentuje relację między instrumentem zabezpieczającym i pozycją zabezpieczaną oraz cele zarządzania ryzykiem, a także strategię realizacji różnych transakcji zabezpieczających. Instrumenty pochodne będące instrumentami zabezpieczającymi Spółka ujmuje zgodnie z zasadami rachunkowości zabezpieczeń w wartości godziwej lub zabezpieczeń przepływów pieniężnych. W sytuacji, gdy Spółka zidentyfikuje nieefektywność zabezpieczenia wykraczającą poza pr zyję te cele zarządzania ryzykiem, a powiązanie zabezpieczające w dalszym ciągu realizuje strategię zarządzania ryzykiem i cele zarządzania ryzykiem, Spółka dokonuje przywrócenia równowagi powiązania zabezpieczającego. Zabezpieczenie przepływów pieniężnych to zabezpieczenie przed zagrożeniem zmiennością przepływów pieniężnych, które przypisać można konkretnemu rodzajowi ryzyka związanemu z ujętym składnikiem aktywów lub zobowiązaniem, lub z wysoce prawdopodobną planowaną transakcją, które mogłoby wpływać na wynik finansowy. Planowana transakcja to transakcja, która nie wynika jeszcze z zawartej, wiążącej umowy (przewidywana przyszła transakcja). W przypadku stosowania rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych Spółka: − Efektywną (skuteczną) część zmian wartości godziwej instrumentów pochodnych wyznaczonych jako zabezpieczenie przepływów pieniężnych ujmuje w kapitale z aktualizacji wyceny, − zysk lub stratę związaną z częścią nieefektywną ujmuje w wyniku finansowym bieżącego okresu. Jeśli zabezpieczana planowana transakcja skutkuje ujęciem składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego, związane z nią zyski lub straty, które były ujęte w kapitale z aktualizacji wyceny, przenosi się do wyniku finansowego w tym samym okresie albo w okresach, w których nabyty składnik aktywów lub przyjęte zobowiązanie mają wpływ na wynik finansowy. Jednakże, jeśli Spółka oczekuje, że całość lub część strat ujętych w kapitale z aktualizacji wyceny nie będzie odzyskana w jednym lub więcej przyszłych okresów, ujmuje w wyniku finansowym kwotę, co do której oczekuje się, że nie będzie odzyskana. Jeśli zabezpieczenie planowanej transakcji skutkuje ujęciem składnika aktywów niefinansowych lub zobowiązania niefinansowego albo planowana transakcja związana ze składnikiem aktywów niefinansowych lub zobowiązaniem niefinansowym staje się uprawdopodobnionym przyszłym zobowiązaniem, do którego stosuje się zabezpieczenie wartości godziwej, Spółka wyłącza związane z tym zyski lub straty, które były ujęte w kapitale z aktualizacji wyceny i włącza je do początkowego kosztu nabycia lub do innej wartości księgowej składnika aktywów lub zobowiązania. Jeżeli Spółka zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych, skumulowane zyski lub straty z tytułu instrumentu zabezpieczającego ujęte w kapitale z aktualizacji wyceny pozostają w nich do momentu, gdy transakcja zabezpieczana zostanie zrealizowana. Jeżeli transakcja zabezpieczana nie będzie realizowana (lub nie jest oczekiwana), skumulowany wynik netto ujęty w kapitale z aktualizacji wyceny przenoszony jest niezwłocznie do rachunku zysków i strat. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 66 Zabezpieczenie przepływów pieniężnych Poniższa tabela prezentuje wpływ wyceny instrumentów pochodnych zabezpieczających przepływy pieniężne na inne całkowite dochody: Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Skumulowane inne całkowite dochody związane z efektywną częścią zabezpieczenia przepływów pieniężnych na 1 stycznia, ujęte w kapitale rezerwowym z wyceny instrumentów zabezpieczających (105 534) (17 356) - związane z zabezpieczeniem stopy procentowej (105 534) (17 356) Wycena instrumentów pochodnych zabezpieczających na dzień bilansowy w części uznanej za efektywne zabezpieczenie 214 811 (88 178) - związane z zabezpieczeniem stopy procentowej 214 811 (88 178) Skumulowane inne całkowite dochody związane z efektywną częścią zabezpieczenia przepływów pieniężnych na 31 grudnia, ujęte w kapitale rezerwowym z wyceny instrumentów zabezpieczających 109 277 (105 534) - związane z zabezpieczeniem stopy procentowej 109 277 (105 534) W ENEA S.A. wystąpiły transakcje IRS zabezpieczające przepływy pieniężne związane z ryzykiem stopy procentowej. Ich wartość zgodnie z rachunkowością zabezpieczeń na koniec 2021 r. wyniosła 3 994 668 tys. zł. i zmalała w porównaniu do roku 2020 o 678 324 tys. zł. Na zmianę stanu wpływ miały rozliczenia związane z wygaśnięciem derywatów oraz regularnymi spłatami ekspozycji zabezpieczonej jak i zawarcie nowych transakcji zabezpieczających IRS. Terminy zapadalności są różne dla poszczególnych derywatów począwszy od 15 marca 2022 r. skończywszy na 16 września 2026 r. Ich wartość bilansowa na 31 grudnia 2021 r. wyniosła 135 150 tys. zł, kwota ujęta w innych całkowitych dochodach to 109 277 tys. zł, a część nieefektywna zabezpieczenia ujęta w wyniku finansowym 2021 r. to 9 625 tys. zł. Transakcjami zabezpieczającymi ryzyko stopy procentowej objęte są wyemitowane przez ENEA S.A. obligacje oraz kredyt w EBI . 34. Zarządzanie ryzykiem finansowym Zasady zarządzania ryzykiem finansowym Działalność Spółki podlega następującym kategoriom ryzyka związanego z instrumentami finansowymi: − ryzyko kredytowe, − ryzyko utraty płynności finansowej, − ryzyko towarowe, − ryzyko walutowe, − ryzyko stóp procentowych. Niniejsza nota zawiera informacje o ekspozycji Spółki na każdy rodzaj ryzyka wskazanego powyżej, a także opisuje cele i politykę związane z zarządzaniem ryzykiem oraz kapitałami. Odpowiedzialność za wyznaczenie ram i zasad zarządzania ryzykiem ponosi Zarząd ENEA S.A. Zarządzanie ryzykiem finansowym oparte jest na sformalizowanym, zintegrowanym systemie zarządzania ryzykiem opisanym w ramach dedykowanych polityk, procedur i metodyk zarządzania ryzykiem. Zarządzanie ryzykiem zaprojektowane jest jako proces ciągły. ENEA S.A. poddaje ryzyka ciągłej analizie z punktu widzenia oddziaływania środowiska zewnętrznego oraz zmian w swoich strukturach i działalności. Na tej podstawie podejmuje działania zmierzające do ograniczenia ryzyka lub jego transferu poza Spółkę. Spółka przeanalizowała także ryzyka związane ze zmianami klimatycznymi i ujęła szersze informacje na ten temat w Sprawozdaniu Zarządu z działalności ENEA S.A. oraz Grupy Kapitałowej ENEA w 2021 r., w tym w ramach Oświadczenia na temat informacji niefinansowych, które jest wyodrębnioną częścią tego sprawozdania. Spółka rozważyła wpływ czynników klimatycznych na sprawozdanie finansowe i uwzględniła te czynniki m.in. w testach na utratę wartości udziałów w jednostkach zależnych, w analizie wartości spółek współkontrolowanych, czy w wyliczeniach rezerw na pozostałe zobowiązania i inne obciążenia. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 67 34.1. Ryzyko kredytowe Ekspozycja na ryzyko kredytowe Zarządzanie ryzykiem Ryzyko kredytowe jest to ryzyko poniesienia przez Spółkę strat finansowych na skutek niewypełnienia przez klienta będącego stroną instrumentu finansowego swoich kontraktowych zobowiązań. Ryzyko kredytowe wiąże się z potencjalnym brakiem możliwości pozyskania należności od klientów. Główne czynniki mające wpływ na występowanie ryzyka kredytowego w przypadku Spółki: − duża liczba odbiorców wpływająca na operacyjne skomplikowanie procesu mitygowania ryzyka (ocena wiarygodności kredytowej klientów) oraz wysokość kosztów kontrolowania spływu i windykacji należności, − uwarunkowania prawne prowadzonej działalności, określające m.in. zasady wstrzymywania dostaw energii elektrycznej na skutek braku płatności, czy też obowiązek przyłączenia do sieci podmiotów z właściwego dla ENEA Operator obszaru dystrybucyjnego, a także instytucja sprzedawcy rezerwowego, czy sprzedawcy z urzędu. Zarząd stosuje Politykę zarządzania ryzykiem kredytowym w Grupie ENEA , zgodnie z którą na bieżąco monitorowana jest ekspozycja na ryzyko kredytowe oraz podejmowane działania służące jego minimalizacji. Głównym narzędziem zarządzania ryzykiem kredytowym jest analiza wiarygodności kredytowej najistotniejszych klientów ENEA S.A., na podstawie której warunki umowy z klientem podlegają stosownej strukturyzacji (warunki płatności, ewentualne zabezpieczenie umowy itp.). Poniższa tabela przedstawia strukturę pozycji bilansowych obrazujących ekspozycję ENEA S.A. na ryzyko kredytowe: Maksymalne narażenie na ryzyko kredytowe na 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej (bez akcji i udziałów oraz instrumentów kapitałowych wycenianych przez inne całkowite dochody) 151 381 30 982 Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie 7 050 743 7 488 876 Aktywa z tytułu umów z klientami 300 206 228 905 Należności z tytułu dostaw i usług 1 541 385 1 132 807 Należności z tytułu leasingu i subleasingu finansowego 1 007 3 787 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 1 005 481 530 668 Ryzyko kredytowe 10 050 203 9 416 025 Wartości odpowiadają wartościom księgowym. Ryzyko kredytowe związane z należnościami z tytułu dostaw i usług Niewykonanie zobowiązania rozumiane jest jako wystąpienie przynajmniej jednego ze zdarzeń lub okoliczności: − dłużnik zalega ze znaczącą płatnością przez okres dłuższy niż 90 dni, − Spółka uznaje za mało prawdopodobne, aby dłużnik spłacił swoje zobowiązanie w całości (bez uwzględniania kwot otrzymanych z zabezpieczeń lub podobnych działań). Do zdarzeń wskazujących na małe prawdopodobieństwo wykonania zobowiązania można zaliczyć: złożenie wniosku o upadłość dłużnika, ogłoszenie upadłości dłużnika, rozpoczęcie postępowania układowego dla dłużnika – a także inne zdarzenia niewynikające bezpośrednio z czynności prawnych, jak brak środków pieniężnych, czy negatywne prognozy dotyczące sytuacji płatniczej dłużnika. Spełnienie jednego ze wskazanych powyżej kryteriów daje podstawy do stwierdzenia, że dany składnik aktywów finansowych jest dotknięty utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe. Pomimo wystąpienia w roku 2021 kryzysu związanego z pandemią wywołaną chorobą COVID-19, w ENEA S.A. nie odnotowano znaczących odchyleń w zakresie należności przeterminowanych, w związku z czym sytuację w obszarze ryzyka kredytowego uznać można za stabilną. Zgodnie z wewnętrznymi regulacjami – monitoringowi podlega także kwestia koncentracji należności w odniesieniu do klientów końcowych Spółki. Wielkość portfela sprzedażowego ENEA S.A. sprawia, iż pomimo faktu występowania w tym portfelu podmiotów o relatywnie dużym zużyciu, udział w portfelu ogółem pojedynczego podmiotu nie przekracza poziomu 5% wolumenu całego portfela, w związku z czym poziom koncentracji nie jest identyfikowany jako znaczący. W świetle powyższego Spółka nie stosuje dodatkowych zabezpieczeń wynikających z samego tylko zjawiska koncentracji, stosowanie zabezpieczeń uzależnione jest każdorazowo od kondycji finansowej kontrahenta. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 68 Odpisy aktualizujące wartość należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności : Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Odpis aktualizujący wartość na 1 stycznia 59 450 54 820 Utworzony 13 307 12 647 Wykorzystany (7 732) (8 017) Odpis aktualizujący wartość na 31 grudnia 65 025 59 450 W okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2021 r. odpis aktualizujący wartość bilansową należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności zwiększył się o 5 575 tys. zł (w okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2020 r. odpis aktualizujący zwiększył się o 4 630 tys. zł). Odpisy są tworzone głównie od należności handlowych. Odpisy od pozostałych należności są nieistotne. Na 31 grudnia 2021 r. Spółka dokonała dodatkowej analizy możliwego wpływu związanego z pandemią COVID-19 na poziom odpisów na należności. Przy zastosowaniu podejścia indywidualnego, odniesionego do listy największych dłużników ENEA S.A. wykorzystano założenia modelu opisanego w obowiązującej w Spółce Metodyce ustalania odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych dla długoterminowych aktywów dłużnych i zbliżonych pozycji . W zakresie modułu ilościowego modelu – wykorzystano dostępne dane sprawozdawcze dłużników, w zakresie modułu jakościowego natomiast – uwzględniono aktualną (a także przewidywaną) sytuację panującą w gospodarce krajowej oraz pozycję rynkową i finansową kontrahenta. Na podstawie uzyskanej oceny łącznej oszacowano ocenę ratingową podmiotów, którą następnie transponowano na parametr Probability of Default (zgodnie z ww. Metodyką). W zakresie parametru Loss Given Default przyjęto konserwatywnie wartość równą 10% (a więc istotnie przekraczającą faktyczne poziomy utraty należności notowane w Spółce). Powyższa analiza wygenerowała dodatkowy odpis na oczekiwane straty na poziomie nieistotnym z punktu widzenia sprawozdawczego. Dla krótkoterminowych należności handlowych kalkulacja oczekiwanych strat kredytowych odbywa się w oparciu o dane historyczne w sposób opisany w Zasadach tworzenia i ewidencji odpisów aktualizujących wartość należności z tytułu dostaw i usług oraz innych pozycji finansowych w Spółkach Grupy ENEA . W procesie zamknięcia roku ustalenie utraty wartości należności odbywa się w oparciu o dane pochodzące z bieżącego roku tj. 2021. Na podstawie tych danych ustala się wskaźniki utraty wartości, które służą do oszacowania wysokości odpisu aktualizującego dla należności na koniec roku 2021. Zatem ustalone oczekiwane straty kredytowe uwzględniają obiektywne przesłanki utraty wartości wynikające z sytuacji i regulacji zaistniałych na skutek pandemii. Struktura wiekowa aktywów z tytułu umów z klientami i należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności, stanowiących instrumenty finansowe : Stan na 31 grudnia 2021 Wartość nominalna Odpis aktualizujący Wartość księgowa Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności Bieżące 1 437 846 (273) 1 437 573 Przeterminowane 166 672 (62 859) 103 813 0-30 dni 62 282 (98) 62 184 31-90 dni 12 553 (886) 11 667 91-180 dni 4 955 (1 238) 3 717 ponad 180 dni 86 882 (60 637) 26 245 Razem 1 604 518 (63 132) 1 541 386 Aktywa z tytułu umów z klientami 300 299 (93) 300 206 Stan na 31 grudnia 2020 Wartość nominalna Odpis aktualizujący Wartość księgowa Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności Bieżące 1 029 742 (638) 1 029 104 Przeterminowane 160 198 (56 495) 103 703 0-30 dni 63 118 (75) 63 043 31-90 dni 11 645 (936) 10 709 91-180 dni 6 583 (1 761) 4 822 ponad 180 dni 78 852 (53 723) 25 129 Razem 1 189 940 (57 133) 1 132 807 Aktywa z tytułu umów z klientami 228 995 (90) 228 905 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 69 Ryzyko kredytowe związane z należnościami w podziale na poszczególne segmenty rynku Sprzedaż energii elektrycznej klientom indywidualnym W segmencie tym występuje istotna – w ujęciu procentowym – ilość należności przeterminowanych. Chociaż należności te – z uwagi na duże rozdrobnienie w tej kategorii ogólnej oraz relatywnie niewielką wartość poszczególnych pozycji – nie stanowią znaczącego zagrożenia dla finansów Spółki, podejmowane są działania zmierzające do ich umniejszenia. Sukcesywnie prowadzone są działania zmierzające do usprawnienia procesu windykacji polegające między innymi na wypracowaniu nowych i aktualizacji dotychczas funkcjonujących instrukcji i zasad dotyczących windykacji, a także na nawiązywaniu współpracy z wyspecjalizowanymi podmiotami. Wprowadzenie jednolitych zasad windykacji, w tym windykacji miękkiej, pozwala uzyskać krótszy czas zwrotu gotówki oraz uniknąć długotrwałej i często nieskutecznej windykacji twardej, to jest egzekucji sądowej i komorniczej. Do postępowania sądowego i egzekucyjnego są przekazywane sprawy o wartości powyżej limitu opłacalności windykacji. Sprzedaż energii elektrycznej klientom biznesowym, kluczowym i strategicznym Kwoty należności przeterminowanych w tym segmencie – w ujęciu procentowym – są znacząco niższe niż w przypadku indywidualnych odbiorców. Z uwagi na powyższe oraz ze względu na zdecydowanie mniejszą liczbę klientów w tych segmentach, zasady windykacji opierają się w głównej mierze na windykacji miękkiej. Czynności z zakresu windykacji miękkiej podejmowane są niezwłocznie po terminie płatności. Pozostałe Kwoty należności przeterminowanych są nieistotne. W procesie odzyskiwania należności i działań windykacyjnych Spółka współpracuje z wyspecjalizowanymi podmiotami zewnętrznymi, wspierającymi ją w działaniach z obszaru tzw. windykacji twardej. Spółka monitoruje na bieżąco wysokość przeterminowanych należności, dokonuje odpisów aktualizujących, w uzasadnionych przypadkach występuje z roszczeniami prawnymi. Ryzyko kredytowe związane ze środkami pieniężnymi oraz instrumentami pochodnymi W zakresie należności od instytucji finansowych, w tym środków pieniężnych zdeponowanych na rachunkach bankowych i lokatach bankowych, a także transakcji zabezpieczających ryzyko walutowe oraz ryzyko stopy procentowej, bezpieczeństwo tych transakcji określone jest także wymogami Polityki zarządzania płynnością oraz ryzykiem płynności w Grupie ENEA , jak również Polityki zarządzania ryzykiem walutowym i ryzykiem stopy procentowej w Grupie ENEA . ENEA S.A. prowadzi współpracę wyłącznie z partnerami, którzy spełniają wysokie kryteria wiarygodności kredytowej oraz charakteryzują się renomowaną pozycją na rynku bankowym. Zgodnie z wyżej wymienionymi politykami, a także Polityką zarządzania ryzykiem kredytowym w Grupie ENEA , w przypadku gdy partner transakcji posiada rating nadany przez uznaną agencję, Spółka nie dokonuje szacowania ratingu wewnętrznego w odniesieniu do takiego podmiotu. Dokonując wyboru kontrahentów bankowych Spółka kieruje się zatem zewnętrznymi ratingami kredytowymi, które są nadrzędne wobec pozostałych kryteriów oceny bezpieczeństwa inwestycji oraz rozliczeń i których wartości muszą kształtować się na poziomie inwestycyjnym. Zestawienie wybranych ratingów długoterminowych banków współpracujących aktualnie z ENEA S.A. przedstawia się następująco: Bank Agencja Rating PKO BP Moody’s A2 Pekao Fitch BBB+ mBank Fitch BBB- Santander Polska Fitch BBB+ BGK Fitch A- W odniesieniu do inwestycji finansowych, w celu ograniczenia ryzyka koncentracji, przestrzega się zasad dywersyfikacji inwestowanych środków pieniężnych. Zgodnie z wyżej przytoczoną Polityką zarządzania płynnością oraz ryzykiem płynności w Grupie ENEA , przyjmuje się maksymalny dopuszczalny poziom alokacji środków w stosunku do jednego partnera transakcji. Ponadto lokowanie nadwyżek środków spółek będących uczestnikami struktury cash poolowej co do zasady odbywa się na poziomie ENEA S.A., która pełni rolę Pool Leadera w mechanizmie Cash-Poolingu. Samodzielne inwestowanie wolnych środków przez spółki wymaga uzyskania uprzedniej zgody ENEA S.A. Zarządzanie środkami pieniężnymi w Grupie Kapitałowej ENEA dokonywane jest z poziomu ENEA S.A., co umożliwia efektywne zarządzanie nadwyżkami środków pieniężnych jak również pozwala na ograniczenie kosztów finansowania zewnętrznego. Systemem zarządzania środkami pieniężnymi w grupie rachunków (Usługa Cash Poolingu) objęte Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 70 są wybrane spółki z Grupy Kapitałowej ENEA. W ramach przedmiotowej usługi, salda rachunków bankowych u uczestników usługi, na koniec każdego dnia są zerowane, a następnie nadwyżka środków przekazywana jest na rachunek zarządzającego, którym jest ENEA S.A. Kolejnego dnia salda środków są odwracane i powracają na rachunki uczestników. Na 31 grudnia 2021 r. saldo zobowiązań w ramach cash poolingu wynosiło 1 105 251 tys. zł (na 31 grudnia 2020 r. 152 574 tys. zł) i prezentowane jest w pozycji: Inne zobowiązania finansowe. W zakresie zarządzania bieżącymi nadwyżkami środków pieniężnych, a także w zakresie instrumentów pochodnych zabezpieczających ryzyko walutowe oraz ryzyko stopy procentowej Spółka na co dzień współpracuje z sześcioma instytucjami finansowymi. ENEA S.A. dywersyfikuje ryzyko kredytowe dotyczące środków pieniężnych. Na 31 grudnia 2021 r. udział środków pieniężnych ulokowanych w trzech bankach o największym saldzie kształtował się następująco: bank A – 49,6%, bank B – 35,4% oraz bank C – 15% środków. Ryzyko kredytowe związane z pozostałymi aktywami finansowymi Na poziomie ENEA S.A. ocenę znaczących należności długoterminowych i dłużnych papierów wartościowych (w tym obligacji i pożyczek wewnątrzgrupowych) oraz gwarancji finansowych i zobowiązań do udzielenia pożyczki, a także monitoring ryzyka kredytowego i ustalanie odpisów aktualizujących na oczekiwane straty kredytowe przeprowadza Departament Zarządzania Ryzykiem Grupy Kapitałowej, działający w tym zakresie w oparciu o obowiązującą w Grupie ENEA Metodyką ustalania odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych dla długoterminowych aktywów dłużnych i zbliżonych pozycji . W ramach realizacji tego celu przeprowadzana jest indywidualna ocena poszczególnych kontrahentów lub poszczególnych instrumentów z wykorzystaniem zewnętrznych ratingów kredytowych, a w przypadku ich braku system wewnętrznych ratingów kredytowych wykorzystujący m.in. model Altmana dla rynków rozwijających się oraz elementy oceny jakościowo-prognostycznej. Spółka identyfikuje znaczące pogorszenie ryzyka kredytowego w sytuacji, gdy: − kontrahent zalega ze znaczącą płatnością przez okres dłuższy niż 30 dni, − na dzień bilansowy zidentyfikowano pogorszenie o przynajmniej dwie pozycje w ramach ratingu nieinwestycyjnego, identyfikowanego – zgodnie z ww. Metodyką w przedziale od BB+ do B- (w porównaniu z momentem początkowego ujęcia danego instrumentu), bądź − na dzień bilansowy zidentyfikowano pogorszenie o przynajmniej jedną pozycję w ramach ratingu spekulacyjnego, identyfikowanego – zgodnie z ww. Metodyką w przedziale od CCC do D (w porównaniu z momentem początkowego ujęcia danego instrumentu) lub − przesunięcie do ratingu spekulacyjnego z ratingu nieinwestycyjnego. Pozycje przypisane do ratingu inwestycyjnego, dla których nie wystąpiło zaleganie ze znaczącymi płatnościami przez okres dłuższy niż 30 dni traktowane są jako pozycje cechujące się niskim poziomem ryzyka kredytowego (kontrahent ma wysoką krótkoterminową zdolność spełniania swych obowiązków w zakresie wynikających z umowy, a niekorzystne zmiany warunków gospodarczych i biznesowych w dłuższej perspektywie mogą - lecz niekoniecznie muszą - ograniczyć jego zdolność do wypełniania tych obowiązków). W tabeli poniżej przedstawiono podział kategorii aktywów, dla których liczone są oczekiwane straty kredytowe, według poziomów ratingowych: Stan na 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 12 miesięczne ECL 12 miesięczne ECL Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 1 005 481 530 668 od AAA do BBB- (poziom inwestycyjny) 1 005 481 530 668 Obligacje nienotowane 3 148 818 3 687 169 od AAA do BBB- (poziom inwestycyjny) 1 702 182 1 910 595 od BB+ do B- (poziom nieinwestycyjny) - 1 776 574 od CCC do D (poziom spekulacyjny) 1 446 636 - Udzielone pożyczki 4 127 534 4 011 791 od AAA do BBB- (poziom inwestycyjny) 1 617 014 2 000 755 od BB+ do B- (poziom nieinwestycyjny) 500 609 1 800 891 od CCC do D (poziom spekulacyjny) 2 009 911 210 145 Razem wartość brutto 8 281 833 8 229 628 Pożyczki udzielone (225 610) (210 084) Razem odpis aktualizujący na oczekiwane straty kredytowe (225 610) (210 084) Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 1 005 481 530 668 Obligacje nienotowane 3 148 818 3 687 169 Udzielone pożyczki 3 901 924 3 801 707 Razem wartość bilansowa 8 056 223 8 019 544 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 71 34.2. Ryzyko utraty płynności finansowej Ekspozycja na ryzyko utraty płynności finansowej Zarządzanie ryzykiem Ryzyko utraty płynności finansowej identyfikowane jest jako ryzyko wystąpienia braku zdolności do zapłaty przez ENEA S.A. zobowiązań płatniczych w dacie ich wymagalności. Celem prowadzonych działań jest ograniczenie prawdopodobieństwa materializacji ryzyka utraty płynności finansowej przy wykorzystaniu w optymalny sposób posiadanych zasobów finansowych oraz dostępnych instrumentów finansowania. W toku prowadzonej działalności ENEA S.A. dąży do zapewnienia dostępności środków pieniężnych na stabilnym poziomie, pozwalającym na terminowe regulowanie zobowiązań płatniczych. Realizacja działań z zakresu przyjętej Polityki i procedur zarządzania płynnością oraz ryzykiem płynności w Grupie ENEA zakłada także zabezpieczenie zdolności do skutecznego reagowania na tzw. kryzysy płynności, tj. okresy zwiększonego zapotrzebowania na środki pieniężne. Podejmowane działania umożliwiają kontynuację prowadzenia działalności w przypadku wystąpienia kryzysu płynności przez okres niezbędny do uruchomienia awaryjnego planu finansowania. W procesie zarządzania płynnością finansową Spółka koncentruje prowadzone działania w szczególności wokół analizy kształtowania się przepływów pieniężnych w ujęciu krótko- oraz długoterminowym, optymalizacji składników kapitału obrotowego oraz monitoringu koncentracji sald na rachunkach bankowych. W celu zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa w sytuacjach nieprzewidywalnych, Spółka przeprowadza cyklicznie analizy scenariuszowe oraz opracowuje awaryjne plany finansowania, których celem jest zapewnienie zdolności do uzupełniania powstałych niedoborów gotówkowych. Spółka zarządza nadwyżkami finansowymi z poziomu centralnego. Alokacja nadwyżek odbywa się w zdecydowanej mierze z wykorzystaniem lokat terminowych. W celu ograniczenia ryzyka koncentracji, inwestycje nadwyżek środków pieniężnych podlegają dywersyfikacji pomiędzy instytucjami finansowymi. ENEA S.A. współpracuje wyłącznie z instytucjami o ugruntowanej oraz stabilnej pozycji, którą potwierdzają nadane oceny ratingowe na poziomach nie niższych niż tzw. poziom inwestycyjny. Efektywność inwestycji podlega stałemu monitorowaniu. Działania związane z zarządzaniem płynnością finansową oraz ryzykiem płynności koordynowane są przez ENEA S.A. W celu zapewnienia finansowania działalności bieżącej oraz optymalizacji procesu zarządzania nadwyżkami finansowymi ENEA S.A. oraz spółki z Grupy Kapitałowej ENEA wykorzystują mechanizm zarządzania grupą rachunków (tzw. Cash Pooling-u). W stosowanym rozwiązaniu ENEA S.A. pełni rolę agenta rozliczeniowego (tzw. Pool Leadera). Dodatkowymi instrumentami finansowania działalności bieżącej, które zabezpieczają również potrzeby uczestników systemów Cash Pooling-u są kredyty w rachunkach bieżących, do których dostęp posiada na podstawie zawartych umów ENEA S.A. Instrumenty finansowania działalności bieżącej uzupełnia wykorzystywany przez Grupę centralny mechanizm pozyskiwania finansowania zewnętrznego przez ENEA S.A. Co do zasady, dystrybucja finansowania w ramach Grupy odbywa się również przez ENEA S.A. Stałe zarządzanie ryzykiem w wymienionych obszarach oraz pozycja rynkowa i finansowa Spółki pozwala na stwierdzenie, że ryzyko utraty płynności finansowej, przez zdecydowaną część roku 2021, utrzymywało się na poziomie nieistotnym. Spółka zarządza ryzykiem płynności również poprzez utrzymywanie otwartych i niewykorzystanych linii kredytowych, których wysokość na 31 grudnia 2021 r. kształtuje się na poziomie 700 000 tys. zł. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 72 Poniższa tabela przedstawia zapadalność zobowiązań finansowych Spółki: Stan na 31 grudnia 2021 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania Zobowiązania z tytułu umów z klientami Zobowiązania z tytułu leasingu Kredyty bankowe i obligacje Inne zobowiąza- nia finansowe Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej Razem Wartość księgowa 808 002 46 108 40 088 6 585 466 1 105 251 - 8 584 915 Niezdyskontowane umowne przepływy pieniężne (808 002) (46 108) (70 118) (7 124 067) (1 105 251) (24) (9 153 570) do 6 m-cy (808 002) (46 108) (2 149) (2 076 276) (1 105 251) (24) (4 037 810) 6-12 m-cy - - (1 280) (259 345) - - (260 625) 1-2 lat - - (4 005) (509 595) - - (513 600) 2-5 lat - - (12 394) (3 500 279) - - (3 512 673) powyżej 5 lat - - (50 290) (778 572) - - (828 862) Stan na 31 grudnia 2020 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania Zobowiązania z tytułu umów z klientami Zobowiązania z tytułu leasingu Kredyty bankowe i obligacje Inne zobowiąza- nia finansowe Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej Razem Wartość księgowa 349 004 32 289 31 315 7 770 105 152 574 139 673 8 474 960 Niezdyskontowane umowne przepływy pieniężne (349 004) (32 289) (61 772) (8 119 187) (152 574) (140 185) (8 855 011) do 6 m-cy (349 004) (32 289) (3 284) (571 826) (152 574) (37 459) (1 146 436) 6-12 m-cy - - (2 921) (727 951) - (27 011) (757 883) 1-2 lat - - (2 129) (2 234 274) - (41 688) (2 278 091) 2-5 lat - - (2 433) (3 200 958) - (34 027) (3 237 418) powyżej 5 lat - - (51 005) (1 384 178) - - (1 435 183) 34.3. Ryzyko towarowe Ekspozycja na ryzyko towarowe Zarządzanie ryzykiem Ryzyko towarowe związane jest z możliwym wystąpieniem zmian w generowanych przez Spółkę przychodach/przepływach pieniężnych, w szczególności wskutek istniejącej zmienności cen towarów. Celem zarządzania ryzykiem towarowym jest utrzymanie ekspozycji na to ryzyko w akceptowalnych ramach, określonych wyznaczonymi limitami, przy jednoczesnej maksymalizacji wyniku realizowanego na prowadzonej działalności handlowej. Specyficznym aspektem ryzyka towarowego Spółki jest fakt, iż działając jako przedsiębiorstwo energetyczne pełniące rolę sprzedawcy z urzędu, ENEA S.A. ma obowiązek przedkładania do zatwierdzania taryf dla energii elektrycznej dla grup taryfowych G. Spółka kupuje energię po cenach rynkowych, natomiast swoją taryfę kalkuluje w oparciu o koszty uznane przez Prezesa URE za uzasadnione oraz z uwzględnieniem marży (w obrocie) planowanej na kolejny okres taryfowy. W związku z powyższym Spółka w okresie obowiązywania taryfy ma ograniczone możliwości przenoszenia niekorzystnych dla Spółki zmian kosztów swojej działalności na końcowych odbiorców energii Zarządzanie ryzykiem towarowym w zakresie cenowym polega na ciągłym monitorowaniu wielkości otwartej pozycji handlowej (zarówno w obszarze hedgingowym, jak i w obszarze działalności - proprietary trading) oraz pomiarze - przy wykorzystaniu narzędzi opartych o koncepcję wartości narażonej na ryzyko (value at risk) - poziomu ryzyka, wynikającego z możliwych skutków wahań cen poszczególnych towarów w odniesieniu do takiej otwartej pozycji. Techniką ograniczania ryzyka jest w tym przypadku domknięcie pozycji generującej zbyt dużą (większą, niż tzw. apetyt na ryzyko) wartość potencjalnej straty. Model zarządczy opiera się w tym przypadku na systemie limitów wartościowych (limitów VaR) określających maksymalną dopuszczalną wartość otwartej pozycji, będącej nośnikiem tak rozumianego ryzyka towarowego (cenowego). Zarządzanie ryzykiem towarowym w zakresie wolumetrycznym polega na wykorzystaniu metod scenariuszowych oraz optymalizowaniu procesów planowania i kontroli działalności handlowej pozwalających w możliwie najtrafniejszy sposób oszacować przewidywane wolumeny towarów będących przedmiotem obrotu. Ponadto, niezależnie od powyższego, w ENEA S.A. zastosowanie znajdują zasady zarządcze określone obowiązującą w Spółce regulacją o wymiarze strategicznym Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 73 elektrycznej. Wniosek o korektę taryfy ENEA S.A. może złożyć do Prezesa URE tylko w przypadku drastycznego wzrostu kosztów z przyczyn od niej niezależnych. (tzw. Tryb handlu hurtowego), wyznaczającą metody działania w zakresie optymalizacji pozycji handlowej ENEA S.A., której zasadniczym celem jest minimalizacja ryzyka podjęcia działań niezgodnych z tendencją rynkową przy jednoczesnym uwzględnieniu aspektu efektywnościowego podejmowanych działań (uzyskiwanie wyników lepszych od średniej rynkowej). 34.4. Ryzyko walutowe Ekspozycja na ryzyko walutowe Zarządzanie ryzykiem Ryzyko walutowe związane jest z możliwością występowania wahań kursów walutowych, które prowadzić mogą w konsekwencji do zmian w generowanych przez Spółkę przepływach pieniężnych. Działania zabezpieczające są podejmowane w oparciu o obowiązującą w Spółce Politykę zarządzania ryzykiem walutowym i ryzykiem stopy procentowej w Grupie ENEA . W okresie sprawozdawczym zdecydowana większość przepływów związanych z działalnością operacyjną i inwestycyjną ENEA S.A. była realizowana w walucie krajowej. W ramach procesu monitorowania ekspozycji na ryzyko walutowe poza obszarami podstawowej działalności Spółek Grupy ENEA, w ENEA S.A zidentyfikowano ryzyko związane z pozycjami indeksowanymi do kursów walut obcych i dokonano jego zabezpieczenia. Zgodnie z Polityką zarządzania ryzykiem walutowym i ryzykiem stopy procentowej w Grupie ENEA działania zabezpieczające realizowane są każdorazowo w oparciu o strategie zabezpieczające ryzyko walutowe, które zatwierdzane są każdorazowo przez Komitet Ryzyka Grupy ENEA. Zgodnie z przyjętymi regulacjami Spółka zabezpiecza całość ekspozycji na ryzyko walutowe uznanej za istotną, tzn. taką, która przekracza wartość limitu na ekspozycję. ENEA S.A. stosuje w tym zakresie rachunkowość zabezpieczeń. Transakcje zabezpieczające ryzyko walutowe W okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2021 r. Spółka zawarła dziewięć transakcji FX FORWARD o łącznym wolumenie 1 116 tys. EUR. Ostatnia transakcja FX FORWARD została rozliczona w grudniu 2021 r., w związku z czym aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej, dotyczące wyceny FX FORWARD na 31 grudnia 2021 r., wyniosły 0,00 zł (na 31 grudnia 2020 r. 0,00 zł). 34.5. Ryzyko stóp procentowych Ekspozycja na ryzyko stóp procentowych Zarządzanie ryzykiem Ryzyko zmiany stóp procentowych związane jest z negatywnym wpływem zmian rynkowej stopy procentowej na sytuację finansową Spółki. Ekspozycja na ryzyko stopy procentowej wynika z zawartych umów kredytowych oraz umów programów emisji obligacji. Z uwagi na obowiązujący w Spółce model aranżowania finansowania, ryzyko stopy procentowej jest identyfikowane oraz podlega zarządzaniu (kwantyfikowanie, mitygowanie) przez ENEA S.A. Aranżowanie finansowania odbywa się w oparciu o oprocentowanie zmienne, które kalkulowane jest w korelacji ze stawkami rynkowymi (międzybankowymi). Działania zabezpieczające w obszarze stopy procentowej realizowane są w oparciu o Politykę zarządzania ryzykiem walutowym i ryzykiem stopy procentowej Zgodnie z Polityką zarządzania ryzykiem walutowym i ryzykiem stopy procentowej w Grupie ENEA działania zabezpieczające realizowane są każdorazowo w oparciu o strategie zabezpieczające ryzyko stopy procentowej, które zatwierdzane są każdorazowo przez Komitet Ryzyka Grupy ENEA. Spółka ogranicza ryzyko stopy procentowej poprzez zawieranie kontraktów wymiany płatności odsetkowych (ang. IRS - Interest Rate Swap). Wykorzystanie instrumentów zabezpieczających umożliwia wymianę serii płatności odsetkowych w tej samej walucie, naliczanych od uzgodnionej kwoty nominalnej i dla ustalonego okresu, przy czym ENEA S.A. płaci odsetki oparte na stałym oprocentowaniu, natomiast druga strona transakcji (bank) na oprocentowaniu zmiennym. W celu uzyskania jak największej efektywności zabezpieczenia parametry instrumentu zabezpieczającego są tożsame z warunkami transakcji Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 74 w Grupie ENEA . Zgodnie z ww. Polityką – ekspozycja na ryzyko stóp procentowych identyfikowana jest wyłącznie w oparciu o stronę zobowiązaniową planowanych przepływów pieniężnych, bez uwzględniania wartości inwestycji finansowych (które cechują się niższym tenorem, niż zobowiązania finansowe) – przy czym dotyczy to wyłącznie zobowiązań finansowych o charakterze długoterminowym. zabezpieczanej (tzw. pozycji bazowej). W konsekwencji, prowadzi to do powstania powiązania ekonomicznego między poszczególnymi płatnościami wynikającymi z obsługi finansowania zewnętrznego oraz zabezpieczającymi je instrumentami pochodnymi. Przy ścisłym powiązaniu pozycji zabezpieczanej i instrumentu zabezpieczającego za podstawowe źródło nieefektywności powiązań uznaje się ryzyko nienależytego wywiązania się przez kontrahentów z zawartych umów (na podstawie których zawierane są transakcje zabezpieczające) lub wcześniejsze rozliczenie pozycji zabezpieczanej. Na 31 grudnia 2021 r. Spółka posiadała zobowiązania z tytułu kredytów bankowych i dłużnych papierów wartościowych w wysokości 6 585 466 tys. zł. Zobowiązania finansowe o zmiennej stopie procentowej na 31 grudnia 2021 r. dotyczą większej części zobowiązań z tytułu kredytów bankowych oraz wyemitowanych obligacji, które w 64% zostały zabezpieczone transakcjami zabezpieczającymi ryzyko stopy procentowej (instrumenty IRS). Poniższa tabela przedstawia profil podatności Spółki na ryzyko zmiany stóp procentowych poprzez prezentację aktywów i zobowiązań finansowych w podziale według zmiennych i stałych stóp procentowych: Stan na 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Instrumenty o stałej stopie procentowej Aktywa finansowe 4 127 334 3 650 442 Zobowiązania finansowe (1 211 907) (946 146) Wpływ zabezpieczenia IRS (3 994 668) (4 672 992) Razem (1 079 241) (1 968 696) Instrumenty o zmiennej stopie procentowej Aktywa finansowe 5 771 487 5 734 601 Zobowiązania finansowe (7 373 008) (7 389 141) Wpływ zabezpieczenia IRS 3 994 668 4 672 992 Razem 2 393 147 3 018 452 W ramach aktywów finansowych o stałej stopie procentowej Spółka prezentuje środki pieniężne deponowane na lokatach, aktywa z tytułu umów z klientami, część obligacji wewnątrzgrupowych, a także należności handlowe, które są oprocentowane stałą stopą procentową odsetek karnych tylko w przypadku przekroczenia terminu płatności. W ramach aktywów finansowych o zmiennej stopie procentowej Spółka prezentuje należności z tytułu cash poolingu, natomiast zobowiązania z tytułu cash poolingu prezentowane są w zobowiązaniach finansowych o zmiennej stopie procentowej. Transakcje zabezpieczające ryzyko stopy procentowej W okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2021 r. ENEA S.A. zawarła dwie nowe transakcje zamiany stóp procentowych (IRS) dla ekspozycji o łącznym wolumenie 878 000 tys. zł. Stopa procentowa wynikająca z zawartych kontraktów zamiany stóp procentowych będzie obowiązywała od marca 2022 r. Łączna wartość ekspozycji dotycząca obligacji i kredytów zabezpieczona transakcjami IRS na 31 grudnia 2021 r. wyniosła 3 994 668 tys. zł. Ponadto ENEA S.A. posiada kredyty zaciągnięte na stałej stopie procentowej o łącznym wolumenie 593 094 tys. zł. Zawarte transakcje wpływają w istotny sposób na przewidywalność strumieni wydatków i kosztów finansowych. Spółka prezentuje wycenę tych instrumentów w pozycji: Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej. Instrumenty pochodne są traktowane, jako zabezpieczenie przepływów, w związku z czym są ujmowane i rozliczane w księgach z zastosowaniem zasad dotyczących rachunkowości zabezpieczeń. Na 31 grudnia 2021 r. aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej, dotyczące wyceny IRS, wyniosły 135 150 tys. zł (na 31 grudnia 2020 r. zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej, dotyczące wyceny IRS, wyniosły 139 673 tys. zł). Istotny wpływ na jej wysokość miały trzykrotne decyzje Rady Polityki Pieniężnej o podwyżce stóp procentowych. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 75 Poniższa tabela przedstawia wpływ zmiany stopy procentowej na wynik finansowy Spółki w odniesieniu do instrumentów oprocentowanych zmienną stopą procentową: Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Wpływ ryzyka stopy procentowej na wynik finansowy (okres 12 miesięcy) Wpływ ryzyka stopy procentowej na wynik finansowy (okres 12 miesięcy) Wartość księgowa + 1 p.p. - 1 p.p. Wartość księgowa + 1 p.p. - 1 p.p. Aktywa finansowe Dłużne aktywa finansowe w zamortyzowanym koszcie 5 771 487 57 715 (57 715) 5 734 601 57 346 (57 346) Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej 135 150 - - - - - Wpływ na wynik przed opodatkowaniem 57 715 (57 715) 57 346 (57 346) Podatek 19% (10 966) 10 966 (10 896) 10 896 Wpływ na wynik po opodatkowaniu 46 749 (46 749) 46 450 (46 450) Zobowiązania finansowe Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe (6 267 757) (62 678) 62 678 (7 236 567) (72 366) 72 366 Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej - - - (139 673) - - Inne zobowiązania finansowe (1 105 251) (11 053) 11 053 (152 574) (1 526) 1 526 Wpływ na wynik przed opodatkowaniem (73 731) 73 731 (73 892) 73 892 Podatek 19% 14 009 (14 009) 14 039 (14 039) Wpływ na wynik po opodatkowaniu (59 722) 59 722 (59 853) 59 853 Razem (12 973) 12 973 (13 403) 13 403 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 76 Sprawozdanie regulacyjne 35. Ujawnienia wynikające z art. 44 ustawy Prawo Energetyczne w zakresie poszczególnych rodzajów działalności Ogólne zasady sporządzania informacji finansowej regulacyjnej Zgodnie z Art. 44 ustawy Prawo energetyczne, Spółka zobowiązana jest do sporządzenia i ujawnienia regulacyjnego sprawozdania finansowego zawierającego bilans (sprawozdanie z sytuacji finansowej) oraz rachunek zysków i strat za okresy sprawozdawcze, odrębnie dla poszczególnych rodzajów wykonywanej działalności gospodarczej. Spółka sporządza informację finansową regulacyjną zgodnie z następującymi zasadami: Zasada przyczynowości Wyodrębnienie składników aktywów i pasywów dokonywane jest zgodnie z przeznaczeniem i wykorzystaniem tych składników na potrzeby określonego rodzaju działalności lub określonej usługi. Wyodrębnienie przychodów i kosztów dokonywane jest zgodnie z zasadą przyczyny powstawania przychodów i kosztów w ramach określonej działalności. Zasada obiektywności i niedyskryminacji Przypisanie aktywów i pasywów, przychodów i kosztów powinno być obiektywne i zmierzające do równego traktowania odbiorców. Zasada stałości i porównywalności Powinna istnieć stałość metod i zasad służących sporządzaniu informacji finansowej regulacyjnej z roku na rok. W przypadku zaistnienia istotnych zmian w zasadach sporządzania sprawozdań, szczegółowych metodach przyporządkowania lub zasadach rachunkowości, mających znaczny wpływ na raportowane informacje finansowe, dane porównawcze za rok poprzedzający, w części, której ewentualne zmiany dotyczą, są odpowiednio korygowane w celu zapewnienia porównywalności. Zasada przejrzystości i spójności Stosowane metody sporządzania informacji finansowej regulacyjnej powinny być przejrzyste i spójne wewnętrznie oraz, tam gdzie ma to zastosowanie spójne z metodami i zasadami stosowanymi w innych kalkulacjach sporządzanych dla celów regulacyjnych oraz z metodami i zasadami sporządzania sprawozdań finansowych. Definicje rodzajów działalności Spółka wyodrębniła następujące rodzaje działalności: 1. Obrót paliwami gazowymi - obrót paliwami gazowymi zakupionymi od zewnętrznych dostawców i dostarczonymi na rzecz odbiorców zewnętrznych; 2. Pozostała działalność - pozostała działalność, finansowanie wewnątrzgrupowe oraz działalność związana z zarządzaniem Grupą Kapitałową. Do pozostałej działalności Spółka zakwalifikowała również obrót energią elektryczną oraz obrót prawami majątkowymi. Zasady alokacji Alokacja pozycji sprawozdania z całkowitych dochodów Spółka prowadzi ewidencję kosztów w układzie rodzajowym i kalkulacyjnym przy użyciu MPK (Miejsc Powstawania Kosztów). Koszty działalności podstawowej dotyczące obrotu: energią elektryczną i paliwami gazowymi obejmują MPK przypisane bezpośrednio do tych działalności oraz część kosztów ogólnego zarządu rozliczanych kluczem alokacji odpowiednim dla danego MPK. Koszty te następnie dzielone są kluczem wolumenu energii elektrycznej i gazu na działalność dotyczącą obrotu energią elektryczną (działalność pozostała) i obrotu paliwami gazowymi. Pozostała część kosztów działalności operacyjnej została zakwalifikowana do pozostałej działalności. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 77 Poniższa tabela przedstawia alokację pozostałych pozycji sprawozdania z całkowitych dochodów: Pozycja sprawozdania z całkowitych dochodów Klucz alokacji Przychody ze sprzedaży metoda szczegółowej identyfikacji Rekompensaty bezpośrednio do działalności pozostałej Przychody z tytułu leasingu bezpośrednio do działalności pozostałej Pozostałe przychody operacyjne metoda szczegółowej identyfikacji lub struktura przychodów ze sprzedaży w danym roku obrotowym w ramach poszczególnych działalności Zmiana rezerwy dotyczącej umów rodzących obciążenia bezpośrednio do działalności pozostałej Pozostałe koszty operacyjne metoda szczegółowej identyfikacji lub struktura przychodów ze sprzedaży w danym roku obrotowym w ramach poszczególnych działalności Zysk na sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych bezpośrednio do działalności pozostałej Przychody finansowe, w tym: - odsetki od nieterminowo regulowanych należności za energię elektryczną - odsetki od instrumentów finansowych - pozostałe struktura przychodów ze sprzedaży w danym roku obrotowym w ramach poszczególnych działalności lub bezpośrednio do działalności pozostałej bezpośrednio do działalności pozostałej struktura przychodów ze sprzedaży w danym roku obrotowym w ramach poszczególnych działalności Koszty finansowe, w tym: - odsetki od długoterminowych zobowiązań finansowych - pozostałe wyłączone z podziału – dotyczy kapitału zaangażowanego metoda szczegółowej identyfikacji lub struktura przychodów ze sprzedaży w danym roku obrotowym w ramach poszczególnych działalności Odpisy z tytułu utraty wartości udziałów w jednostkach zależnych, stowarzyszonych i współkontrolowanych bezpośrednio do działalności pozostałej Odpisy aktualizujące aktywa finansowe w zamortyzowanym koszcie bezpośrednio do działalności pozostałej Podatek dochodowy wyłączony z podziału Inne całkowite dochody wyłączone z podziału Alokacja pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej Pozycja sprawozdania z sytuacji finansowej Klucz alokacji Rzeczowe aktywa trwałe struktura kosztów amortyzacji Użytkowanie wieczyste gruntów struktura kosztów amortyzacji Prawo do korzystania ze składnika aktywów struktura kosztów amortyzacji Wartości niematerialne struktura kosztów amortyzacji Nieruchomości inwestycyjne bezpośrednio do działalności pozostałej Inwestycje w jednostki zależne, stowarzyszone i współkontrolowane bezpośrednio do działalności pozostałej Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wyłączone z podziału Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej bezpośrednio do działalności pozostałej Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie bezpośrednio do działalności pozostałej Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 78 Koszty doprowadzenia do zawarcia umowy bezpośrednio do działalności pozostałej Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży bezpośrednio do działalności pozostałej Obligacje wewnątrzgrupowe bezpośrednio do działalności pozostałej Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym: - Instrumenty pochodne bezpośrednio do działalności pozostałej wyłączone z podziału Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności, w tym, - rozliczenia międzyokresowe, rozrachunki dot. ubezpieczeń majątkowych i pozostałe należności - rozrachunki z tytułu rozliczeń podatku dochodowego z innymi jednostkami wchodzącymi w skład podatkowej grupy kapitałowej - należności z tytułu VAT metoda szczegółowej identyfikacji bezpośrednio do działalności pozostałej wyłączone z podziału struktura należności i zobowiązania z tytułu dostaw i usług w ramach poszczególnych działalności Zapasy (świadectwa pochodzenia energii) bezpośrednio do działalności pozostałej Aktywa z tytułu umów z klientami metoda szczegółowej identyfikacji Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego wyłączone z podziału Środki pieniężne i ich ekwiwalenty przypisane bezpośrednio do działalności pozostałej Kapitał własny wyłączone z podziału - element kapitału zaangażowanego Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe (instrumenty długoterminowe) wyłączone z podziału - element kapitału zaangażowanego Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego (umowy długoterminowe) wyłączone z podziału - element kapitału zaangażowanego Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych struktura kosztów wynagrodzeń Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej wyłączone z podziału Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania, w tym: - pozostałe zobowiązania - zobowiązania z tytułu akcyzy - zobowiązania z tytułu VAT metoda szczegółowej identyfikacji struktura kosztów wynagrodzeń struktura kosztów akcyzy struktura należności i zobowiązania z tytułu dostaw i usług w ramach poszczególnych działalności Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego wyłączone z podziału Zobowiązania z tytułu ekwiwalentu prawa do nieodpłatnego nabycia akcji bezpośrednio do działalności pozostałej Inne zobowiązania finansowe bezpośrednio do działalności pozostałej Rezerwy na pozostałe zobowiązania i inne obciążenia metoda szczegółowej identyfikacji Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 79 Sprawozdanie z całkowitych dochodów za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. Obrót paliwami gazowymi Pozostała działalność Wyłączone z podziału Razem Przychody ze sprzedaży 186 741 7 293 173 - 7 479 914 Podatek akcyzowy (3 309) (69 888) - (73 197) Przychody ze sprzedaży netto 183 432 7 223 285 - 7 406 717 Przychody z tytułu leasingu - 243 - 243 Przychody ze sprzedaży oraz inne dochody 183 432 7 223 528 - 7 406 960 Pozostałe przychody operacyjne - 13 992 - 13 992 Zmiana rezerwy dotyczącej umów rodzących obciążenia - (199 282) - (199 282) Amortyzacja (142) (6 644) - (6 786) Koszty świadczeń pracowniczych (2 610) (79 259) - (81 869) Zużycie materiałów i surowców oraz wartość sprzedanych towarów (93) (2 761) - (2 854) Zakup energii i gazu na potrzeby sprzedaży (197 796) (6 893 554) - (7 091 350) Usługi przesyłowe - (40 518) - (40 518) Inne usługi obce (4 825) (225 106) - (229 931) Podatki i opłaty (95) (4 083) - (4 178) Pozostałe koszty operacyjne (269) (60 971) - (61 240) Strata operacyjna (22 398) (274 658) - (297 056) Koszty finansowe (131) (9 513) (169 851) (179 495) Przychody finansowe 400 173 944 - 174 344 Przychody z tytułu dywidend - 545 357 - 545 357 Odpisy z tytułu utraty wartości udziałów w jednostkach zależnych, stowarzyszonych i współkontrolowanych - 175 707 - 175 707 Odpisy aktualizujące aktywa finansowe w zamortyzowanym koszcie - (15 825) - (15 825) Zysk/(strata) przed opodatkowaniem (22 129) 595 012 (169 851) 403 032 Podatek dochodowy 57 377 57 377 Zysk/(strata) netto okresu sprawozdawczego (22 129) 595 012 (112 474) 460 409 Inne całkowite dochody 215 864 215 864 Całkowity dochód za okres sprawozdawczy 103 390 676 273 Sprawozdanie z całkowitych dochodów za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. Obrót paliwami gazowymi Pozostała działalność Wyłączone z podziału Razem Przychody ze sprzedaży 134 185 6 118 566 - 6 252 751 Podatek akcyzowy (2 997) (62 394) - (65 391) Przychody ze sprzedaży netto 131 188 6 056 172 - 6 187 360 Rekompensaty - 3 284 - 3 284 Przychody z tytułu leasingu - 312 - 312 Przychody ze sprzedaży oraz inne dochody 131 188 6 059 768 - 6 190 956 Pozostałe przychody operacyjne - 11 390 - 11 390 Zmiana rezerwy dotyczącej umów rodzących obciążenia - 17 745 - 17 745 Amortyzacja (101) (5 035) - (5 136) Koszty świadczeń pracowniczych (2 500) (72 832) - (75 332) Zużycie materiałów i surowców oraz wartość sprzedanych towarów (81) (2 713) - (2 794) Zakup energii i gazu na potrzeby sprzedaży (129 832) (5 891 957) - (6 021 789) Usługi przesyłowe - (14 597) - (14 597) Inne usługi obce (4 917) (217 651) - (222 568) Podatki i opłaty (91) (4 036) - (4 127) Zysk na sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych - 124 - 124 Pozostałe koszty operacyjne (73) (64 908) - (64 981) Strata operacyjna (6 407) (184 702) - (191 109) Koszty finansowe (135) (21 504) (254 267) (275 906) Przychody finansowe 461 232 457 - 232 918 Przychody z tytułu dywidend - 593 694 - 593 694 Odpisy z tytułu utraty wartości udziałów w jednostkach zależnych, stowarzyszonych i współkontrolowanych - (3 613 242) - (3 613 242) Odpisy aktualizujące aktywa finansowe w zamortyzowanym koszcie - (144 014) - (144 014) Strata przed opodatkowaniem (6 081) (3 137 311) (254 267) (3 397 659) Podatek dochodowy 40 909 40 909 Strata netto okresu sprawozdawczego (6 081) (3 137 311) (213 358) (3 356 750) Inne całkowite dochody (89 957) (89 957) Całkowity dochód za okres sprawozdawczy (303 315) (3 446 707) Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 80 Sprawozdanie z sytuacji finansowej na 31 grudnia 2021 r. Obrót paliwami gazowymi Pozostała działalność Wyłączone z podziału Razem Aktywa trwałe razem 1 431 15 070 738 214 076 15 286 245 Rzeczowe aktywa trwałe 506 23 590 - 24 096 Prawo do korzystania ze składników aktywów 854 39 806 - 40 660 Wartości niematerialne 71 3 314 - 3 385 Nieruchomości inwestycyjne - 12 656 - 12 656 Inwestycje w jednostki zależne, stowarzyszone i współkontrolowane - 9 531 789 - 9 531 789 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego - - 106 989 106 989 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej - 57 830 107 087 164 917 Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie - 5 390 289 - 5 390 289 Należności z tytułu leasingu i subleasingu - 284 - 284 Koszty doprowadzenia do zawarcia umowy - 11 180 - 11 180 Aktywa obrotowe razem 81 775 4 944 640 125 525 5 151 940 Zapasy - 135 777 - 135 777 Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności 81 775 1 830 347 97 331 2 009 453 Koszty doprowadzenia do zawarcia umowy - 11 652 - 11 652 Aktywa z tytułu umów z klientami - 300 206 - 300 206 Należności z tytułu leasingu i subleasingu - 723 - 723 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej - - 28 194 28 194 Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie - 1 660 454 - 1 660 454 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty - 1 005 481 - 1 005 481 AKTYWA RAZEM 20 438 185 Zobowiązania długoterminowe razem 1 724 280 900 - 282 624 Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych 1 724 52 318 - 54 042 Rezerwy na pozostałe zobowiązania i inne obciążenia - 228 582 - 228 582 Zobowiązania krótkoterminowe razem 44 572 2 620 155 - 2 664 727 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania 40 384 787 625 - 828 009 Zobowiązania z tytułu umów z klientami - 46 108 - 46 108 Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych 904 27 447 - 28 351 Zobowiązania z tytułu ekwiwalentu prawa do nieodpłatnego nabycia akcji - 281 - 281 Inne zobowiązania finansowe - 1 105 251 - 1 105 251 Rezerwy na pozostałe zobowiązania i inne obciążenia 3 284 653 443 - 656 727 Kapitał zaangażowany 36 910 17 114 323 (17 151 233) - Kapitał własny 10 803 745 10 803 745 Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe 6 585 466 6 585 466 Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego 40 088 40 088 Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego 61 535 61 535 PASYWA RAZEM 20 438 185 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 81 Sprawozdanie z sytuacji finansowej na 31 grudnia 2020 r. Obrót paliwami gazowymi Pozostała działalność Wyłączone z podziału Razem Aktywa trwałe razem 1 040 15 761 850 101 483 15 864 373 Rzeczowe aktywa trwałe 428 23 482 - 23 910 Prawo do korzystania ze składników aktywów 537 29 441 - 29 978 Wartości niematerialne 75 4 105 - 4 180 Nieruchomości inwestycyjne - 13 206 - 13 206 Inwestycje w jednostki zależne, stowarzyszone i współkontrolowane - 9 512 925 - 9 512 925 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego - - 101 483 101 483 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej - 84 848 - 84 848 Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie - 6 082 074 - 6 082 074 Należności z tytułu leasingu i subleasingu - 513 - 513 Koszty doprowadzenia do zawarcia umowy - 11 256 - 11 256 Aktywa obrotowe razem 41 661 3 588 487 - 3 630 148 Zapasy - 65 700 - 65 700 Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności 41 661 1 339 710 - 1 381 371 Koszty doprowadzenia do zawarcia umowy - 13 428 - 13 428 Aktywa z tytułu umów z klientami - 228 905 - 228 905 Należności z tytułu leasingu i subleasingu - 3 274 - 3 274 Dłużne aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie - 1 406 802 - 1 406 802 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty - 530 668 - 530 668 AKTYWA RAZEM 19 494 521 Zobowiązania długoterminowe razem 1 660 58 486 75 131 135 277 Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych 1 660 58 486 - 60 146 Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej - - 75 131 75 131 Zobowiązania krótkoterminowe razem 24 693 1 269 732 64 542 1 358 967 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania 21 498 416 743 - 438 241 Zobowiązania z tytułu umów z klientami - 32 289 - 32 289 Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych 763 26 874 - 27 637 Zobowiązania z tytułu ekwiwalentu prawa do nieodpłatnego nabycia akcji - 281 - 281 Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej - - 64 542 64 542 Inne zobowiązania finansowe - 152 574 - 152 574 Rezerwy na pozostałe zobowiązania i inne obciążenia 2 432 640 971 - 643 403 Kapitał zaangażowany 16 348 18 022 119 (18 038 467) - Kapitał własny 10 127 472 10 127 472 Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe 7 770 105 7 770 105 Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego 31 315 31 315 Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego 71 385 71 385 PASYWA RAZEM 19 494 521 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 82 Pozostałe noty objaśniające 36. Transakcje z jednostkami powiązanymi Spółka zawiera transakcje z następującymi podmiotami powiązanymi: − transakcje ze spółkami wchodzącymi w skład Grupy Kapitałowej ENEA, − transakcje zawarte pomiędzy Spółką a Członkami Władz ENEA S.A., które podzielić należy na dwie kategorie: − wynikające z powołania na Członków Rad Nadzorczych, − wynikające z innych umów o charakterze cywilno-prawnym, − transakcje z podmiotami powiązanymi ze Skarbem Państwa Rzeczypospolitej Polskiej. Spółki wchodzące w skład Grupy Kapitałowej ENEA Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Wartość zakupu, w tym: 8 863 045 7 546 550 zakupy materiałów 532 504 zakupy usług 2 108 263 1 765 896 pozostałe (w tym energia i gaz) 6 754 250 5 780 150 Wartość sprzedaży, w tym: 378 807 358 941 sprzedaż energii 336 027 327 668 sprzedaż usług 17 277 3 048 pozostała 25 503 28 225 Przychody z tytułu odsetek, w tym: 140 324 192 932 od obligacji 77 689 143 700 od pożyczek 61 912 45 130 pozostałe 723 4 102 Przychody z tytułu dywidend 545 357 593 694 Stan na 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Należności 426 679 413 082 Zobowiązania 733 296 415 751 Aktywa finansowe – obligacje 3 148 818 3 687 169 Udzielone pożyczki 3 901 924 3 801 646 Inne zobowiązania finansowe 1 105 251 152 574 Transakcje ze spółkami z Grupy Kapitałowej przeprowadzane są na zasadach rynkowych, a warunki nie odbiegają od stosowanych w transakcjach z innymi podmiotami. Transakcje z członkami Władz Spółki Rok zakończony Tytuł Zarząd Spółki Rada Nadzorcza Spółki 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Wynagrodzenia z tytułu kontraktów menadżerskich i umów konsultingowych 5 248 6 491** - - Wynagrodzenia z tytułu powołania do organów zarządzających lub nadzorujących - - 788 771 Razem 5 248 6 491 788 771 * Wynagrodzenie obejmuje premie za 2020 r. dla obecnych i byłych Członków Zarządu w wysokości 1 632 tys. zł oraz zakaz konkurencji dla byłych Członków Zarządu w wysokości 138 tys. zł. ** Wynagrodzenie obejmuje premie za 2018 r. i za 2019 r. w wysokości 2 811 tys. zł oraz zakaz konkurencji, odprawy dla byłych Członków Zarządu w wysokości 893 tys. zł. Na 31 grudnia 2021 r. zobowiązania z tytułu kontraktów menadżerskich i umów konsultingowych wobec Członków Zarządu wynoszą 207 tys. zł (na 31 grudnia 2020 r. odpowiednio 480 tys. zł). Rezerwa na premię dla Zarządu na 31 grudnia 2021 r. wynosi 3 420 tys. zł (na 31 grudnia 2020 r. odpowiednio 2 032 tys. zł), kwoty rezerw nie są uwzględnione w powyższej tabeli. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 83 Transakcje dotyczące pożyczek z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych przedstawiono w tabeli poniżej: Stan na Udzielono od Spłaty do Stan na Organ 1 stycznia 2021 31 grudnia 2021 Rada Nadzorcza Spółki 26 - (5) 21 Razem 26 - (5) 21 Stan na Udzielono od Spłaty do Stan na Organ 1 stycznia 2020 31 grudnia 2020 Rada Nadzorcza Spółki - 26 - 26 Razem - 26 - 26 Inne transakcje, wynikające z umów cywilno-prawnych zawartych pomiędzy ENEA S.A. a Członkami Władz Spółki dotyczą przede wszystkim wykorzystania przez Członków Zarządu ENEA S.A. samochodów służbowych dla celów prywatnych. Członkowie Władz Spółki oraz bliscy członkowie ich rodzin nie dokonywali istotnych transakcji ze spółkami Grupy mających wpływ na wynik oraz sytuację finansową Spółki. Transakcje z podmiotami powiązanymi ze Skarbem Państwa Rzeczypospolitej Polskiej ENEA S.A. zawiera również transakcje handlowe z jednostkami administracji państwowej i samorządowej oraz podmiotami będącymi własnością Skarbu Państwa Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotem tych transakcji są głównie: − zakupy energii elektrycznej oraz praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia energii w zakresie energii odnawialnej oraz energii produkowanej w kogeneracji z ciepłem, które Spółka realizuje od podmiotów zależnych od Skarbu Państwa, − sprzedaż energii elektrycznej, usługi dystrybucyjnej i pozostałych powiązanych z tym opłat, którą Spółka realizuje zarówno dla organów administracji państwowej, samorządowej (sprzedaż odbiorcom końcowym) jak i spółek zależnych od Skarbu Państwa (sprzedaż hurtowa oraz detaliczna – odbiorcom końcowym). Transakcje te przeprowadzane są na zasadach rynkowych, a warunki nie odbiegają od stosowanych w transakcjach z innymi podmiotami. Spółka nie prowadzi ewidencji umożliwiającej agregowanie wartości wszystkich transakcji realizowanych ze wszystkimi instytucjami państwowymi oraz podmiotami zależnymi od Skarbu Państwa. Dodatkowo Spółka zidentyfikowała transakcje z jednostkami powiązanymi ze Skarbem Państwa o charakterze finansowym, tj. z bankami, które są gwarantami w programach emisji obligacji. Wśród tych podmiotów znajdują się: PKO BP S.A., Pekao S.A. oraz Bank Gospodarstwa Krajowego. Szczegółowe informacje dotyczące programów emisji obligacji zostały zaprezentowane w nocie 27 . Wśród podmiotów będących spółkami zależnymi od Skarbu Państwa zdecydowanie największym kontrahentem - odbiorcą ENEA S.A. jest Grupa Azoty, wartość sprzedaży netto w roku 2021 była na poziomie 338 897 tys. zł (w 2020 r. Grupa Azoty na poziomie 206 628 tys. zł), największym kontrahentem – dostawcą są Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A., wartość zakupów netto w roku 2021 była na poziomie 171 029 tys. zł (w 2020 r. Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. wartość na poziomie 112 675 tys. zł). Transakcje z podmiotami współkontrolowanymi i stowarzyszonymi Poniższa tabela przedstawia najistotniejsze transakcje z podmiotami współkontrolowanymi i stowarzyszonymi: Rok zakończony 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2021 Sprzedaż Zakupy Należności Zobowiązania Podmioty będące spółkami współkontrolowanymi 102 615 - 24 047 - Rok zakończony 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2020 Sprzedaż Zakupy Należności Zobowiązania Podmioty będące spółkami współkontrolowanymi 90 132 - 48 789 - Wartość pożyczek udzielonych spółce współkontrolowanej Elektrownia Ostrołęka Sp. z o.o. wraz z odsetkami wynosi 225 610 tys. zł brutto oraz 0 tys. zł netto (nota 18 ). Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 84 37. Noty objaśniające do jednostkowego sprawozdania z przepływów pieniężnych Poniższa tabela prezentuje uzgodnienie zmian kapitału obrotowego w jednostkowym sprawozdaniu z przepływów pieniężnych do zmian w jednostkowym sprawozdaniu z sytuacji finansowej: Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Zmiana stanu należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności, aktywów z tytułu umów z klientami w bilansie (697 531) (429 706) - PGK - 114 995 - Inne 2 709 (1 007) Zmiana stanu należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności w cash flow (694 822) (315 718) Zmiana stanu zobowiązań z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych zobowiązań, zobowiązań z tytułu umów z klientami w bilansie 403 587 (189 633) - Zobowiązania inwestycyjne (815) - - PGK (17 653) - - Inne 23 79 645 Zmiana stanu zobowiązań z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych zobowiązań w cash flow 385 142 (109 988) Zmiana stanu zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych w bilansie (5 390) 218 - Zyski/straty aktuarialne odniesione w ICD 2 860 (2 196) Zmiana stanu zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych w cash flow (2 530) (1 978) Zmiana stanu pozostałych rezerw na zobowiązania i inne obciążenia w bilansie 241 906 213 421 - Odwrócenie/utworzenie rezerwy na rozliczenia z Elektrownia Ostrołęka 175 707 (222 200) Zmiana stanu pozostałych rezerw na zobowiązania i inne obciążenia w cash flow 417 613 (8 779) W pozycji: Nabycie aktywów finansowych w działalności inwestycyjnej Spółka wykazuje udzielone pożyczki spółkom zależnym. W pozycji: Zbycie aktywów finansowych w działalności inwestycyjnej ENEA S.A. wykazuje spłacone pożyczki oraz wykupy obligacji wewnątrzgrupowych. Poniższe tabele prezentują uzgodnienie zadłużenia w jednostkowym sprawozdaniu z sytuacji finansowej do jednostkowego sprawozdania z przepływów pieniężnych: Uzgodnienie kredytów bankowych i pożyczek Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Stan na 1 stycznia 1 892 052 2 056 231 Spłata kredytów i pożyczek (203 413) (162 080) Wycena i koszty transakcyjne 1 173 (2 099) Stan na 31 grudnia 1 689 812 1 892 052 Uzgodnienie obligacji Rok zakończony 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Stan na 1 stycznia 5 878 053 7 775 391 Wykup obligacji (997 110) (1 894 310) Wycena i koszty transakcyjne 14 711 (3 028) Stan na 31 grudnia 4 895 654 5 878 053 38. Umowy koncesyjne na świadczenie usług publicznych Przedmiotem prowadzonej przez ENEA S.A. działalności jest przede wszystkim sprzedaż energii elektrycznej i gazu ziemnego. Zgodnie z ustawą Prawo energetyczne, za koncesjonowanie, regulację działalności przedsiębiorstw energetycznych i zatwierdzanie taryf odpowiada Prezes URE, który w drodze decyzji administracyjnej udziela koncesji oraz zatwierdza ceny energii i stawki opłat oraz zasady ich stosowania określone w Taryfie. ENEA S.A. posiada koncesję na okres Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 85 od 26 listopada 1998 r. do 31 grudnia 2025 r. w zakresie obrotu energią elektryczną. Z kolei 12 września 2013 r. ENEA S.A. uzyskała od Prezesa URE koncesję na obrót paliwami gazowymi ważną do 31 grudnia 2030 r. Obowiązkowi przedkładania Prezesowi URE do zatwierdzania podlegają taryfy dla energii elektrycznej obejmujące działalność nieuznaną przez Prezesa URE za prowadzoną w warunkach konkurencji (w odniesieniu, do której Prezes URE nie wydał decyzji zwalniającej z obowiązku przedkładania taryf do zatwierdzania). Obowiązkowi przedkładania Prezesowi URE do zatwierdzenia podlegają również taryfy dla gazu ziemnego dla odbiorców z gospodarstw domowych. Zgodnie z harmonogramem zwolnienia z przedkładania do zatwierdzania Prezesowi URE taryf gazowych, który został określony w ustawie - Prawo energetyczne, od 1 stycznia 2017 r. zwolniona jest z taryfowania sprzedaż w punkcie wirtualnym, sprężonym gazem ziemnym CNG i skroplonym gazem ziemnym LNG oraz w trybie przetargów, aukcji i zamówień publicznych. Od października 2017 r. uwolnione zostały ceny dla pozostałych odbiorców końcowych, poza odbiorcami w gospodarstwach domowych. Ceny gazu dla tych odbiorców zostaną uwolnione od 1 stycznia 2024 r. W roku 2021 ENEA S.A. stosowała zatwierdzone przez Prezesa URE taryfy: − „Taryfę dla energii elektrycznej dla odbiorców z grup taryfowych G”, obowiązującą od 1 stycznia 2021 r. − „Taryfę dla gazu ziemnego wysokometanowego” obowiązującą od 20 listopada 2020 r. 39. Zatrudnienie Stan na 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Stanowiska nierobotnicze 405 402 Razem 405 402 Dane zawarte w tabeli przedstawiają zatrudnienie w osobach. Stanowiska menadżerskie zostały zakwalifikowane do stanowisk nierobotniczych. 40. Zobowiązania warunkowe, postepowania sądowe oraz sprawy toczące się przed organem administracji publicznej W tej części not objaśniających zaprezentowano zobowiązania warunkowe oraz postępowania toczące się przed sądem, organem właściwym dla postępowania arbitrażowego lub or ganem administracji publicznej. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 86 40.1. Poręczenia i gwarancje W tabeli poniżej przedstawiono obowiązujące na 31 grudnia 2021 r. istotne gwarancje bankowe w ramach umowy zawartej przez ENEA S.A. z Bankiem PKO BP S.A. oraz z Bankiem PEKAO S.A. do wysokości limitu określonego w umowie. Zestawienie udzielonych poręczeń wg stanu na 31 grudnia 2021 r. Nazwa podmiotu, za który udzielono poręczenia Łączna kwota zobowiązań, która została poręczona Przeznaczenie kwot objętych poręczeniem Okres, na jaki udzielono poręczenia Charakter powiązań między Spółką a podmiotem, który zaciągnął zobowiązanie ENEA Trading Sp. z o.o. 1 015 000 tys. zł (250 mln. USD) zabezpieczenie zobowiązań ENEA Trading wobec Citigroup Global Markets Europe AG bezterminowe spółka zależna ENEA Trading Sp. z o.o. 2 000 tys. zł zabezpieczenie zobowiązań ENEA Trading wobec Polenergia Obrót S.A. 30.06.2022 spółka zależna Zestawienie udzielonych poręczeń wg stanu na 31 grudnia 2020 r. Nazwa podmiotu, za który udzielono poręczenia Łączna kwota zobowiązań, która została poręczona Przeznaczenie kwot objętych poręczeniem Okres, na jaki udzielono poręczenia Charakter powiązań między Spółką a podmiotem, który zaciągnął zobowiązanie ENEA Trading Sp. z o.o. 1 154 tys. zł (250 tys. EUR) zabezpieczenie zobowiązań ENEA Trading wobec Shell Energy Europe Limited 30.11.2021 spółka zależna ENEA Trading Sp. z o.o. 10 000 tys. zł zabezpieczenie zobowiązań ENEA Trading wobec ČEZ a.s. 10.08.2021 spółka zależna ENEA Trading Sp. z o.o. 10 000 tys. zł zabezpieczenie zobowiązań ENEA Trading wobec ZE Pątnów-Adamów-Konin S.A. 25.10.2021 spółka zależna ENEA Trading Sp. z o.o. 10 000 tys. zł zabezpieczenie zobowiązań ENEA Trading wobec PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. 26.10.2021 spółka zależna ENEA Trading Sp. z o.o. 2 000 tys. zł zabezpieczenie zobowiązań ENEA Trading wobec Polenergia Obrót S.A. 30.06.2022 spółka zależna ENEA Trading Sp. z o.o. 2 000 tys. zł zabezpieczenie zobowiązań ENEA Trading wobec Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A. 15.07.2021 spółka zależna Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 87 Zestawienie udzielonych gwarancji wg stanu na 31 grudnia 2021 r. Data udzielenia gwarancji Data obowiązywania gwarancji Podmiot zobowiązany Podmiot na rzecz którego udzielono gwarancji Bank - wystawca Kwota udzielonej gwarancji w tys. zł 30.12.2020 31.12.2022 ENEA Elektrownia Połaniec Izba Rozliczeniowa Giełd Towarowych S.A. PEKAO S.A. 600 000 08.12.2021 31.07.2022 ENEA Elektrownia Połaniec Izba Rozliczeniowa Giełd Towarowych S.A. PKO BP S.A. 250 000 12.08.2018 30.06.2022 ENEA Elektrownia Połaniec Polskie Sieci Elektroenergetyczne PKO BP S.A. 60 000 26.06.2020 15.03.2022 ENEA Serwis Sp. z o.o. ENEA Operator Sp. z o.o. PKO BP S.A. 3 145 04.08.2021 15.02.2022 ENEA S.A. Unikoff Sp. z o.o. PKO BP S.A. 2 600 01.07.2020 30.06.2022 ENEA S.A. Szpital Kliniczny im. H. Święcickiego w Poznaniu PKO BP S.A. 1 281 04.08.2021 15.07.2023 ENEA S.A. Vastint Poland Sp. z o.o. PKO BP S.A. 1 045 Suma udzielonych gwarancji bankowych 918 071 Zestawienie udzielonych gwarancji wg stanu na 31 grudnia 2020 r. Data udzielenia gwarancji Data obowiązywania gwarancji Podmiot zobowiązany Podmiot na rzecz którego udzielono gwarancji Bank - wystawca Kwota udzielonej gwarancji w tys. zł 13.06.2019 30.05.2021 ENEA Trading Sp. z o.o. Izba Rozliczeniowa Giełd Towarowych S.A. PEKAO S.A. 150 000 30.12.2020 31.12.2022 ENEA Elektrownia Połaniec Izba Rozliczeniowa Giełd Towarowych S.A. PEKAO S.A. 100 000 17.12.2020 31.12.2021 ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. Izba Rozliczeniowa Giełd Towarowych S.A. PEKAO S.A. 70 000 21.09.2020 23.03.2021 ENEA Elektrownia Połaniec Stal-Systems S.A. PKO BP S.A. 67 382 12.08.2018 12.08.2021 ENEA Elektrownia Połaniec Polskie Sieci Elektroenergetyczne PKO BP S.A. 7 000 26.06.2020 15.03.2022 ENEA Serwis Sp. z o.o. ENEA Operator Sp. z o.o. PKO BP S.A. 3 145 12.08.2018 16.05.2021 ENEA S.A. Górecka Projekt Sp. z o.o. PKO BP S.A. 2 109 01.07.2020 30.06.2022 ENEA S.A. Szpital Kliniczny im. H. Święcickiego w Poznaniu PKO BP S.A. 1 281 Suma udzielonych gwarancji bankowych 400 917 Wartość pozostałych gwarancji udzielonych przez Spółkę na 31 grudnia 2021 r. wynosi 13 963 tys. zł (na 31 grudnia 2020 r. 16 303 tys. zł). 11 marca 2022 r. ENEA S.A. zawarła umowę poręczenia z PKO BP S.A. za zobowiązania spółki zależnej ENEA Trading Sp. z o.o. do kwoty 2 400 000 tys. zł, obejmujące wierzytelności pieniężne z tytułu transakcji zabezpieczających ryzyko kursowe i transakcji zabezpieczających ryzyko cen towarów, w szczególności transakcji terminowych związanych z uprawnieniami do emisji CO2, zawieranymi przez ENEA Trading Sp. z o.o. Umowa poręczenia wygasa 31 grudnia 2024 r. lub w dniu, w którym ENEA Trading Sp. z o.o. przestanie być jednostką Grupy Kapitałowej ENEA na skutek wydzielenia wybranych aktywów tej grupy kapitałowej. 40.2. Postępowania toczące się przed sądami powszechnymi Postępowania z powództwa Spółki Postępowania wszczynane przed sądami powszechnymi z powództwa ENEA S.A. dotyczą dochodzenia należności z tytułu dostarczania energii elektrycznej oraz dochodzenia należności z innych tytułów – nielegalnego poboru energii elektrycznej, przyłączeń do sieci i innych usług specjalistycznych. Na 31 grudnia 2021 r. przed sądami powszechnymi toczyło się łącznie 17 739 spraw z powództwa Spółki na łączną kwotę 59 631 tys. zł (na 31 grudnia 2020 r. toczyło się 12 237 spraw o łącznej wartości 55 724 tys. zł). Wynik żadnej ze spraw nie jest istotny dla wyniku finansowego Spółki. Postępowania przeciwko Spółce Postępowania przeciwko Spółce wszczynane są zarówno z powództwa osób fizycznych, jak i prawnych. Dotyczą one m.in. kwestii takich jak: odszkodowania za przerwy w dostawach energii, odszkodowania za korzystanie przez Spółkę z nieruchomości, na których znajdują się urządzenia elektroenergetyczne oraz roszczenia z tytułu rozwiązanych umów na zakup praw majątkowych (nota 40.6 ). Na 31 grudnia 2021 r. przed sądami powszechnymi toczyły się łącznie 94 sprawy przeciwko Spółce na łączną kwotę 587 473 tys. zł (odpowiednio na 31 grudnia 2020 r. toczyło się 128 spraw o łącznej wartości 563 866 tys. zł). Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 88 Rezerwy związane z tymi sprawami sądowymi prezentowane są w nocie 30 . 40.3. Pozostałe postępowania sądowe Zarząd ENEA S.A. złożył w grudniu 2018 r. odpowiedź na pozew w sprawie z powództwa akcjonariusza Spółki Fundacji "CLIENTEARTH Prawnicy dla ziemi" z siedzibą w Warszawie o stwierdzenie nieważności lub ewentualnie ustalenie nieistnienia lub ewentualnie o uchylenie uchwały nr 3 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia ENEA S.A. z 24 września 2018 r. w sprawie wyrażenia kierunkowej zgody na przystąpienie do Etapu Budowy w ramach projektu Ostrołęka C i zażądał oddalenia powództwa w całości jako bezzasadnego oraz zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. 10 kwietnia 2019 r. odbyła się pierwsza rozprawa w sprawie, na rozprawę nie byli wzywani świadkowie. Sąd zobowiązał Spółkę do złożenia Umowy Inwestycyjnej w terminie 14 dni, co najmniej w zakresie punktów od 1 do 8 (w szczególności pkt. 8.6) pod rygorem ujemnych skutków procesowych wskazanych w art. 233 § 2 k.p.c. Pełnomocnik ENEA S.A. złożył zastrzeżenie do protokołu w trybie art. 162 k.p.c. 24 kwietnia 2019 r. Spółka złożyła Umowę Inwestycyjną. Sąd postanowił odroczyć rozprawę do 17 lipca 2019 r. 31 lipca 2019 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu uwzględnił powództwo w zakresie roszczenia głównego i stwierdził nieważność Uchwały. 17 września 2019 r. pełnomocnik ENEA S.A. złożył apelację od wyroku z 31 lipca 2019 r. Strona powodowa złożyła odpowiedź na apelację, na którą pełnomocnik ENEA S.A. złożył replikę. 8 lipca 2020 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację Spółki od wyroku Sądu Okręgowego. Jak zostało wskazane w ustnych zasadniczych powodach rozstrzygnięcia, Sąd Apelacyjny uznał, że wyrok Sądu Okręgowego odpowiada prawu, ponieważ Uchwała jest nieważna z tego względu, iż podjęcie Uchwały naruszało podział kompetencji między organami spółki handlowej. W konsekwencji, z dniem 8 lipca 2020 roku wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu stwierdzający nieważność Uchwały stał się prawomocny. Spółka oceniła wpływ tego zdarzenia jako neutralny dla raportowanych danych. Zarząd ENEA S.A. złożył w grudniu 2018 r. odpowiedź na pozew w sprawie z powództwa Międzyzakładowego Związku Zawodowego Synergia Pracowników Grupy Kapitałowej ENEA z siedzibą w Poznaniu o stwierdzenie nieważności lub ewentualnie o uchylenie uchwały nr 3 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia ENEA S.A. z 24 września 2018 r. w sprawie wyrażenia kierunkowej zgody na przystąpienie do Etapu Budowy w ramach projektu Ostrołęka C i zażądał oddalenia powództwa w całości jako bezzasadnego oraz zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. Termin rozprawy wyznaczono na 8 maja 2019 r. Rozprawa ta nie odbyła się, podobnie jak kolejne wyznaczone na 30 lipca 2019 r. i 1 października 2019 r. Postępowanie zostało zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie z powództwa akcjonariusza Spółki Fundacji "CLIENTEARTH Prawnicy dla ziemi". Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowieniem z 26 maja 2021 r. umorzył postępowanie. 40.4. Ryzyko związane ze stanem uregulowania sytuacji prawnej nieruchomości wykorzystywanych przez ENEA S.A. Ryzyko związane ze stanem uregulowania sytuacji prawnej nieruchomości wykorzystywanych przez Spółkę (obecnie przez ENEA Operator Sp. z o.o.) wynika z faktu, że Spółka nie dla wszystkich obiektów posiadała tytuł prawny do korzystania z gruntów, na których są usytuowane sieci przesyłowe oraz związane z nimi urządzenia. W przyszłości Spółka może być zobowiązana do ponoszenia kosztów z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, które miało miejsce w latach ubiegłych do momentu wyodrębnienia ENEA Operator Sp. z o.o. Brak uregulowanego stanu prawnego nieruchomości, z których na wcześniejszym etapie korzystała Spółka, a z których obecnie korzysta ENEA Operator Sp. z o.o. – na których posadowiona jest infrastruktura sieciowa powoduje zagrożenie związane z żądaniami wypłaty odszkodowań za tzw. bezumowne korzystanie z gruntu, czynszu dzierżawnego lub wyjątkowo, w pojedynczych przypadkach z żądaniami związanymi ze zmianą lokalizacji obiektu (przywrócenie gruntu do stanu pierwotnego). Spółka utworzyła rezerwę na postępowania sądowe wszczęte przeciwko Spółce z powództwa właścicieli nieruchomości, na których znajdują się sieci przesyłowe i urządzenia z nimi związane. Na 31 grudnia 2021 r. Spółka ujęła rezerwę na roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z gruntów w wysokości 2 171 tys. zł. 40.5. Sprawy dotyczące niezbilansowania za 2012 r. 30 i 31 grudnia 2014 r. ENEA S.A. wystąpiła z zawezwaniami do próby ugodowej w stosunku do: Kwota zawezwania w tys. zł PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. 7 410 PKP Energetyka S.A. 1 272 TAURON Polska Energia S.A. 17 086 TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. 1 826 Razem 27 594 Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 89 Przedmiotem zawezwań były roszczenia o zapłatę za energię elektryczną niepoprawnie rozliczoną na rynku bilansującym w 2012 r. Zawezwane spółki poprzez niewyrażenie zgody na wystawienie przez ENEA S.A. faktur za rok 2012 bezpodstawnie uzyskały z tego tytułu korzyści majątkowe. W związku z brakiem ugodowego rozstrzygnięcia w powyższej sprawie, ENEA S.A. wystąpiła ze stosownymi pozwami przeciwko: − TAURON Polska Energia S.A. – pozew z 10 grudnia 2015 r., − TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o. o. – pozew z 10 grudnia 2015 r., − PKP Energetyka S.A. – pozew z 28 grudnia 2015 r., − PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. – pozew z 29 grudnia 2015 r. W sprawie ENEA S.A. przeciwko Tauron Polska Energia S.A. i inni (sygn. akt: XIII GC 600/15/AM), 23 marca 2021 r. Sąd Okręgowy w Katowicach wydał wyrok oddalający powództwo w całości i zasądził koszty postępowania na rzecz pozwanego oraz podmiotów przypozwanych. 20 maja 2021 r. został doręczony wyrok z pisemnym uzasadnieniem. 10 czerwca 2021 r. ENEA S.A. wniosła apelację do Sądu Apelacyjnego w Katowicach. W sprawie ENEA S.A. przeciwko TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. (sygn. akt: X GC 546/15), Sąd Okręgowy w Gliwicach 21 grudnia 2021 r. wydał wyrok oddalający powództwo w całości i zasądził koszty postępowania na rzecz pozwanego. 3 marca 2022 r. sąd doręczył wyrok z pisemnym uzasadnieniem. W sprawie przeciwko PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. (sygn. akt XVI GC 525/20, poprzednia sygnatura XX GC 1163/15) - postanowieniem z 7 stycznia 2021 r. sąd zawiesił postępowanie na zgodny wniosek stron. Postanowieniem z 19 listopada 2021 r. sąd podjął uprzednio zawieszone postępowanie. Postanowieniem z 1 marca 2022 r. sąd zawiesił postępowanie na zgodny wniosek stron Z tytułu powyższych spraw w jednostkowym sprawozdaniu z sytuacji finansowej nie zostały rozpoznane żadne kwoty. 40.6. Spór dotyczący cen na świadectwa pochodzenia energii OZE oraz wypowiedziane umowy na zakup praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia energii z odnawialnych źródeł ENEA S.A. jest stroną 8 postępowań sądowych dotyczących umów na zakup praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia energii z odnawialnych źródeł, na które składają się: • 6 postępowań o zapłatę, w których przeciwko ENEA S.A. dochodzone są roszczenia tytułem wynagrodzenia, kar umownych bądź odszkodowania, przy czym w jednym postępowaniu doszło do wstępnego rozstrzygnięcia co do roszczeń oraz do uznania bezskuteczności wypowiedzenia umowy; • 1 postępowanie o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia przez ENEA S.A umów sprzedaży praw majątkowych dokonanego 28 października 2016 r.; • 1 postępowanie o zapłatę, w którym ENEA S.A. dochodzi roszczenia tytułem kary umownej. ENEA S.A. dokonała potrącenia płatności części wierzytelności przysługujących kontrahentom wobec ENEA S.A. z tytułu zapłaty ceny za sprzedane prawa majątkowe z wierzytelnością odszkodowawczą ENEA S.A. wobec wytwórców OZE. Szkoda wyrządzona ENEA S.A. powstała wskutek niewykonania przez kontrahentów obowiązku kontraktowego przystąpienia w dobrej wierze do renegocjacji kontraktów długoterminowych na sprzedaż praw majątkowych zgodnie z obowiązującą strony klauzulą adaptacyjną. 28 października 2016 r. ENEA S.A. złożyła oświadczenia, w zależności od umowy, o wypowiedzeniu albo o odstąpieniu od długoterminowych umów na zakup przez Spółkę praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia energii z odnawialnych źródeł (tzw. zielonych certyfikatów) (Umowy). Umowy zostały zawarte w latach 2006-2014 z niżej wymienionymi kontrahentami, do których należą instalacje wytwórcze energii elektrycznej z odnawialnych źródeł (Kontrahenci): • Farma Wiatrowa Krzęcin Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie; • Megawind Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Szczecinie; • PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. z siedzibą w Bełchatowie (obecnie PGE Energia Ciepła S.A.); • PGE Energia Odnawialna S.A. z siedzibą w Warszawie; • PGE Energia Natury PEW Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (obecnie PGE Energia Odnawialna S.A. z siedzibą w Warszawie); • "PSW" Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie; • in.ventus Sp. z o.o. EW Śniatowo Sp. k. z siedzibą w Poznaniu (obecnie TEC1 Sp. z o.o. EW Śniatowo Sp. k. z siedzibą w Katowicach); • Golice Wind Farm Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. Umowy uległy rozwiązaniu co do zasady do końca listopada 2016 r. Dokładna data rozwiązania poszczególnych Umów wynikała z zapisów kontraktowych. Przyczyną wypowiedzenia/odstąpienia od poszczególnych Umów przez Spółkę był brak przystąpienia do renegocjacji w drodze klauzul adaptacyjnych poszczególnych umów, które uzasadniały dostosowanie umów celem przywrócenia równowagi kontraktowej oraz ekwiwalentności świadczeń stron, powstałych na skutek zmian w prawie. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 90 Zmiany prawa, do których doszło po dniu zawarcia wymienionych Umów, tj. w szczególności: • rozporządzenie Ministra Gospodarki z 18 października 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia, uiszczenia opłaty zastępczej, zakupu energii elektrycznej i ciepła wytworzonych w odnawialnych źródłach energii oraz obowiązku potwierdzania danych dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnym źródle energii (Dz. U. z 2012 r., poz. 1229); • ustawa z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2015 r. poz. 478) i związane z tą ustawą kolejne zmiany prawa oraz ogłoszone projekty zmian prawa, tj. w szczególności: − ustawa z 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r. poz. 925); oraz − projekt rozporządzenia Ministra Energii w sprawie zmiany wielkości udziału ilościowego sumy energii elektrycznej wynikającej z umorzonych świadectw pochodzenia potwierdzających wytworzenie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, które ma zostać wydane na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 12 ust. 5 ustawy z 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw; spowodowały obiektywny brak możliwości sporządzenia wiarygodnych modeli prognozujących kształtowanie się cen zielonych certyfikatów. Celem rozwiązania Umów jest uniknięcie przez Spółkę straty stanowiącej różnicę między cenami umownymi a ceną rynkową zielonych certyfikatów. Ze względu na zmieniające się warunki prawne po rozwiązaniu Umów w roku 2017 , w szczególności wynikające z ustawy z 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii, szacowana wartość przyszłych zobowiązań umownych uległaby zmianie. W obecnym stanie prawnym byłaby znacząco niższa w porównaniu do kwoty ok. 1 187 mln zł szacowanej na moment wypowiedzenia Umów . Spadek odzwierciedla zmianę sposobu wyznaczania opłaty zastępczej, która zgodnie z treścią części Umów stanowi podstawę do wyliczania ceny kontraktowej i powiązanie jej z ceną rynkową. Spółka utworzyła rezerwę w kwocie 155 962 tys. zł na potencjalne roszczenia wynikające z wypowiedzianych Umów, w odniesieniu do przedstawionych do 31 grudnia 2021 r. zgłoszeń transakcyjnych sprzedaży praw majątkowych przez kontrahentów. Rezerwa jest prezentowana w nocie 30 . W sprawie z powództwa Golice Wind Farm Sp. z o.o. przeciwko ENEA S.A., Sąd wydał 14 sierpnia 2020 r. wyrok częściowy i wstępny, w którym: 1) oddalił powództwo o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia przez ENEA S.A. umowy sprzedaży praw majątkowych dokonanego 28 października 2016 r.; 2) uznał roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za prawa majątkowe i zasądził od ENEA S.A. kwotę 6 042 tys. zł wraz z odsetkami; 3) w pozostałym zakresie uznał roszczenie o zapłatę za usprawiedliwione co do zasady. Wyrok nie jest prawomocny. ENEA S.A. wniosła apelację od części wyroku, tj. w zakresie pkt. 2 i 3. Ponadto spółka Golice Wind Farm Sp. z o.o. 13 stycznia 2021 r. wniosła apelację od części wyroku, tj. w zakresie rozstrzygnięcia pkt 1 oddalającego powództwo o ustalenie. Rozprawa apelacyjna odbyła się 21 stycznia 2022 r., ogłoszenie wyroku zostało odroczone na 21 lutego 2022 r. 21 lutego 2022 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu wydał wyrok, na mocy którego zmienił zaskarżony wyrok i ustalił, że oświadczenie złożone przez ENEA SA w Poznaniu w piśmie z 28 października 2016 r. o rozwiązaniu w całości umowy sprzedaży nie wywołało skutku prawnego i umowa ta pozostaje w mocy w całości, oddalając apelację Golice Wind Farm Sp. z o.o. w pozostałym zakresie i oddalając apelację ENEA S.A., a także zasądzając na rzecz Golice Wind Farm Sp. z o.o. od ENEA S.A. koszty postępowania apelacyjnego. W sprawach toczących się z powództwa spółek z Grupy Kapitałowej PGE, tj.: • PGE Energia Odnawialna S.A. z siedzibą w Warszawie (sygn. akt IX GC 1064/17) – postanowieniem z 15 czerwca 2021 r. sąd podjął uprzednio zawieszone postępowanie, natomiast postanowieniem z 6 września 2021 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu zawiesił postępowanie na zgodny wniosek stron. Postanowieniem z 17 lutego 2022 r. sąd podjął uprzednio zawieszone postępowanie; • PGE Energia Ciepła S.A. z siedzibą w Warszawie (sygn. akt IX GC 555/16) – postanowieniem z 8 grudnia 2021 r. sąd postanowił o podjęciu zawieszonego postępowania, natomiast 15 grudnia 2021 r. doręczono Spółce rozszerzenie powództwa. Postanowieniem z 5 stycznia 2022 r. sąd ponownie zawiesił postępowanie na zgodny wniosek stron. • PGE Energia Odnawialna S.A. z siedzibą w Warszawie (sygn. akt IX GC 1011/17) – postanowieniem z 16 kwietnia 2021 r. sąd podjął uprzednio zawieszone postępowanie, natomiast postanowieniem z 3 sierpnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu zawiesił postępowanie na zgodny wniosek stron. W sprawie z powództwa ENEA S.A. przeciwko PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. (sygn. akt X GC 608/20) – postanowieniem z 26 października 2020 r. sąd zawiesił postępowanie na zgodny wniosek stron. Postanowienie jest prawomocne. W sprawie z powództwa Hamburg Commercial Bank AG przeciwko ENEA S.A., w której Hamburg Commercial Bank AG dochodzi roszczeń z umowy sprzedaży praw majątkowych nr ENEA/WINDPARK ŚNIATOWO/PMOZE/2013 z 26 lutego 2014 r. zawartej przez ENEA S.A. z Windpark Śniatowo Management GmbH EW Śniatowo Sp. k. (obecnie TEC1 Sp. z o.o. EW Śniatowo Sp. k. z siedzibą w Katowicach) powołując się na ich nabycie na podstawie umowy przelewu wierzytelności, Sąd Okręgowy w Poznaniu wydał 25 lutego 2021 r. wyrok częściowy, w którym zasądził od ENEA S.A. Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 91 kwotę 494 tys. zł, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 16 grudnia 2016 r. do dnia zapłaty. Wyrok nie jest prawomocny. 2 czerwca 2021 r. ENEA S.A. wniosła apelację od całości wyroku częściowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z 25 lutego 2021 r. Postępowanie w pozostałym zakresie, tj. dotyczącym żądania objętego rozszerzeniem powództwa z 17 stycznia 2019 r. i żądania objętego rozszerzeniem powództwa z 20 sierpnia 2019 r. jest prawomocnie zawieszone na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu z 24 października 2019 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez tutejszy Sąd pod sygn. akt IX GC 552/17. 30 grudnia 2021 r. Hamburg Commercial Bank AG złożył w Sądzie Okręgowym w Poznaniu wniosek o zabezpieczenie powództwa. 41. Udział w programie budowy elektrowni atomowej 15 kwietnia 2015 r. KGHM Polska Miedź S.A., PGE S.A., TAURON S.A. i ENEA S.A. zawarły Umowę Nabycia Udziałów w PGE EJ 1. KGHM Polska Miedź S.A., TAURON S.A. oraz ENEA S.A. nabyły od PGE S.A. po 10% udziałów (łącznie 30% udziałów) w PGE EJ 1. ENEA S.A. zapłaciła za nabyte udziały 16 mln zł. Łączne nakłady ENEA wynikające głównie z nabycia udziałów i podwyższenia kapitału zakładowego spółki wyniosły 70 902 tys. zł. 1 października 2020 r. ENEA S.A., PGE S.A., KGHM Polska Miedź S.A. i TAURON S.A. zawarły ze Skarbem Państwa list intencyjny dotyczący nabycia przez Skarb Państwa 100% udziałów w spółce PGE EJ 1. List intencyjny nie pociągał za sobą zobowiązania stron do dokonania transakcji. Decyzja o przeprowadzeniu transakcji uzależniona była od wyników negocjacji w tym zakresie oraz spełnienia innych warunków określonych w przepisach prawa lub dokumentach korporacyjnych. 26 marca 2021 r. ENEA S.A., PGE S.A., TAURON S.A. i KGHM Polska Miedź S.A. zawarły ze Skarbem Państwa umowę sprzedaży udziałów dotycząca nabycia przez Skarb Państwa 100% udziałów w spółce PGE EJ 1 (Umowa Sprzedaży Udziałów). Zgodnie z postanowieniami Umowy Sprzedaży Udziałów, przeniesienie własności udziałów PGE EJ 1 nastąpiło 31 marca 2021 r. ENEA S.A. sprzedała Skarbowi Państwa 532 523 udziały w PGE EJ 1, stanowiące 10% kapitału zakładowego oraz reprezentujące 10% głosów na zgromadzeniu wspólników PGE EJ 1 i przestała być udziałowcem spółki PGE EJ1. Cena sprzedaży za 100% udziałów wyniosła 531 362 tys. zł, z czego na ENEA przypadło 53 136 tys. zł. Ponadto, 26 marca 2021 r. Wspólnicy zawarli z PGE EJ 1 Aneks do Porozumienia z 15 kwietnia 2015 r. w sprawie sporu PGE EJ 1 z konsorcjum WorleyParsons (Porozumienie). Zgodnie z Aneksem, wynikająca z w/w Porozumienia odpowiedzialność Wspólników względem PGE EJ 1 za wynik sporu z konsorcjum WorleyParsons została ograniczona kwotowo, a w przypadku rozstrzygnięcia w/w sporu na korzyść PGE EJ 1 Wspólnikom przysługują odpowiednio świadczenia od PGE EJ 1. Informacje nt. przebiegu sporu pomiędzy PGE EJ 1 a konsorcjum WorleyParsons przekazywane były przez PGE we właściwych raportach okresowych. W związku z transakcją nabycia przez Skarb Państwa 100% udziałów w spółce PGE EJ 1 Wspólnicy rozwiązali także Umowę Wspólników z 3 września 2014 r. ze skutkiem od dnia 26 marca 2021 r. Zgodnie z postanowieniami Umowy Sprzedaży Udziałów z 26 marca 2021 r. różnica pomiędzy wyceną PGE EJ 1 na 31 grudnia 2020 r. (wycena na potrzeby transakcji) a aktualizacją wyceny na 31 marca 2021 r. (wycena na dzień przeniesienia udziałów) powinna zostać zwrócona przez sprzedające spółki na rzecz Skarbu Państwa („Korekta Ceny”). Wobec powyższego, 2 czerwca 2021 r. ENEA S.A. dokonała rozliczenia Korekty Ceny sprzedaży udziałów w spółce PGE EJ 1 w części przypadającej na ENEA S.A. tj. dokonała płatności na rzecz Skarbu Państwa w łącznej wysokości 533 tys. zł. 42. Podatkowa Grupa Kapitałowa 11 grudnia 2019 r. Naczelnik Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu dokonał rejestracji umowy dotyczącej utworzenia podatkowej grupy kapitałowej na okres 3 lat podatkowych od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2022 r. Umowa zawarta została aktem notarialnym 12 listopada 2019 r. pomiędzy 11 spółkami Grupy Kapitałowej ENEA, w tym m.in.: ENEA S.A., ENEA Operator Sp. z o.o., ENEA Centrum Sp. z o.o., ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o., ENEA Elektrownia Połaniec S.A. Spółką reprezentującą podatkową grupę kapitałową jest ENEA S.A. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych traktuje podatkową grupę kapitałową, jako odrębnego podatnika podatku dochodowego (CIT), co oznacza, że spółki wchodzące w skład podatkowej grupy kapitałowej tracą odrębną podmiotowość dla celów podatku CIT a podmiotowość tę zyskuje podatkowa grupa kapitałowa jako całość. Przedmiotem opodatkowania jest dochód ustalony od łącznego dochodu grupy, obliczonego, jako nadwyżka sumy dochodów wszystkich spółek tworzących grupę nad sumą ich strat. Odrębność podmiotowa podatkowej grupy kapitałowej istnieje wyłącznie na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych. Nie należy jej utożsamiać z odrębną podmiotowością prawną. Nie przenosi się ona również na grunt innych podatków, w szczególności każda ze spółek tworzących podatkową grupę kapitałową jest odrębnym podatnikiem podatku VAT, podatku od czynności cywilnoprawnych, podatku od nieruchomości, a także płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych. Spółki tworzące podatkową grupę kapitałową muszą spełnić szereg wymogów, obejmujących między innymi: odpowiedni poziom kapitałów, udział spółki dominującej w kapitałach spółek tworzących PGK na poziomie minimum 75%, brak posiadania przez spółki zależne udziałów w kapitale zakładowym innych spółek tworzących podatkową grupę kapitałową, Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 92 brak zaległości podatkowych, osiągnięcie udziału dochodu w przychodach na poziomie przynajmniej 2% (liczonego dla całej podatkowej grupy kapitałowej) oraz zawieranie transakcji wyłącznie na warunkach rynkowych. Naruszenie powyższych wymogów będzie oznaczać rozwiązanie podatkowej grupy kapitałowej i utratę przez nią statusu podatnika. Od momentu rozwiązania każda ze spółek wchodzących w skład podatkowej grupy kapitałowej staje się samodzielnym podatnikiem dla podatku CIT. 43. Wpływ pandemii COVID-19 W marcu 2020 r. wprowadzony został w Polsce stan epidemii wywołany koronawirusem SARS-Cov-2. Występowanie wirusa i powodowane przez niego skutki, podobnie jak i skutki przeciwdziałań podejmowanych przez państwo w celu ograniczenia pandemii, nie pozostawały bez wpływu na kondycję gospodarki krajowej. Po ustąpieniu kolejnej fali zachorowań i wdrożeniu programu masowych szczepień z gospodarki krajowej zdjętych została większość ograniczeń, co zaowocowało wyraźnym odbiciem wzrostowym parametrów makroekonomicznych. W 2021 r. w stosunku do analogicznego okresu 2020 r. nastąpił wzrost łącznego wolumenu sprzedaży energii elektrycznej i paliwa gazowego o 3 393 GWh, tj. o 16%. Wzrost dotyczył sprzedaży energii elektrycznej zarówno w segmencie odbiorców biznesowych, jak i w segmencie gospodarstw domowych. W segmencie odbiorców biznesowych wolumen sprzedaży energii elektrycznej był wyższy o 3 101 GWh, tj. o 21% i był spowodowany zarówno zmianą portfela klientów między latami 2020 i 2021, jak również wyższym poborem energii przez klientów. Wzrost wolumenu sprzedaży energii elektrycznej w segmencie gospodarstw domowych wyniósł 56 GWh, tj. 1%. Zwiększeniu uległ również wolumen sprzedaży paliwa gazowego w stosunku do analogicznego okresu roku ubiegłego o 236 GWh, tj. o 18%, w tym w segmencie odbiorców biznesowych o 232 GWh, tj. o 18% oraz w segmencie gospodarstw domowych o 4 GWh , tj. o 57%. Łączne przychody ze sprzedaży energii elektrycznej i paliwa gazowego w 2021 r. wzrosły w stosunku do analogicznego okresu 2020 r. o 1 055 mln zł, tj. o 17%. Zwiększeniu uległy przychody zarówno w segmencie odbiorców biznesowych, jak również w segmencie gospodarstw domowych. Na dzień sporządzenia niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego, rozwój sytuacji w roku 2022 jest trudny do przewidzenia, podobnie jak potencjalne negatywne skutki dla działalności operacyjnej i finansowej Spółki z tym związane. Ponowne rozprzestrzenianie się wirusa może bowiem powodować przywracanie ograniczeń i spadek aktywności gospodarczej. Spółka podejmuje jednak działania zapobiegawcze, mające na celu mitygowanie tego rodzaju ryzyk. Spółka, od początku trwania pandemii, wykonuje dodatkowe analizy możliwego wpływu związanego z pandemią COVID- 19 na poziom odpisów na należności. Efektem tych analiz jest weryfikacja odpisu na oczekiwane straty. Poziom dodatkowego odpisu – od początku prowadzenia tych analiz - jest nieistotny z punktu widzenia sprawozdawczego. Niemniej, Spółka ocenia, że w przypadku utrzymywania się ograniczeń związanych z zapobieganiem skutków epidemii COVID-19 i tym samym dalszym ograniczaniem aktywności gospodarczej, możliwe jest pogorszenie się wskaźnika rotacji należności, w związku z ograniczeniem zdolności płatniczych odbiorców energii elektrycznej. ENEA S.A. cyklicznie dokonuje oceny kredytowej spółek zależnych (rating podmiotu) i odzyskiwalności udzielonych obligacji i pożyczek wewnątrzgrupowych. Zgodnie z przyjętą w GK ENEA metodyką ustalania odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych dla aktywów dłużnych na 31 grudnia 2021 r. nie zidentyfikowano konieczności utworzenia odpisów z tego tytułu wobec spółek zależnych. W ENEA S.A. funkcjonuje powołany przez Zarząd Sztab kryzysowo-koordynacyjny ENEA S.A., a we wszystkich spółkach Grupy działają Zespoły, które koordynują zadania związane z zapewnieniem ciągłości działania spółek Grupy ENEA w kontekście zagrożenia koronawirusem. Zarząd ENEA S.A. koordynuje poprzez Sztab całość działań w powyższym zakresie. Sztab i Zespoły podejmują działania zmierzające do ochrony zdrowia pracowników poprzez zapewnienie środków ochrony indywidualnej (m.in.: zapewnienie maseczek, żeli antybakteryjnych, rękawiczek), wdrożenie bezpiecznych zasad pracy (m.in.: wprowadzanie tam, gdzie to jest możliwe trybu pracy zdalnej, ograniczenie spotkań bezpośrednich w miejscach pracy, dezynfekcja pomieszczeń, wprowadzenie limitów pracowników w pomieszczeniach, zachowanie bezpiecznych odległości pomiędzy pracownikami). Podejmowane środki ostrożności w celu przeciwdziałania zakażeniu się koronawirusem wpływają na poziom kosztów działalności operacyjnej, co wraz ze zmianami w poziomie przychodów w ostatecznym rozrachunku wpływa na wynik finansowy. Na dzień sporządzenia niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego Spółka nie identyfikuje ryzyka dotyczącego zdolności do kontynuowania działalności. 44. Sytuacja polityczno – gospodarcza w Ukrainie 24 lutego 2022 r. doszło do ataku wojsk Federacji Rosyjskiej na Ukrainę i rozpoczęcia tym samym konfliktu zbrojnego na dużą skalę. Wydarzenie to ma znaczący wpływ na sytuację społeczną, polityczną i gospodarczą, nie tylko w regionie, ale także globalnie. ENEA S.A. na bieżąco analizuje wpływ sytuacji polityczno – gospodarczej w Ukrainie na sprawozdania finansowe oraz bieżące i przyszłe wyniki finansowe i operacyjne Spółki, jednak obecnie nie jest możliwe dokładne określenie skutków tego wpływu. Na rynkach towarowych i finansowych widoczna jest podwyższona awersja do ryzyka i duża zmienność cen towarów oraz instrumentów finansowych. Znacząca zmienność cen energii elektrycznej oraz uprawnień do emisji (EUA) może wpływać Jednostkowe sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r. (w tys. zł) Dodatkowe informacje i objaśnienia przedstawione na stronach 10 - 93 stanowią integralną część jednostkowego sprawozdania finansowego 93 na konieczność uzupełniania depozytów zabezpieczających na IRGIT oraz na rynkach zagranicznych organizujących obrót kontraktami na uprawniania do emisji gazów cieplarnianych (The ICE, EEX), a tym samym wzrost zapotrzebowania na kapitał obrotowy. Wzrosty cen surowców wzmacniają oczekiwania na wzrost stóp procentowych (zwiększenie presji inflacyjnej), co może wpłynąć na wzrost kosztów finansowania dłużnego. Wyraźne osłabienie złotego może wpłynąć na wzrost kosztów operacyjnych. W związku z wprowadzeniem na terenie całego kraju stopnia alarmowego CHARLIE-CRP w Spółce wdrożone zostały przedsięwzięcia opisane w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z 25 lipca 2016 r. w sprawie zakresu przedsięwzięć wykonywanych w poszczególnych stopniach alarmowych i stopniach alarmowych CRP. Ograniczenia w dostępach do systemów IT wskutek utrzymywania stopnia alarmowego CHARLIE-CRP mogą powodować opóźnienia w realizacji projektów i wdrożeń systemów informatycznych. Wzrosty cen paliwa gazowego, jak również cen energii elektrycznej mogą wpłynąć na pogorszenie wyników sprzedawców energii w roku bieżącym (konieczność zakupu na potrzeby bilansowania) oraz ceny dla klientów (w zakresie klientów nie posiadających zakupionej energii z zagwarantowaną ceną "sztywną"). Na dzień sporządzenia niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego, rozwój sytuacji wywołanej konfliktem zbrojnym w Ukrainie jest niemożliwy do przewidzenia, podobnie jak potencjalne negatywne skutki dla działalności operacyjnej i finansowej Spółki z tym związane. Na dzień sporządzenia niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego ENEA S.A. nie identyfikuje ryzyka dotyczącego zdolności do kontynuowania działalności.