Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej ENEA za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r.

Poznań, 9 marca 2016 r.

	Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej 5
	Skonsolidowane sprawozdanie z zysków i strat oraz innych całkowitych dochodów 7
	Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym 8
	Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych 10
	Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego 11
1.	Informacje ogólne 11
	1.1. Informacje ogólne dotyczące ENEA S.A. i Grupy Kapitałowej ENEA 11
	1.2. Skład Zarządu i Rady Nadzorczej 12
2.	Oświadczenie zgodności 14
3.	Zmiana danych finansowych lat ubiegłych. 14
4.	Ważne oszacowania i założenia 15
5.	Skład Grupy Kapitałowej – wykaz jednostek zależnych 17
6.	Informacje dotyczące segmentów działalności 18
7.	Testy na utratę wartości aktywów trwałych 23
8.	Rzeczowe aktywa trwałe 27
9.	Użytkowanie wieczyste gruntów 29
10.	Wartości niematerialne 30
11.	Wartość firmy 32
12.	Nieruchomości inwestycyjne 32
13.	Inwestycje w jednostkach zależnych 33
14.	Nabycie jednostki zależnej 34
15.	Udziały niekontrolujące 37
16.	Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży 39
17.	Aktywa finansowe 40
18.	Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności 40
19.	Ograniczenia w dysponowaniu i zabezpieczenia ustanowione na aktywach Grupy 42
20.	Prawa do emisji CO2 45
21.	Zapasy 45
22.	Świadectwa pochodzenia energii 46
23.	Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 46
24.	Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 47
25.	Kapitał własny 47
26.	Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania 49
27.	Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe 49
28.	Rozliczenia dochodu z tytułu dotacji, opłat przyłączeniowych oraz pozostałe 54
29.	Instrumenty finansowe 54
	29.1. Zasady zarządzania ryzykiem finansowym 54
	29.2. Ryzyko kredytowe 55
	29.3. Ryzyko utraty płynności finansowej 57
	29.4. Ryzyko towarowe 60
	29.5. Ryzyko walutowe 61
	29.6. Ryzyko stóp procentowych 63
	29.7. Zarządzanie źródłami finansowania 66
	29.8. Wartość godziwa 66
30.	Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego 68
31.	Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy 68
32.	Odroczony podatek dochodowy 68
33.	Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych 71
34.	Rezerwy na pozostałe zobowiązania i inne obciążenia 78
35.	Przychody ze sprzedaży netto 81
36.	Koszty według rodzaju 82
37.	Koszty świadczeń pracowniczych 82
38.	Pozostałe przychody i koszty operacyjne 83

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

39.		Przychody finansowe 84
40.		Koszty finansowe 84
41.		Podatek dochodowy 84
42.		Dywidenda 86
43.		Zysk na akcję 86
44.		Transakcje z podmiotami powiązanymi 86
45.		Umowy koncesyjne na świadczenie usług publicznych 88
46.		Kontrakty długoterminowe na sprzedaż mocy i energii elektrycznej (KDT) 90
47.		Przyszłe płatności tytułem korzystania z nabytego odpłatnie i nieodpłatnie prawa wieczystego użytkowania
		gruntów oraz umów najmu, dzierżawy i leasingu operacyjnego 91
48.		Przyszłe zobowiązania wynikające z kontraktów zawartych na koniec okresu sprawozdawczego 92
49.		Zatrudnienie 92
50.		Zobowiązania warunkowe oraz postępowania toczące się przed sądem, organem właściwym dla postępowania
		arbitrażowego lub organem administracji publicznej 93
	50.1.	Poręczenia i gwarancje 93
	50.2.	Postępowania toczące się przed sądami powszechnymi 94
	50.3.	Postępowania arbitrażowe 95
	50.4.	Postępowania toczące się przed organami administracji publicznej 95
	50.5.	Ryzyko związane ze stanem uregulowania sytuacji prawnej nieruchomości wykorzystywanych
		przez Grupę 97
	50.6.	Zawezwania do próby ugodowej w sprawach dotyczących niezbilansowania za 2012 r. 97
51.		Udział w programie budowy elektrowni atomowej 98
52.		Zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego 99
53.		Opis ważniejszych stosowanych zasad rachunkowości 100
	53.1.	Podstawa sporządzenia 100
	53.2.	Zasady konsolidacji 100
	53.3.	Połączenia / nabycia jednostek gospodarczych 102
	53.4.	Transakcje w walucie obcej i wycena pozycji wyrażonych w walutach obcych 102
	53.5.	Rzeczowe aktywa trwałe 102
	53.6.	Prawo wieczystego użytkowania gruntów 104
	53.7.	Wartości niematerialne 104
	53.8.	Koszty prac badawczych i rozwojowych 106
	53.9.	Koszty finansowania zewnętrznego 106
	53.10.	Leasing 106
	53.11.	Utrata wartości aktywów 107
	53.12.	Nieruchomości inwestycyjne 108
	53.13.	Aktywa finansowe 108
	53.14.	Prawa do emisji CO2 113
	53.15.	Zapasy 114
	53.16.	Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 115
	53.17.	Kapitał podstawowy 116
	53.18.	Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe 116
	53.19.	Podatek dochodowy (w tym odroczony podatek dochodowy) 116
	53.20. 53.21.	Świadczenia pracownicze 117 Rezerwy 119
	53.22.	Ujmowanie przychodów 121
	53.23.	Dotacje 122
	53.24.	Opłaty przyłączeniowe 122
	53.25.	Rekompensaty na pokrycie kosztów osieroconych powstałych w związku z przedterminowym

	53.26.	rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej (KDT) 122 Wypłata dywidend 123
	53.27.	Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży 123
	53.28.	Stanowisko odnośnie nowych standardów i interpretacji MSSF 123
	53.28.1.	Standardy i Interpretacje zatwierdzone przez UE, które nie weszły jeszcze w życie dla okresów
		rocznych kończących się w dniu 31 grudnia 2015 r. 123
	53.28.2.	Standardy i Interpretacje oczekujące na zatwierdzenie przez UE 124

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej, które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską i zostały zaakceptowane przez Zarząd ENEA S.A.

Członkowie Zarządu

Prezes Zarządu	Mirosław Kowalik	………………………………….
Członek Zarządu	Piotr Adamczak	………………………………….
Członek Zarządu	Mikołaj Franzkowiak	………………………………….
Członek Zarządu	Wiesław Piosik	………………………………….

Poznań, 9 marca 2016 r.

ENEA Centrum Sp. z o.o. Podmiot odpowiedzialny za prowadzenie ksiąg rachunkowych i sporządzenie sprawozdania finansowego ……………………………………….. ENEA Centrum Sp. z o.o. ul. Górecka 1, 60-201 Poznań KRS 0000477231, NIP 777-000-28-43, REGON 630770227

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej

		Na dzień
	Nota	31.12.2015	31.12.2014 (dane przekształcone)*
AKTYWA
Aktywa trwałe
Rzeczowe aktywa trwałe	8	17 074 978	13 617 942
Użytkowanie wieczyste gruntów	9	74 160	77 281
Wartości niematerialne	10	272 116	389 961
Nieruchomości inwestycyjne	12	20 624	23 431
Inwestycje w jednostkach zależnych	13	748	-
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	32	616 795	167 207
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży	17, 51	23 982	47 479
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy	24	-	99
Instrumenty pochodne		844	-
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności	18	28 323	20 739
Środki zgromadzone w ramach Funduszu Likwidacji Kopalń		90 872	-
		18 203 442	14 344 139
Aktywa obrotowe
Prawa do emisji CO2	20	307 521	208 720
Zapasy	21	649 509	508 163
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności	18	1 732 744	1 764 128
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego		31 956	20
Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności	17	479	189 789
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy	24	222 011	392 251
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	23	1 822 094	687 316
Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży	16	19 240	13 514
		4 785 554	3 763 901
Aktywa razem		22 988 996	18 108 040

* - przekształcenie danych za okres porównawczy zostało przedstawione w nocie 3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

		Na dzień
	Nota	31.12.2015	31.12.2014
PASYWA
Kapitał własny
Kapitał własny przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej
Kapitał zakładowy		588 018	588 018
Kapitał z nadwyżki ceny emisyjnej nad wartością nominalną		3 632 464	3 632 464
Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów finansowych		814	34 777
Pozostałe kapitały		(45 883)	(45 883)
Kapitał rezerwowy z wyceny instrumentów zabezpieczających		3 980	-
Zyski zatrzymane		7 158 352	7 804 989
		11 337 745	12 014 365
Udziały niekontrolujące	15	784 858	49 648
Kapitał własny	25	12 122 603	12 064 013
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania długoterminowe
Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe	27	5 933 360	2 209 648
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania	26	16 527	3 275
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	30	992	814
Rozliczenia dochodu z tytułu dotacji, opłat przyłączeniowych oraz pozostałe	28	674 682	637 357
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	32	388 117	255 374
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	33	818 772	618 092
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy	31	-	917
Rezerwy na pozostałe zobowiązania i inne obciążenia	34	625 388	464 720
		8 457 838	4 190 197
Zobowiązania krótkoterminowe
Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe	27	43 399	8 875
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania	26	1 223 320	1 135 657
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	30	1 025	1 752
Rozliczenia dochodu z tytułu dotacji, opłat przyłączeniowych oraz pozostałe	28	83 666	72 698
Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego		87 022	61 698
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	33	397 986	268 277
Zobowiązania z tytułu ekwiwalentu prawa do nieodpłatnego nabycia akcji		281	281
Rezerwy na pozostałe zobowiązania i inne obciążenia	34	567 556	304 374
Zobowiązania związane z aktywami trwałymi przeznaczonymi do sprzedaży	16	4 300	218
		2 408 555	1 853 830
Zobowiązania razem		10 866 393	6 044 027
Razem kapitał własny i zobowiązania		22 988 996	18 108 040

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Skonsolidowane sprawozdanie z zysków i strat oraz innych całkowitych dochodów

12 miesięcy zakończonych Nota 31.12.2015	12 miesięcy zakończonych 31.12.2014
Przychody ze sprzedaży 10 081 083	10 057 909
Podatek akcyzowy (232 691)	(202 514)
Przychody ze sprzedaży netto 9 848 392 35	9 855 395
Pozostałe przychody operacyjne 38 99 102	115 066
Amortyzacja 36 (790 375)	(728 408)
Koszty świadczeń pracowniczych 36, 37 (989 489)	(948 872)
Zużycie materiałów i surowców oraz wartość sprzedanych towarów 36 (1 791 115)	(1 821 196)
Zakup energii i gazu na potrzeby sprzedaży 36 (3 282 923)	(3 835 730)
Usługi przesyłowe 36 (769 503)	(710 577)
Inne usługi obce 36 (423 204)	(336 339)
Podatki i opłaty 36 (290 201)	(268 934)
Strata na sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych (9 148)	(5 620)
Odpis z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych 7 (1 501 621)	(30 556)
Pozostałe koszty operacyjne 38 (262 040)	(97 754)
(Strata)/zysk operacyjny (162 125)	1 186 475
Koszty finansowe 40 (81 751)	(125 483)
Przychody finansowe 39 84 497	81 178
Odpis wartości firmy 7 (251 432)	(3 131)
Przychody z tytułu dywidend 1 833	3 355
Udział w (stratach)/zyskach jednostek stowarzyszonych wycenianych - metodą praw własności	708
(Strata)/zysk przed opodatkowaniem (408 978)	1 143 102
Podatek dochodowy 41 10 100	(233 980)
(Strata)/zysk netto okresu sprawozdawczego (398 878)	909 122
Inne całkowite dochody Podlegające przeklasyfikowaniu do zysków lub strat:
- zmiana wartości godziwej aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży (21 048) - przeklasyfikowanie wyceny aktywów dostępnych do sprzedaży do zysków i	(14 282)
strat (12 854)	-
- wycena instrumentów zabezpieczających 4 914	-
- pozostałe (61)	-
- podatek dochodowy (934)	2 714
Niepodlegające przeklasyfikowaniu do zysków lub strat:
- przeszacowanie programu określonych świadczeń (1 034)	(95 354)
- podatek dochodowy 187	18 116
Inne całkowite dochody netto (30 830)	(88 806)
Całkowity dochód za okres sprawozdawczy (429 708)	820 316
Z tego (strata)/zysk netto:
przypadający na akcjonariuszy Jednostki Dominującej (434 857)	908 319
przypadający na udziały niekontrolujące 35 979	803
Z tego całkowity dochód:
przypadający na akcjonariuszy Jednostki Dominującej (464 270)	819 562
przypadający na udziały niekontrolujące 34 562	754
(Strata)/zysk netto przypisany do akcjonariuszy Jednostki Dominującej (434 857)	908 319
Średnioważona liczba akcji zwykłych 441 442 578	441 442 578
(Strata)/zysk netto na akcję (w zł na jedną akcję) (0,99) 43	2,06
(Strata)/zysk rozwodniony na akcję (w zł na jedną akcję) (0,99)	2,06

Skonsolidowane sprawozdanie z zysków i strat oraz innych całkowitych dochodów należy analizować łącznie z notami objaśniającymi stanowiącymi integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego 7

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym:

(a)Rok 2015

	No ta	ł Ka ita p k ła do za wy (w ś ć art o ) lna mi no na	Prz nie esz aco wa ka łu ita p k ła do za we g o	ł Ka ita p k ła do za wy raz em	ita ł z Ka p dw k ż i c na y en y isy j j d em ne na śc ią rto wa lną ina no m kc j i a	ł z ktu l Ka ita iza j i p a a c wy ce ny ów ins tru nt me f h ina nso wy c	łe Po ta zos ka ły ita p	ita ł re Ka p zer wo wy z w y ce ny ów ins tru nt me be h iec j za zp za ą cy c	k i Zy s zat rzy ma ne	ł Ka ita p da j p rzy p a ą cy na dz ły ia u ko lu ie j ntr n o ą ce	ka ita ł Ra zem p łas w ny
Sta a 0 1.0 1.2 01 5 n n		44 1 4 43	14 6 5 75	58 8 0 18	3 6 32 46 4	34 77 7	( ) 45 88 3	-	7 8 04 98 9	49 64 8	12 06 4 0 13
( ) /zy k n kre Str ata ett s o o su da sp raw oz wc zeg o									( ) 43 4 85 7	35 97 9	( ) 39 8 87 8
ł kow do ho dy Inn ite net to e c a c						( ) 33 96 3		3 9 80	( ) 84 7		( ) 30 83 0
ł kow do ho dy Ca ite net to c kre ie roz p oz na ne w o s de dy Dy wi n by ó ł ki z leż Na cie j sp a ne Inn e	42					( ) 33 96 3		3 9 80	( ) 43 5 70 4 ( ) 20 7 47 8 ( ) 3 45 5	35 97 9 ( ) 5 69 9 2 36	( ) 42 9 70 8 ( ) 20 7 48 3 69 9 2 36 ( ) 3 45 5
Sta a 3 1.1 2.2 01 5 n n		44 1 4 43	14 6 5 75	58 8 0 18	3 6 32 46 4	81 4	( ) 45 88 3	3 9 80	7 1 58 35 2	78 4 8 58	12 12 2 60 3

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

(b)Rok 2014

		ł Ka ita p k ła do za wy (w ś ć art o ) lna mi no na	Prz nie esz aco wa ka łu ita p k ła do za we g o	ł Ka ita p k ła do za wy raz em	ł z Ka ita p dw ż k i c na y en y isy j j d em ne na śc ią rto wa ina lną kc j i no m a	ł Ka ita p ią zw za ny z śc łat iam i w p no for kc ie j i m a	ł z Ka ita p ktu l iza j i a a c wy ce ny ów ins tru nt me f ina h nso wy c	łe Po ta zos ka ita ły p	k Zy i s zat rzy ma ne	ł Ka ita p da j p rzy p a ą cy na dz ia ły u ko lu ie j ntr n o ą ce	Ra zem ka ita ł p łas w ny
Sta a 0 1.0 1.2 01 4 n n	No ta	44 1 4 43	14 6 5 75	58 8 0 18	3 6 32 46 4	1 1 44 33 6	45 18 5	( ) 20 66 4	6 0 80 18 7	19 32 1	11 48 8 8 47
k n kre Zy ett s o o su da sp raw oz wc zeg o							-		90 8 3 19	80 3	90 9 1 22
ł kow do ho dy Inn ite net to e c a c							( ) 11 56 8		( ) 77 23 8		( ) 88 80 6
Ca ł kow ite do ho dy net to c kre ie roz p oz na ne w o s							( ) 56 8 11		83 1 0 81	80 3	82 0 3 16
licz łat ści Ro ie z en p rog ram u p no for kcj mi i w e a						( ) 6 1 1 44 33			6 1 1 44 33		-
Dy de dy wi n	42								( ) 25 1 6 22		( ) 25 1 6 22
śn do Wy ię cie cj i p ut ty cej g a op czą ku dzi ł ów wy p u u a ko luj h w ł kac h ó nie ntr o ą cy c sp leż h za ny c								20 66 4			20 66 4
do dzi ł ów Op cj ut ty a p czą ca u a ko luj h w by nie tej ntr o ą cy c na dn leż j ost j e ce za ne								( ) 45 88 3			( ) 45 88 3
by ó ł ki z leż Na cie j sp a ne										29 52 4	29 52 4
Inn e							60 1 1		1 0 07		2 1 67
Sta a 3 1.1 2.2 01 4 n n		44 1 4 43	14 6 5 75	5 88 01 8	3 6 32 46 4	-	34 77 7	( ) 45 88 3	7 80 4 9 89	49 64 8	12 06 4 0 13

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych

		12 miesięcy zakończonych	12 miesięcy zakończonych
		31.12.2015	31.12.2014
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej
(Strata)/zysk netto okresu sprawozdawczego		(398 878)	909 122
Korekty:
Podatek dochodowy w zyskach i stratach Amortyzacja	41 36	(10 100) 790 375	233 980 728 408
(Zysk)/strata na sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych		9 148	5 620
Odpis z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych	7	1 501 621	30 556
Odpis wartości firmy	7	251 432	3 131
(Zysk) / strata na sprzedaży aktywów finansowych		3 342	(11 016)
Przychody z tytułu odsetek		(9 823)	(23 975)
Przychody z tytułu dywidend		(1 833)	(3 355)
Koszty z tytułu odsetek		53 672	38 204
(Zysk) / strata z wyceny instrumentów finansowych		(7 788)	(473)
Inne koszty finansowe		-	25 756
Udział w (zyskach) / stratach jednostek stowarzyszonych		-	(708)
(Zyski) / straty z tytułu różnic kursów na kredytach i pożyczkach		-	748
Rozliczenie powiązania istniejącego przed przejęciem	38	94 000	-
Inne korekty		(5 614)	(24 915)
		2 668 432	1 001 961
Podatek dochodowy zapłacony		(302 048)	(160 398)
Zmiany kapitału obrotowego:
Prawa do emisji CO2		(96 767)	(12 533)
Zapasy		(27 421)	23 106
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności		333 985	(368 292)
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania		(189 771)	(182 965)
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych		(40 043)	3 441
Rozliczenia dochodu z tytułu dotacji, opłat przyłączeniowych oraz pozostałe		45 431	(12 659)
Zobowiązania z tytułu ekwiwalentu prawa do nieodpłatnego nabycia akcji		-	(11)
Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży i związane z nimi zobowiązania		(1 222)	(79)
Pozostałe rezerwy na zobowiązania i inne obciążenia		214 718 238 910	(85 017) (635 009)
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej		2 206 416	1 115 676

Przepływy pieniężne z działalności inwestycyjnej
Nabycie rzeczowych i niematerialnych aktywów trwałych		(2 847 396)	(2 561 182)
Wpływy ze sprzedaży rzeczowych i niematerialnych aktywów trwałych		9 944	22 863
Nabycie aktywów finansowych		(23 402)	(295 484)
Wpływ ze zbycia aktywów finansowych		366 506	20 800
Nabycie jednostek zależnych skorygowane o nabyte środki pieniężne		(1 259 591)	(259 796)
Zbycie jednostek zależnych i stowarzyszonych		8 031	3 000
Dywidendy otrzymane		1 833	3 355
Odsetki otrzymane		8 781	18 095
Inne wpływy/(wydatki) z działalności inwestycyjnej		10 630	(444)
Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej		(3 724 664)	(3 048 793)
Przepływy pieniężne z działalności finansowej
Otrzymane kredyty i pożyczki		481 007	278 635
Emisja obligacji		2 581 000	1 120 000
Spłata kredytów i pożyczek		(82 146)	(25 185)
Dywidendy wypłacone akcjonariuszom jednostki dominującej		(208 313)	(251 622)
Wydatki związane z płatnością zobowiązań leasingu finansowego		(1 761)	(2 906)
Wydatki związane z przyszłymi emisjami obligacji		(9 434)	(21 251)
Odsetki zapłacone		(82 266)	(52 607)
Inne wpływy/(wydatki) z działalności finansowej Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej		(25 061) 2 653 026	721 1 045 785

Przepływy pieniężne netto razem		1 134 778	(887 332)
Stan środków pieniężnych na poczet okresu sprawozdawczego	23	687 316	1 573 195
Bilansowa zmiana stanu środków pienieżnych z tytułu różnic kursowych		-	1 453
Stan środków pieniężnych na koniec okresu sprawozdawczego	23	1 822 094	687 316

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego

1. Informacje ogólne

1.1. Informacje ogólne dotyczące ENEA S.A. i Grupy Kapitałowej ENEA

Nazwa (firma):	ENEA Spółka Akcyjna
Forma prawna:	spółka akcyjna
Kraj siedziby:	Rzeczpospolita Polska
Siedziba:	Poznań
Adres:	ul. Górecka 1, 60-201 Poznań
KRS:	0000012483
Numer telefonu:	(+48 61) 884 55 44
Numer faksu:	(+48 61) 884 59 59
E-mail:	[email protected]
Strona internetowa:	www.enea.pl
Numer klasyfikacji statystycznej (REGON):	630139960
Numer klasyfikacji podatkowej (NIP):	777-00-20-640

Głównym przedmiotem działalności Grupy Kapitałowej ENEA ("Grupa", "Grupa Kapitałowa") jest:

produkcja energii elektrycznej i cieplnej (ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o., Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Obornikach, Miejska Energetyka Cieplna Piła Sp. z o.o., Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Białymstoku);
obrót energią elektryczną (ENEA S.A., ENEA Trading Sp. z o.o.);
dystrybucja energii elektrycznej (ENEA Operator Sp. z o.o.);
dystrybucja ciepła (ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o., Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Obornikach, Miejska Energetyka Cieplna Piła Sp. z o.o., Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Białymstoku);
górnictwo i wzbogacanie węgla kamiennego (Grupa Lubelski Węgiel "Bogdanka" S.A.).

31 grudnia 2015 r. struktura akcjonariuszy Jednostki Dominującej przedstawia się następująco: Skarb Państwa Rzeczypospolitej Polskiej posiada 51,50% akcji, pozostali akcjonariusze 48,50%.

Na 31 grudnia 2015 roku statutowy kapitał zakładowy ENEA S.A. był równy 441 443 tys. zł (588 018 tys. zł po przekształceniu na MSSF UE z uwzględnieniem hiperinflacji i innych korekt) i dzielił się na 441 442 578 akcji .

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Na 31 grudnia 2015 roku Grupa Kapitałowa składała się z jednostki dominującej ENEA S.A. ("Spółka", "Jednostka Dominująca"), 13 spółek zależnych i 9 spółek pośrednio zależnych.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej w dającej się przewidzieć przyszłości. Nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania działalności przez Grupę.

1.2. Skład Zarządu i Rady Nadzorczej

Zarząd

	31.12.2015	31.12.2014
Prezes Zarządu	p. o. Wiesław Piosik	Krzysztof Zamasz
Członek Zarządu ds. Finansowych	Dalida Gepfert	Dalida Gepfert
Członek Zarządu ds. Handlowych	Grzegorz Kinelski	Grzegorz Kinelski
Członek Zarządu ds. Korporacyjnych	-	Paweł Orlof

7 grudnia 2015 r. Rada Nadzorcza ENEA S.A. odwołała Pana Krzysztofa Zamasza - Prezesa Zarządu oraz Pana Pawła Orlofa – Członka Zarządu ds. Korporacyjnych ze składu Zarządu ENEA S.A. i delegowała Członka Rady Nadzorczej Pana Wiesława Piosika do czasowego wykonywania czynności Prezesa Zarządu ENEA S.A.

30 grudnia 2015 r. Rada Nadzorcza ENEA S.A. podjęła uchwałę o odwołaniu z dniem 7 stycznia 2016 r. Pani Dalidy Gepfert – Członka Zarządu ds. Finansowych oraz Pana Grzegorza Kinelskiego – Członka Zarządu ds. Handlowych ze składu Zarządu ENEA S.A. oraz podjęła uchwałę o cofnięciu delegowania z dniem 7 stycznia 2016 r. Członka Rady Nadzorczej Pana Wiesława Piosika do czasowego wykonywania czynności Prezesa Zarządu ENEA S.A.

30 grudnia 2015 r. Rada Nadzorcza ENEA S.A. podjęła również uchwałę o powołaniu ze skutkiem od dnia 7 stycznia 2016 r. Pana Mirosława Kowalika na stanowisko Prezesa Zarządu i Pana Wiesława Piosika na stanowisko Członka Zarządu ds. Korporacyjnych w Zarządzie ENEA S.A., kolejnej kadencji, która rozpoczęła się 7 stycznia 2016 r. oraz podjęła uchwałę o delegowaniu z dniem 7 stycznia 2016 r. Członka Rady Nadzorczej Pana Sławomira Brzezińskiego do czasowego wykonywania czynności Członka Zarządu ds. Handlowych ENEA S.A., do czasu powołania nowego Członka Zarządu ds. Handlowych.

21 stycznia 2016 r. Rada Nadzorcza Spółki podjęła uchwały o powołaniu ze skutkiem od dnia 15 lutego 2016 r. Pana Piotra Adamczaka na stanowisko Członka Zarządu ds. Handlowych i Pana Mikołaja Franzkowiaka na stanowisko Członka Zarządu ds. Finansowych.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Rada Nadzorcza

	31.12.2015	31.12.2014
Przewodniczący Rady Nadzorczej	Małgorzata Niezgoda	Wojciech Chmielewski
Członek Rady Nadzorczej	Radosław Winiarski	Jeremi Mordasewicz
Członek Rady Nadzorczej	Tomasz Gołębiowski	Michał Kowalewski
Członek Rady Nadzorczej	Sandra Malinowska	Sandra Malinowska
Członek Rady Nadzorczej	Wiesław Piosik*	Małgorzata Niezgoda
Członek Rady Nadzorczej	Sławomir Brzeziński	Sławomir Brzeziński
Członek Rady Nadzorczej	Wojciech Klimowicz	Przemysław Łyczyński
Członek Rady Nadzorczej	Tadeusz Mikłosz	Tadeusz Mikłosz
Członek Rady Nadzorczej	Rafał Szymański	-

30 czerwca 2015 r. Zwyczajne Walne Zgromadzenie ENEA S.A. podjęło uchwały, w których odwołano ze składu Rady Nadzorczej ENEA S.A., ze skutkiem na dzień upływu VIII kadencji Rady Nadzorczej, tj. z upływem 1 lipca 2015 r.:

-Wojciecha Chmielewskiego,
-Jeremiego Mordasewicza,
-Michała Kowalewskiego,
-Sandrę Malinowską,
-Małgorzatę Niezgodę,
-Sławomira Brzezińskiego,
-Przemysława Łyczyńskiego,
-Tadeusza Mikłosza.

Jednocześnie Zwyczajne Walne Zgromadzenie ENEA S.A. powołało w skład Rady Nadzorczej Spółki IX kadencji:

-Sławomira Brzezińskiego,
-Tadeusza Mikłosza,
-Wojciecha Klimowicza,
-Wojciecha Chmielewskiego,
-Małgorzatę Niezgodę,
-Sandrę Malinowską,
-Rafała Szymańskiego,
-Mariana Gorynia.

Powołania wyżej wymienionych osób wywierają skutek od 2 lipca 2015 r.

22 lipca 2015 r. rezygnację z pełnienia funkcji Przewodniczącego Rady Nadzorczej ENEA S.A. i członkostwa w Radzie Nadzorczej ENEA S.A. złożył Pan Wojciech Chmielewski ze skutkiem na dzień złożenia rezygnacji.

23 lipca 2015 r. do składu Rady Nadzorczej ENEA S.A. została powołana Pani Monika Macewicz.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

27 sierpnia 2015 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie powołało w skład Rady Nadzorczej Pana Radosława Winiarskiego oraz powierzyło funkcję Przewodniczącego Rady Nadzorczej Pani Małgorzacie Niezgodzie.

22 września 2015 r. rezygnację złożył Pan Marian Gorynia ze skutkiem na dzień złożenia rezygnacji.

21 października 2015 r. do składu Rady Nadzorczej ENEA S.A. został powołany Pan Tomasz Gołębiowski.

2 grudnia 2015 r. na podstawie oświadczenia Ministerstwa Skarbu Państwa odwołano Panią Monikę Macewicz z pełnienia funkcji Członka Rady Nadzorczej ENEA S.A. i powołano Pana Wiesława Piosika w skład Rady Nadzorczej ENEA S.A.

*7 grudnia 2015 r. Rada Nadzorcza ENEA S.A. delegowała Członka Rady Nadzorczej Pana Wiesława Piosika do czasowego wykonywania czynności Prezesa Zarządu ENEA S.A.

30 grudnia 2015 r. Rada Nadzorcza ENEA S.A. cofnęła delegowanie Członka Rady Nadzorczej Pana Wiesława Piosika do czasowego wykonywania czynności Prezesa Zarządu ENEA S.A. z dniem 7 stycznia 2016 r.

7 stycznia 2016 r. do Spółki wpłynęła rezygnacja Pana Wiesława Piosika z pełnienia funkcji Członka Rady Nadzorczej ENEA S.A. ze skutkiem na dzień 7 stycznia 2016 r. Rezygnacja złożona w związku z powołaniem z dniem 7 stycznia 2016 r. w skład Zarządu Spółki.

15 stycznia 2016 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie ENEA S.A. odwołało ze składu Rady Nadzorczej ENEA S.A. Panią Sandrę Malinowską, Pana Radosława Winiarskiego oraz Pana Tomasza Gołębiewskiego – członka niezależnego i powołało w skład Rady Nadzorczej ENEA S.A. 4 nowych Członków: Pana Piotra Kossaka jako członka niezależnego, Pana Rafała Bargiela, Pana Romana Stryjskiego i Pana Piotra Mirkowskiego.

2. Oświadczenie zgodności

Zarząd Jednostki Dominującej wykorzystał swoją najlepszą wiedzę co do zastosowania standardów i interpretacji, jak również metod i zasad wyceny poszczególnych pozycji skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej ENEA zgodnie z MSSF UE na dzień 31 grudnia 2015 r. Przedstawione zestawienia i objaśnienia zostały ustalone przy dołożeniu należytej staranności. Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe podlegało badaniu przez biegłego rewidenta.

3. Zmiana danych finansowych lat ubiegłych

Grupa dokonała przeniesienia prezentacyjnego w sprawozdaniu z sytuacji finansowej wartości niematerialnych

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

w budowie z pozycji Rzeczowe aktywa trwałe do pozycji Wartości niematerialne.

AKTYWA	31.12.2014 Dane zatwierdzone	korekta	31.12.2014 Dane przekształcone
Aktywa trwałe
Rzeczowe aktywa trwałe	13 701 956	(84 014)	13 617 942
Wartości niematerialne	305 947	84 014	389 961

4. Ważne oszacowania i założenia

Sporządzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF UE wymaga od Zarządu przyjęcia pewnych założeń i dokonania szacunków, które wpływają na przyjęte zasady rachunkowości oraz na wielkości wykazane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym oraz w notach do tego sprawozdania finansowego. Założenia i szacunki oparte są na najlepszej wiedzy Zarządu na temat bieżących i przyszłych zdarzeń i działań. Rzeczywiste wyniki mogą się jednak różnić od przewidywanych.Podstawowe obszary, w których szacunki Zarządu mają istotny wpływ na skonsolidowane sprawozdanie finansowe to:

świadczenia pracownicze w trakcie i po okresie zatrudnienia przyjęto wycenę rezerw na świadczenia pracownicze sporządzoną poprzez określenie salda początkowego zobowiązań na koniec okresu sprawozdawczego z tytułu przewidywanych przyszłych wypłat świadczeń, obliczoną w sposób aktuarialny; stopa dyskontowa oraz tempo długookresowego wzrostu wynagrodzeń mają wpływ na dokonany szacunek (nota 33),
okresy amortyzacji rzeczowych i niematerialnych aktywów trwałych wysokość odpisów amortyzacyjnych jest ustalana na podstawie przewidywanego okresu ekonomicznego użytkowania składników rzeczowych aktywów trwałych lub wartości niematerialnych. Okresy ekonomicznego użytkowania są weryfikowane przynajmniej raz w ciągu roku obrotowego. Stosowane okresy amortyzacji zostały przedstawione w notach 53.5, 53.6, 53.7 i 53.12 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego,
wycena wartości godziwej nabywanych aktywów i zobowiązań, ustalenie wartości firmy Grupa dokonuje identyfikacji i wyceny nabywanych aktywów, zobowiązań oraz wartości firmy. Wycena ta dotyczy nabycia spółki LWB. Uwzględnia ona szereg istotnych założeń, takich jak m.in.: wybór odpowiedniej metody wyceny, plany odnośnie wykorzystania przejętych aktywów, prognozy finansowe (w tym ścieżki cenowe określające główne pozycje przychodów i kosztów), zmiany legislacyjne. Przyjęte założenia mogą mieć istotny wpływ na określenie wartości godziwej nabywanych aktywów i zobowiązań oraz ustalenie wartości firmy. Rozliczenie nabycia jednostki zależnej zostało przedstawione w nocie 14 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego,
odpisy aktualizujące należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe wysokość odpisu stanowi różnica pomiędzy wartością bilansową, a wartością bieżącą szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych, zdyskontowanych według oryginalnej efektywnej stopy procentowej; zmiana wartości szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych spowoduje zmianę oszacowania wielkości odpisów aktualizujących należności (nota 18),
niezafakturowane przychody ze sprzedaży na koniec okresu obrotowego oszacowanie wielkości sprzedaży

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

energii nierozliczonej odbywa się na podstawie szacowanego zużycia energii elektrycznej w okresie od dnia ostatniego odczytu rozliczeniowego do końca okresu obrotowego (nota 18),

odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości szacowanie obejmuje potencjalną wypłatę odszkodowań za tzw. bezumowne korzystanie z gruntu i czynszu dzierżawnego i dokonywane jest przez służby techniczne Grupy w oparciu o indywidualne analizy roszczeń (nota 34, 50.5),
rezerwa na rekultywację składowiska Grupa po zapełnieniu lub zamknięciu składowiska żużla i popiołu ma obowiązek dokonania rekultywacji terenu. Ze względu na fakt, iż spółka posiada duże, niezapełnione obszary składowiska przewidywany termin rekultywacji będzie miał miejsce w 2060 r. Przyszłe oszacowane koszty rekultywacji składowiska zostały zdyskontowane do wartości bieżącej na dzień 31 grudnia 2015 r. przy użyciu stopy dyskontowej 2,80 % (nota 34),
wartość odzyskiwalna rzeczowych i niematerialnych aktywów trwałych testy na utratę wartości ośrodków wypracowujących przepływy pieniężne przeprowadzane są w oparciu o szereg założeń, których część jest poza kontrolą Grupy. Znaczące zmiany tych założeń mają wpływ na wyniki testów na utratę wartości i w konsekwencji na sytuację finansową oraz wyniki finansowe Grupy (nota 7),
rezerwa na zakup praw do emisji CO2 osądy obejmują założenie co do przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji CO2 należnych Grupie za 2015 r. (nota 34),
oszacowanie okresu żywotności kopalni oraz zasobów węgla okres żywotności kopalni (LWB) szacuje się w oparciu o posiadane zasoby operatywne węgla objęte koncesją oraz szacowane zdolności produkcyjne, na rok 2034. Faktyczny termin likwidacji kopalni może jednak różnić się od szacowanego przez Grupę. Wynika to z uwzględnienia w wyliczeniu szacowanego okresu żywotności kopalni wyłącznie zasobów operatywnych węgla. W 2014 r. Grupa otrzymała koncesję na wydobycie na obszar K-3, czynione sa również starania o uzyskanie następnych koncesji wydobywczych, co może wpłynąć na znaczne wydłużenie okresu żywotności kopalni,
oszacowanie rezerwy na koszty likwidacji zakładu górniczego Grupa tworzy rezerwę na koszty likwidacji zakładu górniczego, do których jest zobligowana istniejącymi przepisami prawa. Główne założenia wykorzystywane przy ustalaniu kosztów z tytułu likwidacji zakładu górniczego zawierają założenia odnośnie okresu żywotności kopalni, przewidywanej inflacji oraz długoterminowych stóp dyskontowych. Wszelkie zmiany tych założeń wpływają na wartość bilansową rezerwy (nota 34).

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

5. Skład Grupy Kapitałowej – wykaz jednostek zależnych

	Nazwa i adres spółki	Udział ENEA S.A. w całkowitej liczbie głosów w % 31.12.2015	Udział ENEA S.A. w całkowitej liczbie głosów w % 31.12.2014
1.	ENEA Operator Sp. z o.o.	100	100
	Poznań, ul. Strzeszyńska 58
2.	ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o.	100	100
	Świerże Górne, gmina Kozienice, Kozienice 1
3.	ENEA Oświetlenie Sp. z o.o. 5	100	100
	Poznań, ul. Strzeszyńska 58
4.	ENEA Trading Sp. z o.o. Świerże Górne, gmina Kozienice, Kozienice 1	100	100
	Hotel "EDISON" Sp. z o.o.
5.	Baranowo k/Poznania	10 -	100
	Szpital Uzdrowiskowy ENERGETYK Sp. z o.o.
6.	Inowrocław, ul. Wilkońskiego 2	100	100
	ENEA Logistyka Sp. z o.o. 4
7.	Poznań, ul. Strzeszyńska 58	100	100
	ENEA Serwis Sp. z o.o. 2
8.	Lipno, Gronówko 30	100	100
9.	ENEA Centrum Sp. z o.o.	1007	100
	Poznań, ul. Górecka 1
10.	ENEA Pomiary Sp. z o.o. 3	100	100
	Poznań, ul Strzeszyńska 58
11.	ENERGO-TOUR Sp. z o.o. w likwidacji Poznań, ul. Strzeszyńska 58	1006	99,92
	ENEA Innovation Sp. z o.o.
12.	Warszawa, ul. Jana Pawła II 25	10011	-
	Lubelski Węgiel BOGDANKA S. A.
13.	Bogdanka, Puchaczów	65,9913	-
	Annacond Enterprises Sp. z o.o.
14.	Warszawa, ul. Jana Pawła II 25	61	61
15.	"Ecebe" Sp. z o.o. w likwidacji	1 -	1001
	Augustów, ul. Wojciech 8
16.	Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o.	99,919	99,919
	Oborniki, ul. Wybudowanie 56
17.	Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o.	86,369	86,369
	Białystok, ul. Warszawska 27
18.	Miejska Energetyka Cieplna Piła Sp. z o.o.	71,119	71,119
	Piła, ul. Kaczorska 20
19.	Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Zachód Sp. z o.o. Białystok, ul. Starosielce 2/1	1008	-
	Centralny System Wymiany Informacji Sp. z o.o.
20.	Poznań, ul. Strzeszyńska 58	10012	-
	EkoTRANS Bogdanka Sp. z o.o.
21.	Bogdanka, Puchaczów	65,9914	-
	RG Bogdanka Sp. z o.o.
22.	Bogdanka, Puchaczów	65,9914	-
	MR Bogdanka Sp. z o.o.	65,9914
23.	Bogdanka, Puchaczów		-
24.	Łęczyńska Energetyka Sp. z o.o.	58,5314	-
	Bogdanka, Puchaczów

1 – spółka pośrednio zależna poprzez udziały w spółce ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o.; 30 stycznia 2015 r. spółka "Ecebe" Sp. z o.o. w likwidacji została wykreślona z KRS.

2 – 20 stycznia 2015 r. w KRS zmieniono nazwę spółki EP PUE Energobud Leszno Sp. z o.o. na ENEA Serwis Sp. z o.o.

³– 26 stycznia 2015 r. w KRS zmieniono nazwę spółki ENERGOMIAR Sp. z o.o. na ENEA Pomiary Sp. z o.o.

4 – 29 stycznia 2015 r. w KRS zmieniono nazwę spółki BHU Sp. z o.o. na ENEA Logistyka Sp. z o.o.

5 – 20 lutego 2015 r. w KRS zmieniono nazwę spółki ENEOS Sp. z o.o. na ENEA Oświetlenie Sp. z o.o.

6 – 23 i 25 lutego 2015 r. ENEA S.A. zakupiła 16 udziałów w kapitale zakładowym spółki ENERGO-TOUR Sp. z o.o. z siedzibą

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

w Poznaniu stanowiących 0,08% udziału w kapitale zakładowym Spółki. 30 marca 2015 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki podjęło uchwałę w sprawie rozwiązania spółki po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego, uchwała weszła w życie 1 kwietnia 2015 r. 5 listopada 2015 r. został złożony wniosek do KRS o wykreślenie spółki.

⁷– 29 czerwca 2015 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki ENEA Centrum Sp. z o.o. podjęło uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego o kwotę 503 tys. zł poprzez utworzenie nowych 5 025 udziałów o wartości nominalnej 100 zł każdy. Wszystkie nowo utworzone udziały objęła ENEA S.A.

⁸– spółka pośrednio zależna poprzez udziały w spółce ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. Spółka powstała 9 czerwca 2015 r. 98% udziałów objęła spółka ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. a 2% ENEA Logistyka Sp. z o.o.

⁹– spółka pośrednio zależna poprzez udziały w spółce ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o.

¹⁰– 30 lipca 2015 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki Hotel EDISON Sp. z o.o. podjęło uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego o kwotę 70 tys. zł poprzez utworzenie nowych 141 udziałów o wartości nominalnej 500 zł każdy. Wszystkie nowo utworzone udziały objęła ENEA S.A. 18 grudnia 2015 r. została zawarta umowa sprzedaży udziałów spółki Hotel EDISON Sp. z o.o. oraz doszło do przeniesienia własności udziałów Spółki na inwestora.

¹¹– ENEA Innovation Sp. z o.o. została zawiązana 29 września 2015 r., rejestracja w KRS nastąpiła 4 grudnia 2015 r.

¹²– spółka pośrednio zależna poprzez udziały w spółce ENEA Operator Sp. z o.o. Spółka powstała 18 września 2015 r. 95% udziałów objęła spółka ENEA Operator Sp. z o.o. a 5% ENEA Pomiary Sp. z o.o., 10 listopada 2015 r. ENEA Operator Sp. z o.o. nabyła od ENEA Pomiary Sp. z o.o. 1 udział spółki Centralny System Wymiany Informacj Sp. z o.o. (CSWI), tym samym stała się 100% udziałowcem spółki CSWI. 9 grudnia 2015 r. została zawarta umowa sprzedaży udziałów pomiędzy ENEA Operator sp. z o.o. a 4 spółkami dystrybucyjnymi (RWE STOEN, ENERGA - OPERATOR, PGE Dystrybucja, Tauron Dystrybucja). W wyniku powyższej transkacji podmioty będę miały po 20% udziałów w kapitale Spółki. Do przeniesienie udziałów dojdzie m.in. pod warunkiem uzyskania zgody Prezesa UOKiK na koncentrację.

¹³ – 26 października 2015 r. zostało wykonane zlecenie kupna akcji spółki Lubelski Węgiel BOGDANKA S.A., transakcja została rozliczona w całości 29 października 2015 r.

¹⁴– spółka pośrednio zależna poprzez udziały w spółce Lubelski Węgiel BOGDANKA S.A.

6. Informacje dotyczące segmentów działalności

Zarządzanie działalnością Grupy dokonywane jest w podziale na segmenty, które wyodrębnione są ze względu na rodzaj oferowanych produktów i usług. W Grupie Kapitałowej ENEA wyodrębnia się pięć segmentów działalności:

obrót zakup i sprzedaż energii elektrycznej,
dystrybucja usługi dystrybucji oraz przesyłania energii elektrycznej,
wytwarzanie wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła,
wydobycie produkcja i sprzedaż węgla, spółki wspierające działalność kopalni,
działalność pozostała konserwacja i modernizacja urządzeń oświetlenia drogowego, usługi transportowe, usługi remontowe i budowlane, usługi turystyczne, działalność w zakresie ochrony zdrowia.

Przychody segmentu są przychodami osiąganymi ze sprzedaży zewnętrznym klientom oraz transakcji z innymi segmentami, które dają się bezpośrednio przyporządkować do danego segmentu. W 2015 r. w segmencie wydobycie odbiorcami, dla których udział w sprzedaży przekroczył 10% przychodów ze sprzedaży ogółem byli: GDF Suez Energia S.A. (20%), oraz ENERGA Elektrownie Ostrołęka S.A. (11%). W 2014 r. żaden pojedynczy klient nie odpowiadał za więcej niż 10% przychodów ze sprzedaży w jakimkolwiek z segmentów działalności.

Koszty segmentu są kosztami składającymi się z kosztów sprzedaży zewnętrznym klientom oraz kosztów transakcji realizowanych z innymi segmentami w ramach Grupy, które wynikają z działalności operacyjnej danego segmentu i dają się bezpośrednio przyporządkować do tego segmentu.

W transakcjach międzysegmentowych stosowane są ceny rynkowe, zapewniające poszczególnym jednostkom uzyskanie marży właściwej do samodzielnego funkcjonowania na rynku. EBITDA jest definiowana jako wynik operacyjny pomniejszony o amortyzację oraz odpis z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych.

Informacje dotyczące obszarów geograficznych

Działalność Grupy realizowana była w 2015 r. i 2014 r. w jednym obszarze geograficznym tj. na terytorium Polski.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Wyniki segmentów:

(a)Rok 2015 za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r. przedstawiają się następująco:

	br ót O	bu Dy j str y c a	Wy ie tw arz an	do by Wy ie c	ła dz Po ta zos ła lno ś ć ia	łą Wy ia cze n	Ra zem
ho dy da Prz ży tto y c ze sp rze ne	5 30 0 9 31	3 00 0 3 92	1 12 7 2 04	22 6 6 76	19 3 1 89	-	9 84 8 3 92
da dzy Sp ż m ię nta mi rze se g me	63 1 1 19	69 08 9	2 40 4 2 55	13 5 9 04	35 5 9 67	( ) 3 59 6 33 4	-
ho dy da ó łem Prz ży net to y c ze sp rze og	5 93 2 0 50	3 06 9 4 81	3 53 1 4 59	36 2 5 80	54 9 1 56	( ) 3 59 6 33 4	9 84 8 3 92
ó łem Ko szt y og	( ) 5 80 6 7 38	( ) 2 36 7 4 22	( ) 4 43 6 9 26	( ) 24 6 9 14	( ) 54 9 4 97	3 53 8 7 19	( ) 9 86 8 77 8
Wy i k s ntu n eg me	12 5 3 12	70 2 0 59	( ) 90 5 46 7	11 5 6 66	( ) 34 1	( ) 57 61 5	( ) 20 38 6
Am ort j y zac a	( ) 78 3	( ) 43 6 8 23	( ) 29 9 2 55	( ) 40 44 1	( ) 19 59 3
dp łu ści fin h a kty ów O is z ni ty tu utr aty rto wa e an sow c y w ły h trw a c	-	-	( ) 1 50 1 62 1	-	-
EB ITD A	12 6 0 95	1 13 8 8 82	89 5 4 09	15 6 1 07	19 25 2
ów % ho d da ży net to p rzy c ze sp rze	1% 2,	1% 37 ,	% 25 4 ,	1 % 43 ,	% 3, 5
( ) kos łej kos du Nie isa Gr zty zty p rzy p ne ca up y za rzą							( ) 47 73 9
licz d p Ro ie ią nia ist nie j j cie en p ow za ą ceg o p rze rze ę m z							( ) 94 00 0
dz ła lno śc Str ia i o j j ata z p era cy ne							( ) 16 2 12 5
fin Ko szt y an sow e							( ) 81 75 1
ho dy fin Prz y c an sow e							84 49 7
dp ści fir * O is w art o my							( ) 25 1 43 2
ho dy łu dy de d Prz wi z ty tu y c n							1 8 33
da k do ho do Po te c wy							10 10 0
Str ata tto ne							( ) 39 8 87 8
dzi ł w ku dzi ł ów ko luj h U ni ntr a zy s u a e o ą cy c							35 97 9

*Odpis wartości firmy dotyczy segmentów wytwarzanie i wydobycie.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Wyniki segmentów:

(b)Rok 2014 za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2014 r. przedstawiają się następująco:

	ót O br	bu j Dy str y c a	Wy ie tw arz an	ła dz Po ta zos ła lno ś ć ia	Wy łą ia cze n	Ra zem
ho dy da Prz ży tto y c ze sp rze ne	3 7 33 83 0	2 89 0 3 62	3 0 55 79 7	17 5 4 06	-	9 85 5 3 95
da dzy Sp ż m ię mi nta rze se g me	44 7 5 60	97 18 6	43 3 9 64	24 3 0 13	( ) 1 2 21 72 3	-
ó ho dy da ży łem Prz net to y c ze sp rze og	4 1 81 39 0	2 9 87 54 8	3 4 89 76 1	41 8 4 19	( ) 1 2 21 72 3	9 85 5 3 95
ó łem Ko szt y og	( ) 4 0 66 75 5	( ) 2 25 7 2 91	( ) 06 8 4 36 3	( ) 41 0 6 16	93 38 1 1 1	( ) 8 61 8 6 27
k s Wy i ntu eg me n	10 25 5 7	0 2 73 57	42 1 3 25	7 8 03	( ) 28 34 2	1 23 6 7 68
Am j ort y zac a	( ) 75 7	( ) 42 9 1 44	( ) 28 6 6 66	( ) 14 45 7
dp łu ści fin h a kty ów O is z ni ty tu utr aty rto wa e an sow y c w ły h trw a c	-	-	( ) 30 55 6	-
EB ITD A	10 6 4 82	9 4 01 1 15	8 5 47 73	22 26 0
ho d ów da % ży net to p rzy c ze sp rze	% 2, 6	% 38 8 ,	2% 21 ,	% 5, 3
( ) Nie kos łej Gr kos du isa zty zty p rzy p ne ca up y za rzą						( ) 50 29 3
k z dz ła lno śc Zy ia i o j j s p era cy ne						1 18 6 4 75
fin Ko szt y an sow e						( ) 12 5 4 83
ho dy fin Prz y c an sow e						81 17 8
dp fir * O ści is w art o my						( ) 3 13 1
ho dy łu dy de d Prz wi z ty tu y c n						3 3 55
(s ) / dzi ł n kac h h dn k U ett tra tac j ost a o w zy s e e h sto wa rzy szo ny c						70 8
da k do ho do Po te c wy						( ) 23 3 9 80
k n Zy ett s o						90 9 1 22
dzi ł w ku dzi ł ko luj h U ów ni ntr a zy s u a e o ą cy c						80 3

* Odpis wartości firmy dotyczy segmentu wytwarzanie.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Pozostałe informacje dotyczące segmentów na dzień 31 grudnia 2015 r. oraz za okres 12 miesięcy kończący się tego dnia przedstawiają się następująco:

	br ót O	bu Dy j str y c a	Wy ie tw arz an	do by Wy ie c	ła dz Po ta zos ła lno ś ć ia	łą Wy ia cze n	Ra zem
kty łe Rz trw ecz ow e a wa a	18 52 1	7 48 6 8 81	6 76 6 0 80	2 88 9 3 67	28 9 2 40	( ) 38 7 8 61	17 06 2 2 28
Na leż ści łu do ług łe leż ści z t tu sta w i sta no y us or az p ozo na no	91 1 5 60	45 3 4 46	40 1 8 67	23 2 1 43	10 5 7 22	( ) 47 4 7 67	1 62 9 9 71
Ra ze m	93 0 0 81	7 94 0 3 27	7 16 7 9 47	3 12 1 5 10	39 4 9 62	( ) 86 2 6 28	18 69 2 1 99
łą AK TYW A w cj i nta y czo ne z s eg me							4 29 6 7 97
kty łe ty trw - w m r zec zow e a wa a leż ści łu do ług łe leż ści w i ty z t tu sta sta - w m na no y us or az p ozo na no							12 75 0 13 1 0 96
RA ZE M: AK TY WA		7 9 41 54 8					22 98 8 9 96
bow łu do ług łe bow Zo ią nia w i ią nia z t tu sta sta za y us or az p ozo zo za	22 9 2 34	42 9 4 74	47 3 8 41	19 7 4 20	20 9 9 24	( ) 42 9 1 26	1 11 0 7 67
ł w łas bow łą Ka ita i zo ią nia cj i nta p ny za wy czo ne z s eg me							21 87 8 2 29
bow łu do ług łe bow ty ią nia z t tu sta w i i p sta ią ia - w m z o za y us ozo zo zan							12 9 0 80
S O O RA ZE M: KA PIT AŁ W ŁA NY I Z B WI Ą ZA NIA	22 9 2 34	43 1 5 21	47 3 7 37	197 42 0	21 1 2 79	( ) 43 0 55 9	22 98 8 9 96
ńc kre ies ię ko ię dn ia s 1 2 m 31 20 15 za o cy zą cy s g ru r.
k ła dy kty łe ści Na inw j i w est trw art y cy ne na rze czo we a wa a o lne nie ia ter ma	2 0 79	92 5 1 46	1 95 3 7 91	49 24 4	55 41 6	( ) 34 74 0	2 95 0 9 36
k ła dy kty łe Na inw j i w ści est trw art y cy ne na rze czo we a wa a o lne łą nie ter ia nta cj i ma wy czo ne z s eg me							-
Am j ort zac a y	78 3	43 6 8 23	29 9 2 55	40 44 1	19 59 3	( ) 10 43 9	78 6 4 56
łą Am j cj i ort nta y zac a w y czo na z s eg me							3 9 19
(ro ) o / /w kor dp ów ktu lizu h Utw ie ią nie sta nie is j orz en zw za y zy a a ą cy c leż ści na no	( ) 1 5 37	1 9 75	( ) 6 5 55	1 4 39	( ) 1 5 96	( ) 4	( ) 6 2 78

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Pozostałe informacje dotyczące segmentów na dzień 31 grudnia 2014 r. oraz za okres 12 miesięcy kończący się tego dnia przedstawiają się następująco:

	ót O br	Dy bu j str y c a	Wy ie tw arz an	ła dz Po ta zos ś ć ia ła lno	Wy łą ia cze n	Ra zem
Rz kty łe trw ecz ow e a wa a	16 33 7	7 0 20 36 1	6 6 00 81 8	26 9 6 91	( ) 30 4 6 20	13 60 2 5 87
leż ści łu do ług łe leż ści Na w i z t tu sta sta no y us or az p ozo na no	79 1 4 14	59 6 6 13	71 5 9 89	14 3 2 67	( ) 56 5 0 72	1 6 82 21 1
Ra ze m	80 7 7 51	7 6 16 97 4	7 3 16 80 7	41 2 9 58	( ) 86 9 6 92	15 28 4 7 98
AK TYW A w łą nta cj i y czo ne z s eg me						2 82 3 2 42
kty łe ty trw - w m r zec zow e a wa a						15 35 5
leż ści łu do ług łe leż ści ty z t tu sta w i sta - w m na no y us or az p ozo na no						10 2 6 56
RA M: AK TY WA ZE						18 10 8 0 40
Zo bow łu do ług łe bow ią nia z t tu sta w i sta ią nia za y us or az p ozo zo za	19 9 2 44	50 7 3 28	44 3 0 58	16 4 8 44	( ) 29 3 8 29	1 0 20 64 5
ł w łas bow łą Ka ita i zo ią nia nta cj i p ny za wy czo ne z s eg me						08 95 17 7 3
bow łu do ług łe bow ty ią nia z t tu sta w i i p sta ią ia - w m z o za y us ozo zo zan						11 8 2 87
RA ZE M: KA PIT AŁ W ŁA S NY I Z O B O WI Ą ZA NIA						18 10 8 0 40
kre ko ńc dn 2 m ies ię ię ia 20 14 s 1 31 za o cy zą cy s g ru r.
k ła dy kty łe Na inw j i w ści est trw art y cy ne na rze czo we a wa a o lne nie ter ia ma	1 0 19	82 2 3 36	1 5 79 77 2	87 32 3	( ) 71 48 8	2 4 18 96 2
k ła dy kty łe ści Na inw est j trw i w art y cy ne na rze czo we a wa a o lne łą nie ia cj i ter nta ma wy czo ne z s eg me						6 2 67
Am ort j y zac a	75 7	42 9 1 44	28 6 6 66	14 45 7	( ) 9 3 63	72 1 6 61
łą Am ort j nta cj i y zac a w y czo na z s eg me						6 7 47
(ro ) o / /w kor dp ów ktu lizu h Utw ie ią nie nie is j sta orz en zw za y zy a a ą cy c leż ści na no	( ) 19 7	3 7 53	50 7	( ) 2 2 10	( ) 2	1 8 51

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

7. Testy na utratę wartości aktywów trwałych

W czwartym kwartale 2015 r., w związku z posiadanymi informacjami i analizami dotyczącymi między innymi zmiany rynkowych cen energii elektrycznej, świadectw pochodzenia energii, oraz zmianą prognoz wskaźników makroekonomicznych Grupa przeprowadziła testy na utratę wartości aktywów trwałych w ramach obszarów zajmujących się m.in. produkcją energii elektrycznej. Na podstawie przeprowadzonych testów stwierdzono utratę wartości aktywów w testowanych ośrodkach wypracowujących środki pieniężne (CGU).

Wartość odzyskiwalną poszczególnych CGU oszacowano na podstawie wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych na podstawie sporządzonych projekcji finansowych. Okres projekcji finansowych jest dłuższy niż pięcioletni. Przyjęcie takiego okresu projekcji jest zasadne ze względu na fakt, iż rzeczowe aktywa trwałe wykorzystywane przez CGU mają dłuższe okresy ekonomicznej użyteczności oraz ze względu na długoterminowy wpływ przewidywanych zmian w otoczeniu regulacyjnym. Dla jednostek wytwórczych, których zakładany okres ekonomicznej użyteczności wykracza poza zakres projekcji określono wartość rezydualną.

Dla poszczególnych testowanych ośrodków wypracowujących przepływy pieniężne przyjęto następujące okresy projekcji:

CGU Białystok do roku 2025,
CGU Elektrownie Systemowe do roku 2038,
CGU Wiatr do roku 2035,
CGU Woda do roku 2035.

Przyjęte w teście wybrane kluczowe założenia są, wg przekonania Grupy, spójne z ogólnymi przesłankami pochodzącymi z zewnętrznych źródeł informacji z uwzględnieniem specyfiki produktowej Grupy, dotychczasowych doświadczeń oraz faktycznych zdarzeń i działań gospodarczych.

Poniżej przedstawiono główne założenia przyjęte do testów na utratę wartości:

aktywa zostały poddane testowi w ramach czterech ośrodków wypracowujących środki pieniężne (tj. CGU Białystok, CGU Elektrownie Systemowe, CGU Wiatr, CGU Woda),
ścieżki cen, oparte m.in. na dostępnych w Grupie Kapitałowej prognozach sporządzonych przez niezależną firmę ekspercką, z uwzględnieniem specyfiki produktowej i wiedzy o już zawartych kontraktach:
ceny hurtowe energii elektrycznej na lata 2016-2038, zakłada się ich obniżenie w najbliższych latach i wzrost od roku 2020,
ceny świadectw pochodzenia energii ze źródeł odnawialnych i kogeneracji, założono istnienie systemu wsparcia dla OZE także po roku 2025, oraz istnienie systemu wsparcia dla wysokosprawnej kogeneracji w całym okresie prognozy,
ceny praw do emisji CO2,
ceny węgla,
przyjęcie ilości otrzymanych nieodpłatnie uprawnień do emisji CO2 na lata 2015-2020 zgodnie z wnioskiem derogacyjnym (na podstawie art. 10c ust.5 dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady),

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

uwzględnienie rozpoczętej inwestycji rozwojowej budowy bloku 11 w Elektrowni Kozienice,
uwzględnienie zmian dotyczących regulacji w zakresie przychodów związanych z utrzymaniem mocy wytwórczych od roku 2019, ponieważ na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego nie istnieją konkretne projekty i plany dla polskiego rynku, dotyczące wspomnianych regulacji stąd też Grupa dokonała analizy i przyjęła powyższe założenia zgodnie z najlepszą posiadaną wiedzą. Przyjęcie takich założeń uznaje się także za zasadne z uwagi na przewidywane kształtowanie się cen energii elektrycznej i konieczne zmiany w otoczeniu regulacyjnym. Co zrozumiałe, istnieje ryzyko, że ostateczny okres obowiązywania i mechanizm regulacji może okazać się istotnie różny od założonego przez Grupę,
przyjęcie założeń dot. inflacji z uwzględnieniem celu inflacyjnego NBP na poziomie maksymalnym 2,5%.

	Białystok	Wiatr	Woda	Elektrownie Systemowe
Ujęcie projekcji finansowych	Realne	Realne	Realne	Nominalnie
Stopa dyskontowa (po podatku)	7,2%	6,8%	6,4%	7,1%
Stopa wzrostu w okresie rezydualnym	0,0%	0,0%	0,0%	2,0%

Natomiast w porównywalnym okresie (2014 roku) założono następujące stopy dyskonta oraz stopy wzrostu w okresie rezydualnym:

	Białystok (Elektrociepłownia)	Wiatr	Woda	Elektrownie Systemowe
Ujęcie projekcji finansowych	Realne	Realne	Realne	Nominalnie
Stopa dyskontowa (po podatku)	7,3%	7,8% do 8,1%	5,6%	6,5%
Stopa wzrostu w okresie rezydualnym	0,0%	0,0%	0,0%	2,5%

Wyniki przeprowadzonych testów wskazały na utratę wartości przedstawioną poniżej:

CGU [tys. zł]	Wartość odzyskiwalna	Utrata wartości
CGU Elektrownie Systemowe – majątek wytwórczy Spółki ENEA Wytwarzanie w lokalizacji Świerże Górne	4 830 568	- 1 222 310
CGU Białystok – majątek wytwórczy Spółki ENEA Wytwarzanie w lokalizacji Białystok łącznie z majątkiem spółek zależnych MPEC, PEC Zachód w tej samej lokalizacji, przyjęty jako jeden CGU ze względu na ścisłe powiązania ekonomiczne	596 700	- 253 598
CGU Wiatr – farmy wiatrowe Spółki ENEA Wytwarzanie	427 400	- 165 251
CGU Woda – elektrownie wodne Spółki ENEA Wytwarzanie	189 500	- 61 664

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Ustalone w wyniku przeprowadzonych testów utraty wartości poszczególnych CGU zostały alokowane w pierwszej kolejności do wartości firmy przypisanych do danego CGU, a następne do aktywów trwałych.

Wartość firmy

W wyniku przeprowadzonych testów na utratę wartości aktywów trwałych, dokonano pełnego odpisu aktualizującego wartości firmy przypisane do:

CGU Woda 667 tys. zł
CGU Wiatr 121 120 tys. zł
CGU Białystok 79 414 tys. zł.

Poniższa tabela prezentuje wartość firmy przed i po uwzględnieniu odpisów aktualizujących:

Wartość firmy	Wartość bilansowa netto

Farma Wiatrowa Windfarm (obecnie wchodzi w skład ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o.)	102 435
Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Białymstoku	79 414
Farmy Wiatrowe Darżyno (obecnie wchodzą w skład ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o.)	18 686
Miejska Energetyka Cieplna Piła	1 806
Elektrownie Wodne (obecnie wchodzą w skład ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o.)	667
	203 008
Odpis aktualizujący wartość firmy	(201 202)
Wartość firmy po uwzględnieniu odpisów aktualizujących	1 806

Analiza wrażliwości

Przeprowadzona analiza wrażliwości wskazuje, że istotnymi czynnikami wpływającymi na szacunki wartości użytkowej ośrodków generujących przepływy pieniężne są między innymi: stopy dyskontowe, inflacja oraz poziomy cen energii elektrycznej. Wpływ na przyszłe wyniki finansowe i w efekcie na wartość użytkową ośrodków generujących przepływy pieniężne będą też miały poziomy cen świadectw pochodzenia energii, uprawnień do emisji CO2 oraz cen węgla, a także przewidywany okres wejścia w życie regulacji w zakresie przychodów związanych z utrzymaniem mocy wytwórczych.

Poniżej zestawienie wpływu zmiany wybranych czynników na łączną wartość użytkową ośrodków generujących przepływy pieniężne:

Wpływ zmiany stopy dyskontowej

Zmiana założeń	-0,50p.p.	Wartość wyjściowa	0,50p.p.
Zmiana wartości odzyskiwalnej	492 875	(1 702 823)	(432 920)

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Wpływ zmiany inflacji od 2019 roku (wartość wyjściowa 2,5%)

Zmiana założeń	-0,50p.p.	Wartość wyjściowa	0,50p.p.
Zmiana wartości odzyskiwalnej	(401 195)	(1 702 823)	428 909

Wpływ zmiany cen energii elektrycznej

Zmiana założeń	-1,00%	Wartość wyjściowa	1,00%
Zmiana wartości odzyskiwalnej	(485 800)	(1 702 823)	484 194

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

8.Rzeczowe aktywa trwałe

(a)Rok 2015

	Gru nty	dyn ki i Bu bu dow le	w t ym wy bis ka ro	dze Urz nia ą tec hni e i ma czn szy ny	Śro ki tra d ort nsp u	ki trw śro d Inn e łe a	Śro ki trw d łe w bu a dow ie	ó łem Og
Sta a 0 1.0 1.2 01 5 n n
ść bru k o kre Wa rto tto te na po czą su	83 64 5	9 7 19 32 3	-	6 7 07 142	190 29 8	49 3 5 35	3 2 42 31 3	20 43 6 2 56
Wa ść k o kre rto ia n te um orz en a p ocz ą su	( ) 1 0 73	( ) 3 5 47 25 7	-	( ) 2 8 20 49 9	( ) 85 719	( ) 304 19 7	( ) 2 6 56	( ) 6 7 61 40 1
O dp ktu lizu ość k o kre is a jąc art te a y w na po czą su	( ) 26 5	( ) 37 968	-	( ) 12 010	( ) 8	( ) 199	( ) 6 4 63	( ) 56 91 3
ś ć n Wa k o kre rto ett te o n a p ocz ą su	82 30 7	6 1 34 09 8	-	3 8 74 633	104 57 1	18 9 1 39	3 2 33 194	13 61 7 9 42
kre sie ies ięc do Zm ian 12 31 .12 .20 15 y w o m y
Prz eni esi ia en	2 7 95	795 03 9	21 484	774 94 6	31 94 3	46 69 4	( ) 1 7 29 48 7	( ) 78 07 0
byc Na ie	-	1 5 09	-	31 44 3	2 8 84	2 0 73	2 8 92 20 7	2 9 30 116
(wa ) Zby ść tko cie rto poc zą wa	( ) 114	( ) 2 3 61	-	( ) 4 5 33	( ) 6 3 11	( ) 2 0 40	( ) 129	( ) 15 48 8
(um ) Zby cie ie orz en	-	1 1 41	-	4 0 00	4 8 71	1 6 07	-	11 619
Am cja ort yza	-	( ) 39 5 1 45	( ) 15 52 5	( ) 32 1 8 20	( ) 13 39 7	( ) 33 67 2	-	( ) 764 03 4
(- ) dp ktu lizu * O is a jąc a y	( ) 1 4 38	( ) 23 1 8 07	-	( ) 45 5 4 20	( ) 1 0 91	( ) 2 3 88	( ) 784 33 3	( ) 1 4 76 47 7
han Za nie ie i j i est c nw yc	-	-	-	-	-	-	( ) 8 5 69	( ) 8 5 69
zlic byc ó łe k z leż h Ro ie n ia s zen a p a nyc	5 8 20	1 5 54 04 8	1 0 25 713	91 4 1 93	40 928	9 0 23	35 4 0 24	2 8 78 03 6
do kty wó łyc h p h d daż Prz eni esi ie w t en a rw a rze zna czo nyc o s prz e y (wa ) ść bru rto tto	-	( ) 22 47 4	-	( ) 3 1 22	( ) 13 7	( ) 2 2 74	( ) 296	( ) 28 30 3
do kty wó łyc h p h d daż Prz eni esi ie w t en a rw a rze zna czo nyc o s prz e y (um ) eni orz e	-	3 0 12	-	1 8 61	13 7	1 8 78	-	6 8 88
(wa ) do ho h bru Prz ści ść eni esi ie nie in sty jny rto tto en ruc mo we cy c	-	( ) 1 6 35	-	-	-	-	-	( ) 1 6 35
(um ) do ho h Prz ści eni esi ie nie in sty jny eni en ruc mo we cy c orz e	-	25 1	-	-	-	-	-	25 1
(wa ) Lik wid tko ść acj rto a poc zą wa	( ) 50 1	( ) 44 589	( ) 4 2 46	( ) 19 83 7	( ) 7 1 85	( ) 1 2 93	-	( ) 73 40 5
(um ) Lik wid acj eni a orz e	-	35 06 4	3 0 27	18 136	7 0 74	1 4 76	-	61 750
łe Poz ost a	928	21 65 4	-	3 8 59	40	( ) 53	( ) 4 1 63	22 26 5
(um ) łe Poz ost eni a orz e	1 0 73	( ) 5 1 18	-	( ) 3 2 76	17 5	( ) 762	-	( ) 7 9 08
Sta a 3 1.1 2.2 01 5 n n
ść bru ko kre Wa rto tto nie na c o su	92 57 3	12 02 0 5 14	1 0 42 95 1	8 4 04 09 1	252 46 0	545 66 5	4 7 45 90 0	26 06 1 2 03
Um ie orz en	-	( ) 3 9 08 05 2	( ) 12 49 8	( ) 3 1 21 59 8	( ) 86 85 9	( ) 33 3 6 70	( ) 2 6 56	( ) 7 4 52 83 5
O dp ktu lizu is a jąc a y	( ) 1 7 03	( ) 269 77 5	-	( ) 46 7 4 30	( ) 1 0 99	( ) 2 5 87	( ) 790 79 6	( ) 1 5 33 390
ś ć n kon kre Wa iec rto ett o n a o su	90 87 0	7 8 42 68 7	1 0 30 45 3	4 8 15 06 3	164 50 2	20 9 4 08	3 9 52 44 8	17 074 97 8

*Informacje dotyczące wyników przeprowadzonych w czwartym kwartale 2015 r. testów na utratę wartości rzeczowych aktywów trwałych oraz dokonanych odpisów aktualizujących przedstawione zostały w nocie 7. Odpis aktualizujący wartość rzeczowych aktywów trwałych został ujęty w pozycji "Odpis z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych" w zyskach i stratach.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

(b)Rok 2014

	Gr ty un	i bu dy k i Bu n do le w	dz ia tec Ur zą en hn icz i ne ma szy ny	Śr d k i o tra ort ns p u	śro d k i Inn e łe trw a	Śr d k i tr łe o wa bu do ie w w	ó łem Og
Sta 0 1. 0 1. 2 0 14 a n n
ś ć bru k o kre Wa rto tto te na p oc zą su	4 9 5 20	8 9 0 6 24 4	6 3 3 9 3 15	17 7 8 6 1	5 0 1 0 9 9	2 0 9 8 4 9 1	1 8 07 2 5 3 0
k o kre Wa ś ć u ia rto te mo rze n na p oc zą su	-	( ) 3 26 3 7 3 4	( ) 2 5 67 97 6	( ) 7 6 5 9 9	( ) 3 22 9 26	( ) 5 9 0	( ) 6 23 1 8 25
O dp ktu l ś ć n k o kre is a izu j rto te a ą cy wa a p oc zą su	( ) 10 3	( ) 21 83 7	-	( ) 2	( ) 14	( ) 7 1 83	( ) 29 13 9
ś ć n k o kre Wa rto ett te o n a p oc zą su	4 9 41 7	6 2 0 67 5 3	71 9 3 7 33	1 0 1 2 6 0	17 8 15 9	2 0 9 0 7 1 8	1 1 8 11 6 6 5
kre do Zm ian ie ies ię 1 2 m 3 1. 1 2. 2 0 14 y w o s cy
Prz ies ien ia en	3 12 9	6 8 0 0 9 6	3 9 2 7 14	12 7 6 4	45 6 19	( ) 1 2 8 9 4 8 9	( ) 15 5 16 7
by Na ie c	-	24 6 24	4 3 47	2 7 9 8	1 0 9 2	2 4 15 29 4	2 4 4 8 15 5
( ) by ś ć p ko Z ie rto t c wa oc zą wa	( ) 47	( ) 3 8 3 7 6	( ) 6 0 8 1	( ) 2 4 0 6	( ) 53 5	( ) 3 0	( ) 47 47 5
( ) by Z ie ie c um orz en	-	22 19 4	2 5 3 2	2 1 5 0	41	-	26 9 17
Am j ort y za c a	-	( ) 3 44 03 7	( ) 3 0 9 28 8	( ) 12 25 6	( ) 3 2 9 8 9	-	( ) 6 9 8 5 7 0
(- ) dp ktu l O is a izu j a ą cy	( ) 16 2	( ) 16 13 1	( ) 12 0 10	( ) 6	( ) 18 5	7 20	( ) 27 77 4
( ) Ro l by ó łe k z le h ś ć p ko icz ie ia żn rto t z en na c sp a y c wa oc zą wa	29 97 0	17 0 7 7 9	28 8 9 0	4 26	1 9 10	21 7 65	25 3 7 4 0
kw da ś ć p ko L i i j art t c a w o oc zą wa	( ) 11 9	( ) 4 6 7 0 5	( ) 23 15 8	( ) 8 6 6	( ) 4 3 2 5 7	( ) 13 3	( ) 12 8 5 5 7
( ) kw da L i i j ie c a um orz en	-	41 4 8 5	21 8 44	8 0 4	2 3 5 11	-	6 5 07 11
łe Po sta zo	1 1 9 2	22 7 0 6	( ) 28 8 85	( ) 27 9	( ) 1 2 7 8	( ) 3 4 05	( ) 9 9 4 9
( ) łe Po sta ie zo um orz en	( ) 1 0 73	( ) 3 22 8	3 2 3 8 9	18 2	( ) 63 4	( ) 2 0 6 6	25 57 0
Sta 1. 1 2. 2 0 14 a 3 n n
ś ć bru ko kre Wa iec rto tto na o su n	83 6 45	9 7 19 23 3	6 7 07 14 2	19 0 29 8	4 93 53 5	24 2 3 3 13	2 0 43 6 25 6
Um ie orz en	( ) 1 0 73	( ) 25 3 5 47 7	( ) 2 8 20 9 9 4	( ) 85 9 71	( ) 0 97 3 4 1	( ) 2 6 6 5	( ) 6 7 6 0 1 4 1
dp ktu l O is a izu j a ą cy	( ) 26 5	( ) 37 9 6 8	( ) 12 0 10	( ) 8	( ) 19 9	( ) 6 4 63	( ) 5 6 9 13
ś ć n ko kre Wa iec rto ett o n a n o su	8 2 3 07	6 4 0 9 8 13	87 4 63 3 3	0 4 5 1 71	8 9 9 1 13	23 9 4 3 3 1	6 9 4 2 1 3 17

Zabezpieczenia ustanowione na rzeczowych aktywach trwałych Grupy zostały wykazane w nocie 19.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Leasing finansowy

Grupa jako leasingobiorca używa na podstawie umowy leasingu finansowego następujące rzeczowe aktywa trwałe:

	31.12.2015
	Wartość początkowa	Umorzenie	Wartość bilansowa netto	Wartość początkowa	Umorzenie	Wartość bilansowa netto
Urządzenia techniczne i maszyny	1 530	(723)	807	1 937	(783)	1 154
Środki transportu	4 302	(1 068)	3 234	8 098	(3 390)	4 708
Razem	5 832	(1 791)	4 041	10 035	(4 173)	5 862

Grupa nie występuje jako strona finansująca w umowach leasingu finansowego.

9. Użytkowanie wieczyste gruntów

	31.12.2015	31.12.2014
Wartość brutto na początek okresu	81 577	71 330
Nabycie	427	5 616
Zbycie (wartość początkowa)	(173)	-
Rozliczenie nabycia spółek zależnych	5 349	4 370
Likwidacja (wartość początkowa)	(2 721)	(126)
Przekwalifikowanie do nieruchomości inwestycyjnej	-	387
Pozostałe	6 755	-
Wartość brutto na koniec okresu	91 214	81 577
Wartość umorzenia na początek okresu	(4 072)	(2 835)
Zbycie (umorzenie)	141	-
Amortyzacja	(991)	(565)
Likwidacja (umorzenie)	54	(23)
Przekwalifikowanie do nieruchomości inwestycyjnej	-	(29)
Pozostałe (umorzenie)	(76)	(620)
Wartość umorzenia na koniec okresu	(4 944)	(4 072)
Odpis aktualizujący wartość na początek okresu	(224)	(64)
Odpis aktualizujący odpis wartość na koniec okresu*	(12 110)	(224)
Wartość netto na początek okresu	77 281	68 431
Wartość netto na koniec okresu	74 160	77 281

* Informacje dotyczące wyników przeprowadzonych w czwartym kwartale 2015 r. testów na utratę wartości użytkowania wieczystego gruntów oraz dokonanych odpisów aktualizujących przedstawione zostały w nocie 7. Odpis aktualizujący wartość użytkowania wieczystego gruntów został ujęty w pozycji "Odpis z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych" w zyskach i stratach.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

10.Wartości niematerialne

(a)Rok 2015

Stan na 01.01.2015

	Ko szt y p rac h jow roz wo yc	ś ć Wa rto fir my	kom Op ter rog r. pu ow e, lice kon ncj je, e, ces ten ty pa	łu Pra z t tu wa y ien ia ust an ow łuż bn ści s e o	lac Re je z k lie mi nta	for In cja ma log icz geo na	ó łem Og
Wa ść bru k o kre rto tto te na po czą su	3 3 75	22 9 3 23	32 8 9 33	22 86 5	16 000	-	60 0 4 96
Wa ść k o kre rto ia n te um orz en a p ocz ą su	( ) 42 4	-	( ) 168 52 8	( ) 1 2 58	( ) 13 79 2	-	( ) 184 00 2
O dp ktu lizu ość k o kre is a jąc art te a y w na po czą su	-	( ) 26 31 5	( ) 21 8	-	-	-	( ) 26 53 3
ś ć n k o kre Wa rto ett te o n a p ocz ą su	2 9 51	20 3 0 08	16 0 1 87	21 60 7	2 2 08	-	38 9 9 61
Zm ian kre sie ies ięc do 12 31 .12 .20 15 o y w m y
Prz eni esi ia en	38	-	63 003	9 9 61	-	-	73 00 2
byc Na ie	-	-	20 538	282	-	-	20 820
(wa ) Zby ść tko cie rto poc zą wa	( ) 214	-	( ) 64	( ) 17	-	-	( ) 29 5
(um ) Zby cie ie orz en	214	-	81	-	-	-	29 5
Am ort cja yza	( ) 11 7	-	( ) 19 78 7	( ) 97 1	( ) 2 2 08	( ) 129	( ) 23 21 2
O dp ktu lizu * is a jąc a y	-	( ) 20 1 2 02	( ) 5 0 57	( ) 36 8	-	-	( ) 20 6 6 27
zlic byc ó łe k z leż h Ro ie n ia s zen a p a nyc	-	-	4 9 79	-	-	13 222	18 20 1
Lik wid ość tko acj art a w po czą wa	-	-	( ) 44 5	-	-	-	( ) 44 5
(um ) Lik wid acj eni a orz e	-	-	43 0	-	-	-	43 0
łe Poz ost a	694	-	( ) 70 5	( ) 18 5	-	-	( ) 196
(um ) łe Poz eni ost a orz e	( ) 77	-	108	151	-	-	182
Sta 1.1 2.2 01 a 3 5 n n
bru ko kre Wa ść nie rto tto na c o su	3 8 93	22 9 3 23	41 6 2 39	32 90 6	16 00 0	13 222	71 1 5 83
Um ie orz en	( ) 40 4	-	( ) 18 7 6 96	( ) 2 0 78	( ) 16 000	( ) 129	( ) 20 6 3 07
dp ktu lizu O is a jąc a y	-	( ) 22 7 5 17	( ) 5 2 75	( ) 368	-	-	( ) 23 3 1 60
ś ć n kon kre Wa iec rto ett o n a o su	3 4 89	1 8 06	22 3 2 68	30 46 0	-	13 09 3	27 2 1 16

* Informacje dotyczące wyników przeprowadzonych w czwartym kwartale 2015 r. testów na utratę wartości wartości niematerialnych oraz dokonanych odpisów aktualizujących przedstawione zostały w nocie 7. Odpis aktualizujący wartość wartości niematerialnych został ujęty w pozycjach "Odpis z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych" oraz "Odpis wartości firmy" w zyskach i stratach.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

(b)Rok 2014

Stan na 01.01.2014

	Ko szt y p rac j h roz wo ow y c	ś ć f Wa irm rto y	ko Op ute rog r. mp row e, l ko ice j j nc e, nc es e, ate nty p	łu Pra z t tu wa y ien ia ust an ow śc łu że bn i s o	lac Re j e z k l ien i tam	ó łem Og
Wa ś ć bru k o kre rto tto te na p ocz ą su	3 3 75	14 9 9 09	22 0 1 45	12 20 6	16 00 0	40 1 6 35
ś ć u k o kre Wa nia rto te mo rze na p ocz ą su	( ) 33 2	-	( ) 16 5 7 03	( ) 65 8	( ) 4 9 60	( ) 17 1 6 53
dp ktu lizu ś ć n k O is a j rto te a ą cy wa a p ocz ą kre o su	-	( ) 23 18 4	( ) 21 8	-	-	( ) 23 40 2
ś ć n k o kre Wa rto ett te o n a p oc zą su	3 0 43	12 6 7 25	54 22 4	11 54 8	11 04 0	20 6 5 80
kre do Zm ian ie ies ię 12 31 .12 .20 y w o s m cy	14
Prz ies ien ia en	-	-	10 8 5 56	7 0 00	-	11 56 5 5
by Na cie	-	-	13 48 8	59	-	13 54 7
(w ) by ś ć p kow Z cie art t o ocz ą a	-	-	( ) 10 51 8	-	-	( ) 10 51 8
(um ) by Z cie ie orz en	-	-	8 7 11	-	-	8 7 11
Am j ort y zac a	( ) 92	-	( ) 18 69 9	( ) 60 0	( ) 8 8 32	( ) 28 22 3
(- ) dp ktu lizu O is a j a ą cy	-	( ) 3 1 31	-	-	-	( ) 3 1 31
licz by ó łe k z leż h Ro ie cia en na sp a ny c z (w ) kow ś ć p art t o ocz ą a	-	79 41 4	2 3 62	3 6 00	-	85 37 6
kw da ś ć p kow Li i cj art t a w o ocz ą a	-	-	( ) 7 0 74	-	-	( ) 7 0 74
(um ) kw da Li i cj ie a orz en	-	-	6 7 99	-	-	6 7 99
łe Po ta zos	-	-	1 9 74	-	-	1 9 74
(um ) łe Po ta ie zos orz en	-	-	36 4	-	-	36 4
Sta a 3 1.1 2.2 01 4 n n
ś ć bru ko kre Wa rto tto nie na c o su	3 3 75	22 9 3 23	32 8 9 33	22 86 5	16 00 0	60 0 4 96
Um ie orz en	( ) 42 4	-	( ) 16 8 5 28	( ) 1 2 58	( ) 13 79 2	( ) 18 4 0 02
dp ktu lizu O is a j a ą cy	-	( ) 26 31 5	( ) 21 8	-	-	( ) 26 53 3
ś ć n ko kre Wa iec rto ett o n a n o su	2 9 51	20 3 0 08	16 0 1 87	21 60 7	2 2 08	38 9 9 61

Na wartościach niematerialnych nie ustanowiono zabezpieczeń.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

11. Wartość firmy

Poniżej znajduje się tabela pokazująca dokładniej kształtowanie się wartości firmy:

	Za okres zakończony 31.12.2015	Za okres zakończony 31.12.2014
Wartość brutto
Stan na początek okresu	229 323	149 909
Nabycie spółki zależnej MPEC Sp. z o.o. w Białymstoku	-	79 414
Stan na dzień bilansowy	229 323	229 323
Skumulowane odpisy aktualizacyjne z tytułu utraty wartości
Stan na początek okresu	(26 315)	(23 184)
Odpisy aktualizacyjne z tytułu utraty wartości ujęte w ciągu roku*	(201 202)	(3 131)
Stan na dzień bilansowy	(227 517)	(26 315)
Wartość netto
Wartość netto na początek okresu	203 008	126 725
Wartość netto na koniec okresu	1 806	203 008

*Informacje dotyczące wyników przeprowadzonych w czwartym kwartale 2015 r. testów na utratę wartości wartości firmy oraz dokonanych odpisów aktualizujących przedstawione zostały w nocie 7. Odpis aktualizujący wartość wartości firmy został ujęty w pozycji "Odpis wartości firmy" w zyskach i stratach.

Tabela prezentująca wartość firmy w podziale na poszczególne ośrodki generujące przepływy pieniężne została pokazana w nocie 7.

12. Nieruchomości inwestycyjne

	31.12.2015	31.12.2014
Wartość brutto na początek okresu	31 921	36 165
Przeniesienia	1 635	(3 435)
Zbycie (wartość początkowa)	-	(3)
Sprzedaż nieruchomości inwestycyjnych	(7 017)	(830)
Pozostałe	(1 287)	24
Wartość brutto na koniec okresu	25 252	31 921
Wartość umorzenia na początek okresu	(3 894)	(2 545)
Zbycie (umorzenie)	-	(982)
Amortyzacja	(763)	(592)
Likwidacja (umorzenie)	-	234
Przeniesienie (umorzenie)	251	-
Pozostałe (umorzenie)	652	(9)
Wartość umorzenia na koniec okresu	(3 754)	(3 894)
Odpis aktualizujący wartość na początek okresu	(4 596)	(2 979)
Odpis aktualizujący (-)	3 722	(1 617)
Odpis aktualizujący odpis wartość na koniec okresu	(874)	(4 596)
Wartość netto na początek okresu	23 431	30 641
Wartość netto na koniec okresu	20 624	23 431

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Na nieruchomościach inwestycyjnych nie ustanowiono zabezpieczeń.

Poniżej przedstawiono przychody i koszty związane z nieruchomościami inwestycyjnymi:

	31.12.2015	31.12.2014
Przychody z nieruchomości inwestycyjnych	6 811	2 970
Koszty operacyjne związane z nieruchomościami inwestycyjnymi generującymi przychody	(4 859)	(839)

Grupa do kategorii nieruchomości inwestycyjnych zalicza między innymi budynki biurowe i inne lokale.

Najbardziej wartościową nieruchomością inwestycyjną jest była siedziba ENEA S.A., ujęta w księgach w wartości netto 9 444 tys. złotych. Grupa szacuje jej wartość godziwą na 18 162 tys. złotych.

13. Inwestycje w jednostkach zależnych

	31.12.2015	31.12.2014
Stan na początek okresu	-	3 298
Udział w zmianie stanu aktywów netto	-	708
Nabycie inwestycji	748	-
Zbycie inwestycji	-	(4 006)
Stan na dzień bilansowy	748	-

W poniższej tabeli przedstawiono podstawowe dane finansowe dotyczące jednostek stowarzyszonych konsolidowanych metodą praw własności:

31.12.2014	Przychody	Koszty	Zysk netto
Energo-Inwest-Broker S.A. (była			3 041
jednostka stowarzyszona)*	32 054	(29 013)
	32 054	(29 013)	3 041

* 30 grudnia 2014 r. ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. zbyła 400 posiadanych akcji w Energo-Invest-Broker S.A. za 7 500 tys. zł. Grupa ujęła w skonsolidowanym sprawozdaniu za rok 2014 wynik tej spółki do dnia zbycia.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

14. Nabycie jednostki zależnej

14 września 2015 r., za pośrednictwem Domu Maklerskiego Banku Handlowego S.A., ENEA S.A. przekazała do Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. wezwanie do zapisywania się na sprzedaż 21 962 189 akcji spółki Lubelski Węgiel "Bogdanka" S.A. z siedzibą w Bogdance ("LWB") po cenie 67,39 zł, uprawniających do 64,57% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu LWB ("Wezwanie"). 16 października 2015 r. ENEA S.A. otrzymała informację, że w ramach ogłoszonego 14 września 2015 r. wezwania do zapisywania się na sprzedaż akcji Lubelski Węgiel "Bogdanka" S.A., do 15 października 2015 r. zostały złożone zapisy przekraczające liczbę 21 962 189 akcji LWB. Wskazana liczba akcji uprawnia do wykonywania 64,57% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu LWB, co oznacza, że spełniony został warunek złożenia w Wezwaniu zapisów na minimalną liczbę akcji LWB. 19 października 2015 r. ENEA S.A. otrzymała informację o wydaniu w tym dniu przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzji o wyrażeniu zgody na koncentrację polegającą na przejęciu przez ENEA S.A. kontroli nad spółką Lubelski Węgiel "Bogdanka" Spółka Akcyjna. Tym samym spełnił się warunek prawny Wezwania do zapisywania się na sprzedaż akcji Lubelskiego Węgla "Bogdanka" S.A. 26 października 2015 r. zostało wykonane zlecenie kupna akcji objętych Wezwaniem, a transakcja została rozliczona w całości 29 października 2015 r. Razem z ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. ENEA S.A. posiada 22.448.834 akcje, które dają udział w kapitale zakładowym na poziomie 65,99 %.

Do głównych przyczyn nabycia LWB należy zaliczyć realizację strategii Grupy Kapitałowej ENEA skierowaną na domknięcie pełnego łańcucha wartości w Grupie, w którym przed transakcją brakowało segmentu wydobycie. U podstaw decyzji znalazła się również coraz trudniejsza sytuacja segmentu wytwarzania konwencjonalnego, a co za tym idzie konieczność zapewnienia stałych dostaw do elektrowni w Kozienicach paliwa o doskonałych parametrach, ale również w optymalnej cenie. Transakcja zakupu LWB postrzegana jest przez Grupę ENEA jako transakcja typu forward na zakup paliwa całkowicie dostosowanego pod względem technologicznym do Elektrowni Kozienice. W 2014 r. dostawy z LWB stanowiły ok. 70% całkowitego zapotrzebowania GK ENEA, ale prognozowany długoterminowy udział węgla z Bogdanki w zapotrzebowaniu ENEA szacowany jest na ok. 80%. Transakcja zminimalizowała ryzyko przejęcia LWB przez innego Inwestora, a także zapewniła wpływ na kształtowanie kosztu wytworzenia energii elektrycznej w Elektrowni Kozienice.

Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że rentowność LWB jest jedną z najwyższych w górnictwie, co prowadzi do wymiernego zwiększenia wartości Grupy Kapitałowej ENEA, m.in. poprawia w sposób istotny wskaźniki zadłużenia. Pomimo niskiej jakości miałów energetycznych LWB z powodzeniem buduje swoją rentowność poprzez wyjątkowo niskie koszty jednostkowe wydobycia. Położenie geograficzne LWB w stosunku do Elektrowni w Kozienicach powoduje, że transport węgla korzysta z ogromnej renty geograficznej rozpoznawanej w koszcie transportu paliwa. Warunki geologiczne pozwalające uzyskiwać wysoką wydajność powodują, że kopalnia charakteryzuje się znaczną przewagą geologiczną na tle innych polskich kopalni.

Transakcja z dnia 29 października 2015 r. pozwala na poszukiwanie dodatkowych synergii operacyjnych pomiędzy spółkami Grupy, takich jak np. optymalizacja kosztów transportu węgla, kosztów zakupów poprzez uzyskanie efektu skali, eliminację dublowanych funkcji dzięki wykorzystaniu podmiotów z segmentu wsparcia należących do Grupy Kapitałowej ENEA.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

W trakcie alokacji ceny nabycia LWB rozpoznano wartość firmy o wartości 50 230 tys. zł, która została przypisana do potencjalnej możliwości pozyskania przez LW B koncesji wydobywczych na nowych złożach węgla. Biorąc pod uwagę ogólną sytuację na rynku węgla oraz fakt, że obecny zasób operatywny LWB (234 mln ton) umożliwia eksploatację dotychczasowego złoża do roku 2039, a nawet 2042 (w zależności od wielkości rocznego wydobycia) Zarząd ENEA S.A. podjął decyzję o odpisaniu całej wartości firmy powstałej w związku z transakcją. W opinii Zarządu podjęcie decyzji o eksploatacji nowych złóż należy uznać za zdarzenie niepewne, szczególnie ze względu na odległy czas decyzji, w związku z dostępnym obecnie złożem.

Rozliczenie ceny nabycia LWB doprowadziło do rozliczenia nierynkowej umowy na zakup węgla zawartej pomiędzy ENEA Wytwarzanie i LWB. Umowa przewiduje wzór, według jakiego zostaje wyliczona cena węgla w przypadku, gdyby kolejne terminy rokowań cenowych nie doprowadziły do ostatecznego ustalenia ceny na kolejny okres rozliczeniowy. Wyliczana na podstawie przedmiotowej Umowy cena w sposób istotny odbiega od obecnych warunków rynkowych i dlatego Grupa dokonała wyceny nierynkowych warunków umowy na dzień nabycia LWB. Wynik wyceny w wysokości 94 000 tys. zł został ujęty niezależnie od rozliczenia połączenia, tj. w zyskach i stratach w pozycji "Pozostałe koszty operacyjne".

W okresie od 1 listopada do 31 grudnia 2015 r. spółka Lubelski Węgiel "Bogdanka" S.A. uzyskała przychody ze sprzedaży netto w wysokości 362 580 tys. zł i osiągnęła zysk netto w wysokości 50 197 tys. zł. Jeżeli połączenie miałoby miejsce 1 stycznia 2015 r., to według szacunków Zarządu skonsolidowane przychody netto ze sprzedaży za okres dwunastu miesięcy zakończony 31 grudnia 2015 r. wyniosłyby 10 711 717 tys. zł, a skonsolidowana strata netto wyniosłaby 341 995 tys. zł.

Poniższe zestawienie przedstawia ustalone wartości godziwe głównych pozycji możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów oraz przejętych zobowiązań na dzień przejęcia:

Cena zapłacona za akcje Rozliczenie nierynkowej umowy między Grupą a LWB Wartość zobowiązań Grupy wobec LWB Skorygowana cena nabycia Wartość pakietu akcji LWB w posiadaniu GK ENEA przed Transakcją Udziały niekontrolujące Rzeczowe aktywa trwałe Wartości niematerialne Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego Zapasy	29.10.2015

	1 480 032
	(94 000)
	(84 794)
	1 301 238
	20 055
	699 239

	2 886 596
	18 763
	130 553
	317 121
	191 938
	293
	108 157
Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży	3 916
Zobowiązania	(1 687 035)
Aktywa netto	1 970 302
Nierozpoznana wartość firmy	50 230

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Koszty związane z powyższą transakcją wyniosły 5 684 tys. zł i zostały ujęte pozycji "Inne usługi obce".

Spółka LWB nie miała zobowiązań warunkowych wymagających rozpoznania w ramach rozliczenia połączenia.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

15.Udziały niekontrolujące

(a)ROK 2015

dn ki z leż Na a je nej ost zw a	ka ka Mie js En ety erg lna ła S Cie Pi p p. z o.o	dsi bio Prz rst e ę wo ki En ety erg lne Cie j Sp p . z o.o bor nik h w O ac	d An nac on Ent rise erp s Sp . z o.o	kie Mie js dsi bio Prz rst e ę wo ki En ety erg lne Cie j Sp p . z o.o	łow Gru Ka ita pa p a be ls ki W l Lu ie eg Bo da nka S. A. g	Ra zem dzi ły u a kon luj nie tro ące
(w ) U dzi ły nie kon luj % tro a ące	% 28 89 ,	% 0, 09	% 39 00 ,	% 13 64 ,	% 34 01 ,
Ak łe tyw a t rw a	82 310	10 747	( ) 1 60 3	28 3 0 40	3 14 7 3 12
Ak bro tyw tow a o e	24 21 5	2 9 77	34	68 534	62 8 4 78
bow d ług Zo iąz ani ino ote a rm we	( ) 19 45 3	( ) 2 6 30	-	( ) 67 87 9	( ) 1 23 20 3 7
bow kró tko Zo iąz ani ter min a ow e	( ) 13 20 2	( ) 1 3 60	( ) 1	( ) 45 31 0	( ) 39 0 9 25
kty A tto wa ne	73 87 0	9 7 34	( ) 1 5 70	23 8 3 85	2 15 1 1 45
Wa ść bi lan dzi łów kon luj h rto ni tro sow a u a e ący c	21 341	9	( ) 61 2	32 516	73 1 6 04	784 85 8
ho dy daż Prz yc ze spr ze y	52 526	6 3 77	-	22 5 2 75	36 2 5 80
( ) n k / kre zda Zys Str ata ett o z a o s s pra wo wc zy	4 8 42	21 5	( ) 1 2 09	19 520	50 197
Ca łko doc ho dy ó łem wit e og	4 7 86	21 5	( ) 1 2 09	19 63 5	46 029
( ) p / k daj dzi ły Zys Str ata rzy pa ący na u a kon luj nie tro ące	1 4 55	-	( ) 50 7	2 6 63	32 368	35 979
ływ z d ła lno ści Prz ien ię żne tto zia ep y p ne jne j ope rac y	7 6 55	1 2 56	( ) 0 43	49 117	146 42 8
Prz ływ z d ła lno ści ien ię żne tto zia ep y p ne inw est jne j ycy	( ) 10 739	( ) 1 5 44	-	( ) 39 188	( ) 04 57 7
Prz ływ z d ła lno ści ien ię żne tto zia ep y p ne fin ej ans ow	( ) 62 3	( ) 48 4	38 4	14 014	( ) 52 63 7
ływ ien ię żne Prz tto ep y p ne	( ) 3 7 07	( ) 77 2	( ) 46	23 94 3	36 744

W wartości udziałów niekontrolujących 784 858 tys. zł kwota 9 722 tys. zł to udziały niekontrolujące w spółce Łęczyńska Energetyka Sp. z o. o., jednostce zależnej spółki Lubelski Wegiel Bogdanka S.A. Spośród kwoty 35979 tys. zł zysków przypadających na udziały niekontrolujące spółki Łęczyńska Energetyka Sp. z o.o. dotyczy kwota 74 tys. zł.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

(b)ROK 2014

Na dn ki z leż a je ost nej zw a	En o-T r Sp erg ou . z o.o	l Sz ita p dro kow Uz wis y k En ety erg Sp o.o . z	ka Mie js ka En ety erg lna ła Cie Pi p Sp o.o . z	dsi bio Prz rst e ę wo ki C lne En iep j ety erg Sp . z o.o . w bor nik h O ac	An d nac on Ent rise erp s Sp . z o.o	kie Mie js dsi bio Prz rst e ę wo ki C lne En iep j ety erg Sp o.o . z	Ra zem dzi ły u a nie kon luj tro ące
(w ) dzi ły nie kon luj % U tro a ące	% 0, 08	% 0, 00	% 28 89 ,	% 0, 09	% 39 00 ,	% 13 64 ,
Ak łe tyw a t rw a	6 0 63	-	532 75	9 6 07	( ) 34 2	26 1 8 27
Ak bro tyw tow a o e	1 1 31	-	25 83 5	52 4 1	75	52 756
bow d ług Zo iąz ani ino ote a rm we	( ) 88 2	-	( ) 19 67 6	( ) 2 9 76	-	( ) 45 703
bow kró tko Zo iąz ani min ter a ow e	( ) 58 2	-	( ) 11 21 7	( ) 1 2 64	( ) 2	( ) 49 2 53
kty A tto wa ne	5 7 30	-	70 474	9 5 19	( ) 26 9	21 5 3 88
ść bi lan dzi łów kon luj h Wa rto ni tro sow a u a e ący c	5	-	20 360	9	( ) 10 5	29 379	49 648
ho dy daż Prz yc ze spr ze y	8 2 36	10 06 6	37 682	7 1 57	43	70 934
( ) n k / kre zda Zys Str ata ett o z a o s s pra wo wc zy	( ) 41 1	564	3 2 59	( ) 28 2	( ) 1 2 31	2 3 54
łko doc ho dy ó łem Ca wit e og	( ) 41 1	564	3 2 59	( ) 28 2	( ) 1 2 31	2 3 54
( ) p k / daj dzi ły Zys Str ata rzy pa ący na u a kon luj nie tro ące	-	-	99 8	( ) 1	( ) 51 5	32 1	80 3
ływ z d ła lno ści Prz ien ię żne tto zia ep y p ne jne j ope rac y	( ) 183	1 1 45	4 5 25	1 3 90	( ) 12	14 104
ływ z d ła lno ści Prz ien ię żne tto zia ep y p ne inw est jne j ycy	( ) 5	( ) 70	( ) 19 41 9	( ) 43 9	-	( ) 15 57 1
ływ z d ła lno ści Prz ien ię żne tto zia ep y p ne fin ej ans ow	-	( ) 1 0 16	5 0 27	( ) 32 0	-	5 9 30
ływ Prz ien ię żne tto ep y p ne	( ) 18 8	59	( ) 9 8 67	63 1	( ) 12	4 4 63

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

16. Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży

	31.12.2015	31.12.2014
Rzeczowe aktywa trwałe	25 108	12 328
Użytkowanie wieczyste gruntów	-	1 122
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	729	-
Zapasy	-	8
Należności	-	10
Środki pieniężne	-	46
Razem aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży brutto	25 837	13 514
Odpis aktualizujący	(6 597)	-
Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży	19 240	13 514

Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe	4 300	-
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania	-	151
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	-	67
Zobowiązania związane z aktywami trwałymi przeznaczonymi do sprzedaży	4 300	218

Na 31 grudnia 2015 r. aktywa spółki zależnej Szpital Uzdrowiskowy Energetyk Sp. z o.o. prezentowane są jako aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży a zobowiązania tej spółki jako zobowiązania związane z aktywami trwałymi przeznaczonymi do sprzedaży.

Na podstawie uchwały Zarządu ENEA S.A. nr 182/2015 z 21 lipca 2015 r. rozpoczęte zostało postępowanie na zbycie udziałów spółki Hotel EDISON Sp. z o.o. w trybie publicznego zaproszenia do negocjacji. W wyniku przeprowadzonego postępowania nastąpił wybór inwestora. 18 grudnia 2015 r. została zawarta umowa sprzedaży udziałów spółki Hotel EDISON Sp. z o.o. oraz doszło do przeniesienia własności udziałów Spółki na inwestora. W związku z powyższym proces sprzedaży udziałów spółki Hotel EDISON Sp. z o.o. został zakończony.

Na podstawie uchwały Zarządu ENEA S.A. nr 92/2015 z 21 kwietnia 2015 r. rozpoczęte zostało postępowanie na zbycie udziałów spółki Szpital Uzdrowiskowy ENERGETYK Sp. z o.o. w trybie publicznego zaproszenia do negocjacji. W wyznaczonym terminie tj. 27 lipca 2015 r. oferty wiążące złożyły cztery podmioty. W wyniku przeprowadzonego postępowania nastąpił wybór inwestora, a 29 września 2015 r. została zawarta umowa sprzedaży udziałów Spółki. Inwestor nie dotrzymał warunków umowy, w związku z tym umowa sprzedaży uległa rozwiązaniu.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Tym samym spółka Szpital Uzdrowiskowy ENERGETYK Sp. z o.o. nadal pozostaje w strukturach Grupy Kapitałowej ENEA.

17. Aktywa finansowe

Poniższa tabela prezentuje wyłącznie pozycje będące aktywami finansowymi.

	31.12.2015	31.12.2014
Należności i pożyczki	3 807	2 981
Długoterminowe aktywa finansowe dostępne do sprzedaży(udziały i akcje w jednostkach niepowiązanych)	23 982	47 479
Długoterminowe aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy	-	99
Środki zgromadzone w ramach Funduszu Likwidacji Kopalń	90 872	-
Długoterminowe aktywa finansowe razem	118 661	50 559
Należności i pożyczki	1 419 654	1 308 198
Krótkoterminowe aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności	479	189 789
Krótkoterminowe aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy	222 011	392 251
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	1 822 094	687 316
Krótkoterminowe aktywa finansowe razem	3 464 238	2 577 554
Razem	3 582 899	2 628 113

18. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności

	31.12.2015	31.12.2014
Krótkoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
Należności z tytułu dostaw i usług	1 293 484	1 183 206
Należności z tytułu podatków (z wyłączeniem podatku dochodowego) oraz innych podobnych świadczeń	79 583	97 465
Inne należności	138 178	258 816
Zaliczki	91 097	97 068
Naliczone należności z tytułu niezafakturowanej sprzedaży	242 331	247 431
Przedpłacone ubezpieczenia majątkowe	4 232	2 581
	1 848 905	1 886 567
Minus: odpis aktualizujący wartość należności	(116 161)	(122 439)
Krótkoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności netto	1 732 744	1 764 128

Długoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należnosci	31.12.2015	31.12.2014
Długoterminowe należności z tytułu dostaw i usług Inne należności	3 807 24 516	2 981 17 758
Długoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności netto	28 323	20 739

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Odpisy aktualizujące wartość należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności:

31.12.2015	31.12.2014
122 439	120 588
32 942	29 249
(2 542)	(16 928)
(36 678)	(10 470)
116 161	122 439

Struktura wiekowa należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności, stanowiących instrumenty finansowe:

	31.12.2015
	Wartość nominalna	Odpis aktualizujący (-)	Wartość bilansowa
Bieżące	1 251 682	(3 345)	1 248 337
Przeterminowane	287 940	(112 816)	175 124
0-30 dni	88 780	(317)	88 463
31-90 dni	22 980	(626)	22 354
91-180 dni	11 318	(2 906)	8 412
ponad 180 dni	164 862	(108 967)	55 895
Razem	1 539 622	(116 161)	1 423 461

	31.12.2014
	Wartość nominalna	Odpis aktualizujący (-)	Wartość bilansowa
Bieżące	1 010 297	(89)	1 010 208
Przeterminowane	423 321	(122 350)	300 971
0-30 dni	163 069	(358)	162 711
31-90 dni	40 334	(1 007)	39 327
91-180 dni	24 628	(2 288)	22 340
ponad 180 dni	195 290	(118 697)	76 593
Razem	1 433 618	(122 439)	1 311 179

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

19. Ograniczenia w dysponowaniu i zabezpieczenia ustanowione na aktywach Grupy

Rzeczowe aktywa trwałe, do których Grupa ma ograniczony tytuł własności oraz stanowiących zabezpieczenie spłaty zobowiązań

Nazwa jednostki	Tytuł zabezpieczenia	Rodzaj zabezpieczenia	Podmiot na rzecz którego ustanowiono zabezpieczenie	Zadłużenie na dzień 31.12.2015 r.	Zadłużenie na dzień 31.12.2014 r.	Okres na jaki zostało ustanowione zabezpieczenie
Szpital Uzdrowiskowy "Energetyk"	Zabezpieczenie pożyczki	Hipoteka kaucyjna do kwoty 8 450 tys. zł, zastaw rejestrowy	Siemens Finance Sp. z o.o.	4 029	4 785	30 września 2020 r.
ENEA Wytwarzanie	Zabezpieczenie kredytu inwestycyjnego	Hipoteka zwykła, hipoteka kaucyjna, zastaw rejestrowy	PKO BP S.A.	-	16 330	26 sierpnia 2020 r.
ENEA Wytwarzanie	Zabezpieczenie kredytu długoterminowego	Zastaw rejestrowy na środkach trwałych, 16 weksli in blanco, pełnomocnictwo do rachunku, cesja praw z polisy ubezpieczeniowej	Nordic Investment Bank S.A.	-	-	31 grudnia 2015 r.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Inne zabezpieczenia, w tym dotyczące kredytów i pożyczek prezentowanych również w tabeli na poprzedniej stronie:

Lp.	Na a je zw dn ki ost	ł za Ty tu bez iec ia p zen	dza j za bez iec ia Ro p zen	dm kt óre Po iot na rz ecz go bez ion iec ie ust an ow o z a p zen	d łuż eni Za e na 31 .12 .20 15 r.	d łuż eni Za e na 31 .12 .20 14 r.	O ki ust kre a ja s n ion an ow o bez iec ie za p zen
1.	EN EA Se is rw	bez Za iec ie p zen eń ros zcz z u mo wy kup na za y du któ ług w i pro us do kon yw ane pr zy uży ciu Ka rt Flo h tow yc	kse l in b lan We co	rle PK N O n S .A.	20 2	64	bez min ter ow o
2.	Se is EN EA rw	Za bez iec ie p zen ów le h asi um ngo wy c	kse l in b lan We co	kao asi Sp Pe Le ng . z o.o	-	49 8	źdz nik 27 ier a 2 01 5 r pa
3.	Se is EN EA rw	Za bez iec ie p zen dzi lan ie um ow y n a u e ncj i gw ara h eta prz rgo wy c	ks le i n b lan We co	U S PZ .A.	45 8	1 1 31	lipc 21 a 2 01 6 r
4.	EN EA Se is rw	lec Um eni ow a z a o kre dzi lan ie o sow e u e ncj i gw ara bez h iec iow u p zen yc kon kto h tra wy c	ks le i n b lan We co	TU iR A llia Po ls ka S.A nz	3 1 28	3 1 39	list da 20 20 16 opa r.
5.	ita l Szp dro wis kow Uz y " k En ety erg "	Za bez iec ie p zen zki życ po	ks le i n b lan We co	Sie Fin e S me ns anc p. z o. o.	4 0 29	4 7 85	ześ 30 nia 20 20 wr r.
6.	ka EN EA Lo ist g y	bez Za iec ie p zen lea sin ej um ow y gow	Śro d ki p d leg lea ają sin i o ce gow	M Lea sin Sp g . z o.o	-	36 9	21 sty ia 2 01 7 r czn
7.	EN EA Po mi ary	bez Za iec ie p zen le h ów asi um ngo wy c	kse l in b lan We co	ING Le Sp ase . z o.o	-	80	dn ia 2 19 01 5 r gru
8.	PE C O bor ni ki	bez Za iec ie p zen zki życ po	kse l in b lan lno ści We sja wi te co, ce erz y	ŚiG WF O W	1 9 65	2 1 66	20 20 23 cze rw ca r.
9.	bor ni ki PE C O	bez Za iec ie p zen zki życ po	kse l in b lan lno ści We sja wi te co, ce erz y	ŚiG WF O W	55 5	6 75	20 20 18 ma rca r.
10	En ea Wy ani tw arz e	bez Za iec ie p zen zki życ po	kse l in b lan We co	ŚiG NF O W	12 97 2	12 49 6	ześ 30 nia 20 18 wr r.
11	EN EA Wy ani tw arz e	bez Za iec ie p zen zki życ po	kse l in b lan We co	f fei ls ka Ra i -Le asi Po S.A sen ng	-	35	30 20 16 cze ca rw r.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Lp.	Na a je zw dn ki ost	Ty ł za tu bez iec ia p zen	dza bez Ro j za iec ia p zen	óre Po dm iot kt na ecz go rz ion bez iec ie ust an ow o z a p zen	d łuż Za eni e na 31 .12 .20 15 r.	d łuż Za eni e na 31 .12 .20 14 r.	ki ust kre O a ja s n ion an ow o bez iec ie za p zen
12	EN EA Wy ani tw arz e	bez Za iec ie p zen zki życ po	kse l in b lan lno daż We sja wi ści te co, ce erz y z u mo wy sp rze y le ktr ii e nej ene rg ycz	ŚiG NF O W	-	5 2 13	dn 20 ia 2 023 gru r.
13	EN EA Wy ani tw arz e	Do ja tac	kse l in b lan We co	ŚiG O NF W	-	-	list da 30 20 16 opa r.
14	EC Bi łys k MP to a	Za bez iec ie p zen kre dy tu	kse l in b lan We co	O B P S PK .A.	5 6 47	6 5 15	30 20 24 cze rw ca r.
15	EC Bi łys k MP to a	Za bez iec ie p zen kre dy tu	kse l in b lan We co	Ś ING k ląs ki S Ba .A. n	6 7 18	7 6 68	list da 12 202 6 r opa
16	łys k MP EC Bi to a	bez Za iec ie p zen zki życ po	kse l in b lan lew leż noś łu We ci z ty tu co, um ow a o pr ze na dos lne tar nia ii c iep j cza en erg	ŚiG WF O W	15 5	22 2	31 20 17 ma rca r.
17	łys k MP EC Bi to a	bez Za iec ie p zen zki życ po	kse l in b lan lew leż noś łu We ci z ty tu co, um ow a o pr ze na dos lne tar nia ii c iep j cza en erg	ŚiG WF O W	63 6	95 9	kw iet nia 30 20 17 r.
18	da ka LW Bo g n	bez Za iec ie p zen kre dy tu	łno do hu nku ba nko Pe cni sja ctw mo o rac we go, ce lno ści św dcz d da kuc wie ia eni niu się j i te rzy , o e o po eg ze	k S mB .A. an	-	-	22 ja 20 17 ma r.
19	da ka LW Bo g n	bez Za iec ie p zen zki życ po	ks le i n b lan lno ści daż We sja wi te co, ce erz y z u mo wy sp rze y ła cie p	ŚiG WF O W	21 303	-	lipc 31 a 2 024 r.
20	LW Bo da ka g n	bez Za iec ie p zen ej um ow y p rog ram ow dot j em isj i ycz ące b liga cj i o	lno dcz d da Ce ści św sja wi te ia ie o niu się erz , o en po y kuc j i egz e	Pe kao S. A.	40 0 0 00	-	dn 31 ia 2 023 gru r.
21	da ka LW Bo g n	bez Za iec ie p zen dzi len ie ow y o e um u ncj i gw ara	lno Ce ści sja wi te erz y	PK O B P S .A.	-	-	ześ 30 nia 20 21 wr r.
22	da ka LW Bo g n	bez Za iec ie p zen ej um ow y p rog ram ow dot j em isj i ycz ące b liga cj i o	Ce lno ści św dcz d da sja wi te ia ie o niu się erz y , o en po kuc j i egz e	kao Pe S. A.	30 0 00 0	-	dn ia 2 31 02 1 r gru
23	iła ME C P	bez Za iec ie p zen zki życ po	ks le i n b lan lno We ści sja wi te co, ce erz y	ŚiG WF O W	7 7 01	9 2 73	20 sie ia 2 020 rpn r.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

20. Prawa do emisji CO²

Stan na początek okresu	31.12.2015	31.12.2014
Wartość brutto	208 720	190 566
Wartość bilansowa netto	208 720	190 566

Zmiany w okresie 12 miesięcy
Nabycie	217 681	186 080
Umorzenie praw do emisji	(107 456)	(107 029)
Sprzedaż	(10 268)	(55 500)
Pozostałe zmiany	(1 156)	(5 397)

Stan na koniec okresu
Wartość brutto	307 521	208 720
Wartość bilansowa netto	307 521	208 720

21. Zapasy

	31.12.2015	31.12.2014
Materiały	313 641	306 242
Półprodukty i produkty w toku	336	744
Produkty gotowe	136 248	202
Świadectwa pochodzenia energii	195 885	205 881
Towary	11 582	10 999
Wartość brutto zapasów	657 692	524 068
Odpis aktualizujący wartość zapasów	(8 183)	(15 905)
Wartość netto zapasów	649 509	508 163

Koszty zapasów ujęte w kosztach bieżącego roku wyniosły 1 804 598 tys. zł i zostały ujęte w następujących pozycjach: 1 597 024 tys. zł w "Zużyciu materiałów i surowców oraz wartości sprzedanych towarów", 81 568 tys. zł w "Kosztach świadczeń pracowniczych", 61 484 tys. zł w "Amortyzacji", 58 923 tys. zł w "Innych usługach obcych" oraz 5 599 tys. zł w "Podatkach i opłatach". Koszty zapasów ujęte w kosztach 2014 r. wyniosły 1 817 431 tys. zł.

Na zapasach nie ustanowiono zabezpieczeń.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

22. Świadectwa pochodzenia energii

	31.12.2015	31.12.2014

Wartość netto na początek okresu	201 633	240 521
Wytworzenie we własnym zakresie	132 595	199 838
Nabycie	202 520	252 197
Umorzenie praw do emisji	(343 575)	(486 472)
Odpis aktualizujący (-)	3 580	(4 451)
Pozostałe zmiany	(676)	-
Wartość netto na koniec okresu	196 077	201 633

23. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

	31.12.2015	31.12.2014
Środki pieniężne w kasie i w banku	125 884	194 521
- środki pieniężne w kasie	103	276
- środki pieniężne w banku	125 781	194 245
Inne środki pieniężne	1 696 210	492 795
- środki pieniężne w drodze	89	-
- lokaty	1 674 692	431 837
- inne	21 429	60 958
Razem środki pieniężne i ich ekwiwalenty	1 822 094	687 316
Środki pieniężne wykazane w rachunku przepływów pieniężnych	1 822 094	687 316

Zabezpieczenia ustanowione na środkach pieniężnych zostały wykazane w nocie 19.

Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania w Grupie wyniosły na dzień 31 grudnia 2015 r. 59 262 tys. zł (na dzień 31 grudnia 2014 r. 77 335 tys. zł). Były to środki pieniężne na depozyty transakcyjne energii elektrycznej i praw do emisji CO2 , wadia i kaucje wpłacone przez dostawców oraz blokady środków pieniężnych na zabezpieczenie należytego wykonania robót.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

24. Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy

	31.12.2015	31.12.2014
Portfel inwestycyjny	215 488	391 901
Pozostałe aktywa finansowe	6 523	449
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy	222 011	392 350

Na 31 grudnia 2015 r. w ramach portfela instrumentów zarządzanego przez wyspecjalizowaną instytucję o wartości 216 826 tys. zł są aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy - bony i obligacje Skarbu Państwa o wartości 215 488 tys. zł (na 31 grudnia 2014 r. wartość księgowa portfela wynosiła 607 218 tys. zł, w tym aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy - bony i obligacje Skarbu Państwa o wartości 391 901 tys.). Ponadto w aktywach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy Grupa wykazuje wycenę kontraktów terminowych na zakup uprawnień do emisji CO2 - 6 523 tys. zł (na 31 grudnia 2014 r. wartość 449 tys. zł).

25. Kapitał własny

Stan na dzień 31.12.2015

	Liczba akcji (w sztukach)	Wartość nominalna 1 akcji	Wartość bilansowa
Seria akcji		(w złotych)
Seria "A"	295 987 473	1	295 988
Seria "B"	41 638 955	1	41 639
Seria "C"	103 816 150	1	103 816
Liczba akcji razem	441 442 578
Kapitał zakładowy razem			441 443
Kapitał zakładowy (wartość nominalna)			441 443
Kapitał z rozliczenia połączenia Kapitał zakładowy z tytułu przeszacowania o efekt			38 810
hiperinflacji			107 765
RAZEM KAPITAŁ ZAKŁADOWY			588 018
Kapitał z nadwyżki ceny emisyjnej nad wartością nominalną			3 632 464
Zyski zatrzymane			7 158 352
Kapitał rezerwowy z wyceny instrumentów zabezpieczających			3 980
Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów finansowych			814
Pozostałe kapitały			(45 883)
Udziały niekontrolujące			784 858
RAZEM KAPITAŁ WŁASNY			12 122 603

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Stan na dzień 31.12.2014

	Liczba akcji (w sztukach)	Wartość nominalna 1 akcji	Wartość bilansowa
Seria akcji		(w złotych)
Seria "A"	295 987 473	1	295 988
Seria "B"	41 638 955	1	41 639
Seria "C"	103 816 150	1	103 816
Liczba akcji razem	441 442 578
Kapitał zakładowy razem			441 443
Kapitał zakładowy (wartość nominalna)			441 443
Kapitał z rozliczenia połączenia Kapitał zakładowy z tytułu przeszacowania o efekt hiperinflacji			38 810 107 765
RAZEM KAPITAŁ ZAKŁADOWY			588 018
Kapitał z nadwyżki ceny emisyjnej nad wartością nominalną			3 632 464
Zyski zatrzymane			7 804 989
Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów finansowych			34 777
Pozostałe kapitały			(45 883)
Udziały niekontrolujące			49 648
RAZEM KAPITAŁ WŁASNY			12 064 013

W spółce Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. funkcjonuje uruchomiony w 2013 r. Program Opcji Menedżerskich. Program uruchomiono na okres 2013-2017. Wykonanie opcji jest uzależnione od spełnienia określonych kryteriów. Na dzień 31 grudnia 2015 r. spółka dokonała aktualizacji wartości Programu w związku z ograniczeniem liczby osób uprawnionych.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

26. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania

	31.12.2015	31.12.2014
Długoterminowe zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
Długoterminowe zobowiązania z tytułu dostaw i usług	-	111
Inne	16 527	3 164
Długoterminowe zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania	16 527	3 275
Krótkoterminowe zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	346 662	355 229
Zaliczki otrzymane na poczet dostaw, robót i usług	615	41 140
Zobowiązania z tytułu podatków (z wyłączeniem podatku dochodowego) i podobnych świadczeń	196 103	164 989
Zobowiązania z tytułu zakupu rzeczowych i niematerialnych aktywów trwałych	492 418	398 781
Zobowiązania z tytułu dywidend	23	23
Fundusze specjalne	518	1 289
Zobowiązania z tytułu opcji nabycia pozostałych udziałów w jednostkach zależnych	45 883	45 883
Inne	141 098	128 323
Krótkoterminowe zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania	1 223 320	1 135 657
Razem	1 239 847	1 138 932

27. Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe

	31.12.2015	31.12.2014
Kredyty bankowe	1 529 220	1 073 203
Pożyczki	35 433	31 484
Obligacje	4 368 707	1 104 961
Długoterminowe	5 933 360	2 209 648

Kredyty bankowe	5 342	4 489
Pożyczki	9 583	4 386
Obligacje	28 474	-
Krótkoterminowe	43 399	8 875
Razem	5 976 759	2 218 523

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Kredyty i pożyczki

Poniżej znajduje się krótka charakterystyka istotnych umów kredytowych i pożyczek w Grupie Kapitałowej ENEA:

ENEA S.A.

29 maja 2015 r. zawarta została kolejna umowa kredytu (Umowa C), na mocy której Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) udostępnił Emitentowi nowe finansowanie w wysokości 946 000 tys. zł lub jego równowartości w EUR. Analogicznie jak w przypadku wcześniejszych kredytów z EBI, pomiędzy ENEA S.A., EBI i ENEA Operator sp. z o.o. zawarta została Umowa o realizację Programu, która reguluje kwestie związane z zasadami realizacji Programu w części opartej o środki udostępnione przez EBI.

ENEA S.A. posiada obecnie umowy kredytowe zawarte z EBI na łączną kwotę 2 371 000 tys. zł (Umowa A 950 000 tys. zł i Umowa B 475 000 tys. zł oraz Umowa C 946 000 tys. zł).

Środki pozyskane z EBI przeznaczone są na finansowanie wieloletniego planu inwestycyjnego w celu modernizacji i rozbudowy sieci energetycznych ENEA Operator Sp. z o.o. Środki z Umowy A są w pełni wykorzystane, okres dostępności kredytu z Umowy B upłynął 31 grudnia 2015 r. natomiast z Umowy C kończy się w marcu 2017 r. Oprocentowanie kredytów może być stałe lub zmienne.

W ramach zawartych umów finansowych A i B z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym ENEA S.A. dokonała wypłaty środków z udzielonego kredytu w 4 transzach w łącznej kwocie 1 425 000 tys. zł. Waluta uruchomionego kredytu to złoty. Dla trzech transz w łącznej wysokości 1 325 000 tys. zł oprocentowanie jest zmienne oparte na stawce WIBOR dla depozytów 6-miesięcznych powiększone o marżę Banku natomiast dla jednej transzy w wysokości 100 000 tys. zł oprocentowanie jest stałe.

W trzecim kwartale 2015 r. ENEA S.A. dokonała także pierwszego uruchomienia kredytów w ramach Umowy C udzielonych przez Europejski Bank Inwestycyjny w kwocie 100 000 tys. zł. Waluta uruchomionego kredytu to złoty. Oprocentowanie jest zmienne oparte na stawce WIBOR dla depozytów 6-miesięcznych powiększone o marżę Banku. Transze będą spłacane w ratach, a ostateczna spłata nastąpi w czerwcu 2030 r.

Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Białymstoku Sp. z o.o.

Kredyt inwestycyjny w PKO BP na okres od 1 sierpnia 2012 r. do 30 czerwca 2022 r., kwota kredytu wynosi 7 819 tys. zł, zabezpieczeniem jest weksel in blanco z wystawienia kredytobiorcy wraz z deklaracją wekslową i oświadczenie o poddaniu się egzekucji z umowy weksla.

Kredyt inwestycyjny w ING na okres od 12 listopada 2013 r. do 12 listopada 2023 r., kwota kredytu wynosi 8 548 tys. zł, zabezpieczeniem jest weksel in blanco z wystawienia kredytobiorcy wraz z deklaracją wekslową i oświadczenie o poddaniu się egzekucji.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Szpital Uzdrowiskowy Energetyk Sp. z o.o.

Pożyczka w Siemens Finance Sp. z o.o. na 6 500 tys. zł od 23 września 2011 r. do 30 września 2020 r., oprocentowanie to WIBOR 1M+2,20.

ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o.

Pożyczka z NFOŚiGW - umowa zawarta z NFOŚiGW 21 maja 2010 r., ostatnia spłata raty pożyczki przypada na 20 grudnia 2023 r., pożyczka jest oprocentowana w stosunku rocznym według stałej stopy procentowej, która wynosi 6%.

Pożyczka z NFOŚiGW- umowa zawarta na okres od 1 lipca 2013 r. do 31 marca 2018 r., oprocentowanie pożyczki w skali roku wynosi WIBOR 3M+50 pkt bazowych.

Łączne zadłużenie ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. z tytułu pożyczek na 31 grudnia 2015 r. wynosi 12 972 tys. zł.

Lubelski Węgiel Bogdanka S.A.

Spółka posiada zawartą z mBank S.A. umowę o kredyt nieodnawialny w rachunku bieżącym denominowaną w PLN. Umowa została zawarta 21 maja 2014 r. i obowiązuje do 22 maja 2016 r. Kwota limitu dla udzielonego kredytu wynosi 150 000 tys. zł - limit ten na dzień sprawozdawczy nie był wykorzystywany.

W 2014 roku spółka zależna LWB - Łęczyńska Energetyka Sp. z o.o. otrzymała z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska w Lublinie pożyczkę celową przeznaczoną na finansowanie inwestycji "Budowa Stacji Uzdatniania Wody w Bogdance wraz z połączeniami technologicznymi", oprocentowanie pożyczki odpowiada wysokości 0,7 stopy redyskontowej weksli ustalanej przez RPP - jednak nie mniej niż 4% w skali roku, spłata pożyczki następuje począwszy od listopada 2015 roku w równych ratach miesięcznych. Termin płatności ostatniej raty przypada na dzień 31 marca 2024 roku. Zadłużenie na 31.12.2015 r. wynosi 21 303 tys. zł.

Obligacje

ENEA S.A. zawiera umowy dotyczące programów emisji obligacji w celu emisji obligacji na finansowanie bieżącej działalności oraz potrzeb inwestycyjnych ENEA S.A. oraz jej podmiotów zależnych.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

L.p.	Nazwa programu emisji obligacji	Data zawarcia Programu	Kwota Programu	Wartość wyemitowanych obligacji na 31.12.2015 r.	Wartość wyemitowanych obligacji na 31.12.2014 r.	Termin wykupu
1.	Umowa Programu Emisji Obligacji zawarta z PKO BP S.A., Bankiem PEKAO S.A., BZ WBK S.A., Bankiem Handlowym w Warszawie S.A.	21 czerwca 2012 r.	3 000 000	1 201 000	860 000	Jednorazowy wykup w terminach od czerwca 2020 r. do czerwca 2021 r.
2.	Umowa Programu Emisji Obligacji zawarta z Bankiem Gospodarstwa Krajowego.	15 maja 2014 r.	1 000 000	1 000 000	260 000	Wykup w ratach, ostatnia rata płatna w grudniu 2026 r.
3.	Umowa Programu Emisji Obligacji zawarta z ING Bank Śląski S.A., PKO BP S.A., Bankiem PEKAO S.A. oraz mBankiem S.A.	30 czerwca 2014 r.	5 000 000	1 500 000	-	jednorazowy wykup danej serii w lutym 2020 r. i we wrześniu 2021 r.
4.	Umowa Programu Emisji Obligacji zawarta z Bankiem Gospodarstwa Krajowego	3 grudnia 2015 r.	700 000	-	-	Wykup w ratach, ostatnia rata płatna we wrześniu 2027r.
	RAZEM		9 700 000	3 701 000	1 120 000

Umowa programowa w sprawie programu emisji obligacji do kwoty 3 000 000 tys. zł

23 lipca 2015 r. ENEA S.A. zawarła Aneks do Umowy Programu Emisji Obligacji z PKO BP S.A., Bankiem PEKAO S.A., BZ WBK S.A., Bankiem Handlowym w Warszawie S.A., który zmienił warunki cenowe finansowania dostosowując je do aktualnej sytuacji rynkowej oraz ustalił podstawę prawną emisji kolejnych serii obligacji na Ustawę o obligacjach z 15 stycznia 2015 r.

18 grudnia 2015 r. miała miejsce emisja obligacji w ramach przedmiotowego Programu w kwocie 341 000 tys. zł.

Umowa programowa w sprawie programu emisji obligacji do kwoty 1 000 000 tys. zł

1 września 2015 r. został zawarty aneks do Umowy z 15 maja 2014 r. Programu Emisji Obligacji zawartej z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, zmieniający podstawę prawną emisji kolejnych serii obligacji na Ustawę o obligacjach z 15 stycznia 2015 r. W trzecim kwartale br. miała miejsce druga emisja obligacji w ramach powyższego Programu Emisji Obligacji. Na 31 grudnia 2015 r. Program Emisji Obligacji zawarty z Bankiem Gospodarstwa Krajowego jest w całości wykorzystany.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Umowa programowa w sprawie programu emisji obligacji do kwoty 5 000 000 tys. zł

10 lutego 2015 r. przeprowadzono pierwszą emisję obligacji ENEA S.A. w ramach Umowy Programu Emisji Obligacji do kwoty 5 000 000 tys. zł. Kwota emisji wyniosła 1 000 000 tys. zł. Odsetki od obligacji będą wyliczane w oparciu o stawkę WIBOR dla depozytów 6–miesięcznych powiększoną o marżę w wysokości 0,85%. Płatność odsetek będzie następowała w cyklach półrocznych 10 sierpnia i 10 lutego każdego roku. Termin wykupu obligacji przypada na 10 lutego 2020 r. Wpływy z emisji zostaną przeznaczone na sfinansowanie wydatków inwestycyjnych zgodnych ze strategią Grupy Kapitałowej ENEA.

Obligacje te na podstawie Uchwały Nr 177/15 Zarządu Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych S.A. z 20 marca 2015 r. zostały zarejestrowane 24 marca 2015 r. w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych, a 7 maja 2015 r. zostały dopuszczone do alternatywnego systemu obrotu na Catalyst.

7 września 2015 r. został zawarty aneks nr 1 do umowy Programu Emisji Obligacji z 30 czerwca 2014 r., zawartej z ING Bank Śląski S.A., PKO BP S.A., Bankiem PEKAO S.A. oraz mBankiem S.A., zmieniający podstawę prawną emisji kolejnych serii obligacji na Ustawę o obligacjach z 15 stycznia 2015 r.

16 września 2015 r. ENEA S.A. przeprowadziła emisję obligacji 6–letnich w łącznej wysokości 500 000 tys. zł skierowaną do jednego inwestora. Oprocentowanie oparte jest o zmienną stawkę WIBOR powiększoną o marżę.

Umowa programowa w sprawie programu emisji obligacji do kwoty 700 000 tys. zł

3 grudnia 2015 r. ENEA S.A. zawarła z Bankiem Gospodarstwa Krajowego Umowę Programu Emisji Obligacji do kwoty 700 000 tys. zł. W ramach umowy ENEA S.A. może przeprowadzić wielokrotną emisję obligacji. Płatność odsetek będzie następowała w cyklach półrocznych w marcu i we wrześniu każdego roku, aż do terminu całkowitego wykupu. Wykup obligacji następował będzie w ratach po zakończeniu okresu dostępności. Termin ostatecznego wykupu obligacji przypada na wrzesień 2027 r.

Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. - spółka ma podpisane dwie umowy programowe emisji dłużnych papierów wartościowych. Obie umowy oprocentowane są zmienną stopą oprocentowania. Umowa programowa nr 1 została podpisana z Bankiem Polska Kasa Opieki S.A. 27 września 2013 r. (dotyczy 300 000 tys. zł) a jej data zakończenia to 31 grudnia 2018 r. Umowa programowa nr 2 została zawarta z Bankiem Polska Kasa Opieki S.A. oraz Bankiem Gospodarstwa Krajowego 30 czerwca 2014 r. (dotyczy emisji do 600 000 tys. zł) a jej data zakończenia to 31 grudnia 2020 r. Na dzień bilansowy w ramach umowy nr 2 pozostaje niewykorzystany limit 200 000 tys. zł (możliwość emisji kolejnych 200 000 tys. zł obligacji). Oprocentowanie obligacji oparte jest o stawkę WIBOR 3M powiększoną o stałą marżę.

Transakcje zabezpieczające

W okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2015 r. ENEA S.A. realizując politykę zarządzania ryzykiem stóp procentowych zawarła transakcje zabezpieczające ryzyko stopy procentowej (Interest Rate Swap) dla łącznej równowartości zadłużenia w kwocie 2 995 000 tys. zł. Zawarte transakcje wpływają w istotny sposób na przewidywalność strumieni wydatków i kosztów finansowych. Grupa prezentuje wycenę tych instrumentów w pozycji "Instrumenty pochodne".

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Warunki finansowania – kowenanty

Umowy finansowania przewidują konieczność spełnienia przez Spółkę i Grupę Kapitałową ENEA między innymi określonych wskaźników finansowych. Na 31 grudnia 2015 r. oraz na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupa nie naruszyła zapisów umów kredytowych, na podstawie których byłaby zobowiązana do wcześniejszej spłaty zadłużenia długoterminowego.

28. Rozliczenia dochodu z tytułu dotacji, opłat przyłączeniowych oraz pozostałe

	31.12.2015	31.12.2014
Długoterminowe
Rozliczenia międzyokresowe przychodów z tytułu dotacji	215 699	167 026
Rozliczenie przychodów z tytułu opłat przyłączeniowych	433 043	454 084
Rozliczenie międzyokresowe przychodów z tytułu usług modernizacji oświetlenia drogowego	25 940	16 247
	674 682	637 357
Krótkoterminowe
Rozliczenia międzyokresowe przychodów z tytułu dotacji	14 890	11 359
Rozliczenie przychodów z tytułu opłat przyłączeniowych	65 891	56 917
Rozliczenie międzyokresowe przychodów z tytułu usług modernizacji oświetlenia drogowego	687	1 318
Kontrakty budowlane - wycena	2 198	3 104
	83 666	72 698
Harmonogram rozliczenia międzyokresowego przychodów
	31.12.2015	31.12.2014

Do jednego roku	83 666	72 698
Od jednego do pięciu lat	142 664	129 122
Powyżej pięciu lat	532 018	508 235
	758 348	710 055

29. Instrumenty finansowe

29.1. Zasady zarządzania ryzykiem finansowym

Działalność Grupy Kapitałowej podlega następującym kategoriom ryzyka związanego z instrumentami finansowymi:

ryzyko kredytowe,
ryzyko płynności finansowej,
ryzyko towarowe,

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

ryzyko walutowe,
ryzyko stóp procentowych.

Niniejsza nota zawiera informacje o ekspozycji Grupy na każdy rodzaj ryzyka wskazanego powyżej a także opisuje cele i politykę związane z zarządzaniem ryzykiem oraz kapitałami.

Odpowiedzialność za wyznaczenie ram i zasad zarządzania ryzykiem ponosi Zarząd Jednostki Dominującej.

Zarzadzanie ryzykiem finansowym w Grupie oparte jest na sformalizowanym, zintegrowanym systemie zarządzania ryzykiem opisanym w ramach dedykowanych polityk, procedur i metodyk zarządzania ryzykiem.

Zarządzanie ryzykiem zaprojektowane jest jako proces ciągły. Grupa poddaje ryzyka ciągłej analizie z punktu widzenia oddziaływania środowiska zewnętrznego oraz zmian w swoich strukturach i działalności. Na tej podstawie podejmuje działania zmierzające do ograniczenia ryzyka lub jego transferu poza Grupę Kapitałową.

29.2. Ryzyko kredytowe

Ryzyko kredytowe jest to ryzyko poniesienia przez Grupę strat finansowych na skutek niewypełnienia przez klienta lub kontrahenta będącego stroną instrumentu finansowego swoich kontraktowych zobowiązań.

Ryzyko kredytowe wiąże się głównie ze ściągalnością należności. Główne czynniki mające wpływ na występowanie ryzyka kredytowego w przypadku Grupy to:

− duża liczba drobnych odbiorców wpływająca na wzrost kosztów kontrolowania spływu należności;
− konieczność dostarczania energii elektrycznej jednostkom budżetowym będącym w trudnej sytuacji finansowej;
− wymogi prawne regulujące zasady wstrzymywania dostaw energii elektrycznej na skutek braku płatności.

Zarząd stosuje politykę zarządzania ryzykiem kredytowym, zgodnie z którą na bieżąco monitorowana jest ekspozycja na ryzyko kredytowe oraz podejmowane działania służące jego minimalizacji. Głównym narzędziem zarządzania ryzykiem kredytowym jest analiza wiarygodności kredytowej najistotniejszych kontrahentów ENEA, na podstawie której warunki umowy z kontrahentem podlegają stosownej strukturyzacji (warunki płatności, ewentualne zabezpieczenie umowy itp.).

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Poniższa tabela przedstawia strukturę pozycji bilansowych obrazujących ekspozycję Grupy na ryzyko kredytowe:

	Wartość bilansowa	Wartość bilansowa
	31.12.2015	31.12.2014
Krótkoterminowe i długoterminowe aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności Krótkoterminowe i długoterminowe aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności	479 222 011 1 423 461	189 789 392 350 1 311 179
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Środki zgromadzone w ramach Funduszu Likwidacji	1 822 094	687 316
Kopalń	90 872	-
Ryzyko kredytowe	3 558 917	2 580 634

W Grupie Kapitałowej ryzyko kredytowe w odniesieniu do należności różni się dla poszczególnych segmentów rynku, w których Grupa operuje:

sprzedaż energii elektrycznej i usług dystrybucji klientom indywidualnym w segmencie tym występuje spora ilość należności przeterminowanych. Chociaż nie stanowią one znaczącego zagrożenia dla finansów Grupy, podjęto działania zmierzające do ich umniejszenia. Sukcesywnie prowadzone są działania zmierzające do usprawnienia procesu windykacji polegające między innymi na wypracowaniu nowych i aktualizacji dotychczas funkcjonujących instrukcji i zasad dotyczących windykacji, a także na nawiązywaniu współpracy z wyspecjalizowanymi podmiotami. Windykacja należności rozpoczyna się po 20-25 dniu po terminie płatności. Wprowadzenie jednolitych zasad windykacji, w tym windykacji miękkiej, pozwala uzyskać krótszy czas zwrotu gotówki oraz uniknąć długotrwałej i często nieskutecznej windykacji twardej, to jest egzekucji sądowej i komorniczej. Do postępowania sądowego i egzekucyjnego są przekazywane sprawy o wartości powyżej limitu opłacalności windykacji;
sprzedaż energii elektrycznej i usług dystrybucji klientom biznesowym, kluczowym i strategicznym kwoty należności przeterminowanych w tym segmencie są większe niż w przypadku indywidualnych odbiorców. Z uwagi na powyższe oraz ze względu na zdecydowanie mniejszą liczbę klientów w tych segmentach Zasady windykacji opierają się w głównej mierze na windykacji miękkiej. Czynności z zakresu windykacji miękkiej podejmowane są nie później niż po upływie 6 dni roboczych po terminie płatności i co do zasady nie trwają dłużej niż 30 dni roboczych po terminie płatności,
pozostałe należności w porównaniu z dwoma wcześniejszymi segmentami kwoty należności przeterminowanych są nieistotne.

Kluczową rolę w procesie odzyskiwania należności odgrywają pracownicy Departamentu Windykacji. Są to osoby monitorujące proces odzyskiwania długu, które w drodze kontaktu z klientem starają się odzyskać należność, której

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

termin zapłaty już minął. ENEA współpracuje także, w zakresie działań windykacyjnych z wyspecjalizowanymi podmiotami zewnętrznymi, wspierającymi Grupę w działaniach z obszaru tzw. windykacji twardej.

Grupa monitoruje na bieżąco wysokość przeterminowanych należności, dokonuje odpisów aktualizujących, w uzasadnionych przypadkach występuje z roszczeniami prawnymi.

29.3. Ryzyko utraty płynności finansowej

Ryzyko utraty płynności finansowej rozumiane jest jako ryzyko wystąpienia braku możliwości spłaty przez Grupę jej zobowiązań finansowych w dacie ich wymagalności.

Celem działań prowadzonych przez Grupę w zakresie zarządzania ryzykiem płynności jest ograniczenie do akceptowalnego poziomu prawdopodobieństwa utraty lub ograniczenia zdolności do regulowania zobowiązań. Realizacja działań z zakresu przyjętej polityki zarządzania płynnością i ryzykiem płynności zakłada zapewnienie zdolności do skutecznego reagowania na tzw. kryzysy płynności, tj. okresy znacznego zapotrzebowania na środki płynne.

W ramach przyjętej polityki zakłada się zapewnienie dostępności środków pieniężnych na poziomie pozwalającym na regulowanie zobowiązań w toku bieżącej działalności. Realizowane działania umożliwiają jednocześnie niezakłóconą kontynuację działalności w sytuacjach kryzysu płynności przez okres niezbędny do uruchomienia awaryjnego planu finansowania, którego celem jest zapewnienie uzupełnienia powstałych niedoborów.

W zakresie zarządzania płynnością Grupa koncentruje się na szczegółowej analizie kształtowania się przepływów pieniężnych rotacji należności, monitoringu rachunków bankowych . Powstałe nadwyżki finansowe Grupa lokuje w aktywa obrotowe w postaci lokat terminowych. Nadwyżki o charakterze długoterminowym przekazywane są do Portfela inwestycyjnego zarządzanego przez zewnętrzne podmioty z obszaru Asset Management. Efektywność inwestycji podlega stałemu monitorowaniu. W celu ograniczenia ryzyka płynności i zapewnienia stabilności źródeł finansowania Grupa dywersyfikuje źródła finansowania zewnętrznego oraz kierunki inwestowania nadwyżek środków pieniężnych.

ENEA S.A. koncentruje działania pomiędzy spółkami Grupy w zakresie zarządzania płynnością. W tym celu w Spółkach Podatkowej Grupy Kapitałowej ENEA wykorzystywany jest cash pooling, a także intensyfikuje realizację programów emisji obligacji wewnątrzgrupowych, dzięki czemu wzrasta efektywność wykorzystania środków pieniężnych w ramach Grupy Kapitałowej.

Stałe zarządzanie ryzykiem w wymienionych obszarach oraz pozycja rynkowa i finansowa Grupy pozwala na stwierdzenie, że ryzyko utraty płynności finansowej utrzymuje się na poziomie minimalnym.

Grupa zarządza ryzykiem płynności również poprzez utrzymywanie otwartych i niewykorzystanych linii kredytowych, których aktualna wysokość kształtuje się na poziomie 750 000 tys. zł.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Poniższa tabela przedstawia wymagalność aktywów i zapadalność zobowiązań finansowych Grupy:

31.12.2015

	bo Zo ią ia za w n łu z t tu y do i sta w ług us or az łe ost p oz a bo ią ia zo w za n	bo ią ia Zo w za n łu z t tu y lea ing s u f ina ns ow eg o	dy Kr ty e ba ko i n we b l ig j o ac e	k Po ży i cz	Śr d k i o ien ię żn i p e h ic kw iw len ty e a	Śr d k i o dz zg ro ma on e h w ram ac du Fu n szu L i kw i da j i c l ń Ko p a	le śc Na żn i z o łu ty tu do i sta w ług us or az łe ost p oz a	kty A wa f ina ns ow e ian wy ce n e w śc i rto wa dz iw j g o e p rze z k i wy n f ina ns ow y	Ins tru nty me f ina ns ow e utr zy my wa ne do inu te rm lno śc i wy ma g a	Ra ze m
ś ć b lan Wa rto i so wa	1 0 4 2 6 11	2 0 17	5 93 1 7 43	45 0 16	( ) 1 8 22 0 9 4	( ) 9 0 87 2	( ) 1 4 23 4 6 1	( ) 22 2 0 11	( ) 47 9	3 4 6 2 4 7 0
dy ko N iez nto s wa ne ły um ow ne p rze p wy ien ię żn p e	( ) 1 0 4 2 6 11	( ) 2 0 20	( ) 6 85 7 4 0 1	( ) 4 8 8 0 6	1 8 22 16 4	9 0 87 2	1 4 23 9 83	22 2 0 11	47 9	( ) 4 3 9 1 3 29
do 6 m- cy	( ) 1 0 20 19 2	( ) 5 6 9	( ) 7 9 15 2	( ) 6 18 2	1 8 22 0 9 9	-	1 3 25 73 8	21 5 5 6 2	-	2 2 57 3 0 4
6- 12 m -cy	( ) 5 26 6	( ) 44 2	( ) 7 8 9 6 9	( ) 5 63 2	-	-	8 8 03 2	6 44 9	47 9	4 65 1
lat 1-2	( ) 4 20 9	( ) 6 6 6	( ) 26 5 0 0 0	( ) 11 27 3	65	-	6 95 5	-	-	( ) 27 4 1 28
lat 2-5	( ) 5 6 28	( ) 3 43	( ) 3 5 67 87 8	( ) 18 8 4 0	-	-	2 5 4 2	-	-	( ) 3 5 9 0 14 7
lat Po j 5 wy ze	( ) 7 3 16	-	( ) 2 8 6 6 4 0 2	( ) 6 87 9	-	9 0 87 2	71 6	-	-	( ) 2 7 8 9 0 0 9

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

31.12.2014

	bo Zo ią ia w za n łu z t tu y do ług i u sta w s łe ost ora z p oz a bo ią ia zo w za n	bo Zo ią ia w za n z łu lea ing ty tu s u f ina ns ow eg o	Kr dy ba ko ty e n we b l i o ig j ac e	k Po ży i cz	bo Zo ią ia w za n f ina ns ow e ian wy ce n e w śc dz i g iw j rto wa o e i k p rze z w y n f ina ns ow y	Śr d k i o h ien ię żn i ic p e kw iw len ty e a	śc le żn i z Na o łu do ty tu sta w ług i u s or az łe ost p oz a	kty A wa f ina ns ow e ian wy ce n e w śc i rto wa dz iw j g o e p rze z i k wy n f ina ns ow y	Ins tru nty me f ina ns ow e utr zy my wa ne do inu te rm śc lno i wy ma g a	Ra ze m
ś ć b lan Wa i rto so wa	93 14 1 5	2 5 6 6	2 1 8 2 6 53	87 0 35	9 17	( ) 6 87 16 3	( ) 9 1 3 11 17	( ) 9 2 3 0 3 5	( ) 18 9 7 8 9	2 8 8 6 57
dy ko N iez nto s wa ne ły um ow ne p rze p wy ien ię żn p e	( ) 93 1 5 14	( ) 2 5 7 2	( ) 2 6 83 33 2	( ) 4 2 1 71	( ) 9 17	6 87 6 14	1 3 11 17 9	3 9 2 3 5 0	18 9 7 8 9	( ) 1 0 7 9 5 74
do 6 m- cy	( ) 9 28 23 9	( ) 93 1	( ) 6 0 21 3	( ) 4 3 9 4	( ) 9 17	6 87 6 14	1 2 9 0 19 7	9 2 3 0 3 5	18 9 7 8 9	1 5 8 9 44 8
6- 12 m -cy	-	( ) 77 7	( ) 6 27 6 3	( ) 4 3 65	-	-	24 3	-	-	( ) 41 17 5
lat 1-2	( ) 27 3 5	( ) 8 6 4	( ) 2 3 0 2 7	( ) 10 18 0	-	-	19 27 4	-	-	( ) 67 47 3
lat 2-5	-	-	( ) 11 8 97 5	( ) 18 6 10	-	-	0 73	-	-	( ) 29 5 77 7
lat Po j 5 wy ze	-	-	( ) 2 0 26 83 6	( ) 4 6 22	-	-	73 5	-	-	( ) 2 0 0 7 23 3

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

29.4. Ryzyko towarowe

Ryzyko towarowe związane jest z możliwym wystąpieniem zmian w generowanych przez Grupę przychodach/przepływach pieniężnych, w szczególności wskutek istniejącej zmienności cen towarów, a także wahań w zakresie popytu na oferowane przez ENEA produkty / usługi. Celem zarządzania ryzykiem towarowym jest utrzymanie ekspozycji na to ryzyko w akceptowalnych ramach, przy jednoczesnej optymalizacji zwrotu z ryzyka.

Specyficznym aspektem ryzyka towarowego Grupy jest fakt, iż działając jako przedsiębiorstwo energetyczne pełniące rolę sprzedawcy z urzędu ma obowiązek przedkładania do zatwierdzania taryf dla energii elektrycznej dla grup taryfowych G. Grupa kupuje energię po cenach rynkowych natomiast swoją taryfę kalkuluje w oparciu o koszty uznane przez Prezesa URE za uzasadnione oraz z uwzględnieniem marży (w obrocie) planowanych na kolejny okres taryfowy. W związku z powyższym Grupa w okresie obowiązywania taryfy ma ograniczone możliwości przenoszenia niekorzystnych dla Grupy zmian kosztów swojej działalności na końcowych odbiorców energii elektrycznej. Wniosek o korektę taryfy Grupa może złożyć do Prezesa URE tylko w przypadku drastycznego wzrostu kosztów z przyczyn od niej niezależnych.

Zarządzanie ryzykiem towarowym w zakresie cenowym zasadza się na ciągłym monitorowaniu wielkości otwartej pozycji handlowej (zarówno w obszarze zabezpieczenia wolumenu sprzedaży detalicznej, jak i w obszarze proprietary trading) oraz pomiarze - przy wykorzystaniu narzędzi opartych o koncepcję wartości narażonej na ryzyko (value at risk) - poziomu ryzyka, wynikającego z możliwych wahań cen energii elektrycznej w odniesieniu do takiej otwartej pozycji. Techniką ograniczania ryzyka jest w tym przypadku domknięcie pozycji generującej zbyt dużą (większą, niż akceptowana) wartość potencjalnej straty. Model zarządczy opiera się w tym przypadku na systemie limitów wartościowych (limitów VaR) określających maksymalną dopuszczalną wartość otwartej pozycji, będącej nośnikiem tak rozumianego ryzyka towarowego (cenowego).

Zarządzanie ryzykiem towarowym w zakresie wolumetrycznym polega na wykorzystaniu metod scenariuszowych oraz optymalizowaniu procesów planowania i kontroli działalności handlowej pozwalających w możliwie najtrafniejszy sposób oszacować przewidywane wolumeny energii elektrycznej oraz towarów powiązanych, będących przedmiotem obrotu.

Ponadto, niezależnie od powyższego, w ENEA zastosowanie znajdują zasady zarządcze określone obowiązującą w Grupie ENEA regulacją o wymiarze strategicznym (tzw. Tryb handlu hurtowego), wyznaczającą metody działania w zakresie optymalizacji pozycji handlowej ENEA, której zasadniczym celem jest minimalizacja ryzyka podjęcia działań niezgodnych z tendencją rynkową z jednoczesnym uwzględnieniu opomiarowanego w tym przypadku aspektu efektywnościowego podejmowanych działań (uzyskiwanie wyników lepszych od średniej rynkowej).

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

29.5.Ryzyko walutowe

Poniższa tabela prezentuje ekspozycję Grupy na ryzyko zmiany kursów walutowych.

31 .12 .20 15	ć b ś Wa rto i lan sow a	ś ć w w t art y m w o EU R w żo y ra na w luc ie wa (z ) fun kc lne ł j j on a	ły ka Wp w ry zy i k f na wy n % +1	lut EU R wa y ina nso wy -1%	ś ć w w t art y m w o U S D w żo y ra na w luc ie wa (z ) fun kc lne ł j j on a	ły ka Wp w ry zy i k f na wy n % +1	lut U S D wa y ina nso wy -1%	ły Łą czn y wp w r i k f na wy n % +1	ka lut y zy wa y ina nso wy -1%
kty f ina A wa nso we
Śro d ki p h e kw len ien ię żni e i ic iwa ty	1 8 22 09 4	86 70 5	86 7	( ) 86 7	-	-	-	86 7	( ) 86 7
Śro d ki z dzo h F du g rom a ne w r am ac un szu kw da l Li i cj i K ń op a	90 87 2
leż ści łu do ług Na w i z t tu sta no y us or az łe leż ści sta p ozo na no	1 4 23 46 1	12	-	-	-	-	-	-	-
fin A kty do do da stę ży wa an sow e p ne sp rze	23 98 2	-	-	-	-	-	-	-	-
kty fin ści A nia art wa an sow e w y ce ne w w o dzi k fin j ni g o we p rze z w y an sow y	22 2 0 11	-	-	-	-	-	-	-	-
kty fin do A trz ter mi wa an sow e u y my wa ne nu lno ści wy ma g a	47 9	-	-	-	-	-	-	-	-
bow f Zo ią ia ina za n nso we
dy ki i d łuż ści Kre oży ier ty, rto p cz ne p ap y wa ow e	( ) 5 9 76 9 75	-	-	-	-	-	-	-	-
bow łu do ług Zo ią nia z t tu sta w i za y us or az łe bow sta ią nia p ozo zo za	( ) 1 0 42 61 1	( ) 69 18 7	( ) 69 2	69 2	( ) 1	-	-	( ) 69 2	69 2
bow łu lea fin Zo ią nia sin z t tu za y g u an sow eg o	( ) 2 0 17	-	-	-	-	-	-	-	-
ły k p d o da kow Wp i iem t w na wy n rze p o an			17 5	( ) 17 5	-	-	-	17 5	( ) 17 5
da k 1 Po te 9 %	-	-	-	-	-	-	-	( ) 33	33
ły k p da kow Wp i iu t w na wy n o o p o an								14 2	( ) 14 2

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

31 .12 .20 14	ś ć Wa rto b lan i sow a	ś ć w w t art y m w o EU R w żo y ra na w luc ie wa (z ) fun kc j lne j ł on a	ły ka Wp w ry zy k f i na wy n % +1	lut EU R wa y ina nso wy -1%	ś ć w w t art y m w o U S D w żo y ra na w luc ie wa (z ) fun kc j lne j ł on a	ły ka Wp w ry zy k f i na wy n % +1	lut S U D wa y ina nso wy -1%	ły Łą czn y wp w r k f i na wy n % +1	ka lut y zy wa y ina nso wy -1%
kty f A ina wa nso we
Śro d ki p h e kw len ien ię żni e i ic iwa ty	68 7 3 16	52 84 8	52 8	( ) 52 8	-	-	-	52 8	( ) 52 8
leż ści łu do ług Na z t tu sta w i no y us or az łe leż ści sta p ozo na no	1 3 11 17 9	30 89 2	30 9	( ) 30 9	-	-	-	30 9	( ) 30 9
kty fin do do da A stę ży wa an sow e p ne sp rze	47 47 9	-	-	-	-	-	-	-	-
kty fin ści A nia art wa an sow e w y ce ne w w o dzi k fin j ni g o we p rze z w y an sow y	39 2 3 50	-	-	-	-	-	-	-	-
kty fin do A mi trz ter wa an sow e u my wa ne nu y lno ści wy ma g a	18 9 7 89	-	-	-	-	-	-	-	-
bow f Zo ią ia ina za n nso we
dy ki i d łuż Kre ści ty, oży ier rto p cz ne p ap y wa ow e	( ) 2 2 18 52 3	-	-	-	-	-	-	-	-
bow łu do ług Zo ią nia z t tu sta w i za y us or az łe bow sta ią nia p ozo zo za	( ) 93 1 5 14	( ) 57	( ) 1	1	-	-	-	( ) 1	1
bow łu lea fin Zo ią nia sin z t tu za y g u an sow eg o	( ) 2 5 66	-	-	-	-	-	-	-	-
bow fin ści Zo ią nia nia art za an sow e w y ce ne w w o dzi k fin j ni g o we p rze z w y an sow y	( ) 91 7	-	-	-	-	-	-	-	-
ły k p d o da kow Wp i iem t w na wy n rze p o an			83 6	( ) 83 6	-	-	-	83 6	( ) 83 6
da k 1 Po te 9 %	-	-	-	-	-	-	-	( ) 15 9	15 9
ły k p da kow Wp i iu t na o o p o an w wy n								67 7	( ) 67 7

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Ryzyko walutowe związane jest z możliwym występowaniem zmian w generowanych przez Grupę przepływach pieniężnych w skutek zmienności kursów walutowych, w których te wielkości są denominowane.

Grupa ENEA narażona jest w szczególności na ryzyko walutowe wynikające z konieczności zakupu uprawnień do emisji CO2, a także w związku z realizacją zakupów niektórych paliw (biomasa), niektórych wydatków inwestycyjnych i realizowanych umów na świadczenie usług przez kontrahentów, których ceny/koszty denominowane są w Euro. Działania zabezpieczające są realizowane w oparciu o obowiązującą w Grupie ENEA Politykę zarządzania ryzykiem walutowym i ryzykiem stopy procentowej.

Spółka Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. zawiera określone transakcje denominowane w walutach obcych. W związku z tym pojawia się ryzyko wahań kursów walut. Spółka jest narażona przede wszystkim na ryzyko zmiany kursu EUR/PLN oraz USD/PLN. W trakcie 2015 roku nie zawierano istotnych transakcji walutowych. Takie transakcje były zawierane w latach ubiegłych w związku z zakupem specjalistycznych urządzeń i maszyn, jednakże z uwagi na zakończenie zintensyfikowanego procesu inwestycyjnego, w najbliższym okresie takich transakcji się nie przewiduje. Ryzykiem tym zarządza się w ramach zatwierdzonych zasad działania przy wykorzystaniu walutowych kontraktów forward. Spółka stosuje rachunkowość zabezpieczeń przyszłych przepływów pieniężnych. Celem podejmowanych przez Spółkę działań zabezpieczających przed ryzykiem zmiany kursu EUR/PLN oraz USD/PLN jest zagwarantowanie określonego poziomu wartości złotowej przyszłych wydatków w EUR, jakie ponoszone będą w związku z pracami inwestycyjnymi, oraz zagwarantowanie określonego poziomu przyszłych wpływów w USD jakie będą otrzymywane w związku z realizowaną sprzedażą.

Na dzień sprawozdawczy Spółka nie posiadała istotnych ekspozycji walutowych. Wartość instrumentów finansowych narażonych na ryzyko walutowe wynosiła ok. 7 991 tys. zł i dotyczy zobowiązań z tytułu zakupu urządzeń oraz wartości niematerialnych.

29.6. Ryzyko stóp procentowych

Ryzyko zmiany stóp procentowych, na które eksponowana jest Grupa związane jest z zawartymi umowami kredytowymi oraz umowami programów emisji obligacji, a także z aktywami finansowymi w postaci portfela dłużnych papierów wartościowych oraz lokat bankowych. W stosunku do powyższych Grupa operuje w oparciu o oprocentowanie zmienne, kalkulowane w korelacji ze stawkami rynkowymi (międzybankowymi).

Z uwagi na obowiązujący w Grupie model aranżowania finansowania, ryzyko stopy procentowej identyfikowane jest i zarządzane (kwantyfikowane, mitygowane) na poziomie Jednostki Dominującej.

Działania zabezpieczające w obszarze stopy procentowej realizowane są w oparciu o Politykę zarządzania ryzykiem walutowym i ryzykiem stopy procentowej. Na dzień bilansowy 31 grudnia 2015 r. Grupa posiada zobowiązania z tytułu kredytów bankowych, pożyczek i dłużnych papierów wartościowych w wysokości 5 976 759 tys. zł. Wartość zadłużenia, o którym mowa powyżej została zabezpieczona w 50 % transakcjami zabezpieczających ryzyko stopy procentowej (instrumenty IRS).

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Poniższa tabela przedstawia profil podatności Grupy na ryzyko zmiany stóp procentowych poprzez prezentację aktywów i zobowiązań finansowych w podziale według zmiennych i stałych stóp procentowych:

	31.12.2015	31.12.2014
Instrumenty o stałej stopie procentowej
Aktywa finansowe	2 821 093	1 397 002
Zobowiązania finansowe	(1 141 642)	(1 031 379)
Wpływ zabezpieczenia IRS	(2 995 000)	-
Razem	(1 315 549)	365 623
Instrumenty o zmiennej stopie procentowej
Aktywa finansowe	737 824	1 183 632
Zobowiązania finansowe	(5 879 745)	(2 121 224)
Wpływ zabezpieczenia IRS	2 995 000	-
Razem	(2 146 921)	(937 592)

W ramach aktywów finansowych o stałej stopie procentowej Grupa prezentuje środki pieniężne deponowane na lokatach.

W poniższej tabeli przedstawiona została efektywna stopa procentowa dotycząca aktywów i zobowiązań, od których naliczane jest oprocentowanie według zmiennej stopy procentowej:

	31.12.2015		31.12.2014
	Średnia ważona stopa procentowa (%)	Wartość bilansowa	Średnia ważona stopa procentowa (%)	Wartość bilansowa
Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności	1,70	479	3,75	189 789
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy	1,32	222 011	4,68	392 350
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	1,95	515 334	2,45	601 493
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	5,67	(2 017)	4,31	(2 566)
Kredyty bankowe	2,31	(1 434 558)	2,97	(977 827)
Pożyczki	3,55	(45 016)	3,33	(35 870)
Obligacje	2,65	(1 403 154)	4,00	(1 104 961)
Razem		(2 146 921)		(937 592)

Efektywne stopy procentowe w tabeli powyżej są ustalane jako średnia ważona stóp procentowych.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Poniższa tabela przedstawia wpływ zmiany stopy procentowej na wynik finansowy Grupy w odniesieniu do instrumentów oprocentowych zmienną stopą procentową. Wpływ zmiany stopy procentowej na pozycję "Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe" został zaprezentowany z uwzględnieniem wpływu IRS.

	ś ć Wa rto b lan i so wa 1. 1 2. 2 0 15 3	ły ka Wp st w ry zy op y ( k f i ina wy n ns ow y o	j tow p roc en e na ) kre 2 m ies ię 1 s cy	ć b ś Wa rto lan i so wa 1. 1 2. 2 0 14 3	ły ka Wp j st tow w ry zy op y p roc en e na ( ) k f kre i ina 2 m ies ię 1 wy n ns ow y o s cy
		+ 1 p. p.	- 1 p. p.		+ 1 p. p.	- 1 p. p.
kty f A ina wa ns ow e
Śro d k i p ien ię żn e kty f do A ina inu trz te wa ns ow e u y my wa ne rm	5 15 33 4	5 15 3	( ) 5 15 3	6 0 93 1 4	6 0 15	( ) 6 0 15
lno śc i wy ma g a	47 9	5	( ) 5	18 9 7 8 9	1 8 9 8	( ) 1 8 9 8
kty f śc A ina ian i art wa ns ow e w ce n e w o y w
dz k f iw j i ina g o e p rze z w y n ns ow y	22 2 0 11	2 2 20	( ) 2 2 20	3 9 2 3 5 0	3 9 24	( ) 3 9 24
ły k p d o da ko Wp i t iem w na wy n rze p o wa n		7 3 7 8	( ) 7 3 7 8		11 83 7	( ) 11 83 7
da k 1 Po % te 9		( ) 1 4 0 2	1 4 0 2		( ) 2 2 4 9	2 2 4 9
ły k p da ko Wp i iu t w na wy n o o p o wa n		5 97 6	( ) 5 97 6		9 5 8 8	( ) 9 5 8 8
f bo ią ia ina Zo w za n ns ow e dy k d łu Kre ży i i żn ier ty, p o cz e p ap y
śc rto iow wa e	( ) 2 8 8 2 7 28	( ) 28 8 27	28 8 27	( ) 2 1 18 65 8	( ) 21 18 7	21 18 7
bo łu lea f Zo ią ia ing ina z t tu w za n y s u ns ow eg o bo f Zo ią ia ina ian w za n ns ow e w y ce n e w śc dz k f rto i g iw j i ina wa o e p rze z w y n ns ow y	( ) 2 0 17	( ) 20	20	( ) 2 5 6 6	( ) 26	26
ły k p d o da ko Wp i t iem w na wy n rze p o wa n		( ) 2 8 8 47	2 8 8 47		( ) 21 21 3	21 21 3
da k 1 Po 9 % te		8 5 4 1	( ) 8 5 4 1		03 0 4	( ) 03 0 4
ły k p da ko Wp i iu t w na wy n o o p o wa n		( ) 23 3 6 6	23 3 6 6		( ) 17 1 83	17 1 83
Ra ze m		( ) 17 3 9 0	17 3 9 0		( ) 7 5 95	7 5 95

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

29.7. Zarządzanie źródłami finansowania

Podstawowym założeniem Grupy w zakresie zarządzania źródłami finansowania jest uzyskanie optymalnej struktury pasywów w celu obniżenia kosztu finansowania działalności, zapewnienia ratingu kredytowego na poziomie inwestycyjnym i źródeł finansowania dla działalności operacyjnej i inwestycyjnej Grupy. Realizowane działania w tym zakresie zmierzają także do zapewnienia bezpieczeństwa finansowego Grupy i satysfakcjonującej wartości dla akcjonariuszy. Przy optymalizowaniu struktury pasywów poprzez stosowanie dźwigni finansowej istotne jest utrzymanie bazy kapitałowej na poziomie pozwalającym na budowanie zaufania ze strony inwestorów, kredytodawców oraz rynku. Grupa monitoruje efektywność i stabilność kapitałów przy pomocy wskaźnika zadłużenia oraz wskaźników rentowności kapitału. Celem Grupy jest zwiększanie efektywności kapitału przy jednoczesnym jego utrzymaniu na bezpiecznym poziomie.

29.8. Wartość godziwa

Poniższa tabela zawiera zestawienie wartości godziwych z wartościami bilansowymi

	31.12.2015		31.12.2014
	Wartość bilansowa	Wartość godziwa	Wartość bilansowa	Wartość godziwa
Długoterminowe aktywa finansowe dostępne do sprzedaży (udziały i akcje w jednostkach niepowiązanych)	23 982	23 982	47 479	47 479
Długoterminowe aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy	-	-	99	99
Instrumenty pochodne	844	844	-	-
Krótkoterminowe aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności	479	479	189 789	189 789
Krótkoterminowe aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy	222 011	222 011	392 251	392 251
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności	1 423 461	(*)	1 311 179	(*)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	1 822 094	1 822 094	687 316	687 316
Środki zgromadzone w ramach Funduszu Likwidacji Kopalń	90 872	90 872	-	-
Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe	5 976 759	6 015 494	2 218 523	2 241 937
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	2 017	2 017	2 566	2 566
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	1 042 611	(*)	931 514	(*)
Krótkoterminowe zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy	-	-	917	917

(*) - Wartość księgowa należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności, zobowiązań z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych zobowiązań jest zbliżona do ich wartości godziwej.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży to udziały i akcje w jednostkach niepowiązanych, w których udział w kapitale jest mniejszy niż 20%. W pozycji prezentowane są udziały w spółce PGE EJ1 Sp. z o.o. w kwocie 23 402 tys. zł., dla których nie istnieje cena rynkowa notowana na aktywnym rynku i których wartość godziwa – ze względu na wstępną fazę działalności spółki – określana jest na podstawie ponoszonego kosztu oraz inne udziały w jednostkach niepowiązanych nienotowane na aktywnym rynku (580 tys. zł).

Instrumenty pochodne obejmują wyceny transakcji zabezpieczających ryzyko stóp procentowych (Interest Rate Swap). Wartość godziwa instrumentów pochodnych określana jest poprzez wyliczenie wartości bieżącej netto w oparciu o dwie krzywe dochodowości tj. krzywą do ustalenia czynników dyskonta, oraz krzywą służącą do estymacji przyszłych stawek zmiennych stóp referencyjnych.

Krótkoterminowe aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy to portfel inwestycyjny obsługiwany przez wyspecjalizowaną firmę zajmującą się profesjonalnym zarządzaniem środkami pieniężnymi. Wartość godziwa portfela inwestycyjnego szacowana jest na podstawie notowań rynkowych.

Poniższa tabela przedstawia analizę instrumentów finansowych mierzonych w wartości godziwej, pogrupowanych według trzypoziomowej hierarchii, gdzie:

Poziom 1 - wartość godziwa oparta jest o ceny giełdowe (niekorygowane) oferowane za identyczne aktywa lub zobowiązania na aktywnych rynkach,

Poziom 2 - wartość godziwa ustalana jest na bazie wartości obserwowanych na rynku jednakże nie będących bezpośrednim kwotowaniem rynkowym (np. ustalane są przez odniesienie bezpośrednie lub pośrednie do podobnych instrumentów istniejących na rynku),

Poziom 3 - wartość godziwa ustalana jest na bazie różnych technik wyceny nie opierających się jednakże o jakiekolwiek obserwowalne dane rynkowe.

	31.12.2015
	Poziom 1	Poziom 2	Poziom 3	Razem
Instrumenty pochodne
Zabezpieczające transakcje swap na stopę
procentową	-	844	-	844
Aktywa finansowe wyceniane w wartości
godziwej przez wynik finansowy
Kontrakty typu forward	-	6 523	-	6 523
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
inne niż instrumenty pochodne	215 488	-	-	215 488
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży
Nienotowane instrumenty kapitałowe	-	-	580	580
Razem	215 488	7 367	580	223 435

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

	31.12.2014
	Poziom 1	Poziom 2	Poziom 3	Razem
Aktywa finansowe wyceniane w wartości
godziwej przez wynik finansowy
Kontrakty typu forward	-	449	-	449
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
inne niż instrumenty pochodne	391 901	-	-	391 901
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży
Notowane instrumenty kapitałowe	46 954	-	-	46 954
Nienotowane instrumenty kapitałowe	-	-	525	525
Razem	438 855	449	525	439 829
Zobowiązania finansowe wyceniane w
wartości godziwej przez wynik finansowy
Kontrakty typu forward	-	(917)	-	(917)
Razem	-	(917)	-	(917)

30. Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego

Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego - minimalne opłaty leasingowe:	31.12.2015	31.12.2014
Poniżej jednego roku	1 025	1 752
Od jednego do pięciu lat	992	814
Wartość bieżących opłat leasingowych	2 017	2 566

31. Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy

31.12.2015	31.12.2014
-	917
-	917

32. Odroczony podatek dochodowy

Zmiany stanu rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego (po uwzględnieniu kompensaty aktywa i rezerwy na poziomie Grupy) przedstawiają się w sposób następujący:

	Wartość bilansowa	Wartość bilansowa
	31.12.2015	31.12.2014

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	1 103 836	531 465
Kompensata aktywa i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego	(487 041)	(364 258)
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego po kompensacie	616 795	167 207
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	875 158	619 632
Kompensata aktywa i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego	(487 041)	(364 258)
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego po kompensacie	388 117	255 374

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego w trakcie roku (przed uwzględnieniem kompensaty), przedstawia się w sposób następujący:

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego:

	bo ią ia Zo w za n z łu ty tu św dc ń ia ze h icz p rac ow n y c	Ro l icz ie z en ho d ów p rzy c z łat op łą h iow p rzy cze n y c	Re ze rw a n a ko szt y ia um orz en św ia de ctw ho dz ia p oc en	j Do tac e	Re ze rw a n a k ła do ie, s wa n ku lty j re wa c ę ku ora z z a p do is j i p raw em C O 2	Ko szt y da ko t op o wa ne ńc ko iu p o z a ze n kre o su l icz iow roz en eg o	Wy ce na h rze czo wy c ów kty a w ły h i trw a c śc i rto wa lny h iem ia ate n r c śc i art wg w o dz iw j g o e	O dp is ktu l izu j a a ą cy f ie ina n ns ow e kty a wa łe * trw a	łe Po sta zo	ó łem Og
Sta k r ku te n n a p oc zą o	13 7 4 03	9 1 63 7	5 1 4 14	1 9 23 9	24 2 6 1	8 8 17 7	-	1 24 2	1 1 2 6 0 0	5 25 97 3
Na by ó łe k z le h ie żn c sp a y c	4 1 45	-	-	-	-	-	-	-	3 0 8 8	7 23 3
( ) bc / O ią że ie Uz ie n na n ku f i ina ns ow eg o wy n ( ) / O bc Uz ią że ie ie n na n w	6 44	( ) 3 0 97	( ) 20 71 0	( ) 2 6 5 2	4 6 45	( ) 7 3 9 8	-	6 16 8	2 8 55	( ) 19 5 45
h c ł ko h inn ity y c a w c do ho da h c c	17 7 85	-	-	-	-	-	-	-	19	17 8 0 4
Sta 2. 2 0 14 a 3 1. 1 n n w g k i 1 % sta 9 w	15 9 97 7	8 8 5 4 0	3 0 7 0 4	1 6 5 87	2 8 9 0 6	8 0 7 7 9	-	7 41 0	1 1 8 5 6 2	53 1 4 65
k r ku Sta te n n a p oc zą o	15 9 97 7	8 8 5 4 0	3 0 7 0 4	1 6 5 87	2 8 9 0 6	8 0 7 7 9	-	7 41 0	1 1 8 5 6 2	53 1 4 65
by łe k z le h Na ie ó żn c sp a y c	6 0 14 3	-	-	-	1 0 9 0	-	13 0 5 53	5 15 6	7 1 15	20 4 05 7
( ) / bc O ią że ie Uz ie n na n ku f i ina wy n ns ow eg o ( ) bc / O ią że ie Uz ie n na n w	( ) 8 67 3	( ) 0 3 11	28 4 15	( ) 1 0 63	14 17 7	3 7 73	-	28 8 12 7	63 4 26	4 9 37 11
h c ł ko h inn ity y c a w c do ho da h c c	( ) 7 3 07	-	-	-	-	-	-	-	71 0	( ) 6 5 97
Sta a 3 1. 1 2. 2 0 15 n n w g k i 1 % sta 9 w	2 0 4 1 4 0	85 43 0	45 9 8 8	1 5 5 24	47 14 3	8 4 5 5 2	13 0 5 53	3 0 0 6 93	1 8 9 8 13	1 1 03 83 6

*w tym rzeczowe aktywa trwałe, wartość firmy, inne wartości niematerialne i użytkowanie wieczyste gruntów.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego:

	h ó d Prz y c da ko t op o wa ny ńc ko iu p o z a ze n kre o su hu ko rac we g o n	l Na icz on a, iez fa ktu n a row an a da ż sp rze	ó dz R żn ice ię m y śc b lan ią i rto wa so wą śro ów da ko d k t a p o wą ły h * trw a c	Re ze rw a n a l kw da i i j c ę k ła du za ór icz g n eg o tto ne	łe Po sta zo	ó Og łem
k r ku Sta te n n a p oc zą o	0 25 4 1 1	53 3 17	37 1 3 77	-	9 2 0 9 3	65 5 15 7
by łe k z le h Na ó ie żn c sp a y c	-	-	11 4 22	-	-	11 4 22
( ) / f O bc Uz ku ią że ie ie i ina n na n wy n ns ow eg o	( ) 9 3 3 9	( ) 6 29 2	26 8 4 6	-	3 4 8 6 4	4 6 07 9
( ) / O bc h c ł ko h ią że ie Uz ie inn ity n na n w y c a w c do ho da h c c	-	-	-	-	( ) 3 0 26	( ) 3 0 26
k Sta 1. 1 2. 2 0 14 i 1 9 % a 3 sta n n w g w	9 1 9 15	47 0 25	4 0 9 6 45	-	71 0 47	6 1 9 63 2
k r ku Sta te n n a p oc zą o	9 1 9 15	47 0 25	4 0 9 6 45	-	71 0 47	6 1 9 63 2

by łe k z le h Na ó ie żn c sp a y c	-	-	17 9 07 7	6 3 18	6 13 9	19 1 5 3 4
( ) bc / ku f O Uz ią że ie ie i ina n na n wy n ns ow eg o	4 6 03	65 3	6 8 44 7	( ) 3 18	( ) 3 5 43	6 9 8 4 2
( ) bc / h c ł ko h O ią że ie Uz ie inn ity n na n w y c a w c do ho da h c c	-	-	-	-	( ) 85 0 5	( ) 85 0 5
k Sta i 1 % a 3 1. 1 2. 2 0 15 sta 9 n n w g w	9 6 5 1 8	47 67 8	65 7 1 6 9	6 0 0 0	67 7 93	87 5 15 8

*Różnice wynikają z wyceny środków trwałych do wartości godziwej oraz różnic w stawkach amortyzacji.

W Grupie nie występują nieujęte aktywa i rezerwy na podatek odroczony.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

33. Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych

	31.12.2015	31.12.2014
Programy określonych świadczeń
Odprawy emerytalne i rentowe
część długoterminowa	122 360	98 785
część krótkoterminowa	20 175	10 762
	142 535	109 547

Prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii po przejściu na emeryturę
część długoterminowa	199 127	218 809
część krótkoterminowa	8 927	8 013
	208 054	226 822
Odpis na ZFŚS dla emerytowanych pracowników
część długoterminowa	52 914	47 720
część krótkoterminowa	1 659	1 485
	54 573	49 205

Deputaty węglowe
część długoterminowa część krótkoterminowa	107 908 4 019	- -
	111 927	-

Programy określonych świadczeń razem
część długoterminowa	482 309	365 314
część krótkoterminowa	34 780	20 260
	517 089	385 574
Pozostałe długoterminowe świadczenia pracownicze
Nagrody jubileuszowe
część długoterminowa	333 636	252 778
część krótkoterminowa	38 202	22 336
	371 838	275 114
Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń i pozostałe
część długoterminowa	2 678	-
część krótkoterminowa	312 399	141 251
	315 077	141 251
Rezerwa na Program Dobrowolnych Odejść

część długoterminowa	149	-
część krótkoterminowa	12 605 12 754	84 430 84 430

Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych razem
część długoterminowa	818 772	618 092
część krótkoterminowa	397 986	268 277
	1 216 758	886 369

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Na mocy porozumienia zawartego pomiędzy reprezentantami pracowników a reprezentantami Grupy pracownikom Grupy Kapitałowej przysługują określone świadczenia z innych tytułów niż wynagrodzenie za pracę, tj.:

− wypłaty nagród jubileuszowych,
− wypłaty świadczeń emerytalno-rentowych,
− prawo do ulgowej odpłatności za energię elektryczną,
− odpis na ZFŚS,

powyższe świadczenia finansowane są w całości przez Grupę.

Obecna wartość przyszłych zobowiązań z powyższych tytułów wyznaczona została na podstawie wyceny aktuarialnej. Do obliczeń przyjęto podstawowe dane indywidualnie dla poszczególnych pracowników zatrudnionych w Grupie Kapitałowej wg stanu na 31 grudnia 2015 roku (z uwzględnieniem płci zatrudnionego), z następujących obszarów:

− wiek zatrudnionego,
− staż pracy w Grupie,
− staż pracy ogółem,
− wynagrodzenie, stanowiące podstawę wymiaru wysokości nagrody jubileuszowej i odprawy emerytalnorentowej.

Dodatkowo w analizie zastosowane zostały następujące założenia:

− prawdopodobieństwo odejść pracowników obliczono na podstawie historycznych danych dotyczących rotacji zatrudnienia w Grupie oraz danych statystycznych dotyczących odejść pracowniczych w branży,
− przyjęto wartość minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w gospodarce narodowej od 1 stycznia 2016 r. na poziomie 1 850,00 zł,
− na podstawie obwieszczeń Prezesa GUS, przyjęto przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe na poziomie 2 917,14 zł (przeciętne dla drugiego półrocza 2010 r., które zgodnie z nowelizacją ustawy o ZFŚS z 5 grudnia 2014 r. stanowić będzie podstawę naliczenia odpisu na ZFŚS w 2015 r.),
− na podstawie założeń zdefiniowanych na poziomie korporacyjnym, przyjęto wzrost przeciętego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej będącego podstawą tworzenia odpisu na ZFŚS na poziomie 20,2% w 2015 r., 5,4% w 2016 r., 6,1% w 2017 r., 6,2% w 2018 r., 6,0% w 2019 r., 5,7% w 2020 r., 5,5% w 2021 r., 5,3% w 2022 r., 5,1% w 2023 r., 4,9% w 2024 r., 4,7% w 2025 r. oraz 4,5% w pozostałym okresie prognozy,
− umieralność i prawdopodobieństwa dożycia przyjęto zgodnie z Tablicami Trwania Życia 2014 publikowanymi przez GUS, przyjęto że populacja zatrudnionych w Grupie odpowiada średniej dla Polski pod względem umieralności,
− nie obliczono oddzielnie rezerwy na odprawy rentowe; w zamian nie uwzględniono osób, które przeszły na rentę przy obliczaniu prawdopodobieństw odejść pracowników,
− przyjęto normalny tryb przechodzenia na emeryturę według szczegółowych zasad zawartych w ustawie emerytalnej, z wyjątkiem tych zatrudnionych, którzy wg informacji dostarczonych przez Grupę spełnią warunki wymagane do skorzystania z prawa do przejścia na wcześniejszą emeryturę,
− długookresowa roczna stopa wzrostu wynagrodzeń na poziomie 2,038% w 2016 r., 2,418% w 2017 r. i 2,5%

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

w następnych latach (na 31 grudnia 2014 r. na poziomie 1,0% w 2015 r., 2,038% w 2016 r., 2,418% w 2017 r. i 2,5% w następnych latach),

− stopę dyskontową do dyskontowania przyszłych wypłat świadczeń przyjęto w wysokości 2,8% (na 31 grudnia 2014 r. 2,5%),
− wartość ekwiwalentu energetycznego wypłaconego w 2015 r. przyjęto na poziomie 1 406,53 zł (na 31 grudnia 2014 r. 1 382,57 zł),
− wzrost wartości ekwiwalentu pieniężnego wypłacanego w ramach ulgowej odpłatności za energię elektryczną określono w roku 2016 na poziomie -3,2%, w roku 2017 na poziomie -1,5%, w roku 2018 wzrost o 1,7%, w roku 2019 wzrost o 4,1%, w latach 2020 do 2021 na poziomie 4,2%, w roku 2022 wzrost o 4,3%, w roku 2023 wzrost o 4,4%, w roku 2025 wzrost o 4,5%, w latach 2025-2026 wzrost o 4,6% w kolejnych latach na poziomie 2,5% (na 31 grudnia 2014 r. wzrost w roku 2015 na poziomie 1,6%, w roku 2016 wzrost o 4,0%, w roku 2017 wzrost o 4,9%, w roku 2018 wzrost o 5,9%, w latach 2019 do 2026 na poziomie 3,9%, w kolejnych latach na poziomie 2,5%).

Ponadto Grupa rozpoznaje rezerwę na deputaty węglowe.

Do ustalenia wielkości rezerw na świadczenia pracownicze zastosowano metodę prognozowanych uprawnień jednostkowych (Projected Unit Credit Method), tą samą metodę zastosowano przy analizie wrażliwości dla programów określonych świadczeń.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

2015

Zmiany w okresie 12 miesięcy do 31.12.2015	Odprawy emerytalne i rentowe	Prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii po przejściu na emeryturę	Odpis na ZFŚŚ dla emerytowanych pracowników	Deputaty węglowe	Razem
Stan na 01.01.2015	109 547	226 822	49 205	-	385 574
Zobowiązania przejęte w ramach połączenia jednostek gospodarczych Koszty ujęte w zyskach lub stratach, w	28 597	-	300	106 739	135 636
tym:	7 133	8 663	1 158	915	17 869
koszty bieżącego zatrudnienia	6 808	5 553	1 521	127	14 009
koszty przeszłego zatrudnienia	(2 085)	(2 109)	(1 502)	-	(5 696)
koszty odsetek	2 410	5 219	1 139	788	9 556
Koszty ujęte w innych składnikach całkowitego dochodu, w tym:	8 208	(17 531)	5 968	4 389	1 034
zyski/straty aktuarialne netto na skutek zmian założen finansowych	(2 872)	(38 640)	688	4 509	(36 315)
zyski/straty aktuarialne netto na skutek zmian założen demograficznych zyski/straty aktuarialne netto na skutek	919	6 224	1 643	(85)	8 701
korekt założonych ex-post	10 161	14 885	3 637	(35)	28 648
Zmniejszone zobowiązania z tytulu wypłat świadczeń (wartość ujemna)	(4 238)	(7 003)	(1 207)	(116)	(12 564)
Inne zmniejszenia	(6 712)	(2 897)	(851)	-	(10 460)
Razem zmiany	32 988	(18 768)	5 368	111 927	131 515
Stan na 31.12.2015	142 535	208 054	54 573	111 927	517 089

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Zmiany w okresie 12 miesięcy do 31.12.2014	Odprawy emerytalne i rentowe	Prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii po przejściu na emeryturę	Odpis na ZFŚŚ dla emerytowanych pracowników	Razem
Stan na 01.01.2014	81 342	182 947	30 826	295 115
Zobowiązania przejęte w ramach połączenia jednostek gospodarczych	4 847	-	1 351	6 198
Koszty ujęte w zyskach lub stratach, w tym:	(477)	4 376	5 206	9 105
koszty bieżącego zatrudnienia	3 603	3 259	898	7 760
koszty przeszłego zatrudnienia	(7 010)	(5 967)	2 944	(10 033)
koszty odsetek	2 930	7 084	1 364	11 378
Koszty ujęte w innych składnikach całkowitego dochodu, w tym:	33 571	48 569	13 216	95 356
zyski/straty aktuarialne netto na skutek zmian założen finansowych	19 140	38 255	10 062	67 457
zyski/straty aktuarialne netto na skutek zmian założen demograficznych	227	1 408	333	1 968
zyski/straty aktuarialne netto na skutek korekt założonych ex-post	14 204	8 906	2 821	25 931
Zmniejszone zobowiązania z tytulu wypłat świadczeń (wartość ujemna)	(8 275)	(8 367)	(1 165)	(17 807)
Inne zmniejszenia	(1 461)	(703)	(229)	(2 393)
Razem zmiany	28 205	43 875	18 379	90 459
Stan na 31.12.2014	109 547	226 822	49 205	385 574

Analiza wrażliwości dla programów określonych świadczeń

Poniżej analiza wrażliwości dla obszarów: obrót, dystrybucja, wytwarzanie oraz pozostała działalność:

Programy określonych swiadczeń:	wysokość zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń
	+ 1 pp	- 1 pp
Stopa dyskonta	(49 273)	62 310
Stopa przewidywanego wzrostu wynagrodzeń	23 627	(19 493)
Średni wzrost wartości ekwiwalentu pieniężnego dla ulgowej odpłatności za energię elektryczną	34 949	(27 917)

Wpływ zmiany założenia aktuarialnego na

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Poniżej analiza wrażliwości dla obszaru wydobycia:

Programy określonych swiadczeń:	Wpływ zmiany założenia aktuarialnego na wysokość zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń
	+ 1 pp	- 1 pp
Stopa dyskonta	(17 984)	22 897
Stopa przewidywanego wzrostu wynagrodzeń	2 314	(1 799)
Wzrost podstawy dla deputatów węglowych	21 058	(15 665)

Zapadalność zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń

Poniżej zapadalność zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń dla obszarów: obrót, dystrybucja, wytwarzanie oraz pozostała działaność:

Średni ważony okres obowiązywania zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń (w latach)	31.12.2015	31.12.2014
Odprawy emerytalne i rentowe	16,0	16,5
Prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii po przejściu na emeryturę	16,0	16,3
Odpis na ZFŚS dla emerytowanych pracowników	17,4	17,5

Poniżej zapadalność zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń dla obszaru wydobycia:

Średni ważony okres obowiązywania zobowiązania z tytułu programów określonych świadczeń (w latach)	31.12.2015
Odprawy emerytalne i rentowe	10,0
Deputaty węglowe	18,0

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Inne długoterminowe świadczenia pracownicze – nagrody jubileuszowe

	31.12.2015	31.12.2014

Wartość na początek okresu	275 114	235 199
Zobowiązania przejęte w ramach połączenia jednostek gospodarczych	82 438	15 299
Zmiany w okresie 12 miesięcy do końca okresu sprawozdawczego
Koszty ujęte w zysku/stracie bieżącego okresu, w tym:	46 606	54 096
- koszty bieżącego zatrudnienia	20 412	12 804
- koszty przeszłego zatrudnienia	(3 849)	(14 517)
- (zyski)/straty aktuarialne netto powstałe na skutek korekty założeń ex-post - (zyski)/straty aktuarialne netto powstałe na skutek zmian założeń	26 794	11 439
demograficznych - (zyski)/straty aktuarialne netto powstałe na skutek zmian założeń	904	280
finansowych	(4 120)	35 462
- koszty odsetek	6 465	8 628
Zmniejszenie zobowiązania z tytułu wypłaconych świadczeń	(16 540)	(25 839)
Inne zmiany	(15 780)	(3 641)
Razem zmiany	96 724	39 915
Wartość na koniec okresu	371 838	275 114

Rezerwa na Program Dobrowolnych Odejść

ENEA S.A.

10 grudnia 2014 r. Zarząd ENEA S.A. podjął uchwałę o uruchomieniu Programu Dobrowolnych Odejść (Program). Do Programu mogli przystąpić Pracownicy:

zatrudnieni na podstawie umowy o pracę bez względu, na rodzaj umowy i charakter wykonywanej pracy;
nie byli w okresie wypowiedzenia oraz nie zawarli porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę poza Programem z datą obowiązywania umowy w przyszłości;
nie byli zatrudnieni na podstawie jakiejkolwiek umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w innej spółce Grupy Kapitałowej ENEA oraz
należeli do jednej z poniższych grup:

Pracownicy, którzy:

Grupa I Pracownicy, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny do 31 grudnia 2014 r. i nie rozwiązali umowy o pracę z tytułu przejścia na emeryturę lub nabędą uprawnienia emerytalne z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego do 31 grudnia 2015 r.;
Grupa II Pracownicy, którym do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego brakowało do 3 lat włącznie, licząc po dniu 31 grudnia 2015 r.;
Grupa III Pracownicy, którzy nabędą uprawnienia emerytalne po 31 grudnia 2018 r.

Program obowiązywał od 15 grudnia 2014 r. do 30 czerwca 2015 r.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

ENEA Centrum Sp. z o.o.

Uchwałą Nr 187 z 22 grudnia 2015 r. Zarząd ENEA Centrum Sp. z o.o. podjął decyzję o uruchomieniu kolejnego Programu Dobrowolnych Odejść w Spółce z okresem obowiązywania od dnia 28 grudnia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. w transzach kwartalnych, których uruchamianie jest możliwe na podstawie stosownych uchwał Zarządu ENEA Centrum Sp. z o.o. Pierwsza transza Programu obowiązuje od dnia 15 lutego 2016 r. do dnia 29 lutego 2016 r. Decyzję dla pierwszej transzy Programu, Pracodawca podejmuje w okresie od dnia 1 marca 2016 r. do dnia 31 marca 2016r.

34. Rezerwy na pozostałe zobowiązania i inne obciążenia

Rezerwa na zobowiązania i inne obciążenia razem w podziale na część długo- i krótkoterminową

	31.12.2015	31.12.2014
Długoterminowe	625 388	464 720
Krótkoterminowe	567 556	304 374
Stan na dzień bilansowy	1 192 944	769 094

Zmiana stanu rezerw na zobowiązania i inne obciążenia

za okres kończący się 31.12.2015

	Rezerwa na bezumowne korzystanie z gruntów	Rezerwa na inne zgłoszone roszczenia	Rezerwa na rekultywację składowiska	Rezerwa na świadectwa pochodzenia energii	Rezerwa na zakup praw do emisji CO2	Likwidacja zakładu górniczego	Pozostałe	Razem
Stan na początek okresu	172 854	27 362	57 551	164 878	105 758	-	240 691	769 094
Nabycie spółek zależnych	-	26 014	5 738	2 202	-	115 744	50 309	200 007
Odwrócenie dyskonta i zmiana stopy dyskontowej Zwiększenie istniejących	(2 266) 29 819	- 10 671	(8 540) 660	- 227 768	- 193 412	850 7 847	- 45 470	(9 956) 515 647
rezerw
Wykorzystanie rezerw	(462)	(2)	-	(144 470)	(105 668)	-	(10 819)	(261 421)
Rozwiązanie niewykorzystanej rezerwy	(10 516)	(3 589)	-	(354)	(468)	-	(5 500)	(20 427)
Stan na koniec okresu	189 429	60 456	55 409	250 024	193 034	124 441	320 151	1 192 944

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

za okres kończący się 31.12.2014

Stan na początek okresu 186 916 22 071 30 464 394 274 643 105 149 226 239 Odwrócenie dyskonta i zmiana stopy (7 619) - 2 527 - - - - dyskontowej Zwiększenie istniejących 12 871 6 452 24 724 - 413 403 106 678 23 488 rezerw Wykorzystanie rezerw (7 993) - (164) - (522 772) (105 149) (6 377) Rozwiązanie niewykorzystanej (11 321) (1 161) - (394) (396) (920) (2 659) rezerwy Stan na koniec okresu 172 854 27 362 57 551 - 164 878 105 758 240 691	Rezerwa na bezumowne korzystanie z gruntów	Rezerwa na inne zgłoszone roszczenia	Rezerwa na rekultywację składowiska	Rezerwa na opłatę za korzystanie ze środowiska	Rezerwa na świadectwa pochodzenia energii	Rezerwa na zakup praw do emisji CO2	Pozostałe	Razem
								845 876
								(5 092)
								587 616
								(642 455)
								(16 851)
								769 094

Rezerwy na zobowiązania wycenia się w uzasadnionej, wiarygodnie oszacowanej wartości. Imiennie tworzone są rezerwy na przewidywane straty związane z sądowym powództwem zgłoszonym przeciwko Grupie. Kwota, na którą tworzona jest rezerwa stanowi najbardziej właściwy szacunek nakładów niezbędnych do wypełnienia roszczenia. Koszt ich utworzenia ujmowany jest w pozostałych kosztach operacyjnych. Opis istotnych roszczeń oraz zobowiązania warunkowe z tego tytułu zostały przedstawione w notach 50.2, 50.5 i 50.6

Rezerwy na zobowiązania i inne obciążenia obejmują głównie:

Rezerwa na bezumowne korzystanie z gruntów

Rezerwa na roszczenia osób władających nieruchomościami z tytułu bezumownego korzystania z gruntu.

Szacowanie rezerwy na roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości odbywa się z zastosowaniem podejścia tzw. etapowości i wag, tj. prawdopodobieństwa przegrania sporu i konieczności spełnienia roszczenia. Rozmiar zasądzonych odszkodowań z tytułu roszczeń z bezumownego korzystania z nieruchomości może być dla Grupy znaczący z uwagi na liczbę przedmiotowych nieruchomości, jednak Grupa nie jest w stanie oszacować maksymalnej kwoty odszkodowań. Grupa Kapitałowa ENEA, m.in. w związku z planowaną ustawą o korytarzach przesyłowych oszacowała i uwzględniła w wysokości utworzonej rezerwy również odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, na których posadowiony jest majątek sieciowy (linie elektroenergetyczne), co do których na dzień sprawozdawczy nie zostały przedstawione jeszcze żadne roszczenia.

Rezerwa na rekultywację składowiska

Grupa po zapełnieniu lub zamknięciu składowiska żużla i popiołu ma obowiązek dokonania rekultywacji terenu. Ze względu na fakt, iż Grupa posiada duże, niezapełnione obszary składowiska, przewidywany termin rekultywacji będzie miał miejsce w 2060 r. Przyszłe oszacowane koszty rekultywacji składowiska zostały zdyskontowane do wartości bieżącej przy użyciu stopy dyskontowej w wysokości 2,80% (na dzień 31 grudnia 2014 r. – 2,50%). Wartość rezerwy na dzień 31 grudnia 2015 r. wyniosła 55 409 tys. zł (na dzień 31 grudnia 2014 r. 57 551 tys. zł).

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Rezerwa na zakup praw do emisji CO²

Na dzień 31 grudnia 2015 r. wartość rezerwy dotyczącej praw do emisji CO2 wyniosła 193 034 tys. zł (na dzień 31 grudnia 2014 r. 105 758 tys. zł).

Rezerwa na likwidację zakładu górniczego

Grupa tworzy rezerwę na koszty likwidacji zakładu górniczego, do których poniesienia jest zobligowana istniejącymi przepisami prawa. Główne założenia wykorzystywane przy ustalaniu kosztów z tytułu likwidacji zakładu górniczego zawierają założenia odnośnie do okresu żywotności kopalni, przewidywanej inflacji oraz długoterminowych stóp dyskontowych. Wyliczona wysokość kosztów likwidacji zakładu górniczego na dzień 31 grudnia 2015 roku wynosi: 124 441 tys. zł.

Pozostałe rezerwy

Pozostałe rezerwy dotyczą głównie:

potencjalnych zobowiązań związanych z majątkiem sieciowym wynikających z różnic w interpretacjach przepisów 129 197 tys. zł (na dzień 31 grudnia 2014 r. 109 563 tys. zł),
kosztów korzystania z gruntów leśnych będących w zarządzie Lasów Państwowych 112 680 tys. zł (na dzień 31 grudnia 2014 r. 115 921 tys. zł),
podatku od nieruchomości w spółce Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. 23 881 tys. zł wykazana kwota stanowi rezerwę na podatek od nieruchomości. Spółka, sporządzając deklaracje z tytułu podatku od nieruchomości nie uwzględnia (podobnie jak inne spółki górnicze w Polsce) dla potrzeb kalkulacji tego podatku wartości podziemnych wyrobisk górniczych, ani też wartości wyposażenia, które się w nich znajduje. Ze stanowiska Trybunału Konstytucyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 13 września 2011 roku, a następnie potwierdzonego w orzeczeniach sądów administracyjnych wynika, że nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podziemne wyrobisko górnicze rozumiane jako pusta przestrzeń w górotworze, powstała na skutek prowadzenia robót górniczych. Jednocześnie w wyroku tym Trybunał Konstytucyjny nie wykluczył, że w podziemnych wyrobiskach górniczych mogą znajdować się obiekty będące budowlami w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, które mogą podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W przypadku ustalenia, że w podziemnych wyrobiskach górniczych znajdują się obiekty stanowiące budowle w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przy ustalaniu podstawy opodatkowania, nie może być zaliczana do tej podstawy wartość robót polegających na wykonaniu podziemnego wyrobiska górniczego. Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie rozstrzygnął jednak w sposób jednoznaczny i ostateczny kwestii, jakie elementy wyposażenia podziemnych wyrobisk górniczych stanowią przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jak również do chwili obecnej brak jest jednolitego stanowiska w tym zakresie orzecznictwa sądów administracyjnych,
roszczeń ZUS z tytułu składki wypadkowej w spółce Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. 18 727 tys. zł ustalona przez ZUS na podstawie przedłożonych przez Spółkę dokumentów ZUS IWA (Informacja o danych do ustalenia składki na ubezpieczenie wypadkowe) oraz korekty dokumentu ZUS IWA za 2012 rok wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe za okres rozliczeniowy od dnia 01.04.2013 do dnia

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

31.03.2014 wynosiła 3,09 %, natomiast za okres rozliczeniowy od 01.04.2014 do 31.03.2015 wynosiła 2,70 %. Decyzją Nr 7/2014 z dnia 18 czerwca 2014 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie dokonał ustalenia wobec Jednostki Dominującej wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Organ ten - po uwzględnieniu korekt ZUS IWA za lata 2011, 2012 (dokonanych z urzędu), za okres rozliczeniowy od dnia 01.04.2013 do dnia 31.03.2014 ustalił wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe w wysokości 3,47 %, natomiast za okres rozliczeniowy od 01.04.2014 do 31.03.2015 w wysokości 3,09 %. Ponadto, w powyższej decyzji na podstawie art. 34 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ZUS ustalił względem Jednostki Dominującej stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe za lata składkowe od 01.04.2013 r. do 31.03.2014 oraz od 01.04.2014 r. do 31.03.2015 r. w podwyższonej o 50 % wysokości, tj. za rok składkowy 01.04.2013 r. do 31.03.2014 r. w wysokości 5,21% zaś za rok składkowy od 01.04.2014 r. do 31.03.2015 r. w wysokości 4,64 % . Od powyższej decyzji Jednostka Dominująca w dniu 25 lipca 2014 roku złożyła odwołanie do Sądu Okręgowego w Lublinie wnosząc o uchylenie tej decyzji i umorzenie postepowania, ewentualnie o zmianę przez Sąd zaskarżonej decyzji i orzeczenie, że Jednostka Dominująca nie jest zobowiązana do opłacenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe w podwyższonej o 50% wysokości oraz o orzeczenie, że w powyższych latach składkowych stopa procentowa tej składki powinna wynosić odpowiednio 3,09 % oraz 2,7%, postępowanie sądowe w toku,

usuwania szkód górniczych 8 497 tys. zł - z uwagi na potrzebę usunięcia szkód górniczych Grupa tworzy rezerwę na szkody górnicze. Kwota ta dotyczy przede wszystkim planowanych kosztów jakie będą musiały być poniesione w związku z naprawą uszkodzonych linii energetycznych, wykupem zabudowanych nieruchomości (na których pojawiły się szkody) oraz rekompensatami za szkody w gruntach rolnych.

	31.12.2015	31.12.2014
Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej	5 730 791	6 220 527
Przychody ze sprzedaży usług dystrybucyjnych	2 964 470	2 860 165
Przychody ze sprzedaży towarów i materiałów	85 341	107 626
Przychody ze sprzedaży pozostałych produktów i usług	146 257	111 509
Przychody z tytułu świadectw pochodzenia	15 823	47 076
Przychody ze sprzedaży praw do emisji CO2	-	32 936
Rekompensata na pokrycie kosztów osieroconych	293 147	257 508
Przychody ze sprzedaży energii cieplnej	275 118	212 961
Przychody ze sprzedaży węgla	219 548	-
Przychody ze sprzedaży gazu	117 897	5 087
Razem przychody ze sprzedaży netto	9 848 392	9 855 395

35. Przychody ze sprzedaży netto

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

36. Koszty według rodzaju

	31.12.2015	31.12.2014
Amortyzacja	(790 375)	(728 408)
Koszty świadczeń pracowniczych	(989 489)	(948 872)
- wynagrodzenia	(723 197)	(718 901)
- ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia	(266 292)	(229 971)
Zużycie materiałów i surowców oraz wartość sprzedanych towarów i materiałów	(1 791 115)	(1 821 196)
- zużycie materiałów i energii	(1 575 626)	(1 607 937)
- wartość sprzedanych towarów i materiałów	(102 281)	(208 745)
- koszty zakupu gazu	(113 208)	(4 514)
Wartość zakupionej energii i gazu na potrzeby sprzedaży	(3 282 923)	(3 835 730)
Usługi obce	(1 192 707)	(1 046 916)
- usługi przesyłowe	(769 503)	(710 577)
- inne usługi obce	(423 204)	(336 339)
Podatki i opłaty	(290 201)	(268 934)
Łączne koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów, sprzedaży i marketingu oraz koszty ogólnego zarządu	(8 336 810)	(8 650 056)

37. Koszty świadczeń pracowniczych

	31.12.2015	31.12.2014
Koszty wynagrodzeń	(723 197)	(718 901)
- bieżące wynagrodzenia	(659 269)	(679 497)
- nagrody jubileuszowe	(50 420)	(25 192)
- odprawy emerytalne i rentowe	(9 364)	1 054
- inne	(4 144)	(15 266)
Koszty ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń	(266 292)	(229 971)
- ZUS	(154 480)	(133 620)
- odpis na ZFŚS	(27 647)	(30 639)
- inne świadczenia społeczne	(59 491)	(43 034)
- pozostałe świadczenia po okresie zatrudnienia	(12 016)	(11 198)
- inne	(12 658)	(11 480)
Razem	(989 489)	(948 872)

Gwarancje zatrudnienia

Na mocy porozumienia zawartego pomiędzy Spółką a związkami zawodowymi przyznano określone gwarancje zatrudnienia dla pracowników zatrudnionych w Spółce przed dniem 29 czerwca 2007 r., które wygasają 31 grudnia 2018 r.

Ponadto, obowiązywanie postanowień powyższego porozumienia przedłużono w stosunku do pracowników, którym w chwili wygaśnięcia gwarancji będzie brakować nie więcej niż cztery lata do spełnienia przesłanek uprawniających

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

ich do nabycia prawa do emerytury. Oznacza to, że pracodawca w przypadku niedotrzymania gwarancji nie może wypowiedzieć umowy o pracę bez konieczności wypłaty dodatkowej odprawy pracownikowi, któremu w momencie upływu gwarancji zatrudnienia brakuje nie więcej niż cztery lata do osiągnięcia wieku emerytalnego.

Gwarancje zatrudnienia oznaczają, że w razie rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę ENEA S.A. będzie zobowiązana do zapłaty na rzecz pracownika kwoty stanowiącej iloczyn wynagrodzenia miesięcznego oraz okresu pozostającego do końca obowiązywania gwarancji.

Na mocy umowy społecznej zawartej w dniu 10 sierpnia 2007 r. pomiędzy ENEA Wytwarzanie S.A. a organizacjami związkowymi pracownikom zatrudnionym w ENEA Wytwarzanie S.A. na dzień wejścia w życie umowy przedłużono gwarancje zatrudnienia na kolejne 11 lat tj. do dnia 30 stycznia 2019 r.

38. Pozostałe przychody i koszty operacyjne

Pozostałe przychody operacyjne

	31.12.2015	31.12.2014
Rozwiązanie rezerw na roszczenia o odszkodowanie	3 834	15 756
Rozwiązanie pozostałych rezerw	11 083	1 061
Zwrot kosztów przez ubezpieczyciela	11 503	14 951
Rozliczenie dochodu z tytułu dotacji i opłat przyłączeniowych	12 603	11 787
Odszkodowania, kary, grzywny	7 486	15 052
Odwrócenie niewykorzystanych odpisów aktualizujących	8 856	8 015
Nieodpłatnie otrzymane rzeczowe aktywa trwałe	11 761	17 994
Inne pozostałe przychody operacyjne	31 976	30 450
Razem	99 102	115 066

Pozostałe koszty operacyjne

	31.12.2015	31.12.2014
Utworzenie rezerw na roszczenia o odszkodowanie	(34 511)	(3 349)
Utworzenie pozostałych rezerw	(32 063)	(13 536)
Odpis aktualizujący wartość należności	(14 416)	(17 503)
Odpisanie należności nieściągalnych	(31 602)	(14 879)
Odpis aktualizujący wartość zapasów	-	(3 623)
Koszty postępowań sądowych	(5 155)	(706)
Koszty związków zawodowych	(1 105)	(1 420)
Odszkodowanie za bezumowne korzystanie z gruntów	(2 297)	(4 051)
Rozliczenie powiązania istniejącego przed przejęciem	(94 000)	-
Inne pozostałe koszty operacyjne	(46 891)	(38 687)
Razem	(262 040)	(97 754)

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

39. Przychody finansowe

	31.12.2015	31.12.2014
Przychody z tytułu odsetek	50 311	67 646
- rachunki i lokaty bankowe	26 588	30 343
- pozostałe pożyczki i należności	22 671	17 834
- pozostałe	1 052	19 469
Różnice kursowe	1 733	601
- różnice kursowe zrealizowane-operacje zabezpieczające	283	318
- różnice kursowe niezrealizowane-operacje zabezpieczające	(193)	275
- pozostałe różnice kursowe	1 643	8
Zmiana wartości godziwej instrumentów finansowych	6 914	9 043
Przeklasyfikowanie wyceny wartości aktywów dostępnych do sprzedaży do zysków i strat	12 854	-
Inne przychody finansowe	12 685	3 888
Razem	84 497	81 178

40. Koszty finansowe

	31.12.2015	31.12.2014
Koszty odsetek	(53 444)	(39 426)
- koszty odsetek z tytułu kredytów i pożyczek	(24 644)	(24 405)
- koszty odsetek od obligacji	(22 540)	(2 619)
- koszty leasingu finansowego	(118)	(248)
- inne odsetki	(6 142)	(12 154)
Różnice kursowe	(121)	(499)
- różnice kursowe od kredytów i pożyczek	-	(748)
- różnice kursowe zrealizowane-operacje zabezpieczające	-	184
- różnice kursowe niezrealizowane-operacje zabezpieczające	-	(662)
- pozostałe różnice kursowe	(121)	727
Koszt dyskonta zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych i rezerw	(17 317)	(50 883)
Zmiana wartości godziwej instrumentów finansowych	(8 629)	(140)
Koszty niewykorzystanych obligacji	-	(25 422)
Inne koszty finansowe	(2 240)	(9 113)
Razem	(81 751)	(125 483)

41. Podatek dochodowy

	31.12.2015	31.12.2014
podatek bieżący	(294 969)	(168 356)
podatek odroczony	305 069	(65 624)
Podatek dochodowy	10 100	(233 980)

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Podatek dochodowy od zysku przed opodatkowaniem brutto Grupy różni się w następujący sposób od teoretycznej kwoty, którą uzyskano by stosując nominalną stawkę podatku mającą zastosowanie do zysków konsolidowanych spółek:

	31.12.2015	31.12.2014
(Strata)/zysk przed opodatkowaniem	(408 978)	1 143 102
Podatek wyliczony według stawki 19%	77 706	(217 189)
Koszty nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów (różnice trwałe * 19%)	(58 850)	(10 640)
Dochody niepodlegające opodatkowaniu (różnice trwałe * 19%)	5 096	(108)
Inne * 19%	(13 852)	(6 043)
Obciążenie wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego	10 100	(233 980)

Podatkowa grupa kapitałowa

18 września 2013 r. Spółka zawarła umowę podatkowej grupy kapitałowej, która na okres 3 lat począwszy od 2014 r. wiąże 9 spółek Grupy Kapitałowej ENEA: ENEA S.A., ENEA Operator Sp. z o.o., ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o., ENEA Centrum Sp. z o.o., ENEA Oświetlenie Sp. z o.o., ENEA Trading Sp. z o.o., ENEA Serwis Sp. z o.o., ENEA Pomiary Sp. z o.o. oraz ENEA Logistyka Sp. z o.o. Spółką reprezentującą podatkową grupę kapitałową jest ENEA S.A.

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych traktuje podatkową grupę kapitałową jako odrębnego podatnika podatku dochodowego (CIT), co oznacza, że spółki wchodzące w skład podatkowej grupy kapitałowej tracą odrębną podmiotowość dla celów podatku CIT a podmiotowość tę zyskuje podatkowa grupa kapitałowa jako całość.

Przedmiotem opodatkowania jest dochód ustalony od łącznego dochodu grupy, obliczonego jako nadwyżka sumy dochodów wszystkich spółek tworzących grupę nad sumą ich strat. Odrębność podmiotowa podatkowej grupy kapitałowej istnieje wyłącznie na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych. Nie należy jej utożsamiać z odrębną podmiotowością prawną. Nie przenosi się ona również na grunt innych podatków, w szczególności każda ze spółek tworzących podatkową grupę kapitałową jest odrębnym podatnikiem podatku VAT, podatku od czynności cywilnoprawnych, podatku od nieruchomości a także płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych.

Spółki tworzące podatkową grupę kapitałową muszą spełnić szereg wymogów, obejmujących między innymi: odpowiedni poziom kapitałów, udział spółki dominującej w kapitałach spółek tworzących PGK na poziomie minimum 95%, brak powiązań kapitałowych między spółkami zależnymi, brak zaległości podatkowych, osiągnięcie udziału dochodu w przychodach na poziomie przynajmniej 3% (liczonego dla całej podatkowej grupy kapitałowej) oraz zawieranie transakcji z podmiotami spoza podatkowej grupy kapitałowej wyłącznie na warunkach rynkowych. Naruszenie powyższych wymogów będzie oznaczać rozwiązanie podatkowej grupy kapitałowej i utratę przez nią statusu podatnika. Od momentu rozwiązania każda ze spółek wchodzących w skład podatkowej grupy kapitałowej staje się samodzielnym podatnikiem dla podatku CIT.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

42. Dywidenda

Decyzję o pokryciu straty ENEA S.A. za bieżący rok obrotowy podejmą akcjonariusze na Zwyczajnym Walnym Zgromadzeniu w 2016 r. Zarząd zaproponuje pokryć stratę netto z zysku wypracowanego w latach przyszłych. 30 czerwca 2015 r. Zwyczajne Walne Zgromadzenie ENEA S.A. podjęło uchwałę nr 7 w sprawie podziału zysku netto za rok obrotowy obejmujący okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r., zgodnie z którą na wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy przeznaczono kwotę 207 478 tys. zł. Dywidenda na jedną akcję wyniosła 0,47 zł (wypłacona w 2014 r. dywidenda za rok obrotowy 2013 wyniosła 251 622 tys. zł, tj. 0,57 zł na akcję). Do dnia bilansowego dywidenda została wypłacona akcjonariuszom.

43. Zysk na akcję

	01.01.2015-31.12.2015	01.01.2014-31.12.2014
(Strata)/zysk netto przypadający na akcjonariuszy Jednostki Dominującej	(434 857)	908 319
Średnioważona liczba akcji zwykłych	441 442 578	441 442 578
(Strata)/zysk netto na akcję (w zł na jedną akcję)	(0,99)	2,06
(Strata)/zysk rozwodniony na akcję (w zł na jedną akcję)	(0,99)	2,06

44. Transakcje z podmiotami powiązanymi

Spółki Grupy Kapitałowej zawierają transakcje z następującymi podmiotami powiązanymi:

Spółki wchodzące w skład Grupy Kapitałowej transakcje te są eliminowane na etapie konsolidacji,
Transakcje zawarte pomiędzy Grupą a Członkami Władz Grupy, które podzielić należy na dwie kategorie:
wynikające z powołania na Członków Rad Nadzorczych,
wynikające z innych umów o charakterze cywilno – prawnym.
Transakcje z podmiotami zależnymi od Skarbu Państwa Rzeczypospolitej Polskiej.

Transakcje z członkami Władz Grupy:

	Zarząd Spółki		Rada Nadzorcza Spółki
Tytuł	01.01.2015 31.12.2015	01.01.2014 31.12.2014	01.01.2015 31.12.2015	01.01.2014 31.12.2014
Wynagrodzenia z tytułu kontraktów menadżerskich i umów konsultingowych	8 889	7 273	-	-
Wynagrodzenia z tytułu powołania do organów zarządzających lub nadzorujących	-	-	340	334
RAZEM	8 889	7 273	340	334

Na 31 grudnia 2015 r. zobowiązania z tytułu kontraktów menadżerskich i umów konsultingowych wobec członków Zarządu wynoszą 485 tys. zł. Rezerwa na premię dla Zarządu na 31 grudnia 2015 r. wynosi 2 680 tys. zł (na 31 grudnia 2014 r. odpowiednio 2 680 tys. zł), kwoty rezerw nie są uwzględnione w powyższej tabeli.

W wynagrodzeniu z tytułu kontraktów menadżerskich i umów konsultingowych uwzględniono wypłaconą w 2015 r.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

premię za 2014 r. w wysokości 2 936 tys. zł (w 2014 r. premia wypłacona za 2013 r. w wysokości 2 680 tys. zł).

Transakcje dotyczące pożyczek z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych przedstawiono w tabeli poniżej:

		Udzielono od
Organ	Stan na dzień	dnia	Spłaty do dnia	Stan na dzień
	01.01.2015	01.01.2015	31.12.2015	31.12.2015
Rada Nadzorcza	22	10	(5)	27
RAZEM	22	10	(5)	27

		Udzielono od
Organ	Stan na dzień	dnia	Spłaty do dnia	Stan na dzień
	01.01.2014	01.01.2014	31.12.2014	31.12.2014
Rada Nadzorcza	27	-	(5)	22
RAZEM	27	-	(5)	22

Inne transakcje, wynikające z umów cywilno-prawnych zawartych pomiędzy Jednostką Dominującą a Członkami Władz Jednostki Dominującej dotyczą wyłącznie wykorzystania przez Członków Zarządu ENEA S.A. samochodów służbowych dla celów prywatnych.

Grupa zawiera również transakcje handlowe z jednostkami administracji państwowej i samorządowej oraz podmiotami będącymi własnością Skarbu Państwa Rzeczypospolitej Polskiej.

Przedmiotem tych transakcji są głównie:

zakupy węgla, energii elektrycznej, praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia energii w zakresie energii odnawialnej oraz energii produkowanej w kogeneracji z ciepłem, usługi przesyłowej i dystrybucyjnej, które Grupa realizuje od podmiotów zależnych od Skarbu Państwa,
sprzedaż energii elektrycznej, usługi dystrybucyjnej, przyłączenia do sieci i pozostałych powiązanych z tym opłat oraz węgla, którą Grupa realizuje zarówno dla organów administracji państwowej, samorządowej (sprzedaż odbiorcom końcowym) jak i spółek zależnych od Skarbu Państwa (sprzedaż hurtowa oraz detaliczna – odbiorcom końcowym).

Transakcje te przeprowadzane są na zasadach rynkowych a warunki nie odbiegają od stosowanych w transakcjach z innymi podmiotami. Grupa nie prowadzi ewidencji umożliwiającej agregowanie wartości wszystkich transakcji realizowanych ze wszystkimi instytucjami państwowymi oraz podmiotami zależnymi od Skarbu Państwa. Wśród podmiotów będących spółkami zależnymi od Skarbu Państwa największym kontrahentem - odbiorcą Grupy ENEA jest Grupa Polskie Sieci Elektroenergetyczne, wartość sprzedaży netto w roku 2015 była na poziomie 116 602 tys. zł. (w roku 2014 były to Zakłady Azotowe w Tarnowie Mościcach S.A. (Grupa Azoty)) - sprzedaż na poziomie 150 003 tys. zł, największym kontrahentem - dostawcą jest również Grupa Polskie Sieci Elektroenergetyczne, wartość zakupów netto 815 129 tys. zł (w roku 2014 był to Katowicki Holding Węglowy S.A. na poziomie 356 908 tys. zł).

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

45. Umowy koncesyjne na świadczenie usług publicznych

Przedmiotem prowadzonej przez Grupę Kapitałową działalności jest przede wszystkim wytwarzanie energii elektrycznej, dystrybucja energii elektrycznej, obrót energią elektryczną oraz produkcja i sprzedaż węgla.

ENEA S.A. otrzymała 5 października 2007 r. decyzję o przedłużeniu koncesji na obrót energią elektryczną ważną do 31 grudnia 2025 r.

Zgodnie z ustawą Prawo energetyczne, za koncesjonowanie, regulację działalności przedsiębiorstw energetycznych i zatwierdzanie taryf odpowiada Prezes URE, który w drodze decyzji administracyjnej zatwierdza ceny energii oraz stawki opłat oraz zasady ich stosowania określone w Taryfie. Obowiązkowi przedkładania Prezesowi URE do zatwierdzania taryf podlega działalność nieuznana przez Prezesa URE za prowadzoną w warunkach konkurencji (w odniesieniu do której Prezes URE nie wydał decyzji zwalniającej z obowiązku przedkładania taryf do zatwierdzania).

W roku 2015 ENEA stosowała zatwierdzone przez Prezesa URE taryfy:

taryfę dla energii elektrycznej dla odbiorców z grup taryfowych G, niekorzystających z prawa wyboru sprzedawcy obowiązującą od 1 stycznia 2015 r.
taryfy dla gazu ziemnego wysokometanowego (obowiązującą od 1 września 2014 r. i obowiązującą od 20 listopada 2015 r.).

12 września 2013 r. ENEA S.A. uzyskała od Prezesa URE koncesję na obrót paliwami gazowymi. Koncesja będzie obowiązywała w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2030 r.

Spółka ENEA Operator Sp. z o.o. posiada koncesję na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie dystrybucji energii elektrycznej obowiązującą do dnia 1 lipca 2017 roku.

ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. prowadzi w celach zarobkowych i na własny rachunek działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu i sprzedaży energii elektrycznej oraz wytwarzaniu i sprzedaży ciepła. Działalność ta objęta jest koncesjami udzielanymi przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki - po połączeniu Spółek ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. prowadzi działalność w oparciu o:

Koncesję na wytwarzanie energii elektrycznej WEE/115-ZTO-F/1271/W/DSW/2013/TW z dnia 31 grudnia 2013 r.- na okres do dnia 31 grudnia 2030 r. z późniejszymi zmianami decyzją z dnia 27 lutego 2015 r. WEE/115-ZTO-I/1271/W/DSW/2015/TW w związku z przekształceniem Spółki ENEA Wytwarzanie w Sp. z o.o.,

Koncesję na wytwarzanie ciepła WCC/256-ZTO-H/1271/W/DSW/2013/TW z dnia 31 grudnia 2013 r. na okres do dnia 31 grudnia 2025 r. z późniejszymi zmianami decyzją WCC/256-ZTO-J/1271/W/DSW/2015/TW z dnia 27 lutego 2015 w związku z przekształceniem Spółki ENEA Wytwarzanie w Sp. z o.o.,

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Koncesję na przesyłanie i dystrybucję ciepła PCC/269-ZTO-C/1271/W/DRE/2013/RK z dnia 31 grudnia 2013 r. na okres do dnia 31 grudnia 2025 r. Z późniejszymi zmianami decyzją z dnia 23 kwietnia 2015 r. PCC/269-ZTO-D/1271/W/DRE/2015/Esz w związku z przekształceniem Spółki ENEA Wytwarzanie w Sp. z o.o.,

Koncesję na obrót energią elektryczną OEE/702/1271/W/2/2012/KL z dnia 21 grudnia 2012 r. na okres do dnia 31 grudnia 2030 r. z późniejszymi zmianami decyzją z dnia 22 kwietnia 2015 r. OEE/702A/1271/W/DRE/2015/KCh w związku z przekształceniem Spółki ENEA Wytwarzanie w Sp.z o.o.

Działalność górnicza spółki Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. w zakresie gospodarczego wydobywania kopaliny węgla kamiennego musi odbywać się zgodnie z przepisami Prawa Geologicznego i Górniczego. Spółka posiada:

Koncesję na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "Bogdanka" z pokładów 385, 385/2, 389, 391, objętego obszarem górniczym "Puchaczów V" wydaną przez Ministra Środowiska nr 5/2009 z dnia 6 kwietnia 2009 r. Koncesji udzielono do dnia 31 grudnia 2031 r.,

Koncesję na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "Lubelskie Zagłębie Węglowe – obszar K-3" z pokładów 379/2, 385/2, i 391, objętego obszarem górniczym "Stręczyn" nr 3/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. wydaną przez Ministra Środowiska. Koncesji udzielono do dnia 17 lipca 2046 r.,

Koncesję na rozpoznawanie złoża węgla kamiennego ze złoża "Orzechów" nr 29/2014/p z dnia 14 października 2014 r. wydaną przez Ministra Środowiska. Koncesji udzielono do dnia 14 listopada 2018 r.,

Koncesję na rozpoznawanie złoża węgla kamiennego ze złoża "Ostrów" nr 25/2014/p z dnia 30 czerwca 2014 r. wydaną przez Ministra Środowiska. Koncesji udzielono do dnia 30 lipca 2019 r. Koncesja została zmieniona na wniosek LW Bogdanka decyzją z dnia 10.11.2015 na maksymalny okres do 30 lipca 2020 r.

We wrześniu 2014 r. LWB otrzymała odmowę na złożony wniosek o koncesje na eksploatację w obszarach K-6 i K-7, w którym to obszarze posiada koncesje na poszukiwania inny podmiot. Złożone odwołanie również rozpatrzone zostało odmownie. 12.12.2014 r. spółka złożyła skargę na decyzję odmawiającą przyznanie koncesji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Obecnie sprawa jest w toku.

ENEA Trading Sp. z o.o. posiada koncesje:

Nr OEE/610/19120/W/2/2011/BT na obrót energią elektryczną, udzieloną na okres od dnia 1 lutego 2011 roku do 31 grudnia 2030 roku.

Nr OPG/214/19120/W/2/2012/ŁG na obrót paliwami gazowymi udzieloną na okres od dnia 27 listopada 2012 do 31 grudnia 2030 roku.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Nr OGZ/63/19120/W/DRG/2013/KL na obrót gazem ziemnym z zagranicą udzieloną na okres od dnia 1 sierpnia 2013 do 31 grudnia 2030 roku.

MEC Piła Sp. z o.o. oraz PEC Sp. z o.o. z siedzibą w Obornikach posiadają koncesje na wytwarzanie, przesyłanie i dystrybucję ciepła do 31 grudnia 2025 r.

MPEC Białystok Sp. z o.o. posiada koncesje na obrót, wytwarzanie, przesyłanie i dystrybucję energii cieplnej do 30 września 2018 r.

46. Kontrakty długoterminowe na sprzedaż mocy i energii elektrycznej (KDT)

Ze względu na fakt uznania przez Komisję Europejską, że kontrakty długoterminowe sprzedaży mocy i energii elektrycznej (KDT) są niedozwoloną pomocą publiczną, Polski Parlament przyjął ustawę zmierzającą do likwidacji wyżej wymienionych kontraktów. Zgodnie z zapisami Ustawy o zasadach pokrywania kosztów powstałych u wytwórców w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej z dnia 29 czerwca 2007 r. ("Ustawa o rozwiązaniu KDT") Spółka od 1 kwietnia 2008 roku uprawniona była do otrzymywania rekompensaty z tytułu kosztów osieroconych wynikających z przedterminowego rozwiązania kontraktów długoterminowych.

Rok 2014 był ostatnim rokiem pozostawania ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. w programie rekompensat kosztów osieroconych związanym z przedterminowym rozwiązaniem kontraktów długoterminowych na sprzedaż mocy i energii elektrycznej.

27 sierpnia 2015 r. Prezes URE wydał decyzję, w której ustalił dla Spółki wysokość korekty końcowej kosztów osieroconych w wysokości (+) 315 524 tys. zł, na podstawie której Zarządca Rozliczeń S.A. został zobowiązany do wypłaty na rzecz Spółki do dnia 31 grudnia 2015 r. kwoty z decyzji. 30 grudnia 2015 r. Spółka otrzymała od ZR kwotę korekty końcowej zgodnie z decyzją. Decyzja powyższa, zamknęła kwotę łącznej pomocy publicznej na nominalnym poziomie 551 619 tys. zł . ENEA Wytwarzanie nie odwołała się od decyzji w zakresie korekty końcowej i zdecydowała o wycofaniu sporów w zakresie korekt rocznych.

Do końca 2014 r. rozpoznano przychody z tytułu rekompensat w wysokości 258 472 tys. zł. Dodatkowo w 2015 r. rozpoznano przychody z tytułu należnej Spółce rekompensaty w wysokości 293 147 tys. zł. Powyższe kwoty odzwierciedlają pełną wartość należnej Spółce rekompensaty.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

47. Przyszłe płatności tytułem korzystania z nabytego odpłatnie i nieodpłatnie prawa wieczystego użytkowania gruntów oraz umów najmu, dzierżawy i leasingu operacyjnego

Przyszłe zobowiązania z tytułu prawa wieczystego użytkowania gruntu (według opłat z 2015 r.) dotyczą czasu, jaki pozostał do wygaśnięcia umów o korzystanie z gruntów i wynosi od 40 do 99 lat.

	31.12.2015	31.12.2014
Poniżej jednego roku	5 621	4 912
Od jednego do pięciu lat	23 666	20 486
Powyżej pięciu lat	387 860	342 309
	417 147	367 707

Przyszłe zobowiązania z tytułu umów najmu, dzierżawy i leasingu operacyjnego:

	31.12.2015	31.12.2014
Poniżej jednego roku	17 850	11 491
Od jednego do pięciu lat	17 354	17 875
Powyżej pięciu lat	25 089	5 264
	60 293	34 630

Koszty poniesione w okresie z tytułu prawa wieczystego użytkowania oraz umów najmu, dzierżawy i leasingu operacyjnego:

	2015	2014
Prawo wieczystego użytkowania	4 912	4 807
Umowy najmu, dzierżawy i leasingu operacyjnego	11 491	11 518

Płatności z tytułu leasingu operacyjnego ujęte w kosztach

	31.12.2015	31.12.2014
Minimalne opłaty leasingowe	(11 491)	(6 596)
	(11 491)	(6 596)

Poniżej znajduje się krótka charakterystyka znaczących umów dotyczących leasingu operacyjnego w Grupie Kapitałowej ENEA:

ENEA Centrum Sp. z o.o. – 17 grudnia 2015 r. podpisała z mLeasing Sp. z o.o. Warszawa Umowy Leasingu Floty Samochodowej. Okres trwania 1 umowy wynosi 36 miesięcy, wynagrodzenie płatne w ratach miesięcznych.

ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. - umowy zawarte z Volkvagen Leasing Polska SA na okres 36 miesięcy. Przedmiotem umów jest 13 samochodów osobowych. Po zakończeniu umów leasingu ENEA Wytwarzanie przysługuje prawo do nabycia samochodów. W 2014 r.zostało zawartych 6 porozumień o zmianie umów leasingu dotyczących okresu używania przedmiotu leasingu z 36 miesięcy na 60 miesięcy. W 2015 dwa samochody zostały wykupione.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Umowa leasingu została zawarta także z Raiffeisen Leasing Polska SA Przedmiotem umowy jest 1 samochód osobowy.

Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. - spółka jest stroną umów najmu specjalistycznych maszyn i urządzeń oraz środków transportu. Wspomniane umowy zostały zaklasyfikowane jako umowy leasingu operacyjnego. Umowy najmu są zawierane na okresy o różnej długości. W części są to umowy krótkoterminowe mające na celu sprawdzenie jakości wykonania i przydatności danych maszyn i urządzeń w ciągu technologicznym. Umowy zawarte na okres dłuższy niż 2 lata posiadają zapis o możliwości waloryzacji stawki o wskaźnik wzrostu cen towarów i usług. Umowa dotycząca najmu "Systemu monitorowania i kontroli wydruków wraz z urządzeniami kopiująco-drukującymi" oprócz opłaty stałej za każde urządzenie zawiera dodatkową opłatę liczoną jako iloczyn ilości wykonanych wydruków i ceny jednostkowej za dany rodzaj wydruku. W kalkulacji minimalnych płatności z tytułu nieodwoływalnych umów leasingowych zmienna wartość czynszu uzależniona od ilości wykonanych wydruków została pominięta.

48. Przyszłe zobowiązania wynikające z kontraktów zawartych na koniec okresu sprawozdawczego

Umowne zobowiązania związane z nabyciem rzeczowych i niematerialnych aktywów trwałych zaciągnięte na koniec okresu sprawozdawczego, lecz jeszcze nie ujęte w sprawozdaniu z sytuacji finansowej wynoszą:

	31.12.2015	31.12.2014
Nabycie rzeczowych aktywów trwałych	2 402 418	3 660 776
Nabycie wartości niematerialnych	12 301	14 168
	2 414 719	3 674 944

49. Zatrudnienie

	12 miesięcy zakończonych 31.12.2015	12 miesięcy zakończonych 31.12.2014
Stanowiska robotnicze	5 381	5 016
Stanowiska nierobotnicze	5 366	5 188
RAZEM	10 747	10 204

Dane zawarte w tabeli przedstawiają zatrudnienie w etatach. Stanowiska menedżerskie zostały zakwalifikowane do stanowisk nierobotniczych.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

50. Zobowiązania warunkowe oraz postępowania toczące się przed sądem, organem właściwym dla postępowania arbitrażowego lub organem administracji publicznej

50.1. Poręczenia i gwarancje

W tabeli poniżej przedstawiono obowiązujące na 31 grudnia 2015 r. gwarancje bankowe w ramach umów zawartych przez ENEA S.A. z Bankiem BZ WBK S.A. oraz Pekao S.A. do wysokości limitów w nich określonych.

Data udzielenia gwarancji	Data obowiązywania gwarancji	Podmiot na rzecz którego udzielono gwarancji	Bank - wystawca	Kwota udzielonej gwarancji w tys. zł
01.01.2015	31.12.2015	Górecka Projekt Sp. z o.o.	Pekao S.A.	1 600
01.06.2015	31.01.2016	Atrium Tower Sp. z o.o.	BZ WBK S.A.	139
08.10.2015	05.01.2016	Miasto Zabrze	BZ WBK S.A.	1 000
08.10.2015	30.09.2016	Enea Operator Sp. z o.o.	BZ WBK S.A.	384
08.10.2015	30.09.2016	Enea Operator Sp. z o.o.	BZ WBK S.A.	405
20.10.2015	21.01.2016	Miasto Stołeczne Warszawa	BZ WBK S.A.	500
30.10.2015	04.01.2016	Izba Skarbowa w Gdański	BZ WBK S.A.	400
03.11.2015	03.01.2016	Szpital Kliniczny im. H. Święckickiego UM w Poznaniu	BZ WBK S.A.	140
06.11.2015	06.01.2016	Gmina Śrem	BZ WBK S.A.	100
06.11.2015	06.01.2016	Gmina Wilkowice	BZ WBK S.A.	50
13.11.2015	15.02.2016	Miasto Łódź	BZ WBK S.A.	875
16.11.2015	14.01.2016	Gmina Tarnowo Podgórne	BZ WBK S.A.	100
16.11.2015	14.01.2016	Politechnika Warszawska	BZ WBK S.A.	360
17.11.2015	10.08.2018	Skarb Państwa Państ. Gosp. Leśne Lasy Państwowe - Nadlesnictwo Krusz	BZ WBK S.A.	31
24.11.2015	31.01.2018	AQUA SA	BZ WBK S.A.	257
27.11.2015	31.01.2018	Szpital Kliniczny im. H. Święckickiego UM w Poznaniu	BZ WBK S.A.	854
16.12.2015	16.02.2016	Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu	BZ WBK S.A.	80
Suma udzielonych gwarancji bankowych				7 275

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Zestawienie udzielonych gwarancji wg stanu na 31 grudnia 2014 r.

Lp.	Nazwa jednostki	Tytuł zabezpieczenia (tytuł zabezpieczanego zobowiązania)	Rodzaj zabezpieczenia	Wartość zabezpieczenia	Podmiot, na rzecz którego ustanowiono zabezpieczenie	Okres, na jaki zostało ustanowione zabezpieczenie
1.	ENEA S.A.	Zabezpieczenie płatności z tytułu umowy najmu powierzchni biurowej	gwarancja bankowa udzielona w ramach linii gwarancji w kwocie 350 000 tys. zł	1 600 tys. zł	Górecka Projekt Sp. z o.o.	31.12.2014
2.	ENEA S.A.	Zabezpieczenie płatności z tytułu umowy najmu powierzchni biurowej	gwarancja bankowa udzielona w ramach linii gwarancji w kwocie 250 000 tys. zł	186 tys. zł	Atrium Tower Sp. z o.o.	31.08.2015

Poniżej zestawienie gwarancji bankowych spółki Lubelski Węgiel Bogdanka S.A.

Data udzielenia gwarancji	Data obowiązywania gwarancji	Podmiot na rzecz którego udzielono gwarancji	Bank - wystawca	Kwota udzielonej gwarancji w tys. zł
19.09.2012	30.09.2021	Ministerstwo Środowiska	PKO BP S.A.	19 000
06.06.2013	30.09.2021	Ministerstwo Środowiska	PKO BP S.A.	1 500
27.10.2015	31.01.2018	UTA Polska Sp. z o.o.	PEKAO S.A.	50

50.2. Postępowania toczące się przed sądami powszechnymi

Postępowania z powództwa Grupy

Postępowania wszczynane przed sądami powszechnymi z powództwa ENEA S.A. oraz ENEA Operator Sp. z o.o. dotyczą dochodzenia należności z tytułu dostarczania energii elektrycznej (tzw. sprawy za energię) oraz dochodzenia należności z innych tytułów – nielegalnego poboru energii elektrycznej, przyłączeń do sieci i innych usług specjalistycznych (tzw. sprawy za nie energię).

Postępowania wszczynane przed sądami powszechnymi z powództwa ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. dotyczą przede wszystkim zaległych płatności za faktury oraz kar umownych od kontrahentów spółki.

Na dzień 31 grudnia 2015 r. przed sądami powszechnymi toczyły się łącznie 11 584 sprawy z powództwa Grupy na łączną kwotę 219 468 tys. zł (na 31 grudnia 2014 r. toczyły się 10 662 sprawy o łącznej wartości 105 621 tys. zł).

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Wynik żadnej ze spraw nie jest istotny dla wyniku finansowego Grupy Kapitałowej.

Postępowania przeciwko Grupie

Postępowania przeciwko Grupie wszczynane są zarówno z powództwa osób fizycznych, jak i prawnych. Dotyczą one m.in. kwestii takich jak: odszkodowania za przerwy w dostawach energii, ustalenie, czy miał miejsce nielegalny pobór energii oraz odszkodowania za korzystanie przez Grupę z nieruchomości, na których znajdują się urządzenia elektroenergetyczne. Za szczególnie istotne Grupa uznaje powództwa dotyczące bezumownego korzystania z nieruchomości nie będących własnością Grupy (nota 50.5).

Na dzień 31 grudnia 2015 r. przed sądami powszechnymi toczyły się łącznie 2 282 sprawy przeciwko Grupie na łączną kwotę 301 815 tys. zł (odpowiednio na 31 grudnia 2014 r. toczyło się 1 928 spraw o łącznej wartości 281 481 tys. zł). Rezerwy związane z tymi sprawami sądowymi prezentowane są w nocie 34.

50.3. Postępowania arbitrażowe

Postępowanie z powództwa Mostostal Warszawa S.A. oraz Acciona Infraestructuras S.A. przeciwko Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. jest prowadzone przed Sądem Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie pod sygnaturą akt SA 64/15. Postępowanie arbitrażowe zostało wszczęte na podstawie wezwania na arbitraż wniesionego przez Konsorcjum w dniu 7 kwietnia 2015 r. Konsorcjum wniosło o zasądzenie od LWB na rzecz Konsorcjum kwoty 574 tys. zł wraz z odsetkami ustawowymi od powyższej kwoty od dnia 23 kwietnia 2015 r. (tj. od dnia złożenia pisma rozszerzającego wezwanie na arbitraż) do dnia zapłaty. Konsorcjum zastrzegło sobie prawo do dochodzenia dalszych roszczeń w toku tego lub innego postępowania. Obecenie Spółka oczekuje na wydanie przez Sąd postanowienia w zakresie swojej właściwości na podstawie par. 3 ust. 3 Regulaminu Arbitrażowego Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie.

50.4. Postępowania toczące się przed organami administracji publicznej

Odnośnie ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. przed organami administracji celnej oraz sądami administracyjnymi prowadzone są postępowania:

1) Towarzystwo na rzecz Ziemi złożyło do WSA skargę na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Po wyczerpaniu drogi administracyjnej sprawa trafiła do NSA. Oczekuje na rozpoznanie skargi kasacyjnej (dot. budowy nowego bloku). Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2015 r. (sygn. akt. IIOSK949/14 i II OSK 950/14) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne Towarzystwa. Sprawy prawomocnie zakończone,

2) Towarzystwo na rzecz Ziemi - złożyło do WSA skarga na odmowę wszczęcia postępowania ws. stwierdzenia nieważności decyzji ustalajacej środowiskowe uwarunkowania i decyzji zmieniającej ww. decyzję (dot. budowy nowego bloku),

3) Skarga fundacji ClientEarth Poland o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania zezwolenia na emisję gazów cieplarnianych, prowadzonym na podstawie art. 50 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. NSA uchylił wyrok WSA. Wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r. WSA uchylił postanowienia Ministra oraz Marszałka

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

odmawiajace dopuszczenia Fundacji do udziału w postępowaniu. Sąd nie doręczył jeszcze uzasadnienia. Od orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna.

Postępowania przed sądami administracji publicznej odnośnie spółki Lubelski Węgiel S.A. dotyczą m.in. sporów z jednostkami samorządu terytorialnego w zakresie podatku od nieruchomości. Kwestia wywodzi się z tego, iż Spółka, sporządzając deklaracje z tytułu podatku od nieruchomości nie uwzględnia (podobnie jak inne spółki górnicze w Polsce) dla potrzeb kalkulacji tego podatku wartości podziemnych wyrobisk górniczych, ani też wartości wyposażenia, które się w nich znajduje. Obecnie prowadzone są spory z gminami Puchaczów, Cyców oraz Ludwin, a więc gminami na terenie których Spółka prowadzi wydobycie jak również z gminą Milejów. Sprawy dotyczą zarówno zwrotu nadpłat, jak również ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości i dotyczy lat 2004-2007 w zakresie nadpłat, oraz 2008-2012. W celu pokrycia ewentualnych roszczeń z zakresu podatku od nieruchomości Spółka utworzyła rezerwę w wysokości 23.881 tys. zł.

Ponadto prowadzone jest postępowanie przed Sądem Okręgowym w Lublinie w zakresie roszczeń ZUS z tytułu składki wypadkowej - mianowicie zasadności przekwalifikowania wypadków przy pracy oraz uchylenia sankcji nałożonej w wyniku kontroli na Spółkę przez ZUS O/w Lublinie. W celu pokrycia ewentualnych roszczeń w tym zakresie Spółka posiada utworzoną rezerwę w wysokości 18.727 tys. zł.

Zobowiązanie warunkowe z tytułu roszczeń prawnych dotyczące wynagrodzenia dla współtwórców wynalazków objętych patentem Nr 206048 i 209043, funkcjonujących w LWB, od których spółka nie tworzy rezerwy wynika przede wszystkim z braku możliwości dokonania oceny zasadności wysokości przedmiotowego roszczenia i rozbieżności pomiędzy stanowiskiem spółki a stanowiskiem współtwórców wynalazków objętych w/w patentami. Wartość zobowiązania warunkowego na dzień sprawozdawczy LWB wynosi 48 mln zł. Spółka dokonała oszacowania rezerwy na wynagrodzenie dla współtwórców według najlepszej posiadanej wiedzy oraz zasad stosowanych dotychczas w spółce przy wyliczaniu wynagrodzenia dla twórców wynalazków. W pozycji rezerwy na roszczenia prawne wykazano rezerwę na roszczenia dotyczące wynagrodzenia dla współtwórców wynalazków objętych patentem Nr 206048 i 209043, funkcjonujących w spółce, na kwotę 3 554 tys. zł. Kwestia wysokości wynagrodzenia będzie przedmiotem prac biegłych sądowych lub biegłych uznanych przez obydwie strony.

Do dnia przejęcia LWB wystawiła na rzecz Konsorcjum firm Mostostal Warszawa S.A. oraz Acciona Infraestructuras S.A. ("Konsorcjum") noty obciążeniowe z tytułu odszkodowania umownego, kar umownych za opóźnienia w realizacji umowy oraz odszkodowania za utracone korzyści – w łącznej wysokości 34 592 tys. zł. Jednocześnie w dniu 7 kwietnia 2015 roku do Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie wpłynęło powództwo wniesione przeciwko LWB przez Konsorcjum. Powództwo dotyczy przede wszystkim roszczeń z tytułu zwrotu poniesionych przez Konsorcjum kosztów w związku z przedłużeniem czasu wykonywania umowy oraz kary umownej za odstąpienie od umowy z winy spółki, stanowiących łącznie kwotę 27 232 tys. zł. W opinii Zarządu LWB zarówno nałożona kara umowna jak również roszczenie z tytułu dodatkowych kosztów poniesionych przez Konsorcjum są bezpodstawne, zwłaszcza, iż opóźnienie w realizacji umowy powstało z winy Konsorcjum.

Wystąpienie Konsorcjum do Sądu Arbitrażowego było zdaniem Zarządu spółki, reakcją na obciążanie Konsorcjum przez spółkę karą umowną, odszkodowaniem umownym oraz odszkodowaniem z tytułu utraconych korzyści. Zdaniem Zarządu spółki prawdopodobieństwo negatywnego rozstrzygnięcia sporu i ewentualnie wynikającej z tego konieczności zapłaty przez spółkę roszczeń jest niewielkie, a ostateczny rezultat finansowy obustronnych roszczeń

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

nie powinien być dla spółki niekorzystny. Obecnie spółka oczekuje na wydanie przez Sąd postanowienia w zakresie swojej właściwości na podstawie par. 3 ust. 3 Regulaminu Arbitrażowego Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie.

50.5. Ryzyko związane ze stanem uregulowania sytuacji prawnej nieruchomości wykorzystywanych przez Grupę

Ryzyko związane ze stanem uregulowania sytuacji prawnej nieruchomości wykorzystywanych przez Grupę wynika z faktu, że Grupa nie dla wszystkich obiektów posiada tytuł prawny do korzystania z gruntów, na których są usytuowane sieci przesyłowe oraz związane z nimi urządzenia. W przyszłości Grupa może być zobowiązana do ponoszenia kosztów z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości.

Brak uregulowanego stanu prawnego nieruchomości powoduje zagrożenie powstania dodatkowych kosztów związanych z żądaniami wypłaty odszkodowań za tzw. bezumowne korzystanie z gruntu, czynszu dzierżawnego lub wyjątkowo, w pojedynczych przypadkach z żądaniami związanymi ze zmianą lokalizacji obiektu (przywrócenie gruntu do stanu pierwotnego).

Rozstrzygnięcia zapadające w tych sprawach są o tyle istotne, że w znaczący sposób wpływają zarówno na kształtowanie postępowania Grupy wobec osób zgłaszających roszczenia przedsądowe w związku z urządzeniami zlokalizowanymi na ich nieruchomościach w przeszłości, jak i na sposób regulowania stanu prawnego tych urządzeń w przypadku nowych inwestycji.

Możliwość utraty majątku w tym przypadku jest znikoma. Brak uregulowanego stanu prawnego nieruchomości pod urządzeniami energetycznymi nie stanowi ryzyka utraty przez Grupę majątku, a jedynie powoduje zagrożenie powstania dodatkowych kosztów związanych z żądaniami wypłaty odszkodowań za tzw. bezumowne korzystanie z gruntu, czynszu dzierżawnego kosztów ustanowienia służebności przesyłu lub wyjątkowo, w pojedynczych przypadkach z żądaniami związanymi ze zmianą lokalizacji obiektu (przywrócenie gruntu do stanu pierwotnego). Grupa tworzy adekwatne rezerwy.

Rezerwa dotyczy również odszkodowań za bezumowne korzystanie przez Grupę z nieruchomości, na których posadowiony jest majątek sieciowy Grupy (linie elektroenergetyczne), w związku z określaniem tzw. korytarzy przesyłowych oraz ustanawianiem służebności przesyłu na rzecz Grupy.

Na dzień 31 grudnia 2015 r. Grupa ujęła rezerwę na roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z gruntów w wysokości 189 429 tys. zł.

50.6. Zawezwania do próby ugodowej w sprawach dotyczących niezbilansowania za 2012 r.

30 i 31 grudnia 2014 r. ENEA S.A. wystąpiła z zawezwaniami do próby ugodowej w stosunku do:

	Kwota zawezwania w tys. zł
PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.	7 410
PKP Energetyka S.A.	1 272
TAURON Polska Energia S.A.	17 086
TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o.	1 826
FITEN S.A.	207
Razem	27 801

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Przedmiotem zawezwań było roszczenie rozliczenia zapłaty za energię elektryczną pobraną w ramach bilansowania handlowego. Zawezwane spółki poprzez niewyrażenie zgody na wystawienie przez ENEA S.A. faktur za rok 2012 bezpodstawnie uzyskały z tego tytułu korzyści majątkowe.

Do dnia sprawozdawczego odbyło się pięć rozpraw, na których nie doszło do uznania roszczeń ENEA S.A.

W związku z brakiem ugodowego rozstrzygnięcia w powyższeej sprawie, ENEA S.A. wystąpiła przeciwko w/w podmiotom ze stosownymi pozwami przeciwko:

FITEN S.A. pozew z 24 listopada 2015 r., wartość przedmiotu sporu: 207 tys.,
TAURON Polska Energia S.A. pozew z 10 grudnia 2015 r., wartość przedmiotu sporu: 17 086 tys. zł,
TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o. o. pozew z 10 grudnia 2015 r., wartość przedmiotu sporu: 1 826 tys. zł,
PKP Energetyka S.A. pozew z 28 grudnia 2015 r., wartość przedmiotu sporu: 1 272 tys. zł,
PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. pozew z 29 grudnia 2015 r., wartość przedmiotu sporu: 7 410 tys. zł.

Sprawa z powództwa ENEA S.A. przeciwko FITEN S.A. toczy się przed Sądem Okręgowym w Katowicach pod sygnaturą akt XIII GC 561/15/IW. W jej toku strona Pozwana 22 grudnia 2015 r. sporządziła odpowiedź na pozew. ENEA S.A. w odpowiedzi na stanowisko Pozwanej podtrzymała w całości żądania zawarte w pozwie z 24 listopada 2015 r. Najbliższa rozprawa w/w sprawie została wyznaczona na 17 marca 2016 r.

Sprawa z powództwa ENEA S.A. przeciwko TAURON Polska Energia S.A. toczy się przed Sądem Okręgowym w Katowicach pod sygnaturą akt XIII GC 600/15/AM. Pismem z 20 stycznia 2016 r. Pozwana wystąpiła z wnioskiem o przedłużenie terminu złożenia odpowiedzi na pozew z uwagi na stopień skomplikowania okoliczności faktycznych sprawy oraz obszerny materiał dowodowy załączony do pozwu, który - w ocenie Pozwanej – wymaga szczegółowej analizy po jej stronie.

W pozostałych sprawach, na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, nie podjęto jeszcze żadnych czynności.

51. Udział w programie budowy elektrowni atomowej

15 kwietnia 2015 r. KGHM, PGE, TAURON i ENEA zawarły Umowę Nabycia Udziałów w PGE EJ 1. KGHM, PGE, TAURON oraz ENEA nabyły od PGE po 10% udziałów (łącznie 30% udziałów) w PGE EJ 1. ENEA zapłaciła za nabyte udziały 16 mln zł.

29 lipca 2015 r. odbyło się Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników PGE EJ 1, na którym Wspólnicy postanowili podwyższyć kapitał zakładowy Spółki o ok. 70 mln zł, poprzez utworzenie 496 450 nowych udziałów o wartości nominalnej 141 zł każdy, objąć nowo utworzone udziały i pokryć je wkładami pieniężnymi. Zgodnie z decyzją NZW ENEA objęła 49 645 udziałów o łącznej wartości nominalnej ok. 7 mln zł i pokryła je wkładem pieniężnym w wysokości ok. 7 mln zł.

Zgodnie z Umową Wspólników, zaangażowanie finansowe ENEA S.A. w okresie Fazy Wstępnej nie przekroczy kwoty ok. 107 mln zł i ma polegać na wnoszeniu wkładów, do wysokości tej kwoty, na podwyższony kapitał zakładowy PGE EJ 1 Sp. z o.o.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

ENEA S.A. jako wspólnik zobowiązana jest głosować za podwyższeniami kapitału zakładowego PGE EJ 1 mającymi na celu pozyskanie środków wymaganych do realizacji inwestycji oraz obejmować udziały w podwyższonym kapitale, w wysokości wynikającej z procentu posiadanych udziałów (10%) i pokrywać udziały wkładami pieniężnymi zgodnie z odpowiednimi uchwałami.

W trakcie trwania roku 2015 nie miały miejsca inne niż podwyższenie kapitału zakładowego Spółki działania w zakresie finansowania Spółki.

Na mocy Umowy Wspólników ENEA S.A. jest zaangażowana w finansowanie działalności PGE EJ1 zgodnie z przyjętym harmonogramem finansowania. Na dzień sporządzania niniejszej informacji nie występują planowane umowy, które mogą nakładać na ENEA S.A. obowiązek udzielenia innego wsparcia lub udzielenie wsparcia w uzyskaniu wsparcia finansowego.

Umowy planowane do zawarcia przez PGE EJ 1 sp. z o.o. związane są z realizacją celu, dla jakiego została powołana Spółka, a którym jest przygotowanie procesu inwestycyjnego, budowa, eksploatacja oraz likwidacja po zakończeniu komercyjnej eksploatacji elektrowni jądrowej o mocy około 3.000 MW w Polsce. Z uwagi na specyfikę obszaru działalności podstawowej Spółki oraz fazy początkowej projektu koszty działalności operacyjnej oraz nakłady inwestycyjne nie mogą być zrównoważone przychodami, które osiągane będą po zakończeniu inwestycji.

Finansowanie działalności spółki realizowane jest jedynie poprzez podwyższenia kapitału zakładowego. Do udzielania takiej formy wsparcia finansowego zobowiązali się wszyscy Wspólnicy, w tym ENEA.

Ograniczenie ekspozycji ENEA na ryzyko w związku z udziałem w PGE EJ 1 Sp. z o.o. realizowane jest również poprzez zapisy Umowy Spółki PGE EJ 1. Zgodnie z ww. Umową, Zarząd PGE EJ 1 obowiązany jest uzyskać zgodę Rady Nadzorczej m.in. przed rozporządzeniem prawem lub zaciągnięciem zobowiązania o każdorazowej wartości przekraczającej 1 000 tys. zł a nieprzekraczającej 40 000 tys. zł (par. 17. ust. 2 pkt. 1), z dodatkowymi zastrzeżeniami zawartymi w Umowie Spółki. Natomiast do kompetencji Zgromadzenia Wspólników należy m.in. udzielanie zgody na rozporządzenie prawem lub zaciągnięcie zobowiązania przez spółkę o każdorazowej wartości przekraczającej 40 000 tys. zł (par. 25. ust. 4. pkt. 2), z dodatkowymi zastrzeżeniami zawartymi w Umowie Spółki.

Stronami udzielającymi wsparcia finansowego (podwyższeń kapitału) PGE EJ 1 z tytułu prowadzonej działalności są obecnie wszyscy Wspólnicy Spółki – PGE SA, KGHM SA, TAURON SA i ENEA SA, posiadający odpowiednio 70%, 10%, 10%, 10% udziałów w kapitale zakładowym Spółki.

Na 31 grudnia 2015 r. i na dzień sporządzenia niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego ENEA S.A. posiada 195 645 udziałów w kapitale zakładowym PGE EJ 1 Sp. z o.o. o łącznej wartości nominalnej wynoszącej ok 27 586 tys. zł, stanowiących 10 % ogólnej liczby udziałów/głosów. Zgodnie z art. 5.3.7 Umowy Wspólników, uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego na Etapie Rozwoju będą przewidywały dojście do skutku podwyższenia kapitału jedynie w przypadku objęcia i opłacenia Udziałów w podwyższonym kapitale przez wszystkich Wspólników proporcjonalnie do posiadanych przez nich Udziałów, o ile Strony nie uzgodnią inaczej. W świetle powyższego, bez zgody ENEA S.A., jej udział w kapitale zakładowym spółki nie ulegnie zmianie.

52. Zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego

7 stycznia 2016 r. ENEA S.A. zaciągnęła drugą transzę kredytu z Europejskiego Banku Inwestycyjnego w wysokości 100 000 tys. zł. Oprocentowanie transzy jest zmienne, oparte na stawce WIBOR dla depozytów 6-miesięcznych powiększone o marżę banku.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Dnia 7 sierpnia 2015 r. ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o. i Fen Wind Farm B.V. zawarły Warunkową Umowę Przedwstępną nabycia 100% udziałów spółki celowej Eco-Power Sp. z o.o., która to jest właścicielem farmy wiatrowej Skoczykłody o mocy 36 MW. Kwota transakcji to 286 500 tys. zł powiększone o ewentualne rozliczenia międzyokresowe, które na dzień zamknięcia transakcji przypadający w dniu 5 lutego 2016 roku nie miały przekroczyć kwoty 250 tys. zł. Jeśli transakcja będzie zamknięta po tym terminie, kwota 250 tys. zł będzie rosła – zwiększy się o zysk ze sprzedaży energii elektrycznej i świadectw pochodzenia. Wynika to z formuły cenowej przyjętej w umowie.

Dnia 5 lutego 2016 r. miało dojść do podpisania ostatecznej umowy na zakup udziałów. Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego weryfikowane są warunki zawieszające wynikające z Umowy Przedwstępnej. Spółka nie wyznaczyła jeszcze nowej daty umowy.

53. Opis ważniejszych stosowanych zasad rachunkowości

Najważniejsze zasady rachunkowości zastosowane przy sporządzaniu niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego przedstawione zostały poniżej. Zasady te stosowane były we wszystkich prezentowanych okresach w sposób ciągły.

53.1. Podstawa sporządzenia

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. zostało sporządzone zgodnie z MSSF UE.

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone według zasady kosztu historycznego, za wyjątkiem aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy i aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży.

53.2. Zasady konsolidacji

(a) Jednostki zależne

Jednostki zależne to wszelkie jednostki, w odniesieniu do których Grupa ma zdolność kierowania ich polityką finansową i operacyjną, co zwykle towarzyszy posiadaniu większości ogólnej liczby głosów w organach stanowiących. Przy dokonywaniu oceny, czy Grupa kontroluje daną jednostkę, uwzględnia się istnienie i wpływ potencjalnych praw głosu, które w danej chwili można zrealizować lub zamienić. Jednostki zależne podlegają pełnej konsolidacji od dnia przejęcia nad nimi kontroli przez Grupę. Przestaje się je konsolidować z dniem ustania kontroli.

W odniesieniu do transakcji nabycia spółek, które nie znajdują się pod wspólną kontrolą, koszt przejęcia ustala się jako wartość godziwą przekazanych aktywów, wyemitowanych instrumentów kapitałowych oraz zobowiązań zaciągniętych lub przejętych na dzień wymiany. Możliwe do zidentyfikowania aktywa nabyte oraz zobowiązania i zobowiązania warunkowe przejęte w ramach połączenia jednostek gospodarczych wycenia się początkowo według ich wartości godziwej na dzień przejęcia, niezależnie od wielkości ewentualnych udziałów niekontrolujących.

Grupa wycenia udziały niekontrolujące proporcjonalnie do udziału w wartości godziwej nabywanych aktywów netto. W kolejnych okresach wartość udziałów niekontrolujących obejmuje wartość rozpoznaną przy początkowym ujęciu

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

skorygowaną o zmiany wartości kapitału jednostki zależnej w proporcji do posiadanych udziałów. Całkowity dochód jest alokowany do udziałów niekontrolujących nawet wtedy, gdy powoduje powstanie ujemnej wartości tych udziałów.

W przypadku wystąpienia wartości ujemnej, Grupa dokonuje ponownego przeglądu ustalenia wartości godziwych poszczególnych składników nabywanych aktywów netto. Jeżeli w wyniku przeglądu nadal wartość jest ujemna ujmuje się ją niezwłocznie w zysku lub stracie bieżącego okresu.

Transakcje, rozrachunki i niezrealizowane zyski na transakcjach pomiędzy spółkami Grupy są eliminowane. Niezrealizowane straty również podlegają eliminacji, chyba że transakcja dostarcza dowodów na utratę wartości przez przekazany składnik aktywów. Zasady rachunkowości stosowane przez jednostki zależne zostały zmienione tam, gdzie było to konieczne dla zapewnienia zgodności z zasadami rachunkowości stosowanymi przez Grupę.

(b) Jednostki stowarzyszone i współkontrolowane

Jednostki stowarzyszone to wszelkie jednostki, na które Grupa wywiera znaczący wpływ, lecz których nie kontroluje, co zwykle towarzyszy posiadaniu od 20% do 50% ogólnej liczby głosów w organach stanowiących. Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych rozlicza się metodą praw własności i ujmuje początkowo według kosztu. Nadwyżkę ceny nabycia nad wartością godziwą dających się zidentyfikować aktywów netto jednostki stowarzyszonej na dzień nabycia ujmuje się jako wartość firmy. Wartość firmy włączona jest do wartości bilansowej inwestycji, a utratę jej wartości wycenia się w ramach całej wartości inwestycji. Jakąkolwiek nadwyżkę udziału Grupy w wartości godziwej netto dających się zidentyfikować aktywów, zobowiązań i zobowiązań warunkowych nad kosztem przejęcia po dokonaniu przeszacowania ujmuje się niezwłocznie w zysku lub stracie bieżącego okresu.

Jednostki współkontrolowane to wszystkie jednostki, w których na podstawie ustaleń umownych ENEA S.A. sprawuje kontrolę wspólnie z innymi podmiotami. Inwestycje w jednostkach współkontrolowanych rozlicza się metodą praw własności identycznie jak inwestycje w jednostkach stowarzyszonych.

Udział Grupy w wyniku finansowym jednostek stowarzyszonych i/lub współkontrolowanych od dnia nabycia ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu, zaś jej udział w zmianach stanu innych kapitałów od dnia nabycia – w innych całkowitych dochodach. Wartość bilansową inwestycji koryguje się o łączne zmiany stanu kapitału własnego od dnia nabycia. Gdy udział Grupy w stratach jednostki stowarzyszonej lub współkontrolowanej staje się równy lub większy od udziału Grupy w tej jednostce stowarzyszonej lub współkontrolowanej, obejmującego ewentualne inne niezabezpieczone należności, Grupa zaprzestaje ujmować dalsze straty, chyba, że wzięła na siebie obowiązki lub dokonała płatności w imieniu danej jednostki stowarzyszonej lub współkontrolowanej.

Niezrealizowane zyski na transakcjach pomiędzy Grupą a jej jednostkami stowarzyszonymi lub współkontrolowanymi, eliminuje się proporcjonalnie do udziału Grupy w jednostkach stowarzyszonych lub współkontrolowanych. Niezrealizowane straty również są eliminowane, chyba, że transakcja dostarcza dowodów na wystąpienie utraty wartości przekazywanego składnika aktywów. Zasady rachunkowości stosowane przez jednostki stowarzyszone lub współkontrolowane zostały, tam gdzie było to konieczne, zmienione dla zapewnienia zgodności z zasadami rachunkowości stosowanymi przez Grupę.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

53.3. Połączenia / nabycia jednostek gospodarczych

Połączenia / nabycia jednostek gospodarczych znajdujących się poza wspólną kontrolą rozlicza się metodą nabycia, opisaną w punkcie 52.2.(a).

Transakcje połączenia/nabycia jednostek znajdujących się pod wspólną kontrolą są wyłączone spod zakresu uregulowań standardów MSSF. W tej sytuacji, zgodnie z zaleceniem zawartym w MSR 8 "Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów", wobec braku szczegółowych uregulowań wewnątrz MSSF, jednostka powinna sama opracować odpowiednie zasady rachunkowości dla tego typu transakcji.

Grupa przyjęła politykę rachunkowości polegającą na ujmowaniu takich transakcji według wartości księgowych.

Jednostka przejmująca rozpoznaje aktywa, kapitały i zobowiązania jednostki przejmowanej począwszy od dnia nabycia według ich bieżącej wartości księgowej, skorygowanej jedynie w celu ujednolicenia zasad rachunkowości łączonych jednostek. Wartość firmy oraz zysk na okazyjnym nabyciu nie są rozpoznawane. Ewentualna różnica między wartością księgową przejmowanych aktywów netto a wartością godziwą kwoty zapłaty w formie wyemitowanych przez jednostkę instrumentów kapitałowych i/lub wydanych aktywów jest rozpoznawana w kapitale własnym Grupy.

Przy zastosowaniu metody bazującej na wartościach księgowych dane porównawcze, dotyczące prezentowanych okresów historycznych, nie są przekształcane.

53.4. Transakcje w walucie obcej i wycena pozycji wyrażonych w walutach obcych

(a) Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji

Pozycje zawarte w sprawozdaniach finansowych poszczególnych jednostek Grupy wycenia się w walucie podstawowego środowiska gospodarczego, w którym dana jednostka prowadzi działalność (w walucie funkcjonalnej). Skonsolidowane sprawozdanie finansowe prezentowane jest w złotych polskich (PLN), które stanowią walutę funkcjonalną i walutę prezentacji wszystkich jednostek Grupy Kapitałowej.

(b) Transakcje i salda

Transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza się na moment początkowego ujęcia na walutę funkcjonalną według kursu obowiązującego w dniu transakcji.

Na koniec okresu sprawozdawczego wyrażone w walucie obcej pozycje pieniężne przelicza się przy zastosowaniu kursu zamknięcia (kurs zamknięcia - jest to średni kurs NBP obowiązujący na dzień wyceny).

Zyski i straty z tytułu różnic kursowych powstałe w wyniku rozliczenia transakcji w walucie obcej oraz wyceny aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu natomiast zyski lub straty z tytułu różnic kursowych dotyczących środków trwałych w budowie ujmuje się w nakładach na środkim trwałe w budowie.

53.5. Rzeczowe aktywa trwałe

Rzeczowe aktywa trwałe wyceniane są według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonego

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

o zakumulowaną amortyzację oraz zakumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Późniejsze nakłady uwzględnia się w wartości bilansowej danego rzeczowego aktywa trwałego lub ujmuje jako odrębne rzeczowe aktywo trwałe (tam, gdzie jest to właściwe) tylko wówczas, gdy jest prawdopodobne, że z tytułu tej pozycji nastąpi wpływ korzyści ekonomicznych do Grupy, zaś koszt danej pozycji można wiarygodnie zmierzyć. Wszelkie pozostałe wydatki na naprawę i konserwację odnoszone są do zysków lub strat w okresie obrotowym, w którym je poniesiono.

W przypadku wymiany części środka trwałego w jego wartości bilansowej ujmuje się koszt wymienianej części składowej tego środka; Jednocześnie wartość bilansowa wymienionej części składowej jest usuwana ze sprawozdania z sytuacji finansowej niezależnie, czy była osobno amortyzowana i ujmowana jest w zysku lub stracie bieżącego okresu.

Ujęte w wartości początkowej środków trwałych koszty likwidacji kopalń podlegają amortyzacji taką metodą, jaką amortyzowane są środki trwałe, których dotyczą, począwszy od momentu rozpoczęcia użytkowania danego środka trwałego, przez okres ustalony w planie likwidacji grup obiektów w ramach przewidywanego harmonogramu likwidacji kopalni.

Grunty nie podlegają amortyzacji. Amortyzację innych środków trwałych nalicza się metodą liniową przez oszacowany okres użytkowania. Podstawę naliczania amortyzacji stanowi wartość początkowa pomniejszona o wartość końcową, jeżeli jest istotna. Każda istotna część składowa pozycji rzeczowego aktywa trwałego o różnym okresie użytkowania amortyzowana jest osobno.

Okresy użytkowania rzeczowych aktywów trwałych wynoszą:

•	budynki i budowle	10 – 80 lat
	w tym sieci energetyczne	33 lata
•	budowle (wyrobiska eksploatacyjne)	amortyzacja metodą naturalną w oparciu o długość eksploatowanych ścian
•	urządzenia techniczne i maszyny	2 – 50 lat
•	środki transportu	3 – 30 lat
•	pozostałe rzeczowe aktywa trwałe	3 – 25 lat

Weryfikacji wartości końcowej i okresów użytkowania rzeczowych aktywów trwałych dokonuje się co najmniej raz w roku. Każda zmiana okresu amortyzacji wymaga uzasadnienia i powoduje korektę dokonywanych w następnych latach obrotowych odpisów amortyzacyjnych.

Na każdy dzień sprawozdawczy kończący rok obrotowy przeprowadza się ocenę wystąpienia przesłanek wskazujących na możliwość utraty wartości składników aktywów zgodnie z MSR 36. W przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek przeprowadza się test na utratę wartości zgodnie z MSR 36.

Amortyzację rozpoczyna się, gdy składnik aktywów jest dostępny do użytkowania. Zakończenie amortyzacji następuje wtedy, gdy składnik aktywów zostanie przeznaczony do sprzedaży lub gdy zostanie usunięty ze sprawozdania z

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

sytuacji finansowej.

W ramach swojej działalności Grupa otrzymuje nieodpłatnie rzeczowe aktywa trwałe infrastruktury energetycznej. Do 31 grudnia 2009 r. przyjęte rzeczowe aktywa trwałe wyceniane były w wartości godziwej na moment początkowego ujęcia, a ich wartość odnoszona jest jednocześnie na rozliczenia dochodu z tytułu nieodpłatnie otrzymanych rzeczowych aktywów trwałych, który podlega rozliczeniu w czasie odpowiednio do amortyzacji tych rzeczowych aktywów trwałych. Od 1 stycznia 2010 r. nieodpłatnie otrzymane rzeczowe aktywa trwałe infrastruktury energetycznej odnoszone są jednorazowo w pozostałe przychody operacyjne w momencie ich otrzymania. Zyski i straty z tytułu zbycia rzeczowych aktywów trwałych, stanowiące różnice pomiędzy przychodami ze sprzedaży

i wartością bilansową zbywanego rzeczowego aktywa trwałego, ujmowane są w zysku lub stracie bieżącego okresu.

53.6. Prawo wieczystego użytkowania gruntów

Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków, mogą być oddane w użytkowanie wieczyste (PWUG). Użytkowanie wieczyste jest szczególnym prawem rzeczowym uprawniającym do: korzystania z nieruchomości z wyłączeniem innych osób oraz rozporządzania tym przedmiotem (prawem).

W zależności od sposobu nabycia praw Grupa dokonuje następującej klasyfikacji:

1. PWUG uzyskane nieodpłatnie z mocy prawa na podstawie decyzji wojewody lub zarządu jednostki samorządu terytorialnego – traktuje się jako leasing operacyjny.
1. PWUG nabyte odpłatnie od osób trzecich wykazuje się jako aktywa w PWUG w cenie nabycia po pomniejszeniu o odpisy amortyzacyjne.
1. PWUG nabyte na podstawie umowy o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste, zawartej ze Skarbem Państwa lub jednostkami samorządu terytorialnego –przyjmuje się jako nadwyżkę pierwszej opłaty nad opłatą roczną i zalicza się jako aktywo do PWUG i amortyzuje.

Amortyzacja prawa wieczystego użytkowania gruntu odbywa się przez okres, na który to prawo zostało przyznane (od 40 do 99 lat).

53.7 Wartości niematerialne

(a) Wartość firmy

Wartość firmy powstająca przy przejęciu wynika z wystąpienia na dzień przejęcia nadwyżki sumy przekazanej płatności, wartości udziałów niekontrolujących i wartości godziwej uprzednio posiadanych udziałów w jednostce nabywanej nad udziałem Grupy w wartości godziwej netto dających się zidentyfikować aktywów, zobowiązań i zobowiązań warunkowych jednostki ujmowanych na dzień przejęcia.

Wartość firmy ujmuje się początkowo jako składnik aktywów po koszcie, a następnie wycenia według kosztu pomniejszonego o skumulowaną stratę z tytułu utraty wartości.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Dla celów testowania utraty wartości wartość firmy alokuje się na poszczególne ośrodki Grupy generujące przepływy pieniężne, które powinny odnieść korzyści z synergii będących efektem połączenia. Jednostki generujące przepływy pieniężne, do których alokuje się wartość firmy, testuje się pod względem utraty wartości raz w roku lub częściej, jeśli można wiarygodnie przypuszczać, że utrata wartości wystąpiła. Jeśli wartość odzyskiwalna ośrodka generującego przepływy pieniężne jest mniejsza od jej wartości bilansowej, stratę z tytułu utraty wartości alokuje się najpierw w celu redukcji kwoty bilansowej wartości firmy alokowanej do tego ośrodka, a następnie do pozostałych aktywów tego ośrodka proporcjonalnie do wartości bilansowej poszczególnych składników aktywów tej jednostki. Strata z tytułu utraty wartości ujęta dla wartości firmy nie podlega odwróceniu w następnym okresie.

(b) Informacja geologiczna

Zakupioną informację geologiczną ujmuje się zgodnie z MSSF 6 "Poszukiwanie i ocena zasobów mineralnych" w wartości wynikającej z umowy zawartej z Ministerstwem Środowiska. Do momentu otrzymania koncesji nie podlega ona amortyzacji. Następnie aktywowane koszty odpisuje się przez cały czas trwania koncesji.

(c) Opłaty

Opłatę za ustanowienie użytkowania górniczego przestrzeni w celu wydobywania węgla kamiennego ze złoża "Bogdanka" aktywuje się w wysokości poniesionej opłaty. Aktywowane koszty odpisuje się przez szacowany okres użytkowania górniczego.

(d) Inne wartości niematerialne

Do innych wartości niematerialnych zaliczane są: oprogramowanie komputerowe, licencje oraz inne wartości niematerialne. Wartości niematerialne wyceniane są w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o zakumulowaną amortyzację oraz o zakumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.

Amortyzacja naliczana jest metodą liniową, według oszacowanego okresu użytkowania, który wynosi:

•	dla licencji i oprogramowania serwerowego	2 - 10 lat,
•	dla licencji i oprogramowania stacji roboczych oraz oprogramowania
	antywirusowego	2 - 10 lat,
•	dla informacji geologicznej	okres trwania koncesji,
•	dla innych wartości niematerialnych	2 - 40 lat.

Grupa co roku weryfikuje poprawność ustalonego okresu użytkowania wartości niematerialnych. Każda zmiana okresu amortyzacji wymaga uzasadnienia i powoduje korektę dokonywanych w następnych latach obrotowych odpisów amortyzacyjnych.

Na każdy dzień sprawozdawczy kończący rok obrotowy przeprowadza się ocenę wystąpienia przesłanek wskazujących na możliwość utraty wartości składników wartości niematerialnych. W przypadku stwierdzenia, istnienia przesłanek przeprowadza się test na utratę wartości zgodnie z MSR 36.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

53.8. Koszty prac badawczych i rozwojowych

Koszty prac badawczych ujmowane są w zysku lub stracie w okresie, w którym są ponoszone.

Koszty prac rozwojowych spełniające kryteria ich kapitalizacji, opisane poniżej, podobnie jak inne wartości niematerialne, wyceniane są w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o zakumulowaną amortyzację oraz o zakumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Amortyzacja naliczana jest metodą liniową według oszacowanego okresu użytkowania, który wynosi 2-7 lat. Kryteria kapitalizacji:

możliwość, z technicznego punktu widzenia, ukończenia składnika wartości niematerialnych tak, aby nadawał się do użytkowania lub sprzedaży,
zamiar ukończenia składnika wartości niematerialnych oraz jego użytkowania lub sprzedaży,
zdolność do użytkowania lub sprzedaży składnika wartości niematerialnych,
sposób, w jaki składnik wartości niematerialnych będzie wytwarzał prawdopodobne przyszłe korzyści ekonomiczne. Między innymi jednostka gospodarcza powinna udowodnić istnienie rynku na produkty powstające dzięki składnikowi wartości niematerialnych lub na sam składnik lub – jeśli składnik ma być użytkowany przez jednostkę – użyteczność składnika wartości niematerialnych,
dostępność stosownych środków technicznych, finansowych i innych, które mają służyć ukończeniu prac rozwojowych oraz użytkowaniu lub sprzedaży składnika wartości niematerialnych,
możliwość wiarygodnego ustalenia nakładów poniesionych w czasie prac rozwojowych, które można przyporządkować temu składnikowi wartości niematerialnych.

53.9. Koszty finansowania zewnętrznego

Koszty finansowania zewnętrznego, które można bezpośrednio przyporządkować nabyciu, budowie lub wytworzeniu dostosowywanego składnika aktywów, aktywuje się jako część ceny nabycia lub kosztu wytworzenia tego składnika aktywów. Pozostałe koszty finansowania zewnętrznego ujmuje się jako koszt w okresie, w którym są ponoszone. Aktywowanie kosztów finansowania zewnętrznego rozpoczyna się w późniejszym terminie z dwóch: rozpoczęcie inwestycji lub rozpoczęcie finansowania. Aktywowanie kończy się kiedy wszelkie istotne prace zostają zakończone.

53.10. Leasing

Umowa leasingu, w ramach której zasadniczo całość ryzyka i wszystkie pożytki z tytułu własności przysługują Grupie, klasyfikuje się jako leasing finansowy. Leasing inny niż leasing finansowy uznaje się za leasing operacyjny.

Przedmiot leasingu finansowego ujmuje się w aktywach z dniem rozpoczęcia leasingu według niższej z dwóch kwot: wartości godziwej przedmiotu leasingu lub wartości bieżącej minimalnych opłat leasingowych. Każdą opłatę w ramach leasingu finansowego dzieli się na kwotę pomniejszającą saldo zobowiązania i kwotę kosztów finansowych w taki sposób, aby utrzymywać stałą stopę odsetek w stosunku do nieuregulowanej części zobowiązania. Element odsetkowy raty leasingowej ujmuje się w kosztach finansowych w zysku lub stracie bieżącego okresu przez okres

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

leasingu w taki sposób, aby uzyskać za każdy okres stałą okresową stopę procentową w stosunku do nieuregulowanej części zobowiązania. Podlegające amortyzacji aktywa nabyte w ramach leasingu finansowego amortyzowane są przez okres użytkowania aktywów.

Opłaty leasingowe wnoszone w ramach leasingu operacyjnego (po pomniejszeniu o ewentualne specjalne oferty promocyjne uzyskane od leasingodawcy) rozliczane są w koszty metodą liniową przez okres leasingu.

53.11. Utrata wartości aktywów

Aktywa Grupy analizuje się pod kątem utraty wartości, ilekroć wystąpią przesłanki wskazujące na to, iż składnik aktywów mógł stracić na wartości oraz corocznie dla wartości firmy.

Aktywa niefinansowe

Stratę z tytułu utraty wartości ujmuje się w wysokości kwoty, o jaką wartość bilansowa danego składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną. Wartość odzyskiwaną ustala się jako wyższą z dwóch kwot: wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia lub wartości użytkowej (tj. bieżącej szacunkowej wartości przyszłych przepływów pieniężnych, których uzyskania oczekuje się z tytułu dalszego użytkowania składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne). Dla potrzeb analizy pod kątem utraty wartości, aktywa grupuje się na najniższym poziomie, w odniesieniu do którego występują dające się zidentyfikować odrębnie przepływy pieniężne (ośrodki wypracowujące środki pieniężne).

Wszystkie odpisy z tytułu utraty wartości są odnoszone w ciężar zysków lub strat. Odpisy z tytułu utraty wartości mogą zostać odwrócone w następnych okresach (z wyjątkiem odpisów dotyczących wartości firmy), jeżeli nastąpiły zdarzenia uzasadniające brak lub zmianę utraty wartości aktywów.

Aktywa finansowe

Aktywa finansowe analizuje się na koniec każdego okresu sprawozdawczego w celu ustalenia, czy nie istnieją przesłanki wystąpienia utraty wartości tych aktywów. Uznaje się, że nastąpiła utrata wartości aktywów, jeżeli istnieją obiektywne przesłanki, że jedno lub więcej zdarzeń miało ujemny wpływ na szacowane przyszłe przepływy pieniężne z tytułu tego aktywa.

Pojedyncze instrumenty finansowe istotne pod względem wartościowym są oceniane indywidualnie pod względem utraty wartości. Pozostałe aktywa finansowe są w celu oceny utraty wartości dzielone na grupy o podobnym poziomie ryzyka kredytowego.

Zasady dokonywania odpisów z tytułu utraty wartości aktywów finansowych zostały szczegółowo opisanew nocie 53.13.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

53.12. Nieruchomości inwestycyjne

Nieruchomości inwestycyjne są utrzymywane w celu uzyskiwania przychodów z tytułu najmu, z tytułu wzrostu ich wartości lub z obu przyczyn. Do wyceny po początkowym ujęciu Grupa wybrała model ceny nabycia. Inwestycje w nieruchomości amortyzowane są metodą liniową. Rozpoczęcie amortyzacji następuje w momencie przyjęcia inwestycji w nieruchomości do używania. Szacunkowy okres użytkowania jest następujący:

Budynki 25 – 35 lat

Przychody z tytułu najmu nieruchomości inwestycyjnych ujmowane są w zysku lub stracie metodą liniową przez okres trwania umowy.

53.13. Aktywa finansowe

Grupa zalicza instrumenty finansowe do następujących kategorii: aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, pożyczki i należności, aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności oraz aktywa finansowe dostępne do sprzedaży.

Klasyfikacja opiera się na kryterium celu nabycia inwestycji. Klasyfikacji dokonuje się na moment początkowego ujęcia, a następnie poddaje się ją weryfikacji na koniec każdego okresu sprawozdawczego, jeśli jest to wymagane lub dopuszczone przez MSR 39.

(a) Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Kategoria ta obejmuje dwie podkategorie:

aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, składnik aktywów finansowych zalicza się do tej kategorii, jeżeli nabyty został przede wszystkim w celu sprzedaży w krótkim terminie, stanowi część portfela określonych instrumentów finansowych zarządzanych razem i co do których istnieje prawdopodobieństwo uzyskania zysku w krótkim terminie, albo jest instrumentem pochodnym nie stanowiącym instrumentu zabezpieczającego,
aktywa finansowe wyznaczone w momencie ich początkowego ujęcia, jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy.

Aktywa z tej kategorii zalicza się do aktywów obrotowych, jeżeli są przeznaczone do obrotu lub oczekuje się ich realizacji w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego.

Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy są wyceniane w wartości godziwej uwzględniając ich wartość rynkową na dzień bilansowy bez uwzględnienia kosztów transakcji sprzedaży. Zmiany wartości tych instrumentów finansowych ujmowane są w zyskach lub stratach jako przychody lub koszty finansowe. Jeżeli kontrakt zawiera jeden lub więcej wbudowanych instrumentów pochodnych, cały kontrakt może zostać zakwalifikowany do kategorii aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy. Nie dotyczy to przypadków, gdy wbudowany instrument pochodny nie wpływa istotnie na przepływy pieniężne z

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

kontraktu lub wydzielenie wbudowanych instrumentów jest wyraźnie zakazane.

(b) Pożyczki i należności

Pożyczki i należności to niestanowiące instrumentów pochodnych aktywa finansowe o ustalonych lub możliwych do ustalenia płatnościach, nienotowane na aktywnym rynku. Powstają wówczas, gdy Grupa wydaje środki pieniężne, dostarcza towary lub usługi bezpośrednio dłużnikowi, bez intencji zaklasyfikowania tych należności do przeznaczonych do obrotu.

Pożyczki i należności zalicza się do aktywów obrotowych, o ile termin ich wymagalności nie przekracza 12 miesięcy od dnia bilansowego. Pożyczki i należności o terminie wymagalności przekraczającym 12 miesięcy od dnia bilansowego zalicza się do aktywów trwałych. Pożyczki i należności wykazuje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji "należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności". Pożyczki i należności ujmowane są według zamortyzowanego kosztu.

(c) Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności

Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności to niestanowiące instrumentów pochodnych aktywa finansowe o ustalonych lub możliwych do ustalenia płatnościach i ustalonym terminie wymagalności, które Grupa zamierza i jest w stanie utrzymać do terminu wymagalności, inne niż:

wyznaczone przez Grupę przy początkowym ujęciu jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy,
wyznaczone przez Grupę jako dostępne do sprzedaży oraz
spełniające definicję pożyczek i należności.

Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności wyceniane są według zamortyzowanego kosztu przy użyciu metody efektywnej stopy procentowej.

Jeżeli występują dowody wskazujące na możliwość wystąpienia utraty wartości pożyczek i należności lub inwestycji utrzymywanych do terminu wymagalności wycenianych w wysokości zamortyzowanego kosztu, kwota odpisu jest ustalana jako różnica pomiędzy wartością bilansową aktywów, a wartością bieżącą oszacowanych przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych oryginalną efektywną stopą procentową dla tych aktywów (tj. efektywną stopą procentową wyliczoną na moment początkowego ujęcia dla aktywów opartych na stałej stopie procentowej oraz efektywną stopą procentową ustaloną na moment ostatniego przeszacowania dla aktywów opartych na zmiennej stopie procentowej). Odpis z tytułu utraty wartości ujmuje się w zyskach lub stratach. Odwrócenie odpisu ujmuje się, jeżeli w kolejnych okresach utrata wartości ulega zmniejszeniu i zmniejszenie to może być przypisane do zdarzeń występujących po momencie ujęcia odpisu. W wyniku odwrócenia odpisu wartość bilansowa aktywów finansowych nie może przekraczać wysokości zamortyzowanego kosztu, jaki zostałby ustalony gdyby uprzednio nie ujęto odpisu z tytułu utraty wartości. Odwrócenie odpisu ujmuje się w zyskach lub stratach.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

(d) Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży to niestanowiące instrumentów pochodnych instrumenty finansowe wyznaczone jako "dostępne do sprzedaży" albo niezaliczone do żadnej z pozostałych kategorii. Do tej kategorii zaliczane są udziały i akcje w jednostkach niepowiązanych. Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży zalicza się do aktywów trwałych, o ile Grupa nie zamierza zbyć inwestycji w ciągu 12 miesięcy od końca okresu sprawozdawczego.

Transakcje zakupu i sprzedaży aktywów finansowych ujmuje się na dzień przeprowadzenia transakcji – tj. na dzień, w którym Grupa zobowiązuje się zakupić lub sprzedać dany składnik aktywów. Aktywa finansowe ujmuje się początkowo według wartości godziwej powiększonej o koszty transakcyjne, za wyjątkiem inwestycji zaliczanych do kategorii wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, które ujmowane są początkowo w wartości godziwej bez uwzględniania kosztów transakcji.

Aktywa finansowe wyłącza się z ksiąg rachunkowych, gdy prawa do uzyskiwania przepływów pieniężnych z ich tytułu wygasły lub prawa te zostały przeniesione i Grupa dokonała przeniesienia zasadniczo całego ryzyka i wszystkich pożytków z tytułu ich własności.

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży oraz aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy wycenia się po początkowym ujęciu w wartości godziwej. Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży, jeżeli nie jest możliwe ustalenie ich wartości godziwej i nie posiadają one ustalonego terminu wymagalności, wycenia się w cenie nabycia pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości. Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności wyceniane są w wysokości zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej.

Skutki wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy ujmuje się w zysku lub stracie w okresie, w którym powstały. Skutki wyceny aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży ujmuje się w innych całkowitych dochodach, za wyjątkiem odpisów z tytułu utraty wartości oraz tych zysków i strat z tytułu różnic kursowych, które powstają dla aktywów pieniężnych. W momencie usunięcia z ksiąg rachunkowych składnika aktywów zaliczonego do "dostępnych do sprzedaży", łączne dotychczasowe zyski i straty uprzednio ujęte w innych całkowitych dochodach ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu.

Wartość godziwa inwestycji, dla których istnieje aktywny rynek, wynika z ich bieżącej ceny zakupu. Jeżeli nie istnieje aktywny rynek dla aktywów finansowych (lub jeśli papiery wartościowe są nienotowane), Grupa ustala wartość godziwą stosując odpowiednie techniki wyceny, które obejmują wykorzystanie niedawno przeprowadzonych transakcji na normalnych zasadach rynkowych, porównanie do innych instrumentów, które są w swojej istocie identyczne, analizę zdyskontowanych przepływów pieniężnych, modele wyceny opcji oraz inne techniki/modele wyceny powszechnie stosowane na rynku, dostosowane do konkretnej sytuacji wystawcy.

Jeżeli występują przesłanki wskazujące na utratę wartości nienotowanych instrumentów kapitałowych, które są wyceniane w cenie nabycia (ze względu na brak możliwości wiarygodnego ustalenia wartości godziwej), kwota odpisu jest ustalana jako różnica pomiędzy wartością bilansową aktywa, a wartością bieżącą oszacowanych przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych przy zastosowaniu bieżącej rynkowej stopy zwrotu podobnych aktywów finansowych. Odpisu takiego nie odwraca się.

Grupa dokonuje na każdy dzień sprawozdawczy oceny, czy występują obiektywne dowody na to, że składnik aktywów finansowych lub grupa aktywów finansowych utraciły wartość.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r.

(wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Jeżeli takie dowody występują w przypadku aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży, łączne dotychczasowe straty ujęte w kapitale – ustalone jako różnica pomiędzy ceną nabycia, a aktualną wartością godziwą, pomniejszone o ewentualne straty z tytułu utraty wartości ujęte wcześniej w zyskach lub stratach – wyłącza się z kapitału własnego i ujmuje w zyskach lub stratach. Straty z tytułu utraty wartości ujęte w zyskach lub stratach a dotyczące instrumentów kapitałowych nie podlegają odwróceniu w korespondencji z zyskami lub stratami. Odwrócenie straty z tytułu utraty wartości dłużnych instrumentów finansowych ujmuje się w zyskach lub stratach, jeżeli w kolejnych okresach, po ujęciu odpisu, wartość godziwa tych instrumentów finansowych wzrosła w wyniku zdarzeń występujących po momencie ujęcia odpisu.

(e) Rachunkowość zabezpieczeń i pochodne instrumenty finansowe

Instrumenty pochodne, z których korzysta Grupa w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem związanym ze zmianami stóp procentowych i kursów wymiany walut wyceniane są w wartości godziwej. Instrumenty pochodne wykazuje się jako aktywa, gdy ich wartość jest dodatnia, i jako zobowiązania – gdy ich wartość jest ujemna.

Wartość godziwa kontraktów walutowych jest ustalana poprzez odniesienie do bieżących kursów terminowych występujących przy kontraktach o takim samym terminie zapadalności lub na podstawie wyceny otrzymanej z instytucji finansowych. Wartość godziwa kontraktów na zmianę stóp procentowych może być ustalana w oparciu o wycenę otrzymaną z niezależnych instytucji finansowych.

Grupa w odniesieniu do części zabezpieczanej ekspozycji stosuje rachunkowość zabezpieczeń.

Grupa definiuje określone zabezpieczenia od ryzyka różnic kursowych obejmujące instrumenty pochodne, wbudowane instrumenty pochodne oraz inne instrumenty jako zabezpieczenia wartości godziwej lub przepływów pieniężnych. Zabezpieczenia ryzyka różnic kursowych w odniesieniu do uprawdopodobnionych przyszłych zobowiązań rozliczane są jako zabezpieczenia przepływów pieniężnych.

Przy rozpoczęciu powiązania zabezpieczającego Grupa dokumentuje tę relację między instrumentem zabezpieczającym a pozycją zabezpieczaną oraz cele zarządzania ryzykiem, a także strategię realizacji różnych transakcji zabezpieczających.

Instrumenty pochodne, ujmuje się zgodnie z zasadami rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej lub zabezpieczeń przepływów pieniężnych, jeżeli spełnione są jednocześnie następujące warunki:

w momencie ustanowienia zabezpieczenia formalnie wyznaczono i udokumentowano powiązanie zabezpieczające, jak również cel zarządzania ryzykiem przez Grupę oraz strategię ustanowienia zabezpieczenia,
oczekuje się, że zabezpieczenie będzie wysoce efektywne w kompensowaniu zmian wartości godziwej lub przepływów pieniężnych wynikających z zabezpieczanego ryzyka, zgodnie z udokumentowaną pierwotnie strategią zarządzania ryzykiem, dotyczącą tego konkretnego powiązania zabezpieczającego,
w przypadku zabezpieczeń przepływów pieniężnych, planowana transakcja będąca przedmiotem zabezpieczenia musi być wysoce prawdopodobna oraz musi podlegać zagrożeniu zmianami przepływów pieniężnych, które w rezultacie mogą wpływać na wynik finansowy,
efektywność zabezpieczenia można wiarygodnie ocenić,
zabezpieczenie jest na bieżąco oceniane i stwierdza się jego wysoką efektywność we wszystkich okresach sprawozdawczych, na które zabezpieczenie zostało ustanowione.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

W przypadku stosowania rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej, Grupa:

ujmuje zyski lub straty wynikające z przeszacowania wartości godziwej pochodnego instrumentu zabezpieczającego w wyniku finansowym oraz
koryguje wartość księgową pozycji zabezpieczanej o zyski lub straty związane z pozycją zabezpieczaną, wynikające z zabezpieczanego ryzyka i ujmuje je w wyniku finansowym bieżącego okresu (również w odniesieniu do aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży, których skutki wyceny odnoszone są w kapitał z aktualizacji wyceny).

Grupa zaprzestaje stosowania zasad rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej jeśli:

instrument zabezpieczający wygasa, zostaje sprzedany, rozwiązany lub wykonany,
zabezpieczenie przestaje spełniać kryteria rachunkowości zabezpieczeń lub
Grupa unieważnia powiązanie zabezpieczające.

Zabezpieczenie przepływów pieniężnych to zabezpieczenie przed zagrożeniem zmiennością przepływów pieniężnych, które przypisać można konkretnemu rodzajowi ryzyka związanemu z ujętym składnikiem aktywów lub zobowiązaniem lub z wysoce prawdopodobną planowaną transakcją i które mogłoby wpływać na wynik finansowy. Planowana transakcja jest to niewiążąca lecz przewidywana przyszła transakcja.

W przypadku stosowania rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych Grupa:

efektywną część zmian wartości godziwej instrumentów pochodnych wyznaczonych jako zabezpieczenie przepływów pieniężnych ujmuje na kapitał z aktualizacji wyceny,
zysk lub stratę związaną z częścią nieefektywną ujmuje w wyniku finansowym bieżącego okresu.

Jeśli zabezpieczana planowana transakcja skutkuje ujęciem składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego, związane z nią zyski lub straty, które były ujęte w kapitale z aktualizacji wyceny, przenosi się do wyniku finansowego w tym samym okresie albo w okresach, w których nabyty składnik aktywów lub przyjęte zobowiązanie mają wpływ na wynik finansowy. Jednakże, jeśli Grupa oczekuje, że całość lub część strat ujętych w kapitale z aktualizacji wyceny nie będzie odzyskana w jednym lub więcej przyszłych okresów, ujmuje w wyniku finansowym kwotę, co do której oczekuje się, że nie będzie odzyskana.

Jeśli zabezpieczenie planowanej transakcji skutkuje ujęciem składnika aktywów niefinansowych lub zobowiązania niefinansowego albo planowana transakcja związana ze składnikiem aktywów niefinansowych lub zobowiązaniem niefinansowym staje się uprawdopodobnionym przyszłym zobowiązaniem, do którego stosuje się zabezpieczenie wartości godziwej, Grupa wyłącza związane z tym zyski lub straty, które były ujęte w kapitale z aktualizacji z wyceny i włącza je do początkowego kosztu nabycia lub do innej wartości księgowej składnika aktywów lub zobowiązania.

Grupa zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych, jeżeli instrument zabezpieczający wygaśnie, zostaje sprzedany, zakończony lub zrealizowany lub nie spełnia kryteriów rachunkowości zabezpieczeń. W takiej sytuacji skumulowane zyski lub straty z tytułu instrumentu zabezpieczającego ujęte w kapitale z aktualizacji wyceny pozostają w nich do momentu, gdy transakcja zabezpieczana zostanie zrealizowana. Jeżeli transakcja zabezpieczana nie będzie realizowana, skumulowany wynik netto ujęty w kapitale z aktualizacji przenoszony jest niezwłocznie do zysków lub strat.

Ponadto Grupa dokumentuje efektywność, z jaką zastosowany instrument zabezpieczający kompensuje zmiany

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

wartości godziwej lub przepływów pieniężnych pozycji zabezpieczanej, zarówno w chwili zaistnienia powiązania, jak i na bieżąco w późniejszych okresach.

53.14. Prawa do emisji CO²

Uprawnienia do emisji CO2 przyznane nieodpłatnie w ramach Krajowego Planu Rozdziału Uprawnień oraz dodatkowe uprawnienia do emisji CO2 zakupione w celu umorzenia, tj. spełnienia obowiązku rozliczenia emisji CO2, ujmowane są jako krótkoterminowe wartości niematerialne, które nie podlegają amortyzacji lecz podlegają analizie pod kątem utraty wartości i wykazywane są w odrębnej pozycji w aktywach obrotowych.

Uprawnienia do emisji CO2 przyznane nieodpłatnie na dany rok obrotowy ujmowane są w wartości nominalnej tzn. wartości zerowej. Zakupione dodatkowe uprawnienia do emisji CO2 ujmowane są w cenie nabycia pomniejszonej o ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości.

Ewidencja uprawnień do emisji CO2 prowadzona jest w następujących grupach praw:

CER zielone,
EUA otrzymane nieodpłatnie oraz zakupione.

W wyżej wymienionych grupach rozchody ujmowane są metodą pierwsze przyszło, pierwsze wyszło ("FIFO").

W związku z emisją CO2, która towarzyszy procesowi produkcji energii elektrycznej, Grupa jest zobowiązana do jej rozliczenia poprzez przedstawienie określonej ilości uprawnień do emisji CO2 do umorzenia. Koszty związane ze spełnieniem ww. obowiązku ujmowane są w księgach rachunkowych systematycznie w ciągu rocznego okresu sprawozdawczego proporcjonalnie do wielkości rzeczywistej i planowanej produkcji energii elektrycznej.

Na szacowaną emisję CO2 w okresie sprawozdawczym tworzy się rezerwę w ciężar kosztów działalności podstawowej. Kwotę rezerwy, ujmowaną w pasywach sprawozdania z sytuacji finansowej, ustala się z zachowaniem następujących zasad:

kwota, na którą tworzona jest rezerwa, jest najbardziej właściwym szacunkiem nakładów niezbędnych do wypełnienia rozliczanego w okresach rocznych obecnego obowiązku na dzień sprawozdawczy,
w pierwszej kolejności, rezerwę tworzy się na podstawie wartości uprawnień posiadanych na dzień sprawozdawczy,
w przypadku, gdy zapotrzebowanie na uprawnienia nie jest pokryte ilością posiadanych lub należnych uprawnień, na ilość niepokrytej szacowanej emisji tworzy się rezerwę na podstawie cen zakupu uprawnień określonych w zawartych kontraktach terminowych (jeżeli termin dostawy został ustalony przed dniem faktycznego rozliczenia obowiązku tj. umorzenia uprawnień),
w przypadku, gdy zapotrzebowanie na uprawnienia nie jest pokryte ilością ujętych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej uprawnień i uprawnień zakupionych na termin, na ilość niepokrytej szacowanej emisji tworzy się rezerwę na podstawie kwotowań rynkowych (Bluenext) na dzień sprawozdawczy.

Zobowiązanie (rezerwa) z tytułu emisji CO2 podlega uregulowaniu poprzez umorzenie uprawnień.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Przychody z tytułu sprzedaży i wartość sprzedanych uprawnień do emisji CO2 ujmowana jest odpowiednio w przychodach i kosztach działalności operacyjnej.

Wartość sprzedawanych uprawnień ustalana jest zgodnie z metodą FIFO w danej grupie ewidencyjnej uprawnień:

CER zielone,
EUA darmowe i zakupione.

53.15. Zapasy

Składniki zapasów wycenia się w cenie nabycia, na którą składa się cena zakupu powiększona o koszty poniesione na ich zakup tj. w szczególności koszty transportu do miejsca składowania lub w koszcie wytworzenia nie wyższym od ceny sprzedaży netto.

Rozchód zapasów ustala się:

w systemie SAP ERP z wykorzystaniem metody średniej ważonej ceny nabycia,
w systemie IFS z wykorzystaniem metody szczegółowej identyfikacji rzeczywistych cen (kosztów) tych składników aktywów, które dotyczą ściśle określonych przedsięwzięć, niezależnie od daty ich zakupu lub wytworzenia, za wyjątkiem węgla produkcyjnego, oleju opałowego, biomasy i mączki wapiennej, których rozchód ustala się z zastosowaniem metody średniej ważonej ceny nabycia.

W ramach zapasów Grupa wykazuje świadectwa pochodzenia energii nabyte w celu umorzenia, nabyte w celu dalszej odsprzedaży, jak również wytworzone we własnym zakresie.

Świadectwa pochodzenia energii - są potwierdzeniem wytworzenia energii w odnawialnym źródle energii (energia pochodząca np. z wiatru, wody, słońca, biomasy – tzw. certyfikaty zielone) albo energii wytworzonej w kogeneracji (z trzech rodzajów źródeł tj. źródeł gazowych lub o mocy poniżej 1 MW – tzw. certyfikaty żółte, źródeł o mocy powyżej 1 MW innych niż opalane paliwami gazowymi, metanem i gazem z przetwarzania biomasy – tzw. certyfikaty czerwone oraz źródeł opalanych gazem uzyskiwanym z przetwarzania biomasy lub metanem uwalnianym przy odmetanowaniu kopalń – tzw. certyfikaty fioletowe). Wydaje je Prezes URE na wniosek przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się wytwarzaniem energii w odnawialnych źródłach energii i kogeneracji.

Świadectwa efektywności energetycznej, czyli tzw. certyfikaty białe, są potwierdzeniem deklarowanej oszczędności energii wynikającej z podjętych przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej w trzech obszarach, tj.: zwiększenia oszczędności energii przez odbiorców końcowych, zwiększenia oszczędności energii przez urządzenia potrzeb własnych oraz zmniejszenia strat energii elektrycznej, ciepła lub gazu ziemnego w przesyle i dystrybucji. Dla wymienionych kategorii przedsięwzięć przeprowadzane są przez Prezesa URE przetargi na tzw. białe certyfikaty. Wydaje je Prezes URE na wniosek podmiotu, który wygrał przetarg.

Prawa majątkowe wynikające ze świadectwa pochodzenia energii i świadectwa efektywności energetycznej powstają z chwilą zapisania w rejestrach świadectw pochodzenia energii oraz świadectw efektywności energetycznej, prowadzonych przez Towarową Giełdę Energii S.A. (TGE S.A.). Prawa te są zbywalne i stanowią towar giełdowy. Przeniesienie praw następuje z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu w rejestrze świadectw pochodzenia energii

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

lub w rejestrze świadectw efektywności energetycznej. Prawa majątkowe wygasają w momencie ich umorzenia. Świadectwa pochodzenia nabyte wycenia się według ceny nabycia, pomniejszonej o ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości.

Zgodnie z zapisami Ustawy Prawo energetyczne oraz Ustawy o efektywności energetycznej, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się obrotem energią i sprzedające tę energię odbiorcom końcowym, jest obowiązane:

a) uzyskać i przedstawić do umorzenia Prezesowi URE świadectwa pochodzenia energii oraz świadectwa efektywności energetycznej lub
b) uiścić opłaty zastępcze.

Grupa ma obowiązek uzyskać i przedstawić do umorzenia:

a) świadectwa pochodzenia energii odpowiadające wielkościom ustalonym w rozporządzeniach do Prawa energetycznego, jako procent ogólnej sprzedaży energii dla odbiorców końcowych,
b) świadectwa efektywności energetycznej o wartości wyrażonej w tonach oleju ekwiwalentnego [toe], nie większej niż 3% ilorazu kwoty przychodu ze sprzedaży energii elektrycznej odbiorcom końcowym, osiągniętego za dany rok, w którym obowiązek ten jest realizowany i jednostkowej opłaty zastępczej. Kwotę przychodu ze sprzedaży energii elektrycznej odbiorcom końcowym osiągniętą za dany rok rozliczeniowy pomniejsza się o kwoty i koszty, o których mowa w art. 12 ust. 4 Ustawy o efektywności energetycznej. Wielkość obowiązku w poszczególnych latach rozliczeniowych określana jest w rozporządzeniu do Ustawy o efektywności energetycznej.

Termin wykonania obowiązku umorzenia świadectw pochodzenia energii i świadectw efektywności energetycznej lub poniesienia opłat zastępczych za dany rok upływa w terminach wynikających z obowiązujących przepisów prawa.

Grupa przedstawia Prezesowi URE świadectwa pochodzenia energii i świadectwa efektywności energetycznej do umorzenia, w cyklach miesięcznych, w celu realizacji obowiązku za dany rok obrotowy. W księgach rachunkowych ujęcie w kosztach umorzenia świadectw pochodzenia energii i świadectw efektywności energetycznej następuje na podstawie decyzji o umorzeniu wydanej przez Prezesa URE, z zastosowaniem rozchodu według metody szczegółowej identyfikacji świadectwa.

53.16. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują środki pieniężne w kasie, na rachunku bankowym, depozyty bankowe płatne na żądanie, inne krótkoterminowe inwestycje o pierwotnym terminie wymagalności do trzech miesięcy oraz o dużej płynności. Środki pieniężne wyceniane są na koniec okresu sprawozdawczego w wartości nominalnej.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

53.17. Kapitał podstawowy

Kapitałem podstawowym Grupy Kapitałowej jest kapitał zakładowy jednostki dominującej wykazywany w wysokości określonej w statucie i wpisanej w rejestrze sądowym, skorygowany odpowiednio o skutki hiperinflacji i rozliczenie skutków transakcji połączenia i nabycia spółek. Podwyższenie kapitału akcyjnego, które na koniec okresu sprawozdawczego zostało pokryte przez akcjonariuszy, a które oczekuje na rejestrację w Krajowym Rejestrze Sądowym, jest również prezentowane jako kapitał zakładowy.

53.18. Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe

Zobowiązania finansowe ujmuje się początkowo według wartości godziwej pomniejszonej o poniesione koszty transakcyjne.

Po początkowym ujęciu zobowiązania finansowe z tytułu kredytów, pożyczek i dłużnych papierów wartościowych wyceniane są w wysokości zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej. Przy ustalaniu zamortyzowanego kosztu uwzględnia się koszty związane z uzyskaniem kredytu lub pożyczki oraz dyskonta lub premie uzyskane w związku ze zobowiązaniem.

53.19. Podatek dochodowy (w tym odroczony podatek dochodowy)

Na podatek dochodowy prezentowany w sprawozdaniu z zysków i strat oraz innych całkowitych dochodów składają się: podatek bieżący oraz podatek odroczony.

Bieżące obciążenie podatkowe obliczane jest na podstawie wyniku podatkowego (podstawy opodatkowania) danego okresu sprawozdawczego. Zysk/strata podatkowa różni się od księgowego zysku/straty netto w związku z wyłączeniem przychodów podlegających opodatkowaniu i kosztów stanowiących koszty uzyskania przychodów w latach następnych oraz pozycji kosztów i przychodów, które nigdy nie będą podlegały opodatkowaniu. Obciążenia podatkowe wyliczane są w oparciu o stawki podatkowe obowiązujące w danym okresie sprawozdawczym.

Podatek odroczony jest skutkiem podatkowym zdarzeń danego okresu, ujętym zgodnie z zasadą memoriału w księgach rachunkowych tego okresu, ale zrealizowanym w przyszłości. Powstaje wówczas, gdy skutek podatkowy przychodów i kosztów jest taki sam jak bilansowy, ale występuje w innych okresach.

W okresie obowiązywania umowy Podatkowej Grupy Kapitałowej ENEA (PGK), ENEA S.A. jako podmiot reprezentujący dokonuje obliczenia oraz rozliczenia podatku dochodowego PGK. Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym, w podatkowych grupach kapitałowych, jest osiągnięty w roku podatkowym dochód stanowiący nadwyżkę sumy dochodów wszystkich spółek tworzących grupę nad sumą ich strat.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

53.20. Świadczenia pracownicze

W Grupie Kapitałowej występują następujące rodzaje świadczeń pracowniczych:

A. Krótkoterminowe świadczenia pracownicze

Do krótkoterminowych świadczeń pracowniczych Grupa zalicza między innymi: wynagrodzenia miesięczne, wynagrodzenia z tytułu premii rocznej, prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii, krótkoterminowe płatne nieobecności wraz z należnymi składkami na ubezpieczenia społeczne, nagrodę na Dzień Energetyka oraz zobowiązania wynikające z Programu Dobrowolnych Odejść.

Zobowiązanie z tytułu krótkoterminowych (kumulowanych) płatnych nieobecności (wynagrodzenie za niewykorzystany urlop) jest ujmowane, nawet jeżeli płatne nieobecności nie uprawniają do ekwiwalentu pieniężnego.

Grupa ustala przewidywany koszt kumulowanych płatnych nieobecności jako dodatkową kwotę, którą zgodnie z przewidywaniami zapłaci w wyniku niewykorzystanego uprawnienia ustalonego na dzień bilansowy.

B. Programy określonych świadczeń

Do programów określonych świadczeń Grupa zalicza:

1) Odprawy emerytalne

Pracownicy przechodzący na emeryturę (rentę) uprawnieni są do otrzymania odpraw emerytalnych w formie gratyfikacji pieniężnych. Wysokość tych odpraw zależy od stażu pracy oraz wysokości otrzymywanego przez pracownika wynagrodzenia. Do oszacowania zobowiązań z tego tytułu stosuje się metody aktuarialne.

2) Prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii po przejściu na emeryturę

Pracownikom, którzy przepracowali w Grupie co najmniej rok, przechodzącym na emeryturę, przysługuje prawo do ulgowej odpłatności za nabycie energii. Emeryci i renciści mają prawo do ekwiwalentu pieniężnego w wysokości 3 000 kWh x 80% ceny energii elektrycznej i składnika zmiennego opłaty przesyłowej oraz 100% wartości opłaty stałej sieciowej i opłaty abonamentowej wg taryfy jednostrefowej ogólnie obowiązującej dla gospodarstw domowych. Ekwiwalent pieniężny wypłacany jest dwa razy w roku, w wysokości stanowiącej każdorazowo połowę rocznego ekwiwalentu. Wartość ekwiwalentu jest waloryzowana o wzrost ceny energii elektrycznej wg taryfy ogólnie obowiązującej dla gospodarstw domowych w roku poprzedzającym wypłatę.

Prawo to, w przypadku zgonu pracownika przechodzi na małżonka w przypadku pobierania przez małżonka renty rodzinnej.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

3) Odpis na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych dla emerytów i rencistów objętych opieką socjalną prez Grupę

Odpis na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych dla emerytów i rencistów objętych opieką socjalną przez Grupę dokonywany jest w wysokości wynikającej z obowiązujących przepisów.

Świadczenia pracownicze wykazywane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w zobowiązaniach z tytułu świadczeń pracowniczych a zmiana stanu rezerw prezentowana jest w sprawozdaniu zysków i strat oraz innych całkowitych dochodów.

4) Deputaty węglowe

Byłym pracownikom spółki Lubelski Węgiel Bogdanka S.A., z którymi umowa o pracę została rozwiązana w związku z przejsciem na emeryturę lub rentę, oraz ewentualnie krewnym lub małżonkom po zmarłych pracownikach, należy się corocznie wieczysty deputat węglowy. Metoda prognozowanych uprawnień jednostkowych (Projected Unit Credit) wymaga utworzenia na datę bilansową wyceny także rezerw dla obecnych pracowników Spółki, ale tylko na tę kwotę powyższego ekwiwalentu pieniężnego, która zacznie być wypłacana w momencie śmierci lub przejścia na emeryturę lub rentę.

Jedynie osoby, które do dnia 31 grudnia 2034 r. nabyły lub nabędą prawo do tego świadczenia, są jego beneficjentami i nie utracą już do niego prawa. Wszystkim pozostałym osobom świadczenie to nie przysługuje i rezerwa dla nich nie została wyznaczona.

Szacowanie zobowiązań z tytułu tych świadczeń, o których mowa w punktach 1 - 4 dokonywane jest przez aktuariusza metodą "Projected Unit Credit Method". Zyski i straty aktuarialne są w całości ujmowane w innych całkowitych dochodach.

C. Inne długoterminowe świadczenia pracownicze

Nagrody jubileuszowe

Do innych długoterminowych świadczeń pracowniczych Grupa zalicza nagrody jubileuszowe. Wysokość tych nagród zależy od stażu pracy oraz wysokości otrzymywanego przez pracownika wynagrodzenia. Do oszacowania zobowiązań z tego tytułu stosuje się metody aktuarialne. Zyski i straty aktuarialne są w całości ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu.

D. Program określonych składek

1) Składki ubezpieczeń społecznych

System ubezpieczeń społecznych działa na zasadach programu państwowego, zgodnie z którym na Grupie ciąży obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne dla pracowników w momencie, gdy stają się one należne. Grupa nie jest zobowiązana ani prawnie ani zwyczajowo do wypłaty przyszłych świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych. Grupa ujmuje koszt składek dotyczących bieżącego okresu w zysku lub stracie bieżącego okresu jako koszt świadczeń pracowniczych.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

2) Pracowniczy Program Emerytalny

Zgodnie z załącznikiem do Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy ENEA S.A. prowadzi Pracowniczy Program Emerytalny w formie grupowego ubezpieczenia pracowników z funduszem kapitałowym na zasadach określonych w ustawie i wynegocjowanych ze stroną związkową.

Z Pracowniczego Programu Emerytalnego mogą korzystać pracownicy ENEA S.A. po roku pracy niezależnie od rodzaju umowy o pracę.

Pracownicy przystępują do Pracowniczego Programu Emerytalnego na warunkach określonych poniżej:

ubezpieczenie zawiera się w formie ubezpieczenia grupowego na życie z ochroną ubezpieczeniową,
poziom składki podstawowej ustala się w wysokości 7% wynagrodzenia uczestnika,
90% składki podstawowej przeznacza się na składkę inwestycyjną a 10% na ochronę ubezpieczeniową.

Spółka ujmuje koszt składek na PPE dotyczących bieżącego okresu w zysku lub stracie jako koszt świadczeń pracowniczych.

E. Płatności w formie akcji

Wartość godziwą przyznanych opcji zakupu akcji ujmuje się jako koszty z tytułu wynagrodzeń w korespondencji ze zwiększeniem kapitału własnego. Wartość godziwa określana jest na dzień przyznania opcji zakupu akcji przez pracowników i rozłożona na okres, w którym pracownicy nabędą bezwarunkowo prawo do realizacji opcji (z uwagi na fakt, że wartości godziwej świadczeń pracowników nie da się bezpośrednio ocenić, ich wartość ustala się w oparciu o wartość godziwą przyznanych instrumentów kapitałowych). Kwota obciążająca koszty jest korygowana w celu odzwierciedlenia aktualnej liczby przyznanych opcji, dla których warunki świadczenia pracy oraz warunki nierynkowe nabywania uprawnień są spełnione.

F. Programy udziału w zyskach i programy premiowe

Spółka Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. ujmuje zobowiązania i koszty z tytułu nagród i premii oraz programów udziału w zyskach, jeżeli podlega obowiązkowi wynikającemu z umowy lub, jeżeli dotychczasowa praktyka zrodziła zwyczajowo oczekiwany obowiązek.

53.21. Rezerwy

Rezerwy tworzone są, gdy na spółkach Grupy ciąży obecny obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych i prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego obowiązku.

Kwota, na którą tworzona jest rezerwa, stanowi najbardziej właściwy szacunek nakładów niezbędnych do wypełnienia obecnego obowiązku, zdyskontowanych na dzień bilansowy.

Wykorzystanie uprzednio utworzonej rezerwy na pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

zobowiązania księguje się w momencie powstania tych zobowiązań na zmniejszenie rezerwy.

Niewykorzystane rezerwy, w przypadku zmniejszenia lub ustania ryzyka uzasadniającego ich utworzenie, zwiększają odpowiednio przychody finansowe lub pozostałe przychody operacyjne.

Grupa tworzy również rezerwy na roszczenia o charakterze przedsądowym zgłoszone przez właścicieli nieruchomości, na których znajdują się sieci dystrybucyjne wraz z urządzeniami, oraz na inne potencjalne roszczenia związane z posadowieniem majątku sieciowego Grupy na nieruchomościach, do których Grupa nie posiada tytułu prawnego. Szacowanie wartości odszkodowań obejmuje potencjalną wypłatę odszkodowań za tzw. bezumowne korzystanie z gruntu lub czynszu dzierżawnego i dokonywane jest przez służby techniczne.

Rezerwa na świadectwa pochodzenia energii oraz świadectwa efektywności energetycznej

W przypadku braku na dzień sprawozdawczy wystarczającej ilości świadectw wymaganych do wypełnienia obowiązków nałożonych przez Prawo energetyczne i Ustawę o efektywności energetycznej, Grupa tworzy rezerwy na umorzenie świadectw pochodzenia energii i świadectw efektywności energetycznej lub uiszczenie opłat zastępczych. Podstawą do określenia rezerw na umorzenie świadectw pochodzenia energii dla każdego z walorów jest ilość świadectw pochodzenia stanowiąca różnicę między ilością świadectw wymaganą do umorzenia zgodnie z wymogami Prawa energetycznego, a ilością świadectw umorzonych na dany dzień sprawozdawczy.

Podstawą do określenia rezerw na umorzenie świadectw efektywności energetycznej jest ilość świadectw wyrażona w tonach oleju ekwiwalentnego stanowiącą różnicę między ilością świadectw wymaganą do umorzenia zgodnie z wymogami Ustawy o efektywności energetycznej, a ilością świadectw umorzonych na dzień sprawozdawczy.

Rezerwę wycenia się:

1. w pierwszej kolejności w oparciu o cenę nabycia dla posiadanych ale nie umorzonych na dzień bilansowy świadectw efektywności energetycznej,
1. w drugiej kolejności w oparciu o cenę nabycia wynikającą z zawartych przez Grupę umów sprzedaży, w zakresie tej części świadectw, które Grupa planuje otrzymać w pierwszej kolejności,
1. w trzeciej kolejności w oparciu o średnioważoną cenę w transakcjach sesyjnych zawartych na Rynku Praw Majątkowych prowadzonym przez Towarową Giełdę Energii S.A. w trakcie miesiąca, w którym przypada dzień sprawozdawczy, na który ustalana jest wartość rezerwy,
1. a w przypadku braku takich transakcji lub w przypadku niedoboru na rynku uniemożliwiających Grupie nabycie wystarczającej ilości praw wymaganych do realizacji obowiązku, brakująca ilość rezerwy wyceniana jest w oparciu o jednostkową opłatę zastępczą dla danego roku obrotowego.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Rezerwa na likwidację zakładu górniczego

Rezerwę na przyszłe koszty związane z likwidacją zakładu górniczego tworzy się w oparciu o obowiązki wynikające z ustawy "Prawo geologiczne i górnicze" nakładające na przedsiębiorstwo górnicze obowiązek likwidacji zakładów górniczych po zakończeniu eksploatacji, w wysokości przewidywanych kosztów związanych z:

zabezpieczeniem lub likwidacją wyrobisk górniczych oraz obiektów i urządzeń zakładu górniczego;
zabezpieczeniem niewykorzystanej części złoża kopaliny;
zabezpieczeniem sąsiednich złóż kopalin;
zabezpieczeniem wyrobisk sąsiednich zakładów górniczych;
przedsięwzięciem niezbędnych środków w celu ochrony środowiska oraz rekultywacji gruntów i zagospodarowania terenów po działalności górniczej.

Wysokość kosztów likwidacji zakładu górniczego wyliczana jest przez niezależną firmę doradczą z wykorzystaniem danych historycznych, dotyczących kosztów likwidacji zakładów górniczych sektora górnictwa węgla kamiennego w Polsce.

53.22. Ujmowanie przychodów

Przychody ze sprzedaży ujmuje się w wartości godziwej zapłaty otrzymanej lub należnej, po pomniejszeniu o podatek od towarów i usług, rabaty i opusty.

Przychody ze sprzedaży energii i usług dystrybucyjnych ujmuje się w momencie dostawy energii. Dla celów ustalenia wielkości przychodów za okres pomiędzy datą ostatniego fakturowania, a datą bilansową dokonywany jest szacunek przychodów, który wykazywany jest w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności.

Przychody ze sprzedaży świadectw pochodzenia nabytych w celu dalszej odsprzedaży ujmuje się według zasad opisanych w 53.15.

Przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów ujmuje się, gdy jednostka przekazała znaczące ryzyko i korzyści wynikające z własności produktów, towarów i materiałów oraz istnieje prawdopodobieństwo uzyskania korzyści ekonomicznych z tytułu transakcji.

Przychody z tytułu najmu nieruchomości inwestycyjnych ujmowane są w zysku lub stracie metodą liniową przez okres trwania umowy.

Przychody z tytułu odsetek ujmowane są memoriałowo przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej, jeśli ich uzyskanie nie jest wątpliwe.

Przychody z tytułu dywidend ujmuje się w momencie nabycia prawa do otrzymania płatności.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

53.23. Dotacje

Grupa otrzymuje nieodpłatnie rzeczowe aktywa trwałe infrastruktury energetycznej. Takie rzeczowe aktywa trwałe, do 31 grudnia 2009 r. rozpoznawane były jako rzeczowe aktywa trwałe, a ich równowartość ujmowana była w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako przychody przyszłych okresów, rozliczane w czasie na dobro przychodów w zyskach lub stratach proporcjonalnie do naliczanych kosztów amortyzacji od otrzymanych rzeczowych aktywów trwałych. Przychody z tytułu nieodpłatnie otrzymanych po 1 stycznia 2010 r. rzeczowych aktywów trwałych infrastruktury energetycznej ujmowane są jednorazowo w momencie otrzymania rzeczowych aktywów trwałych w przychodach w zyskach lub stratach okresu.

Pozostałe dotacje (inne rzeczowe aktywa trwałe, refundacje wydatków poniesionych na środki trwałe) Grupa ujmuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako przychody przyszłych okresów, jeśli istnieje wystarczająca pewność ich otrzymania oraz Grupa spełni warunki z nimi związane. Dotacje otrzymane jako zwrot już poniesionych kosztów przez Grupę są systematycznie ujmowane jako przychód w zysku lub stracie w okresach, w których ponoszone są związane z nimi koszty. Dotacje otrzymywane jako zwrot poniesionych przez Grupę nakładów inwestycyjnych, są systematycznie, proporcjonalnie do odpisów amortyzacyjnych, ujmowane jako pozostałe przychody operacyjne w zysku lub stracie przez okres użytkowania aktywa.

53.24. Opłaty przyłączeniowe

Przychody z opłat przyłączeniowych dla zadań zakończonych do 31 grudnia 2009 r. ujmowane są w rozliczeniach międzyokresowych przychodów i rozliczane są w czasie odpowiednio przez okres amortyzacji przyłączy, który wynosi według aktualnych szacunków 35 lat. W sprawozdaniu finansowym opłaty te prezentowane są jako zobowiązania długoterminowe. Na koniec każdego okresu sprawozdawczego dokonuje się reklasyfikacji opłat do 1 roku do zobowiązań krótkoterminowych.

Zaliczki z tytułu opłat za przyłączenie, które wpłynęły do Grupy do 31 grudnia 2009 r., a dla których oddanie przyłącza do użytkowania nastąpiło po 1 stycznia 2010 r., ujmowane są jednorazowo w przychodach.

53.25. Rekompensaty na pokrycie kosztów osieroconych powstałych w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej (KDT)

Rekompensaty na pokrycie kosztów osieroconych ujmowane są jako przychód rachunku zysków i strat w okresach, w których ponoszone są związane z nimi koszty osierocone.

Rekompensaty na pokrycie kosztów osieroconych ujmowane są w wysokości zaliczek należnych za dany okres obrotowy wykazanych w Załączniku nr 4 do Ustawy o zasadach pokrywania kosztów powstałych u wytwórców w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej z dnia 29 czerwca 2007 r. skorygowanych o szacowaną wysokość korekty za dany okres. Rozliczenie rekompensaty na pokrycie kosztów osieroconych za dany rok jest dokonywane przez Prezesa URE do 31 lipca kolejnego roku oraz do 31 sierpnia po ostatnim roku obowiązywania KDT.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

53.26. Wypłata dywidend

Płatność dywidend na rzecz akcjonariuszy (w tym akcjonariuszy mniejszościowych w przypadku dywidend spółek zależnych) ujmuje się jako zobowiązanie w sprawozdaniu finansowym Grupy w okresie, w którym nastąpiło ich zatwierdzenie przez akcjonariuszy Jednostki Dominującej.

53.27. Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży

Aktywa trwałe przeznaczone do zbycia są to aktywa spełniające następujące kryteria:

ich wartość bilansowa zostanie odzyskana przez transakcje sprzedaży, a nie przez dalsze wykorzystanie;
Zarząd Spółki złożył deklarację sprzedaży i zainicjowano aktywne poszukiwanie potencjalnego nabywcy;
aktywa są dostępne do natychmiastowej sprzedaży w obecnym stanie;
transakcja sprzedaży jest wysoce prawdopodobna i można ją będzie rozliczyć w ciągu 12 miesięcy od podjęcia decyzji;
cena sprzedaży jest racjonalna w stosunku do bieżącej wartości godziwej;
istnieje małe prawdopodobieństwo wprowadzenia zmian do planu zbycia tych aktywów.

W przypadku spełnienia kryteriów po zakończeniu okresu sprawozdawczego nie dokonuje się zmiany klasyfikacji aktywów na koniec roku obrotowego poprzedzającego zdarzenie. Zmiana klasyfikacji zostaje odzwierciedlona w tym okresie sprawozdawczym, kiedy kryteria zostały spełnione. Z chwilą przeznaczenia danego składnika aktywów do zbycia następuje zaprzestanie naliczania amortyzacji.

Aktywa przeznaczone do zbycia wycenia się według niższej z dwóch wartości: wartości bilansowej netto lub wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży.

53.28. Stanowisko odnośnie nowych standardów i interpretacji MSSF

53.28.1. Standardy i Interpretacje zatwierdzone przez UE, które nie weszły jeszcze w życie dla okresów rocznych kończących się w dniu 31 grudnia 2015 r.

Następujące nowe Standardy, zmiany do Standardów i Interpretacje zatwierdzone przez UE nie są jeszcze obowiązujące dla okresów rocznych kończących się 31 grudnia 2015 r. i nie zostały zastosowane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym:

Zmiana do MSR 19 Świadczenia pracownicze zatytułowaną Programy określonych świadczeń: składki pracowników - dla okresów rozpoczynających się 1 lutego 2015 r.,
Zmiany do Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej 2010-2012 dla okresów rozpoczynających się 1 lutego 2015 r.,
Ujmowania nabycia udziałów we wspólnych działaniach (Zmiany do MSSF 11 Wspólne ustalenia umowne) dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2016 r.,

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone według MSSF UE za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2015 r. (wszystkie kwoty wyrażone są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Rolnictwo Rośliny produkcyjne (Zmiany do MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe i MSR 41 Rolnictwo) dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2016 r.,
Wyjaśnienia w zakresie akceptowalnych metod umorzenia i amortyzacji (Zmiany do MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe oraz MSR 38 Wartości niematerialne) - dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2016 r.,
Zmiany do Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej 2012-2014 dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2016 r.,
Inicjatywa dotycząca ujawnień (Zmiany do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych) dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2016 r.,
Metoda praw własności w jednostkowym sprawozdaniu finansowym (Zmiany do MSR 27 Jednostkowe Sprawozdania Finansowe) - dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2016 r.

Grupa ma zamiar zastosować je dla okresów, dla których będą obowiązujące po raz pierwszy.

Grupa jest w trakcie analizy wpływu nowych Standardów, zmian do Standardów i Interpretacji, jednakże nie spodziewa się, aby miały one istotny wpływ na jej skonsolidowane sprawozdanie finansowe.

53.28.2. Standardy i Interpretacje oczekujące na zatwierdzenie przez UE

Następujące nowe Standardy, zmiany do Standardów i Interpretacje oczekujące na zatwierdzenie przez UE nie są jeszcze obowiązujące dla okresów rocznych kończących się 31 grudnia 2015 r., i nie zostały zastosowane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym:

MSSF 9 Instrumenty Finansowe (2014) dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2018 r.,
MSSF 14 Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2016 r.,
MSSF 15 Przychody z umów z klientami dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2018 r.,
Sprzedaż lub Przekazanie Aktywów Pomiędzy Inwestorem a Spółką Stowarzyszoną lub Wspólnym Przedsięwzięciem (Zmiany do MSSF 10 Skonsolidowane Sprawozdania Finansowe oraz do MSR 28 Jednostki Stowarzyszone) – dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2016 r.,
Jednostki inwestycyjne: Zastosowanie wyjątku od konsolidacji (Zmiany do MSSF 10 Skonsolidowane sprawozdania finansowe, MSSF 12 Ujawnianie informacji na temat udziałów w innych jednostkach i MSR 28 Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach) – dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2016 r.,
MSSF 16 Leasing dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2019 r.,
Ujmowanie aktywów z tytułu podatku odroczonego od niezrealizowanych strat (Zmiany do MSR 12 Podatek dochodowy) - dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2017 r.,
Inicjatywa dotycząca ujawnień (Zmiany do MSR 7 Sprawozdanie z przepływów pieniężnych) dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2017 r.

Grupa ma zamiar zastosować je dla okresów, dla których będą obowiązujące po raz pierwszy.

Grupa nie dokonała jeszcze analizy wpływu nowych Standardów, zmian do Standardów i Interpretacji na jej sytuację finansową i wyniki działalności.

Noty przedstawione na stronach 11-124 stanowią integralną część niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego 124

AI assistant

Enea S.A. — Annual Report 2015

5597_rns_2016-03-21_249e2b44-3fcc-427a-ba62-59dc9edf8530.pdf

Członkowie Zarządu

Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej

Skonsolidowane sprawozdanie z zysków i strat oraz innych całkowitych dochodów

Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym:

(a)Rok 2015

(b)Rok 2014

Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych

Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego

1. Informacje ogólne

1.1. Informacje ogólne dotyczące ENEA S.A. i Grupy Kapitałowej ENEA

1.2. Skład Zarządu i Rady Nadzorczej

Zarząd

Rada Nadzorcza

2. Oświadczenie zgodności

3. Zmiana danych finansowych lat ubiegłych

4. Ważne oszacowania i założenia

5. Skład Grupy Kapitałowej – wykaz jednostek zależnych

6. Informacje dotyczące segmentów działalności

Informacje dotyczące obszarów geograficznych

Wyniki segmentów:

Wyniki segmentów:

7. Testy na utratę wartości aktywów trwałych

Wartość firmy

Analiza wrażliwości

Wpływ zmiany stopy dyskontowej

Wpływ zmiany inflacji od 2019 roku (wartość wyjściowa 2,5%)

Wpływ zmiany cen energii elektrycznej

8.Rzeczowe aktywa trwałe

(a)Rok 2015

(b)Rok 2014

Leasing finansowy

9. Użytkowanie wieczyste gruntów

10.Wartości niematerialne

(a)Rok 2015

Stan na 01.01.2015

(b)Rok 2014

Stan na 01.01.2014

11. Wartość firmy

12. Nieruchomości inwestycyjne

13. Inwestycje w jednostkach zależnych

14. Nabycie jednostki zależnej

15.Udziały niekontrolujące

(b)ROK 2014

16. Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży

17. Aktywa finansowe

18. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności

19. Ograniczenia w dysponowaniu i zabezpieczenia ustanowione na aktywach Grupy

20. Prawa do emisji CO2

21. Zapasy

22. Świadectwa pochodzenia energii

23. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

24. Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy

25. Kapitał własny

Stan na dzień 31.12.2015

Stan na dzień 31.12.2014

26. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania

27. Kredyty, pożyczki i dłużne papiery wartościowe

Kredyty i pożyczki

ENEA S.A.

Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Białymstoku Sp. z o.o.

Szpital Uzdrowiskowy Energetyk Sp. z o.o.

ENEA Wytwarzanie Sp. z o.o.

Lubelski Węgiel Bogdanka S.A.

Obligacje

Umowa programowa w sprawie programu emisji obligacji do kwoty 3 000 000 tys. zł

Umowa programowa w sprawie programu emisji obligacji do kwoty 1 000 000 tys. zł

Umowa programowa w sprawie programu emisji obligacji do kwoty 5 000 000 tys. zł

Umowa programowa w sprawie programu emisji obligacji do kwoty 700 000 tys. zł

Transakcje zabezpieczające

Warunki finansowania – kowenanty

28. Rozliczenia dochodu z tytułu dotacji, opłat przyłączeniowych oraz pozostałe

29. Instrumenty finansowe

29.1. Zasady zarządzania ryzykiem finansowym

29.2. Ryzyko kredytowe

29.3. Ryzyko utraty płynności finansowej

31.12.2015

31.12.2014

Enea S.A. Annual Report 2015

20. Prawa do emisji CO²

Rezerwa na zakup praw do emisji CO²