Regulatory Filings • Feb 24, 2025
Regulatory Filings
Open in ViewerOpens in native device viewer
Altunizade Mah. Sırma Perde Sok. Sırma Apt. No:23/2 Üsküdar/İSTANBUL Tel: (216) 474 03 44 Fax: (216) 474 03 46 [email protected] www.ygd.com.tr
898 ADA 1 PARSEL VE 899 ADA 1 PARSEL
GAYRİMENKUL DEĞERLEME RAPORU
25-014 Şubat, 2025
| GAYRİMENKUL DEĞERLEME RAPOR ÖZETİ | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Değerlemeyi Talep Eden Kurum | Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. | ||||||||
| Raporu Hazırlayan Kurum | Yetkin Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. | ||||||||
| Rapor Numarası | 24-014 | ||||||||
| Sözleşme Tarihi | 12.02.2025 | ||||||||
| Rapor Tarihi | 19.02.2025 | ||||||||
| Değerleme Tarihi | 19.02.2025 | ||||||||
| Değerleme Konusu ve Kapsamı | İstanbul İli, Küçükçekmece İlçesi, Halkalı Mahallesi, 898 ada 1 parsel ve 899 ada 1 parsel üzerinde yer alan Hayat Flora 1. Etap Projesi'nin mevcut durum değeri, mevcut durumuyla Emlak Konut GYO A.Ş. payına düşen değeri, tamamlanması halindeki değeri, tamamlanması halinde Emlak Konut GYO A.Ş. payına düşen değeri ve proje bünyesinde yer alan 208 adet bağımsız birimin tamamlanması halindeki güncel rayiç değerlerinin tespitini içeren değerleme raporudur. |
||||||||
| DEĞERLEME KONUSU GAYRİMENKULLER HAKKINDA ÖZET BİLGİ | |||||||||
| İl | İstanbul | ||||||||
| İlçe | Küçükçekmece | ||||||||
| Mahalle | Halkalı | ||||||||
| Ada/Parsel Numarası | 898 Ada 1 Parsel 899 Ada 1 Parsel |
||||||||
| Anagayrimenkul Niteliği | Arsa | ||||||||
| Anagayrimenkul Yüzölçümü (m²) | 10.500,80 m² (898/1) 25.196,03 m² (899/1) |
||||||||
| İmar Durumu | Ticaret ve Konut Alanı, Kaks: 1,60, Yençok: Z+11 Kat | ||||||||
| Mülkiyet Bilgisi | Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi (1/1) |
||||||||
| Mevcut Kullanım Durumu | Bknz. "5.7 Tanımı, Yapısal ve Teknik Özellikleri" | ||||||||
| DEĞERLEME RAPORUNDA TAKDİR OLUNAN DEĞERLER | |||||||||
| Değer Takdiri | KDV Hariç, ₺ %20 KDV Dahil, ₺ |
||||||||
| Projenin Mevcut Durum Değeri, ₺ | 1.604.009.419,80 1.924.811.303,76 |
||||||||
| Projenin Mevcut Durumuyla Emlak Konut GYO Payına Düşen Değeri, ₺ |
1.547.033.720,00 1.856.440.464,00 |
||||||||
| Projenin Tamamlanması Durumundaki Değeri, ₺ | 7.916.544.455,88 9.499.853.347,05 |
||||||||
| Projenin Tamamlanması Durumunda Emlak Konut GYO Payına Düşen Değeri, ₺ |
2.374.963.336,76 2.849.956.004,12 |
| 1.RAPOR BİLGİLERİ6 | |
|---|---|
| 1.1 Rapor Tarihi6 | |
| 1.2 Rapor Numarası 6 |
|
| 1.3 Rapor Türü 6 |
|
| 1.4 Değerleme Tarihi6 | |
| 1.5 Raporu Hazırlayanlar6 | |
| 1.6 Sorumlu Değerleme Uzmanı 6 |
|
| 1.7 Sözleşme Tarihi ve Numarası 7 |
|
| 1.8 Raporun Kurul Düzenlemeleri Kapsamında Değerleme Amacıyla Hazırlanıp | |
| Hazırlanmadığına İlişkin Açıklama7 | |
| 1.9 Değerleme Konusu Gayrimenkul ile İlgili Şirketimiz Tarafından Hazırlanan Son Üç | |
| Değerleme Raporuna İlişkin Bilgiler7 | |
| 2. ŞİRKET VE MÜŞTERİYİ TANITICI BİLGİLER8 | |
| 2.1 Değerlemeyi Yapan Şirket Bilgileri 8 |
|
| 2.2 Değerleme Talebinde Bulunan Müşteri Bilgileri 8 |
|
| 2.3 Müşteri Talebinin Kapsamı ve Varsa Getirilen Sınırlamalar 9 |
|
| 2.4 Uygunluk Beyanı9 | |
| 3. DEĞERLEME TANIM VE İLKELERİ | 10 |
| 3.1 Raporda Kullanılan Kısaltmalar 10 |
|
| 3.2 Değerleme Çalışmasında Esas Alınan Standartlar 10 |
|
| 3.3 Değerleme Çalışmalarında Kullanılan Yöntemler15 | |
| 3.3.1 Pazar Yaklaşımı16 | |
| 3.3.2 Gelir Yaklaşımı17 | |
| 3.3.3 Maliyet Yaklaşımı 18 |
|
| 4. GENEL, ÖZEL VERİLER | 20 |
| 4.1 Global Ekonomik Görünüm 20 |
|
| 4.2 Ulusal Ekonomik Görünüm21 | |
| 4.3 Demografik Veriler25 | |
| 4.4 Türkiye İnşaat ve Gayrimenkul Sektörüne Bakış 27 |
|
| 4.5 Konut Gayrimenkul Sektör Analizi31 | |
| 4.6 Ticari Gayrimenkul Sektör Analizi37 | |
| 5. GAYRİMENKULLER İLE İLGİLİ BİLGİLER VE ANALİZLER |
40 |
| 5.1 Bölge Analizi40 | |
| 5.2 Konumu ve Çevresel Özellikleri43 |
|
| 5.3 Tapu ve Takyidat Bilgileri45 | |
| 5.4 Kadastral Durum Bilgileri 46 |
|
| 5.5 İmar Durum Bilgileri46 | |
| 5.6 Yasal İzin ve Belgeler 46 |
|
| 5.7 Yapı Denetim Kuruluşu ve Denetim Bilgileri 48 |
|
| 5.8 Tanımı, Yapısal ve Teknik Özellikleri48 | |
| 5.9 Yasal-Mevcut Durum Karşılaştırması49 | |
| 5.10 Olumlu ve Olumsuz Özellikler 49 |
|
| 5.11 Gayrimenkulün Son Üç Yıllık Dönemde Gerçekleşen Alım – Satım İşlemleri ve |
|
| Gayrimenkulün Hukuki Durumunda Meydana Gelen Değişiklikler49 |
| 5.12 Gayrimenkule İlişkin Olarak Yapılmış Sözleşmelere (Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmeleri, Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmeleri ve Hasılat Paylaşımı Sözleşmeler vb.) İlişkin |
|
|---|---|
| Bilgiler 49 |
|
| 5.13 Değerleme İşlemini Olumsuz Yönde Etkileyen veya Sınırlayan Faktörler49 5.14 En Etkin ve Verimli Kullanım49 |
|
| 5.15 Müşterek veya Bölünmüş Kısımların Değerleme Analizi50 | |
| 5.16 Gayrimenkul ve Buna Bağlı Hakların Hukuki Durumunun Analizi50 | |
| 5.17 Gayrimenkulün Teknik Özellikleri ve Fiziksel Değerlemede Baz Alınan Veriler 50 |
|
| 6. DEĞERLEME ÇALIŞMASI | 51 |
| 6.1 Değerleme İşleminde Kullanılan Yöntemler ve Bu Yöntemlerin Seçilme Nedenleri51 | |
| 6.2 Değerleme İşleminde Kullanılan Varsayımlar ve Bunların Kullanılma Nedenleri 51 |
|
| 6.3 Arsa Emsal Araştırması51 | |
| 6.4 Konut Emsal Araştırması54 | |
| 6.5 Dükkan Emsal Araştırması 57 6.6 Maliyet Yaklaşımı ile Değer Takdiri59 |
|
| 6.7 Gelir Yaklaşımı ile Değer Takdiri 61 |
|
| 7. ANALİZ SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ | 63 |
| 7.1 Farklı Değerleme Metotlarının ve Analiz Sonuçlarının Uyumlaştırılması, Bu Amaçla | |
| İzlenen Yöntemin ve Nedenlerinin Açıklanması63 | |
| 7.2 Asgari Bilgilerden Raporda Yer Verilmeyenlerin Niçin Yer Almadıklarının Gerekçeleri63 7.3 Değerleme Konusu Gayrimenkulün, Üzerinde İpotek veya Gayrimenkulün Değerini Doğrudan ve Önemli Ölçüde Etkileyecek Nitelikte Herhangi Bir Takyidat Bulunması Durumları Hariç, Devredilebilmesi Konusunda Bir Sınırlamaya Tabi Olup Olmadığı Hakkında |
|
| Bilgi64 | |
| 7.4 Değerleme Konusu Arsa veya Arazi ise, Alımından İtibaren Beş Yıl Geçmesine Rağmen Üzerinde Proje Geliştirilmesine Yönelik Herhangi Bir Tasarrufta Bulunup Bulunulmadığına |
|
| Dair Bilgi64 | |
| 7.5 Değerleme Konusu Üst Hakkı veya Devre Mülk Hakkı İse, Üst Hakkı ve Devre Mülk Hakkının Devredilebilmesine İlişkin Olarak Bu Hakları Doğuran Sözleşmelerde Özel Kanun Hükümlerinden Kaynaklananlar Hariç Herhangi Bir Sınırlama Olup Olmadığı Hakkında |
|
| Bilgi64 | |
| 7.6 Yasal Gereklerin Yerine Getirilip Getirilmediği ve Mevzuat Uyarınca Alınması Gereken | |
| İzin Ve Belgelerin Tam Ve Eksiksiz Olarak Mevcut Olup Olmadığı Hakkında Görüş 64 |
|
| 7.7 Değerlemesi Yapılan Gayrimenkullerin Portföye Alınmasında Sermaye Piyasası Mevzuatı Çerçevesinde Bir Engel Olup Olmadığı Hakkında Görüş 64 |
|
| 8. SONUÇ |
65 |
| 8.1 Sorumlu Değerleme Uzmanının Sonuç Cümlesi65 | |
| 8.2 Nihai Değer Takdiri65 | |
| RAPOR EKLERİ: |
66 |
19.02.2025
25-014
Bu rapor, Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.'nin (bundan sonra Müşteri olarak anılacaktır) talebi üzerine, gayrimenkul değerleme alanında faaliyet gösteren Yetkin Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. (bundan sonra Şirket olarak anılacaktır) tarafından; İstanbul İli, Küçükçekmece İlçesi, Halkalı Mahallesi, 898 ada 1 parsel ve 899 ada 1 parsel üzerinde geliştirilen Hayat Flora 1. Etap Projesi'nin mevcut durum değeri, tamamlanması halindeki değeri ve proje bünyesinde yer alan 208 adet bağımsız birimin tamamlanması halindeki piyasa değerinin Türk Lirası cinsinden belirlenmesi amacıyla hazırlanan değerleme raporudur.
19.02.2025
Bu rapor şirketimiz Değerleme Uzman Yardımcısı Esra DERE ve Değerleme Uzmanı Gözde GEYİK VARLI tarafından hazırlanmış, Değerleme Uzmanı Hasan Serhat BERKLİ tarafından kontrol edilmiş, Sorumlu Değerleme Uzmanı Yasin PEKTAŞ tarafından kontrol edilmiş ve onaylanmıştır.
Bu rapor Şirketimiz Sorumlu Değerleme Uzmanı Yasin PEKTAŞ tarafından kontrol edilmiştir. Şirketimizin Yönetim Kurulu Başkanı da olan Yasin PEKTAŞ, 1972 yılı Afyonkarahisar, Bolvadin İlçesi doğumludur. Harita ve Kadastro Mühendisidir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü taşra teşkilatında Kadastro Teknisyeni, Kontrol Mühendisi, Hendek Kadastro Müdürü ve İstanbul Tapu ve Kadastro Bölge Müdürlüğü Bölge Müdür Yardımcısı olarak görev yapan Yasin PEKTAŞ 1997 yılında Hazine Gayrimenkullerinin en verimli değerlendirilmesine ilişkin yürütülen MEGIP (Milli Emlak ve Gecekondu Islah Projesi) Projesinde, Başbakan Müşaviri sıfatı ile görev yapmıştır. Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşlar Birliği'nden 16.01.2007 tarihinde Değerleme Uzmanlığı Lisans belgesini almıştır.
Dayanak Sözleşme, Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. ile Şirketimiz arasında 12.02.2025 tarihinde imzalanan sözleşmedir.
Bu Rapor, 31.08.2019 tarih ve 30874 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sermaye Piyasası Kurulu'nun Seri III, 62.3 numaralı "Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunacak Gayrimenkul Değerleme Kuruluşları Hakkında Tebliğin" 1. Maddesinin 2. fıkrası kapsamında hazırlanmıştır.
Değerleme konusu gayrimenkuller ile ilgili şirketimiz tarafından hazırlanmış rapor bulunmamaktadır.
Yetkin Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş.; tecrübeli ve uzman kadrosu ile çözüm ortaklığını üstlendiği gerçek ve tüzel kişilerin, gayrimenkul konusunda alacakları tüm kararlarına bilimsel ve fiziki verilere dayalı, doğru ve güvenilir bilgiler ışığında, yön verebilmek amacıyla 24.10.2007 tarihinde kurulmuş, 29.05.2009 tarihinde ISO 9001:2000 Kalite Yönetim Sistemi kriterlerine uygun olarak hizmet verdiğine ilişkin Kalite Sistem Sertifikasını almış ve Sermaye Piyasası Kurulu'nca, Seri VIII No:35 sayılı Tebliği çerçevesinde değerleme hizmeti vermek üzere 24.12.2009 tarihi itibariyle, Gayrimenkul Değerleme Şirketleri listesine alınmış ayrıca Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nca "Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik" çerçevesinde Değerleme Hizmeti vermek üzere 08.12.2011 tarih ve 4480 sayılı kararı ile Değerleme hizmeti vermek üzere yetkilendirilmiş bir Anonim Şirkettir. Şirket Merkezi, İstanbul Üsküdar İlçesi, Altunizade Mahallesi, Sırmaperde Sokak Sırma Apartmanı No:23/2 adresindedir. Şirketimiz internet adresi www.ygd.com.tr olup, şirketimize ilişkin detaylı bilgilere bu siteden ulaşılabilir.
Şirket Unvanı: Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.
Şirket Adresi: Barbaros Mahallesi, Mor Sümbül Sokak, No: 7/2B Ataşehir/İstanbul
Şirket Amacı: Yurtiçi gayrimenkul sektörüne yön veren öncü kuruluşlardan birisi olarak, sektördeki gelişmeleri ve yenilikleri yakından takip etmek, toplumsal değerleri ve müşteri memnuniyetini önemseyerek, huzurlu ve güvenli yaşanabilecek mekanların olduğu, çağdaş şehircilik anlayışına sahip, planlı, nitelikli ve çevreye duyarlı yerleşim merkezleri üretmek, personelin ve hissedarların, maddi ve manevi memnuniyetini önemsemek, yönetim anlayışını ve kalite standartlarını sürekli geliştirerek, Yurtiçi gayrimenkul sektöründeki konumunu devam ettirmek ve daha ileriye taşımak, planlı, nitelikli ve çevreye duyarlı şehircilik anlayışını, Uluslararası kriterlerde daha yukarıya taşıyarak, Dünyadaki sayılı gayrimenkul yatırım ortaklıkları arasına girmek.
Sermayesi: 3.800.000.000,00 ₺
Halka Açıklık: %50,6
Telefon: + 90 (216) 579 15 15
e-posta: [email protected]
Bu rapor, Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. talebi üzerine, gayrimenkul değerleme alanında faaliyet gösteren Yetkin Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. tarafından; İstanbul İli, Küçükçekmece İlçesi, Halkalı Mahallesi, 898 ada 1 parsel ve 899 ada 1 parsel üzerinde geliştirilen Hayat Flora 1. Etap Projesi'nin mevcut durum değeri, tamamlanması halindeki değeri ve proje bünyesinde yer alan 208 adet bağımsız birimin tamamlanması halindeki piyasa değerinin Türk Lirası cinsinden belirlenmesi amacıyla hazırlanan değerleme raporudur. Müşteri tarafından getirilen herhangi bir sınırlama bulunmamaktadır. Taşınmaza yönelik tapu kayıt belgeleri Müşteri tarafından temin edilmiştir.
Rapor, Müşteri'nin münhasır kullanımı için hazırlanmış olup, bir nüshası müşteride kalmak üzere iki nüsha olarak sınırlı sayıda üretilmiştir.Hiçbir zaman Şirketimiz'in yazılı ön izni olmadan üçüncü şahıslara dağıtım amacıyla kısmen veya tamamen çoğaltılamaz veya kopya edilemez. Kopyaların kullanımları halinde ortaya çıkabilecek sonuçlardan şirketimiz sorumlu değildir.
| KISALTMALAR |
|---|
| Sermaye Piyasası Kurulu |
| Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. |
| Yetkin Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. |
| Uluslararası Değerleme Standartları |
| Taban Alanı Katsayısı |
| Kat Alanı Kat Sayısı |
| Emsal |
| Maksimum Yapı Yüksekliği |
Bu Rapor'da yer alan değerleme çalışmaları, 31.08.2019 tarih ve 30874 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sermaye Piyasası Kurulu'nun Seri III, 62.3 numaralı "Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunacak Gayrimenkul Değerleme Kuruluşları Hakkında Tebliği" ve 01.02.2017 tarih 29966 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sermaye Piyasası Kurulu'nun III-62.1 sayılı "Sermaye Piyasasında Değerleme Standartları Hakkında Tebliği" Hükümlerince, Tebliğin ekinde yer alan Uluslararası Değerleme Standartlarına uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın dayandığı Standartlara özetle yer verilmiştir.
Değer esasları (bazen değer standartları olarak nitelendirilir) raporlanan değerin dayandığı temel dayanakları tanımlamaktadır. Değer esaslarının değerleme görevinin şartlarına ve amacına uygun olması, değerlemeyi gerçekleştirenin yöntem, girdi ve varsayım seçimi ile nihai değer görüşüne etki edebildiği veya yön verebildiği için büyük önem arz etmektedir.
UDS'de, aşağıdaki UDS tanımlı değer esaslarının yanı sıra, ülkelerin bireysel hukuk mevzuatında tanımlanmış veya uluslararası sözleşmelerle kabul edilip benimsenmiş UDS tanımlı olmayan değer esaslarının dar kapsamlı bir listesine de yer verilmektedir:
Pazar değerinin tanımı aşağıdaki kavramsal çerçeveye uygun olarak uygulanması gerekir:
"Tahmini tutar" ifadesi muvazaasız bir pazar işleminde varlık için para cinsinden ifade edilen fiyat anlamına gelmektedir. Pazar değeri, değerleme tarihi itibarıyla, pazarda pazar değeri tanımına uygun olarak makul şartlarda elde edilebilecek en olası fiyattır. Bu fiyat, satıcı tarafından makul şartlarda elde edilebilecek en iyi ve alıcı tarafından makul şartlarda elde edilebilecek en avantajlı fiyattır. Bu tahmin, özellikle de satışla ilişkili herhangi bir tarafça sağlanmış özel bedeller veya imtiyazlar, standart olmayan bir finansman, sat ve geri kirala sözleşmesi gibi özel şartlara veya koşullara dayanarak arttırılmış veya azaltılmış bir tahmini fiyatı veya sadece belirli bir malike veya alıcıya yönelik herhangi bir değer unsurunu kapsamaz.
"Muvazaasız bir işlem" ifadesi, fiyatın pazarın fiyat seviyesini yansıtmamasına veya yükseltmesine yol açabilecek, örneğin ana şirket ve bağlı şirket veya ev sahibi ve kiracı gibi taraflar değil, aralarında belirli ve özel bir ilişki bulunmayan taraflar arasında yapılan bir işlem anlamına gelmektedir. Pazar değeri işlemlerinin, her biri bağımsız olarak hareket eden ilişkisiz taraflar arasında yapıldığı varsayılır.
"Uygun pazarlama faaliyetleri sonucunda" ifadesi, varlığın pazara çıkartılarak en uygun şekilde pazarlanması halinde pazar değeri tanımına uygun olarak elde edilebilecek en iyi fiyattan satılmış olması anlamına gelmektedir. Satış yönteminin, satıcının erişime sahip olduğu pazarda en iyi fiyatı elde edeceği en uygun yöntem olduğu kabul edilir. Varlığın pazara çıkartılma süresi sabit bir süre olmayıp, varlığın türüne ve pazar koşullarına göre değişebilir. Burada tek kriter, varlığın yeterli sayıda pazar katılımcısının dikkatini çekmesi için yeterli süre tanınması gerekliliğidir. Pazara çıkartılma zamanı değerleme tarihinden önce gerçekleşmelidir.
girdilerin ve varsayımların kullanılması gerekli görülmektedir. Maliyet yaklaşımını kullanarak pazar değerini belirlemek için, eşdeğer kullanıma sahip bir varlığın maliyetinin ve uygun aşınma oranının, pazar esaslı maliyet ve aşınma analizleriyle belirlenmesi gerekli görülmektedir.
Varlığın grubun toplam değerine katkısının göz önüne alınmasını gerektiren durumlarda, söz konusu varlığın tek başına değerlemeye tabi tutulması halinde sahip olacağı en verimli ve en iyi kullanım, bir varlık grubunun parçası olarak değerlemeye tabi tutulması halinde sahip olacağından farklı olabilir.
En verimli ve en iyi kullanım belirlenirken:
Pazar kirası taşınmaz mülkiyet haklarının, uygun pazarlama faaliyetleri sonucunda, istekli bir kiralayan ve istekli bir kiracı arasında, tarafların bilgili ve basiretli bir şekilde ve zorlama altında kalmaksızın hareket ettikleri, muvazaasız bir işlem ile uygun kiralama şartları çerçevesinde, değerleme tarihi itibarıyla kiralanması sonucu elde edilecek fayda için tahmin edilmesi gerekli görülen tutardır.
Makul değer, bir varlığın veya yükümlülüğün bilgili ve istekli taraflar arasında devredilmesi için, ilgili tarafların her birinin menfaatini yansıtan tahmini fiyattır.
Yatırım değeri bireysel yatırım veya işletme amaçları doğrultusunda sahibi veya gelecek sahibi için bir varlığın değeridir.
Sinerji değeri, iki veya daha fazla varlığın veya hakkın bir araya gelmesi sonucunda oluşan, bunların bir arada toplam değerinin, ayrı ayrı değerlerinin toplamından daha yüksek olduğu değeri ifade eder. Oluşan sinerji sadece belirli bir alıcı için geçerli ise, sinerji değeri, varlığın sadece belirli bir alıcıya yönelik değer ifade eden niteliklerini yansıtacağından, pazar değerinden farklı olacaktır. İlgili hakların toplamının da üzerindeki ilave değer genellikle "birleşme değeri" olarak nitelendirilir.
Tasfiye değeri, bir varlığın veya bir grup varlığın birer birer satılması sonucunda elde edilen tutardır. Tasfiye değerinin varlıkların satılabilir duruma getirilmesine ve elden çıkarma işlemine ilişkin maliyetler dikkate alınarak belirlenmesi gerekli görülmektedir.
Diğer değer esasları (dar kapsamlı):
1. Gerçeğe Uygun Değer (Uluslararası Finansal Raporlama Standartları)
UFRS 13'de gerçeğe uygun değer, piyasa katılımcıları arasında ölçüm tarihinde olağan bir işlemde, bir varlığın satışından elde edilecek veya bir borcun devrinde ödenecek fiyat olarak tanımlanmaktadır.
2. Gerçeğe Uygun Pazar Değeri (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü - OECD) OECD tarafından Gerçeğe Uygun Pazar Değeri açık pazardaki bir işlemde istekli bir alıcının istekli bir satıcıya ödeyeceği fiyat olarak tanımlanmaktadır.
3. Gerçeğe Uygun Pazar Değeri (ABD Devlet Gelirleri Dairesi)
ABD vergi uygulamaları amacına ilişkin olarak, gerçeğe uygun pazar değeri, malvarlığının, alış veya satış baskısı altında olmayan ve işlemle ilgili gerçekler hakkında makul seviyede bilgi sahibi, istekli bir alıcı ve istekli bir satıcı arasında el değiştireceği fiyattır.
4. Gerçeğe Uygun Değer (Yasal)
Birçok ulusal, bölgesel ve yerel kurum ve kuruluş Gerçeğe Uygun Değeri yasalar bağlamında bir değer esası olarak kullanmaktadır. İlgili tanımlar birbirlerinden önemli ve/veya anlamlı ölçüde farklılaşabilmekte ve yasal bir işlemden veya mahkemeler tarafından geçmiş davalara ilişkin olarak verilen kararlardan kaynaklanabilmektedir.
Değerleme çalışmasında yer alan bilgiler ve şartlar dikkate alındığında, özellikle tek bir yöntemin doğruluğuna ve güvenilirliğine yüksek seviyede itimat duyulduğu hallerde, değerlemeyi gerçekleştirenlerin bir varlığın değerlemesi için birden fazla değerleme yöntemi kullanması gerekmez. Ancak, değerlemeyi gerçekleştirenin çeşitli yaklaşım ve yöntemleri kullanmayı da göz önünde bulundurması gerekli görülmekte olup, özellikle tek bir yöntem ile güvenilir bir karar verilebilmesi için yeterli bulguya dayalı veya gözlemlenebilen girdinin mevcut olmadığı hallerde, bir değerin belirlenebilmesi amacıyla birden fazla değerleme yaklaşımı veya yöntemi gerekli görülüp kullanılabilir. Birden fazla değerleme yaklaşımı veya yönteminin, hatta tek bir yaklaşım dahilinde birden fazla yöntemin kullanıldığı hallerde, söz konusu farklı yaklaşım veya yöntemlere dayalı değer takdirinin makul olması ve birbirinden farklı değerlerin, ortalama alınmaksızın, analiz edilmek ve gerekçeleri belirtilmek suretiyle tek bir sonuca ulaştırılma sürecinin değerlemeyi gerçekleştiren tarafından raporda açıklanması gerekli görülmektedir.
Pazar yaklaşımı varlığın, fiyat bilgisi elde edilebilir olan aynı veya karşılaştırılabilir (benzer) varlıklarla karşılaştırılması suretiyle gösterge niteliğindeki değerin belirlendiği yaklaşımı ifade eder. Değerleme konusu varlığın değer esasına uygun bir bedelle son dönemde satılmış olması, değerleme konusu varlığın veya buna önemli ölçüde benzerlik taşıyan varlıkların aktif olarak işlem görmesi ve/veya önemli ölçüde benzer varlıklar ile ilgili sık yapılan ve/veya güncel gözlemlenebilir işlemlerin söz konusu olması, durumlarında pazar yaklaşımının uygulanması ve bu yaklaşıma önemli ve/veya anlamlı ağırlık verilmesi gerekli görülmektedir.
Birçok varlığın benzer olmayan unsurlardan oluşan yapısı, pazarda birbirinin aynı veya benzeyen varlıkları içeren işlemlere ilişkin bir kanıtın genelde bulunamayacağı anlamına gelir. Pazar yaklaşımının kullanılmadığı durumlarda dahi, diğer yaklaşımların uygulanmasında pazara dayalı girdilerin azami kullanımı gerekli görülmektedir (örneğin, etkin getiriler ve getiri oranları gibi pazara dayalı değerleme ölçütleri). Karşılaştırılabilir pazar bilgisinin varlığın tıpatıp veya önemli ölçüde benzeriyle ilişkili olmaması halinde, değerlemeyi gerçekleştirenin karşılaştırılabilir varlıklar ile değerleme konusu varlık arasında niteliksel ve niceliksel benzerliklerin ve farklılıkların karşılaştırmalı bir analizini yapması gerekir. Bu karşılaştırmalı analize dayalı düzeltme yapılmasına genelde ihtiyaç duyulacaktır. Bu düzeltmelerin makul olması ve değerlemeyi gerçekleştirenlerin düzeltmelerin gerekçeleri ile nasıl sayısallaştırıldıklarına raporlarında yer vermeleri gerekir.
Pazar yaklaşımında genellikle her biri farklı çarpanlara sahip karşılaştırılabilir varlıklardan elde edilen pazar çarpanları kullanılır. Belirlenen aralıktan uygun çarpanın seçimi niteliksel ve niceliksel faktörlerin dikkate alındığı bir değerlendirmenin yapılmasını gerektirir.
Gelir yaklaşımı, gösterge niteliğindeki değerin, gelecekteki nakit akışlarının tek bir cari değere dönüştürülmesi ile belirlenmesini sağlar. Gelir yaklaşımında varlığın değeri, varlık tarafından yaratılan gelirlerin, nakit akışlarının veya maliyet tasarruflarının bugünkü değerine dayanılarak tespit edilir. Varlığın gelir yaratma kabiliyetinin katılımcının gözüyle değeri etkileyen çok önemli bir unsur olması, değerleme konusu varlıkla ilgili gelecekteki gelirin miktarı ve zamanlamasına ilişkin makul tahminler mevcut olmakla birlikte, ilgili pazar emsallerinin varsa bile az sayıda olması durumlarında gelir yaklaşımının uygulanması ve bu yaklaşıma önemli ve/veya anlamlı ağırlık verilmesi gerekli görülmektedir.
Gelir yaklaşımının temelini, yatırımcıların yatırımlarından getiri elde etmeyi beklemeleri ve bu getirinin yatırıma ilişkin algılanan risk seviyesini yansıtmasının gerekli görülmesi teşkil eder. Genel olarak yatırımcıların sadece sistematik risk ("pazar riski" veya "çeşitlendirmeyle giderilemeyen risk" olarak da bilinir) için ek getiri elde etmeleri beklenir.
Gelir yaklaşımının çok sayıda uygulama yolunun bulunmasına karşın, gelir yaklaşımı kapsamındaki yöntemler fiilen gelecekteki nakit tutarların bugünkü değere indirgenmesine dayanmaktadır. Bunlar İndirgenmiş Nakit Akışları (İNA) yönteminin varyasyonlarıdır. İNA yönteminde, tahmini nakit akışları değerleme tarihine indirgenmekte ve bu işlem varlığın bugünkü değeriyle sonuçlanmaktadır. Uzun ömürlü veya sonsuz ömürlü varlıklarla ilgili bazı durumlarda, İNA, varlığın kesin tahmin süresinin sonundaki değeri temsil eden devam eden değeri içerebilir. Diğer durumlarda, varlığın değeri kesin tahmin süresi bulunmayan bir devam eden değer tek başına kullanılarak hesaplanabilir. Bu bazen gelir kapitalizasyonu yöntemi olarak nitelendirilir.
Değerleme konusu varlığın ve değerleme görevinin niteliğine en uygun nakit akışı türünün seçilmesi (örneğin, vergi öncesi veya vergi sonrası nakit akışları, toplam nakit akışları veya özsermayeye ait nakit akışları, reel veya nominal nakit akışları vb.), nakit akışlarının tahmin edileceği en uygun kesin sürenin varsa belirlenmesi, söz konusu süre için nakit akış tahminlerinin hazırlanması, varsa) kesin tahmin süresinin sonundaki devam eden değerin değerleme konusu varlık için uygun olup olmadığının; daha sonra da, varlığın niteliğine uygun devam eden değerin belirlenmesi, uygun indirgeme oranının belirlenmesi ve indirgeme oranının varsa devam eden değer de dâhil olmak üzere, tahminî nakit akışlarına uygulanması İNA yönteminin temel adımları olarak sıralanabilir.
Maliyet yaklaşımı, bir alıcının, gereksiz külfet doğuran zaman, elverişsizlik, risk gibi etkenler söz konusu olmadıkça, belli bir varlık için, ister satın alma, isterse yapım yoluyla edinilmiş olsun, kendisine eşit faydaya sahip başka bir varlığı elde etme maliyetinden daha fazla ödeme yapmayacağı ekonomik ilkesinin uygulanmasıyla gösterge niteliğindeki değerin belirlendiği yaklaşımdır. Bu yaklaşımda, bir varlığın cari ikame maliyetinin veya yeniden üretim maliyetinin hesaplanması ve fiziksel bozulma ve diğer biçimlerde gerçekleşen tüm yıpranma paylarının düşülmesi suretiyle gösterge niteliğindeki değer belirlenmektedir. Katılımcıların değerleme konusu varlıkla önemli ölçüde aynı faydaya sahip bir varlığı yasal kısıtlamalar olmaksızın yeniden oluşturabilmesi ve varlığın, katılımcıların değerleme konusu varlığı bir an evvel kullanabilmeleri için önemli bir prim ödemeye razı olmak durumunda kalmayacakları kadar, kısa bir sürede yeniden oluşturulabilmesi, varlığın doğrudan gelir yaratmaması ve varlığın kendine özgü niteliğinin gelir yaklaşımını veya pazar yaklaşımını olanaksız kılması, ve/veya kullanılan değer esasının temel olarak ikame değeri örneğinde olduğu gibi ikame maliyetine dayanması durumlarında maliyet yaklaşımının uygulanması ve bu yaklaşıma önemli ve/veya anlamlı ağırlık verilmesi gerekli görülmektedir.
Belli başlı üç maliyet yaklaşımı yöntemi bulunmaktadır:
(a) ikame maliyeti yöntemi: gösterge niteliğindeki değerin eşdeğer fayda sağlayan benzer bir varlığın maliyetinin hesaplanmasıyla belirlendiği yöntem.
(b) yeniden üretim maliyeti yöntemi: gösterge niteliğindeki değerin varlığın aynısının üretilmesi için gerekli olan maliyetin hesaplanmasıyla belirlendiği yöntem.
(c) toplama yöntemi: varlığın değerinin bileşenlerinin her birinin değeri toplanarak hesaplandığı yöntemdir. Maliyet unsurları varlığın türüne bağlı farklılıklar gösterebilir ve değerleme tarihi itibarıyla varlığın ikamesi/yeniden oluşturulması için gerekli olacak direkt (malzemeler ve işçilik) ve endirekt maliyetleri (nakliye maliyetleri, kurulum maliyetleri, tasarım, izin, mimari, yasal vb. profesyonel hizmet maliyetleri, komisyonlar vb. diğer ücretleri, genel üretim giderleri, vergiler, alınan borçlara ilişkin faizler vb. finansman maliyetleri, varlığı oluşturana ait kâr marjı/girişimci kârı) içermesi gerekli görülmektedir.
"Amortisman" kavramı, maliyet yaklaşımı kapsamında, değerleme konusu varlığın maruz kaldığı herhangi bir yıpranma etkisini yansıtmak amacıyla, aynı faydaya sahip bir varlığı oluşturmak için katlanılacak tahmini maliyette yapılan düzeltmeleri ifade etmektedir.
Mülk hakları normalde devletler tarafından veya bireysel anlamda hukuk mevzuatında tanımlanır ve yerel veya ulusal yasalarla düzenlenir.
Taşınmaz mülkiyet hakları, arsa ve binaların mülkiyet, yönetim, kullanma veya işgal hakkıdır. Üç temel hak türü bulunmaktadır:
Geliştirme amaçlı mülk, en verimli ve en iyi kullanıma erişilebilmesi için yapılan yeniden geliştirmeler veya değerleme tarihinde planlanan veya devam eden iyileştirmelerle ilgili haklar olarak tanımlanmakta olup aşağıdakileri içermektedir:
T. C. Ticaret Bakanlığı'nın Ocak 2025'de yayımladığı ekonomik görünüme göre; bazı ülkelerin 2024, 2025 ve 2026 yılları beklenen büyüme oranları aşağıdaki tabloda sunulmuştur.
| Uluslararası Kuruluşların Büyüme Tahminleri | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Uluslararası | Yıl | Bazı Ülke-Ülke Gruplarına İlişkin Büyüme Tahminleri (%) | ||||||||||
| Kuruluslar | Dünya | Avro Bölgesi | ABD | Brezilya | Rusya | Hindistan | Çin | Japonya | ||||
| 2024 | 3,2 | 0,8 | 2,8 | 3,7 | 3,8 | 6,5 | 4,8 | $-0,2$ | ||||
| IMF | 2025 | 3,3 | 1,0 | 2.7 | 2,2 | 1,4 | 6,5 | 4,6 | 1,1 | |||
| 2026 | 3,3 | 1,4 | 2,1 | 2,2 | 1,2 | 6,5 | 4,5 | 0,8 | ||||
| 2023 | 3,2 | 0,5 | 2,9 | 2,9 | 3,6 | 8,2 | 5,2 | 1,7 | ||||
| OECD | 2024 | 3,2 | 0,8 | 2,8 | 3,2 | 3,7 | 6,8 | 4,9 | $-0,3$ | |||
| 2025 | 3,3 | 1,3 | 2,4 | 2.3 | 1,1 | 6,9 | 4,7 | 1,5 | ||||
| 2024 | 2,7 | 0,7 | 2,8 | 3,2 | 3,4 | 6,5 | 4,9 | 0,0 | ||||
| Dünya Bankası | 2025 | 2,7 | 1,0 | 2,3 | 2,2 | 1,6 | 6,7 | 4,5 | 1,2 | |||
| 2026 | 2,7 | 1,2 | 2,0 | 2,3 | 1,2 | 6,7 | 4,0 | 0,9 | ||||
| Kaynak: IMF 2025 Ocak ayı Görünüm Raporu, OECD 2024 Aralık ayı Görünüm Raporu, Dünya Bankası 2025 Ocak ayı Görünüm Raporu |
| Dünya Ticaretine İlişkin Tahminler | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| DTÖ Küresel Mal Ticareti Büyüme Tahminleri (%) | IMF Küresel Mal ve Hizmet Ticareti Büyüme Tahminleri (%) | ||||||||
| Bölgeler | 2023 | 2024 | 2025 | Reel Değişim (%) | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | |
| Dünya Mal Ticaret Hacmi | $-1,1$ | 2,7 | 3,0 | ||||||
| Ihracat Artisi | Küresel Ticaret Hacmi | 0,8 | 3,4 | 3,2 | 3,3 | ||||
| Kuzey Amerika | 3,7 | 2,1 | 2,9 | ihracat | |||||
| Güney Amerika | 2,3 | 4,6 | $-0,1$ | ||||||
| Avrupa | $-2,6$ | $-1,4$ | 1,8 | Gelişmiş Ülkeler | 1,0 | 2,5 | 2.7 | ||
| Asya | 0,3 | 7,4 | 4,7 | Yükselen Piyasalar ve | 0,6 | 4,6 | 4,6 | ||
| İthalat Artışı | Gelismekte Olan Ülkeler | ||||||||
| Kuzey Amerika | $-2,0$ | 3,3 | 2,0 | ithalat | |||||
| Güney Amerika | $-4,5$ | 5,6 | 1,7 | Gelismis Ülkeler | $-0.7$ | 2,1 | 2,4 | ||
| Avrupa | $-5,0$ | $-2,3$ | 2,2 | Yükselen Piyasalar ve | |||||
| Asya | $-0.7$ | 4,3 | 5,1 | Gelismekte Olan Ülkeler | 3,0 | 4,6 | 4,9 | ||
| Kaynak: DTÖ (Ekim 2024) | Kaynak: IMF (Ocak 2025) |
T. C. Ticaret Bakanlığı'nın Ocak 2025'de yayımladığı ekonomik görünüme göre Türkiye ekonomisi 2024 yılının üçüncü çeyreğinde %2,1 oranında büyüme sergilemiştir.
2023 yılı itibarıyla satın alma gücü paritesine (SGP) göre GSYH sıralamasında Türkiye, Dünya'nın 12. Avrupa'nın 4. büyük ekonomisidir.
Türkiye ekonomisi 2024 yılının üçüncü çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre %2,1 oranında büyümüştür.
2003-2023 döneminde ise Türkiye ekonomisinde yıllık ortalama %5,4 oranında büyüme kaydedilmiştir.
Kişi başı Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH), 2023 yılında, 2002 yılına göre yaklaşık 3,7 katına çıkarak 3.608 dolardan 13.243 dolara yükselmiştir.
Satın Alma Gücü Paritesine (SGP) göre, 2023'te kişi başı GSYH, 42.561 dolar olmuştur.
Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı 2024 yılı Kasım ayında %8,6 seviyesinde gerçekleşmiştir.
İstihdam edilenlerin sayısı 2024 yılı Kasım ayında 168 bin kişi azalışla 32 milyon 745 bin kişi, istihdam oranı ise 0,2 puanlık azalışla %49,6 olmuştur.
2024 yılı Aralık ayında, mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı ABD'de %4,1, Avro Bölgesi'nde %6,3, Almanya'da %3,4, Fransa'da %7,8 ve İtalya'da %6,2 düzeyinde gerçekleşmiştir.
Yİ-ÜFE (2003=100) 2024 yılı Aralık ayında bir önceki aya göre %0,40 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre %28,52 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre %28,52 artış ve on iki aylık ortalamalara göre %41,10 artış göstermiştir.
Kaynak: TÜİK
TÜFE'deki (2003=100) değişim 2024 yılı Aralık ayında bir önceki aya göre %1,03, bir önceki yılın Aralık ayına göre %44,38, bir önceki yılın aynı ayına göre %44,38 ve on iki aylık ortalamalara göre %58,51 olarak gerçekleşmiştir.
Kaynak: TÜİK
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2024 yılı verilerine göre Türkiye nüfusu 85.664.944 kişi olarak açıklanmıştır. Toplam nüfusun %50,02'ini erkekler (42.853.110), %49,98'ini ise kadınlar (42.811.834) oluşturmaktadır. Yıllık nüfus artış hızı 2023 yılında binde 1,1 iken, 2024 yılında binde 3,4 olarak açıklanmıştır.
Kaynak: TUİK
Türkiye'de 2023 yılında %93 olan il ve ilçe merkezlerinde yaşayanların oranı, 2024 yılında %93,4 oldu. Diğer yandan belde ve köylerde yaşayanların oranı %7'den %6,6'ya düştü.
Nüfus piramitleri, nüfusun yaş ve cinsiyet yapısında meydana gelen değişimi gösteren grafikler olarak tanımlanmaktadır. Türkiye'nin 2007 ve 2024 yılı nüfus piramitleri karşılaştırıldığında, doğurganlık ve ölümlülük hızlarındaki azalmaya bağlı olarak, yaşlı nüfusun arttığı ve ortanca yaşın yükseldiği görülmektedir.
Kaynak: TUİK
Çalışma çağı olarak tanımlanan 15-64 yaş grubundaki nüfusun oranı, 2007 yılında %66,5 iken 2024 yılında %68,4 oldu. Diğer yandan çocuk yaş grubu olarak tanımlanan 0-14 yaş grubundaki nüfusun oranı %26,4'ten %20,9'a gerilerken, 65 ve daha yukarı yaştaki nüfusun oranı ise %7,1'den %10,6'ya yükseldi.
Kaynak: TUİK
İstanbul'un nüfusu, bir önceki yıla göre 45 bin 678 kişi artarak 15 milyon 701 bin 602 kişi oldu. Türkiye nüfusunun %18,3'ünün ikamet ettiği İstanbul'u, 5 milyon 864 bin 49 kişi ile Ankara, 4 milyon 493 bin 242 kişi ile İzmir, 3 milyon 238 bin 618 kişi ile Bursa ve 2 milyon 722 bin 103 kişi ile Antalya izledi.
| Toplam nüfus içindeki oranı (%) |
|||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| iller | Toplam | Erkek | Kadın | Toplam | Erkek | Kadın | |
| Istanbul | 15701602 | 7820462 | 7881140 | 18.33 | 18.25 | 18,41 | |
| Ankara | 5864049 | 2888062 | 2975987 | 6.85 | 6.74 | 6,95 | |
| Izmir | 4493242 | 2 2 2 3 8 3 3 | 2 2 6 9 4 0 9 | 5.25 | 5.19 | 5.30 | |
| Bursa | 3 238 618 | 1616941 | 1621677 | 3.78 | 3.77 | 3,79 | |
| Antalya | 2722103 | 1370 170 | 1351933 | 3,18 | 3,20 | 3,16 |
Kaynak: TUİK
Bayburt, 83 bin 676 kişi ile en az nüfusa sahip olan il oldu. Bayburt'u, 86 bin 612 kişi ile Tunceli, 91 bin 354 kişi ile Ardahan, 142 bin 617 kişi ile Gümüşhane ve 156 bin 739 kişi ile Kilis takip etti.
| Toplam nüfus içindeki oranı (%) |
|||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| iller | Toplam | Erkek | Kadın | Toplam | Erkek | Kadın | |
| Bayburt | 83676 | 42 3 58 | 41318 | 0.10 | 0,10 | 0, 10 | |
| Tunceli | 86 612 | 45 245 | 41 367 | 0,10 | 0.11 | 0, 10 | |
| Ardahan | 91 354 | 47 597 | 43757 | 0,11 | 0.11 | 0, 10 | |
| Gümüşhane | 142 617 | 71475 | 71 142 | 0,17 | 0.17 | 0.17 | |
| Kilis | 156 739 | 79 156 | 77583 | 0,18 | 0,18 | 0, 18 |
Kaynak: TUİK
Nüfus yoğunluğu olarak tanımlanan "bir kilometrekareye düşen kişi sayısı", Türkiye genelinde 111 kişi oldu. İstanbul, kilometrekareye düşen 2 bin 934 kişi ile nüfus yoğunluğu en yüksek olan ilimiz oldu. İstanbul'u 623 kişi ile Kocaeli ve 390 kişi ile en küçük yüz ölçümüne sahip il olan Yalova izledi.
Nüfus yoğunluğu en az olan il ise bir önceki yılda olduğu gibi, kilometrekareye düşen 11 kişi ile Tunceli oldu. Tunceli'yi, 19 kişi ile Ardahan ve 21 kişi ile Erzincan ve Gümüşhane izledi. Diğer yandan yüz ölçümü büyüklüğünde ilk sırada yer alan Konya'nın nüfus yoğunluğu ise 59 olarak gerçekleşmiştir.
2024 yılına oldukça yavaş bir seyirle başlayan inşaat ve gayrimenkul piyasalarının hareketliliği yılın ikinci yarısından itibaren artmıştır. Bu hareketlilik özelikle konut satışları tarafında Temmuz 2024'ten itibaren hız kazanmıştır.
2023 yılında 1.225.926 adetle son on yılın en düşük konut satış verisi görülmüştü. 2024 yılında ise konut satışlarındaki düşüş trendi sona ermiş ve 1.478.025 adet konut satışı gerçekleşmiştir. Bu sonuç, geçen yıla kıyasla yüzde 21 düzeyinde bir artışa işaret etmektedir. 2024 yılının dördüncü çeyreğinde 530.789 adetle veri tarihindeki çeyreklik bazda en yüksek üçüncü satış gerçekleşmiş ve bu veri yılın tamamında görülen yükselişin temel belirleyicisi olmuştur. Konut satışlarındaki hareketliliğin temel nedenleri arasında yılın ilk aylarında mevduat faizi getirisinin cazibesinin aylar geçtikçe azalması; mevduat faizi getirisini gayrimenkul yatırımında değerlendirme alternatifi; konut satış fiyatlarının yıllık enflasyonun altında artış gösteriyor olması; artan kira rakamları ve özelikle Anadolu'da ev sahibi olma motivasyonunun artış göstermesi gibi etkenler sayılabilir.
2024 yılı genelini dönemsel bazda değerlendirdiğimizde, sektörde yılın ilk iki ayında yaşanan durgunluğun akabinde Mart itibarıyla artış yönünde bir ivme görülmüş, Temmuz itibarıyla ise artış daha da hız kazanmıştır. Bu hareketliliğin detaylarına indiğimizde, satın alımlarda devamlılık görülmesine karşın, alım gücünün artırılması için gelişime açık alanlar olduğunu gözlemliyoruz. Özellikle gelir dağılımında orta kesim aleyhine görülen bozulmanın etkileri hissedilmektedir. Satışlarda talebin daha çok 4–6 milyon TL bandında olduğu, yani daha erişilebilir fiyatları olan konutlara yönelim olduğu; fiyatları 10 milyon TL üzerindeki konutlarda ise piyasanın daha durgun olduğu gözlenmektedir. Konut fiyatları diğer illere kıyasla oldukça yüksek olan İstanbul'un toplam satışlardan aldığı payın, veri tarihindeki en düşük seviye olan yüzde 16,2'ye gerilemesi de buna bir işaret olarak gösterilebilir. Ayrıca, alım gücündeki gerilemenin etkisinin tüketici tarafında da karşılık bulduğu görülüyor. Yapı izni alınan dairelerin
ortalama büyüklüğü küçülmeye devam etmiş ve 2024 yılı üçüncü çeyreği itibarıyla 103 m²'ye gerilemiştir.
Bu doğrultuda alım gücünün en önemli bileşenlerinden konut finansmanı ve ipotekli satışlar açısından sektörü değerlendirdiğimizde, 2024 yılının, verilerin açıklanmaya başlandığı 2013 yılından bu yana en düşük performans görülen yıl olduğunu görüyoruz. 2024 yılında 158.486 adet ipotekli konut satışı gerçekleştirilmiş ve ipotekli satışların toplam satışlar içindeki oranı yüzde 11 olmuştur. İpotekli satışların bu denli düşük olmasına karşın diğer satış türlerindeki hareketliliğin artarak devam etmesi, tüketici ve yatırımcı tarafında konut fiyatlarında artış beklentisinin olduğu şeklinde değerlendirilebilir. Konut kredisi faiz oranlarının seviyesinin geçmiş yıllara kıyasla oldukça yüksek olduğu ve ipotekli satışlarda iyileşmenin ise kademeli bir şekilde gerçekleşeceği öngörülmektedir. 2025-2027 Orta Vadeli Programına bakılarak BDDK'nın 24 Ağustos 2023 tarihli kararıyla ikinci el konuttaki kredi/değer oranındaki azaltım ve sadece ilk defa ev sahibi olacaklara destek olunması yönündeki temel politikanın bir süre daha devam edeceğini işaret etmektedir.. Konut finansmanının sadece bankacılık faaliyetiyle sınırlı olduğu bu yapı, süreç içerisinde yeni alternatif yollar üretilmesine neden olmaktadır. Arsadan eve uzanan süreci uzun döneme ve belirli vadelere yayarak gerçekleştirilen projelerin sayısında 2024 yılında artış olduğu görülmektedir. Diğer taraftan 17 Temmuz 2024 tarihli tebliğ değişikliğiyle bağımsız bölüm brüt alanının yarısından fazlasının konut olması zorunluluğuyla beraber hayatımıza giren proje gayrimenkul yatırım fonlarının, konut edinimi ve yatırımında yeni bir alternatif olarak etkilerini daha çok 2025 yılında göreceğimiz alternatif finansmanlara örnek teşkil edeceği düşünülmektedir. Mevcut konut kredisi aylık faiz oranlarının görece yüksek seyri ve hane halkı alım gücünün artmıyor olmasından dolayı alternatif finansman modellerindeki artışın 2025 yılında da artış trendinde olacağı söylenebilir.
Yabancılara yapılan konut satışlarında ise bir yavaşlama olduğunu gözlemliyoruz. 2024 yılında yabancılara 23.781 adet konut satılmış ve yabancılara satışın toplam satışlardaki payı yüzde 1,6'ya gerilemiştir. Bu durumun oluşmasında, TL'nin diğer para birimleri karşısında kazandığı değerin ve kira getirisi korelasyonunun dünyada farklı ülkelerle rekabet edemiyor olmasının etken olduğu değerlendirilebilir. Yabancılara yapılan konut satışlarında ilk sırayı 8.416 satışla İstanbul alırken, İstanbul'u sırasıyla 8.223 satışla Antalya ve 2.112 satışla Mersin izlemiştir. Ülkemiz vatandaşlarının yurt dışında yaptığı gayrimenkul yatırımlarında ise artış gözlenmektedir. Kasım ayına kadar geçen on bir aylık sürede yurt dışında gayrimenkul alımlarının toplam tutarı 1 milyar 919 milyon USD olmuş ve bir önceki yıla kıyasla yüzde 18,4 oranında artış göstermiştir.
Arz tarafını değerlendirmeden önce birinci el konut satışı verilerini incelediğimizde, ilk satışlarda 2024 yılında 484.461 adetle, bir önceki yıla kıyasla yüzde 27,6 oranında bir artış
gerçekleştiği görülmektedir. Bu sonuçlar, ilk satışların son beş yılda, hem adet bazında en yüksek verisine hem de toplam satışlar içindeki en yüksek oranı olan yüzde 32,8'e ulaşmasını sağlamıştır. İstanbul'da ilk satışların toplam satışlar içindeki oranı yüzde 27,4 olmuş ve ülke genelindeki payı yüzde 13,5 olarak gerçekleşmiş ve gerilemeye devam etmiştir. Arz tarafında son altı yıla baktığımızda, yeni alınan ruhsat sayılarının ülkenin genel ihtiyacı olarak kabul edilen 800.000 adet seviyesini sadece 2023'te aştığını görüyoruz. Bu sonuçta, depremler sonrası alınan ruhsatların da etkisi olduğu değerlendirilebilir. 2024 yılında yeni alınan yapı ruhsatlarında bir ivmelenme gözlenmemekte; 2023 yılının ilk üç çeyreğine kıyasla sınırlı da olsa bir gerileme görülmektedir. 2023 yılının ilk üç çeyreğinde 523.849 adet konut için yapı izni alınırken 2024 yılının ilk üç çeyreğinde 479.502 adet konut için yapı izni alınmıştır. Bu doğrultuda, yakın gelecekte arza eklenmesi beklenen konut sayısının ülkenin ihtiyacı olan seviyeye ulaşması için kat edilmesi gereken bir yol olduğu görülmektedir. Özellikle deprem felaketlerinin yaşandığı bölgenin yeniden imarı önemli bir konu olarak 2025 yılında da varlığını sürdürecektir.
Arzı etkileyen bir diğer unsur olan inşaat maliyetlerine baktığımızda ise Kasım 2024 itibarıyla yıllık bazda yüzde 35,9 oranında, yani enflasyon oranının altında bir artış kaydettiği görülmektedir. Endeksin alt detaylarında malzeme maliyetinde yüzde 28,3; işçilik maliyetinde ise yüzde 54,9 oranında artışlar gerçekleşmiştir. Ocak-Kasım 2024 döneminde yeni konut fiyatlarındaki artış ise yüzde 29,4 ile inşaat maliyeti yıllık artışının altında kalmıştır. 2025 yılında enflasyonda gerileme eğiliminin ve konut talebinde görülen toparlanmanın devam etmesinin yüklenici kâr marjlarına da olumlu yansımalarının olması beklenmektedir. Arz ve talep değişkenleri doğrultusunda sektörü konut fiyatları açısından değerlendirdiğimizde ise ilk olarak 2024 yılının Şubat ayı itibarıyla konut fiyatlarında yıllık bazda reel kayıp dikkat çekmektedir. Ülkemizde 2022, konut satış fiyatlarının çok hızlı ve yüksek oranlarda artış gösterdiği bir yıl olmuştu. Bu artış 2023 Temmuz ayından itibaren yerini yavaşlamaya bıraktı ve Şubat 2024'ten itibaren konut fiyat artışı enflasyonun altına düşerek reelde negatif tarafta kalmaya başladı. 2024 Eylül ayında reel bazda yüzde -14,7 ile en düşük seviyesine gerileyen konut fiyat değişimleri yılı yüzde 10,4 reel kayıpla kapatırken 2024 yılı sonu itibarıyla Türkiye genelinde konut birim fiyatları da 36.131,8 TL olarak kaydedilmiştir.
Kira fiyatları ise mevcut kontratların anlık olarak yenilenmemesi nedeniyle konut satış fiyatlarındaki artışları 6 ay ila 1 yıl aralığında bir süre geriden takip etmektedir. Kira artışlarının da 2023 yılı başından itibaren en yüksek seviyelerine ulaştığı görüldü ve güncel duruma baktığımızda ise her iki göstergede de artış oranında bir yavaşlama dikkat çekmektedir. 2025 yılı için konuyu ele aldığımızda konut satış fiyatlarının artış oranında erişilebilirliğin belirleyici olacağı söylenebilir ve kira rakamlarında ise enflasyona bağlı olarak bir süre daha konut fiyat endeksindeki artışın ve yıllık enflasyonun üzerinde bir artış beklenebilir.
Son olarak, Şubat 2024 itibarıyla açıklanmaya başlanan ticari gayrimenkul fiyat endeksine göre üçüncü çeyrek itibarıyla ticari gayrimenkullerin konuta göre daha iyi performans gösterdiği görülmektedir. Ancak ticari gayrimenkul fiyat artışlarında da yıllık bazda reel kayıplar görülmüştür. 2024 yılı üçüncü çeyreği itibarıyla dükkân nitelikli gayrimenkullerde yıllık fiyat artış yüzde 45,2 iken, ofis nitelikli gayrimenkullerde yıllık fiyat artışı yüzde 38,4 olarak gerçekleşmiştir. Yıl genelinde ticari gayrimenkul tarafında da özellikle ofis alanlarında yeni yatırımlar ön plana çıkmıştır. 2025'in de ticari gayrimenkuller bakımından hareketli bir yıl olmasının beklendiği söylenebilir. Ticari gayrimenkullerin yapı izinlerine baktığımızda ise yüz ölçümü bazında yılın ilk üç çeyreğinde ofis binalarında yüzde 11,0 oranında, otel binalarında ise yüzde 3,3 oranında artış gözlenmiştir. Sanayi ve depolama binalarında yüzde 16,1 oranında gerileme kaydedilirken, toptan perakende ve ticaret binalarında gerileme yüzde 33,6 olarak gerçekleşmiştir.
Üretim Yöntemiyle İnşaat sektörünün cari fiyatlarla GSYH'den aldığı pay 2024 3. Çeyreğinde %5,8 ve bir önceki yılın aynı dönemine göre inşaat sektörü büyüme oranı %70,8 oldu.
2024 yılının üçüncü çeyreğinde konut satışları, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 20,3, bir önceki çeyreğe göre ise yüzde 51,5 oranında artış kaydederek 402.162 adet olmuştur. Bu rakam, 2020 yılından bu yana kaydedilen en yüksek üçüncü çeyreklik satış rakamı olarak dikkat çekmektedir. Ekim ayında 165.138 adet ile veri tarihindeki en yüksek ekim ayı konut satışı gerçekleşirken, kasım ayında 153.014 adet ile veri tarihindeki en yüksek ikinci kasım ayı konut satışı kaydedilmiştir. Bu veriler, konut satışlarında artan bir ivme olduğunu teyit etmektedir.
Konut fiyatları artışında yıllık bazda görülen on üç aylık düşüş serisi sona ermiş ve ekim ayında yıllık artış yüzde 26,8 iken, kasım ayında bu oran yüzde 29,4'e yükselmiştir. Reel bazda ise yıllık değişim negatif seyretmeye devam etmekte olup kasım ayı itibarıyla reel değişim -%12,0 olarak gerçekleşmiştir. Yeni konut fiyatlarında da benzer şekilde artış görülmüş; ekim ayında yıllık değişim yüzde 26,4 iken kasım ayında yüzde 31,1'e yükselmiştir. Yeni konut fiyatlarında reel bazda değişim ise -yüzde 10,9 olarak kaydedilmiştir. Konut birim fiyatları açısından ise üçüncü çeyrek sonu itibarıyla veriler açıklanmıştır. Türkiye genelinde konut birim fiyatı 33.910 TL/m²'ye yükselirken üç büyük ilden İstanbul'da konut birim fiyatı 52.048 TL/m², İzmir'de 38.202 TL/m², Ankara'da ise 27.966 TL/m² olarak belirlenmiştir.
Konutların satış durumuna göre değerlendirme yapıldığında, 2024 yılının üçüncü çeyreğinde ilk satışlarda yıllık bazda yüzde 30,9, ikinci el satışlarda ise yıllık bazda yüzde 15,9 oranında artış görülmüştür. Ekim ve kasım ayı satışları incelendiğinde, ilk satışlarda bir artış ivmesi gözlenmektedir. Kasım 2024 itibarıyla 11 ayda, ilk satışlar 407.832 adet olarak kaydedilirken, ikinci el satışlar 857.556 adede ulaşmıştır. İlk satışların toplam satışlar içerisindeki oranı, 2023 yılın genelinde yüzde 31,0 iken, 2024 yılının 11 aylık döneminde yüzde 32,2'ye yükselmiştir. Satış şekline göre yapılan değerlendirmeye göre, 2024 yılının üçüncü çeyreğinde 40.895 adet ipotekli satış gerçekleşmiş olup bu rakam 2023 yılındaki 39.354 adede yakın bir seviyededir. Ekim ve kasım aylarında ise ipotekli satışlarda bir artış gözlemlenmektedir. Bu iki ayda, 42.899 adet ipotekli konut satışı yapılmış ve üçüncü çeyreğin satış adedinin üzerinde gerçekleşmiştir. Diğer satışlarda ise 2024 yılının üçüncü çeyreğinde yüzde 22,5 oranında bir artışla 361.267 adet satış gerçekleştirilmiştir. Bu sonuçlarla kasım ayına kadarki dönem içerisinde 135.209 adet ipotekli satış ve 1.130.179 adet diğer satış gerçekleşmiştir. Yabancılara yapılan satışlar Kasım ayı itibarıyla, geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 35,0 oranında düşüşle 21.363 adet olmuştur. Bu verilerle yabancılara satışların toplam satışlar içerisindeki payı yüzde 1,7 ile son 7 yılın en düşük seviyesine gerilemiştir. Ülke uyruklarına göre en yüksek alım 4.429 adetle, 2023 yılıyla benzer şekilde Rusya Federasyonu vatandaşları tarafından gerçekleştirilmiştir. İl bazında en yüksek satış ise 7.492 adetle Antalya'da görülmüştür. Bununla birlikte kasım ayında İstanbul, yabancıya konut satışlarında aylık bazda 780 adetle Antalya'nın önünde yer almıştır.
Yapı ruhsatlarının 2024 2. çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüz ölçümü %19,0, daire sayısı ise %17,0 azaldı. Yapı kullanım izin belgesinde ise yüzölçümde %4,3, daire sayısı bazında ise bir önceki yılın aynı ayına göre %3,2 azalış yaşandı. 2024 Kasım ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre inşaat malzeme endeksi %38,57, işçilik endeksi %58,22 arttı.
Türkiye Satılık Konut Fiyat Endeksi'ne bakıldığında endeksin 2024 sonu itibariyle 1.848 puan seviyesinde olduğu görülmüştür. Satılık konutlar bir ay öncesine göre yüzde 3, geçtiğimiz yılın aynı ayına göre ise yüzde 25 artmıştır. Türkiye Kiralık Konut Fiyat Endeksi'ne bakıldığında endeksin 2024 sonu itibariyle 2.207 puan seviyesinde olduğu görülmüştür. Satılık konutlar bir ay öncesine göre yüzde 1, geçtiğimiz yılın aynı ayına göre ise yüzde 41 artmıştır. Satılık ve kiralık konut piyasasına baktığımızda, kiralık konut piyasasının satılıktan daha hareketli olduğu görülmektedir.
2024 yılı 3. Çeyrek verileri bir önceki yılın aynı dönemine göre ilk defa satılan konutlar %14,97 artarak 127.555 adet oldu. İkinci el konut satışları da %27,78 artarak 274.607 adet olarak gerçekleşti. 2024 yılı Kasım aynıda toplam konut satışları içerisinde ipotekli konut satışlarının payı %7,0 olarak gerçekleşti. 2024 3. Çeyreğinde toplam 402.162 adet konut satışı yapıldı.
| Ceyrek Bazda Konut Satışı (Adet) | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| C1'21 | C2'21 | C3'21 | C4'21 | 2021 Toplam |
C1'22 | C2'22 | C3'22 | C4'22 | 2022 Toplam |
C1'23 | C2'23 | C3'23 | C4'23 | 2023 Toplam |
C1'24 | C2'24 | C3'24 | |
| Yeni Satis |
80.370 | 87.508 | 119,278 | 174.367 | 461.523 | 94.437 | 114.014 | 103.667 | 147.961 | 460.079 | 83.907 | 87.251 | 97.439 | 110.945 | 379.542 | 88.256 | 85.068 | 127.555 |
| İkinci El Satıs |
182.680 | 202.252 | 277.050 | 368.351 | 1.030.333 | 225.626 | 292.321 | 227.128 | 280.468 | 1.025.543 | 199.308 | 195.313 | 236.856 | 214.907 | 846.384 | 191.348 | 180.402 | 274.607 |
| Toplam Satış |
263.050 | 289.760 | 396.328 | 542.718 1.491.856 320.063 406.335 330.795 428.429 1.485.622 283.215 | 282.564 334.295 | 325.852 1.225.926 279.604 | 265.470 | 402.162 | ||||||||||
| Ipotekli Satis |
47.216 | 56.952 | 77,687 | 112,675 | 294.530 | 68.342 | 101.975 | 58.284 | 51.719 | 280.320 | 58,822 | 62.708 | 39.354 | 16,864 | 177,748 | 27.622 | 23,793 | 40.895 |
| Kaynak: TÜİK | Yeni Satış: Konut üreticisi tarafından veya üreticiyle kat karşılığı anlaşan kişiler tarafından bir konutun ilk defa satılması. İkinci el satış: Satın alınmış bir evin tekrar satılması. |
| Gayrimenkul Satın Alan İlk 10 Ülke Vatandaşı* | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Ç3'24 Sıralaması (C3'23 Sıralaması) |
İlk 10 Ülke Vatandaşı | Ç3'24 Toplam Tasınmaz Sayısı |
C3'23 Toplam Tasınmaz Sayısı |
||
| 1(1) | Rusya Federasyonu | 4.000 | 9.197 | ||
| 2(2) | İran | 1.860 | 4.128 | ||
| 3(4) | Ukrayna | 1.230 | 1.428 | ||
| 4(5) | Almanya | 1.201 | 1.370 1.761 |
||
| 5(3) | Irak | 1.056 | |||
| 6(6) | Kazakistan | 814 | 1.136 | ||
| 7(9) | Azerbaycan | 771 | 763 | ||
| $8(-)$ | Suudi Arabistan | 571 | 847 | ||
| $9(-)$ | Cin | 548 | $\bf{0}$ | ||
| 10 (10) | Amerika Birleşik Devletleri | 526 | 655 | ||
| $-(7)$ | Kuveyt | 0 | 871 | ||
| Toplam | 20.522 | 32.708 | |||
| Körfez Ülkeleri | 4.360 | 8.124 | |||
| Körfez Ülkelerinin Toplam Yatırımlar İçindeki Oranı % |
%21 | %25 |
| Yabancılar Tarafından Tercih Edilen İlk 10 Şehir* | |||
|---|---|---|---|
| C3'24 Sıralaması (C3'23 Sıralaması) |
İlk 10 Şehir | C3'24 Toplam Taşınmaz Sayısı |
C3'23 Toplam Taşınmaz Sayısı |
| 1(1) | İSTANBUL | 7.459 | 11.075 |
| 2(2) | ANTALYA | 6.562 | 10.726 |
| 3(3) | MERSIN | 1.673 | 2.284 |
| 4(6) | ANKARA | 562 | 933 |
| 5(5) | BURSA | 537 | 958 |
| 6(4) | YALOVA | 492 | 1.022 |
| $7(-)$ | AYDIN | 413 | |
| 8(8) | MUĞLA | 400 | 633 |
| 9(10) | KOCAELİ | 375 | 523 |
| 10(7) | İZMİR | 371 | 709 |
| TRABZON | $\mathbf{0}$ | 548 | |
| Toplam | 20.522 | 32.708 | |
| Vatandaşlık Edinimi Toplam |
٠ | ||
| Vatandaşlık Edinimi Toplam İcindeki Pavı % |
2024 yılı 3. Çeyrek döneminde kullandırılan konut kredisi miktarı 36 milyar 916 milyon TL'ye ulaştı. Konut başı ortalama kullandırılan kredi tutarı ise 1.000.003 TL oldu. 2024 yılı 3. Çeyreğiyle bir önceki yılın aynı dönemi kıyaslandığında kullandırılan konut kredisi adedinde %11,0 oranında bir artış görüldü. 2024 Aralık ayı itibari ile konut kredilerinde aylık faiz oranı %2,91, yıllık bileşik faiz ise %36,93 seviyesinde gerçekleşti.
2024 yılının dördüncü çeyrek dönemi itibarıyla Türkiye'deki mevcut alışveriş merkezi arzı 446 adet alışveriş merkeziyle yaklaşık 14,1 milyon m² seviyesindedir. 2024 yılında ülke genelinde toplam 232 bin m² kiralanabilir alana sahip 10 alışveriş merkezi açılarak perakende pazarına giriş yapmıştır. 2025 yılında 162 bin m² kiralanabilir alana sahip 5 adet alışveriş merkezinin açılması planlanmaktadır. 2025 yılı sonu itibarıyla Türkiye genelinde toplam arzın yaklaşık 14,3 milyon m² seviyesine ulaşması beklenmektedir.
Organize perakende yoğunluğu ülke genelinde 1.000 kişi başına 166 m² kiralanabilir alan olarak kayıt altına alınırken, İstanbul 342 m² ile ülke ortalamasının yaklaşık iki katı perakende yoğunluğuna sahip konumdadır. Ankara ise 277 m² perakende yoğunluğu ile öne çıkan şehirler arasındadır. 2025 yılı sonu itibarıyla Türkiye genelinde perakende yoğunluğunun 168 m² seviyesine çıkması beklenmektedir.
Enflasyondaki ve döviz kurundaki artış hızının yavaşlamasına rağmen, arz tarafında yeni ofis arzının düşük olması, birincil kiraların hem TL hem de USD bazında yükselmeye devam etmesine neden olmuştur; bu artış dolar bazında yüzde 21,6 olarak kaydedilmiştir. Ayrıca birincil kiraların rekor seviyelere ulaşması ve kısıtlı nitelikli ofis arzı nedeniyle firmalar, bütçelerine uygun ve ideal özelliklere sahip alan bulmakta zorlanırken ofis alanlarına olan talepte düşüş yaşanmıştır. Firmalar özellikle son dönemde mevcut alanlarında küçülmeye gitme veya yer değişiminde daha küçük ofisleri tercih etme eğilimi göstermeye başlamıştır. Üçüncü çeyrekte, metrekare bazında anlaşmaların yüzde 38'i MİA'da gerçekleşmiş olup bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla artış kaydedilmiştir. MİA dışındaki işlemlerin yüzde 62'si Anadolu yakasında ve yüzde 38'i ise Avrupa yakasında gerçekleşerek bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla değişim gözlenmemiştir. Başlıca yeni kiralama işlemleri arasında; Marsh Mclennan (2.900 m², Skyland) bulunmaktadır. Yılın üçüncü çeyreğinde büyük çaplı ofis yatırımı olarak İstanbul Şişli'de Torunlar Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.'ye ait olan Torun Center binasındaki 13. Kat D Blok 54-55-56-57 nolu ofislerin 275 milyon ₺ bedelle Körfez Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı'na satışı (1.530 m²) yer almaktadır. Orta veya uzun vadede yatırım işlemlerinin hızlanması beklenmektedir. Son dönemde A sınıfı ofislere artan talep nedeniyle Merkezi İş Alanı (MİA) bölgesinde boşluk oranı, 2024 yılının üçüncü çeyreği itibarıyla yüzde 8,7 seviyesine düşmüştür. Levent bölgesindeyse, boşluk oranı yıllık bazda yüzde 7,49'dan yüzde 5,39'a gerilemiş, ancak 2024 yılının ikinci çeyreğine kıyasla stabil kalmıştır. Yeni arzın olmaması ve birincil kira seviyelerindeki artışın devam etmesiyle birlikte, MİA bölgesinde talebin kısa ve orta vadede yavaşlaması ve kira artışındaki yukarı yönlü baskının azalması beklenmektedir.
Mevcut veriler itibarıyla, birincil lojistik pazarları olan İstanbul-Kocaeli bölgesinde yaklaşık 11,3 milyon m² toplam depo stokunda 7,5 milyon m² ticari kullanım amaçlı lojistik arzı yer almaktadır. İnşaat halindeki projelerin hacmi ise yaklaşık 500 bin m² olarak kayıt altına alınmıştır ve söz konusu projelerin tamamına yakını ticari kullanım amaçlı projelerden oluşmaktadır. 2024 yılının son çeyreğinde toplam arz, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,7 ve inşaat halindeki arz yüzde 3,9 oranında sınırlı bir artış göstermiştir. 2024 yılı sonunda boşluk oranları sırasıyla İstanbul Avrupa pazarında yüzde 2,0, İstanbul Asya pazarında yüzde 1,2 ve Kocaeli pazarında ise yüzde 1,8 seviyesinde kaydedilmiştir. İstanbul Asya pazarı toplam arzında küçük bir artış kaydedilmesiyle boşluk oranı hafif bir artış göstermiştir. 2024'ün 4. Çeyrek'te lojistik depo birincil kiraları USD bazında aylık 10 USD/m²/ay seviyesine yükselerek geçen yıla kıyasla yüzde 14,3 oranında artış göstermiştir. TL bazında ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35,4 oranında artış göstererek 350 TL/m²/ay seviyesine yükselmiştir. Birincil pazarlarda kira fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskının mevcut arzın kısıtlı olması nedeniyle önümüzdeki dönemlerde de devam etmesi beklenmektedir. Yüksek inşaat ve arsa maliyetleri, geliştirme faaliyetleri açısından önemli bir zorluk olmaya devam etmektedir. Küresel sanayi ve lojistik pazarı, jeopolitik çatışmalar, ticaret politikası değişiklikleri ve artan maliyetler gibi zorluklarla karşı karşıya kalırken; üretim ve tedarik zincirlerindeki kesintiler devam etmektedir. Bu baskılara rağmen, Türkiye, tedarik zinciri risklerini hafifletmek ve operasyonel verimliliği artırmak isteyen işletmelerin yakından üretim yapma (nearshoring) stratejileri açısından cazip bir konum olmaya devam etmektedir
2024 yılının üçüncü çeyreğinde İstanbul ofis pazarı genel arzı 7,11 milyon m² olarak kaydedilmiştir. Bu çeyrekte gerçekleşen kiralama işlemleri toplamı 34.985 m²'dir. 2024 yılı içerisinde gerçekleşen toplam kiralama işlemi 166.082 m²'ye ulaşmıştır. Böylece, bir önceki yılın aynı dönemine göre %19 oranında azalış kaydedilmiştir. Bununla birlikte, bu çeyrekte gerçekleşen kiralama anlaşmaları hem metrekare bazında hem de sayıca, sırasıyla %30,4 ve %41,2 oranlarında yeni kiralama anlaşmalarından oluşmaktadır.
2024 4. Çeyrek dönem itibarıyla, Türkiye genelinde toplam açık AVM sayısı 446, toplam kiralanabilir alan stoku ise 14 milyon 129 bin m²'ye ulaştı. İstanbul, toplam kiralanabilir alan stokunun yaklaşık %38,5'ine ev sahipliği yapmaktadır. Türkiye genelinde, ortalama 1.000 kişi başına düşen kiralanabilir alan ise 166 m²'dir
Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan elde edilen verilere göre 2023 yılında Türkiye'ye gelen toplam yabancı ziyaretçi sayısı yaklaşık olarak 49.2 milyon olurken, 2024 yılında (Ocak-Kasım) bu sayının 50 milyona ulaştığı gözlemlenmektedir. Gelen turist sayıları bir önceki yılın aynı dönemiyle karşılaştırıldığında gelen yabancı turist sayısında yüzde 7'lik bir artış gözlemlenmiştir. 2024 yılında Türkiye'ye gelen 29 milyon yabancı turistin yüzde 34'ü İstanbul'a,
yüzde 31'i Antalya'ya, yüzde 7'si ise Muğla'ya gelmiştir. Bu üç ili yüzde 3'lük ve yüzde 1'lik paylarla İzmir ve Ankara izlemiştir. 2024 yılının üçüncü çeyreğinde Türkiye'ye gelen yaklaşık 20 milyon turistin yapmış olduğu harcamalar kişi başı ortalama 1001 USD olarak belirtilmektedir. 2023 yılının aynı döneminde kişi başı ortalama harcamanın 902 USD olduğu göz önünde bulundurulduğunda, 2023 yılına kıyasla 2024 yılında kişi başı harcamaların yüzde 11 artmış olduğu görülmektedir. Gelen turist sayıları bir önceki yılın aynı dönemiyle karşılaştırıldığında, gelen turist sayısında yüzde 3,2 artış olduğu görülmektedir
Türkiye Ticari Gayrimenkul Endeksi 2024 Aralık sonu itibariyle 1001,92 puan seviyesinde gerçekleşti. Endeks, geçen senenin aynı ayına oranla 178,18 puan artış gösterirken, aylık 7,76 puan artış gösterdi. 2024 yılına 843,93 puan seviyesinde başlayan endekste, 12 aylık dönemde 157,99 puanlık bir artış gösterdi.
İstanbul, 41° K, 29° D koordinatlarında yer alan İstanbul ili kuzeyde Karadeniz, doğuda Kocaeli Sıradağları'nın yüksek tepeleri, güneyde Marmara Denizi ve batıda ise Ergene Havzası'nın su ayrım çizgisi ile
sınırlanmaktadır. İstanbul Boğazı, Karadeniz'i, Marmara Denizi'yle birleştirirken; Asya Kıtası'yla Avrupa Kıtası'nı birbirinden ayırmakta ve İstanbul kentini de ikiye bölmektedir.
5747 Sayılı "Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun"la yeni kurulan 8 ilçe ile birlikte İstanbul ili; Adalar, Arnavutköy, Ataşehir, Avcılar, Bağcılar, Bahçelievler, Bakırköy, Başakşehir, Bayrampaşa, Beşiktaş, Beykoz, Beylikdüzü, Beyoğlu, Büyükçekmece, Çatalca, Çekmeköy, Esenler, Esenyurt, Eyüp, Fatih, Gaziosmanpaşa, Güngören, Kadıköy, Kağıthane, Kartal, Küçükçekmece, Maltepe, Pendik, Sancaktepe, Sarıyer, Silivri, Sultanbeyli, Sultangazi, Şile, Şişli, Tuzla, Ümraniye, Üsküdar ve Zeytinburnu olmak üzere 25'i Avrupa Yakası'nda, 14'ü ise Anadolu Yakası'nda toplam 39 ilçeden oluşmaktadır.
İstanbul, Türkiye'nin ekonomik ve sosyo-kültürel açıdan en önemli şehridir. Kara ve deniz ticaret yollarının bir kavşağı olması ve stratejik konumu nedeniyle Türkiye'de ekonomik yaşamın merkezi olmuştur. Türkiye'deki en büyük sanayi merkezi olarak sanayi istihdamının %20'sini karşılamaktadır. Ticaret, İstanbul'un gelirinde en büyük paya sahip olan sektördür. İlde bu sektörün gelişmesinde Boğaz köprülerinin, Asya ve Avrupa gibi merkezler arasında uzanan otoyolların büyük katkısı vardır. Aynı şekilde demiryoluyla da Asya ve Avrupa'ya bağlanması ve büyük limanları olması da bu konuda etkilidir. İstanbul ticaret sektörü ülke toplamının %27'sini oluşturur. Dışalım ve dışsatım konusunda da İstanbul, Türkiye çapında birinci sıradadır. Türkiye'de hizmet veren özel bankaların tümünün, ulusal çapta yayın yapan gazetelerin, televizyon kanallarının, ulaşım firmalarının ve yayınevlerinin ise tümüne yakınının genel merkezleri İstanbul'dadır. Nitekim İstanbul ekonomisinde bankacılıkla birlikte ulaştırmahaberleşme sektörü %15'i aşan bir paya sahiptir. Türkiye'nin büyük sanayi kuruluşlarından pek çoğunun genel merkezi ve fabrikası İstanbul'da bulunmaktadır. İlde madeni eşya, makine, otomotiv, gemi yapımı, kimya, dokuma, konfeksiyon, hazır gıda, cam, porselen ve çimento sanayii gelişkindir. 2000'li yılların başında payı %30'a yakın olan sanayi, ticaretten sonra ildeki ikinci büyük sektördür. Cumhuriyet'in kurulmasıyla hızla sanayileşen İstanbul'da ilk fabrikalar Haliç kıyılarına kurulmuş; ancak şehirde yarattıkları kirlilik ve kargaşadan ötürü birer birer
tasfiye edilerek şehrin dışında oluşturulan organize sanayi bölgelerine taşınmışlardır. Atatürk Oto Sanayi Sitesi ve İkitelli Organize Sanayi Bölgesi İstanbul'un en büyük sanayi bölgeleridir.
İstanbul'un tarihi, anıtlar ve yapıtların fazlalığı ve Boğaz'a sahip olması nedeniyle gözde turizm merkezlerinden biridir. Binlerce yıldır, değişik insan topluluklarına yurt olan İstanbul topraklarının hemen her yöresinde, tarihin çeşitli dönemlerinden kalma tarihî eserlerle karşılaşmak mümkündür. Envanterlerde kayıtlı binlerce tarihî eser arasında, kent duvarları, saraylar, kasırlar, camiler, kiliseler, sinagoglar, çeşmeler ve konaklar bulunur. İstanbul makro formu ile lineer özellik gösteren bir kenttir. TEM Otoyolu ile E–5, kentsel yapının şekillenmesinde büyük önem taşımaktadır. İstanbul kent dışından geçen ve otoyol vazifesi üstlenmesi amacı ile inşa edilen E–5 karayolu günümüzde şehir içi yol kimliğine bürünmüştür. TEM Otoyolu ise nispeten eski E–5 vazifesini üstlenmiştir, yani ulaşım süresini azaltmakta olup, bu iki ulaşım aksının kesiştiği TEM–E5 bağlantı yolları ekonomik açıdan gelişim gösteren ve göstermeye devam etmesi beklenen alanlardır.
Küçükçekmece, İstanbul ilinin batısında aynı adlı gölün çevresinde kurulmuş bir ilçedir. Batısında Avcılar ve Küçükçekmece Gölü, kuzeyinde Başakşehir, doğusunda Bahçelievler ve Bağcılar, güneyinde Bakırköy ve Marmara Denizi vardır. 1. dereceden riskli deprem bölgesinde yer almaktadır. 1987 yılında, ikisi köy (Kayabaşı ve Şamlar), 25'i
mahalle olmak üzere toplam 27 yerleşim yeri Bakırköy ilçesinden ayrılarak kurulmuştur. Bugünkü sınırlarına, 1992'de Avcılar'ın, 2009'da Başakşehir'in ilçe olmasıyla kavuşmuştur. 2009 itibarıyla 21 mahalleden oluşmaktadır. İstanbul ilinin 39 ilçesi arasında yaşam kalitesi endeksi sıralamasında 12. sıradadır. Marmara Denizi ve adını verdiği Küçükçekmece Gölü'ne kıyısı vardır.
Küçükçekmece ilçesinin tarihi bir bakıma İstanbul'un tarihidir. İstanbul'a egemen olan bir imparatorluk Küçükçekmece yöresinde egemen olmuştur. Küçükçekmece'nin yüksek kesimlerinde, bugün Tepeüstü denen bölgede Rhegion adlı bir antik şehir vardı. Roma İmparatorluğu'nu Bizans'a bağlayan en önemli yollarından Via Egnatia, Rhegion'dan geçerdi. Yüzyılın ortalarında büyük bir depremde, bu bölgenin yıkıldığı çeşitli kaynaklarda ifade edilmiştir. Garip Dede Türbesi, Abdüsselam Camii ve türbesi, 4. yüzyıla ait Menekşe Deresi Köprüsü, 17. yüzyıla ait Küçükçekmece Köprüsü, 18. yüzyıla ait Vezir Mehmet Paşa Çeşmesi, 19. yüzyıla ait Osmanlı Kibrit Fabrikası ilçedeki tarihi yapılardır. Cumhuriyet döneminde ise yoğun nüfus akımı 1950'den sonrasına rastlamaktadır.
Küçükçekmece geniş düzlükler halinde az dalgalı (engebeli) bir alana yayılmıştır. Deniz ve göl kıyılarında içerilere doğru yükseltiler artar. Kuzeydeki tepelerde yükseklik 200 metreyi bulur. Vadiler belirgin görünümdedir, ilçedeki gölün morfolojik (biçim) yapışı nedeniyle tam ve tipik bir lagün (yalı) gölüdür. Dünyada pek ender oluşan lagün göllerden birisidir ve bir doğa harikasıdır.
İlçe alanında kalan akarsular uzunlukları, kısa ve su rejimleri, debileri, düzensizdir. Bir kesimi hızlı kentleşme ve sanayileşme nedeniyle yerleşme ve sanayi alanları içinde kalmış oldukları için sanayi ve kentsel atıkları denize boşaltan derelere dönüştüler.
İlçenin büyük bir kısmında yer alan yapılaşmalar, imar planı ve teknik şartlara uygun yapılmaktadır. Genellikle ferdi yapılaşmanın görüldüğü ilçede, 1990'lardan başlayarak "toplu konut" yapılaşmaları da hızlanmıştır. Özellikle, TEM Otoyolunun bu bölgeden geçmesi, İkitelli ile İstanbul arasındaki ulaşım seçeneklerini arttırmıştır. Dahası ulaşım süresinin kısalması sonucu bölge önem kazanmaya başlamıştır. Öte yandan gözle görülür oranda yapılan Organize Sanayi Bölgesi yatırımları, buradaki sanayinin gelişimini de hızlandırmıştır.
İlçe genelinde 62 İlköğretim okulu, 10 Genel Lise (4 adedi Yabancı Dil Ağırlıklı Lise) 8 Meslek Lisesi, 4 Anadolu Lisesi ve 15 müstakil Anaokulu olmak üzere, toplam 96 adet resmî okul bulunmaktadır. Bunların yanı sıra, ilçede 1 Halk Eğitim Merkezi, 1 Çıraklık Eğitim Merkezi, 1 Sağlık Eğitim Merkezi, 1 Öğretmenevi ve 3 ayrı Kültür Merkezi bulunmaktadır. Küçükçekmece Belediyesi'ne bağlı Küçükçekmece Belediyesi Gösteri Sanatları Akademisi adında bir sanat akademisi bulunmaktadır. 9 Bilgievi bulunmaktadır.
2009 yılından itibaren günümüze kadar faaliyetlerine devam eden ilçesini Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından oynatılmakta olan İstanbul altyapı liglerinde temsil eden Küçükçekmece Basketbol Gençlik ve Spor Kulübü bulunmaktadır. İlçede Küçükçekmece Metin Oktay Stadyumu adlı bir futbol stadyumu yer alır. Aynı zamanda Kanarya Mahallesinde Galatasaray Kürek Tesisleri vardır.
TEM otoyolu ve E5'e yakınlığından dolayı ulaşım kolaydır. Tüm ilçede İETT seferleri mevcuttur. Bölgede Sefaköy semti metrobüse erişimin ana merkezi olup başta Kartaltepe olmak üzere Kemalpaşa, Gültepe, Yeşilova, Cennet ve Fatih Mahallelerinden metrobüse erişim mevcuttur. Ayrıca Raylı ulaşımda Marmaray banliyö hattı ilçeden geçmekte olup bu ilçede Küçükçekmece, Mustafa Kemal ve Halkalı olmak üzere 3 adet tren istasyonu bulunmaktadır.. Ayrıca Halkalı İstasyonundan Ankara, Konya ve Karaman'a hızlı tren, Kapıkule ve Uzunköprü'ye bölgesel tren, Sofya ve Bükreş'e uluslararası tren ve Ankara'ya anahat tren seferleri yapılmaktadır. İlçede faal olan tek metro hattı M9'dur. Bahariye istasyonunun 29 Mayıs 2021'de açılmasıyla M9 hattı Küçükçekmece'nin ilk metrosu olma özelliğini kazanmıştır. hizmete girmiştir.
Değerleme konusu gayrimenkuller İstanbul İli, Küçükçekmece İlçesi, Halkalı Mahallesi, 898 ada 1 ve 899 ada 1 parsel numaralı, arsa vasıflı taşınmaz üzerinde geliştirilen Hayat Flora 1. Etap Projesi'dir.
Taşınmazlar yaklaşık olarak 41.01555 derece enlem ve 28.77071 derece boylam koordinatlarında konumludur.
Bölgeye ulaşım toplu taşıma araçlarla ve özel araçlarla kolaylıkla sağlanabilmektedir. Taşınmazın çevresinde Küçükçekmece Gölü, Küçükçekmece Külliyesi, TCDD Halkalı Tren İstasyonu, Halkalı Gültepe Cami, Atatürk Parkı, Kanarya Mezarlığı, Halkalı Millet Bahçesi ve siteler yer almaktadır. Gayrimenkullerin bulunduğu bölgede altyapı ve ulaşım sorunsuz olup; bölgenin her türlü altyapı hizmeti belediye tarafından karşılanmaktadır.
Gayrimenkuller ana halterlere ulaşım olarak, Halkalı Marmaray İstasyonuna takribi 1.1 km, Küçükçekmece Belediyesine takribi 4,5 km, D-100 Karayoluna takribi 5 km, Florya Sahil Yoluna takribi 7 km, Masko Metro İstasyonuna takribi 8,5 km, TEM otoyoluna takribi 9 km, Avrasya Tüneline takribi 28 km ve 15 Temmuz Şehitler Köprüsüne takribi 31 km mesafede konumludur.
Rapora konu gayrimenkullere ilişkin tapu ve takyidat bilgileri Müşteri tarafından alınmıştır. Tapu ve takyidat bilgileri aşağıdaki paylaşılmış olup, tapu kayıt belgeleri rapor ekinde sunulmuştur.
| TAPU BİLGİLERİ | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Açıklama | 898 Ada 1 Parsel | 899 Ada 1 Parsel | ||||
| İl | İstanbul | İstanbul | ||||
| İlçe | Küçükçekmece | Küçükçekmece | ||||
| Mahalle | Halkalı | Halkalı | ||||
| Ada/Parsel | 898/1 | 899/1 | ||||
| Anataşınmaz Nitelik | Arsa | Arsa | ||||
| Yüzölçüm, m² | 10.500,80 | 25.196,03 | ||||
| Cilt/Sayfa No | 159/15738 | 159/15740 | ||||
| Malik | Emlak Konut GYO A.Ş. (1/1) | Emlak Konut GYO A.Ş. (1/1) | ||||
| Edinme Sebebi | Satış | Satış | ||||
| Tarih/Yevmiye No | 18.06.2018/22133 | 18.06.2018/22133 |
Beyan: 02.02.2005 tarih 1211 yevmiye numarası ile "Kültür Hizmet Alanıdır." beyanı bulunmaktadır.
Değerleme konusu gayrimenkullerin bulunduğu ana taşınmazların kadastral durum bilgileri aşağıdaki gibidir.
| İl | İlçe | Mahalle | Ada | Parsel | Nitelik | Parsel Alanı, m² |
|---|---|---|---|---|---|---|
| İstanbul | Küçükçekmece | Halkalı | 898 | 1 | Arsa | 10.500,80 |
| İstanbul | Küçükçekmece | Halkalı | 899 | 1 | Arsa | 25.196,03 |
Küçükçekmece Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nden alınan bilgiye göre rapora konu parseller Halkalı Mahallesi, Muhtelif Parseller (eski 808 ada 1 parsel ile 853 ada 6-7-8 parseller) ve Tescil Harici Alanlara İlişkin 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı kapsamında "Ticaret ve Konut Alanı" lejantında, Kaks: 1,60, Yençok: Z+11 kat yapılaşma koşullarında olduğu bilgisi alınmıştır.
Rapora konu parseller üzerinde yer alan Hayat Flora 1. Etap projesine ait yapı ruhsatı ve mimari proje bilgileri aşağıdaki tabloda gösterilmiş olup belgeler rapor ekinde sunulmuştur.
| Belge | Nitelik | Birim | Kat Sayısı |
Yapı Sınıfı / |
|||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Türü | Blok | Tarih | No | Adedi | Alan, m² | Kot Altı |
Kot Üstü |
Toplam | Grubu | ||||||||
| Mesken | 68 | 8.215,45 | |||||||||||||||
| 02.02.2024 | Ofis ve İşyeri | 13 | 921,63 | 4C | |||||||||||||
| Yeni Yapı | T | 49 | Ortak Alan | 7.564,22 | 2 | 12 | 14 | ||||||||||
| Toplam | 81 | 16.701,30 | |||||||||||||||
| Mesken | 46 | 6.273,46 | |||||||||||||||
| Yeni Yapı U |
Ofis ve İşyeri | 8 | 488,37 | ||||||||||||||
| 02.02.2024 | 50 | Ortak Alan | 5.597,81 | 2 | 12 | 14 | 4C | ||||||||||
| Toplam | 54 | 12.359,64 | |||||||||||||||
| 02.02.2024 | Mesken | 72 | 8.714,32 | 2 | 12 | 14 | |||||||||||
| Yeni Yapı | V | 47 | Ortak Alan | 7.214,18 | 4C | ||||||||||||
| Toplam | 72 | 15.928,50 | |||||||||||||||
| Yeni Yapı | İksa | 02.02.2024 47 |
Bina Dışı Yapı |
2.036,43 | 2A | ||||||||||||
| Toplam | 2.036,43 | ||||||||||||||||
| Mesken | 68 | 9.036,20 | |||||||||||||||
| Ofis ve İşyeri | 13 | 885,15 | 2 | ||||||||||||||
| Tadilat | T | 09.10.2024 | 490 | Ortak Alan | 7.902,39 | 12 | 14 | 4C | |||||||||
| Toplam | 81 | 17.823,74 |
| Belge | Birim Adedi |
Alan, m² | Kat Sayısı |
|||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Türü | Blok | Tarih | No | Nitelik | Kot Altı |
Kot Üstü |
Toplam | Sınıfı / Grubu |
||
| Mesken | 48 | 7.194,41 | ||||||||
| Ofis ve İşyeri | 7 | 451,28 | 12 | 14 | 4C | |||||
| Tadilat | U | 09.10.2024 | 491 | Ortak Alan | 6.089,78 | 2 | ||||
| Toplam | 55 | 13.735,47 | ||||||||
| Mesken | 72 | 8.278,94 | ||||||||
| Tadilat | V | 09.10.2024 | 492 | Ortak Alan | 6.594,16 | 2 | 12 | 14 | 4C | |
| Toplam | 72 | 14.873,10 |
| Belge | Birim | Kat Sayısı |
Yapı Sınıfı |
|||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Türü | Blok | Tarih | No | Nitelik | Adedi | Alan, m² | Kot Altı |
Kot Üstü |
Toplam | / Grubu |
| Mesken | 48 | 6.029,42 | ||||||||
| Yeni Yapı | M | 29.12.2023 | 726 | Ortak Alan | 5.671,53 | 3 | 12 | 15 | 4C | |
| Toplam | 48 | 11.700,95 | ||||||||
| Mesken | 68 | 8.018,10 | ||||||||
| Yeni Yapı | N | 29.12.2023 | 727 | Ofis ve İşyeri |
4 | 544,48 | 2 | 12 | 14 | 4C |
| Ortak Alan | 8.054,33 | |||||||||
| Toplam | 72 | 16.616,91 | ||||||||
| Mesken | 69 | 8.058,22 | ||||||||
| Yeni Yapı | O | 29.12.2023 | 728 | Ofis ve İşyeri |
5 | 560,14 | 2 | 12 | 14 | 4C |
| Ortak Alan | 8.106,80 | |||||||||
| Toplam | 74 | 16.725,16 | ||||||||
| Mesken | 46 | 5.766,87 | 4C | |||||||
| Yeni Yapı | P | 29.12.2023 | 729 | Ofis ve İşyeri |
6 | 1.007,92 | 2 | 12 | 14 | |
| Ortak Alan | 6.372,66 | |||||||||
| Toplam | 52 | 13.147,45 | ||||||||
| Mesken | 50 | 6.419,06 | ||||||||
| Yeni Yapı | R | 29.12.2023 | 730 | Ortak Alan | 6.038,04 | 2 | 12 | 14 | 4C | |
| Toplam | 50 | 12.457,10 | ||||||||
| Mesken | 73 | 7.684,37 | ||||||||
| Yeni Yapı | S | 29.12.2023 | 731 | Ortak Alan | 7.228,25 | 2 | 12 | 14 | 4C | |
| Toplam | 73 | 14.912,62 | ||||||||
| Yeni Yapı | İksa | 29.12.2023 | 725 | Bina Dışı Yapı |
2.028,09 | 2A | ||||
| Toplam | 2.028,09 |
Rapora parseller üzerinde yer alan projenin inşaatı devam etmekte olup yapı kullanma izin belgesi bulunmamaktadır.
Rapora konu taşınmazların konumlu olduğu 898 ada 1 parselde bulunan bloklara ait 19.04.2024 tarihli, 899 ada 1 parselde bulunan bloklara ait 25.12.2023 tarihli mimari proje bulunmaktadır.
Rapora parseller üzerinde yer alan projenin inşaatı devam etmekte olup enerji kimlik belgesi bulunmamaktadır.
Rapora konu 898 ada 1 parselde yer alan projeye ilişkin yapı denetimleri Hürriyet Mah. Dumlupınar 1 Sok. No:3/1 Bahçelievler/İstanbul adresinde kayıtlı olan İdeal Yapı Denetim Ltd. Şti. tarafından yapılmaktadır.
Rapora konu 898 ada 1 parselde yer alan projeye ilişkin yapı denetimleri Yenişehir Mah. Viyana Sok. No:20 İç Kapı No:2 Ataşehir/İstanbul adresinde kayıtlı olan Karmatek Yapı Denetimleri Ltd. Şti. tarafından yapılmaktadır.
Değerleme konusu gayrimenkuller İstanbul ili, Küçükçekmece İlçesi, Halkalı Mahallesi, 898 ada 1 ve 899 ada 1 parsel numaraları arsa vasıflı taşınmaz üzerinde geliştirilen Hayat Flora 1. Etap Projesi'dir. Projenin konumlu olduğu parseller topografik olarak hafif eğimli, geometrik olarak ise amorf forma sahiptir.
Hayat Flora 1. Etap projesi; 1+1, 2+1, 2+1 Dubleks, 3+1, 3+1 Dubleks, 4+1, 4+1 Dubleks daireler ve dükkan olarak projelendirilmiştir. Projede yer alan T, U ve V bloklardaki daire tipleri ve alan dağılımları aşağıdaki gibidir.
| Daire Tipi | 898 Ada 1 Parsel |
|---|---|
| 1+1 | 3 |
| 2+1 | 87 |
| 2+1 Dubleks | 1 |
| 3+1 | 77 |
| 3+1 Dubleks | 5 |
| 4+1 | 11 |
| 4+1 Dubleks | 4 |
| Ticari (Dükkan) | 20 |
| Toplam | 208 |
Proje, yasal izin ve belgelerine uygun olarak inşa edilmektedir.
Genel ekonomik dalgalanmalar ve belirsizliklerin gayrimenkul piyasasına yansıyacak etkileri.
Söz konusu taşınmazın son üç yıllık dönemde gerçekleşen alım – satım işlemleri ve gayrimenkulün hukuki durumunda meydana gelen değişikliklerin tespiti için Küçükçekmece Tapu Müdürlüğüne başvuru yapılmış ancak tarafımıza kütük incelemesi için izin verilmemiştir.
Söz konusu taşınmazlar için 06.12.2022 tarih ve 64598 nolu Özak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. ve Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. arasında Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İşi Sözleşmesi düzenlenmiştir.
Arsa Satışı Karşılığı Satış Toplam Geliri (ASKSTG) olarak öngördüğü 7.800.000.000 TL + KDV üzerinden, Arsa Satışı Karşılığı Şirket Payı Gelir Oranı (ASKŞPGO) olarak %30,00 oranı karşılığı, Asgari Arsa Satışı Karşılığı Şirket Payı Toplam Geliri (ASKŞPTG) olarak 2.340.000.000 TL + KDV bu sözleşmede belirtilen hükümler uyarınca Şirkete ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir. (Bu sözleşmenin 14. maddesinin, A fıkrasının, "Pazarlama ve Satışa İlişkin Hususlar" başlıklı 6. bendinin 6.20. alt bendinde belirtilen husus saklı kalmak kaydıyla).
Buna göre, Yüklenici Payı Gelir Oranı (YPGO) %70,00 olup, Yüklenici Payı Toplam Geliri (YPTG)'de 5.460.000.000 TL + KDV'dir.
Değerleme çalışmasını olumsuz yönde etkileyen herhangi bir faktör bulunmamaktadır.
Değerleme konusu gayrimenkuller için en etkin ve verimli kullanım analizi yapılmamıştır.
Değerleme konusu gayrimenkullerin değer tespitine yönelik olarak yapılan hesaplamalarda müşterek veya bölünmüş kısımlar dikkate alınmıştır.
Değerleme konusu gayrimenkullerin yasal süreç detayları Rapor'un 5.3, 5.5, 5.6, 5.7, 5.9, 5.11 ve 5.12. bölümlerinde verilmiştir.
Değerleme konusu gayrimenkullere ait teknik özellikler ve değerleme çalışmasında baz alınan verilere Rapor 'un 5.8.'inci bölümünde detaylı olarak yer verilmiştir.
Rapor'un 3.3 'üncü bölümünde değerleme yöntemlerinin detayı açıklanmıştır. Bu değerleme çalışmasında söz konusu taşınmazın arsa vasıflı olması, proje inşaatının devam ediyor nedeni ile projenin mevcut durum ve tamamlanması durumundaki değer tespitinde "Maliyet Yaklaşımı" kullanılmıştır. Maliyet Yaklaşımında, arsanın değer tespitinde, gayrimenkule önemli ölçüde benzerlik taşıyan varlıkların aktif olarak işlem görmesi, önemli ölçüde benzer varlıklar ile ilgili sık yapılan güncel gözlemlenebilir işlemlerin söz konusu olması nedeniyle "Pazar Yaklaşımı" kullanılmıştır. Ayrıca taşınmazın gelir getirici mülkler olması, projenin hasılat paylaşımı modeli ile geliştirilmekte olması nedeni ile de "Gelir Yaklaşımı" kullanılmıştır. Emlak Konut GYO A.Ş. tarafından iletilen onaylı çarşaf listedeki bağımsız birimlerin piyasa değeri tespitinde ise Pazar Yaklaşımı kullanılmıştır.
Bu rapor kapsamında konu gayrimenkullerin Uluslararası Değerleme Standartlarına göre pazar değeri hesaplanacaktır.
| No | İlgili | Konum | Alan, m² | Mülkiyet | İmar Durumu |
Fiyat, ₺ | Birim Değer, ₺/m² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Coldwell Banker Körfez 0 (546) 837 71 00 |
Halkalı 372/1 |
688,00 | Müstakil | Ticaret KAKS:1,20 Yençok:Z+3Kat |
44.750.000,00 | 65.043,60 |
| 2 | Coldwell Banker Körfez 0 (546) 837 71 00 |
Halkalı 373/1 |
875,00 | Müstakil | Ticaret+Hizmet KAKS:1,20 |
57.100.000,00 | 65.257,14 |
| 3 | Remax Extra1 0 (533) 558 85 86 |
İkitelli 191/1-2-13 14-15 |
658,92 | Müstakil | Prestij Hizmet Alanı KAKS:1,75 3Kat |
57.500.000,00 | 87.264,01 |
| 4 | Green World Emlak Ve Gayrimenkul 0 (551) 404 03 53 |
Halkalı 861/1 |
750,00 | Müstakil | Konut KAKS:1,50 |
41.000.000,00 | 54.666,67 |
| 5 | Alf Alliance Ticari Gayrimenkul 0 (532) 448 11 18 |
Avcılar Firuzköy 151/4 |
1.200,00 | Müstakil | Konut KAKS:1,00 Hmax:9,50 |
44.250.000,00 | 36.875,00 |
Değerleme konusu taşınmazların mevcut imar durumuna göre bölgede emsal araştırması yapılmış ve raporda yer verilmiştir. Bölgede yapılan tespitlerde ve bölge emlakçıları ile yapılan görüşmelerde pazarlanan taşınmazlar için büyüklük, parselin konumu, cephesi vb. kriterlerin genel olarak göz ardı edilerek pazarlandığı görülmüştür. Değerleme çalışmasında ise bulunan her bir emsal için; pazarlık payı, imar durumu, konum, büyüklük, mülkiyet yapısı ve manzara kriterleri gözetilerek her bir kriter için avantaj ve dezavantajları dikkate alınarak arsa birim değeri hesaplanmıştır.
| Emsal Analizi | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Emsal 1 | Emsal 2 | Emsal 3 | Emsal 4 | Emsal 5 | |
| Satışa Sunulan Birim Değer, ₺/m² | 65.043,60 | 65.257,14 | 87.264,01 | 54.666,67 | 36.875,00 |
| Pazarlık Payı | 20,00% | 20,00% | 20,00% | 20,00% | 15,00% |
| Gerçekleşmesi Muhtemel Birim Değer, ₺/m² | 52.034,88 | 52.205,71 | 69.811,21 | 43.733,33 | 31.343,75 |
| İmar Fomksiyonu | İyi | İyi | İyi | Kötü | Kötü |
| Düzeltme | -5,00% | -5,00% | -5,00% | 10,00% | 10,00% |
| Yapılaşma Şartı | Kötü | Kötü | Kısmen İyi | Benzer | Kötü |
| Düzeltme | 15,00% | 15,00% | -5,00% | 0,00% | 20,00% |
| Konum | Benzer | Benzer | Kısmen İyi | Benzer | Kötü |
| Düzeltme | 0,00% | 0,00% | -10,00% | 0,00% | 10,00% |
| Büyüklük | Çok Küçük | Çok Küçük | Çok Küçük | Çok Küçük | Küçük |
| Düzeltme | -25,00% | -25,00% | -25,00% | -25,00% | -20,00% |
| Mülkiyet Yapısı | Müstakil | Müstakil | Müstakil | Müstakil | Müstakil |
| Düzeltme | 0,00% | 0,00% | 0,00% | 0,00% | 0,00% |
| Manzara | Benzer | Benzer | Kötü | Kötü | Kötü |
| Düzeltme | 0,00% | 0,00% | 5,00% | 5,00% | 5,00% |
| Toplam Düzeltme | -15,00% | -15,00% | -40,00% | -10,00% | 25,00% |
| Düzeltme | -7.805,23 | -7.830,86 | -27.924,48 | -4.373,33 | 7.835,94 |
| Düzeltilmiş Birim Değer, ₺/m² | 44.229,65 | 44.374,86 41.886,72 39.360,00 39.179,69 | |||
Ortalama Birim Değer, ₺/m² 41.806,18
Emsal analizi sonucu arsaların m² birim değeri ~42.000,00 ₺/m² olarak hesap edilmiştir.
| İletişim | Proje | Tip | Kat | Yaş | Net Alan, m² |
Brüt Alan, m² |
Fiyatı, ₺ | Brüt Birim Değeri, ₺/m² |
Ortalama Brüt Birim Değeri, ₺/m² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Remax Street 0 (534) 548 05 20 |
Sinpaş | 2+1 | 4 | 0 | 76,00 | 92,00 | 10.850.000,00 | 117.934,78 | |
| Estate İnvest 0 (536) 867 90 93 |
Boulevard | 1+0 | 5 | 0 | 23,00 | 42,00 | 5.550.000,00 | 132.142,86 | 125.038,82 |
| Konut Satış Atölyesi 0 (533) 234 84 95 |
3+1 | 4 | 0 | 122,00 | 171,00 | 12.750.000,00 | 74.561,40 | ||
| Ara Gayrimenkul 0 (533) 220 43 74 |
2+1 | 9 | 0 | 82,00 | 110,00 | 7.450.000,00 | 67.727,27 | ||
| Uğur Önel Emlak Danışmanlık 0 (532) 413 72 10 |
Deniz Göl Konakları |
3+1 | 6 | 0 | 105,00 | 135,00 | 10.400.000,00 | 77.037,04 | 72.051,26 |
| Kuddusi Kahveci Gayrimenkul 0 (501) 160 93 42 |
2+1 | 11 | 0 | 82,00 | 116,00 | 7.990.000,00 | 68.879,31 | ||
| Farabı Homes 0 (553) 338 88 88 |
3+1 | 8 | 0 | 90,00 | 118,00 | 6.900.000,00 | 58.474,58 | ||
| Küçükçekmece Derya Yapı 0 (545) 517 63 25 |
Kırımlı Elit | 3+1 | 9 | 0 | 120,00 | 130,00 | 10.200.000,00 | 78.461,54 | 67.402,95 |
| Farabı Homes 0 (553) 338 88 88 |
3+1 | 7 | 0 | 82,00 | 110,00 | 7.180.000,00 | 65.272,73 | ||
| Turyap Yaşam Bizim Mahalle 0 (542) 580 34 55 |
Emlak Konut |
3+1 | 4 | 1 | 110,00 | 142,00 | 12.100.000,00 | 85.211,27 | 81.108,67 |
| İletişim | Proje | Tip | Kat | Yaş | Net Alan, m² |
Brüt Alan, m² |
Fiyatı, ₺ | Brüt Birim Değeri, ₺/m² |
Ortalama Brüt Birim Değeri, ₺/m² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tapukur Bizim Mahalle Şubesi 0 (530) 299 68 02 |
Bizim Mahalle |
1+1 | 7 | 1 | 49,00 | 57,00 | 5.500.000,00 | 96.491,23 | |
| Binnetoğlu Gayrimenkul 0 (505) 234 38 75 |
2+1 | 6 | 3 | 71,00 | 101,00 | 7.600.000,00 | 75.247,52 | ||
| Altın Emlak Esenler 0 (532) 674 04 04 |
4+1 | 8 | 1 | 124,00 | 163,00 | 11.000.000,00 | 67.484,66 |
Bölgede yapılan tespitlerde ve bölge emlakçıları ile yapılan görüşmelerde pazarlanan taşınmazlar için proje özellikleri, sosyal imkanlar, büyüklük, yapı yaşı, manzara, bulunduğu kat, vb. kriterlerin genel olarak göz ardı edilerek pazarlandığı görülmüştür. Değerleme çalışmasında ise bulunan her bir emsal için; pazarlık payı, konum, proje büyüklüğü, proje özellikleri, yaş ve manzara kriterleri gözetilerek her bir kriter için avantaj ve dezavantajları dikkate alınarak birim değeri hesaplanmıştır.
| Emsal Analizi | ||||
|---|---|---|---|---|
| Sinpaş Boulevard |
Deniz Göl Konakları |
Kırımlı Elit |
Emlak Konut Bizim Mahalle |
|
| Birim Değer, ₺/m² | 125.038,82 | 72.051,26 | 67.402,95 | 81.108,67 |
| Pazarlık Payı | 15,00% | 15,00% | 15,00% | 15,00% |
| Gerçekleşmesi Muhtemel Birim Değer, ₺/m² | 106.283,00 | 61.243,57 | 57.292,51 | 68.942,37 |
| Konum | İyi | Benzer | Benzer | Benzer |
| Düzeltme | -10,00% | 0,00% | 0,00% | 0,00% |
| Proje Büyüklüğü | Benzer | Küçük | Küçük | Benzer |
| Düzeltme | 0,00% | 10,00% | 10,00% | 0,00% |
| Proje Özellikleri | Benzer | Kötü | Kötü | Benzer |
| Düzeltme | 0,00% | 20,00% | 20,00% | 0,00% |
| Yaş | Benzer | Benzer | Benzer | 3,00 |
| Düzeltme | 0,00% | 0,00% | 0,00% | 5,00% |
| Manzara | Benzer | Kötü | Kötü | Kötü |
| Düzeltme | 0,00% | 10,00% | 10,00% | 10,00% |
| Toplam Düzeltme | -10,00% | 40,00% | 40,00% | 15,00% |
| Düzeltme | -10.628,30 | 24.497,43 | 22.917,00 | 10.341,36 |
| Düzeltilmiş Birim Değer, ₺/m² | 95.654,70 | 85.740,99 80.209,51 | 79.283,73 | |
| Ortalama Birim Değer, ₺/m² | 85.222,23 |
Emsal analizi sonucu konutların m² birim değeri ~85.250,00 ₺/m² olarak hesap edilmiştir.
| No | İletişim | Konum | Yaş | Zemin Kat Alanı, m² |
Bodrum Kat Alanı, m² |
Ön Kullanım Alanı, m² |
Toplam Alan, m² |
Paçal Alan, m² |
Satılık Fiyatı, ₺ |
Birim Değeri, ₺/m² |
Ort. Birim Değeri, ₺/m² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 24 Plus Real Estate 0 (534) 678 47 72 |
Cadde 24 Rezidans |
5+10 | 85,00 | 0,00 | 0,00 | 85,00 | 85,00 | 10.500.000,00 | 123.529,41 | 123.529,41 |
| 2 | Halkalı Emlak 0 (507) 786 50 32 |
Çeşme Sk |
0 | 100,00 | 0,00 | 0,00 | 100,00 | 100,00 | 10.250.000,00 | 102.500,00 | 102.500,00 |
| 3 | Şayir Gayrimenkul 0 (507) 158 84 84 |
Cadde 24 Rezidans |
5+10 | 70,00 | 0,00 | 0,00 | 70,00 | 70,00 | 9.999.999,00 | 142.857,13 | 142.857,13 |
| 4 | Grande Modern Gayrimenkul 0 (531) 385 99 89 |
Namık Kemal Cd |
0 | 38,00 | 0,00 | 12,00 | 50,00 | 44,00 | 4.700.000,00 | 106.818,18 | 106.818,18 |
| Remax Ashill 0 (536) 561 13 15 |
0 | 54,00 | 0,00 | 0,00 | 54,00 | 54,00 | 9.600.000,00 | 177.777,78 | |||
| Tapukur Bizim Mahalle Şubesi 0 (530) 299 68 02 |
Emlak Konut |
0 | 66,00 | 0,00 | 0,00 | 66,00 | 66,00 | 7.500.000,00 | 113.636,36 | ||
| 5 | Karaca Emlak 0 (532) 354 69 41 |
Bizim Mahalle |
0 | 60,00 | 25,00 | 0,00 | 85,00 | 66,25 | 12.500.000,00 | 188.679,25 | 149.363,20 |
| Real Invest Şahin Gayrimenkul 0 (533) 244 48 97 |
0 | 91,00 | 25,00 | 10,00 | 126,00 | 102,25 | 12.000.000,00 | 117.359,41 |
Bölgede yapılan tespitlerde ve bölge emlakçıları ile yapılan görüşmelerde pazarlanan taşınmazlar için büyüklük, yapı yaşı, dükkanın konumu (ara/köşe), reklam kabiliyeti, proje içi görünürlük, bina yaşı vb. kriterlerin genel olarak göz ardı edilerek pazarlandığı görülmüştür. Değerleme çalışmasında ise bulunan her bir emsal için; pazarlık payı, konum, büyüklük, reklam kabiliyeti ve yaş kriterleri gözetilerek her bir kriter için avantaj ve dezavantajları dikkate alınarak birim değeri
| Emsal Analizi | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Emsal 1 | Emsal 2 | Emsal 3 | Emsal 4 | Emsal 5 | |
| Birim Değer, ₺/m² | 123.529,41 | 113.888,89 | 153.846,14 | 114.634,15 | 161.439,24 |
| Pazarlık Payı | 15,00% | 15,00% | 15,00% | 15,00% | 15,00% |
| Gerçekleşmesi Muhtemel Fiyat, ₺/m² | 105.000,00 | 96.805,56 | 130.769,22 | 97.439,02 | 137.223,35 |
| Konum | Benzer | Kötü | Benzer | Benzer | Benzer |
| Düzeltme | 0,00% | 10,00% | 0,00% | 0,00% | 0,00% |
| Büyüklük | Benzer | Benzer | Benzer | Benzer | Benzer |
| Düzeltme | 0,00% | 0,00% | 0,00% | 0,00% | 0,00% |
| Reklam Kabiliyeti | Benzer | Kötü | Benzer | Benzer | Benzer |
| Düzeltme | 0,00% | 10,00% | 0,00% | 0,00% | 0,00% |
| Bina Yaşı | 5-10 | 0 | 5-10 | 0 | 0 |
| Düzeltme | 5,00% | 0,00% | 5,00% | 0,00% | 0,00% |
| Toplam Düzeltme | 5,00% | 20,00% | 5,00% | 0,00% | 0,00% |
| Düzeltme | 5.250,00 | 19.361,11 | 6.538,46 | 0,00 | 0,00 |
| Düzeltilmiş Birim Değer, ₺/m² | 110.250,00 116.166,67 137.307,68 97.439,02 137.223,35 | ||||
| Ortalama Birim Değer, ₺/m² | 122.034,18 |
Emsal analizi sonucu dükkanların ortalama m² birim değeri ~122.000,00 ₺/m² olarak hesap edilmiştir.
Maliyet Yaklaşımı doğrultusunda değerleme konusu gayrimenkullerin Arsa Değeri ve Yapı Değeri ayrı ayrı yöntemlerle hesaplanarak toplanmış ve gayrimenkulün toplam değeri tespit edilmiştir.
Yukarıdaki iki farklı yöntemle elde edilen arsa ve yapı değerlerinin toplanması ile değerlemesi yapılan gayrimenkullerin toplam değerine ulaşılmaktadır.
Yapılan araştırmalar ve emsallere ilişkin değerlendirmeler sonucunda, rapora konu parsellerin konumu, büyüklüğü, imar koşulları, arazi yapısı, yola cephe durumu, emsallerine göre olumlu ve olumsuz özellikleri, emsallerin pazarlık payları birlikte değerlendirilerek takdir edilen m² birim değerleri aşağıda sunulmuştur.
Arsa Değeri= Arsa Alanı (m²) x Arsa m² Birim Değeri (₺/m²) olarak hesap edilmiştir.
| Ada | Parsel | Nitelik | Yüzölçüm(m²) | Birim Değer, ₺/m² | Değer, ₺ |
|---|---|---|---|---|---|
| 898 | 1 | Arsa | 10.500,80 | 41.750,00 | 438.408.400,00 |
| 899 | 1 | Arsa | 25.196,03 | 44.000,00 | 1.108.625.320,00 |
| Toplam | 35.696,83 | 1.547.033.720,00 |
Parsel üzerinde yer alan yapı için 31.01.2025 tarih ve 32799 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca açıklanan; Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2025 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğe göre 4/C yapı sınıfı birim maliyeti 32.600,00 ₺/m²'dir. Mevcut piyasa şartları ve projenin niteliği göz önünde bulundurularak %20 oranında arttırılmıştır.
Buna göre yapı sınıfı, inşaat alanları ve birim maliyetlere göre hesaplanan yapı değeri aşağıdaki tabloda sunulmuştur.
Yapı Değeri= Toplam İnşaat Alanı (m²) x Yapı Değeri (₺/m²) olarak hesaplanmıştır.
| Ada/Parsel | İnşaat Alanı, m² |
Yapı Sınıfı-Grubu | Birim Maliyet, ₺/m² |
Yapı Değeri, ₺ |
|---|---|---|---|---|
| 898/1 | 46.432,31 | 4/C | 39.120,00 | 1.816.431.967,20 |
| 899/1 | 85.560,19 | 4/C | 39.120,00 | 3.347.114.632,80 |
| İksa | 2.028,09 | 2/A | 7.920,00 | 16.062.472,80 |
| Peyzaj Düzenlemeleri, Projelendirme, Danışmanlık vb. Diğer Maliyetler | 517.960.907,28 | |||
| Toplam | 5.697.569.980,08 |
Gayrimenkulün Mevcut Durum Değeri= Arsa Değeri + Yapı Değeri olarak hesaplanmıştır.
| Projenin Mevcut Durum Değeri | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Arsa Değeri, ₺ | 1.547.033.720,00 | ||||||
| Yapının Tamamlanma Oranı | 1,00% | ||||||
| Yapının Mevcut Durum Değeri, ₺ | 56.975.699,80 | ||||||
| Toplam Değer, ₺ | 1.604.009.419,80 | ||||||
| Emlak Konut A.Ş. Payı | 30,00% | ||||||
| Emlak Konut GYO A.Ş. Payı Tamamlanması Durumundaki Değeri, ₺ | 481.202.825,94 |
Projenin mevcut durum değerinden Emlak Konut GYO A.Ş.'nin payına düşen kısmının değeri (481.202.825,94 ₺) Emlak Konut GYO A.Ş.'ne ait olan arsa değerinden düşük olduğundan, projenin mevcut durumda Emlak Konut GYO A.Ş. payına düşen değeri, boş arsa değeri olan 1.547.033.720,00 ₺ olarak kabul edilmiştir.
Gayrimenkulün Tamamlanması Halindeki Değeri= Arsa Değeri + Yapı Değeri olarak hesaplanmıştır.
| Projenin Tamamlanması Halindeki Değeri | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Arsa Değeri, ₺ | 1.547.033.720,00 | ||||||
| Yapı Değeri, ₺ | 5.697.569.980,08 | ||||||
| Toplam Değer, ₺ | 7.244.603.700,08 | ||||||
| Emlak Konut A.Ş. Payı | 30,00% | ||||||
| Emlak Konut GYO A.Ş. Payı Tamamlanması Durumundaki Değeri, ₺ | 2.173.381.110,02 |
Bu yöntemde proje bünyesinde yer alan alanların fonksiyonlarına göre satış değerleri dikkate alınarak önce projenin satışından elde edilecek toplam hasılatının bugünkü değeri ve Emlak Konut GYO A.Ş.'ne ait hasılat payının değeri hesap edilmiştir.
Rapora konu projede satılabilir alanlar tarafımıza iletilen çarşaf listeden temin edilmiştir. Buna göre satılabilir alan ve toplam inşaat alanı bilgileri aşağıdaki gibidir.
| Alan Bilgileri, m² | ||
|---|---|---|
| Parsel Yüzölçümü, m² | 35.696,83 | |
| Satılabilir Konut Alanı | 69.807,02 | |
| Satılabilir Dükkan Alanı | 3.449,00 | |
| Ortak Alan | 58.736,48 | |
| Toplam İnşaat Alanı | 131.992,50 |
| Yıllar | 19.02.2025 | 31.12.2025 | 31.12.2026 | 31.12.2027 |
|---|---|---|---|---|
| İnşaat Tamamlanma Oranı, % | 0% | 45% | 45% | 10% |
| Tamamlanan İnşaat Alanı, m² | 0,00 | 59.396,63 | 59.396,63 | 13.199,25 |
| Yıllara Göre Birim Maliyet, ₺/m² | 42.500,00 | 51.000,00 | 61.200,00 | 73.440,00 |
| Yıllara Göre Maliyet, ₺ | 0,00 | 3.029.227.875,00 | 3.635.073.450,00 | 969.352.920,00 |
| Yıllar | 19.02.2025 | 31.12.2025 | 31.12.2026 | 31.12.2027 | 31.12.2028 |
|---|---|---|---|---|---|
| Konut Satış Hızı, % | 0,00% | 10,00% | 15,00% | 35,00% | 40,00% |
| Satılan Konut Alanı, m² | 0,00 | 6.980,70 | 10.471,05 | 24.432,46 | 27.922,81 |
| Dükkan Alanı Satış Hızı, % | 0,00% | 0,00% | 0,00% | 0,00% | 100,00% |
| Satılan Dükkan Alanı, m² | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 3.449,00 |
Değerlemede taşınmazların bulunduğu bölgedeki projelerde hali hazırda satışta olan emsaller doğrultusunda, konutlar için ortalama satış birim değerleri 96.000,00 ₺/m², dükkanlar için ortalama satış birim değeri 135.000,00 ₺/m² olarak belirlenmiştir.
| İNDİRGEME ORANI | 37,50% |
|---|---|
| Kupon Faiz Oranı | 12,50% |
| Kupon Dönemi | 6 Ay |
| Risksiz Getiri Oranı(*) | 25,00% |
| Piyasa Risk Primi | 12,50% |
İNA Analizi rapor ekinde sunulmuş olup, gelirlerin bugünkü değeri ve projenin bugünkü değeri aşağıdaki tabloda sunulmuştur.
Söz konusu taşınmazlar için 06.12.2022 tarih ve 64598 nolu Özak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. ve Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. arasında Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İşi Sözleşmesi düzenlenmiştir.
Arsa Satışı Karşılığı Satış Toplam Geliri (ASKSTG) olarak öngördüğü 7.800.000.000 TL + KDV üzerinden, Arsa Satışı Karşılığı Şirket Payı Gelir Oranı (ASKŞPGO) olarak %30,00 oranı karşılığı, Asgari Arsa Satışı Karşılığı Şirket Payı Toplam Geliri (ASKŞPTG) olarak 2.340.000.000 TL + KDV bu sözleşmede belirtilen hükümler uyarınca Şirkete ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir. (Bu sözleşmenin 14. maddesinin, A fıkrasının, "Pazarlama ve Satışa İlişkin Hususlar" başlıklı 6. bendinin 6.20. alt bendinde belirtilen husus saklı kalmak kaydıyla).
Buna göre, Yüklenici Payı Gelir Oranı (YPGO) %70,00 olup, Yüklenici Payı Toplam Geliri (YPTG)'de 5.460.000.000 TL + KDV'dir.
| Gelirlerin Bugünkü Değeri, ₺ | 7.916.544.455,88 |
|---|---|
| Emlak Konut GYO A.Ş. Hasılat Payı Oranı, % | 30,00% |
| Emlak Konut GYO A.Ş. Hasılat, ₺ | 2.374.963.336,76 |
Projenin tamamlanması durumundaki Emlak Konut GYO A.Ş. Hasılat Payı 2.374.963.336,76 ₺ hesaplanmıştır.
Bu değerleme çalışmasında söz konusu taşınmazın arsa vasıflı olması, proje inşaatının devam ediyor olması nedeni ile projenin mevcut durum ve tamamlanması durumundaki değer tespitinde "Maliyet Yaklaşımı" kullanılmıştır. Maliyet Yaklaşımında, arsanın değer tespitinde, gayrimenkule önemli ölçüde benzerlik taşıyan varlıkların aktif olarak işlem görmesi, önemli ölçüde benzer varlıklar ile ilgili sık yapılan güncel gözlemlenebilir işlemlerin söz konusu olması nedeniyle "Pazar Yaklaşımı" kullanılmıştır. Ayrıca taşınmazın gelir getirici mülkler olması, projenin hasılat paylaşımı modeli ile geliştirilmekte olması nedeni ile de "Gelir Yaklaşımı" kullanılmıştır. Emlak Konut GYO A.Ş. tarafından iletilen onaylı çarşaf listedeki bağımsız birimlerin piyasa değeri tespitinde ise Pazar Yaklaşımı kullanılmıştır.
Alternatif karşılaştırma yöntemi olarak, Maliyet Yaklaşımı ile bulunan gayrimenkullerin değerinin teyit edilmesi ve aykırılık teşkil edip etmediğinin belirlenmesi amacına yönelik olarak Gelir Yaklaşımına yer verilmiştir. Bu yaklaşım çerçevesinde; arsanın mevcut koşulları doğrultusunda yıllara yaygın şekilde proje gelirleri ve giderleri öngörüler ve varsayımlara göre bugüne indirgenerek projenin net bugünkü değeri hesaplanmıştır. Bu yaklaşım çerçevesinde; yıllara yaygın şekilde proje gelirleri ve giderleri öngörüler ve varsayımlara göre bugüne indirgenerek gelirlerin bugünkü değeri hesaplanmıştır.
Maliyet ve Gelir yaklaşımı ile yapılan hesaplamalar sonucunda ulaşılan değerlerin birbiri ile uyumlu olduğu görülmüştür. Sonuç olarak söz konusu taşınmazın mevcut durum değerinde Maliyet Yaklaşımı, tamamlanması durumundaki değeri için ise projenin hasılat paylaşımı modeli ile geliştirilmekte olması sebebi ile Gelir Yaklaşımı kabul edilmiştir.
Farklı yöntemler kullanılmak suretiyle elde edilen sonuçlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
| Özet Değer | Maliyet Yaklaşımı | Gelir Yaklaşımı |
|---|---|---|
| Projenin Mevcut Durum Değeri, ₺ | 1.604.009.419,80 | - |
| Projenin Mevcut Durumuyla Emlak Konut GYO Payına Düşen Değeri, ₺ | 1.547.033.720,00 | - |
| Projenin Tamamlanması Durumundaki Değeri, ₺ | 7.244.603.700,08 | 7.916.544.455,88 |
| Projenin Tamamlanması Durumunda Emlak Konut GYO Payına Düşen Değeri, ₺ | 2.173.381.110,02 | 2.374.963.336,76 |
Bu değerleme çalışmasında, asgari bilgilerden raporda yer verilmeyen herhangi bir husus bulunmamaktadır.
Gayrimenkul üzerindeki takyidatlar raporun 5.3. sayılı bölümünde belirtilmiş olup, taşınmazların tasarrufunu kısıtlayan veya engelleyen herhangi bir kayıt bulunmamaktadır.
Rapora konu parseller üzerinde Hayat Flora 1. Etap projesi inşa çalışmaları devam etmektedir.
7.5 Değerleme Konusu Üst Hakkı veya Devre Mülk Hakkı İse, Üst Hakkı ve Devre Mülk Hakkının Devredilebilmesine İlişkin Olarak Bu Hakları Doğuran Sözleşmelerde Özel Kanun Hükümlerinden Kaynaklananlar Hariç Herhangi Bir Sınırlama Olup Olmadığı Hakkında Bilgi
Değerleme raporunun konusu herhangi bir üst hakkı veya devre mülk hakkı değildir.
Değerleme konusu parseller üzerinde yapımı devam eden proje için yasal gereklerin yerine getirildiği, mevzuat uyarınca alınması gereken izin ve belgelerin tam ve eksiksiz olarak mevcut olduğu tespit edilmiştir.
Söz konusu taşınmazlar için 06.12.2022 tarih ve 64598 nolu Özak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. ve Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. arasında "Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İşi Sözleşmesi" düzenlenmiştir.
Arsa Satışı Karşılığı Satış Toplam Geliri (ASKSTG) olarak öngördüğü 7.800.000.000 TL + KDV üzerinden, Arsa Satışı Karşılığı Şirket Payı Gelir Oranı (ASKŞPGO) olarak %30,00 oranı karşılığı, Asgari Arsa Satışı Karşılığı Şirket Payı Toplam Geliri (ASKŞPTG) olarak 2.340.000.000 TL + KDV bu sözleşmede belirtilen hükümler uyarınca Şirkete ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir. (Bu sözleşmenin 14. maddesinin, A fıkrasının, "Pazarlama ve Satışa İlişkin Hususlar" başlıklı 6. bendinin 6.20. alt bendinde belirtilen husus saklı kalmak kaydıyla).
Bu rapor, Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. talebi üzerine, gayrimenkul değerleme alanında faaliyet gösteren Yetkin Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. tarafından; İstanbul İli, Küçükçekmece İlçesi, Halkalı Mahallesi, 898 ada 1 parsel ve 899 ada 1 parsel üzerinde geliştirilen Hayat Flora 1. Etap Projesi'nin mevcut durum değeri, tamamlanması halindeki değeri ve proje bünyesinde yer alan 208 adet bağımsız birimin tamamlanması halindeki piyasa değerinin Türk Lirası cinsinden belirlenmesi amacıyla hazırlanan değerleme raporudur.
Bu Rapor, 31.08.2019 tarih ve 30874 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sermaye Piyasası Kurulu'nun Seri III, 62.3 numaralı "Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunacak Gayrimenkul Değerleme Kuruluşları Hakkında Tebliğin" 1. Maddesinin 2. fıkrası kapsamında hazırlanmıştır.
Projeye ilişkin detaylı bilgi ve planların ve söz konusu değerin tamamen mevcut projeye göre hesaplanmıştır. Farklı bir projenin uygulanması durumunda bulunacak değer farklı olacaktır.
İstanbul İli, Küçükçekmece İlçesi, Halkalı Mahallesi, 898 ada 1 parsel ve 899 ada 1 parsel üzerinde geliştirilen Hayat Flora 1. Etap Projesi'nin mevcut durum değeri, , mevcut durumuyla Emlak Konut GYO A.Ş. payına düşen değeri, tamamlanması halindeki değeri, tamamlanması halinde Emlak Konut GYO A.Ş. payına düşen değeri detaylı değer listesi ise rapor eklerinde sunulmuştur
| .Özet Değer | KDV Hariç Değer, ₺ |
|---|---|
| Projenin Mevcut Durum Değeri, ₺ | 1.604.009.419,80 |
| Projenin Mevcut Durumuyla Emlak Konut GYO Payına Düşen Değeri, ₺ | 1.547.033.720,00 |
| Projenin Tamamlanması Durumundaki Değeri, ₺ | 7.916.544.455,88 |
| Projenin Tamamlanması Durumunda Emlak Konut GYO Payına Düşen Değeri, ₺ | 2.374.963.336,76 |
Esra DERE İşletme Gayrimenkul Değerleme Uzman Yrd. Lisans No: 929896
Gözde GEYİK VARLI Harita Mühendisi Gayrimenkul Değerleme Uzmanı Lisans No: 407527
Hasan Serhat BERKLİ İşletme Gayrimenkul Değerleme Uzmanı Lisans No: 403376
Yasin PEKTAŞ Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisi Sorumlu Değerleme Uzmanı Lisans No: 400446
Building tools?
Free accounts include 100 API calls/year for testing.
Have a question? We'll get back to you promptly.