AI Terminal

MODULE: AI_ANALYST
Interactive Q&A, Risk Assessment, Summarization
MODULE: DATA_EXTRACT
Excel Export, XBRL Parsing, Table Digitization
MODULE: PEER_COMP
Sector Benchmarking, Sentiment Analysis
SYSTEM ACCESS LOCKED
Authenticate / Register Log In

EMLAK KONUT GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş.

Legal Proceedings Report Jan 8, 2025

5907_rns_2025-01-08_8ba8da1f-8d32-4270-bb92-b9840ec0108a.pdf

Legal Proceedings Report

Open in Viewer

Opens in native device viewer

Altunizade Mah. Sırma Perde Sok. Sırma Apt. No:23/2 Üsküdar/İSTANBUL Tel: (216) 474 03 44 Fax: (216) 474 03 46 [email protected] www.ygd.com.tr

ANKARA İLİ ÇANKAYA İLÇESİ NAMIKKEMAL MAHALLESİ 15 ADET PARSEL ÜZERİNDE KONUMLU SARAÇOĞLU PROJESİ GAYRİMENKUL DEĞERLEME RAPORU

24-168 Aralık, 2024

GAYRİMENKUL DEĞERLEME RAPOR ÖZETİ
Değerlemeyi Talep Eden Kurum Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.
Raporu Hazırlayan Kurum Yetkin Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş.
Rapor Numarası 24-168
Rapor Tarihi 31.12.2024
Sözleşme Tarihi 13.11.2024
Değerleme Konusu ve Kapsamı payına düşen değeri,
değerlerinin tespitine ilişkin değerleme raporudur.
Ankara İli, Çankaya İlçesi, Namıkkemal Mahallesi 2940 ada 7, 8, 9,
10, 11 ve 16 parsel, 5361 ada 3 parsel, 80144 ada 2, 3, 4, 5 ve 7 parsel
ve 80146 ada 2, 3 ve 4 parsel üzerinde yer alan Saraçoğlu Projesi'nin
mevcut durum değeri, mevcut durumuyla Emlak Konut GYO A.Ş.
tamamlanması
halindeki
değeri,
tamamlanması halinde Emlak Konut GYO A.Ş. payına düşen değeri
ile proje kapsamında yer alan 357 adet bağımsız birimin güncel rayiç
DEĞERLEME KONUSU GAYRİMENKULLER HAKKINDA ÖZET BİLGİ
İl Ankara
İlçe Çankaya
Mahalle Namıkkemal
Ada Parsel Yüzölçüm (m²) Nitelik
2940 7 2.907,22 Apartman
2940 8 1.495,00 Apartman
2940 9 950,00 Apartman
2940 10 912,00 Apartman
2940 11 860,00 Apartman
2940 16 1.390,00 Kargir Apartman
Tapu Bilgileri 5361 3 15.702,86 Oniki Adet Apartman
80144 2 1.456,96 Bir Adet Apartman
80144 3 5.897,82 Beş Adet Apartman
80144
80144
4
5
4.585,66
341,32
Beş Adet Apartman
Arsa
80144 7 14.158,91 İki Adet Apartman
80146 2 6.326,73 İki Adet Apartman İle Kargir
Okul Binası
80146 3 9.934,52 Altı Adet Apartman
80146 4 8.247,81 Üç Adet Apartman
İmar Durumu Bknz. "5.5 İmar Durum Bilgileri"
Mülkiyet Bilgisi Bknz. "5.3 Tapu ve Takyidat Bilgileri"
Mevcut Kullanım Durumu Bknz. "5.8 Tanımı, Yapısal ve Teknik Özellikleri"
DEĞERLEME RAPORUNDA TAKDİR OLUNAN DEĞERLER (KDV Hariç)
Projenin Mevcut Durum Değeri, ₺ 5.327.402.127,97
Projenin Tamamlanması Durumundaki Değeri, ₺ 5.708.319.741,63
Projenin Net Bugünkü Değer, ₺ 4.117.616.186,35
Projenin Net Bugünkü Değerine Göre
Emlak Konut GYO A.Ş. Payı Değeri, ₺
617.642.427,95
Kat Mülkiyetine Geçen 296 Adet
Bağımsız Bölüm Değeri, ₺
3.803.267.267,16
1.RAPOR BİLGİLERİ5
1.1 Rapor Tarihi5
1.2 Rapor Numarası
5
1.3 Rapor Türü
5
1.4 Değerleme Tarihi5
1.5 Raporu Hazırlayanlar5
1.6 Sorumlu Değerleme Uzmanı
5
1.7 Sözleşme Tarihi ve Numarası
6
1.8 Raporun Kurul Düzenlemeleri Kapsamında Değerleme Amacıyla Hazırlanıp
Hazırlanmadığına İlişkin Açıklama6
1.9 Değerleme Konusu Gayrimenkul ile İlgili Şirketimiz Tarafından Hazırlanan Son Üç
Değerleme Raporuna İlişkin Bilgiler6
2. ŞİRKET VE MÜŞTERİYİ TANITICI BİLGİLER7
2.1 Değerlemeyi Yapan Şirket Bilgileri
7
2.2 Değerleme Talebinde Bulunan Müşteri Bilgileri
7
2.3 Müşteri Talebinin Kapsamı ve Varsa Getirilen Sınırlamalar
8
2.4 Uygunluk Beyanı8
3. DEĞERLEME TANIM VE İLKELERİ9
3.1 Raporda Kullanılan Kısaltmalar
9
3.2 Değerleme Çalışmasında Esas Alınan Standartlar
9
3.3 Değerleme Çalışmalarında Kullanılan Yöntemler14
3.3.1 Pazar Yaklaşımı15
3.3.2 Gelir Yaklaşımı16
3.3.3 Maliyet Yaklaşımı
17
4. GENEL, ÖZEL VERİLER 19
4.1 Global Ekonomik Görünüm
19
4.2 Ulusal Ekonomik Görünüm20
4.3 Demografik Veriler24
4.4 Türkiye İnşaat ve Gayrimenkul Sektörüne Bakış
26
4.5 Ekonomik Gelişmeler32
4.6 Konut Gayrimenkul Sektör Analizi36
4.7 Ticari Gayrimenkul Sektör Analizi42
5. GAYRİMENKULLER İLE İLGİLİ BİLGİLER VE ANALİZLER
46
5.1 Bölge Analizi46
5.2 Konumu ve Çevresel Özellikleri49
5.3 Tapu ve Takyidat Bilgileri51
5.4 Kadastral Durum Bilgileri
54
5.5 İmar Durum Bilgileri55
5.6 Yasal İzin ve Belgeler
56
5.7 Yapı Denetim Kuruluşu ve Denetim Bilgileri
67
5.8 Tanımı, Yapısal ve Teknik Özellikleri67
5.9 Yasal-Mevcut Durum Karşılaştırması69
5.10 Olumlu ve Olumsuz Özellikler
69
5.11 Gayrimenkulün Son Üç Yıllık Dönemde Gerçekleşen Alım –
Satım İşlemleri ve
Gayrimenkulün Hukuki Durumunda Meydana Gelen Değişiklikler69
5.12 Gayrimenkule İlişkin Olarak Yapılmış Sözleşmelere (Gayrimenkul Satış Vaadi
Sözleşmeleri, Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmeleri ve Hasılat Paylaşımı Sözleşmeler vb.) İlişkin
Bilgiler
71
5.13 Değerleme İşlemini Olumsuz Yönde Etkileyen veya Sınırlayan Faktörler71
5.14 En Etkin ve Verimli Kullanım71
5.15 Müşterek veya Bölünmüş Kısımların Değerleme Analizi71
5.16 Gayrimenkul ve Buna Bağlı Hakların Hukuki Durumunun Analizi71
5.17 Gayrimenkulün Teknik Özellikleri ve Fiziksel Değerlemede Baz Alınan Veriler
71
6. DEĞERLEME ÇALIŞMASI 72
6.1 Değerleme İşleminde Kullanılan Yöntemler ve Bu Yöntemlerin Seçilme Nedenleri72
6.2 Değerleme İşleminde Kullanılan Varsayımlar ve Bunların Kullanılma Nedenleri
72
6.3 Arsa Emsal Araştırması72
6.4 Konut Emsal Araştırması74
6.5 Ofis Emsal Araştırması
76
6.6 Ticari Emsal Araştırması
78
6.7 Maliyet Yaklaşımı ile Değer Takdiri80
6.8 Gelir Yaklaşımı ile Değer Takdiri
83
6.9 Pazar Yaklaşımı ile Değer Takdiri84
7. ANALİZ SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 85
7.1 Farklı Değerleme Metotlarının ve Analiz Sonuçlarının Uyumlaştırılması, Bu Amaçla
İzlenen Yöntemin ve Nedenlerinin Açıklanması85
7.2 Asgari Bilgilerden Raporda Yer Verilmeyenlerin Niçin Yer Almadıklarının Gerekçeleri86
7.3 Değerleme Konusu Gayrimenkulün, Üzerinde İpotek veya Gayrimenkulün Değerini
Doğrudan ve Önemli Ölçüde Etkileyecek Nitelikte Herhangi Bir Takyidat Bulunması
Durumları Hariç, Devredilebilmesi Konusunda Bir Sınırlamaya Tabi Olup Olmadığı Hakkında
Bilgi86
7.4 Değerleme Konusu Arsa veya Arazi ise, Alımından İtibaren Beş Yıl Geçmesine Rağmen
Üzerinde Proje Geliştirilmesine Yönelik Herhangi Bir Tasarrufta Bulunup Bulunulmadığına
Dair Bilgi86
7.5 Değerleme Konusu Üst Hakkı veya Devre Mülk Hakkı İse, Üst Hakkı ve Devre Mülk
Hakkının Devredilebilmesine İlişkin Olarak Bu Hakları Doğuran Sözleşmelerde Özel Kanun
Hükümlerinden Kaynaklananlar Hariç Herhangi Bir Sınırlama Olup Olmadığı Hakkında Bilgi
86
7.6 Yasal Gereklerin Yerine Getirilip Getirilmediği ve Mevzuat Uyarınca Alınması Gereken
İzin Ve Belgelerin Tam Ve Eksiksiz Olarak Mevcut Olup Olmadığı Hakkında Görüş
86
7.7 Değerlemesi Yapılan Gayrimenkulün Portföye Alınmasında Sermaye Piyasası Mevzuatı
Çerçevesinde Bir Engel Olup Olmadığı Hakkında Görüş
87
8. SONUÇ
88
8.1 Sorumlu Değerleme Uzmanının Sonuç Cümlesi88
8.2 Nihai Değer Takdiri89
RAPOR EKLERİ:
90

1.RAPOR BİLGİLERİ

1.1 Rapor Tarihi

31.12.2024

1.2 Rapor Numarası

24-168

1.3 Rapor Türü

Bu rapor, Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.'nin (bundan sonra Müşteri olarak anılacaktır) talebi üzerine, gayrimenkul değerleme alanında faaliyet gösteren Yetkin Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. (bundan sonra Şirket olarak anılacaktır) tarafından; Ankara İli, Çankaya İlçesi, Namıkkemal Mahallesi 2940 ada 7, 8, 9, 10, 11 ve 16 parsel, 5361 ada 3 parsel, 80144 ada 2, 3, 4, 5 ve 7 parsel ve 80146 ada 2, 3 ve 4 parsel üzerinde yer alan Saraçoğlu Projesi'nin mevcut durum değeri, mevcut durumuyla Emlak Konut GYO A.Ş. payına düşen değeri, tamamlanması halindeki değeri, tamamlanması halinde Emlak Konut GYO A.Ş. payına düşen değeri ile proje kapsamında yer alan 357 adet bağımsız birimin güncel piyasa değerinin Türk Lirası cinsinden belirlenmesi amacıyla hazırlanan değerleme raporudur.

1.4 Değerleme Tarihi

31.12.2024

1.5 Raporu Hazırlayanlar

Bu rapor şirketimiz Değerleme Uzman Yardımcısı Esra DERE ve Değerleme Uzmanı Gözde GEYİK VARLI tarafından hazırlanmış, Değerleme Uzmanı Hasan Serhat BERKLİ tarafından kontrol edilmiş, Sorumlu Değerleme Uzmanı Yasin PEKTAŞ tarafından kontrol edilmiş ve onaylanmıştır.

1.6 Sorumlu Değerleme Uzmanı

Bu rapor Şirketimiz Sorumlu Değerleme Uzmanı Yasin PEKTAŞ tarafından kontrol edilmiştir. Şirketimizin Yönetim Kurulu Başkanı da olan Yasin PEKTAŞ, 1972 yılı Afyonkarahisar, Bolvadin İlçesi doğumludur. Harita ve Kadastro Mühendisidir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü taşra teşkilatında Kadastro Teknisyeni, Kontrol Mühendisi, Hendek Kadastro Müdürü ve İstanbul Tapu ve Kadastro Bölge Müdürlüğü Bölge Müdür Yardımcısı olarak görev yapan Yasin PEKTAŞ 1997 yılında Hazine Gayrimenkullerinin en verimli değerlendirilmesine ilişkin yürütülen MEGIP (Milli Emlak ve Gecekondu Islah Projesi) Projesinde, Başbakan Müşaviri sıfatı ile görev yapmıştır. Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşlar Birliği'nden 16.01.2007 tarihinde Değerleme Uzmanlığı Lisans belgesini almıştır.

1.7 Sözleşme Tarihi ve Numarası

Dayanak Sözleşme, Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. ile Şirketimiz arasında 13.11.2024 tarihinde imzalanan sözleşmedir.

1.8 Raporun Kurul Düzenlemeleri Kapsamında Değerleme Amacıyla Hazırlanıp Hazırlanmadığına İlişkin Açıklama

Bu Rapor, 31.08.2019 tarih ve 30874 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sermaye Piyasası Kurulu'nun Seri III, 62.3 numaralı "Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunacak Gayrimenkul Değerleme Kuruluşları Hakkında Tebliğin" 1. Maddesinin 2. fıkrası kapsamında hazırlanmıştır.

1.9 Değerleme Konusu Gayrimenkul ile İlgili Şirketimiz Tarafından Hazırlanan Son Üç Değerleme Raporuna İlişkin Bilgiler

Değerleme konusu gayrimenkuller ile ilgili şirketimiz tarafından hazırlanmış rapor bulunmamaktadır.

2. ŞİRKET VE MÜŞTERİYİ TANITICI BİLGİLER

2.1 Değerlemeyi Yapan Şirket Bilgileri

Yetkin Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş.; tecrübeli ve uzman kadrosu ile çözüm ortaklığını üstlendiği gerçek ve tüzel kişilerin, gayrimenkul konusunda alacakları tüm kararlarına bilimsel ve fiziki verilere dayalı, doğru ve güvenilir bilgiler ışığında, yön verebilmek amacıyla 24.10.2007 tarihinde kurulmuş, 29.05.2009 tarihinde ISO 9001:2000 Kalite Yönetim Sistemi kriterlerine uygun olarak hizmet verdiğine ilişkin Kalite Sistem Sertifikasını almış ve Sermaye Piyasası Kurulu'nca, Seri VIII No:35 sayılı Tebliği çerçevesinde değerleme hizmeti vermek üzere 24.12.2009 tarihi itibariyle, Gayrimenkul Değerleme Şirketleri listesine alınmış ayrıca Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nca "Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik" çerçevesinde Değerleme Hizmeti vermek üzere 08.12.2011 tarih ve 4480 sayılı kararı ile Değerleme hizmeti vermek üzere yetkilendirilmiş bir Anonim Şirkettir. Şirket Merkezi, İstanbul Üsküdar İlçesi, Altunizade Mahallesi, Sırmaperde Sokak Sırma Apartmanı No:23/2 adresindedir. Şirketimiz internet adresi www.ygd.com.tr olup, şirketimize ilişkin detaylı bilgilere bu siteden ulaşılabilir.

2.2 Değerleme Talebinde Bulunan Müşteri Bilgileri

Şirket Unvanı: Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.

Şirket Adresi: Barbaros Mahallesi, Mor Sümbül Sokak, No: 7/2B Ataşehir/İstanbul

Şirket Amacı: Yurtiçi gayrimenkul sektörüne yön veren öncü kuruluşlardan birisi olarak, sektördeki gelişmeleri ve yenilikleri yakından takip etmek, toplumsal değerleri ve müşteri memnuniyetini önemseyerek, huzurlu ve güvenli yaşanabilecek mekanların olduğu, çağdaş şehircilik anlayışına sahip, planlı, nitelikli ve çevreye duyarlı yerleşim merkezleri üretmek, personelin ve hissedarların, maddi ve manevi memnuniyetini önemsemek, yönetim anlayışını ve kalite standartlarını sürekli geliştirerek, Yurtiçi gayrimenkul sektöründeki konumunu devam ettirmek ve daha ileriye taşımak, planlı, nitelikli ve çevreye duyarlı şehircilik anlayışını, Uluslararası kriterlerde daha yukarıya taşıyarak, Dünyadaki sayılı gayrimenkul yatırım ortaklıkları arasına girmek.

Sermayesi: 3.800.000.000,00 ₺

Halka Açıklık: %50,6

Telefon: + 90 (216) 579 15 15

e-posta: [email protected]

2.3 Müşteri Talebinin Kapsamı ve Varsa Getirilen Sınırlamalar

Bu çalışma, müşteri talebi kapsamında Ankara İli, Çankaya İlçesi, Namıkkemal Mahallesi 2940 ada 7, 8, 9, 10, 11 ve 16 parsel, 5361 ada 3 parsel, 80144 ada 2, 3, 4, 5 ve 7 parsel ve 80146 ada 2, 3 ve 4 parsel üzerinde yer alan Saraçoğlu Projesi'nin mevcut durum değeri, mevcut durumuyla Emlak Konut GYO A.Ş. payına düşen değeri, tamamlanması halindeki değeri, tamamlanması halinde Emlak Konut GYO A.Ş. payına düşen değeri ile proje kapsamında yer alan 357 adet bağımsız birimin güncel piyasa değerinin Türk Lirası cinsinden belirlenmesi amacıyla hazırlanan değerleme raporudur. Müşteri tarafından getirilen herhangi bir sınırlama bulunmamaktadır. Proje alanı içerisinde yer alan 80144 ada 2 ve 5 numaralı parseller alan içerisindeki peyzaj düzenlemesine konu parseller olduğundan Müşteri talebi doğrultusunda değerleme dışı tutulmuştur. Taşınmazlara yönelik tapu kayıt belgeleri Müşteri tarafından temin edilmiştir.

2.4 Uygunluk Beyanı

  • Müşteri tarafından Şirket'e sunulan belgeler esas alınarak ilgili makamlar nezdinde Rapor'un ilgili bölümünde belirtilen tarih itibariyle yapılan inceleme ve araştırmalar, ekonomi ve piyasa koşulları dikkate alınarak yapılan analizler ve sonuçlar tüm verilerin doğru olduğu kabulüne dayanarak gerçekleştirilmiş, sadece belirtilen varsayımlar ve koşullarla sınırlı olup tarafsız ve önyargısız olarak hazırlanmıştır.
  • İlgili resmi kurumlarda gerekli araştırmalar yapılmış, mülk bizzat incelenmiştir.
  • Değerleme raporu Uluslararası Değerleme Standartlarına uygun olarak hazırlanmıştır.
  • Raporu hazırlayan değerleme uzmanlarının, değerleme konusu mülkle herhangi bir ilgisi ve önyargısı bulunmamaktadır.
  • Değerleme ücreti raporun herhangi bir bölümüne bağlı değildir.
  • Değerleme çalışmaları ahlaki kural ve performans standartlarına göre gerçekleştirilmiştir.
  • Değerleme uzmanı/uzmanları mesleki eğitim şartlarına haizdir.
  • Değerleme uzmanları , mülkün yeri ve raporun içeriği konusunda deneyimlidir.

Rapor, Müşteri'nin münhasır kullanımı için hazırlanmış olup, bir nüshası müşteride kalmak üzere iki nüsha olarak sınırlı sayıda üretilmiştir.Hiçbir zaman Şirketimiz'in yazılı ön izni olmadan üçüncü şahıslara dağıtım amacıyla kısmen veya tamamen çoğaltılamaz veya kopya edilemez. Kopyaların kullanımları halinde ortaya çıkabilecek sonuçlardan şirketimiz sorumlu değildir.

3. DEĞERLEME TANIM VE İLKELERİ

3.1 Raporda Kullanılan Kısaltmalar

KISALTMALAR
SPK Sermaye Piyasası Kurulu
Müşteri Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.
Şirket Yetkin Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş.
UDS Uluslararası Değerleme Standartları
TAKS Taban Alanı Katsayısı
KAKS Kat Alanı Kat Sayısı
E Emsal
Hmax Maksimum Yapı Yüksekliği

3.2 Değerleme Çalışmasında Esas Alınan Standartlar

Bu Rapor'da yer alan değerleme çalışmaları, 31.08.2019 tarih ve 30874 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sermaye Piyasası Kurulu'nun Seri III, 62.3 numaralı "Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunacak Gayrimenkul Değerleme Kuruluşları Hakkında Tebliği" ve 01.02.2017 tarih 29966 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sermaye Piyasası Kurulu'nun III-62.1 sayılı "Sermaye Piyasasında Değerleme Standartları Hakkında Tebliği" Hükümlerince, Tebliğin ekinde yer alan Uluslararası Değerleme Standartlarına uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın dayandığı Standartlara özetle yer verilmiştir.

Değer Esasları

Değer esasları (bazen değer standartları olarak nitelendirilir) raporlanan değerin dayandığı temel dayanakları tanımlamaktadır. Değer esaslarının değerleme görevinin şartlarına ve amacına uygun olması, değerlemeyi gerçekleştirenin yöntem, girdi ve varsayım seçimi ile nihai değer görüşüne etki edebildiği veya yön verebildiği için büyük önem arz etmektedir.

➢ UDS'de, aşağıdaki UDS tanımlı değer esaslarının yanı sıra, ülkelerin bireysel hukuk mevzuatında tanımlanmış veya uluslararası sözleşmelerle kabul edilip benimsenmiş UDS tanımlı olmayan değer esaslarının dar kapsamlı bir listesine de yer verilmektedir:

UDS tanımlı değer esasları:

    1. Pazar Değeri
  • ➢ Pazar değeri, bir varlık veya yükümlülüğün, uygun pazarlama faaliyetleri sonucunda, istekli bir satıcı ve istekli bir alıcı arasında, tarafların bilgili ve basiretli bir şekilde ve zorlama altında kalmaksızın hareket ettikleri, muvazaasız bir işlem ile değerleme tarihi itibarıyla el değiştirmesinde kullanılması gerekli görülen tahmini tutardır.
  • ➢ Pazar değerinin tanımı aşağıdaki kavramsal çerçeveye uygun olarak uygulanması gerekir:

  • "Tahmini tutar" ifadesi muvazaasız bir pazar işleminde varlık için para cinsinden ifade edilen fiyat anlamına gelmektedir. Pazar değeri, değerleme tarihi itibarıyla, pazarda pazar değeri tanımına uygun olarak makul şartlarda elde edilebilecek en olası fiyattır. Bu fiyat, satıcı tarafından makul şartlarda elde edilebilecek en iyi ve alıcı tarafından makul şartlarda elde edilebilecek en avantajlı fiyattır. Bu tahmin, özellikle de satışla ilişkili herhangi bir tarafça sağlanmış özel bedeller veya imtiyazlar, standart olmayan bir finansman, sat ve geri kirala sözleşmesi gibi özel şartlara veya koşullara dayanarak arttırılmış veya azaltılmış bir tahmini fiyatı veya sadece belirli bir malike veya alıcıya yönelik herhangi bir değer unsurunu kapsamaz.

  • "El değiştirmesinde kullanılacak" ifadesi, bir varlığın veya yükümlülüğün değerinin, önceden belirlenmiş bir tutar veya gerçek satış fiyatından ziyade tahmini bir değer olduğu duruma atıfta bulunur. Bu fiyat değerleme tarihi itibariyle, pazar değeri tanımındaki tüm unsurları karşılayan bir işlemdeki fiyattır.
  • "Değerleme tarihi itibarıyla" ifadesi değerin belirli bir tarih itibarıyla belirlenmesini ve o zamana özgü olmasını gerektirir. Pazarlar ve pazar koşulları değişebileceğinden, tahmini değer başka bir zamanda doğru veya uygun olmayabilir. Değerleme tutarı, pazarın durumunu ve içinde bulunduğu koşulları başka bir tarihte değil sadece değerleme tarihi itibarıyla yansıtır.
  • "İstekli bir alıcı arasında" ifadesi alım niyetiyle harekete geçmiş olan, ancak zorunlu kalmış olmayan bir alıcı anlamına gelmektedir. Bu alıcı her fiyattan satın almaya hevesli veya kararlı değildir. Bu alıcı, var olduğunun kanıtlanması veya tahmin edilmesi mümkün olmayan, sanal veya varsayımsal bir pazardan ziyade mevcut pazar gerçeklerine ve mevcut pazar beklentilerine uygun olarak satın alır. Var olduğu kabul edilen bir alıcı pazarın gerektirdiğinden daha yüksek bir fiyat ödemeyecektir. Varlığın mevcut sahibi ise pazarı oluşturanlar arasında yer almaktadır.
  • "İstekli bir satıcı" ifadesi ise belirli fiyattan satmaya hevesli veya mecbur olmayan, ya da mevcut pazar tarafından makul görülmeyen bir fiyatta ısrar etmeyen bir satıcı anlamına gelmektedir. İstekli satıcı, fiyat her ne olursa olsun, varlığı uygun pazarlama faaliyetleri sonucunda açık pazarlarda, pazar şartlarında elde edilebilecek en iyi fiyattan satmak istemektedir. Varlığın asıl sahibinin gerçekte içinde bulunduğu koşullar, yukarıda anılan şartlara dâhil değildir, çünkü istekli satıcı varsayımsal bir maliktir.
  • "Muvazaasız bir işlem" ifadesi, fiyatın pazarın fiyat seviyesini yansıtmamasına veya yükseltmesine yol açabilecek, örneğin ana şirket ve bağlı şirket veya ev sahibi ve kiracı gibi taraflar değil, aralarında belirli ve özel bir ilişki bulunmayan taraflar arasında yapılan bir işlem anlamına gelmektedir. Pazar değeri işlemlerinin, her biri bağımsız olarak hareket eden ilişkisiz taraflar arasında yapıldığı varsayılır.

  • "Uygun pazarlama faaliyetleri sonucunda" ifadesi, varlığın pazara çıkartılarak en uygun şekilde pazarlanması halinde pazar değeri tanımına uygun olarak elde edilebilecek en iyi fiyattan satılmış olması anlamına gelmektedir. Satış yönteminin, satıcının erişime sahip olduğu pazarda en iyi fiyatı elde edeceği en uygun yöntem olduğu kabul edilir. Varlığın pazara çıkartılma süresi sabit bir süre olmayıp, varlığın türüne ve pazar koşullarına göre değişebilir. Burada tek kriter, varlığın yeterli sayıda pazar katılımcısının dikkatini çekmesi için yeterli süre tanınması gerekliliğidir. Pazara çıkartılma zamanı değerleme tarihinden önce gerçekleşmelidir.

  • "Tarafların bilgili ve basiretli bir şekilde hareket etmeleri" ifadesi, istekli satıcının ve istekli alıcının değerleme tarihi itibarıyla pazarın durumu, varlığın yapısı, özellikleri, fiili ve potansiyel kullanımları hakkında makul ölçülerde bilgilenmiş olduklarını varsaymaktadır. Tarafların her birinin bu bilgiyi, işlemde kendi ilgili konumları açısından en avantajlı fiyatı elde etmek amacıyla basiretli bir şekilde kullandıkları varsayılır. Basiret, faydası sonradan anlaşılan bir tecrübenin avantajıyla değil, değerleme tarihi itibarıyla pazar şartları dikkate alınarak değerlendirilir. Örneğin fiyatların düştüğü bir ortamda önceki pazar seviyelerinin altında bir fiyattan varlıklarını satan bir satıcı basiretsiz olarak kabul edilmez. Bu gibi durumlarda, pazarlarda değişen fiyat koşulları altında varlıkların el değiştirildiği diğer işlemler için geçerli olduğu gibi, basiretli alıcılar veya satıcılar o anda mevcut en iyi pazar bilgileri doğrultusunda hareket edeceklerdir.
  • "Zorlama altında kalmaksızın" ifadesi ise taraflardan her birinin zorlanmış olmaksızın veya baskı altında kalmaksızın bu işlemi yapma niyetiyle harekete geçmiş olmasıdır.
  • ➢ Pazar değeri kavramı, katılımcıların özgür olduğu açık ve rekabetçi bir pazarda pazarlık edilen fiyat olarak kabul edilmektedir. Bir varlığın pazarı, uluslararası veya yerel bir pazar olabilir. Bir pazar çok sayıda alıcı ve satıcıdan veya karakteristik olarak sınırlı sayıda pazar katılımcısından oluşabilir. Varlığın satışa sunulduğunun varsayıldığı pazar, teorik olarak el değiştiren varlığın normal bir şekilde el değiştirdiği bir pazardır.
  • ➢ Bir varlığın pazar değeri onun en verimli ve en iyi kullanımını yansıtır. En verimli ve en iyi kullanım, bir varlığın potansiyelinin yasal olarak izin verilen ve finansal olarak karlı olan en yüksek düzeyde kullanımıdır. En verimli ve en iyi kullanım, bir varlığın mevcut kullanımının devamı ya da alternatif başka bir kullanım olabilir. Bu, bir pazar katılımcısının varlık için teklif edeceği fiyatı hesaplarken varlık için planladığı kullanıma göre belirlenir.
  • ➢ Değerleme girdilerinin yapısının ve kaynağının, sonuçta değerleme amacı ile ilgili olması gereken değer esasını yansıtması gerekir. Örneğin, pazar değerini belirlemek amacıyla, pazardan türetilmiş veriler kullanılmak şartıyla, farklı yaklaşımlar ve yöntemler kullanılabilir. Pazar yaklaşımı tanım olarak pazardan türetilmiş girdileri kullanır. Gelir yaklaşımını kullanarak pazar değerini belirlemek için, katılımcılar tarafından benimsenen

girdilerin ve varsayımların kullanılması gerekli görülmektedir. Maliyet yaklaşımını kullanarak pazar değerini belirlemek için, eşdeğer kullanıma sahip bir varlığın maliyetinin ve uygun aşınma oranının, pazar esaslı maliyet ve aşınma analizleriyle belirlenmesi gerekli görülmektedir.

  • ➢ Değerlemesi yapılan varlık için mevcut verilere ve pazarla ilişkili koşullara göre en geçerli ve en uygun değerleme yönteminin veya yöntemlerinin tespit edilmesi gerekir. Uygun bir şekilde analiz edilmiş ve pazardan elde edilmiş verilere dayanması halinde, kullanılan her bir yaklaşımın veya yöntemin, pazar değeri ile ilgili bir gösterge sağlaması gerekli görülmektedir.
  • ➢ Pazar değeri bir varlığın, pazardaki diğer alıcıların elde edemediği, belirli bir malik veya alıcı için değer ifade eden niteliklerini yansıtmaz. Böyle avantajlar, bir varlığın fiziksel, coğrafi, ekonomik veya yasal özellikleriyle ilişkili olabilir. Pazar değeri, belirli bir tarihte belirli bir istekli alıcının değil, herhangi bir istekli bir alıcının olduğunu varsaydığından, buna benzer tüm değer unsurlarının göz ardı edilmesini gerektirmektedir.

Varsayılan Kullanım

  • ➢ Varsayılan kullanım, bir varlığın veya yükümlülüğün kullanılma koşullarını tarif eder. Farklı değer esasları belirli bir varsayımının kullanılmasını gerektirebilir veya birden fazla değer varsayımının dikkate alınmasına müsaade edebilir. Değerin bazı temel dayanaklarına aşağıda yer verilmektedir:
  • En verimli ve en iyi kullanım,
  • Cari kullanım/mevcut kullanım,
  • Düzenli tasfiye,
  • Zorunlu satış.

Varsayılan Kullanım– En Verimli ve En iyi Kullanım

  • ➢ En verimli ve en iyi kullanım, katılımcının bakış açısından, bir varlıktan en yüksek değerin elde edileceği kullanımdır.
  • ➢ En verimli ve en iyi kullanımın fiziksel olarak mümkün (uygulanabilir olduğunda) finansal olarak kârlı, yasal olarak izin verilen ve en yüksek değer ile sonuçlanan kullanım olması gerekir. Cari kullanımdan farklılık söz konusu ise, bir varlığın en verimli ve en iyi kullanımına dönüştürülmesine ilişkin maliyetler değeri etkileyecektir.
  • ➢ Bir varlığın en verimli ve en iyi kullanımı optimal bir kullanımın söz konusu olması halinde cari veya mevcut kullanımı olabilir. Ancak, en verimli ve en iyi kullanım cari kullanımdan farklılaşacağı gibi bir düzenli tasfiye hali de olabilir.
  • ➢ Varlığın grubun toplam değerine katkısının göz önüne alınmasını gerektiren durumlarda, söz konusu varlığın tek başına değerlemeye tabi tutulması halinde sahip olacağı en verimli ve en iyi kullanım, bir varlık grubunun parçası olarak değerlemeye tabi tutulması halinde sahip olacağından farklı olabilir.

  • ➢ En verimli ve en iyi kullanım belirlenirken:

  • Bir kullanımın fiziksel olarak mümkün olup olmadığını değerlendirmek için, katılımcılar tarafından makul olarak görülen noktalar,
  • Yasal olarak izin verilen şartları yansıtmak için, varlığın kullanımıyla ilgili şehir planlamaları/imar durumu gibi tüm kısıtlamalar ve bu kısıtlamaların değişme olasılığı,
  • Kullanımın finansal karlılık şartı bakımından, fiziksel olarak mümkün olan ve yasal olarak izin verilen alternatif bir kullanımın, tipik bir katılımcıya, varlığın alternatif kullanıma dönüştürme maliyetleri hesaba katıldıktan sonra, mevcut kullanımından elde edeceği getirinin üzerinde yeterli bir getiri üretip üretmeyeceği dikkate alınır.
    1. Pazar Kirası

Pazar kirası taşınmaz mülkiyet haklarının, uygun pazarlama faaliyetleri sonucunda, istekli bir kiralayan ve istekli bir kiracı arasında, tarafların bilgili ve basiretli bir şekilde ve zorlama altında kalmaksızın hareket ettikleri, muvazaasız bir işlem ile uygun kiralama şartları çerçevesinde, değerleme tarihi itibarıyla kiralanması sonucu elde edilecek fayda için tahmin edilmesi gerekli görülen tutardır.

  1. Makul Değer

Makul değer, bir varlığın veya yükümlülüğün bilgili ve istekli taraflar arasında devredilmesi için, ilgili tarafların her birinin menfaatini yansıtan tahmini fiyattır.

  1. Yatırım Değeri/Bedeli

Yatırım değeri bireysel yatırım veya işletme amaçları doğrultusunda sahibi veya gelecek sahibi için bir varlığın değeridir.

  1. Sinerji Değeri

Sinerji değeri, iki veya daha fazla varlığın veya hakkın bir araya gelmesi sonucunda oluşan, bunların bir arada toplam değerinin, ayrı ayrı değerlerinin toplamından daha yüksek olduğu değeri ifade eder. Oluşan sinerji sadece belirli bir alıcı için geçerli ise, sinerji değeri, varlığın sadece belirli bir alıcıya yönelik değer ifade eden niteliklerini yansıtacağından, pazar değerinden farklı olacaktır. İlgili hakların toplamının da üzerindeki ilave değer genellikle "birleşme değeri" olarak nitelendirilir.

  1. Tasfiye Değeri

Tasfiye değeri, bir varlığın veya bir grup varlığın birer birer satılması sonucunda elde edilen tutardır. Tasfiye değerinin varlıkların satılabilir duruma getirilmesine ve elden çıkarma işlemine ilişkin maliyetler dikkate alınarak belirlenmesi gerekli görülmektedir.

Diğer değer esasları (dar kapsamlı):

1. Gerçeğe Uygun Değer (Uluslararası Finansal Raporlama Standartları)

UFRS 13'de gerçeğe uygun değer, piyasa katılımcıları arasında ölçüm tarihinde olağan bir işlemde, bir varlığın satışından elde edilecek veya bir borcun devrinde ödenecek fiyat olarak tanımlanmaktadır.

2. Gerçeğe Uygun Pazar Değeri (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü - OECD) OECD tarafından Gerçeğe Uygun Pazar Değeri açık pazardaki bir işlemde istekli bir alıcının istekli bir satıcıya ödeyeceği fiyat olarak tanımlanmaktadır.

3. Gerçeğe Uygun Pazar Değeri (ABD Devlet Gelirleri Dairesi)

ABD vergi uygulamaları amacına ilişkin olarak, gerçeğe uygun pazar değeri, malvarlığının, alış veya satış baskısı altında olmayan ve işlemle ilgili gerçekler hakkında makul seviyede bilgi sahibi, istekli bir alıcı ve istekli bir satıcı arasında el değiştireceği fiyattır.

4. Gerçeğe Uygun Değer (Yasal)

Birçok ulusal, bölgesel ve yerel kurum ve kuruluş Gerçeğe Uygun Değeri yasalar bağlamında bir değer esası olarak kullanmaktadır. İlgili tanımlar birbirlerinden önemli ve/veya anlamlı ölçüde farklılaşabilmekte ve yasal bir işlemden veya mahkemeler tarafından geçmiş davalara ilişkin olarak verilen kararlardan kaynaklanabilmektedir.

3.3 Değerleme Çalışmalarında Kullanılan Yöntemler

  • ➢ Değerleme yaklaşımlarının uygun ve değerlenen varlıklarının içeriği ile ilişkili olmasına dikkat edilmesi gerekir. Aşağıda tanımlanan ve açıklanan üç yaklaşım değerlemede kullanılan temel yaklaşımlardır. Bunların tümü, fiyat dengesi, fayda beklentisi veya ikame ekonomi ilkelerine dayanmaktadır. Temel değerleme yaklaşımlarına aşağıda yer verilmektedir:
  • Pazar Yaklaşımı,
  • Gelir Yaklaşımı ve
  • Maliyet Yaklaşımı.
  • ➢ Bu temel değerleme yaklaşımlarının her biri farklı, ayrıntılı uygulama yöntemlerini içerir.
  • ➢ Bir varlığa ilişkin değerleme yaklaşımlarının ve yöntemlerinin seçiminde amaç belirli durumlara en uygun yöntemin bulunmasıdır. Bir yöntemin her duruma uygun olması söz konusu değildir. Seçim sürecinde asgari olarak aşağıdakiler dikkate alınır:
  • Değerleme görevinin koşulları ve amacı ile belirlenen uygun değer esas(lar)ı ve varsayılan kullanım(lar)ı,
  • Olası değerleme yaklaşımlarının ve yöntemlerinin güçlü ve zayıf yönleri,
  • •Her bir yöntemin varlığın niteliği ve ilgili pazardaki katılımcılar tarafından kullanılan yaklaşımlar ve yöntemler bakımından uygunluğu,
  • Yöntem (ler)in uygulanması için gereken güvenilir bilginin mevcudiyeti.

➢ Değerleme çalışmasında yer alan bilgiler ve şartlar dikkate alındığında, özellikle tek bir yöntemin doğruluğuna ve güvenilirliğine yüksek seviyede itimat duyulduğu hallerde, değerlemeyi gerçekleştirenlerin bir varlığın değerlemesi için birden fazla değerleme yöntemi kullanması gerekmez. Ancak, değerlemeyi gerçekleştirenin çeşitli yaklaşım ve yöntemleri kullanmayı da göz önünde bulundurması gerekli görülmekte olup, özellikle tek bir yöntem ile güvenilir bir karar verilebilmesi için yeterli bulguya dayalı veya gözlemlenebilen girdinin mevcut olmadığı hallerde, bir değerin belirlenebilmesi amacıyla birden fazla değerleme yaklaşımı veya yöntemi gerekli görülüp kullanılabilir. Birden fazla değerleme yaklaşımı veya yönteminin, hatta tek bir yaklaşım dahilinde birden fazla yöntemin kullanıldığı hallerde, söz konusu farklı yaklaşım veya yöntemlere dayalı değer takdirinin makul olması ve birbirinden farklı değerlerin, ortalama alınmaksızın, analiz edilmek ve gerekçeleri belirtilmek suretiyle tek bir sonuca ulaştırılma sürecinin değerlemeyi gerçekleştiren tarafından raporda açıklanması gerekli görülmektedir.

3.3.1 Pazar Yaklaşımı

Pazar yaklaşımı varlığın, fiyat bilgisi elde edilebilir olan aynı veya karşılaştırılabilir (benzer) varlıklarla karşılaştırılması suretiyle gösterge niteliğindeki değerin belirlendiği yaklaşımı ifade eder. Değerleme konusu varlığın değer esasına uygun bir bedelle son dönemde satılmış olması, değerleme konusu varlığın veya buna önemli ölçüde benzerlik taşıyan varlıkların aktif olarak işlem görmesi ve/veya önemli ölçüde benzer varlıklar ile ilgili sık yapılan ve/veya güncel gözlemlenebilir işlemlerin söz konusu olması, durumlarında pazar yaklaşımının uygulanması ve bu yaklaşıma önemli ve/veya anlamlı ağırlık verilmesi gerekli görülmektedir.

Birçok varlığın benzer olmayan unsurlardan oluşan yapısı, pazarda birbirinin aynı veya benzeyen varlıkları içeren işlemlere ilişkin bir kanıtın genelde bulunamayacağı anlamına gelir. Pazar yaklaşımının kullanılmadığı durumlarda dahi, diğer yaklaşımların uygulanmasında pazara dayalı girdilerin azami kullanımı gerekli görülmektedir (örneğin, etkin getiriler ve getiri oranları gibi pazara dayalı değerleme ölçütleri). Karşılaştırılabilir pazar bilgisinin varlığın tıpatıp veya önemli ölçüde benzeriyle ilişkili olmaması halinde, değerlemeyi gerçekleştirenin karşılaştırılabilir varlıklar ile değerleme konusu varlık arasında niteliksel ve niceliksel benzerliklerin ve farklılıkların karşılaştırmalı bir analizini yapması gerekir. Bu karşılaştırmalı analize dayalı düzeltme yapılmasına genelde ihtiyaç duyulacaktır. Bu düzeltmelerin makul olması ve değerlemeyi gerçekleştirenlerin düzeltmelerin gerekçeleri ile nasıl sayısallaştırıldıklarına raporlarında yer vermeleri gerekir.

Pazar yaklaşımında genellikle her biri farklı çarpanlara sahip karşılaştırılabilir varlıklardan elde edilen pazar çarpanları kullanılır. Belirlenen aralıktan uygun çarpanın seçimi niteliksel ve niceliksel faktörlerin dikkate alındığı bir değerlendirmenin yapılmasını gerektirir.

3.3.2 Gelir Yaklaşımı

Gelir yaklaşımı, gösterge niteliğindeki değerin, gelecekteki nakit akışlarının tek bir cari değere dönüştürülmesi ile belirlenmesini sağlar. Gelir yaklaşımında varlığın değeri, varlık tarafından yaratılan gelirlerin, nakit akışlarının veya maliyet tasarruflarının bugünkü değerine dayanılarak tespit edilir. Varlığın gelir yaratma kabiliyetinin katılımcının gözüyle değeri etkileyen çok önemli bir unsur olması, değerleme konusu varlıkla ilgili gelecekteki gelirin miktarı ve zamanlamasına ilişkin makul tahminler mevcut olmakla birlikte, ilgili pazar emsallerinin varsa bile az sayıda olması durumlarında gelir yaklaşımının uygulanması ve bu yaklaşıma önemli ve/veya anlamlı ağırlık verilmesi gerekli görülmektedir.

Gelir yaklaşımının temelini, yatırımcıların yatırımlarından getiri elde etmeyi beklemeleri ve bu getirinin yatırıma ilişkin algılanan risk seviyesini yansıtmasının gerekli görülmesi teşkil eder. Genel olarak yatırımcıların sadece sistematik risk ("pazar riski" veya "çeşitlendirmeyle giderilemeyen risk" olarak da bilinir) için ek getiri elde etmeleri beklenir.

Gelir yaklaşımının çok sayıda uygulama yolunun bulunmasına karşın, gelir yaklaşımı kapsamındaki yöntemler fiilen gelecekteki nakit tutarların bugünkü değere indirgenmesine dayanmaktadır. Bunlar İndirgenmiş Nakit Akışları (İNA) yönteminin varyasyonlarıdır. İNA yönteminde, tahmini nakit akışları değerleme tarihine indirgenmekte ve bu işlem varlığın bugünkü değeriyle sonuçlanmaktadır. Uzun ömürlü veya sonsuz ömürlü varlıklarla ilgili bazı durumlarda, İNA, varlığın kesin tahmin süresinin sonundaki değeri temsil eden devam eden değeri içerebilir. Diğer durumlarda, varlığın değeri kesin tahmin süresi bulunmayan bir devam eden değer tek başına kullanılarak hesaplanabilir. Bu bazen gelir kapitalizasyonu yöntemi olarak nitelendirilir.

Değerleme konusu varlığın ve değerleme görevinin niteliğine en uygun nakit akışı türünün seçilmesi (örneğin, vergi öncesi veya vergi sonrası nakit akışları, toplam nakit akışları veya özsermayeye ait nakit akışları, reel veya nominal nakit akışları vb.), nakit akışlarının tahmin edileceği en uygun kesin sürenin varsa belirlenmesi, söz konusu süre için nakit akış tahminlerinin hazırlanması, varsa) kesin tahmin süresinin sonundaki devam eden değerin değerleme konusu varlık için uygun olup olmadığının; daha sonra da, varlığın niteliğine uygun devam eden değerin belirlenmesi, uygun indirgeme oranının belirlenmesi ve indirgeme oranının varsa devam eden değer de dâhil olmak üzere, tahminî nakit akışlarına uygulanması İNA yönteminin temel adımları olarak sıralanabilir.

3.3.3 Maliyet Yaklaşımı

Maliyet yaklaşımı, bir alıcının, gereksiz külfet doğuran zaman, elverişsizlik, risk gibi etkenler söz konusu olmadıkça, belli bir varlık için, ister satın alma, isterse yapım yoluyla edinilmiş olsun, kendisine eşit faydaya sahip başka bir varlığı elde etme maliyetinden daha fazla ödeme yapmayacağı ekonomik ilkesinin uygulanmasıyla gösterge niteliğindeki değerin belirlendiği yaklaşımdır. Bu yaklaşımda, bir varlığın cari ikame maliyetinin veya yeniden üretim maliyetinin hesaplanması ve fiziksel bozulma ve diğer biçimlerde gerçekleşen tüm yıpranma paylarının düşülmesi suretiyle gösterge niteliğindeki değer belirlenmektedir. Katılımcıların değerleme konusu varlıkla önemli ölçüde aynı faydaya sahip bir varlığı yasal kısıtlamalar olmaksızın yeniden oluşturabilmesi ve varlığın, katılımcıların değerleme konusu varlığı bir an evvel kullanabilmeleri için önemli bir prim ödemeye razı olmak durumunda kalmayacakları kadar, kısa bir sürede yeniden oluşturulabilmesi, varlığın doğrudan gelir yaratmaması ve varlığın kendine özgü niteliğinin gelir yaklaşımını veya pazar yaklaşımını olanaksız kılması, ve/veya kullanılan değer esasının temel olarak ikame değeri örneğinde olduğu gibi ikame maliyetine dayanması durumlarında maliyet yaklaşımının uygulanması ve bu yaklaşıma önemli ve/veya anlamlı ağırlık verilmesi gerekli görülmektedir.

Belli başlı üç maliyet yaklaşımı yöntemi bulunmaktadır:

(a) ikame maliyeti yöntemi: gösterge niteliğindeki değerin eşdeğer fayda sağlayan benzer bir varlığın maliyetinin hesaplanmasıyla belirlendiği yöntem.

(b) yeniden üretim maliyeti yöntemi: gösterge niteliğindeki değerin varlığın aynısının üretilmesi için gerekli olan maliyetin hesaplanmasıyla belirlendiği yöntem.

(c) toplama yöntemi: varlığın değerinin bileşenlerinin her birinin değeri toplanarak hesaplandığı yöntemdir. Maliyet unsurları varlığın türüne bağlı farklılıklar gösterebilir ve değerleme tarihi itibarıyla varlığın ikamesi/yeniden oluşturulması için gerekli olacak direkt (malzemeler ve işçilik) ve endirekt maliyetleri (nakliye maliyetleri, kurulum maliyetleri, tasarım, izin, mimari, yasal vb. profesyonel hizmet maliyetleri, komisyonlar vb. diğer ücretleri, genel üretim giderleri, vergiler, alınan borçlara ilişkin faizler vb. finansman maliyetleri, varlığı oluşturana ait kâr marjı/girişimci kârı) içermesi gerekli görülmektedir.

"Amortisman" kavramı, maliyet yaklaşımı kapsamında, değerleme konusu varlığın maruz kaldığı herhangi bir yıpranma etkisini yansıtmak amacıyla, aynı faydaya sahip bir varlığı oluşturmak için katlanılacak tahmini maliyette yapılan düzeltmeleri ifade etmektedir.

Taşınmaz Mülkiyet Hakları

Mülk hakları normalde devletler tarafından veya bireysel anlamda hukuk mevzuatında tanımlanır ve yerel veya ulusal yasalarla düzenlenir.

Taşınmaz mülkiyet hakları, arsa ve binaların mülkiyet, yönetim, kullanma veya işgal hakkıdır. Üç temel hak türü bulunmaktadır:

  • Arazinin tanımlanmış herhangi bir alanı üzerindeki birinci derece haklar. Burada hak sahibi, ikinci derece haklar ve yasal kısıtlamalar saklı kalmak kaydıyla, arsa ve üzerindeki binaların tüm mülkiyet ve yönetim haklarının mutlak sahibidir.
  • Arsa veya binaların tanımlanmış alanları için, belirli bir süre boyunca, örneğin bir kira sözleşmesi kapsamında, münhasır sahiplik ve yönetim gibi sahiplik hakları veren ikinci derece haklar. (intifa hakkı, üst hakkı, vb.)
  • Bir arsayı veya binaları münhasır sahiplik veya yönetim hakkı sağlanmaksızın kullanma hakkı, örneğin arsadan geçiş veya sadece belirli bir faaliyet için kullanma hakkı.(geçit hakkı vb.)

Geliştirme Amaçlı Mülk

Geliştirme amaçlı mülk, en verimli ve en iyi kullanıma erişilebilmesi için yapılan yeniden geliştirmeler veya değerleme tarihinde planlanan veya devam eden iyileştirmelerle ilgili haklar olarak tanımlanmakta olup aşağıdakileri içermektedir:

  • Binaların inşaatı,
  • Altyapısı ile birlikte geliştirilen daha önce geliştirilmemiş arazi,
  • Daha önce geliştirilmiş arazinin yeniden geliştirilmesi,
  • Mevcut binaların ve yapıların iyileştirilmesi veya değiştirilmesi,
  • Nizamî bir planda geliştirilmek üzere tahsis edilen arazi, ve
  • Nizamî bir planda daha yüksek bir değer kullanımı veya yoğunluk için tahsis edilmiş arazi.

4. GENEL, ÖZEL VERİLER

4.1 Global Ekonomik Görünüm

T. C. Ticaret Bakanlığı'nın Kasım 2024'de yayımladığı ekonomik görünüme göre; bazı ülkelerin 2023, 2024 ve 2025 yılları beklenen büyüme oranları aşağıdaki tabloda sunulmuştur.

Uluslararası Kuruluşların Büyüme Tahminleri
Bazı Ülke-Ülke Gruplarına İlişkin Büyüme Tahminleri (%)
Uluslararası
Yıl
Kuruluslar Dünya Avro Bölgesi ABD Brezilya Rusya Hindistan Cin Japonya
2023 3,3 0.4 2.9 2,9 3,6 8,2 5,2 1,7
IMF 2024 3,2 0,8 2,8 3,0 3,6 7,0 4,8 0,3
2025 3,2 1,2 2,2 2,2 1,3 6,5 4,5 1,1
2023 3,2 0,5 2.9 2,9 3,6 8,2 5,2 1,7
OECD 2024 3,2 0,8 2,8 3,2 3,7 6,8 4,9 $-0,3$
2025 3,3 1,3 2,4 2,3 1,1 6.9 4.7 1,5
2023 2,6 0,5 2,5 2,9 3,6 8,2 5,2 1,9
Dünya Bankası 2024 2,6 0.7 2,5 2,0 2,9 6,6 4,8 0,7
2025 2,7 1,4 1,8 2,2 1,4 6,7 4,1 1,0

2023, 2024 ve 2025 yılları Dünya Ticaretine ilişkin tahminler aşağıdaki tabloda sunulmuştur.

Dünya Ticaretine İlişkin Tahminler
DTÖ Küresel Mal Ticareti Büyüme Tahminleri (%) IMF Küresel Mal ve Hizmet Ticareti Büyüme Tahminleri (%)
Bölgeler 2023 2024 2025 Reel Değişim (%) 2023 2024 2025
Dünya Mal Ticaret Hacmi $-1,1$ 2,7 3,0
İhracat Artışı Küresel Ticaret Hacmi 0.8 3,1 3,4
Kuzey Amerika 3,7 2,1 2,9 ihracat
Güney Amerika 2,3 4,6 $-0,1$
Avrupa $-2,6$ $-1,4$ 1,8 Gelişmiş Ülkeler 1,0 2,5 2,7
Asya 0,3 7,4 4,7 Yükselen Piyasalar ve 0,6 4,6 4.6
İthalat Artısı Gelismekte Olan Ülkeler
Kuzey Amerika $-2,0$ 3,3 2,0 ithalat
Güney Amerika $-4,5$ 5,6 1,7 Gelişmiş Ülkeler $-0.7$ 2,1 2,4
Avrupa $-5,0$ $-2,3$ 2,2 Yükselen Piyasalar ve
Asya $-0.7$ 4,3 5,1 Gelismekte Olan Ülkeler 3,0 4.6 4,9

4.2 Ulusal Ekonomik Görünüm

T. C. Ticaret Bakanlığı'nın Kasım 2024'de yayımladığı ekonomik görünüme göre Türkiye ekonomisi 2024 yılının üçüncü çeyreğinde %2,1 oranında büyüme sergilemiştir.

2023 yılı itibarıyla satın alma gücü paritesine (SGP) göre GSYH sıralamasında Türkiye, Dünya'nın 11. Avrupa'nın 4. büyük ekonomisidir.

Türkiye ekonomisi 2024 yılının üçüncü çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre %2,1 oranında büyümüştür.

2003-2023 döneminde ise Türkiye ekonomisinde yıllık ortalama %5,4 oranında büyüme kaydedilmiştir.

Kişi başı Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH), 2023 yılında, 2002 yılına göre yaklaşık 3,6 katına çıkarak 3.608 dolardan 13.243 dolara yükselmiştir.

Satın Alma Gücü Paritesine (SGP) göre, 2023'te kişi başı GSYH, 42.561 dolar olmuştur.

Mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı 2024 Eylül ayında %8,6 seviyesinde gerçekleşmiştir.

2024 Ekim ayında, mevsimsellikten arındırılmış işsizlik oranı ABD'de %4,1, Avro Bölgesi'nde %6,3, Almanya'da %3,4, Fransa'da %7,6 ve İtalya'da %5,8 düzeyinde bulunmaktadır.

İstihdam edilenlerin sayısı 2024 yılı Eylül ayında 95 bin kişi artarak 32 milyon 823 bin kişi, istihdam oranı ise 0,1 puanlık artış ile %49,7 olmuştur.

Yİ-ÜFE (2003=100) 2024 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre %0,66 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre %28,01 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre %29,47 artış ve on iki aylık ortalamalara göre %42,60 artış göstermiştir.

Kaynak: TÜİK

TÜFE'deki (2003=100) değişim 2024 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre %2,24, bir önceki yılın Aralık ayına göre %42,91, bir önceki yılın aynı ayına göre %47,09 ve on iki aylık ortalamalara göre %60,45 olarak gerçekleşmiştir.

Kaynak: TÜİK

4.3 Demografik Veriler

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2023 yılı verilerine göre Türkiye nüfusu 85.372.377 kişi olarak açıklanmıştır. Toplam nüfusun %50,1'ini erkekler (42.734.071), %49,9'unu ise kadınlar (42.638.306) oluşturmaktadır. Yıllık nüfus artış hızı 2022 yılında binde 7,1 iken, 2023 yılında binde 1,1 olarak açıklanmıştır.

Kaynak: TUİK

Türkiye'de 2022 yılında %93,4 olan il ve ilçe merkezlerinde yaşayanların oranı, 2023 yılında %93 olmuştur. Diğer yandan belde ve köylerde yaşayanların oranı %6,6'dan %7'ye yükselmiştir.

Nüfus piramitleri, nüfusun yaş ve cinsiyet yapısında meydana gelen değişimi gösteren grafikler olarak tanımlanmaktadır. Türkiye'nin 2007 ve 2023 yılı nüfus piramitleri karşılaştırıldığında, doğurganlık ve ölümlülük hızlarındaki azalmaya bağlı olarak, yaşlı nüfusun arttığı ve ortanca yaşın yükseldiği görülmektedir.

Çalışma çağı olarak tanımlanan 15-64 yaş grubundaki nüfusun oranı, 2007 yılında %66,5 iken 2023 yılında %68,3 olmuştur. Diğer yandan çocuk yaş grubu olarak tanımlanan 0-14 yaş grubundaki nüfusun oranı %26,4'ten %21,4'e gerilerken, 65 ve daha yukarı yaştaki nüfusun oranı ise %7,1'den %10,2'ye yükselmiştir.

Kaynak: TUİK

İstanbul'un nüfusu, bir önceki yıla göre 252 bin 27 kişi azalarak 15 milyon 655 bin 924 kişi oldu. Türkiye nüfusunun %18,34'ünün ikamet ettiği İstanbul'u, 5 milyon 803 bin 482 kişi ile Ankara, 4 milyon 479 bin 525 kişi ile İzmir, 3 milyon 214 bin 571 kişi ile Bursa ve 2 milyon 696 bin 249 kişi ile Antalya izledi.

Toplam nüfus içindeki oranı
(%)
iller Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın
Istanbul 15 655 924 7806787 7849137 18.34 18.27 18,41
Ankara 5803482 2860361 2943121 6.80 6.69 6.90
Izmir 4479525 2 2 2 1 1 8 0 2 2 5 8 3 4 5 5.25 5.20 5,30
Bursa 3 214 571 1605941 1608630 3.77 3.76 3.77
Antalya 2696249 1357198 1 3 3 0 5 1 3.16 3,18 3,14

Kaynak: TUİK

Bayburt, 86 bin 47 kişi ile en az nüfusa sahip olan il oldu. Bayburt'u, 89 bin 317 kişi ile Tunceli, 92 bin 819 kişi ile Ardahan, 148 bin 539 kişi ile Gümüşhane ve 155 bin 179 kişi ile Kilis takip etti.

Erkek Toplam nüfus içindeki oranı
(%)
iller Toplam Kadın Toplam Erkek Kadın
Bayburt 86 047 43 603 42 444 0,10 0.10 0.10
Tunceli 89 317 47 110 42 207 0.10 0,11 0, 10
Ardahan 92819 48 239 44 580 0,11 0.11 0.10
Gümüshane 148 539 74 581 73958 0.17 0.17 0.17
Kilis 155 179 78 198 76981 0,18 0,18 0,18

Kaynak: TUİK

Nüfus yoğunluğu olarak tanımlanan "bir kilometrekareye düşen kişi sayısı", Türkiye genelinde 111 kişi oldu. İstanbul, kilometrekareye düşen 3 bin 13 kişi ile nüfus yoğunluğu en yüksek olan ilimiz olmuştur. İstanbul'dan sonra 582 kişi ile Kocaeli ve 373 kişi ile İzmir nüfus yoğunluğu en yüksek olan iller olmuştur.

Diğer yandan nüfus yoğunluğu en az olan il ise bir önceki yılda olduğu gibi, kilometrekareye düşen 12 kişi ile Tunceli oldu. Tunceli'yi, 19 kişi ile Ardahan ve 21 kişi ile Erzincan izlemiştir.

Yüz ölçümü büyüklüğünde ilk sırada yer alan Konya'nın nüfus yoğunluğu 60, en küçük yüz ölçümüne sahip Yalova'nın nüfus yoğunluğu ise 360 olarak gerçekleşmiştir.

4.4 Türkiye İnşaat ve Gayrimenkul Sektörüne Bakış

Küresel Görünüm ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler

2024 yılının ilk yarısında küresel ekonomide ağırlıklı olarak enflasyon ve buna karşı önlemler gündeme gelmiştir. Enflasyonu önlemek için merkez bankalarının para politikalarını sıkı tutmaya devam ettikleri gözlenmiştir. Ancak üçüncü çeyrek itibarıyla, büyüme ve istihdam ile ilgili yaşanan sorunların artması, ekonomileri tedirgin etmeye başlamıştır. Enflasyonda sağlanan kontrol, parasal gevşeme adımlarının hayata geçirilmesi için zemin oluşturmuştur. Dünyanın önde gelen merkez bankaları büyüme ve istihdam ile enflasyon dengesini kurmak ve zamanında gevşemeye geçmek için istekli görünmektedir.

Fed (ABD Merkez Bankası) uyguladığı para politikaları ile ABD ekonomisinde "yumuşak iniş" senaryosunu hayata geçirmiş görünmektedir. Piyasa bu yıl içinde Fed'in kısmi bir gevşeme yapmasını da beklemektedir. Eylül ayında yapılacak Fed toplantısında büyük olasılıkla faiz indirimine gidilip enflasyon ve büyüme konusunda bir patika kamuoyu ile paylaşılacaktır. Diğer yandan ABD'de Kasım ayında yapılacak başkanlık seçimleri ve buna bağlı olası iktisat politikalarında değişiklikler, Fed'in 2025 projeksiyonlarını farklılaştırma potansiyeline de sahiptir. Trump'un başkan seçilmesi durumunda yoğun bir korumacılık ve ABD içinde vergi indirimine gidecek olması beklentisi para politikalarının yönünü değiştirebilecektir. Özellikle 2025 yılının ilk yarısı Fed'in uygulayacağı para politikaları açısından kritik bir öneme sahip olacaktır. Makul bir gevşeme ile daha alışagelmiş maliye politikalarının uygulanması durumunda küresel sermaye akımlarının artışı ve risk iştahının yükseldiği bir süreç yaşanabilir.

ECB (Avrupa Merkez Bankası) cephesinde ise Euro Bölgesinde görülen büyüme sorunları ve ekonomik durgunluk ile mücadele etmektedir. Genel ekonomik yapı içinde durgunluk enflasyondan daha önemli bir hal almaya başlamıştır. Bu nedenle Haziran ayında faiz indirimine gitmiş süreci takip edeceğini ifade etmiştir. Almanya, Fransa gibi AB ekonomisinin önemli itici gücü konumundaki ülkelerde yaşanan ekonomik sorunlar diğer birlik ülkelerinde de görülmeye

başlanmıştır. Yılın ikinci yarısı itibarıyla ECB daha hızlı bir parasal gevşeme politikasına yönelik mesajlar vermeye başlamıştır.

Uzakdoğu'da durum biraz daha farklı görünmektedir. Özellikle Çin Merkez Bankası sorun yaşanan inşaat ve gayrimenkul sektörünü desteklemek için ciddi bir çaba sarf ederken diğer yandan alışılagelmişin altında olan büyüme rakamlarını iyileştirmeye çalışmaktadır. Japonya da ise son aylarda hızlı değer kaybı yaşayan para birimlerini desteklemek ve deflasyonist eğilime girmemek için uygulanan politikalar gözlenmektedir. BOJ'un (Japon Merkez Bankası) para biriminin değer kaybını ve oynaklığını azaltmak için mart ayında faiz artırımına gitmiş ardından Temmuz ayında da benzer uygulamayı hayata geçirmiştir. BOJ'un bu tip bir sıkılaştırma adımı artmasındaki neden ise; zayıflayan para birimi yeni tekrar güçlendirmek ve tüketicilerin gıda ve enerji maliyetlerini düşürmek için mali politikada normalleşme sürecini teşvik etmek olarak açıklanmıştır.

Japon Yeni maliyetlerinin faiz artırımı nedeniyle yükselmesi küresel ekonomide carry trade (taşıma fonlaması ticareti) dalgalanmasına neden olmuştur. Japon Yeni cinsinden borçlanıp diğer ülke para birimleri ve finansal varlıklarına yatırım yapan fonların yarattığı dalgalanma dünyadaki varlık fiyatlarını negatif etkilemiştir. Ancak BOJ'un faiz artırımına devam edeceğine dair verdiği mesajlar küresel ekonomide bir risk unsuru oluşturmaktadır.

Gelişmekte olan ülkelerde ise küresel enflasyonun üzerinde seyreden fiyatlar genel seviyesi ve işsizlik gibi unsurlarla birlikte dış kaynağa ulaşma maliyeti, ekonomiler için risk oluşturmaya devam etmiştir. Gelişmekte olan ülkelerde kendi içlerinde farklı ekonomi politikaları uygulayarak hem iç hem de dış kaynaklı sorunlarını çözme uğraşısı içine girmişlerdir. Farklılaşma uygulanan para ve enflasyonu önleme politikalarında daha da belirginleşmiştir. Ancak gelişmekte olan ülkelerde büyüme ve istihdam kaybı sorunları gelişmiş ülkelere göre biraz daha öne çıkmıştır. Yılın son çeyreğine doğru daha yoğun yaşanması beklenen parasal gevşeme eğilimi gelişmekte olan ülkeler açısından pozitif değerlendirilebilir. Bu yolla artacak portföy girişleri ve sıcak para kısmı olarak bu tip ülkelerin kaynak ihtiyaçlarını daha ucuza karşılamasını sağlayacaktır.

2024 yılının dokuz aylık bölümü geçtiğimiz seneden gelen jeopolitik risklerin zaman zaman daha da arttığı bir süreç olmuştur. Doğrudan ekonomik olmayan ancak önemli bir risk unsuru olarak hemen hemen tüm iktisadi süreçleri etkileyen jeopolitik risklerin artması da küresel görünümü olumsuz etkilemeye devam etmiştir. Süregelen Ukrayna-Rusya savaşı diğer yandan Ortadoğu'da yaşanan olumsuz gelişmeler, savaşın yayılması, başta emtia fiyatları üzerinden olmak kaydıyla, uluslararası ticareti de negatif etkileyerek enflasyonist baskı unsuru olmaya başlamıştır. İnsani olarak da ciddi bir olumsuzluğa işaret eden savaşlar ekonomik olarak da pek çok faaliyeti olumsuz etkilemektedir.

Global pek çok olumsuz gelişmeye karşın Türk ekonomisi büyüme anlamında belli bir potansiyeli gözler önüne sermektedir. 2023 yılı GSYH (Gayrisafi Yurt İçi Hasıla) artış oranı yüzde 4,5 olarak beklentilerin üzerinde gerçekleşmiştir. 2024 yılı ilk çeyrek büyüme rakamı ise zincirlenmiş hacim endeksi olarak, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 5,7 düzeyinde yükselmiştir. Bir önceki çeyreğe göre ise yüze 2,4 artmıştır. GSYH 2024 yılı ikinci çeyreğinde yüzde 2,5 oranında büyümüştür. GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,1 oranında cüz'i bir artışa sahne olmuştur.

Büyüme rakamlarının makul olmasına karşın fiyatlar genel seviyesindeki dengesizlik ve buna bağlı gelir dağılımı sorunu devam etmektedir. Bir önceki yıl para ve maliye politikasında yapılan değişiklikler ile "enflasyonu" önleme çalışmalarına paralel iç talepte göreceli bir yavaşlamayla büyüme oranlarında mutedil bir azalış yaratmıştır. Öncü büyüme ve güven endekslerine baktığımızda yavaşlama ile ilgili sinyaller artmıştır. Özellikle üçüncü çeyrek ve son çeyrekte büyümede yaşanabilecek olası bir ivme kaybının bu bağlamda dikkate alınmasında fayda bulunmaktadır.

Parasal sıkılaştırma ve talep yönlü baskılama eğilimi yavaş yavaş ekonomide kendini göstermeye başlayarak büyüme hızı üzerinde etkili olmuştur. Yılın ikinci yarısında büyüme eğilimin biraz daha ivme kaybetmesi hatta son çeyrekte sınırlı bir eksi büyüme rakamı görülmesi beklenebilir. Olası bu gelişmelere rağmen yılı yüzde 3,5 (Orta Vadeli Plana Göre) gibi artı bir büyüme hızı da sene sonu tahminlerinde yer almaktadır.

Yukarıdaki şartlar ışını altında küresel büyüme rakamlarının eğilimi genel olarak önemli bir karar alma aracı olarak 2024 yılının geri kalan kısmına ışık tutabilir.

IMF (Uluslararası Para Fonu) tarafından yayınlanan (Temmuz-2024 Dünya Ekonomik Görünüm Raporu: Küresel Ekonomi Zor Bir Durumda)1 raporunda Türkiye ekonomisine ilişkin büyüme beklentilerinde bu yıl yüzde 3,6 ve gelecek yıl yüzde 2,7 olarak ifade edilmiştir.

IMF Nisan ayındaki tahminlerinde Türkiye ekonomisinin 2024'te yüzde 3,1 ve 2025'te yüzde 3,2 büyümesini öngörmüştü. Raporda küresel ekonominin Nisan ayında yapılan tahminlerle uyumlu olarak 2024'te yüzde 3,2 büyümesi beklendiği belirtilmiştir.

IMF'nin raporunda, küresel ekonominin gelecek yıl ise yüzde 3,3 büyümesinin tahmin edildiği aktarıldı. Fon'un Nisan ayındaki tahminlerinde, küresel ekonominin 2025'te yüzde 3,2 büyümesi öngörülmüştü.

Raporda küresel ekonomik durum ile ilgili şu tespitlere yer verilmiştir;

• Hizmet enflasyonunun, dezenflasyondaki ilerlemeyi geciktirdiği ve bunun da para politikasının normalleşmesini zorlaştırdığı,

  • Enflasyona yönelik yukarı yönlü risklerin ve artan ticari gerilimler ile politika belirsizliği bağlamında faiz oranlarının daha uzun süre yüksek kalması ihtimalinin arttığı,
  • Bu riskleri yönetmek ve büyümeyi korumak için politika bileşiminin fiyat istikrarını sağlayacak ve azalan faktörel sabrı yenileyecek şekilde dikkatli bir şekilde sıralanması gerektiği vurgulandı.

Küresel olarak ekonomik yapının "enflasyon" ve "dezenflasyonist" süreci yürütme zorluğu devam ederken olası bir "siyah kuğu" gelişmesine karşı da çok hassas olacağı unutulmamalıdır. Ülkemizde, enflasyonun yüksek seyri devam etmesine karşın Mayıs ayı itibarıyla TÜFE'nin gördüğü yüzde 75,45'lik enflasyon tepe noktası olarak değerlendirilebilir. Ağustos 2024 enflasyonu geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 51,97, aylık olarak ise yüzde 2,47 düzeyinde artış kaydetmiştir. 2023 yılı Temmuz ve Ağustos aylarında açıklanan yüzde 9'un üstündeki enflasyon rakamlarının yarattığı baz etkisi ile para politikasının gecikmeli reaksiyonun hayata geçmesi, Mayıs 2024 dönemine göre enflasyonu 22,48 puan aşağıya çekmiştir. Orta Vadeli Plan'da yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 41,5 açıklanmıştır.

Dünyada olduğu gibi hizmet enflasyonu katılığı ülkemizde de devam etmektedir. Küresel fiyat artışlarından farklılaşan bir nokta ise temel gıda fiyatlarındaki artışın ülkemizde devam ediyor olmasıdır.

Enflasyonun yüksek süregelmesi hem maliyetleri hem de tüketici davranışlarını etkilemektedir. Enflasyon beklentileri nedeniyle talebin öne çekilmesi bazı sektörlerde önemli bir canlılık yaratıysa da bu talebin sürdürülebilir olmadığı görülmeye başlanmıştır. Kredi ve fon bulma maliyetlerinin de yukarı çıkıyor olması ekonomik aktivite de yavaşlamayı getirebilecektir. Parasal ve mali sıkılaştırma sürecinin de devam edeceği beklentisi de ekonomide soğumaya işaret etmektedir. Sözü edilen soğumanın dozuna göre para politikasında yumuşamaya gidilme potansiyeli de bulunmaktadır.

TCMB Ağustos 2024 ayında yaptığı Para Kurulu toplantısında politika faizini yüzde 50 oranında sabit tutmuş, gerek para politikası metninde gerekse yaptığı sözlü yönlendirmede sıkı duruşun devam edeceğini, önceliğin fiyat istikrarını sağlamak olduğunu net bir şekilde vurgulamıştır. Para politikasının yanında maliye politikalarının da enflasyon ile mücadele için kullanılacağı sıklıkla dile getirilmeye başlanmıştır.

Gayrimenkul Piyasasındaki Gelişmeler

Türkiye de inşaat ve gayrimenkul sektörünün en önemli göstergelerden birisi olan "konut satış" rakamlarına baktığımızda ise durum şöyledir; 2023 yılı itibarıyla, toplam 1 milyon 225 bin adet konut satılmıştır. Bu da bir önceki yıla göre satışlarda yüzde 17,5 düzeyinde bir düşüşü işaret etmektedir.

Ocak-Temmuz 2024 itibarıyla toplam konut satışları 671.162 adet olarak gerçekleşirken bir önceki yılın aynı dönemine göre yüze 0,5 düzeyinde cüz'i bir gerilemeyi işaret etmektedir. Aynı dönemde gerçekleşen ipotekli satışlar 62,911 adet olmuş bu rakamda bir önceki yılın aynı dönemine göre yüze 53,8'lik keskin bir düşüşü işaret etmiştir. İpotekli satışlardaki azalmanın konut kredi faizlerinde ve konut fiyatlarındaki artışın etkisiyle meydana geldiği görülmektedir. İlk el satışlarda da 2024 yılı Ocak-Temmuz döneminde yılında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 5,6'lık bir yükselişle 214,108 adet düzeyinde gerçekleşmiştir. Birinci el konut satışlarında yapılan kampanyaların etkisi ve azalan birinci el konut üretiminin bazı tüketiciler üzerindeki alım yapma isteğini etkilediği düşünülebilir.

Yabancılara yapılan konut satışları yavaşlamıştır. 2024 Temmuz ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 16,1 azalarak 2,350 adet olmuştur. Temmuz ayında toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı yüzde 1,8 olarak gerçekleşmiştir. Yabancılara yapılan konut satışlarında ilk sırayı 878 konut satışı ile Antalya alırken, Antalya'yı sırasıyla 752 konut satışı ile İstanbul ve 218 konut satışı ile Mersin izlemiştir.

Özellikle 2022 ve 2023 ilk yarısı itibarıyla, talebin güçlü olmasının yanı sıra enflasyonist eğilimden kaçış çabasıyla konut fiyatlarında kayda değer bir yükseliş yaşanmıştır. Ancak bu artış eğiliminde 2023 yılı ikinci yarısından itibaren yavaşlama başlamıştır. 2021 yılından itibaren uygulanan düşük faiz politikası diğer pek çok varlıkta olduğu gibi konut fiyatlarında da köpüklerin oluşmasına ve hızlı fiyat hareketlerine neden olmuştur. Başta para politikası olmak üzere daha bilindik yöntemlerin uygulanmaya başlaması ile 'varlık balonları' sönümlenmeye başlamış olup özellikle reel anlamda kayıplar belirginleşmiştir.

TCMB tarafından açıklanan Konut Fiyat Endeksi, 2024 Temmuz ayı verilerinde; bir önceki yılın aynı ayına göre nominal olarak yüzde 0,9 oranında artarken, reel olarak ise yüzde 38,7 oranında azalmıştır2. Konut fiyatları reel olarak değer kaybetmeyi sürdürmektedir.

İnşaat ve gayrimenkul sektörü ile ilgili özet olarak aşağıdaki ifadelere yer verilebilir:

  • Para Politikasında Ortodoks yaklaşımların benimsenmesi varlıklarda "balonların" sönümlenmesine neden olmaya başlamış, reel olarak konut fiyatlarındaki gerileme belirginleşmiştir. Bu eğilimin yüksek mevduat faizleri etkisiyle 2024 yılı boyunca sürmesi beklenebilir.
  • Alım gücünün düşmesi ve gelir dağılımın orta kesim aleyhine bozulması, talebin ana yapısını oluşturan bu kesimde gayrimenkul alımını önemli ölçüde azaltmıştır.
  • İnşaat maliyet endeksi (Haziran-2024) TÜİK verilerine göre yıllık olarak yüzde 66,12 artmıştır. Endeksin alt kırılımlarına baktığımızda ise aynı dönemde malzeme fiyatları yüzde 51,55, işçilik maliyetleri de yüzde 105 yükselmiştir. Söz konusu maliyet artışları yeni konut fiyatları başta olmak üzere tüm inşaat sektöründeki fiyatları yukarı çeken bir etmen olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak talep yapısında görülen değişiklik, konut satışlarında maliyetlerin etkisini azaltmaya başlamış, yüklenici kar marjlarında önemli düşüşler gözlemlenmiştir. Enflasyondaki gerileme eğilimi de önümüzdeki dönemde inşaat maliyetlerinde etkisi görülecek bir değişkendir.
  • Yaşadığımız deprem felaketinin yaralarının sarılması amacıyla inşaat sektörü ve bileşenleri çalışmalarını sürdürmekte olup, önümüzdeki 3-4 yıllık süreçte bu bölgelerin yeniden imarı sektör içinde izlenmesi gereken bir değişken olarak karşımıza çıkmaktadır.
  • Yabancı talebinde azalma eğilimi sürmektedir. Aslında bu süreç 2022 yılında görülen fazla talebin normale dönmesi ve dengelenmesi olarak da düşünülebilir. Diğer yandan TL'nin diğer para birimleri karşısında göreceli olarak değerli seyretmesi yabancılar açısından alımı sınırlayan bir etken olarak değerlendirilebilir.
  • Taşınmaz konusunda diğer önemli bir eğilim de Türk vatandaşlarının yurt dışından taşınmaz edinimlerinin artmasıdır. TÜİK verilerine göre, 2020 yılında Türk vatandaşları yurt dışından 35 bin 184 adet konut satın alırken, 2021 yılında bu sayı 45 bin 789 adet olarak gerçekleşmiştir.
  • İnşaat ve gayrimenkul sektöründe arz ve talebin dengelenmesi diğer makro ekonomik değişkenlerle de ilgili olup (faiz, enflasyon, risk primi) söz konusu genel dengelenme sağlandığında daha sağlıklı bir yapıya kavuşma ihtimali artacaktır.
  • Ülkemizde taşınmazların menkul kıymet haline getirilmesinin özendirilmesi yeni menkul kıymet tesisi için yasal alt yapının hazırlanması hayati önem taşımaktadır. Klasik bankacık yaklaşımı ile uzun süredir kendisini finanse etmeye çalışan üretici ve tüketicilerin bu süreci ekonomik dalgalanmalardan etkilenmeden yürütmesi gereklidir.

Bu amaçla hem kamu hem özel sektör ortaklığında Gayrimenkul ve Konut Bankası kurulmasına ihtiyaç bulunmaktadır.

  • Sermaye piyasalarında gayrimenkule dayalı menkul kıymet ve hakların daha etkin arz edilip uygun Pazar koşullarında alışverişinin yapılabilmesi içinde BİST bünyesinde özel piyasalar kurulması yerinde olacaktır.
  • Sektör ile ilgili vergi düzenlemeleri konusunda da sahanın taleplerini göz önüne alacak yaklaşımlara gereken hassasiyetin gösterilmesi ekonominin tümü için daha pozitif bir etki yaratacaktır. Sektörün gerek istihdam yaratma etkisi gerekse diğer sektörler üzerindeki çarpan fonksiyonu mutlaka dikkate alınmalıdır.
  • Hem inşaat hem de gayrimenkul sektörünün kendi dinamikleri çerçevesinde kurumsallaşması, risk ve finansal yönetime ağırlık vermesi de çok yerinde olacaktır.

4.5 Ekonomik Gelişmeler

Dünya ekonomisinde hareketlenmede toparlanma 2024'ün üçüncü çeyreğinde duraksarken, ülkeler bazında ayrışma sürmektedir. Haziran ayında 50,8 seviyesinde olan küresel imalat satın alma yöneticileri endeksi (PMI) Eylül'de 48,8'e gerileyerek daralma bölgesine geçmiştir. Hizmet PMI ise Haziran ayındaki 52,9 seviyesinden sınırlı bir gerileme göstermiş ve daha dirençli bir tablo çizmiştir. Ağustos ayı başında, teknoloji şirketlerinin beklenti altında kalan bilanço verileri, küresel büyümeye yönelik kaygıların artması ve özellikle Japon Yeni'nde görülen hızlı değer kazancı nedeniyle küresel finansal piyasalarda oynaklık artarken, risk iştahı gerilemiştir. ABD Merkez Bankası (FED) Eylül ayındaki toplantısında faiz indirimlerine 50 baz puanlık bir indirimle başlarken, Avrupa Merkez Bankası (ECB) da Haziran ayından sonra Eylül toplantısında 25 baz puanlık indirime gitmiştir. FED başta olmak üzere belli başlı merkez banklarının faiz indirimleri ile Eylül ayı sonunda Çin'de açıklanan geniş kapsamlı ekonomik destek paketinin etkisiyle küresel risk iştahı bir miktar toparlanmıştır. Bu son gelişmeler metaller başta olmak üzere emtia fiyatlarını desteklemektedir. Öte yandan, son dönemde artan jeopolitik riskler enerji fiyatları üzerinde artış yönündeki riskleri beslemektedir.

Türkiye ekonomisi 2024'ün ikinci çeyreğinde yavaşlama kaydetmiştir. 2024 ikinci çeyrek Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'ya (GSYH) harcamalar tarafında özel sektör tüketiminden gelen katkı azalırken, net dış talebin pozitif katkısı sürmüştür. Takvim ve mevsim etkisinden arındırılmış verilere göre GSYH çeyreklik bazda %0,1 artarken, yıllık bazda büyümesi %2,8 seviyesinde gerçekleşmiştir. Dolar bazında yıllıklandırılmış GSYH 2024'ün ikinci çeyreğinde 1 trilyon 201,6 milyar dolar olmuştur. Yurtiçinde 2024'ün üçüncü çeyreğine yönelik öncü veriler ekonomik aktivitede yavaşlamanın sürdüğüne işaret etmektedir. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış verilere göre sanayi üretimi ve perakende satışlar Temmuz ayında aylık bazda sırasıyla %0,4 ve %0,8 sınırlı artışlar göstermiştir. İmalat sanayi satın alma yöneticileri endeksi (PMI) Haziran ayındaki 47,9 seviyesinden Eylül'de 44,3'e gerileyerek daralma bölgesinde kalmayı sürdürmüştür. Kapasite kullanım oranı son üç ayda sınırlı da olsa düşüş gösterirken, sektörel güven endekslerinin genelinde gerileme eğilimi görülmektedir.

Üçüncü çeyrekte dış dengedeki iyileşme devam etmiştir. İhracatta toparlanma sürerken, fiyat etkilerinin de desteğiyle ithalat ve dış ticaret açığında daralma görülmektedir. Hizmet gelirlerinde artış yavaşlarken, gelirler tarafındaki gelişmeler cari dengedeki iyileşmeyi sınırlamaktadır. Ticaret Bakanlığı öncü verilerine göre, yılın ilk dokuz ayında ihracat 2023'ün aynı dönemine göre %3,2 artarken, ithalatta %7,9 düşüş gerçekleşmiştir. Bundan dolayı 2023'ün ilk dokuz ayında 87,7 milyar Dolar olan dış ticaret açığı 2024'ün aynı döneminde 60,1 milyar Dolara gerilemiştir. Aralık 2023'te 45,0 milyar Dolar olan 12 aylık toplam cari açık Temmuz 2024'te 19,1 milyar Dolara inmiştir.

2024 Haziran'da başlayan dezenflasyon süreci üçüncü çeyrek itibarıyla baz etkisinin de desteğiyle hızlanarak sürmüştür. 2024 Haziran ayında %71,6 olan Genel Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) yıllık enflasyonu Eylül ayında %49,4 seviyesine inmiştir. Aynı dönemde Genel Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi (Yi-ÜFE) yıllık enflasyonu da %50,1'den %33,1'e gerilemiştir. Önümüzdeki aylarda yıllık enflasyondaki düşüşün sürmesi beklenmektedir. TCMB Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarındaki toplantılarında politika faizini %50,00'da sabit tutarken, mesajlarında iç talepteki ivme kaybı ve enflasyonun eğilimi konusunda temkinli duruşunu korumuştur. TCMB ayrıca iç talepteki dengelenmeyi sürdürmek amacıyla TL mevduatına yönelimi teşvik edici düzenlemeler yapmış ve likidite yönetimi alanında yeni adımlar atmıştır. Ayrıca yabancı para cinsinden kredi büyümesine yönelik ilave sınırlamalar getirmiştir.

GSYH 2024 yılı ikinci çeyrek ilk tahmini; zincirlenmiş hacim endeksi olarak, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %2,5 arttı. TÜFE Eylül'de bir önceki aya göre %2,97, on iki aylık ortalamalara göre %63,47 arttı. Dolar 2024 Temmuz ayında 33,14'e, Avro ise 2024 Temmuz ayında 35,87'ye yükseldi. Reel Kesim Güven Endeksi geçen senenin aynı dönemine göre %5,6 azalış, Tüketici Güven Endeksi ise %7,5 artış gösterdi.

Harcamalar Yöntemiyle Cari Fiyatlarla Gayri Safi Yurtiçi Hasıla
GSYH
(milyon TL)
Kişi Başı Gelir
(TL)
GSYH
(milyon Dolar)
Kisi Bası Gelir
(Dolar)
Büyüme
$(\% )$
Yıl İçi Ortalama
Kur (Dolar/TL)
2018 3.758.773 46.167 797.124 9.792 3,00 4,72
2019 4.317.787 52.316 760.355 9.213 0.90 5,68
2020 5.048.567 60.541 717.092 8.599 1,90 7.04
2021 7.256.142 85.759 807.924 9.549 11,40 8.98
2022 15.011.776 176.654 905.814 10.659 5,50 16,57
2023 26.545.722 310.940 1.130.009 13.236 5,10 23,49
$2024*$ 9.949.792 308.158 2,50 32,29

İnşaat Sektörü

Üretim Yöntemiyle İnşaat sektörünün cari fiyatlarla GSYH'den aldığı pay 2024 2. Çeyreğinde %6,5 ve bir önceki yılın aynı dönemine göre inşaat sektörü büyüme oranı %89,0 oldu.

4.6 Konut Gayrimenkul Sektör Analizi

2024 yılının ikinci çeyreğinde konut satışları bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %6,0 oranında, bir önceki çeyreğe göre ise %5,1 oranında gerileme kaydederek 265.470 adet olmuştur. Bu sonuçlarla, 2024 yılı ikinci çeyrekte gerçekleşen konut satışları, bu çeyreğe ait son 12 çeyrekteki en düşük ikinci satış adedi olarak kayıtlara geçmiştir.

Konut fiyatları artışı ise Eylül ayında yıllık bazda en yüksek artış oranı olan %189,1'e ulaşılmasının ardından yirmi ay üst üste düşüş kaydederek Mayıs ayı itibarıyla %45,0'a gerilemiştir. Diğer yandan, reel bazda 2019 Aralık ayı sonrasında 2024 Şubat ayı itibarıyla negatif gerçekleşme görülmüş ve Mayıs ayı itibarıyla reel değişim yıllık bazda -%17,3 olmuştur. Yeni konut fiyatlarında da konut fiyatlarıyla benzer bir tablo görülmekte olup Şubat ayı itibarıyla yıllık bazda nominal olarak %48,8 artış, reel olarak ise %15,2 oranında gerileme gerçekleşmiştir. Mayıs 2024 itibarıyla Türkiye genelinde konut birim fiyatları 33.460 TL/m²'ye yükselirken üç büyük ilden İstanbul'da konut birim fiyatları 47.299 TL/m², İzmir'de 38.874 TL/m², Ankara'da 26.930 TL/m² olmuştur.

Aylık faiz oranı 2023 yılının son çeyreğini %2,96 seviyesinde tamamlamıştır. 2024 yılının ikinci çeyreğinde %3,12 seviyesine çıkan aylık faiz oranı 20 Eylül 2024 tarihinde %3,04 seviyesinde seyretmektedir. Yıllık faiz oranı 2023 Aralık ayını %41,84 ile tamamlamıştır. 2024 yılının ikinci çeyreğinde %44,58 seviyesine çıkan yıllık faiz oranı 20 Eylül 2024 tarihinde %43,20 seviyesinde olduğu görülmüştür.

2024 yılı Ağustos ayı sonunda konut kredisi hacmi 456,7 milyar TL seviyesinde gerçekleşmiştir. Kamu mevduat bankalarının toplam konut kredisi hacmi içindeki payı 2023 Ağustos ayında %61,40 seviyesinden, 2024 yılı Ağustos ayında %51,35 seviyesine düşmüştür. Ağustos 2024'te bir önceki yılın aynı dönemine göre, yerli özel bankaların payı %19,43'ten %26,94'ya yükselmiştir. Yabancı mevduat bankalarının payı ise %9,61'den %11,85'e yükselmiştir. Takipteki konut kredilerinin toplam konut kredilerine oranı Ekim 2019 itibarıyla düşüş trendine girmiş olup 2024 Haziran ayı itibarıyla %0,12 olarak gerçekleşmiştir. 2024 Ağustos ayı itibarıyla bu oran %0,14 olmuştur.

Toplam tüketici kredileri ise Ağustos ayında 1,80 trilyon TL seviyesinde seyretmiştir. 2023 yılı Ağustos ayında %31,0 olan konut kredilerinin toplam tüketici kredilerindeki payı Ağustos 2024 itibarıyla 0,6 puan azalarak %25,4 olarak gerçekleşmiştir. Toplam krediler yaklaşık 14,6 trilyon TL tutarında seyrederken, bireysel kredilerin toplam krediler içindeki payı %23,3 olmuştur. Bu oran 2023 Ağustos ayında %22,7 seviyesindeydi.

Konut Üretimi

Yapı ruhsatlarının 2024 2. çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüz ölçümü %30,8, daire sayısı ise %28,9 azaldı. Yapı kullanım izin belgesinde ise yüzölçüm %14,7 daire sayısı bazında ise bir önceki yılın aynı ayına göre %23,6 azalış yaşandı. 2024 Ağustos ayında bir önceki aya göre inşaat malzeme endeksi %1,30, işçilik endeksi %0,93, bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme %34,98, işçilik endeksi %56,86 arttı.

Konut Endeksleri

2024 yılı Ağustos verileri bir önceki yılın aynı dönemine göre ilk defa satılan konutlar %18,70 artarak 41 bin 913 adet oldu. İkinci el konut satışları da %6,29 artarak 92 bin 242 adet olarak gerçekleşti. İpotekli konut satışı %17,11 düşüşle 13 bin 574 adet oldu. Konut Satın Alma Gücü Endeksi Türkiye ortalaması, bir önceki çeyreğe göre %8,6 azalış gösterdi, önceki yılın aynı çeyreğine göre ise %32,0 oranında azalış göstermiş olup 2024 yılı 3. çeyreğinde 32,0 olarak gerçekleşti.

Konut Satışları

2024 yılı 2. Çeyrek verileri bir önceki yılın aynı dönemine göre ilk defa satılan konutlar %2,50 azalarak 85 bin 68 adet oldu. İkinci el konut satışları da %7,63 azalarak 180 bin 402 adet olarak gerçekleşti. 2024 yılı 2. Çeyreğinde toplam konut satışları içerisinde ipotekli konut satışlarının payı %9,0 olarak gerçekleşti. Bu oran son sekiz yılın en düşük üçüncü oranı olarak kayda geçti. 2024 2. Çeyreğinde toplam 265 bin 470 adet konut satışı yapıldı.

Ceyrek Bazda Konut Satisi (Adet)
C1'21 C2'21 C3'21 C4'21 2021
Toplam
C1'22 C2'22 C3'22 C4'22 2022
Toplam
C1'23 C2'23 C3'23 C4'23 2023
Toplam
C1'24 C2'24
80.370 87.508 119.278 174.367 461.523 94.437 114,014 103.667 147.961 460.079 83.907 87.251 97.439 110.945 379.542 88.256 85,068
182.680 202.252 277.050 368.351 1.030.333 225.626 292.321 227.128 280,468 199.308 195.313 236.856 214.907 846.384 191.348 180.402
263.050 289.760 396.328 542.718 406.335 330.795 428.429 282.564 334.295 279.604 265.470
47.216 56.952 77.687 112.675 294.530 68.342 101.975 58.284 51.719 280.320 58,822 62.708 39.354 16.864 177.748 27.622 23.793
1.491.856 320.063 1.025.543
1.485.622 283.215
325.852 1.225.926
Gayrimenkul Satın Alan İlk 10 Ülke Vatandaşı*
C2'24 Sıralaması
(C2'23 Sıralaması)
İlk 10 Ülke Vatandaşı C2'24 Toplam
Taşınmaz Sayısı
Ç2'23 Toplam
Taşınmaz Sayısı
1(1) Rusya Federasyonu 2.722 6.929
2(2) İran 1.277 3.093
3(4) Ukrayna 777 998
4(5) Almanya 632 923
5(3) Irak 603 1.116
6(6) Kazakistan 501 769
7(8) Azerbaycan 435 484
$8(-)$ İngiltere 331
$9(-)$ Amerika Birlesik Devletleri 321
10(9) Suudi Arabistan 308 470
$- (10)$ Afganistan 440
Diğer 4.928 7.128
Toplam 12.835 22.350
Körfez Ülkeleri 2.644 5.513
Körfez Ülkelerinin Toplam
Yatırımlar İçindeki Oranı %
%20,60 %24.67
Yabancılar Tarafından Tercih Edilen İlk 10 Şehir
C2'24 Sıralaması
(C2'23 Sıralaması)
İlk 10 Şehir C2'24 Toplam
Taşınmaz Sayısı
Ç2'23 Toplam
Tasınmaz Sayısı
1(2) İSTANBUL 4.559 7.548
2(1) ANTALYA 4.285 7.880
3(3) MERSIN 1.027 1.529
4(5) ANKARA 334 645
5(4) YALOVA 312 667
6(6) BURSA 303 617
7(8) MUĞLA 260 438
8(7) İZMİR 258 493
9(10) AYDIN 226 304
10(9) KOCAFLİ 209 332
Diğer 1.062 1.897
Toplam 12.835 22.350
Vatandaşlık Edinimi
Toplam
5.592 4.166
Vatandaşlık Edinimi
Toplam İcindeki Pavı %
%43,6 %18,6

Konut Kredileri

2024 yılı 2. Çeyrek döneminde kullandırılan konut kredisi miktarı 20 milyar 689 milyon TL'ye ulaştı. Konut başı ortalama kullandırılan kredi tutarı ise 946.000 TL oldu. 2024 yılı 2. Çeyreği ile bir önceki yılın aynı dönemi kıyaslandığında konut başına kullandırılan ortalama kredi tutarında %0,6 oranında bir artış görüldü. 2024 Eylül ayı itibari ile konut kredilerinde aylık faiz oranı %3,04, yıllık bileşik faiz ise %43,20 seviyesinde gerçekleşti.

4.7 Ticari Gayrimenkul Sektör Analizi

2024 yılının ikinci çeyreğinde birincil ofis kiraları 42 ABD Doları olarak kaydedilirken geçen yılın aynı çeyreğine kıyasla Dolar bazında %13,5 oranında artış göstermiştir. Aynı zamanda TL bazında ise %77,3 artışla 1.357 TL'ye ulaşmış ve Haziran ayı enflasyonu olan %71,60'ın üzerinde bir yükseliş göstermiştir. Son sekiz yılın en yüksek seviyesine yükselen birincil ofis kiraları en son 2016 yılında bu seviyede kaydedilmişti.

2024 yılının ilk yarısında İstanbul ofis pazarında genel arz bazı, ofislerin ofis alanlarının bir kısmının fonksiyon değiştirmesi sebebiyle 7,12 milyon m²'ye düşmüştür. Yılın ilk çeyreğinde gerçekleşen kiralama işlemleri toplamı ise 90.721 m² iken, ikinci çeyrekte 47.876 m² kaydedilmiştir. Böylece yılın ilk yarısında gerçekleşen kiralama işlemi toplamı 138.597 m²'ye ulaşmıştır. Bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla ise metrekare bazında %32,9 artış yaşanırken, adet bazında %19,4 düşüş kaydedilmiştir. İnşaat maliyetlerindeki artış nedeniyle ofis arzına yeni yatırımlar yapılmaması ve talebin yüksek seyretmesi, birincil kiralar üzerinde yukarı yönlü baskının devam etmesine yol açmaktadır.

İlk yarıyılda, metrekare bazında anlaşmaların, %48,5'i Merkezi İş Alanı'nda (MİA) gerçekleşmiş olup bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla artış kaydedilmiştir. MİA dışındaki işlemlerin %23,2'si Anadolu yakasında, %28,3'ü ise Avrupa yakasında gerçekleşirken bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla sadece Anadolu yakasındaki işlemlerde %37 oranında düşüş yaşanmıştır. Başlıca yeni kiralama işlemleri arasında; Koton (18.000 m², Ferko Line), Zeren Holding (5.767 m², Levent 199), ACN Turk (4.000 m², Quasar), Astra Zeneca (2.753 m², Levent 199), Jotun (2.750 m², Maslak Square A Blok), Nestle (1.708 m², Hilltown Küçükyalı), A1 Kapital (1.680 m², 1. Levent Plaza B Blok) ve Silverline (1.660 m², Flat Ofis) bulunmaktadır.

Ayrıca, 2024 yılının ilk yarısında boşluk oranı %10,89'dan %10,30'a düşüş kaydetmiştir.

2024 yılının ilk yarısında büyük çaplı ofis yatırımı olarak İstanbul Şişli'de yer alan Torunlar Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.'ye ait olan Torun Tower Ofis binasının 11,6 milyar TL bedelle Denizbank'a satışı (66.000 m²) gerçekleşmiştir. Orta ve uzun vadede yatırım işlemlerinin hızlanması beklenmektedir.

Nitelikli A sınıfı ofislere olan talebin artmasıyla birlikte, MİA'da boşluk oranları önemli ölçüde azalmıştır. Özellikle Levent bölgesinde, tek mülkiyetli binalarda boşluk oranı 2024 yılının ilk yarısında %4,38 seviyesine düşmüştür. Boşluk oranlarındaki bu düşüş ve sınırlı arz, ABD\$ bazında birincil kiraların bu çeyrekte bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %13,5 oranında artmasına yol açmıştır. Orta vadede sınırlı arz ve yüksek talep sebebiyle yükselen birincil kiralara bağlı olarak orta-uzun vadede özellikle MİA'daki talebin yavaşlaması ve birincil kira oranlarındaki yukarı yönlü baskının azalması beklenmektedir.

2024 yılının üçüncü çeyreği itibarıyla Türkiye'deki mevcut alışveriş merkezi arzı 447 adetle yaklaşık 14 milyon m² seviyesindedir. 2024 yılının ilk üç çeyreğinde ülke genelinde toplam 94.000 m² kiralanabilir alana sahip dört alışveriş merkezi açılarak perakende pazarına giriş yapmıştır. Mevcutta 310.000 m² kiralanabilir alana sahip dokuz alışveriş merkezi inşaat halindedir. 2025 yılı sonu itibarıyla tamamlanması planlanan projelerle birlikte Türkiye genelinde toplam arzın 14,3 milyon m² seviyesine ulaşması beklenmektedir.

Organize perakende yoğunluğu ülke genelinde 1.000 kişi başına 164 m² kiralanabilir alan olarak kayıt altına alınırken, İstanbul 323 m² ile ülke ortalamasının yaklaşık iki katı perakende yoğunluğuna sahip konumdadır. Ankara ise 297 m² perakende yoğunluğu ile öne çıkan şehirler arasındadır. 2025 yılı sonu itibarıyla Türkiye genelinde perakende yoğunluğunun 167 m² seviyesine çıkması beklenmektedir.

İşletme Belgeli ve Yatırım Belgeli tesis sayıları incelendiğinde Türkiye genelinde toplam 878.000 oda kapasitesiyle 20.962 işletme belgeli, 77.000 oda kapasitesiyle 731 yatırım belgeli konaklama tesisi olduğu görülmektedir. İşletme belgeli tesislerin şehir kırılımlarına bakıldığında başı 3.047 tesis ve 125.000 oda kapasitesiyle İstanbul çekmekte, onu takiben 2.712 tesis ve 107.000 oda kapasitesiyle Muğla gelmektedir. Antalya ise 2.563 işletme belgeli tesise ve 289.000 oda arzına sahiptir. Yatırım belgeli tesisler göz önünde bulundurulduğunda yakın gelecekte mevcut otel arzına dahil olacak 731 tesis içinde en büyük payı 110 tesis ve yaklaşık 11.000 oda kapasitesi ile İstanbul almakta, onu takiben 84 tesis ve 15.000 oda kapasitesi ile Antalya, 75 tesis ve 9.000 oda kapasitesi ile Muğla gelmektedir.

Pandemi öncesi son tam performans yılı olan 2019 yılında Türkiye genelinde işletme belgeli tesislerin yatak doluluk oranı %58,9 olarak belirlenmiştir. 2023 yılı itibarıyla ise Türkiye genelinde yatak doluluk oranı %50,08'dir. Yatak doluluğu en yüksek olan şehir %96,94 ile Antalya, onu takiben %86,22 ile Muğla ve %61,88 ile İzmir gelmektedir. İstanbul ve Ankara'nın yatak doluluk oranları sırasıyla yaklaşık %60,59 ve %44,81 olmuştur. 2024 yılı Temmuz ayı itibarıyla Türkiye genelinde işletme belgeli tesislerin yatak doluluk oranı %71,09'dur.

Turistik İşletmeler

2024 yılının Ocak-Temmuz döneminde Türkiye'ye gelen 29 milyon yabancı turistin %36,2'si İstanbul'a, %29,3'ü Antalya'ya, %6,6'sı Muğla'ya gelmiştir. Bu üç ili %3,1 ve %1,3'lük paylar ile İzmir ve Ankara izlemiştir. Gelen turist sayıları bir önceki yılın aynı dönemi ile karşılaştırıldığında gelen yabancı turist sayısında %8,21 artış görülmüştür. 2024 yılı Ocak-Temmuz ayı itibarıyla Türkiye genelinde işletme belgeli tesislerin yatak doluluk oranı %71,09'dur.

Ticari Gayrimenkul Fiyat Endeksi

Türkiye Ticari Gayrimenkul Endeksi 2024 Eylül sonu itibarıyla 962,49 puan seviyesinde gerçekleşti. Endeks, geçen senenin aynı ayına oranla 209,28 puan artış gösterirken yıllık bazda %27,8 artış gösterdi.

5. GAYRİMENKULLER İLE İLGİLİ BİLGİLER VE ANALİZLER

5.1 Bölge Analizi

Ankara, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'nde, İç Anadolu'nun kuzeybatı ucunda kıyıları olan bir ilidir. Ankara ilinin merkezi Çankaya'dır. Ankara'nın doğusunda Kırşehir ve Kırıkkale, batısında Eskişehir, kuzey yönünde

Çankırı kuzeybatısında Bolu, güneyinde Konya ve Aksaray bulunur.

Ankara'nın 13 Ekim 1923'te başkent ilan edilmesinin ardından şehir hızla gelişmiş ve Türkiye'nin ikinci en kalabalık ili olmuştur. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında Ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanan ilin topraklarının yarısı hala tarım amaçlı kullanılmaktadır.

Ekonomik etkinlik büyük oranda ticaret ve sanayiye dayalıdır. Tarım ve hayvancılığın ağırlığı ise giderek azalmaktadır. Ankara ve civarındaki gerek kamu sektörü gerek özel sektör yatırımları, başka illerden büyük bir nüfus göçünü teşvik etmiştir. Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze, nüfusu ülke nüfusunun iki katı hızda artmıştır. Nüfusun yaklaşık dörtte üçü hizmet sektörü olarak tanımlanabilecek memuriyet, ulaşım, haberleşme ve ticaret benzeri işlerde, dörtte biri sanayide, %2'si ise tarım alanında çalışır. Sanayi, özellikle tekstil, gıda ve inşaat sektörlerinde yoğunlaşmıştır. Günümüzde ise en çok savunma, metal ve motor sektörlerinde yatırım yapılmaktadır. Türkiye'nin en çok sayıda üniversiteye sahip ikinci ili olan Ankara'da ayrıca, üniversite diplomalı kişi oranı ülke ortalamasının iki katıdır. Bu eğitimli nüfus, teknoloji ağırlıklı yatırımların gereksinim duyduğu iş gücünü oluşturur. Ankara'dan otoyollar, demir yolu ve hava yoluyla Türkiye'nin diğer şehirlerine ulaşılır.

Bilinen tarihi en az 10 bin yıl öncesine, Eski Taş Çağı'na ulaşan Ankara, tarih öncesinden günümüze dek pek çok medeniyeti barındırmıştır. Hititler, Frigyalılar, Lidyalılar, Persler, Galatlar, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklu Hanedanı, Osmanlılar ve nihayet Türkiye Cumhuriyeti, il topraklarını kontrolleri altında tutmuştur. Tektosagların ve Türkiye Cumhuriyeti'nin başkenti olan Ankara şehri ve Frigyalıların başkenti Gordion, il sınırları içinde yer alır. Yıldırım Bayezid'in Timurlenk'e yenik düştüğü Ankara Muharebesi Çubuk yakınlarında ve Türk Kurtuluş Savaşı'nın dönüm noktası olan Sakarya Muharebesi Polatlı yakınlarında yapılmıştır.

Ankara şehrinin ortalama rakımı 938 metredir. Bitki örtüsü İç Anadolu Bölgesi'nin tipik bitkisel örtüsü olan bozkırdır. Ankara şehrinde yarı kurak karasal iklim hüküm sürer. Kışları soğuk ve kar yağışlı, yazları sıcak ve kurak, sonbaharları ılık ve kurak ve ilkbaharları serin ve yağışlıdır.

Ankara, başkent olduktan sonra hızla kalabalıklaşmıştır. Özel ve kamu sektörü yatırımları başkent ve yöresine yoğunlaşmış, bunun sonucu ortaya çıkan çalışma olanakları büyük bir nüfus akımına yol açmıştır. Ekonomi, sağlık ve eğitim altyapısının gelişmişliği, suç oranının düşük olması, kişi başına kamu yatırımının ve kişi başına mevduatın yüksek olması gibi nedenlerin göçü teşvik ediyor olması muhtemeldir. Cumhuriyet tarihi boyunca ilin nüfusu ülke nüfusunun iki katı hızda artmıştır. Ankara'nın nüfusu hiçbir zaman tam olarak hesaplanamaz. Memur ve öğrenciler ağırlıkta olduğu için net nüfus bulunamaz. TÜİK verilerine göre nüfusu 5 milyondan fazla iken gayri resmi nüfusu 8 milyondur. 1927 sayımında nüfusu 404 bin olan il Türkiye nüfusunun %3,2'sine sahipken bugün 8 milyon nüfus ile bu oran %6,3'tür. 2007-2008 yılları arasında ise nüfus artış hızı (%1,83), ülke nüfus artış hızının (%1,32) bir buçuk katı olmuştur. Bu büyümenin başını çeken Ankara kenti aldığı göçe rağmen, 2008'de Ankara'da işsizlik oranı (%11,8) Türkiye genel işsizlik oranına (%11,0) yakındır. İstihdam edilenlerin %72'si hizmetler, %26'sı sanayi, %2'si tarımda çalışır (bu oranlar Türkiye için sırasıyla %49, %27 ve %24'tür). 2023 yılı itibarıyla 5.803.482 kişidir.

Çankaya, Ankara ilinin bir ilçesi. Ankara ilinin orta kesiminde bulunan ilçe, Ankara'nın başkent olması ile birlikte Türkiye'nin yönetim merkezi durumuna gelmiştir. 2023 yılı nüfus verilerine göre Ankara ilinin birinci, Türkiye'nin ise Esenyurt ve Şahinbey'den sonra en büyük üçüncü ilçesi konumundadır. Türkiye'nin

en kalabalık ilçelerinden biri olarak nüfusu pek çok ilden daha fazladır. Gün içinde iki milyona kadar çıkabilmektedir. 102 lise ve 13 üniversitesi ile ilçe önemli bir eğitim kentidir. Türkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yaptığı araştırmaya göre Türkiye'nin en gelişmiş 2. ilçesi seçilmiştir.

Çankaya, İç Anadolu Bölgesi'nin kuzeybatısındaki Yukarı Sakarya Bölümü'nde yer alır. Çankaya'nın doğu ve kuzeydoğusunda yine Ankara iline bağlı Mamak, Altındağ ve Elmadağ, güneyinde Gölbaşı, batısında ise Etimesgut ilçeleri bulunur. Çankaya, Orta Anadolu'nun düzlükleri ortasında kayalık bir alanda kurulmuştur. Bu kayalık alan, artık kentin merkezinde küçük bir ada niteliğindedir. Bu adayı yükseltiler çevreler, ortada bir çanak bırakırlar. Eskiden bataklık olan bu çanak, Cumhuriyet döneminde kurutularak yerleşime açılmıştır.

Çankaya'nın 124 mahallesinin 99'u merkezde bulunmaktadır. Merkez mahallelerinde 710.283 kişi (%77) yaşamaktadır. En uzak mahallesi ise 57,3 km uzaklıktaki Akarlar'dır. İlçede nüfusu en fazla olan, 30.111 kişi ile Birlik mahallesidir. Çankaya'nın nüfusu 2017 yılında %0,31 artmıştır

İlçede karasal iklim hüküm sürmektedir. Kışları soğuk ve kar yağışlı, yazları sıcak ve kuraktır.

Ankara ilinin en yüksek nüfusuna sahip ilçesi olan Çankaya'nın nüfusu 2023 sayımlarına göre 937.546 kişidir. İlçe ayrıca Türkiye'nin de nüfus bakımından en büyük ikinci ilçesi konumundadır. 2000 nüfus sayımında 769.331 olan nüfus 21 yılda yaklaşık 156.497 kişi artmıştır. Bir milyona yaklaşan nüfusun 445.235'i erkek; 480.593'ü kadındır. Nüfusun tamamı kentte yaşar.

Yüksek nüfusu nedeniyle birçok ilköğretim okulu ve liseye sahip olan Çankaya genel olarak bir öğrenci kenti görünümündedir. İlçede yüzden fazla ilköğretim kurumunun yanında, onlarca lise bulunmaktadır. Çankaya'daki on adet üniversitede yüz bini aşan öğrenci yükseköğrenim görmektedir. Türkiye'nin önemli üniversitelerinden birçoğu ile birlikte vakıf üniversiteleri ilçede yer almaktadır. Dünya'nın en iyi bin üniversitesi listesinde, Türkiye'den dereceye giren iki üniversiteden biri Çankaya'dadır.

İlçe, Ankara ilinin merkezinde bulunmaktadır. Ankaray, M1, M2, M3, M4 hatları ilçe içi ulaşımı kolaylaştırmaktadır. Bu hatlar Çankaya'yı Yenimahalle, Altındağ, Etimesgut, Sincan, Keçiören ilçelerine bağlar. Ankaray'dan Ankara Şehirlerarası Otobüs Terminali'ne direkt geçiş vardır. Başkentray'ın ilçede istasyonları mevcuttur. İlçeye havayolu ile ulaşım, 28 km mesafede bulunan, Çankaya'nın kuzeydoğusundaki Esenboğa Uluslararası Havalimanı ile mümkündür.

5.2 Konumu ve Çevresel Özellikleri

Değerleme konusu gayrimenkullerin yer aldığı proje Ankara İli, Çankaya İlçesi, Namıkkemal Mahallesi 2940 ada 7, 8, 9, 10,11 ve 16 parsel, 5361 ada 3 parsel, 80144 ada 2, 3, 4, 5 ve 7 parsel ve 80146 ada 2, 3 ve 4 parsel üzerinde yer alan Saraçoğlu Projesidir.

Taşınmazlar yaklaşık olarak 39.91905 derece enlem ve 32.84905 derece boylam koordinatlarında konumludur.

Değerleme konusu taşınmazların bulunduğu bölge konut ve ticari nitelikli olarak gelişmiştir. Taşınmazların yakın çevresinde Polis Akademisi Anıttepe Yerleşkesi, Adnan Ötüken Halk Kütüphanesi ve Bakanlık binaları bulunmaktadır.

Gayrimenkullerin Ana Arterlere Göre Uzaklığı:

Değerleme konusu gayrimenkullerin bulunduğu bölge, İsmet İnönü Caddesine takribi 550 m, Atatürk Bulvarına takribi 650 m, Mevlana Bulvarına takribi 3.5 km, TBMM'ye takribi 550 m, Kızılay Meydanına takribi 550 m, Sıhhıye Meydanı ve Metrosuna takribi 1.5 km, Kurtuluş Parkına takribi 1.7 km mesafede konumludur. Ayrıca Güvenpark, Milli Savunma Bakanlığı ve Türk Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı taşınmazlara yürüme mesafesinde konumludur.

5.3 Tapu ve Takyidat Bilgileri

Rapora konu gayrimenkullere ilişkin tapu ve takyidat bilgileri Müşteri tarafından alınmıştır. Taşınmazlara yönelik tapu ve takyidat bilgileri aşağıda paylaşılmış olup, tapu kayıt belgeleri rapor ekinde sunulmuştur.

Söz konusu taşınmazlardan 2940 ada 7-8-9-10-11-16 parsel, 5361 ada 3 parsel, 80144 ada 4 parsel, 80146 ada 2-3-4 parseller üzerinde kat mülkiyeti kurulmuştur.

TAPU BİLGİLERİ
Açıklama 2940 Ada 7 Parsel 2940 Ada 8 Parsel 2940 Ada 9 Parsel 2940 Ada 10 Parsel 2940 Ada 11 Parsel
İl Ankara Ankara Ankara Ankara Ankara
İlçe Çankaya Çankaya Çankaya Çankaya
Mahalle Namıkkemal Namıkkemal Namıkkemal Namıkkemal Namıkkemal
Ada/Parsel 2940/7 2940/8 2940/9 2940/10 2940/11
Anataşınmaz Nitelik Apartman Apartman Apartman Apartman Apartman
Yüzölçüm, m² 2.907,22 1.495,00 950,00 912,00 860,00
Cilt/Sayfa No - - - - -
Mülkiyet Bilgisi Maliye Hazinesi (1/1) Maliye Hazinesi (1/1) Maliye Hazinesi (1/1) Maliye Hazinesi (1/1) Maliye Hazinesi (1/1)
Edinme Sebebi Kat Mülkiyeti Kat Mülkiyeti Kat Mülkiyeti Kat Mülkiyeti Kat Mülkiyeti
Tarih/Yevmiye No 24.12.2024/130042 24.12.2024/129953 24.12.2024/130034 24.12.2024/130036 24.12.2024/129973
TAPU BİLGİLERİ
Açıklama 2940 Ada 16 Parsel 5361 Ada 3 Parsel 80144 Ada 2 Parsel 80144 Ada 3 Parsel 80144 Ada 4 Parsel
İl Ankara Ankara Ankara Ankara Ankara
İlçe Çankaya Çankaya Çankaya Çankaya Çankaya
Mahalle Namıkkemal Namıkkemal Namıkkemal Namıkkemal Namıkkemal
Ada/Parsel 2940/16 5361/3 80144/2 80144/3 80144/4
Anataşınmaz Nitelik Kargir Apartman Oniki Adet Apartman Bir Adet Apartman Beş Adet Apartman Beş Adet Apartman
Yüzölçüm, m² 1.390,00 15.702,86 1.456,96 5.897,82 4.585,66
Cilt/Sayfa No - - 1/29 1/30 -
Mülkiyet Bilgisi Maliye Hazinesi (1/1) Maliye Hazinesi (1/1) Ankara Elekt.
Havagazı ve Otobüs
İşletmesi G. M
(875/36424)
Ankara Büyükşehir
Belediyesi
(13125/18212)
Maliye Hazinesi
(9299/36424)
Maliye Hazinesi (1/1) Maliye Hazinesi (1/1)
Edinme Sebebi Kat Mülkiyeti Kat Mülkiyeti İmar İmar Kat Mülkiyeti
Tarih/Yevmiye No 24.12.2024/129978 24.12.2024/130013 02.09.2022/90057 02.09.2022/90057 24.12.2024/129964
TAPU BİLGİLERİ
Açıklama 80144 Ada 5 Parsel 80144 Ada 7 Parsel 80146 Ada 2 Parsel 80146 Ada 3 Parsel 80146 Ada 4 Parsel
İl Ankara Ankara Ankara Ankara Ankara
İlçe Çankaya Çankaya Çankaya Çankaya Çankaya
Mahalle Namıkkemal Namıkkemal Namıkkemal Namıkkemal Namıkkemal
Ada/Parsel 80144/5 80144/7 80146/2 80146/3 80146/4
Anataşınmaz Nitelik Arsa İki Adet Apartman İki Adet Apartman ile
Kargir Okul Binası
Altı Adet Apartman Üç Adet Apartman
Yüzölçüm, m² 341,32 14.158,91 6.326,73 9.934,52 8.247,81
Cilt/Sayfa No 1/32 1/33 1/34 - -
Mülkiyet Bilgisi Ankara Büyükşehir
Belediyesi
(7300/8533)
Maliye Hazinesi
(1233/8533)
Maliye Hazinesi (1/1) Maliye Hazinesi (1/1) Maliye Hazinesi (1/1) Maliye Hazinesi (1/1)
Edinme Sebebi İmar İmar Kat Mülkiyeti Kat Mülkiyeti Kat Mülkiyeti
Tarih/Yevmiye No 02.09.2022/90057 02.09.2022/90057 24.12.2024/130025 24.12.2024/129939 24.12.2024/130029

➢ Taşınmazların takyidat bilgileri aşağıdaki gibidir.

Takyidat Ada/Parsel Açıklama Tarih Yevmiye No
• 2940 Ada 7, 8, 9, 10, 11, 16 Parsel,
• 5361 Ada 3 Parsel,
Beyan • 80144 Ada 3, 4, 7 Parsel, Amme Hizmetine Tahsisli Olduğundan Hazine Uhdesinde İpka Edilmiştir. 3.09.1959 6890
• 80146 Ada 2, 3, 4 Parsel
• 2940 Ada 7, 8, 9, 10, 11, 16 Parsel,
Beyan • 5361 Ada 3 Parsel, Eski Eserdir. 19.06.1979 5943
• 80144 Ada 3, 4, 7 Parsel,
• 80146 Ada 2, 3, 4 Parsel
• 2940 Ada 8, 9, 10, 16 Parsel,
Beyan • 5361 Ada 3 Parsel,
• 80144 Ada 3, 4, 7 Parsel,
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 02/03/1993 Gün 248/2877 5. Kararı ile Yapılacak Her Türlü İşlemlerde Kültür Ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulundan İzin Alınması 21.06.1993 3556
• 80146 Ada 2, 3, 4 Parsel
• 80144 Ada 4, 7 Parsel,
Beyan • 80146 Ada 2, 3, 4 Parsel Diğer (Konusu: Namık Kemal Ortaokulunun Koruma Grubunun 1.Grup Parselin Koruma Alanı Olarak Belirlenmesi) Tarih:14/09/2012 Sayı:9164 21.09.2012 43907
Beyan 80144 Ada 3, 7 Parsel 2.Derecede Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığıdır. 18.11.2013 61737
• 2940 Ada 7, 11 Parsel, Diğer (Konusu: Kentsel Sit Alanına İlişkin Kurulun 12.09.2013 Tarih ve 924 Sayılı Kararının İptaline İlişkin Ankara 12.İdare Mahkemesinin 2013/1741 Esasında Açılan Davada Mahkemece Alınan
Beyan • 80144 Ada 4 Parsel, 09.04.2015 Tarih ve K:2015/367 Sayılı Dava Konusu İşlemin İptal Kararına Uyulmasına Dair Yazı Dosyasındadır. ) 8.10.2015 63214
• 80146 Ada 2, 3, 4 Parsel
• 2940 Ada 8, 9, 10, 16 Parsel,
Beyan • 5361 Ada 3 Parsel,
• 80144 Ada 3, 4, 7 Parsel,
Diğer (Konusu: Kentsel Sit Alanına İlişkin Kurulun 12.09.2013 Tarih ve 924 Sayılı Kararının İptaline İlişkin Ankara 12.İdare Mahkemesinin 2013/1741 Esasında Açılan Davada Mahkemece Alınan
09.04.2015 Tarih ve K:2015/367 Sayılı Dava Konusu İşlemin İptal Kararına Uyulmasına Dair Yazı Dosyasındadır. )
18.08.2015 53088
• 80146 Ada 2, 3, 4 Parsel
Beyan 80144 Ada 3, 7 Parsel 1.Grup Derecede Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığıdır. - Ankara L Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün 30/03/2020 Tarih ve E.281845 Sayılı Yazıları ve Ekleri. 6.04.2020 30174
Beyan 80144 Ada 3, 7 Parsel 1.Grup Derecede Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığıdır. - Ankara L Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün 30/03/2020 Tarih ve E.28841 Sayılı Yazıları ve 6.04.2020 30163
Beyan 80144 Ada 3 Parsel 1.Grup Derecede Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığıdır. - Ankara L Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün 30/03/2020 Tarih ve E.28811 Sayılı Yazıları ve Ekleri. 8.04.2020 30363
• 2940 Ada 7 Parsel,
Beyan • 80144 Ada 3, 4, 7 Parsel, Diğer İrtifak Hakkı: Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. Lehine Lisans Süresince 31/08/2036 Tarihine Kadar 52,57m²'lik Kısım Üzerinde Yeraltı Kablosu Yeri İçin Bedelli İrtifak Hakkı, 40,00 m²'lik Kısım
Üzerinde Trafo Yeri İçin Bedelli İrtifak Hakkı Tesis Edilmiştir.
22.12.2022 132357
• 80146 Ada 2, 3 Parsel
Beyan 2940 Ada 7 Parsel Yönetim Planı: 30/12/1899 24.12.2024 130042
Eklenti 2940 Ada 7 Parsel Garaj - Depo 24.12.2024 130042
Beyan 2940 Ada 8 Parsel Yönetim Planı: 30/12/1899 24.12.2024 129953
Eklenti 2940 Ada 8 Parsel Garaj - Depo 24.12.2024 129953
Beyan 2940 Ada 9 Parsel Yönetim Planı: 30/12/1899 24.12.2024 130034
Eklenti 2940 Ada 9 Parsel Garaj - Depo 24.12.2024 130034
Beyan 2940 Ada 10 Parsel Yönetim Planı: 30/12/1899 24.12.2024 130036
Eklenti 2940 Ada 10 Parsel Garaj - Depo 24.12.2024 130036
Beyan 2940 Ada 11 Parsel Yönetim Planı: 30/12/1899 24.12.2024 129973
Eklenti 2940 Ada 11 Parsel Garaj - Depo 24.12.2024 129973
Beyan 2940 Ada 16 Parsel Yönetim Planı: 30/12/1899 24.12.2024 129978
Eklenti 2940 Ada 16 Parsel Garaj - Depo 24.12.2024 129978
Beyan 5361 Ada 3 Parsel Yönetim Planı: 30/12/1899 24.12.2024 130013
Eklenti 5361 Ada 3 Parsel Garaj - Depo (C Blok Hariç) 24.12.2024 130013
Beyan 80144 Ada 4 Parsel Yönetim Planı: 30/12/1899 24.12.2024 129964
Eklenti 80144 Ada 4 Parsel Garaj - Depo 24.12.2024 129964
Beyan 80146 Ada 2 Parsel Yönetim Planı: 30/12/1899 24.12.2024 130025
Eklenti 80146 Ada 2 Parsel Garaj - Depo (G Blok Hariç) 24.12.2024 130025
Beyan 80146 Ada 3 Parsel Yönetim Planı: 30/12/1899 24.12.2024 129939
Eklenti 80146 Ada 3 Parsel Garaj - Depo (C -1 Blok 4, 6, 7, 8, 10, 11, C-2 Blok 1, 6, 7, 9, 10, 11, C-3 Blok 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, C-4 Blok 1, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 12 Nolu Bağımsız Bölümler Hariç) 24.12.2024 129939
Beyan 80146 Ada 4 Parsel Yönetim Planı: 30/12/1899 24.12.2024 130029
Eklenti 80146 Ada 4 Parsel Garaj - Depo 24.12.2024 130029
Beyan 80144 Ada 3, 4, 7 Parsel Bu Arsa Üzerinde Transformatör Binası Ankara Elektrik Havagazı İşletme Müessesine Aittir. - -

Proje alanı içerisinde yer alan 80144 ada 2 ve 5 numaralı parseller alan içerisindeki peyzaj düzenlemesine konu parseller olduğundan Müşteri talebi doğrultusunda değerleme dışı tutulmuştur. Bu sebeple parsellere yönelik takyidat bilgilerine raporda yer verilmemiştir. Tapu kayıt belgeleri ise rapor ekinde sunulmuştur.

Taşınmazların tapu kayıtlarında kısıtlayıcı herhangi bir takyidat bulunmamaktadır.

5.4 Kadastral Durum Bilgileri

Değerleme konusu gayrimenkullerin bulunduğu ana taşınmazların kadastral durum bilgileri aşağıdaki gibidir.

İl İlçe Mahalle Ada Parsel Nitelik Yüzölçümü (m²)
Ankara Çankaya Namıkkemal 2940 7 Apartman 2.907,22
Ankara Çankaya Namıkkemal 2940 8 Apartman 1.495,00
Ankara Çankaya Namıkkemal 2940 9 Apartman 950,00
Ankara Çankaya Namıkkemal 2940 10 Apartman 912,00
Ankara Çankaya Namıkkemal 2940 11 Apartman 860,00
Ankara Çankaya Namıkkemal 2940 16 Kargir Apartman 1.390,00
Ankara Çankaya Namıkkemal 5361 3 Oniki Adet Apartman 15.702,86
Ankara Çankaya Namıkkemal 80144 2 Bir Adet Apartman 1.456,96
Ankara Çankaya Namıkkemal 80144 3 Beş Adet Apartman 5.897,82
Ankara Çankaya Namıkkemal 80144 4 Beş Adet Apartman 4.585,66
Ankara Çankaya Namıkkemal 80144 4 Arsa 341,32
Ankara Çankaya Namıkkemal 80144 7 İki Adet Apartman 14.158,91
Ankara Çankaya Namıkkemal 80146 2 İki Adet Apartman İle Kargir Okul Binası 6.326,73
Ankara Çankaya Namıkkemal 80146 3 Altı Adet Apartman 9.934,52
Ankara Çankaya Namıkkemal 80146 4 Üç Adet Apartman 8.247,81
Toplam 75.166,81

5.5 İmar Durum Bilgileri

Ankara İli, Çankaya İlçesi, Namık Kemal ve Yenişehir Mahallerinde bulunan ve Bakanlar Kurulu'nun 03.07.2017 gün ve 2017/10562 sayılı kararı ve eki listede bulunan alana ilişkin alınan Ankara Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 14.04.2022 tarih ve 2349 sayılı kararı ile Ankara Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu'nun 15.04.2022 tarih ve 382 saydı kararı doğrultusunda Ankara İli, Çankaya İlçesi, Namık Kemal ve Yenişehir Mahalleleri Saraçoğlu Kentsel Sit Alanı ve Etkileşim Geçiş Sahasına ilişkin 4 paftalık 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı 1 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Hükümleri 102 (k) maddesi ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 9. maddesi uyarınca re'sen onaylanmıştır. Ancak taşınmazların imar planına yönelik açılan davalar neticesinde şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olmadığı gerekçesi ile iptal edilmiştir. Dava süreci devam etmektedir.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün 12.05.2023 tarihli yazısına göre; kamu mülkiyetinde bulunup, halihazırda içerisindeki tescilli eserlerin korunması, yaşatılması ve canlandırılmasına yönelik çalışmaların devam ettiği, bahse konu sahadaki kamusal yatırımların kesintiye uğramaması maksadıyla mahkeme icapları doğrultusunda imar planları yapılıncaya kadar 7 madde olarak hazırlanan Geçiş Dönemi Koruma Esasları ve Kullanma Şartlarının 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun 11.05.2023 tarih ve 529 sayılı kararı geçerlidir. Karara göre proje alanında yapılacak her türlü işlemlerde Ankara Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu ve Ankara Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu görüşü doğrultusunda uygulama yapılacaktır. Ayrıca proje alanında Ankara Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanmış projelere göre uygulama yapılabilecek, tadilat ruhsatı, cins değişikliği, kat irtifakı, kat mülkiyeti ve yapı kullanma iznine ilişkin iş ve işlemler yapılabilecektir.

5.6 Yasal İzin ve Belgeler

Rapora konu parseller üzerinde yer alan Saraçoğlu Projesine ait yapı ruhsatları ve mimari proje bilgileri aşağıdaki tabloda gösterilmiş olup belgeler rapor ekinde sunulmuştur.

Yapı Ruhsat Bilgileri

  • 2940 ada 7 parsel üzerinde yer alan 3 blok için alınmış 24.07.2020 tarihli yeni yapı/restorasyon ruhsatı bulunmaktadır.
  • 2940 ada 8 parsel üzerinde yer alan 2 blok için alınmış 01.06.2020 tarihli restorasyon ruhsatı bulunmaktadır.
  • 2940 ada 9 parsel üzerinde yer alan 1 adet blok için 12.06.2020 tarihli restorasyon ruhsatı bulunmaktadır.
  • 2940 ada 10 parsel üzerinde yer alan 1 blok yapı için 25.05.2020 tarihli restorasyon ruhsatı bulunmaktadır.
  • 2940 ada 11 parsel üzerinde yer alan 1 adet blok için 12.06.2020 tarihli restorasyon ruhsatı bulunmaktadır.
  • 2940 ada 16 parsel üzerinde yer alan 2 adet blok için 24.07.2020 tarihli restorasyon ruhsatı bulunmaktadır.
  • 5361 ada 3 parsel üzerinde yer alan 16 adet blok için 24.07.2020 tarihli restorasyon ruhsatı bulunmaktadır.
  • 80144 ada 1 parsel üzerinde yer alan 5 adet blok için 24.07.2020 tarihli restorasyon ruhsatı bulunmaktadır.
  • 80145 ada 2 parsel üzerinde yer alan 14 adet blok için 24.07.2020 tarihli restorasyon ruhsatı bulunmaktadır.
  • 5361 ada 3 parsel üzerinde yer alan 16 adet blok için 24.07.2020 tarihli restorasyon ruhsatı bulunmaktadır.
  • 80146 ada 1 parsel üzerinde yer alan 25 adet blok için 24.07.2020 tarihli restorasyon ruhsatı bulunmaktadır.
  • 2940 ada 7 parsel üzerinde yer alan bloklar için 30.01.2023 tarihli isim değişikliği ruhsatı bulunmaktadır
  • 2940 ada 8, 9, 10, 11, 16 parseller üzerinde yer alan bloklar için 31.01.2023 tarihli isim değişikliği ruhsatı bulunmaktadır.

  • 5361 ada 3 parsel üzerinde yer alan bloklar için 31.01.2023 03.02.2023 tarihli isim değişikliği ruhsatları bulunmaktadır.

  • 80146 ada 2 (Eski 1 parsel) parsel üzerinde yer alan 5 blok için 03.02.2023 tarihli isim değişikliği ruhsatı bulunmaktadır.
  • 80146 ada 3 (Eski 1 parsel) parsel üzerinde yer alan 12 blok için 02.02.2023 tarihli isim değişikliği ruhsatı bulunmaktadır.
  • 80146 ada 4 (Eski 1 parsel) parsel üzerinde yer alan 8 blok için 03.02.2023 tarihli isim değişikliği ruhsatı bulunmaktadır.
  • 80144 ada 3 parsel üzerinde yer alan 8 blok için 14.04.2023 tarihli isim değişikliği ruhsatı bulunmaktadır.
  • 80144 ada 4 parsel üzerinde yer alan 5 blok için 17.04.2023 tarihli isim değişikliği ruhsatı bulunmaktadır.

Parseller için alınmış tadilat yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgeleri ve mimari proje bilgileri aşağıdaki gibidir.

Ada Birim Kat
Sayısı
Yapı Mimari
Parsel Blok Tarih No Nitelik Adedi Alan, m² Kot
Altı
Kot
Üstü
Toplam Sınıfı
Grubu
Proje
Mesken 6 1.096,18
2940/7 A1 14.02.2023 12-A-1/23 Ortak Alan 202,67 1 3 4 5D 4.01.2023
Toplam 6 1.298,85
Mesken 6 1.130,93
2940/7 A2 14.02.2023 12-A-2/23 Ortak Alan 193,42 1 3 4 5D 4.01.2023
Toplam 6 1.324,35
Mesken 6 1.105,66
2940/7 A3 14.02.2023 12-A-2/23 Ortak Alan 200,09 1 3 4 5D 4.01.2023
Toplam 6 1.305,75
Mesken 6 788,78
2940/8 A1 13.02.0223 11-A1/23 Ortak Alan 130,76 1 3 4 5D 4.01.2023
Toplam 6 919,54
Mesken 6 789,72
2940/8 A2 13.02.2023 11-A2/23 Ortak Alan 125,31 1 3 4 5D 4.01.2023
Toplam 6 915,03
Mesken 6 931,84
2940/9 A 16.02.2023 16-A/23 Ortak Alan 185,62 1 3 4 5D 20.12.2022
Toplam 6 1.117,46
Mesken 9 1.007,98
2940/10 A 15.02.2023 13-A/23 Ortak Alan 146,89 1 3 4 5D 20.12.2022
Toplam 9 1.154,87
Mesken 6 930,33
2940/11 A 15.02.2023 14-A/23 Ortak Alan 182,46 1 3 4 5D 20.12.2022
Toplam 6 1.112,79
Mesken 2 591,60
2940/16 A1 16.02.2023 17-A-1/23 Ortak Alan 225,28 1 2 3 5D 20.12.2022

Tadilat Ruhsat Bilgileri

Kot Kat
Sayısı
Kot
Ada
Parsel
Blok Tarih No Nitelik Birim
Adedi
Alan, m² Yapı
Sınıfı
Mimari
Proje
Altı Üstü Toplam Grubu
Toplam 2 816,88
Mesken 2 584,39
2940/16 A-2 16.02.2023 17-A-2/23 Ortak Alan 175,92 1 2 3 5D 20.12.2022
Toplam 2 760,31
Mesken 2 584,00
5361/3 A-1 15.02.2023 15-A-1/23 Ortak Alan 218,93 1 2 3 5D 20.12.2022
Toplam 2 802,93
Mesken 2 579,34
5361/3 A-2 15.02.2023 15-A-2/23 Ortak Alan 181,61 1 2 3 5D 20.12.2022
Toplam 2 760,95
Mesken 4 822,08
5361/3 B1 15.02.2023 15-B1/23 Ortak Alan 150,25 1 3 4 5D 20.12.2022
Toplam 4 972,33
Mesken 4 816,98
5361/3 B2 15.02.2023 15-B2/23 Ortak Alan 149,16 1 3 4 5D 20.12.2022
Toplam 4 966,14
Mesken 4 818,83
5361/3 B3 15.02.2023 15-B3/23 Ortak Alan
Toplam
4 140,16
958,99
1 3 4 5D 20.12.2022
Mesken 6 776,60
5361/3 C 15.02.2023 15-C/23 Ortak Alan 191,08 1 3 4 5D 20.12.2022
Toplam 6 967,68
Mesken 6 940,87
5361/3 D1-1 15.02.2023 15-D1-1/23 Ortak Alan 154,59 1 3 4 5D 20.12.2022
Toplam 6 1.095,46
Mesken 3 480,80
5361/3 D1-2 15.02.2023 15-D1-2/23 Ortak Alan 169,27 1 3 4 5D 20.12.2022
Toplam 3 650,07
Mesken 6 944,26
5361/3 D2-1 15.02.2023 15-D2-1/23 Ortak Alan 175,99 1 3 4 5D 20.12.2022
Toplam 6 1.120,25
Mesken 3 489,79
5361/3 D2-2 15.02.2023 15-D2-2/23 Ortak Alan 137,95 1 3 4 5D 20.12.2022
Toplam 3 627,74
Mesken 6 939,54
5361/3 E1 15.02.2023 15-E1/23 Ortak Alan 188,70 1 3 4 5D 20.12.2022
Toplam 6 1.128,24
Mesken 6 935,14
5361/3 E2 15.02.2023 15-E1/23 Ortak Alan 185,01 1 3 4 5D 20.12.2022
Toplam 6 1.120,15
Mesken 4 596,39
5361/3 F 15.02.2023 15-F/23 Ofis ve
İşyeri
2 364,18 1 3 4 5D 20.12.2022
Ortak Alan 186,45
Toplam 6 1.147,02
Ofis ve
İşyeri
1 364,22
5361/3 G-1 15.02.2023 15-G-1/23 Mesken 3 267,69 1 2 3 5D 20.12.2022
Ortak Alan 157,55
Toplam 4 789,46
Ofis ve
İşyeri
1 386,47
5361/3 G-2 16.02.2020 15-G-2/23 Mesken 3 262,14 1 2 3 5D 20.12.2022
Ortak Alan 133,59
Toplam 4 782,20
Kat
Sayısı
Yapı
Ada
Parsel
Blok Tarih No Nitelik Birim
Adedi
Alan, m² Kot Kot Toplam Sınıfı
Grubu
Mimari
Proje
Altı Üstü
Ofis ve
İşyeri
2 411,05
5361/3 H 16.02.2020 15-H/23 Mesken 2 248,15 1 2 3 5D 20.12.2022
Ortak Alan 130,68
Toplam 4 789,88
Ofis ve
İşyeri
6 808,68
80144/3 B4 2.05.2023 36/23-B4 Ortak Alan 193,89 1 3 4 5D 22.03.2023
Toplam 6 1.002,57
Ofis ve
İşyeri
6 804,67
80144/3 B5 2.05.2023 36/23-B5 Ortak Alan 194,66 1 3 4 5D 22.03.2023
Toplam 6 999,33
Ofis ve 6 943,36
80144/3 C2 2.05.2023 36/23-c2 İşyeri 1 3 4 5D 22.03.2023
Ortak Alan
Toplam
6 210,87
1.154,23
Ofis ve
İşyeri 6 885,72
80144/3 D 2.05.2023 36/23-D Ortak Alan 113,38 0 3 3 5D 22.03.2023
Toplam 6 999,10
80144/3 E 3.10.2023 75/23-E Ofis ve
İşyeri
1 3.961,08 1 3 4 5D 22.03.2023
Toplam 1 3.961,08
Ofis ve 12 756,99
80144/3 E4 2.05.2023 36/23-E4 İşyeri
Ortak Alan
238,68 1 3 4 5D 22.03.2023
Toplam 12 995,67
Ofis ve
80144/4 A1 2.05.2023 37/23-A1 İşyeri 6 660,59 1 3 4 5D 22.03.2023
Ortak Alan 251,25
Toplam
Ofis ve
6 911,84
İşyeri 6 661,14
80144/4 A2 2.05.2023 37/23-A2 Ortak Alan 255,84 0 3 3 5D 22.03.2023
Toplam 6 916,98
Ofis ve
İşyeri
6 803,35
80144/4 B1 2.05.2023 37/23-B1 Ortak Alan 191,36 1 3 4 5D 22.03.2023
Toplam 6 994,71
Ofis ve 6 793,48
80144/4 B2 2.05.2023 37/23-B2 İşyeri
Ortak Alan
194,16 1 3 4 5D 22.03.2023
Toplam 6 987,64
Ofis ve 6 802,23
80144/4 B3 2.05.2023 37/23-B3 İşyeri 1 3 4 5D 22.03.2023
Ortak Alan 191,55
Toplam
Ofis ve
6 993,78
İşyeri 6 943,85
80144/4 C1 2.05.2023 37/23-C1 Ortak Alan 210,34 1 3 4 5D 22.03.2023
Toplam 6 1.154,19
80144/7
(Eski
A Blok 4.10.2023 76/23-A Otel 1 11.973,05 1 4 5 5D 15.09.2023
Parsel 1) Toplam 1 11.973,05
80144/7 Otel 35 2.331,68
(Eski
Parsel 1)
B Blok 4.10.2023 76/23-B Ortak Alan 1.402,80 1 3 4 5D 15.09.2023
Toplam 35 3.734,48
Kat
Sayısı
Kot
Kot
Yapı
Ada
Parsel
Blok Tarih No Nitelik Birim
Adedi
Alan, m² Toplam Sınıfı
Grubu
Mimari
Proje
Ofis ve Altı Üstü
80146/2
(Eski
E3
-
1
16.02.2023 18
-E3
-1/23
İşyeri 4 701,48 1 2 3 5D 11.01.2023
Parsel 1) Ortak Alan 180,18
Toplam
Ofis ve
4 881,66
80146/2
(Eski
E3
-
2
16.02.2023 18
-E3
-2/23
İşyeri 4 701,38 1 2 3 5D 11.01.2023
Parsel 1) Ortak Alan 167,88
Toplam
Ofis ve
4 869,26
80146/2
(Eski
E3
-
3
16.02.2023 18
-E3
-3/23
İşyeri 4 719,32 1 2 3 5D 11.01.2023
Parsel 1) Ortak Alan
Toplam
4 175,21
894,53
Ofis ve
80146/2
(Eski
F 16.02.2023 19
-F/23
İşyeri 6 1.298,03 1 3 4 5D 11.01.2023
Parsel 1) Ortak Alan
Toplam
6 181,40
1.479,43
Ofis ve
80146/2
(Eski
G 16.02.2023 19
-G/23
İşyeri 20 2.151,35 1 3 4 5D 11.01.2023
Parsel 1) Ortak Alan
Toplam
20 1.602,65
3.754,00
Ofis ve 4 782,65
80146/3
(Eski
A1 16.02.2023 19
-A1/23
İşyeri 1 2 3 5D 11.01.2023
Parsel 1) Ortak Alan
Toplam
4 183,50
966,15
Ofis ve 4 761,64
80146/3
(Eski
A2 16.02.2023 19
-A1/23
İşyeri 1 2 3 5D 11.01.2023
Parsel 1) Ortak Alan
Toplam
4 184,45
946,09
Ofis ve 4 803,14
80146/3
(Eski
B1
-
1
16.02.2023 19
-B1
-1/23
İşyeri 1 2 3 5D 11.01.2023
Parsel 1) Ortak Alan
Toplam
4 173,87
977,01
Ofis ve 4 801,21
80146/3
(Eski
B1
-
2
16.02.2023 19
-B1
-2/23
İşyeri 1 2 3 5D 11.01.2023
Parsel 1) Ortak Alan
Toplam
4 182,09
983,30
Ofis ve 4 718,63
80146/3
(Eski
B2
-
1
16.02.2023 19
-B2
-1/23
İşyeri
Ortak Alan
172,62 1 2 3 5D 11.01.2023
Parsel 1) Toplam 4 891,25
80146/3 Ofis ve 4 719,53
(Eski B2
-
2
16.02.2023 19
-B2
-2/23
İşyeri
Ortak Alan
181,96 1 2 3 5D 11.01.2023
Parsel 1) Toplam 4 901,49
80146/3 Ofis ve 4 729,43
(Eski B3
-
1
16.02.2023 19
-B3
-1/23
İşyeri
Ortak Alan
173,91 1 2 3 5D 11.01.2023
Parsel 1) Toplam 4 903,34
80146/3 Ofis ve 4 729,81
(Eski B3
-
2
16.02.2023 19
-B3
-2/23
İşyeri
Ortak Alan
179,75 1 2 3 5D 11.01.2023
Parsel 1) Toplam 4 909,56
Ofis ve 12 690,38
80146/3
(Eski
C1 16.02.2023 19
-C1/23
İşyeri 1 3 4 5D 11.01.2023
Parsel 1) Toplam 12 933,86
C2 16.02.2023 19
-C2/23
Ofis ve 12 686,20 1 3 4 5D 11.01.2023
Ortak Alan
İşyeri
243,48
Kat
Sayısı
Yapı
Ada
Parsel
Blok Tarih No Nitelik Birim
Adedi
Alan, m² Kot Kot Toplam Sınıfı
Grubu
Mimari
Proje
80146/3 Ortak Alan 238,54 Altı Üstü
(Eski Toplam 12 924,74
Parsel 1)
80146/3
Ofis ve
İşyeri
12 607,34
(Eski C3 16.02.2023 19-C3/23 Ortak Alan 317,48 1 3 4 5D 11.01.2023
Parsel 1) Toplam 12 924,82
80146/3 Ofis ve
İşyeri
12 632,55
(Eski
Parsel 1)
C4 16.02.2023 19-C4/23 Ortak Alan 298,71 1 3 4 5D 11.01.2023
Toplam 12 931,26
80146/4 Ofis ve
İşyeri
6 677,17
(Eski
Parsel 1)
D1 17.02.2023 20-D1/23 Ortak Alan 258,29 1 3 4 5D 11.01.2023
Toplam 6 935,46
80146/4 Ofis ve
İşyeri
6 677,02
(Eski
Parsel 1)
D2 17.02.2023 20-D2/23 Ortak Alan 251,03 1 3 4 5D 11.01.2023
Toplam 6 928,05
80146/4 Ofis ve
İşyeri
4 894,63
(Eski
Parsel 1)
E1-1 17.02.2023 20-E1-1/23 Ortak Alan 179,95 1 2 3 5D 11.01.2023
Toplam 4 1.074,58
80146/4 Ofis ve
İşyeri
4 893,73
(Eski
Parsel 1)
E1-2 17.02.2023 20-E1-2/23 Ortak Alan 170,29 1 2 3 5D 11.01.2023
Toplam 4 1.064,02
80146/4 Ofis ve
İşyeri
4 906,21
(Eski
Parsel 1)
E1-3 17.02.2023 20-E1-3/23 Ortak Alan 176,46 1 2 3 5D 11.01.2023
Toplam 4 1.082,67
80146/4 Ofis ve
İşyeri
4 701,93
(Eski
Parsel 1)
E2-1 17.02.2023 20-E2-1/23 Ortak Alan 180,69 1 2 3 5D 11.01.2023
Toplam 4 882,62
80146/4 Ofis ve
İşyeri
4 704,70
(Eski
Parsel 1)
E2-2 17.02.2023 20-E2-2/23 Ortak Alan 169,19 1 2 3 5D 11.01.2023
Toplam 4 873,89
80146/4 Ofis ve
İşyeri
4 721,44
(Eski
Parsel 1)
E2-3 17.02.2023 20-E2-3/23 Ortak Alan 175,63 1
2
3 5D 11.01.2023
Toplam 4 897,07

Yapı Kullanma İzin Belgeleri

Ada Birim Kat
Sayısı
Kot
Kot
Yapı
Sınıfı /
Parsel Blok Tarih No Nitelik Adedi Alan, m² Altı Üstü Toplam Grubu
Mesken 6 1.096,18
2940/7 A1 13.12.2024 427 Ortak Alan 202,67 1 3 4 5D
Toplam 6 1.298,85
Mesken 6 1.130,93
2940/7 A2 13.12.2024 428 Ortak Alan 193,42 1 3 4 5D
Toplam 6 1.324,35
Mesken 6 1.105,66
2940/7 A3 13.12.2024 429 Ortak Alan 200,09 1 3 4 5D
Toplam 6 1.305,75
Mesken 6 788,78
2940/8 A1 13.12.2024 430 Ortak Alan 130,76 1 3 4 5D
Toplam 6 919,54
Mesken 6 789,72
2940/8 A2 13.12.2024 431 Ortak Alan 125,31 1 3 4 5D
Toplam 6 915,03
Mesken 6 931,84
2940/9 A 13.12.2024 432 Ortak Alan 185,62 1 3 4 5D
Toplam 6 1.117,46
Mesken 9 1.007,98
2940/10 A 13.12.2024 433 Ortak Alan 146,89 1 3 4 5D
Toplam 9 1.154,87
Mesken 6 930,33
2940/11 A 13.12.2024 434 Ortak Alan 182,46 1 3 4 5D
Toplam 6 1.112,79
Mesken 2 591,60
2940/16 A1 13.12.2024 435 Ortak Alan 225,28 1 2 3 5D
Toplam 2 816,88
Mesken 2 584,39
2940/16 A-2 13.12.2024 436 Ortak Alan 175,92 1 2 3 5D
Toplam 2 760,31
Mesken 2 584,00
5361/3 A-1 13.12.2024 442 Ortak Alan 218,93 1 2 3 5D
Toplam 2 802,93
Mesken 2 579,34
5361/3 A-2 13.12.2024 484 Ortak Alan 181,61 1 2 3 5D
Toplam 2 760,95
Mesken 4 822,08
5361/3 B1 13.12.2024 443 Ortak Alan 150,25 1 3 4 5D
Toplam 4 972,33
Mesken 4 816,98
5361/3 B2 13.12.2024 444 Ortak Alan 149,16 1 3 4 5D
Toplam 4 966,14
Mesken 4 818,83
5361/3 B3 13.12.2024 445 Ortak Alan 140,16 1 3 4 5D
Toplam 4 958,99
Mesken 6 776,60
5361/3 C 13.12.2024 446 Ortak Alan 191,08 1 3 4 5D
Toplam 6 967,68
Mesken 6 940,87
5361/3 D1-1 13.12.2024 447 Ortak Alan 154,59 1 3 4 5D
Toplam 6 1.095,46
Mesken 3 480,80
5361/3 D1-2 13.12.2024 448 Ortak Alan 169,27 1 3 4 5D
Ada Birim Kat
Sayısı
Yapı
Parsel Blok Tarih No Nitelik Adedi Alan, m² Kot Kot Toplam Sınıfı /
Grubu
Altı Üstü
Toplam 3 650,07
Mesken 6 944,26
5361/3 D2
-
1
13.12.2024 449 Ortak Alan
Toplam
6 175,99
1.120,25
1 3 4 5D
Mesken 3 489,79
5361/3 D2
-
2
13.12.2024 450 Ortak Alan 137,95 1 3 4 5D
Toplam 3 627,74
Mesken 6 939,54
5361/3 E1 13.12.2024 451 Ortak Alan 188,70 1 3 4 5D
Toplam 6 1.128,24
Mesken 6 935,14
5361/3 E2 13.12.2024 452 Ortak Alan
Toplam
6 185,01
1.120,15
1 3 4 5D
Mesken 4 596,39
Ofis ve
5361/3 F 13.12.2024 453 İşyeri 2 364,18 1 3 4 5D
Ortak Alan 186,45
Toplam 6 1.147,02
Ofis ve
İşyeri
1 364,22
5361/3 G
-
1
13.12.2024 454 Mesken 3 267,69 1 2 3 5D
Ortak Alan 157,55
Toplam 4 789,46
Ofis ve 1 386,47
İşyeri
5361/3 G
-
2
13.12.2024 455 Mesken
Ortak Alan
3 262,14
133,59
1 2 3 5D
Toplam 4 782,20
Ofis ve
İşyeri 2 411,05
5361/3 H 13.12.2024 456 Mesken 2 248,15 1 2 3 5D
Ortak Alan 130,68
Toplam 4 789,88
Ofis ve
İşyeri
6 943,36
80144/3 C2 13.12.2024 457 Ortak Alan 210,87 1 3 4 5D
Toplam 6 1.154,23
Ofis ve 6 660,59
80144/4 A1 13.12.2024 466 İşyeri 1 3 4 5D
Ortak Alan
Toplam
6 251,25
911,84
Ofis ve
İşyeri 6 661,14
80144/4 A2 13.12.2024 467 Ortak Alan 255,84 0 3 3 5D
Toplam 6 916,98
Ofis ve
İşyeri
6 803,35
80144/4 B1 13.12.2024 468 Ortak Alan 191,36 1 3 4 5D
Toplam 6 994,71
Ofis ve 6 793,48
80144/4 B2 13.12.2024 469 İşyeri 1 3 4 5D
Ortak Alan 194,16
Toplam 6 987,64
Ofis ve
İşyeri
6 802,23
80144/4 B3 13.12.2024 470 Ortak Alan 191,55 1 3 4 5D
Toplam 6 993,78
Ada Birim Kat
Sayısı
Yapı
Parsel Blok Tarih No Nitelik Adedi Alan, m² Kot
Altı
Kot
Üstü
Toplam Sınıfı /
Grubu
Ofis ve 6 943,85
80144/4 C1 13.12.2024 471 İşyeri 1 3 4 5D
Ortak Alan
Toplam
6 210,34
1.154,19
Ofis ve 4 701,48
80146/2
(Eski
E3
-
1
19.06.2261 439 İşyeri 1 2 3 5D
Parsel 1) Ortak Alan
Toplam
4 180,18
881,66
Ofis ve
80146/2
(Eski
E3
-
2
13.12.2024 440 İşyeri 4 701,38 1 2 3 5D
Parsel 1) Ortak Alan
Toplam
4 167,88
869,26
Ofis ve
80146/2
(Eski
E3
-
3
13.12.2024 441 İşyeri 4 719,32 1 2 3 5D
Parsel 1) Ortak Alan 175,21
Toplam
Ofis ve
4 894,53
80146/2 İşyeri 6 1.298,03
(Eski
Parsel 1)
F 13.12.2024 438 Ortak Alan 181,40 1 3 4 5D
Toplam 6 1.479,43
80146/2 Ofis ve
İşyeri
20 2.151,35
(Eski
Parsel 1)
G 13.12.2024 437 Ortak Alan 1.602,65 1 3 4 5D
Toplam 20 3.754,00
80146/3 Ofis ve
İşyeri
4 782,65
(Eski
Parsel 1)
A1 13.12.2024 472 Ortak Alan 183,50 1 2 3 5D
Toplam 4 966,15
80146/3 Ofis ve
İşyeri
4 761,64
(Eski
Parsel 1)
A2 13.12.2024 473 Ortak Alan 184,45 1 2 3 5D
Toplam 4 946,09
80146/3 Ofis ve
İşyeri
4 803,14
(Eski
Parsel 1)
B1
-
1
13.12.2024 474 Ortak Alan 173,87 1 2 3 5D
Toplam 4 977,01
80146/3 Ofis ve
İşyeri
4 801,21
(Eski
Parsel 1)
B1
-
2
13.12.2024 475 Ortak Alan 182,09 1 2 3 5D
Toplam 4 983,30
80146/3 Ofis ve
İşyeri
4 718,63
(Eski B2
-
1
13.12.2024 476 Ortak Alan 172,62 1 2 3 5D
Parsel 1) Toplam 4 891,25
80146/3 Ofis ve
İşyeri
4 719,53
(Eski B2
-
2
13.12.2024 477 Ortak Alan 181,96 1 2 3 5D
Parsel 1) Toplam 4 901,49
80146/3 Ofis ve 4 729,43
(Eski B3
-
1
13.12.2024 478 İşyeri
Ortak Alan
173,91 1 2 3 5D
Parsel 1) Toplam 4 903,34
80146/3 Ofis ve 4 729,81
(Eski B3
-
2
13.12.2024 479 İşyeri
Ortak Alan
179,75 1 2 3 5D
Parsel 1) Toplam 4 909,56
C1 13.12.2024 480 Ofis ve 12 690,38 1 3 4 5D
İşyeri
Kat
Sayısı
Yapı
Ada
Parsel
Blok Tarih No Nitelik Birim
Adedi
Alan, m² Kot
Altı
Kot
Üstü
Toplam Sınıfı /
Grubu
80146/3 Ortak Alan 243,48
(Eski
Parsel 1)
Toplam 12 933,86
80146/3 Ofis ve
İşyeri
12 686,20
(Eski
Parsel 1)
C2 13.12.2024 481 Ortak Alan
Toplam
12 238,54
924,74
1 3 4 5D
80146/3
(Eski
C3 13.12.2024 482 Ofis ve
İşyeri
12 607,3
4
1 3 4 5D
Parsel 1) Ortak Alan 317,48
Toplam 12 924,8
2
80146/3
(Eski
C4 13.12.2024 483 Ofis ve
İşyeri
12 632,55 1 3 4 5D
Parsel 1) Ortak Alan 298,71
80146/4 Toplam
Ofis ve
İşyeri
12
6
931,26
677,17
(Eski D1 13.12.2024 464 Ortak Alan 258,29 1 3 4 5D
Parsel 1) Toplam 6 935,46
80146/4 Ofis ve
İşyeri
6 677,02
(Eski
Parsel 1)
D2 13.12.2024 465 Ortak Alan 251,03 1 3 4 5D
Toplam 6 928,05
80146/4 Ofis ve
İşyeri
4 894,63
(Eski
Parsel 1)
E1
-
1
13.12.2024 458 Ortak Alan 179,95 1 2 3 5D
Toplam 4 1.074,58
80146/4
(Eski
E1
-
2
13.12.2024 459 Ofis ve
İşyeri
4 893,73 1 2 3 5D
Parsel 1) Ortak Alan 170,29
Toplam 4 1.064,02
80146/4
(Eski
E1
-
3
13.12.2024 460 Ofis ve
İşyeri
4 906,21 1 2 3 5D
Parsel 1) Ortak Alan 176,46
Toplam 4 1.082,67
80146/4
(Eski
E2
-
1
13.12.2024 461 Ofis ve
İşyeri
4 701,93 1 2 3 5D
Parsel 1) Ortak Alan 180,69
Toplam
Ofis ve
4 882,62
80146/4
(Eski
E2
-
2
13.12.2024 462 İşyeri 4 704,70 1 2 3 5D
Parsel 1) Ortak Alan 169,19
Toplam
Ofis ve
4
4
873,89
721,44
80146/4
(Eski
E2
-
3
13.12.2024 463 İşyeri 1 2 3 5D
Parsel 1) Ortak Alan
Toplam
4 175,63
897,07

Enerji Kimlik Belgesi

Ada/Parsel Blok Enerji Kimlik Sınıfı Veriliş Geçerlilik
Belgesi Numarası Tarih Tarihi
2940/7 A1 Y12061E1960B9 C 9.08.2023 9.08.2033
2940/7 A2 Y1206523E9569 C 9.08.2023 9.08.2033
2940/7 A3 Y1206F8DD8B9A C 9.08.2023 9.08.2033
2940/8 A1 Y12064FEDBB29 C 9.08.2023 9.08.2033
2940/8 A2 Y12068ADB47DE C 9.08.2023 9.08.2033
2940/9 A Y1206A8F47E17 C 13.08.2023 13.08.2033
2940/10 A Y1206D3B82437 C 9.08.2023 9.08.2033
2940/11 A Y1206921457DD C 13.08.2023 13.08.2033
2940/16 A1 Y12068233422B C 9.08.2023 9.08.2033
2940/16 A-2 Y1206253EDEB6 C 9.08.2023 9.08.2033
5361/3 A-1 Y120634D36929 C 10.08.2023 10.08.2033
5361/3 A-2 Y120627F7B9A7 C 10.08.2023 10.08.2033
5361/3 B1 Y12061B5F3765 C 10.08.2023 10.08.2033
5361/3 B2 Y120681811212 C 11.08.2023 11.08.2033
5361/3 B3 Y1206217E9922 C 10.08.2023 10.08.2033
5361/3 C Y12062E6C4801 C 10.08.2023 10.08.2033
5361/3 D1-1 Y1206F80D0F18 C 13.08.2023 13.08.2033
5361/3 D1-2 Y1206D34FFF33 C 14.08.2023 14.08.2033
5361/3 D2-1 Y1206CD5D084A C 13.08.2023 13.08.2033
5361/3 D2-2 Y120616024D16 C 13.08.2023 13.08.2033
5361/3 E1 Y12068733B33D C 13.08.2023 13.08.2033
5361/3 E2 Y120689135CA6 C 13.08.2023 13.08.2033
5361/3 F Y12069006EC54 C 14.08.2023 14.08.2033
5361/3 G-1 Y120654D68050 C 12.08.2023 12.08.2033
5361/3 G-2 Y2206C3BC4153 C 12.08.2023 12.08.2033
5361/3 H Y12067703E6AF C 11.08.2023 11.08.2033
80144/3 C2 Y1406E3D4E5BE C 17.08.2023 17.08.2033
80144/4 A1 Y1406300BC214 C 17.08.2023 17.08.2033
80144/4 A2 Y14064A8F5513 C 17.08.2023 17.08.2033
80144/4 B1 Y14064C2A0E2D C 17.08.2023 17.08.2033
80144/4 B2 Y1406AC5CA7E4 C 17.08.2023 17.08.2033
80144/4 B3 Y140669AA8904 C 17.08.2023 17.08.2033
80144/4 C1 Y1406E988424B C 17.08.2023 17.08.2033
80146/2 E3-1 Y2206315050DA C 11.08.2023 11.08.2033
80146/2 E3-2 Y2206AE926434 C 12.08.2023 12.08.2033
80146/2 E3-3 Y120618600298 C 12.08.2023 12.08.2033
80146/2 F Y14068413B9EA C 15.08.2023 15.08.2033
80146/2 G Y14068E8681F1 C 19.08.2023 19.08.2033
80146/3 A1 Y120667C6B751 C 11.08.2023 11.08.2033
80146/3 A2 Y120638271F63 C 11.08.2023 11.08.2033
80146/3 B1-1 Y1206CFC9F41B C 10.08.2023 10.08.2033
80146/3 B1-2 Y120623D41B9D C 10.08.2023 10.08.2033
80146/3 B2-1 Y1206D27C7406 C 11.08.2023 11.08.2033
80146/3 B2-2 Y12061077CAB5 C 11.08.2023 11.08.2033
80146/3 B3-1 Y120677821206 C 11.08.2023 11.08.2033
80146/3 B3-2 Y12068CEBF074 C 11.08.2023 11.08.2033
80146/3 C1 Y14062CD36D15 C 15.08.2023 15.08.2033
80146/3 C2 Y14066E33B7D0 C 15.08.2023 15.08.2033
80146/3 C3 Y140635F66925 C 14.08.2023 14.08.2033
Ada/Parsel Blok Enerji Kimlik
Belgesi Numarası
Sınıfı Veriliş
Tarih
Geçerlilik
Tarihi
80146/3 C4 Y1406370D67EC C 14.08.2023 14.08.2033
80146/4 D1 Y1406C4415BEE C 15.08.2023 15.08.2033
80146/4 D2 Y240602106BD1 C 15.08.2023 15.08.2033
80146/4 E1-1 Y1206705A2E82 C 12.08.2023 12.08.2033
80146/4 E1-2 Y12067A7D189D C 12.08.2023 12.08.2033
80146/4 E1-3 Y12063A7929ED C 12.08.2023 12.08.2033
80146/4 E2-1 Y1206CFCECB04 C 14.08.2023 14.08.2033
80146/4 E2-2 Y120645DC0A2A C 14.08.2023 14.08.2033
80146/4 E2-3 Y1206BECE01CD C 14.08.2023 14.08.2033

5.7 Yapı Denetim Kuruluşu ve Denetim Bilgileri

Söz konusu parsellerde inşa edilen proje için Emlak Konut GYO A.Ş., gerek kendi mevzuatına gerekse Kamu İhale Kurumu ile Yüksek Denetleme Kurulu'na göre kamu kurumudur. T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Teknik Araştırma ve Uygulama Genel Müdürlüğü tarafında yazılmış olan 19.01.2004 tarih ve 669 sayılı yazıya göre Emlak Konut GYO A.Ş. tarafından yaptırılacak yapıların fenni mesuliyeti; 3194 sayılı İmar Kanunun 26. maddesi uyarınca kuruluşun kendisince ve/veya kuruluşta görevli meslek adamlarınca ayrı ayrı üstlenilecektir.

5.8 Tanımı, Yapısal ve Teknik Özellikleri

Rapora konu Saraçoğlu Projesi, toplamda 75.166,81 m² yüzölçümüne sahip toplam 15 parsel üzerinde yer almaktadır. Ankara'da inşa edilen Türkiye'nin ilk toplu konut projesidir. Taşınmaz üzerindeki yapılar eski eser niteliğinde olup yaklaşık 75 yaşındadır. Projede yarım asrı aşan ağaçlar ve sosyal alanlar bulunmaktadır. Rapora konu proje alanındaki yapılar aslına uygun şekilde restore edilmektedir. Proje alanı toplam 81.998,41 m² yapı alanından oluşmaktadır. Proje bünyesinde konut, ofis, dükkan, apart ünite ve otel alanları yer almaktadır.

2940 ada üzerinde yer alan binalar konut nitelikli, 5361 ada üzerinde yer alan binalar konut ve dükkan, 80146 ada 2, 3 ve 4 parseller ile 80144 ada 3 ve 4 parseller üzerinde yer alan binalar dükkan ve ofis nitelikli, 80144 ada 7 parsel üzerinde yer alan binalar ise otel ve apart olarak planlanmıştır.

Proje Bilgileri

  • 2940 ada 7 parsel bünyesinde A1, A2, A3 blok olmak üzere 18 adet daire nitelikli bağımsız bölüm bulunmaktadır.
  • 2940 ada 8 parsel bünyesinde A1, A2 blok olmak üzere 12 adet daire nitelikli bağımsız bölüm bulunmaktadır.
  • 2940 ada 9 parsel bünyesinde A blok olmak üzere 21 adet daire nitelikli bağımsız bölüm bulunmaktadır.

  • 2940 ada 10 parsel bünyesinde A blok olmak üzere 9 adet daire nitelikli bağımsız bölüm bulunmaktadır.

  • 2940 ada 11 parsel bünyesinde A blok olmak üzere 6 adet daire nitelikli bağımsız bölüm bulunmaktadır.
  • 2940 ada 16 parsel bünyesinde A1, A2 blok olmak üzere 4 adet daire nitelikli bağımsız bölüm bulunmaktadır.
  • 5361 ada 3 parsel bünyesinde A1, A2, B1, B2, B3, C, D1-1, D1-2, D2-1, D2-2, E1, E2, F, G1, G2, H blok olmak üzere 64 adet daire nitelikli ve 6 adet dükkan nitelikli bağımsız bölüm bulunmaktadır.
  • 80144 ada 3 parsel bünyesinde B4, B5, C2, D, E blok olmak üzere 24 adet dükkan nitelikli ve 1 adet ofis nitelikli bağımsız birim bulunmaktadır.
  • 80144 ada 4 parsel bünyesinde A1, A2, B1, B2, B3, C1 blok olmak üzere 12 adet dükkan nitelikli ve 28 adet ofis nitelikli bağımsız bölüm bulunmaktadır.
  • 80144 ada 7 parsel bünyesinde A, B1, B2, B3 blok olmak üzere 1 adet otel nitelikli ve 35 adet apart nitelikli bağımsız birim bulunmaktadır.
  • 80146 ada 2 parsel bünyesinde E3-1, E3-2, E3-3, F, G blok olmak üzere 18 adet dükkan nitelikli ve 1 adet ofis nitelikli bağımsız bölüm bulunmaktadır.
  • 80146 ada 3 parsel bünyesinde A1, A2, B1-1, B1-2, B2-1, B2-2, B3-1, B3-2, C1, C2, C3, C4 blok olmak üzere 32 adet dükkan nitelikli ve 48 adet ofis nitelikli bağımsız bölüm bulunmaktadır.
  • 80146 ada 4 parsel bünyesinde D1, D2, E1-1, E1-2, E1-3, E2-1, E2-2, E2-3 blok olmak üzere 24 adet dükkan nitelikli ve 12 adet ofis nitelikli bağımsız bölüm bulunmaktadır.
  • Emlak Konut GYO A.Ş.'nden alınan bilgilere göre son hakediş raporu doğrultusunda projenin tamamlanma oranı %96,88'dir.
  • Parsellerde yer alan bağımsız bölümlere ait tip ve nitelik dağılımları aşağıdaki tabloda sunulmuştur.
Tip / Nitelik 5+1 6+1
Ada Parsel 1+1 2+1 3+1 4+1 Dubleks Dubleks Dükkan Ofis Apart Otel Toplam
2940 7 18 - - - - - - 18
2940 8 12 12
2940 9 3 3 6
2940 10 3 6 9
2940 11 3 3 6
2940 16 4 4
5361 3 7 17 29 1 6 4 6 70
80144 3 24 1 25
80144 4 8 28 36
80144 7 35 1 36
80146 2 18 1 19
80146 3 32 48 80
80146 4 24 12 36
Toplam 10 41 53 1 6 8 112 90 35 1 357

5.9 Yasal-Mevcut Durum Karşılaştırması

Değerlemeye konu proje yasal izin ve belgelerine uygun olarak inşa edilmektedir.

5.10 Olumlu ve Olumsuz Özellikler

Olumlu Özellikler

  • Tercih edilen bölgede konumlu olmaları.
  • Ulaşım imkanlarının kolay olması.
  • Projenin eski eser niteliğinde olması ve geniş peyzaj alanlarının bulunması.
  • Bölgede altyapı çalışmalarının tamamlanmış olması.

Olumsuz Özellikler

• Genel ekonomik dalgalanmalar ve belirsizliklerin gayrimenkul piyasasına yansıyacak etkileri.

5.11 Gayrimenkulün Son Üç Yıllık Dönemde Gerçekleşen Alım – Satım İşlemleri ve Gayrimenkulün Hukuki Durumunda Meydana Gelen Değişiklikler

Söz konusu taşınmazların son üç yıllık dönemde gerçekleşen alım – satım işlemleri ve gayrimenkullerin hukuki durumunda meydana gelen değişikliklerin tespiti için Çankaya Tapu Müdürlüğüne başvuru yapılmış ancak tarafımıza kütük incelemesi için izin verilmemiştir. Tapu kayıtları ve Çankaya Belediyesinden edinilen bilgilere göre son üç yıllık dönemde gerçekleşen değişiklikler aşağıdaki gibidir.

• Emlak Konut GYO A.Ş. tarafından temin edinilen tapu kayıtlarına göre; söz konusu proje kapsamında taşınmazlar Maliye Hazinesi, Ankara Büyükşehir Belediyesi ve Ankara Elektrik Havagazı ve Otobüs İşletmesi Genel Müdürlüğü (EGO) adına tescil edilmiştir.

  • Değerleme konusu taşınmazlar ile ilgili imar planı iptal edilmiş olup, plan iptali ile ilgili dava süreci devam etmektedir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün 12.05.2023 tarihli yazısına göre; kamu mülkiyetinde bulunup, halihazırda içerisindeki tescilli eserlerin korunması, yaşatılması ve canlandırılmasına yönelik çalışmaların devam ettiği, bahse konu sahadaki kamusal yatırımların kesintiye uğramaması maksadıyla mahkeme icapları doğrultusunda imar planları yapılıncaya kadar 7 madde olarak hazırlanan Geçiş Dönemi Koruma Esasları ve Kullanma Şartlarının 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun 11.05.2023 tarih ve 529 sayılı kararı geçerlidir. Karara göre proje alanında yapılacak her türlü işlemlerde Ankara Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu ve Ankara Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu görüşü doğrultusunda uygulama yapılacaktır. Ayrıca proje alanında Ankara Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanmış projelere göre uygulama yapılabilecek, tadilat ruhsatı, cins değişikliği, kat irtifakı, kat mülkiyeti ve yapı kullanma iznine ilişkin iş ve işlemler yapılabilecektir.
  • 80144 ada 2, 3, 5 ve 7 parsel numaralı taşınmazlar 02.09.2022 tarih, 90057 yevmiye no ile İmar (TSM) uygulaması ile Maliye Hazinesi adına tescil edilmiştir.
  • Değerlemeye konu olan 2940 ada 7, 8, 9, 10, 11 ve 16, 5361 ada 3 parsel, 80144 ada 4 parsel ve 80146 ada 2, 3, 4 numaralı parseller cins değişikliği yapılarak 24.12.2024 tarihinde kat mülkiyetine geçmiş ve Maliye Hazine adına tescil edilmiştir. Tarih ve yevmiye numaraları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Ada Parsel Kat Mülkiyeti
Tarih/Yevmiye
Yönetim Planı
Tarih/Yevmiye
2940 7 24.12.2024/130042 24.12.2024/130042
2940 8 24.12.2024/129953 24.12.2024/129953
2940 9 24.12.2024/130034 24.12.2024/130034
2940 10 24.12.2024/130036 24.12.20247130036
2940 11 24.12.2024/129973 24.12.2024/129973
2940 16 24.12.2024/129978 24.12.2024/129978
5361 3 24.12.2024/130013 24.12.2024/130013
80144 4 24.12.2024/129964 24.12.2024/129964
80146 2 24.12.2024/130025 24.12.2024/130025
80146 3 24.12.2024/129939 24.12.2024/129939
80146 4 24.12.2024/130029 24.12.2024/130029

5.12 Gayrimenkule İlişkin Olarak Yapılmış Sözleşmelere (Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmeleri, Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmeleri ve Hasılat Paylaşımı Sözleşmeler vb.) İlişkin Bilgiler

Kadıköy 9. Noterliğince düzenlenen 31.08.2020 tarih ve 47348 nolu sözleşmeye göre; Değerleme konusu parseller Maliye Hazinesi'nin mülkiyetindedir. Parseller üzerinde gerçekleştirilecek proje ile ilgili T.C. Maliye Bakanlığı ve Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. arasında 09.10.2017 tarihli ve 10.08.2020 tarihli protokoller imzalanmıştır. Bu protokollere göre projede yer alan bağımsız bölümlerin satışından elde edilecek gelirden, inşaat maliyeti, tüm masraf ve ödemelerin düşülmesinden sonra elde edilecek net gelirin %85'i bakanlığa, %15'i Emlak Konut GYO A.Ş.'ye aittir.

Proje ile ilgili olarak 31.08.2020 tarihli 'Ankara, Çankaya, Saraçoğlu Konut ve Ticaret İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenleme İnşaat İşleri' sözleşmesi bulunmaktadır. Yüklenici firma Güryapı Restorasyon Taahhüt ve Ticaret A.Ş.'dir. Sözleşmeye göre; yüklenici firma sözleşme konusu tüm iş ve işlemleri anahtar teslim 364.250.000,00 TL+KDV götürü bedel ile gerçekleştirecektir.

5.13 Değerleme İşlemini Olumsuz Yönde Etkileyen veya Sınırlayan Faktörler

Değerleme çalışmasını olumsuz yönde etkileyen herhangi bir faktör bulunmamaktadır.

5.14 En Etkin ve Verimli Kullanım

Değerleme konusu gayrimenkuller için en etkin ve verimli kullanım analizi yapılmamıştır.

5.15 Müşterek veya Bölünmüş Kısımların Değerleme Analizi

Değerleme konusu gayrimenkullerin değer tespitine yönelik olarak yapılan hesaplamalarda müşterek veya bölünmüş kısımlar dikkate alınmıştır.

5.16 Gayrimenkul ve Buna Bağlı Hakların Hukuki Durumunun Analizi

Değerleme konusu gayrimenkullerin yasal süreç detayları Rapor'un 5.3, 5.4, 5.5, 5.6, 5.7, 5.11 ve 5.12. bölümlerinde verilmiştir.

5.17 Gayrimenkulün Teknik Özellikleri ve Fiziksel Değerlemede Baz Alınan Veriler

Değerleme konusu gayrimenkullere ait teknik özellikler ve değerleme çalışmasında baz alınan verilere Rapor 'un 5.8.'inci bölümünde detaylı olarak yer verilmiştir.

6. DEĞERLEME ÇALIŞMASI

6.1 Değerleme İşleminde Kullanılan Yöntemler ve Bu Yöntemlerin Seçilme Nedenleri

Rapor'un 3.3 'üncü bölümünde değerleme yöntemlerinin detayı açıklanmıştır. Bu değerleme çalışmasında söz konusu taşınmazların kısmen kat mülkiyetli kısmen de cins tahsisli oldukları ve değerleme tarihi itibariyle proje inşaatının devam ettiği tespit edilmiştir. Bu sebeple değerleme çalışmasında projenin mevcut durum ve tamamlanması durumundaki değer tespitinde "Maliyet Yaklaşımı" kullanılmıştır. Maliyet Yaklaşımında, arsanın değer tespitinde, bölgede yapılan emsal araştırmalarında yeterli sayı ve nitelikte arsa emsalinin olması sebebi ile Pazar Yaklaşımı kullanılmıştır. Ayrıca taşınmazların gelir getirici mülkler olması ve projenin protokol kapsamında net gelir üzerinden paylaşımı modeli ile geliştirilmekte olması nedeni ile de "Gelir Yaklaşımı" kullanılmıştır. Emlak Konut GYO A.Ş. tarafından iletilen onaylı çarşaf listedeki bağımsız birimlerin/bölümlerin piyasa değeri tespitinde ise Pazar Yaklaşımı kullanılmıştır.

6.2 Değerleme İşleminde Kullanılan Varsayımlar ve Bunların Kullanılma Nedenleri

Bu rapor kapsamında konu gayrimenkulün Uluslararası Değerleme Standartlarına göre pazar değeri hesaplanacaktır.

6.3 Arsa Emsal Araştırması

No İlgili Konum İmar Durumu Parsel
Alan, m²
Satış
Fiyatı, ₺
Birim
Değer, ₺/m²
1 Remax Moment
Meral Kanşıray
0 (507) 505 07 09
Huzur
25425/5
Konut
KAKS: 1,20
426,00 16.000.000,00 37.558,69
2 Hasan Polat Emlak
Hasan Polat
0 (542) 496 68 64
Kırıkkonaklar
27385/8
Konut
Kaks:1,05,
Taks:0,35
584,00 16.800.000,00 28.767,12
3 Ali Özcan
Gayrimenkul
Ali Özcan
0 (533) 383 82 81
İstiklal
199/15
Turizm+Ticari
Emsal:1,00
70,00 1.950.000,00 27.857,14

Emsal Düzeltme Tablosu

Emsal Düzeltme Tablosu
Emsal 1 Emsal 2 Emsal 3
Satışa Sunulan Birim Değer, ₺/m² 37.558,69 28.767,12 27.857,14
Pazarlık Payı 15% 10% 10%
Gerçekleşmesi Muhtemel Fiyat, ₺/m² 31.924,88 25.890,41 25.071,43
Konum Kötü Kötü Kötü
Düzeltme 30,00% 30,00% 30,00%
Büyüklük Benzer Benzer Benzer
Düzeltme 0,00% 0,00% 0,00%
Yapılaşma Koşulları Benzer Benzer Kısmen İyi
Düzeltme 0,00% 0,00% 20,00%
Toplam Düzeltme 30,00% 30,00% 50,00%
Düzeltme 9.577,46 7.767,12 12.535,71
Düzeltilmiş Birim Değer, ₺/m² 41.502,35 33.657,53 37.607,14
Ortalama Birim Değer, ₺/m² 37.589,01

Emsal analizi sonucu arsa m² birim değeri ~37.500,00 ₺/m² olarak hesap edilmiştir.

6.4 Konut Emsal Araştırması

No İlgili Konum Tip Kat Alan, m² Fiyat, ₺ Birim Değer,
₺/m²
1 Başkent Elit Emlak
0 (536) 514 80 79
Anıttepe Mh. 2+1 Bahçe Katı 65,00 4.675.000,00 71.923,08
2 Erim İnşaat
Gayrimenkul
0 (533) 235 16 77
Yukarı
Bahçelievler Mh.
3+1 2 115,00 10.800.000,00 93.913,04
3 Turyap Bahçelievler
0 (542) 784 60 10
Yukarı
Bahçelievler Mh.
2+1 1 90,00 7.750.000,00 86.111,11
4 Kartal Gayrimenkul
0 (501) 122 06 74
Bahçelievler Mh. 3+1 1 110,00 8.300.000,00 75.454,55
5 Reform Real Estate
0 (531) 345 56 76
Bahçelievler Mh. 4+1 3 190,00 15.000.000,00 78.947,37
6 Winners Property &
Investment
0 (530) 067 36 99
Bahçelievler Mh. 1+1 Yüksek Giriş 50,00 4.790.000,00 95.800,00
7 Turyap Bahçelievler
0 (542) 784 60 10
Bahçelievler Mh. 2+1 Giriş Katı 90,00 6.750.000,00 75.000,00
Emsal Düzeltme Tablosu
Emsal 1 Emsal 2 Emsal 3 Emsal 4 Emsal 5 Emsal 6 Emsal 7
Satışa Sunulan Birim Değer, ₺/m² 71.923,08 93.913,04 86.111,11 75.454,55 78.947,37 95.800,00 75.000,00
Pazarlık Payı 10,00% 10,00% 10,00% 10,00% 10,00% 10,00% 10,00%
Gerçekleşmesi Muhtemel Fiyat, ₺/m² 64.730,77 84.521,74 77.500,00 67.909,09 71.052,63 86.220,00 67.500,00
Konum Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer
Düzeltme 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
Büyüklük Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer
Düzeltme 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
Manzara Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer
Düzeltme 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
Yaş Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer
Düzeltme 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
Daire Tipi Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer
Düzeltme 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
Kat
Düzeltme
Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer
0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
Proje Şerefiyesi Kötü Kötü Kötü Kötü Kötü Kötü Kötü
Düzeltme 20,00% 15,00% 20,00% 20,00% 15,00% 15,00% 20,00%
Toplam Düzeltme 20,00% 15,00% 20,00% 20,00% 15,00% 15,00% 20,00%
Düzeltme 12.946,15 12.678,26 15.500,00 13.581,82 10.657,89 12.933,00 13.500,00
Düzeltilmiş Birim Değer, ₺/m² 77.676,92 97.200,00 93.000,00 81.490,91 81.710,53 99.153,00 81.000,00
Ortalama Birim Değer, ₺/m² 87.318,77

Emsal analizi sonucu konut m² birim değeri ~87.500,00 ₺/m² olarak hesap edilmiştir.

6.5 Ofis Emsal Araştırması

No İletişim Konumu Tip Alan Kat Yaş Satış Fiyatı, ₺ Birim Değeri, ₺/m²
1 West Yatırım ve
Gayrimenkul Aş
0 (534) 220 33 22
Kocatepe Mh. 5+1 55,00 3 0 5.250.000,00 95.454,55
2 Remax Lot 2
0 (533) 084 24 74
Kavaklıdere Mh. 3+1 45,00 0 0 5.550.000,00 123.333,33
3 Önce Gayrimenkul
0 (530) 830 06 21
Cumhuriyet Mh. 1+1 42,00 3 0 4.250.000,00 101.190,48
4 Mahmut Yalçın
Gayrimenkul
Yatırım
0 (532) 300 94 81
Strazburg
Caddesinde
- 140,00 5 5-10 11.750.000,00 83.928,57

Emsal Düzeltme Tablosu

Emsal Düzeltme Tablosu
Emsal 1 Emsal 2 Emsal 3 Emsal 4
Satışa Sunulan Birim Değer, ₺/m² 95.454,55 123.333,33 101.190,48 83.928,57
Pazarlık Payı 15% 15% 15% 15%
Gerçekleşmesi Muhtemel Fiyat, ₺/m² 81.136,36 104.833,33 86.011,90 71.339,29
Konum Benzer Benzer Benzer Benzer
Düzeltme 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
Proje Özellikleri Kötü Kötü Kötü Kötü
Düzeltme 15,00% 12,50% 12,50% 15,00%
Bina Yaşı 0 0 0 5-10
Düzeltme 0,00% 0,00% 0,00% 15,00%
Katı Benzer Benzer Benzer Benzer
Düzeltme 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
Büyüklük Benzer Benzer Benzer Benzer
Düzeltme 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
Toplam Düzeltme 15,00% 12,50% 12,50% 30,00%
Düzeltme 12.170,45 13.104,17 10.751,49 21.401,79
Düzeltilmiş Birim Değer, ₺/m² 93.306,82 117.937,50 96.763,39 92.741,07
Ortalama Birim Değer, ₺/m² 100.187,20

Emsal analizi sonucu ofis m² birim değeri ~100.000,00 ₺/m² olarak hesap edilmiştir.

6.6 Ticari Emsal Araştırması

No İletişim Konum Toplam Alan,
Fiyatı, ₺ Birim Değeri,
₺/m²/Ay
1 Hayrullah Ç.
0 (506) 566 63 06
Fidanlık Mh. 340,00 32.000.000,00 94.117,65
2 Aykenar Gayrimenkul Yatırım
Danışmanlık
Halit Aykenar
0 (532) 726 67 34
Tınaztepe Mh. 120,00 15.500.000,00 129.166,67
3 Piri Emlak
Çağdaş Bulut
0 (552) 011 90 11
Bahçelievler
Mh.
450,00 62.000.000,00 137.777,78
4 Proxy Real Estate & Investment
Oğuzhan Toraman
0 (505) 993 63 99
Bahçelievler
Mh.
400,00 62.000.000,00 155.000,00
5 Akatlı Emlak
Okan Ekiz
0 (543) 425 28 54
Emek Mh. 70,00 11.000.000,00 157.142,86

Emsal Düzeltme Tablosu

Emsal Analizi
Emsal 1 Emsal 2 Emsal 3 Emsal 4 Emsal 5
Birim Değer, ₺/m² 94.117,65 129.166,67 137.777,78 155.000,00 157.142,86
Pazarlık Payı 10,00% 10,00% 10,00% 10,00% 10,00%
Gerçekleşmesi Muhtemel Fiyat, ₺/m² 84.705,88 116.250,00 124.000,00 139.500,00 141.428,57
Büyüklük Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer
Düzeltme 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
Konum ve Ticari Potansiyel Kötü Kötü Kötü Kötü Kötü
Düzeltme 10,00% 10,00% 10,00% 10,00% 10,00%
Bina Yaşı Benzer Benzer Benzer Benzer Benzer
Düzeltme 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
Proje Şerefiyesi Kötü Kötü Kötü Kötü Kötü
Düzeltme 5,00% 5,00% 15,00% 15,00% 15,00%
Toplam Düzeltme 15,00% 15,00% 25,00% 25,00% 25,00%
Düzeltme 12.705,88 17.437,50 31.000,00 34.875,00 35.357,14
Düzeltilmiş Birim Değer, ₺/m² 97.411,76 133.687,50 155.000,00 174.375,00 176.785,71
Ortalama Birim Değer, ₺/m² 147.452,00

Emsal analizi sonucu dükkan m² birim değeri ~147.500,00 ₺/m² olarak hesap edilmiştir.

6.7 Maliyet Yaklaşımı ile Değer Takdiri

Maliyet Yaklaşımı doğrultusunda değerleme konusu gayrimenkullerin Arsa Değeri ve Yapı Değeri ayrı ayrı yöntemlerle hesaplanarak toplanmış ve gayrimenkulün toplam değeri tespit edilmiştir.

  • Pazar Yaklaşımı çerçevesinde, değerleme konusu parselin özellikleri dikkate alınarak, piyasada yakın zamanda alım–satıma konu olmuş/satılık vaziyette olan arsa emsal araştırmaları doğrultusunda parsel değeri belirlenmektedir.
  • Maliyet Yaklaşımı ile yapının özellikleri dikkate alınarak bugünkü yapı değerine ulaşılmaktadır.

Yukarıdaki iki farklı yöntemle elde edilen arsa ve yapı değerlerinin toplanması ile değerlemesi yapılan gayrimenkulün toplam değerine ulaşılmaktadır.

Arsa Değeri:

Yapılan araştırmalar ve emsallere ilişkin değerlendirmeler sonucunda, rapora konu parsellerin konumu, büyüklüğü, imar koşulları, arazi yapısı, yola cephe durumu, emsallerine göre olumlu ve olumsuz özellikleri, emsallerin pazarlık payları birlikte değerlendirilerek m² birim değeri takdir edilmiştir. Takdir edilen toplam değer aşağıdaki tabloda, detaylı değer tablosu ise rapor eklerinde paylaşılmıştır.

Proje alanı içerisinde yer alan 80144 ada 2 ve 5 numaralı parseller alan içerisindeki peyzaj düzenlemesine konu parseller olduğundan Müşteri talebi doğrultusunda değerleme dışı tutulmuştur.

Arsa Değeri= Arsa Alanı (m²) x Arsa m² Birim Değeri (₺/m²) olarak hesap edilmiştir.

Parsel Sayısı Toplam Alan, m² Toplam Değer, ₺
13 73.368,53 2.751.319.875,00

Yapı Değeri

Parsel üzerinde yer alan yapı için 20.02.2024 tarih ve 32466 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca açıklanan; Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2024 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğe göre 5/D yapı sınıfı birim maliyeti 26.800,00 ₺/m²'dir. Ancak mevcut piyasa koşulları ve değerlemesi yapılan projenin özellikleri gözetilerek yapı birim maliyetleri %10 oranında arttırılmıştır. Projede kullanılan inşaat malzemelerinin kalitesi, altyapı çalışmaları ve projenin mimari açıdan nitelikli bir proje olması nedeniyle Projelendirme, Danışmanlık Hizmetleri, Çevre ve Peyzaj Düzenlemeleri gibi ek maliyetlerin, toplam inşaat maliyetinin %10 oranında olacağı kabul edilmiştir. Projede inşai faaliyetler devam etmekte olup inşaat seviyesi %96,88 oranında tamamlandığı bilgisi alınmıştır. Buna göre yapı sınıfı, inşaat alanları ve birim maliyetlere göre hesaplanan yapı değeri aşağıdaki tabloda sunulmuştur

Yapı Değeri= Toplam İnşaat Alanı (m²) x Yapı Değeri (₺/m²) x (Tamamlanma Oranı %) olarak hesaplanmıştır.

Blok İnşaat
Alanı, m²
Yapı Sınıfı-Grubu Birim Maliyet
Bedeli, ₺/m²
Yapı Değeri, ₺
2940/7 3.928,95 5/D 29.480,00 115.825.446,00
2940/8 1.834,57 5/D 29.480,00 54.083.123,60
2940/9 1.117,46 5/D 29.480,00 32.942.720,80
2940/10 1.154,87 5/D 29.480,00 34.045.567,60
2940/11 1.112,79 5/D 29.480,00 32.805.049,20
2940/16 1.577,19 5/D 29.480,00 46.495.561,20
5361/3 14.679,49 5/D 29.480,00 432.751.365,20
80144/3 8.116,31 5/D 29.480,00 239.268.818,80
80144/4 5.959,14 5/D 29.480,00 175.675.447,20
80144/7 15.707,53 5/D 29.480,00 463.057.984,40
80146/2 7.878,88 5/D 29.480,00 232.269.382,40
80146/3 11.192,87 5/D 29.480,00 329.965.807,60
80146/4 228.126.852,80
Peyzaj Düzenlemeleri, Projelendirme, Danışmanlık vb. Diğer Maliyetler 241.731.312,68
2.659.044.439,48
Genel Toplam Yapı Değeri 2.659.044.439,48

Projenin Mevcut Durum Değeri: Arsa Değeri + Mevcut Yapı Değeri olarak hesaplanmıştır.

Projenin Mevcut Durum Değeri
Arsa Değeri, ₺ 2.751.319.875,00
Yapının Tamamlanma Oranı 96,88%
Yapının Mevcut Durum Değeri, ₺ 2.576.082.252,97
Toplam Değer, ₺ 5.327.402.127,97

Projenin Tamamlanması Durumundaki Değeri: Arsa Değeri + Yapı Değeri olarak hesaplanmıştır.

Projenin Tamamlanması Halindeki Değeri
Arsa Değeri, ₺ 2.751.319.875,00
Yapı Değeri, ₺ 2.659.044.439,48
Toplam Değer, ₺ 5.410.364.314,48

6.8 Gelir Yaklaşımı ile Değer Takdiri

Bu yöntemde proje bünyesinde yer alan alanların fonksiyonlarına göre satış değerleri dikkate alınarak önce projenin satışından elde edilecek toplam hasılatının net bugünkü değeri ve Emlak Konut GYO A.Ş.'ne ait net bugünkü değerden düşen payının değeri hesap edilmiştir.

Rapora konu projede satılabilir alanlar tarafımıza iletilen çarşaf listeden temin edilmiştir. Buna göre satılabilir alan ve toplam inşaat alanı bilgileri aşağıdaki gibidir.

Alan Bilgileri, m²
Parsel Yüzölçümü, m² 73.368,53
Satılabilir Konut Alanı 16.987,63
Satılabilir Dükkan, Apart ve Otel Alanı 29.389,89
Satılabilir Ofis Alanı 14.328,42
Toplam Satılabilir Alan 60.705,94
Toplam İnşaat Alanı 81.998,41

İnşaat Projeksiyonu

Yıllar 31.12.2024 31.12.2025 31.12.2026 31.12.2027
İnşaat Tamamlanma Oranı, % 0% 35% 35% 30%
Tamamlanan İnşaat Alanı, m² 0,00 28.699,44 28.699,44 24.599,52
Yıllara Göre Birim Maliyet, ₺/m² 29.500,00 35.400,00 42.480,00 50.976,00
Yıllara Göre Maliyet, ₺ 0,00 1.015.960.299,90 1.219.152.359,88 1.253.985.284,45

Satış Projeksiyonu

Yıllar 31.12.2024 31.12.2025 31.12.2026 31.12.2027 31.12.2028
Konut Satış Hızı, % 0,00% 20,00% 25,00% 30,00% 25,00%
Satılan Konut Alanı, m² 0,00 3.397,53 4.246,91 5.096,29 4.246,91
Ofis Satış Hızı, % 0,00% 20,00% 25,00% 30,00% 25,00%
Satılan Ofis Alanı, m² 0,00 2.865,68 3.582,11 4.298,53 3.582,11
Dükkan, Apart ve Otel Alanı Satış Hızı, % 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 100,00%
Satılan Dükkan, Apart ve Otel Alanı, m² 0,00 0,00 0,00 0,00 29.389,89

Değerlemede taşınmazların bulunduğu bölgedeki projelerde hali hazırda satışta olan emsaller doğrultusunda, konutlar için ortalama satış birim değerleri 87.500,00 ₺/m², ofisler için ortalama satış birim değerleri 100.000,00 ₺/m², dükkan, apart ve otel alanı satış için ortalama satış birim değeri 147.500,00 ₺/m² olarak belirlenmiştir.

Varsayımlar ve Genel Kabuller

  • Gelir yaklaşımı yönteminde değer hesaplamasında kullanılmıştır. İndirgeme oranı: Risksiz getiri oranı (kupon faiz oranı x yıl/kupon dönemi) + risk primi şeklinde % 50 olarak hesaplanmıştır.
  • Risksiz getiri oranı, T.C. Merkez Bankası'nin uzun dönemli (06.12.2028 vadeli) devlet tahvili baz alınmıştır.
İNDİRGEME ORANI 50,00%
Kupon Faiz Oranı 19,73%
Kupon Dönemi 6 Ay
Risksiz Getiri Oranı 39,46%
Piyasa Risk Primi 10,54%

İNA Analizi rapor ekinde sunulmuş olup, gelirlerin bugünkü değeri, maliyetlerin bugünkü değeri ve projenin bugünkü değeri aşağıdaki tabloda sunulmuştur.

Kadıköy 9. Noterliğince düzenlenen 31.08.2020 tarih ve 47348 nolu sözleşmeye göre; Değerleme konusu parseller Maliye Hazinesi'nin mülkiyetindedir. Parseller üzerinde gerçekleştirilecek proje ile ilgili T.C. Maliye Bakanlığı ve Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. arasında 09.10.2017 tarihli ve 10.08.2020 tarihli protokoller imzalanmıştır. Bu protokollere göre projede yer alan bağımsız bölümlerin satışından elde edilecek gelirden, inşaat maliyeti, tüm masraf ve ödemelerin düşülmesinden sonra elde edilecek net gelirin %85'i bakanlığa, %15'i Emlak Konut GYO A.Ş.'ye aittir.

Proje ile ilgili olarak 31.08.2020 tarihli 'Ankara, Çankaya, Saraçoğlu Konut ve Ticaret İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenleme İnşaat İşleri' sözleşmesi bulunmaktadır. Yüklenici firma Güryapı Restorasyon Taahhüt ve Ticaret A.Ş.'dir. Sözleşmeye göre; yüklenici firma sözleşme konusu tüm iş ve işlemleri anahtar teslim 364.250.000,00 TL+KDV götürü bedel ile gerçekleştirecektir.

Gelirlerin Bugünkü Değeri, ₺ 5.708.319.741,63
Maliyetin Bugünkü Değeri, ₺ 1.590.703.555,27
Projenin Net Bugünkü Değeri, ₺ 4.117.616.186,35
Emlak Konut GYO A.Ş. Payı Oranı, % 15,00%
Emlak Konut GYO A.Ş. Payı, ₺ 617.642.427,95

Projenin tamamlanması durumundaki Emlak Konut GYO A.Ş. Payı 617.642.427,95 ₺ hesaplanmıştır.

6.9 Pazar Yaklaşımı ile Değer Takdiri

Kat mülkiyeti kurulu olan 296 adet bağımsız bölümün toplam değeri 3.803.267.267,16 ₺'dir. Bağımsız bölümlere yönelik detaylı değer tablosu rapor ekinde sunulmuştur.

7. ANALİZ SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

7.1 Farklı Değerleme Metotlarının ve Analiz Sonuçlarının Uyumlaştırılması, Bu Amaçla İzlenen Yöntemin ve Nedenlerinin Açıklanması

Rapor'un 3.3 'üncü bölümünde değerleme yöntemlerinin detayı açıklanmıştır. Bu değerleme çalışmasında söz konusu taşınmazların kısmen kat mülkiyetli kısmen de cins tahsisli oldukları ve değerleme tarihi itibariyle proje inşaatının devam ettiği tespit edilmiştir. Bu sebeple değerleme çalışmasında projenin mevcut durum ve tamamlanması durumundaki değer tespitinde "Maliyet Yaklaşımı" kullanılmıştır. Maliyet Yaklaşımında, arsanın değer tespitinde, bölgede yapılan emsal araştırmalarında yeterli sayı ve nitelikte arsa emsalinin olması sebebi ile Pazar Yaklaşımı kullanılmıştır. Ayrıca taşınmazların gelir getirici mülkler olması ve projenin protokol kapsamında net gelir üzerinden paylaşımı modeli ile geliştirilmekte olması nedeni ile de "Gelir Yaklaşımı" kullanılmıştır. Emlak Konut GYO A.Ş. tarafından iletilen onaylı çarşaf listedeki bağımsız birimlerin/bölümlerin piyasa değeri tespitinde ise Pazar Yaklaşımı kullanılmıştır.

Alternatif karşılaştırma yöntemi olarak, Maliyet Yaklaşımı ile bulunan gayrimenkullerin değerinin teyit edilmesi ve aykırılık teşkil edip etmediğinin belirlenmesi amacına yönelik olarak Gelir Yaklaşımına yer verilmiştir. Bu yaklaşım çerçevesinde; arsanın mevcut koşulları doğrultusunda yıllara yaygın şekilde proje gelirleri ve giderleri öngörüler ve varsayımlara göre bugüne indirgenerek projenin net bugünkü değeri hesaplanmıştır. Bu yaklaşım çerçevesinde; yıllara yaygın şekilde proje gelirleri ve giderleri öngörüler ve varsayımlara göre bugüne indirgenerek gelirlerin bugünkü değeri hesaplanmıştır.

Maliyet ve Gelir yaklaşımı ile yapılan hesaplamalar sonucunda ulaşılan değerlerin birbiri ile uyumlu olduğu görülmüştür. Sonuç olarak söz konusu taşınmazın mevcut durum değerinde Maliyet Yaklaşımı, projenin protokol kapsamında net gelir üzerinden paylaşımı modeli ile geliştirilmekte olması nedeni ile de tamamlanması durumundaki değeri ve Emlak Konut GYO A.Ş. payına düşen değeri için "Gelir Yaklaşımı" kullanılmıştır. Emlak Konut GYO A.Ş. tarafından iletilen onaylı çarşaf listedeki bağımsız birimlerin/bölümlerin piyasa değeri tespitinde ise Pazar Yaklaşımı kullanılmıştır.

Farklı yöntemler kullanılmak suretiyle elde edilen sonuçlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Özet Değer Maliyet Yaklaşımı Gelir Yaklaşımı
Projenin Mevcut Durum Değeri, ₺ 5.327.402.127,97 -
Projenin Tamamlanması Durumundaki Değeri, ₺ 5.410.364.314,48 5.708.319.741,63

7.2 Asgari Bilgilerden Raporda Yer Verilmeyenlerin Niçin Yer Almadıklarının Gerekçeleri

Bu değerleme çalışmasında, asgari bilgilerden raporda yer verilmeyen herhangi bir husus bulunmamaktadır.

7.3 Değerleme Konusu Gayrimenkulün, Üzerinde İpotek veya Gayrimenkulün Değerini Doğrudan ve Önemli Ölçüde Etkileyecek Nitelikte Herhangi Bir Takyidat Bulunması Durumları Hariç, Devredilebilmesi Konusunda Bir Sınırlamaya Tabi Olup Olmadığı Hakkında Bilgi

Gayrimenkul üzerindeki takyidatlar raporun 5.3. sayılı bölümünde belirtilmiş olup, taşınmazların tasarrufunu kısıtlayan veya engelleyen herhangi bir kayıt bulunmamaktadır.

7.4 Değerleme Konusu Arsa veya Arazi ise, Alımından İtibaren Beş Yıl Geçmesine Rağmen Üzerinde Proje Geliştirilmesine Yönelik Herhangi Bir Tasarrufta Bulunup Bulunulmadığına Dair Bilgi

Değerleme tarihi itibariyle taşınmazlar üzerinde Saraçoğlu Projesi inşası devam etmektedir.

7.5 Değerleme Konusu Üst Hakkı veya Devre Mülk Hakkı İse, Üst Hakkı ve Devre Mülk Hakkının Devredilebilmesine İlişkin Olarak Bu Hakları Doğuran Sözleşmelerde Özel Kanun Hükümlerinden Kaynaklananlar Hariç Herhangi Bir Sınırlama Olup Olmadığı Hakkında Bilgi

Değerleme raporunun konusu herhangi bir üst hakkı veya devre mülk hakkı değildir.

7.6 Yasal Gereklerin Yerine Getirilip Getirilmediği ve Mevzuat Uyarınca Alınması Gereken İzin Ve Belgelerin Tam Ve Eksiksiz Olarak Mevcut Olup Olmadığı Hakkında Görüş

Değerleme tarihi itibariyle taşınmazlar üzerinde Saraçoğlu Projesi inşası devam etmektedir. Devam eden projeye yönelik yasal gereklerin yerine getirildiği, mevzuat uyarınca alınması gereken izin ve belgelerin tam ve eksiksiz olduğu tespit edilmiştir.

7.7 Değerlemesi Yapılan Gayrimenkulün Portföye Alınmasında Sermaye Piyasası Mevzuatı Çerçevesinde Bir Engel Olup Olmadığı Hakkında Görüş

Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği Resmî Gazete Tarihi: 28.05.2013 Resmî Gazete Sayısı: 28660

Yedinci Bölüm: Yatırımlara ve Faaliyetlere İlişkin Esaslar Madde 22:

Birinci Fıkra a Bendi: (Değişik: RG-9/10/2020-31269) Alım satım kârı veya kira geliri elde etmek amacıyla; arsa, arazi, konut, ofis, alışveriş merkezi, otel, lojistik merkezi, depo, park, hastane ve benzeri her türlü gayrimenkulü satın alabilir, satabilir, kiralayabilir, kiraya verebilir ve satın almayı veya satmayı vaad edebilirler. Şu kadar ki münhasıran altyapı yatırım ve hizmetlerinden oluşan portföyü işletecek ortaklıklar sadece altyapı yatırım ve hizmet konusu olan gayrimenkuller ile ilgili olan işlemleri gerçekleştirebilir.

Birinci Fıkra b Bendi: (Değişik:RG-2/1/2019-30643) Portföylerine alınacak her türlü bina ve benzeri yapılara ilişkin olarak yapı kullanma izninin alınmış ve kat mülkiyetinin tesis edilmiş olması zorunludur. Ancak, mülkiyeti tek başına ya da başka kişilerle birlikte ortaklığa ait olan otel, alışveriş merkezi, iş merkezi, hastane, ticari depo, fabrika, ofis binası ve şube gibi yapıların, tamamının veya bölümlerinin yalnızca kira geliri elde etme amacıyla kullanılması halinde, anılan yapıya ilişkin olarak yapı kullanma izninin alınması ve tapu senedinde belirtilen niteliğinin taşınmazın mevcut durumuna uygun olması yeterli kabul edilir. Ayrıca, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun geçici 16 ncı maddesi kapsamında yapı kayıt belgesi alınmış olması, bu fıkrada yer alan yapı kullanma izninin alınmış olması şartının yerine getirilmesi için yeterli kabul edilir.

Rapor'un 5.3 Tapu ve Takyidat Bilgileri, 5.5 İmar Durum Bilgileri, 5.6 Yasal İzin ve Belgeler, 5.7 Yapı Denetim Kuruluşu ve Denetim Bilgileri, 5.11 Gayrimenkulün Son Üç Yıllık Dönemde Gerçekleşen Alım – Satım İşlemleri ve Gayrimenkulün Hukuki Durumunda Meydana Gelen Değişiklikler, 7.6 Yasal Gereklerin Yerine Getirilip Getirilmediği ve Mevzuat Uyarınca Alınması Gereken İzin Ve Belgelerin Tam Ve Eksiksiz Olarak Mevcut Olup Olmadığı Hakkında Görüş başlıklarında açıklanan incelemeler ile birlikte "Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği'nde" belirtilen hususlar birlikte değerlendirilmiştir. Bu hususlar doğrultusunda değerlemesi yapılan gayrimenkullerin sermaye piyasası hükümleri çerçevesinde gayrimenkul yatırım ortaklığı portföyünde "Proje ve Bağımsız Bölüm" olarak bulunmasının uygun olduğu görüş ve kanaatindeyiz.

8. SONUÇ

8.1 Sorumlu Değerleme Uzmanının Sonuç Cümlesi

Bu rapor, Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.'nin talebi üzerine, gayrimenkul değerleme alanında faaliyet gösteren Yetkin Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. tarafından; Ankara İli, Çankaya İlçesi, Namıkkemal Mahallesi 2940 ada 7, 8, 9, 10,11 ve 16 parsel, 5361 ada 3 parsel, 80144 ada 2, 3, 4, 5 ve 7 parsel ve 80146 ada 2, 3 ve 4 parsel üzerinde yer alan Saraçoğlu Projesi Projesi'nin mevcut durum değeri, mevcut durumuyla Emlak Konut GYO A.Ş. payına düşen değeri, tamamlanması halindeki değeri, tamamlanması halinde Emlak Konut GYO A.Ş. payına düşen değeri ile proje kapsamında yer alan 357 bağımsız birimin güncel piyasa değerinin Türk Lirası cinsinden belirlenmesi amacıyla hazırlanan değerleme raporudur.

Projeye ilişkin detaylı bilgi ve planlar ve söz konusu değer tamamen mevcut projeye ilişkin olup farklı bir projenin uygulanması durumunda bulunacak değer farklı olabilecektir.

Bu Rapor, 31.08.2019 tarih ve 30874 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sermaye Piyasası Kurulu'nun Seri III, 62.3 numaralı "Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunacak Gayrimenkul Değerleme Kuruluşları Hakkında Tebliğin" 1. maddesinin 2. fıkrası kapsamında hazırlanmıştır.

Sonuç itibariyle rapora konu taşınmazların sermaye piyasası hükümleri çerçevesinde gayrimenkul yatırım ortaklığı portföyünde "Proje ve Bağımsız Bölüm" olarak alınmasının uygun olduğu görüş ve kanaatindeyiz.

8.2 Nihai Değer Takdiri

Ankara İli, Çankaya İlçesi Namıkkemal Mahallesi 2940 ada 7, 8, 9, 10,11 ve 16 parsel, 5361 ada 3 parsel, 80144 ada 2, 3, 4, 5 ve 7 parsel ve 80146 ada 2, 3 ve 4 parsel üzerinde yer alan Saraçoğlu Projesine yönelik takdir edilen değerler aşağıdaki tabloda, detaylı değer listesi ise rapor eklerinde sunulmuştur.

Proje alanı içerisinde yer alan 80144 ada 2 ve 5 numaralı parseller alan içerisindeki peyzaj düzenlemesine konu parseller olduğundan Müşteri talebi doğrultusunda değerleme dışı tutulmuştur.

Özet Değer KDV Hariç Değer, ₺
Projenin Mevcut Durum Değeri, ₺ 5.327.402.127,97
Projenin Tamamlanması Durumundaki Değeri, ₺ 5.708.319.741,63
Projenin Net Bugünkü Değer, ₺ 4.117.616.186,35
Projenin Net Bugünkü Değerine Göre Emlak Konut GYO A.Ş. Payı Değeri, ₺ 617.642.427,95
Kat Mülkiyetine Geçen 296 Adet Bağımsız Bölüm Değeri, ₺ 3.803.267.267,16

Esra DERE İşletme Değerleme Uzman Yrd. Lisans No: 929896

Gözde GEYİK VARLI Harita Mühendisi Değerleme Uzmanı Lisans No: 407527

Hasan Serhat BERKLİ İşletme Değerleme Uzmanı Lisans No: 403376

Yasin PEKTAŞ Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisi Sorumlu Değerleme Uzmanı Lisans No: 400446

Talk to a Data Expert

Have a question? We'll get back to you promptly.