AI assistant
DEVA HOLDİNG A.Ş. — Interim / Quarterly Report 2021
Nov 5, 2021
8687_rns_2021-11-05_398a9f31-9a55-47e1-9a37-df3fc699cda6.pdf
Interim / Quarterly Report
Open in viewerOpens in your device viewer
DEVA HOLDİNG A.Ş.
VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
SONA EREN DOKUZ AYLIK ARA DÖNEME
AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR
İçindekiler
| İçindekiler | Sayfa |
|---|---|
| Konsolide finansal durum tablosu | 1 - 2 |
| Konsolide kar veya zarar tablosu | 3 |
| Konsolide diğer kapsamlı gelir tablosu | 4 |
| Konsolide özkaynaklar değişim tablosu | 5 |
| Konsolide nakit akış tablosu | 6 - 7 |
| Konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar | 8 - 78 |
DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
| | Dipnot Referansları | Cari Dönem
(Bağımsız denetimden geçmemiş)
30 Eylül 2021 | Önceki Dönem
(Bağımsız denetimden geçmiş)
31 Aralık 2020 |
| --- | --- | --- | --- |
| VARLIKLAR | | | |
| Dönen Varlıklar | | 2.483.329.202 | 1.949.037.953 |
| Nakit ve Nakit Benzerleri | 4 | 903.251.544 | 609.464.914 |
| Ticari Alacaklar | | 785.818.375 | 689.963.602 |
| İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklar | 6 | 57.361.968 | 63.929.144 |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklar | 7 | 728.456.407 | 626.034.458 |
| Diğer Alacaklar | 8 | 1.814.612 | 2.468.573 |
| Stoklar | 9 | 735.143.949 | 577.539.595 |
| Peşin Ödenmiş Giderler | 10 | 56.468.441 | 63.557.031 |
| Cari Dönem Vergisiyle İlgili Varlıklar | 11 | 372.299 | 433.153 |
| Diğer Dönen Varlıklar | 20 | 459.982 | 5.611.085 |
| Duran Varlıklar | | 1.398.568.932 | 1.138.877.550 |
| Maddi Duran Varlıklar | 12 | 821.340.595 | 727.401.281 |
| Kullanım Hakkı Varlıkları | 13 | 66.010.380 | 39.277.633 |
| Maddi Olmayan Duran Varlıklar | | 329.432.159 | 288.227.991 |
| Şerefiye | 15 | 1.782.731 | 1.782.731 |
| Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar | 14 | 327.649.428 | 286.445.260 |
| Peşin Ödenmiş Giderler | 10 | 142.501.562 | 61.907.472 |
| Ertelenmiş Vergi Varlığı | 28 | 39.284.236 | 22.063.173 |
| TOPLAM VARLIKLAR | | 3.881.898.134 | 3.087.915.503 |
Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
| Dipnot Referansları | Cari Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) | Önceki Dönem (Bağımsız denetimden geçmiş) | |
|---|---|---|---|
| 30 Eylül 2021 | 31 Aralık 2020 | ||
| KAYNAKLAR | |||
| Kısa Vadeli Yükümlülükler | 1.160.739.944 | 987.419.630 | |
| Kısa Vadeli Borçlanmalar | 513.503.417 | 427.739.325 | |
| Banka Kredileri | 5 | 513.503.417 | 427.739.325 |
| Uzun Vadeli Borçlanmaların Kısa Vadeli Kısımları | 348.374.398 | 285.815.597 | |
| Banka Kredileri | 5 | 198.071.861 | 199.516.937 |
| Kiralama İşlemlerinden Borçlar | 5 | 10.051.182 | 14.586.934 |
| İhraç Edilmiş Borçlanma Araçları | 5 | 140.251.355 | 71.711.726 |
| Ticari Borçlar | 158.899.702 | 168.063.454 | |
| İlişkili Taraflara Ticari Borçlar | 6 | 19.912.511 | 11.321.863 |
| İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlar | 7 | 138.987.191 | 156.741.591 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlar | 19 | 12.144.630 | 10.542.486 |
| Diğer Borçlar | 680.918 | 666.622 | |
| İlişkili Olmayan Taraflara Diğer Borçlar | 8 | 680.918 | 666.622 |
| Türev Araçlar | 31 | - | 3.852.138 |
| Devlet Teşvik ve Yardımları | 16 | 1.991.889 | 1.870.021 |
| Ertelenmiş Gelirler | 10 | 19.812.803 | 5.387.449 |
| Dönem Karı Vergi Yükümlülüğü | 28 | 592.569 | 117.424 |
| Kısa Vadeli Karşılıklar | 92.657.411 | 73.742.291 | |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin | |||
| Kısa Vadeli Karşılıklar | 19 | 45.603.129 | 41.408.521 |
| Diğer Kısa Vadeli Karşılıklar | 17 | 47.054.282 | 32.333.770 |
| Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler | 20 | 12.082.207 | 9.622.823 |
| Uzun Vadeli Yükümlülükler | 639.802.658 | 466.113.319 | |
| Uzun Vadeli Borçlanmalar | 546.343.649 | 380.166.566 | |
| Banka Kredileri | 5 | 368.736.331 | 193.996.441 |
| Kiralama İşlemlerinden Borçlar | 5 | 77.827.671 | 56.490.806 |
| İhraç Edilmiş Borçlanma Araçları | 5 | 99.779.647 | 129.679.319 |
| Devlet Teşvik ve Yardımları | 16 | 48.051.780 | 46.220.036 |
| Ertelenmiş Gelirler | 10 | 5.711.489 | 6.507.883 |
| Uzun Vadeli Karşılıklar | 39.695.740 | 33.218.834 | |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin | |||
| Uzun Vadeli Karşılıklar | 19 | 39.695.740 | 33.218.834 |
| ÖZKAYNAKLAR | 2.081.355.532 | 1.634.382.554 | |
| Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar | 2.081.355.532 | 1.634.382.554 | |
| Ödenmiş Sermaye | 21 | 200.019.288 | 200.019.288 |
| Sermaye Düzelte Parkları | 21 | 140.080.696 | 140.080.696 |
| Geri Alınan Paylar (-) | 21 | (28.847) | (28.847) |
| Paylara İlişkin Primler/İskontolar | 21 | 2.870.803 | 2.870.803 |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak | |||
| Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler | (5.105.245) | (5.105.245) | |
| Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kayıpları | (5.105.245) | (5.105.245) | |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak | |||
| Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler | 9.007.801 | 5.878.100 | |
| Yabancı Para Çevrim Farkları | 9.007.801 | 5.878.100 | |
| Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler | 21 | 150.864.955 | 150.864.955 |
| Geçmiş Yıllar Karları | 21 | 1.041.162.023 | 488.354.120 |
| Net Dönem Karı | 542.484.058 | 651.448.684 | |
| TOPLAM KAYNAKLAR | 3.881.898.134 | 3.087.915.503 |
Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.
DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİNDE SONA EREN DÖNEME AİT KONSOLİDE KAR VEYA ZARAR TABLOSU
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir)
| Dipnot Referansları | Cari Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Ocak-30 Eylül | Önceki Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Ocak-30 Eylül | Cari Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Temmuz-30 Eylül | Önceki Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Temmuz-30 Eylül | |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | 2020 | 2021 | 2020 | ||
| Hasılat | 22 | 1.589.434.474 | 1.322.176.613 | 527.193.430 | 433.567.753 |
| Satışların Maliyeti (-) | 22 | (678.247.984) | (614.532.062) | (205.750.503) | (200.386.364) |
| BRÜT KAR | 911.186.490 | 707.644.551 | 321.442.927 | 233.181.389 | |
| Pazarlama Giderleri (-) | 23 | (176.004.437) | (121.945.562) | (58.680.474) | (32.052.815) |
| Genel Yönetim Giderleri (-) | 23 | (135.203.154) | (96.046.042) | (45.206.007) | (33.517.117) |
| Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) | 23 | (43.843.347) | (62.938.436) | (21.114.790) | (25.696.069) |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler | 25 | 122.154.006 | 145.085.125 | 8.615.285 | 75.841.797 |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler (-) | 25 | (20.575.209) | (21.769.112) | 1.175.241 | (7.727.646) |
| ESAS FAALİYET KARI | 657.714.349 | 550.030.524 | 206.232.182 | 210.029.539 | |
| Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler | 26 | 13.495.337 | 3.472.233 | 2.636.420 | 1.383.389 |
| Yatırım Faaliyetlerinden Giderler (-) | 26 | (3.116) | - | (3.116) | - |
| FİNANSMAN GİDERİ ÖNCESİ FAALİYET KARI | 671.206.570 | 553.502.757 | 208.865.486 | 211.412.928 | |
| Finansman Giderleri (net) | 27 | (143.168.810) | (78.378.497) | (67.790.696) | (19.401.183) |
| VERGİ ÖNCESİ KAR | 528.037.760 | 475.124.260 | 141.074.790 | 192.011.745 | |
| Vergi Geliri | 14.446.298 | 7.479.144 | (1.313.952) | 5.401.081 | |
| Dönem Vergi Gideri (-) | 28 | (2.774.765) | (6.126.459) | (612.541) | (4.128.183) |
| Ertelenmiş Vergi Geliri | 28 | 17.221.063 | 13.605.603 | (701.411) | 9.529.264 |
| DÖNEM KARI | 542.484.058 | 482.603.404 | 139.760.838 | 197.412.826 | |
| Dönem Karının Dağılımı | 542.484.058 | 482.603.404 | 139.760.838 | 197.412.826 | |
| Ana Ortaklık Payları | 542.484.058 | 482.603.404 | 139.760.838 | 197.412.826 | |
| Pay başına kazanç | 29 | 0,0271 | 0,0241 | 0,0070 | 0,0099 |
Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.
DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİNDE SONA EREN DÖNEME AİT KONSOLİDE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
| Dipnot Referansları | Cari Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Ocak-30 Eylül | Önceki Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Ocak-30 Eylül | Cari Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Temmuz-30 Eylül | Önceki Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Temmuz-30 Eylül | |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | 2020 | 2021 | 2020 | ||
| DÖNEM KARI | 542.484.058 | 482.603.404 | 139.760.838 | 197.412.826 | |
| DİĞER KAPSAMLI GELİR / (GİDERLER) | |||||
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacaklar | - | - | - | - | |
| Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kazançları / (Kayıpları) | 19 | - | - | - | - |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Diğer Kapsamlı Gelire İlişkin Vergiler | 28 | - | - | - | - |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacaklar | 3.129.701 | 4.172.940 | 310.249 | 2.393.295 | |
| Yabancı Para Çevrim Farkları | 3.129.701 | 4.172.940 | 310.249 | 2.393.295 | |
| DİĞER KAPSAMLI GELİR | 3.129.701 | 4.172.940 | 310.249 | 2.393.295 | |
| TOPLAM KAPSAMLI GELİR | 545.613.759 | 486.776.344 | 140.071.087 | 199.806.121 | |
| Toplam Kapsamlı Gelirin Dağılımı: | 545.613.759 | 486.776.344 | 140.071.087 | 199.806.121 | |
| Ana Ortaklık Payları | 545.613.759 | 486.776.344 | 140.071.087 | 199.806.121 |
Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİNDE SONA EREN DÖNEME AİT KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
| Dipnot | Ödenmiş sermaye | Sermaye düzeltmesi farkları | Geri Alınan Paylar (-) | Paylara İlişkin Primler / İskontolar | Tanımlanmış fayda planlarından aktüeryal kazanç ve kayıplar | Yabancı para çevrim farkları | Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler | Birikmiş Karlar | Ana ortaklığa ait özkaynaklar | Toplam özkaynaklar | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Geçmiş yıllar karları | Net dönem karı | ||||||||||||
| 1 Ocak 2020 itibarıyla bakiye | 21 | 200.019.288 | 140.080.696 | (28.847) | 2.870.803 | (6.046.480) | 1.376.420 | 150.864.955 | 255.689.513 | 286.015.741 | 1.030.842.089 | 1.030.842.089 | |
| Geçmiş yıllar karlarına transfer | - | - | - | - | - | - | - | 286.015.741 | (286.015.741) | - | - | ||
| Kar Payları* | - | - | - | - | - | - | - | (53.351.134) | - | (53.351.134) | (53.351.134) | ||
| Toplam kapsamlı gelir | - | - | - | - | - | 4.172.940 | - | - | 482.603.404 | 486.776.344 | 486.776.344 | ||
| Yabancı para çevrim farkları | - | - | - | - | - | 4.172.940 | - | - | - | 4.172.940 | 4.172.940 | ||
| Net dönem karı | - | - | - | - | - | - | - | - | 482.603.404 | 482.603.404 | 482.603.404 | ||
| 30 Eylül 2020 itibarıyla bakiye | 21 | 200.019.288 | 140.080.696 | (28.847) | 2.870.803 | (6.046.480) | 5.549.360 | 150.864.955 | 488.354.120 | 482.603.404 | 1.464.267.299 | 1.464.267.299 | |
| 1 Ocak 2021 itibarıyla bakiye | 21 | 200.019.288 | 140.080.696 | (28.847) | 2.870.803 | (5.105.245) | 5.878.100 | 150.864.955 | 488.354.120 | 651.448.684 | 1.634.382.554 | 1.634.382.554 | |
| Geçmiş yıllar karlarına transfer | - | - | - | - | - | - | - | 651.448.684 | (651.448.684) | - | - | ||
| Kar Payları* | - | - | - | - | - | - | - | (98.640.781) | - | (98.640.781) | (98.640.781) | ||
| Toplam kapsamlı gelir | - | - | - | - | - | 3.129.701 | - | - | 542.484.058 | 545.613.759 | 545.613.759 | ||
| Yabancı para çevrim farkları | - | - | - | - | - | 3.129.701 | - | - | - | 3.129.701 | 3.129.701 | ||
| Net dönem karı | - | - | - | - | - | - | - | - | 542.484.058 | 542.484.058 | 542.484.058 | ||
| 30 Eylül 2021 itibarıyla bakiye | 21 | 200.019.288 | 140.080.696 | (28.847) | 2.870.803 | (5.105.245) | 9.007.801 | 150.864.955 | 1.041.162.023 | 542.484.058 | 2.081.355.532 | 2.081.355.532 |
(*) 1 Nisan 2021 tarihinde yapılan 2020 Yılı Olağan Genel Kurul Toplantısında, 2020 yılı için 200.019.288 TL sermayeyi temsil eden pay sahiplerine hukuki durumlarına bağlı olarak brüt %10; net %8,5 oranında toplam 98.640.781 TL (30 Eylül 2020: 53.351.134 TL) (1 TL tutarındaki paya brüt 0,10 TL/Krs, net 0,085 TL/Krs) Kar Payı ödenmesine, Kar Paylarının 12 Nisan 2021 tarihinden itibaren nakden dağıtılmasına karar verildi.
Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİNDE SONA EREN DÖNEME AİT KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
| Dipnot Referansları | Cari Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Ocak – 30 Eylül 2021 | Önceki Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Ocak – 30 Eylül 2020 | |
|---|---|---|---|
| 614.365.067 | 478.730.717 | ||
| İŞLETME FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI | 542.484.058 | 482.603.404 | |
| Dönem Kari | |||
| Dönem Net Karı Mutabakatı İle İlgili Düzeltmeler: | 357.130.281 | 268.955.867 | |
| Amortisman ve İtfa Gideri İle İlgili Düzeltmeler | 12,13,14,22,24 | 54.911.659 | 42.544.655 |
| Değer Düşüklüğü (İptali) İle İlgili Düzeltmeler: | 111.604.619 | 111.812.367 | |
| Alacaklarda Değer Düşüklüğü (İptali) ile İlgili Düzeltmeler | 7,8 | 743.735 | - |
| Stok Değer Düşüklüğü (İptali) ile İlgili Düzeltmeler | 9 | 25.300.321 | 31.167.877 |
| Maddi Duran Varlık Değer Düşüklüğü (İptali) ile İlgili Düzeltmeler: | 12 | - | 1.228.585 |
| Değer Maddi Olmayan Duran Varlık Değer Düşüklüğü (İptali) ile İlgili Düzeltmeler | 14 | 85.560.563 | 79.415.905 |
| Karşılıklar İle İlgili Düzeltmeler: | 85.414.103 | 60.392.866 | |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar (İptali) ile İlgili Düzeltmeler | 19 | 22.773.319 | 14.330.928 |
| Dava ve/veya Ceza Karşılıkları (İptali) ile İlgili Düzeltmeler | 17 | 6.751.651 | 4.194.377 |
| Diğer Karşılıklar (İptalleri) ile İlgili Düzeltmeler | 17 | 55.889.133 | 41.867.561 |
| Faiz Gelirleri ve Giderleri İle İlgili Düzeltmeler: | 142.632.575 | 81.834.735 | |
| Faiz Gelirleri ile İlgili Düzeltmeler | 25 | (13.971.994) | (4.896.364) |
| Faiz Giderleri ile İlgili Düzeltmeler | 27 | 156.604.569 | 86.731.099 |
| Gerçeğe Uygun Değer Kayıpları (Kazançları) ile İlgili Düzeltmeler: | - | (7.432.773) | |
| Türev finansal araçlardaki artış (azalış) | 31 | - | (7.432.773) |
| Vergi (Geliri) Gideri İle İlgili Düzeltmeler | 28 | (14.446.298) | (7.479.144) |
| Nakit Dışı Kalemlere İlişkin Diğer Düzeltmeler | 17 | (10.026.256) | (12.936.708) |
| Duran Varlıkların Elden Çıkarılmasından Kaynaklanan Kayıplar (Kazançlar) İle İlgili Düzeltmeler: | (13.492.221) | (3.472.233) | |
| Maddi Duran Varlıkların Elden Çıkarılmasından Kaynaklanan Kayıplar (Kazançlar) ile İlgili Düzeltmeler | 26 | (13.492.221) | (3.472.233) |
| Yatırım ya da Finansman Faaliyetlerinden Kaynaklanan Nakit Akışlarına Neden Olan Diğer Kalemlere İlişkin Düzeltmeler | 4.130.123 | 9.740.902 | |
| Kar (Zarar) Mutabakatı İle İlgili Diğer Düzeltmeler | (3.598.023) | (6.048.800) | |
| İşletme Sermayesinde Gerçekleşen Değişimler: | (249.347.713) | (228.960.901) | |
| Ticari Alacaklardaki Artış ile İlgili Düzeltmeler | (100.700.587) | (81.239.999) | |
| İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklardaki Azalış (Artış) | 6 | 6.567.176 | (22.826.902) |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklardaki Artış | (107.267.763) | (58.413.097) | |
| Faaliyetlerle İlgili Diğer Alacaklardaki Artış ile İlgili Düzeltmeler: | 653.961 | (1.798.174) | |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Faaliyetlerle İlgili Diğer Alacaklardaki Artış | 653.961 | (1.798.174) | |
| Stoklardaki Artışlar İle İlgili Düzeltmeler | (167.302.257) | (197.833.892) | |
| Peşin Ödenmiş Giderlerdeki Azalış | 7.088.590 | 21.949.721 | |
| Ticari Borçlardaki Artış (Azalış) ile İlgili Düzeltmeler: | (9.163.752) | 9.393.473 | |
| İlişkili Taraflara Ticari Borçlardaki (Azalış) Artış | 7 | 8.590.648 | 12.048.796 |
| İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlardaki Artış (Azalış) | 7 | (17.754.400) | (2.655.323) |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlardaki (Azalış) Artış | 19 | 1.602.144 | 650.042 |
| Faaliyetler ile İlgili Diğer Borçlardaki (Azalış) Artış ile İlgili Düzeltmeler: | 14.296 | 4.314.638 | |
| İlişkili Olmayan Taraflara Faaliyetlerle İlgili Diğer Borçlardaki Artış (Azalış) | 14.296 | 4.314.638 | |
| Türev Yükümlülüklerdeki Azalış | 31 | (3.852.138) | (4.351.477) |
| Ertelenmiş Gelirlerdeki Artış (Azalış) | 10 | 13.628.960 | 10.736.458 |
| İşletme Sermayesinde Gerçekleşen Diğer Artış (Azalış) ile İlgili Düzeltmeler: | 8.683.070 | 9.218.309 | |
| Faaliyetlerle İlgili Diğer Varlıklardaki Azalış (Artış) | 5.211.957 | (4.542.635) | |
| Faaliyetlerle İlgili Diğer Yükümlülüklerdeki Artış (Azalış) | 3.471.113 | 13.760.944 | |
| Faaliyetlerden Elde Edilen Nakit Akışları | 650.266.626 | 522.598.370 | |
| Alınan Faiz | 4,25 | 14.094.262 | 4.723.943 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar Kapsamında Yapılan Ödemeler | 19 | (12.101.805) | (15.586.729) |
| Diğer Karşılıklar İlişkin Ödemeler | 17 | (37.894.016) | (33.004.867) |
Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.
DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİNDE SONA EREN DÖNEME AİT KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
| | Dipnot Referansları | Cari Dönem
(Bağımsız
denetimden
geçmemiş) | Önceki Dönem
(Bağımsız
denetimden
geçmemiş) |
| --- | --- | --- | --- |
| | | 1 Ocak – 30 Eylül 2021 | 1 Ocak – 30 Eylül 2020 |
| YATIRIM FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI | | | |
| Maddi ve Maddi Olmayan Duran Varlıkların Satışından Kaynaklanan Nakit Girişleri | | (330.108.135) | (205.293.500) |
| Maddi Duran Varlıkların Satışından Kaynaklanan Nakit Girişleri | 12,26 | 14.084.683 | 3.567.065 |
| Maddi ve Maddi Olmayan Duran Varlıkların Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları | | (272.737.124) | (162.878.317) |
| Maddi Duran Varlık Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları | 12 | (141.324.016) | (94.335.136) |
| Maddi Olmayan Duran Varlık Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları | 14,27 | (131.413.108) | (68.543.181) |
| Verilen Nakit Avans ve Borçlar | | (80.594.090) | (52.894.720) |
| Verilen Diğer Nakit Avans ve Borçlar | 10 | (80.594.090) | (52.894.720) |
| Devlet Teşviklerinden Elde Edilen Nakit Girişleri | 16 | 9.138.396 | 6.912.472 |
| FİNANSMAN FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI | | 6.522.265 | (20.921.049) |
| Borçlanmadan Kaynaklanan Nakit Girişleri | | 1.278.439.493 | 1.117.235.501 |
| Kredilerden Nakit Girişleri | 5 | 1.178.439.493 | 987.235.501 |
| İhraç Edilen Borçlanma Araçlarından Nakit Girişleri | 5 | 100.000.000 | 130.000.000 |
| Borç Ödemelerine İlişkin Nakit Çıkışları | | (996.964.152) | (996.501.436) |
| Kredi Geri Ödemelerine İlişkin Nakit Çıkışları | 5 | (931.964.152) | (916.501.436) |
| İhraç Edilmiş Borçlanma Araçları Ödemelerinden Nakit Çıkışları | 5 | (65.000.000) | (80.000.000) |
| Kira sözleşmelerinden kaynaklanan borç ödemelerine ilişkin nakit çıkışları | 5 | (25.851.218) | (11.094.445) |
| Ödenen Temettüler | 21 | (98.640.781) | (53.351.134) |
| Ödenen Faiz | 5,27 | (150.461.077) | (77.209.535) |
| YABANCI PARA ÇEVRİM FARKLARININ ETKİSİNDEN ÖNCE NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ | | 290.779.197 | 252.516.168 |
| Yabancı Para Çevrim Farklarının Nakit ve Nakit Benzerleri Üzerindeki Etkisi | | 3.129.701 | 4.172.940 |
| NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ | | 293.908.898 | 256.689.108 |
| DÖNEM BAŞI NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ | 4 | 609.012.357 | 276.848.039 |
| DÖNEM SONU NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ | 4 | 902.921.255 | 533.537.147 |
Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.
8
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
1. GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU
Deva Holding A.Ş. (“Şirket”) İstanbul, Türkiye’de faaliyet göstermektedir. Şirket 22 Eylül 1958 yılında kurulmuş olup, Şirket’in ana faaliyet konusu beşeri ilaç üretimi ve pazarlamasıdır. Şirket’in ticaret unvanı ve faaliyetlerini yürüttüğü adresi aşağıdaki gibidir:
Deva Holding A.Ş. Halkalı Merkez Mahallesi Basın Ekspres Caddesi No:1 K.Çekmece / İstanbul.
Grup’ta çalışan ortalama personel sayısı 30 Eylül 2021 tarihinde biten dönem için 2.504 kişidir (31 Aralık 2020: 2.434).
Eastpharma S.A.R.L. Şirket’in ana hissedarıdır. Eastpharma S.A.R.L. 2006 yılında Lüksemburg’da kurulmuştur ve %100’ü 2006 yılında kurulan ve Bermuda merkezli bir şirket olan Eastpharma Ltd.’ye aittir. Eastpharma S.A.R.L. 27 Kasım 2006’da Şirket’in %52,6’sını satın almıştır. Eastpharma S.A.R.L. sonraki dönemlerde hisse alımına devam etmiştir. 30 Eylül 2021 tarihi itibarıyla Eastpharma S.A.R.L. Deva hisselerinin %82,2’sine sahiptir (31 Aralık 2020: %82,2). 2011 yılında, Sermaye Piyasası Kurulu’nun 26 Mayıs 2011 tarihli onayı ile Şirket çıkarılmış sermayesini nakit artırmak suretiyle, 180.070.656 TL’den 200.000.000 TL’ye yükseltmiştir. Bu artışın 16.384.384 TL’si Eastpharma S.A.R.L. tarafından nakit olarak, kalan 3.544.960 TL’lik kısmı ise diğer ortaklar tarafından karşılanmıştır. Eastpharma Ltd. ana hissedarları GEM Global Equities Management S.A. tarafından yönetilen fonlardır.
Şirket hisseleri 24 Mart 1986 tarihinden itibaren Borsa İstanbul’da işlem görmeye başlamıştır.
30 Eylül 2021 tarihinde Şirket sermayesi hisse başına beher değeri 0,01 TL tutarında toplam 20.001.928.778 adet hisseden oluşmaktadır (31 Aralık 2020: 20.001.928.778). Şirket’in nominal sermaye yapısı aşağıdaki gibidir (Not 21):
| Ortaklar | 30 Eylül | 31 Aralık | ||
|---|---|---|---|---|
| % | 2021 | % | 2020 | |
| Eastpharma SARL | 82,2 | 164.424.760 | 82,2 | 164.424.760 |
| Halka açık kısımları | 17,8 | 35.594.528 | 17,8 | 35.594.528 |
| Nominal sermaye | 100,0 | 200.019.288 | 100,0 | 200.019.288 |
| Sermaye düzeltme farkları | 140.080.696 | 140.080.696 | ||
| Geri alınan paylar (-) | (28.847) | (28.847) | ||
| Düzeltilmiş sermaye | 340.071.137 | 340.071.137 |
9
DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
1. GRUP’UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (devamı)
Bağlı Ortaklıklar
Şirket’in 30 Eylül 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla bağlı ortaklıklarının (hep birlikte “Grup”) detayları ve başlıca faaliyet konuları aşağıdaki gibidir:
| Bağlı Ortaklıklar | Ana faaliyeti | Grup’un sermayedeki pay oranı ve oy kullanma hakkı oranı (%) | |
|---|---|---|---|
| 30 Eylül 2021 | 31 Aralık 2020 | ||
| Devatis Ltd | Beşeri-tıbbi ve veteriner ilaçların Yeni Zelanda ve Avusturalya’da satış ve dağıtımı | 100 | 100 |
| Devatis Inc | Beşeri-tıbbi ve veteriner ilaçların Amerika’da satış ve dağıtımı | 100 | 100 |
| Devatis PTY Ltd (*) | Beşeri-tıbbi ve veteriner ilaçların Avustralya’da satış ve dağıtımı | 100 | 100 |
| Devatis GmbH (*) | Beşeri-tıbbi ve veteriner ilaçların Almanya’da satış ve dağıtımı | 100 | 100 |
| Devatis A.G (*) | Beşeri-tıbbi ve veteriner ilaçların İsviçre’de satış ve dağıtımı | 100 | 100 |
| Devatis de Mexico (*) | Beşeri-tıbbi ve veteriner ilaçların Meksika’da satış ve dağıtımı | 100 | 100 |
| Devatis Kanada (*) | Beşeri-tıbbi ve veteriner ilaçların Kanada’da satış ve dağıtımı | 100 | - |
(*) İlgili şirketlerin konsolide finansal tablolara önemli bir etkisi yoktur. Bu nedenle konsolidasyona dahil edilmemektedirler.
Grup’un bağlı ortaklıkları yurtdışında faaliyet göstermektedirler.
10
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
1. GRUP’UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (devamı)
Bağlı Ortaklıklar (devamı)
Şirket ve bağlı ortaklıkları ilaç sektöründe faaliyet göstermektedir ve pazarda yer edinmiş jenerik ilaç üreticilerindendir. Şirket’in geniş bir ürün yelpazesi bulunmaktadır ve satış ekibi tüm ülkeye yayılmıştır. Grup’un 4 farklı lokasyonda 4 üretim tesisi bulunmaktadır.
Şirket 364 değişik formda 185 ilaç molekülüne sahiptir. Bunlardan 8 tanesi (9 değişik formda) lisans haklarının kullanım yolu ile üretilip satılan ürünlerdir.
30 Eylül 2021 tarihi itibarıyla iş bölümleri beşeri ilaç üretim ve satışı, veteriner ve tarım ilaçları üretim ve satışı ve diğerdir.
Beşeri ilaç bölümü gelirinin büyük bölümünü jenerik ve ruhsatlı ilaçların satışından elde etmektedir. Jenerik ilaçlar, Şirket’in üretip aktif ilaç bileşeninin kimyasal ismi yerine Şirket’in ticari markası altında sattığı nihai ürünlerdir. Orijinal ilaçlar, Şirket’in, ilaç bileşeninin haklarını elinde bulunduran diğer ilaç şirketlerinin lisansları altında ürettiği ve sattığı nihai ilaçlardır. Bu iş bölümü kas sistemi, beslenme, metabolizma ve kalp ve damar hastalıkları tedavisinde kullanılan geniş bir ilaç yelpazesine sahiptir. Kurumsal harcamalar ve varlıklar beşeri ilaç satış iş bölümünde yer almaktadır.
Beşeri ilaç bölümü aynı zamanda ilaç ve antibiyotiklerin aktif maddesi “API” üretim ve yerel üreticilerle birlikte yabancı ilaç şirketlerine satışını da içermektedir. Şirket, üretim faaliyetlerinin yanı sıra mikrobiyoloji laboratuarında hammadde adaptasyon, mikroorganizma seleksiyon, besiyeri formülasyon vb. deneme ve araştırma çalışmaları yapmakta, pilot fermantörlerde de çeşitli deneme ve araştırma fermantasyonlarını gerçekleştirmektedir.
Veteriner ve tarım ilaçları iş bölümünün geliri 138 değişik formda ve 90 ilaç molekülünün satışından elde edilmektedir.
Diğer iş bölümündeki faaliyetler kolonya ürünleri üretimi ve satışından oluşmaktadır.
Grup’un faaliyetleriyle ilgili iş bölümü bilgileri Not 3’te sunulmuştur.
Finansal Tabloların Onaylanması
Finansal tablolar, Yönetim Kurulu tarafından onaylanmış ve 5 Kasım 2021 tarihinde yayınlanması için yetki verilmiştir.
İşletmenin Sürekliliği
Grup konsolide finansal tablolarını işletmenin sürekliliği ilkesine göre hazırlamıştır.
Tüm dünyayı etkisi altına alan COVID-19’un, Grup’un faaliyetlerine ve finansal durumuna olası etkilerini mümkün olan en az seviyeye indirmek için gerekli aksiyonlar Grup yönetimi tarafından alınmıştır. Grup, 30 Eylül 2021 tarihli konsolide finansal tablolarını hazırlarken COVID-19 salgının konsolide finansal tablolarına olası etkilerini değerlendirmiş ve konsolide finansal tabloların hazırlanmasında kullanılan tahmin ve varsayımlarını gözden geçirmiştir. Grup bu kapsamda, 30 Eylül 2021 tarihli konsolide finansal tablolarında yer alan finansal varlıklar, stoklar, kullanım hakkı varlıkları, maddi duran varlıklar, şerefiye ve maddi olmayan duran varlıklarda meydana gelebilecek muhtemel değer düşüklüklerini değerlendirmiş ve konsolide finansal tablolara yansıtılanlar haricinde herhangi bir değer düşüklüğü tespit edilmemiştir.
11
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR
Uygunluk Beyanı
Grup yasal defterleri ile yasal finansal tablolarını Türk Ticaret Kanunu (“TTK”) ve vergi mevzuatınca belirlenen muhasebe ilkelerine uygun tutmakta ve hazırlamaktadır. Yurt dışında faaliyet gösteren bağlı ortaklıklar, muhasebe kayıtlarını ve finansal tablolarını faaliyette bulunduğu ülkelerin para birimi cinsinden ve o ülkelerin mevzuatına uygun olarak hazırlamaktadır.
İlişikteki finansal tablolar Sermaye Piyasası Kurulu’nun (“SPK”) 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Seri II, 14.1 No’lu “Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği” (“Tebliğ”) hükümlerine uygun olarak hazırlanmış olup Tebliğin 5. Maddesine istinaden Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (“KGK”) tarafından yürürlüğe konulmuş olan Türkiye Muhasebe Standartları / Türkiye Finansal Raporlama Standartları ile bunlara ilişkin ek ve yorumları (“TMS/TFRS”) esas alınmıştır.
Ayrıca KGK tarafından 2 Haziran 2016 tarihinde 30 sayılı kararla yayımlanan ve akabinde TFRS-15 Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat ile TFRS-16 Kiralamalar standartlarındaki değişiklikler ile birlikte 15 Nisan 2019 tarihinde kamuya duyurulan güncel “2019 TFRS” adıyla yayımlanan TMS taksonomisine uygun olarak sunulmuştur.
Grup, muhasebe kayıtlarının tutulmasında ve kanuni finansal tablolarının hazırlanmasında, KGK tarafından çıkarılan prensiplere ve şartlara, Türk Ticaret Kanunu (“TTK”), vergi mevzuatı ve Türkiye Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı (“Maliye Bakanlığı”) tarafından çıkarılan Tekdüzen Hesap Planı Şartlarına uymaktadır. Yabancı ülkelerde faaliyet gösteren bağlı ortaklıklar muhasebe kayıtlarını ve yasal finansal tablolarını faaliyette bulundukları ülkelerin para birimleri cinsinden ve o ülkelerin mevzuatına uygun olarak hazırlamaktadırlar. TFRS’na göre hazırlanan bu konsolide finansal tablolar, tarihi maliyet esası baz alınarak Türk Lirası olarak hazırlanmıştır.
Kullanılan Para Birimi
Grup’un her işletmesinin kendi finansal tabloları faaliyette bulundukları temel ekonomik çevrede geçerli olan para birimi (fonksiyonel para birimi) ile sunulmuştur. Her işletmenin finansal durumu ve faaliyet sonuçları, Şirket’in geçerli para birimi olan ve konsolide finansal tablolar için sunum para birimi olan TL cinsinden ifade edilmiştir. Yurtdışında faaliyette bulunan bağlı ortaklığa ait finansal tablolar (Devatis Ltd’nin fonksiyonel para birimi Yeni Zelanda Doları’dır ve Devatis Inc’nin fonksiyonel para birimi Amerikan Doları’dır.), özkaynak kalemleri haricindeki finansal durum tablosu kalemleri için dönem sonu kuru, özkaynak kalemleri için tarihi kurlar ve gelir tablosu kalemleri için ise ortalama kurlar kullanılarak sunum para birimine çevrilmektedir.
2021 ve 2020 yılları dönem sonu ve ortalama Amerikan doları, Avro ve Yeni Zelanda Doları kur detayları aşağıdaki gibidir:
| Dönem Sonu | Ortalama | |||
|---|---|---|---|---|
| 30 Eylül | ||||
| 2021 | 31 Aralık | |||
| 2020 | 30 Eylül | |||
| 2021 | 30 Eylül | |||
| 2020 | ||||
| USD/TL | 8,8433 | 7,3405 | 8,0900 | 6,7142 |
| EUR/TL | 10,3135 | 9,0079 | 9,6776 | 7,5527 |
| NZD/TL | 6,1015 | 5,3765 | 5,7632 | 4,2969 |
Yüksek Enflasyon Dönemlerinde Finansal Tabloların Düzeltilmesi
SPK’nın 17 Mart 2005 tarih ve 11/367 sayılı kararı uyarınca, Türkiye’de faaliyette bulunan ve Türkiye Muhasebe Standartları’na (TMS/TFRS uygulamasını benimseyenler dahil) uygun olarak finansal tablo hazırlayan şirketler için, 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere enflasyon muhasebesi uygulamasına son verilmiştir. Buna istinaden, 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren 29 No’lu “Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama” Standardı (“TMS 29”) uygulanmamıştır.
12
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)
Konsolidasyon Esasları
Konsolide finansal tablolar, Grup ve Grup'un bağlı ortaklıkları tarafından kontrol edilen işletmelerin finansal tablolarını kapsar. Kontrol, Grup'un aşağıdaki şartları sağlaması ile sağlanır:
- Yatırım yapılan şirket/varlık üzerinde gücünün olması;
- Yatırım yapılan şirket/varlıktan elde edeceği değişken getirilere açık olması ya da bu getirilere hakkı olması; ve
- Getiriler üzerinde etkisi olabilecek şekilde gücünü kullanabilmesi.
Yukarıda listelenen kriterlerin en az birinde herhangi bir değişiklik oluşmasına neden olabilecek bir durumun ya da olayın ortaya çıkması halinde Grup yatırımının üzerinde kontrol gücünün olup olmadığını yeniden değerlendirir.
Grup'un yatırım yapılan şirket/varlık üzerinde çoğunluk oy hakkına sahip olmadığı durumlarda, ilgili yatırımın faaliyetlerini tek başına yönlendirebilecek/yönetebilecek şekilde yeterli oy hakkının olması halinde, yatırım yapılan şirket/varlık üzerinde kontrol gücü vardır. Şirket, aşağıdaki unsurlar da dahil olmak üzere, ilgili yatırımlar oy çoğunluğunun kontrol gücü sağlamak için yeterli olup olmadığını değerlendirmesinde konuyla ilgili tüm olayları ve şartları göz önünde bulundurur.
- Grup'un sahip olduğu oy hakkı ile diğer hissedarların sahip olduğu oy hakkının karşılaştırılması;
- Grup ve diğer hissedarların sahip olduğu potansiyel oy hakları;
- Sözleşmeye bağlı diğer anlaşmalardan doğan haklar; ve
- Grup'un karar verilmesi gereken durumlarda ilgili faaliyetleri yönetmede (geçmiş dönemlerdeki genel kurul toplantılarında yapılan oylamalar da dahil olmak üzere) mevcut gücünün olup olmadığını gösterebilecek diğer olay ve şartlar.
Bir bağlı ortaklığın konsolidasyon kapsamına alınması Grup'un bağlı ortaklık üzerinde kontrole sahip olmasıyla başlar ve kontrolünü kaybetmesiyle sona erer. Yıl içinde satın alınan veya elden çıkarılan bağlı ortaklıkların gelir ve giderleri, satın alım tarihinden elden çıkarma tarihine kadar konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosuna dahil edilir.
Kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelirin her bir kalemi ana ortaklık hissedarlarına ve kontrol gücü olmayan paylara aittir. Kontrol gücü olmayan paylar ters bakiye ile sonuçlana dahi, bağlı ortaklıkların toplam kapsamlı geliri ana ortaklık hissedarlarına ve kontrol gücü olmayan paylara aktarılır.
Gerekli olması halinde, Grup'un izlediği muhasebe politikalarıyla aynı olması amacıyla bağlı ortaklıkların finansal tablolarında muhasebe politikalarıyla ilgili düzeltmeler yapılmıştır.
Tüm grup içi varlıklar ve yükümlülükler, özkaynaklar, gelir ve giderler ve Grup şirketleri arasındaki işlemlere ilişkin nakit akışları konsolidasyonda elimine edilir.
2.1 Muhasebe Tahminlerindeki Değişiklikler ve Hatalar
Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığı cari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise, hem değişikliğin yapıldığı dönemde hem de gelecek dönemlerde, ileriye yönelik olarak uygulanır. Grup'un cari dönem içerisinde muhasebe tahminlerinde önemli bir değişikliği olmamıştır. Tespit edilen önemli bir muhasebe hatası söz konusu olursa, düzeltme geriye dönük olarak uygulanır ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenir.
2.2 Yeni ve Düzeltilmiş Standartlar ve Yorumlar
30 Eylül 2021 tarihi itibarıyla sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal tabloların hazırlanmasında esas alınan muhasebe politikaları aşağıda özetlenen 1 Ocak 2021 tarihi itibarıyla geçerli yeni ve değiştirilmiş TFRS standartları ve TFRYK yorumları dışında önceki yılda kullanılanlar ile tutarlı olarak uygulanmıştır. Bu standartların ve yorumların Grup'un mali durumu ve performansı üzerindeki etkileri ilgili paragraflarda açıklanmıştır.
13
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)
2.2 Yeni ve Düzeltilmiş Standartlar ve Yorumlar (devamı)
i) 1 Ocak 2021 tarihinden itibaren geçerli olan yeni standart, değişiklik ve yorumlar
TFRS 9, TMS 39, TFRS 7, TFRS 4 ve TFRS 16 (Değişiklikler) Gösterge Faiz Oranı Reformu – 2. Aşama
TFRS 9, TMS 39, TFRS 7, TFRS 4 ve TFRS 16’da değişiklikler içeren Gösterge Faiz Oranı Reformu – 2. Aşama’daki değişiklikler, reformun gerektirdiği değişikliklere pratik bir çözüm getirmekte olup, korunma muhasebesinin hükümlerine ilişkin olarak Gösterge Faiz Oranı Reformu uyarınca korunma muhasebesinin sona erdirilmesine gerek olup olmadığına, ve Gösterge Faiz Oranı Reformu’na tabi olan finansal araçlardan kaynaklanan ve işletmenin maruz kaldığı risklerin niteliği ve kapsamı ile işletmenin bu riskleri nasıl yönettiği ve işletmenin alternatif gösterge faiz oranlarına geçişi tamamlamak açısından kaydettiği ilerleme ve işletmenin bu geçiş sürecini nasıl yönettiğine açıklık getirir.
TFRS 9, TMS 39, TFRS 7, TFRS 4 ve TFRS 16’ya yapılan bu değişiklikler 1 Ocak 2021 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanır. Erken uygulamaya izin verilmektedir.
Grup yönetimi, bu değişikliklerin Grup’un konsolide finansal tabloları üzerinde herhangi bir etkisi bulunmadığını değerlendirmiştir.
ii) Yayınlanan ama yürürlüğe girmemiş ve erken uygulamaya konulmayan standartlar
Konsolide finansal tabloların onaylanma tarihi itibarıyla yayımlanmış fakat cari raporlama dönemi için henüz yürürlüğe girmemiş ve Grup tarafından erken uygulanmaya başlanmamış yeni standartlar, yorumlar ve değişiklikler aşağıdaki gibidir. Grup aksi belirtilmedikçe yeni standart ve yorumların yürürlüğe girmesinden sonra konsolide finansal tablolarını ve dipnotlarını etkileyecek gerekli değişiklikleri yapacaktır.
TFRS 17
TMS 1 (Değişiklikler)
TFRS 3 (Değişiklikler)
TMS 16 (Değişiklikler)
TMS 37 (Değişiklikler)
Sigorta Sözleşmeleri
Yükümlülüklerin Kısa veya Uzun Vadeli Olarak Sınıflandırılması
Kavramsal Çerçeve’ye Yapılan Atıflar
Maddi Duran Varlıklar – Amaçlanan Kullanım Öncesi Kazançlar
Ekonomik Açıdan Dezavantajlı Sözleşmeler–Sözleşme Yerine Getirme Maliyeti
TFRS’lere İlişkin Yıllık İyileştirmeler
2018 – 2020
TFRS 4 (Değişiklikler)
TFRS 16 (Değişiklikler)
TFRS 1, TFRS 9 ve TMS 41’e Yapılan Değişiklikler
TFRS 9’un Uygulanmasına İlişkin Geçici Muafiyet Süresinin Uzatılması
COVID-19’la İlgili Olarak Kira Ödemelerinde 30 Eylül 2021 Tarihi Sonrasında Devam Eden İmtiyazlar
TFRS 17 Sigorta Sözleşmeleri
TFRS 17, sigorta yükümlülüklerinin mevcut bir karşılama değerinde ölçülmesini gerektirir ve tüm sigorta sözleşmeleri için daha düzenli bir ölçüm ve sunum yaklaşımı sağlar. Bu gereklilikler sigorta sözleşmelerinde tutarlı, ilkeye dayalı bir muhasebeleştirmeye ulaşmak için tasarlanmıştır. TFRS 17, 1 Ocak 2023 itibarıyla TFRS 4 Sigorta Sözleşmelerinin yerini alacaktır.
14
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)
2.2 Yeni ve Düzeltilmiş Standartlar ve Yorumlar (devamı)
ii) Yayınlanan ama yürürlüğe girmemiş ve erken uygulamaya konulmayan standartlar (devamı)
TMS 1 (Değişiklikler) Yükümlülüklerin Kısa veya Uzun Vadeli Olarak Sınıflandırılması
Bu değişikliklerin amacı finansal durum tablosunda yer alan ve belirli bir vadesi bulunmayan borç ve diğer yükümlülüklerin kısa vadeli mi (bir yıl içerisinde ödenmesi beklenen) yoksa uzun vadeli mi olarak sınıflandırılması gerektiği ile ilgili şirketlerin karar verme sürecine yardımcı olmak suretiyle standardın gerekliliklerinin tutarlı olarak uygulanmasını sağlamaktır.
TMS 1’de yapılan bu değişiklikler, bir yıl ertelenerek 1 Ocak 2023 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanacak olmakla birlikte erken uygulamaya da izin verilmektedir.
TFRS 3 (Değişiklikler) Kavramsal Çerçeve’ye Yapılan Atıflar
Bu değişiklik standardın hükümlerini önemli ölçüde değiştirmeden değiştirmeden TFRS 3’te Finansal Raporlama için Kavramsal Çerçeveye yapılan bir referansı güncellemektedir.
Bu değişiklikler, 1 Ocak 2022 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemleri için geçerlidir. Erken uygulamaya Kavramsal Çerçeve’de şimdiye kadar yapılan diğer referans güncellemeleri ile birlikte uygulanması suretiyle izin verilmektedir.
TMS 16 (Değişiklikler) Maddi Duran Varlıklar – Amaçlanan Kullanım Öncesi Kazançlar
Bu değişiklikler, ilgili maddi duran varlığın yönetim tarafından amaçlanan koşullarda çalışabilmesi için gerekli yer ve duruma getirilirken üretilen kalemlerin satışından elde edilen gelirlerin ilgili varlığın maliyetinden düşülmesine izin vermemekte ve bu tür satış gelirleri ve ilgili maliyetlerin kâr veya zarara yansıtılmasını gerektirmektedir.
Bu değişiklikler, 1 Ocak 2022 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanır. Erken uygulamaya izin verilmektedir.
TMS 37 (Değişiklikler) Ekonomik Açılan Dezavantajlı Sözleşmeler – Sözleşmeyi Yerine Getirme Maliyeti
TMS 37’de yapılan değişiklikle, sözleşmenin ekonomik açıdan dezavantajlı bir sözleşme olup olmadığının belirlenmesi amacıyla tahmin edilen sözleşmeyi yerine getirme maliyetlerinin hem sözleşmeyi yerine getirmek için katlanılan değişken maliyetlerden hem de sözleşmeyi yerine getirmeyle doğrudan ilgili olan diğer maliyetlerden dağıtılan tutarlardan oluştuğu hüküm altına alınmıştır.
Bu değişiklik, 1 Ocak 2022’de veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanır. Erken uygulamaya izin verilmektedir.
TFRS’lere İlişkin Yıllık İyileştirmeler 2018 – 2020
TFRS 1 Türkiye Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması’nda Yapılan Değişiklik
TFRS 1’de yapılan değişiklikle, standardın D16(a) paragrafında yer alan ana ortaklığından daha sonraki bir tarihte TFRS’leri uygulamaya başlayan bağlı ortaklığa, varlık ve yükümlülüklerinin ölçümüne ilişkin tanınan muafiyetin kapsamına birikimli çevrim farkları da dahil edilerek, TFRS’leri ilk kez uygulamaya başlayanların uygulama maliyetleri azaltılmıştır.
15
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)
2.2 Yeni ve Düzeltilmiş Standartlar ve Yorumlar (devamı)
ii) Yayınlanan ama yürürlüğe girmemiş ve erken uygulamaya konulmayan standartlar (devamı)
TFRS’lere İlişkin Yıllık İyileştirmeler 2018 – 2020 (devamı)
TFRS 9 Finansal Araçlar’da Yapılan Değişiklik
Bu değişiklik, bir finansal yükümlülüğün bilanço dışı bırakılmasına ilişkin değerlendirmede dikkate alınan ücretlere ilişkin açıklık kazandırılmıştır. Borçlu, başkaları adına borçlu veya alacaklı tarafından ödenen veya alınan ücretler de dahil olmak üzere, borçlu ile alacaklı arasında ödenen veya alınan ücretleri dahil eder.
TMS 41 Tarımsal Faaliyetler’de Yapılan Değişiklik
Bu değişiklikle TMS 41’in 22’nci paragrafında yer alan ve gerçeğe uygun değerin belirlenmesinde vergilendirmeden kaynaklı nakit akışlarının hesaplamaya dahil edilmemesini gerektiren hüküm çıkarılmıştır. Değişiklik standardın ilgili hükümlerini TFRS 13 hükümleriyle uyumlu hale getirmiştir.
TFRS 1, TFRS 9 ve TMS 41’e yapılan değişiklikler 1 Ocak 2022 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanır. Erken uygulamaya izin verilmektedir.
TFRS 4 (Değişiklikler) TFRS 9’un Uygulanmasına İlişkin Geçici Muafiyet Süresinin Uzatılması
TFRS 17’nin yürürlük tarihinin 1 Ocak 2023’e ertelenmesiyle sigortacılara sağlanan TFRS 9’un uygulanmasına ilişkin geçici muafiyet süresinin sona erme tarihi de 1 Ocak 2023 olarak revize edilmiştir.
TFRS 16 (Değişiklikler) COVID-19’la İlgili Olarak Kira Ödemelerinde 30 Eylül 2021 Tarihi Sonrasında Devam Eden İmtiyazlar
Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (“KGK”) Haziran 2020’de yayımlanan ve kiracıların kira ödemelerinde COVID-19 sebebiyle tanınan belirli imtiyazların, kiralamada yapılan bir değişiklik olup olmadığını belirlememeleri konusundaki muafiyeti bir yıl daha uzatan COVID-19’la İlgili Olarak Kira Ödemelerinde 30 Eylül 2021 Tarihi Sorasında Devam Eden İmtiyazlar-TFRS 16’ya İlişkin Değişiklikler’i yayımlamıştır.
Değişiklik ilk yayımlandığında, kolaylaştırıcı uygulama kira ödemelerinde meydana gelen herhangi bir azalışın, sadece normalde vadesi 30 Eylül 2021 veya öncesinde dolan ödemeleri etkilemesi durumunda geçerliydi. Kiralayanların kiracılara COVID-19 ile ilgili kira imtiyazları sunmaya devam etmesi ve COVID-19 pandemisinin etkilerinin devam etmesi ve bu etkilerin önemli olması nedenleriyle, KGK kolaylaştırıcı uygulamanın kullanılabileceği süreyi bir yıl uzatmıştır.
Bu yeni değişiklik kiracılar tarafından, 1 Nisan 2021 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanacak olmakla birlikte erken uygulamaya izin verilmektedir.
Söz konusu standart, değişiklik ve iyileştirmelerin Grup’un konsolide finansal durumu ve performansı üzerindeki muhtemel etkileri değerlendirilmektedir.
16
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti
a. Hasılat
Grup, taahhüt edilmiş bir mal veya hizmeti müşterisine devrederek edim yükümlülüğünü yerine getirdiğinde veya getirdikçe hasılatı finansal tablolara alır. Bir varlığın kontrolü müşterinin eline geçtiğinde veya geçtikçe varlık devredilmiş olur.
Grup, aşağıda yer alan 5 temel prensip doğrultusunda hasılatı finansal tablolara almaktadır:
(a) Müşteri sözleşmelerinin belirlenmesi
(b) Sözleşmelerdeki performans yükümlülüklerinin belirlenmesi
(c) Sözleşmelerdeki işlem fiyatının belirlenmesi
(d) İşlem fiyatının sözleşmelerdeki performans yükümlülüklerine dağıtılması
(e) Her performans yükümlülüğü yerine getirildiğinde hasılatın muhasebeleştirilmesi
Ecza depoları Grup’un olağan faaliyet çıktısı elde ettiği müşterileridir. Gelirler, bu dağıtım depolarına yapılan ilaç satışlarından elde edilmektedir. Gelirler, teslimatın gerçekleşmesi, gelir tutarının güvenilir şekilde belirlenebilmesi ve işlemle ilgili ekonomik faydaların Grup’a akmasının muhtemel olması üzerine alınan veya alınması beklenen bedelin gerçeğe uygun değeri üzerinden tahakkuk esasına göre kayıtlara alınır. Ecza depoları ile ayrı ayrı sözleşmeler bulunmamakta ve aynı şirkete ait depolar tek bir grup olarak değerlendirilmektedir.
Mal ve hizmet ayrıştırması kapsamında tek edim yükümlülüğü bulunan Grup, ayrı performans kriterleri ve yükümlülükleri anlamında bir ayrıştırmaya gitmez.
Türkiye’de ilaç fiyatları, Bakanlar Kurulu’nun yayınlamış olduğu Beşeri İlaçların Fiyatlandırılması Hakkında Tebliğ çerçevesinde belirlenir. Brüt satışlar; satış iskontoları, satış hacmi iskontoları ve bedelsiz ürün teşviklerini içerir. Bu değişkenler gerçekleşme olasılıkları dikkate alınarak ilk kayıt aşamasında hasılattan düşülmektedir.
Satış iskontoları sabit bir yüzde ile satış anında verilir ve dönem satış gelirinden indirilir. Satış iskontozu yüzdesi satılan ürüne göre değişmektedir.
Hacim iskontozu, dönem içindeki satışların sabit bir yüzdesi ve dönem içinde yapılmış toplam satışlara göre belirlenir. Hacim iskontozu yüzdeleri ecza depolarına göre değişir. Hacim iskontolarının tahmini, her dönemdeki gerçekleşmiş faturalı satışların sabit bir oranına dayanır ve dönem satış gelirlerinden indirilir.
Miada yakın ürünlerin geri alımına ilişkin ecza depoları ile iade şeklinde bir uygulama bulunmamaktadır. Dönem sonları itibarıyla bu tür ürünler mevcut ve olası ise, iade uygulaması yerine ecza depolarına bedelsiz ürün teşviki yolu ile bir gönderim olmaktadır.
Ayrıca Grup ecza depolarına bedelsiz ürün şeklinde teşvikler vermektedir. Bedelsiz ürün teşvikleri, ecza depolarının, Grup’tan bedelsiz olarak sağladığı ürünleri, bedelsiz olarak müşterilerine dağıtımını sağlar. Her dönem sonunda, ecza depoları müşterilerine sağladıkları bedelsiz ürünlerin toplam miktarını Grup’a bildirirler. İndirim tutarı (ecza deposunun borcundan düşülecek tutar), dönem içinde verilen bedelsiz ürünlerin miktarına bakılarak tahmin edilir ve gelirden indirilir.
Grup, aşağıdaki şartların tamamının karşılanması durumunda müşterisi ile yaptığı bir sözleşmeyi hasılat olarak muhasebeleştirir:
(a) Sözleşmenin tarafları sözleşmeyi (yazılı, sözlü ya da diğer ticari teamüllere uygun olarak) onaylamış ve kendi edimlerini yerine getirmeyi taahhüt etmiştir,
(b) Devredilecek mal veya hizmetlerle ilgili her bir tarafın haklarını tanımlanabilmektedir,
(c) Devredilecek mal veya hizmetler için yapılacak ödeme koşullarını tanımlanabilmektedir,
(d) Sözleşme özü itibarıyla ticari niteliktedir,
(e) Grup’un müşteriye devredilecek mal veya hizmetler karşılığı bedel tahsil edecek olması muhtemeldir. Grup, bir bedelin tahsil edilebilirliğinin muhtemel olup olmadığını değerlendirirken, sadece müşterinin bu bedeli vadesinde ödeyebilme kabiliyetini ve buna ilişkin niyetini dikkate alır.
17
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
a. Hasılat (devamı)
Satılan malın maliyeti – bedelsiz ürünler
Ecza depolarına sağlanan bedelsiz ürünlerin tahmini tutarı, ecza depolarının müşterilerine o dönem içinde verdikleri bedelsiz ürün sayısı esas alınarak yapılır ve bedelsiz ürünlerin maliyeti, satılan malın maliyetine dahil edilir.
Faiz gelirleri
Faiz gelirleri etkin faiz yöntemi esasına göre, temettü gelirleri ise temettü tahsil etme hakkının ortaya çıktığı tarihte tahakkuk esasına göre gelir olarak kayıtlara alınmaktadır.
b. Stoklar
Stoklar, net gerçekleşebilir değer ve maliyet bedelinden düşük olanı ile değerlenir. Stoklara dahil edilen maliyeti oluşturan unsurlar malzeme, işçilik ve genel üretim giderleridir. Maliyet, standart maliyetlerle oluşmakta ve her raporlama döneminin sonunda standart maliyetler fiili maliyetler ile karşılaştırılarak güncellenmektedir. Net gerçekleşebilir değer, olağan ticari faaliyet içerisinde oluşan tahmini satış fiyatından tahmini tamamlanma maliyeti ve satışı gerçekleştirmek için gerekli tahmini satış maliyeti toplamının indirilmesiyle elde edilen tutardır. Grup, stoklarında yer alan ürünlerin son kullanma tarihi geçmiş ve Ar-Ge ve kalite değerlendirmeleri sonucunda tekrar kullanılamayacağını düşündüğü kısmını imha etmektedir, ve finansal tablolarında ilgili imha ürünleri için stoklar hesabında karşılık ayırmaktadır. 30 Eylül 2021 itibarıyla imha ve değer düşüklüğü ile ilgili karşılıkların toplam tutarı 85.398.205 TL’dir (31 Aralık 2020: 60.097.844 TL) (Not 9).
c. Maddi Duran Varlıklar
Maddi duran varlıklar, maliyet değerlerinden birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutar üzerinden gösterilirler. Kiralama veya idari amaçlı ya da halihazırda belirlenmemiş olan diğer amaçlar doğrultusunda inşa edilme aşamasındaki varlıklar, maliyet değerlerinden varsa değer düşüklüğü kaybı düşülemek gösterilirler. Maliyete yasal harçlar da dahil edilir. Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda, borçlanma maliyetleri aktifleştirilir. Bu tür varlıklar, diğer sabit varlıklar için kullanılan amortisman yönteminde olduğu gibi, kullanıma hazır olduklarında Not 12’de belirtilen sürelerle göre doğrusal amortismana tabi tutulurlar.
Bir maddi duran varlık kaleminin defter değeri elden çıkarıldığında veya kullanımından ya da elden çıkarılmasından gelecekte ekonomik yarar beklenmediği durumlarda bilanço dışı bırakılır. Bir maddi duran varlık kaleminin bilanço dışı bırakılmasından doğan kazanç veya kayıp ilgili kalem bilanço dışı bırakıldığında (TMS 16 farklı şekilde satış ve geri kiralama işlemi gerektirmedikçe) yatırım faaliyetlerinden gelir veya gider olarak gelir tablosu ile ilişkilendirilir. Kazançlar, hasılat olarak sınıflandırılmaz.
Maddi duran varlık kaleminin defter değerine, ilgili kalemin bir parçası için yenileme maliyetini dahil etmesi durumunda; yenilenen parçanın ayrı olarak itfa edilip edilmediğine bakılmaksızın, yenilenen parçanın defter değeri bilanço dışı bırakılır. İşletme için yenilenen parçanın defter değerinin belirlenmesi mümkün/uygulanabilir değilse, yenileme maliyeti, yenilenen parçanın alındığında ya da inşaa edildiğindeki maliyetinin bir göstergesi olarak kullanılabilir. Bir maddi duran varlık kaleminin bilanço dışı bırakılmasından doğan kazanç ya da kayıp; varsa varlıkların elden çıkarılmasından kaynaklanan net tahsilat ile varlığın defter değeri arasındaki fark olarak belirlenir.
18
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
d. Maddi Olmayan Duran Varlıklar
Satın alınan maddi olmayan duran varlıklar
Satın alınan maddi olmayan duran varlıklar, maliyet değerlerinden birikmiş itfa payları ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler. Bu varlıklar beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal itfa yöntemi kullanılarak itfaya tabi tutulur. Beklenen faydalı ömür ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkilerini tespit etmek amacıyla her yıl gözden geçirilir ve tahminlerdeki değişiklikler ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.
İşletme içi yaratılan maddi olmayan duran varlıklar – araştırma ve geliştirme giderleri
Araştırma faaliyetleri giderleri oluştuğu dönem içinde gider olarak kabul edilir. Geliştirme faaliyetleri (ya da Grup içi bir projenin gelişim aşaması) sonucu ortaya çıkan işletme içi yaratılan maddi olmayan duran varlıklar yalnızca aşağıda belirtilen şartların tamamı karşılandığında kayda alınırlar:
- Maddi olmayan duran varlığın kullanıma hazır ya da satılmaya hazır hale getirilebilmesi için tamamlanmasının teknik anlamda mümkün olması,
- Maddi olmayan duran varlığı tamamlama, kullanma veya satma niyetinin olması,
- Maddi olmayan duran varlığın kullanılabilir veya satılabilir olması,
- Varlığın ne şekilde ileriye dönük olası bir ekonomik fayda sağlayacağının belli olması,
- Maddi olmayan duran varlığın gelişimini tamamlamak, söz konusu varlığı kullanmak ya da satmak için uygun teknik, finansal ve başka kaynakların olması, ve
- Varlığın geliştirme maliyetinin, geliştirme sürecinde güvenilir bir şekilde ölçülebilir olması.
Grup yeni ilaçların lisans ve ruhsatları ile ilgili geliştirme faaliyetlerinde bulunmaktadır. İşletme içi yaratılan maddi olmayan varlık tutarı, maddi olmayan duran varlığın yukarıda belirtilen muhasebeleştirme şartlarını karşıladığı andan itibaren oluşan harcamaların toplam tutarıdır. İşletme içi yaratılan maddi olmayan varlıklar kayda alınamadıklarında, ilgili geliştirme harcamaları oluştukları dönemde gider olarak kaydedilir.
Başlangıç muhasebeleştirmesi sonrasında, işletme içi yaratılan maddi olmayan varlıklar da ayrı olarak satın alınan maddi olmayan duran varlıklar gibi maliyet değerlerinden birikmiş itfa payları ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutar üzerinden gösterilirler. Bunlara ilişkin değer düşüklüğü giderleri kar veya zarar tablosunda “Araştırma ve Geliştirme Giderleri” hesabında muhasebeleştirilir.
Maddi olmayan varlıkların bilanço dışı bırakılması
Bir maddi olmayan duran varlık elden çıkarıldığında veya kullanımı ya da satışından, gelecekte ekonomik yarar elde edilmesinin beklenmemesi durumunda bilanço dışı bırakılır. Bir maddi olmayan duran varlığın bilanço dışı bırakılmasından kaynaklanan kar ya da zarar, varsa, varlıkların elden çıkarılmasından sağlanan net tahsilatlar ile defter değerleri arasındaki fark olarak hesaplanır. Bu fark, ilgili varlık bilanço dışına alındığı zaman kar veya zararda muhasebeleştirilir.
e. Kullanım Hakkı Varlıkları
Grup, kullanım hakkı varlıklarını finansal kiralama sözleşmesinin başladığı tarihte muhasebeleştirmektedir (örneğin, ilgili varlığın kullanım için uygun olduğu tarih itibarıyla). Kullanım hakkı varlıkları, maliyet bedelinden birikmiş amortisman ve değer düşüklüğü zararları düşülemek hesaplanır. Finansal kiralama borçlarının yeniden değerlenmesi durumunda bu rakam da düzeltilir.
Kullanım hakkı varlığının maliyeti aşağıdaki gibi içerir:
(a) kira yükümlülüğünün ilk ölçüm tutarı,
(b) kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya öncesinde yapılan tüm kira ödemelerinden, alınan tüm kiralama teşviklerinin düşülmesiyle elde edilen tutar, ve
(c) Grup tarafından katlanılan tüm başlangıçtaki doğrudan maliyetler.
Dayanak varlığın mülkiyetinin kiralama süresi sonunda Grup’a devri makul bir şekilde kesinleşmediği sürece, Grup, kullanım hakkı varlığını, kiralamanın fiilen başladığı tarihten dayanak varlığın yararlı ömrünün sonuna kadar amortismana tabi tutmaktadır. Kullanım hakkı varlıkları değer düşüklüğü değerlendirmesine tabidir.
19
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
f. Kiralama Yükümlülükleri
Grup, kira yükümlülüğünü kiralamanın fiilen başladığı tarihte ödenmemiş olan kira ödemelerinin bugünkü değeri üzerinden ölçmektedir. Kiralamanın fiilen başladığı tarihte, kira yükümlülüğünün ölçümüne dâhil edilen kira ödemeleri, dayanak varlığın kiralama süresi boyunca kullanım hakkı için yapılacak ve kiralamanın fiilen başladığı tarihte ödenmemiş olan aşağıdaki ödemelerden oluşur:
(a) Sabit ödemeler,
(b) İlk ölçümü kiralamanın fiilen başladığı tarihte bir endeks veya oran kullanılarak yapılan, bir endeks veya orana bağlı değişken kira ödemeleri,
(c) Kalıntı değer taahhütleri kapsamında Grup tarafından ödenmesi beklenen tutarlar
(d) Grup'un satın alma opsiyonunu kullanacağından makul ölçüde emin olması durumunda bu opsiyonun kullanım fiyatı ve
(e) Kiralama süresinin Grup'un kiralamayı sonlandırmak için bir opsiyon kullanacağını göstermesi durumunda, kiralamanın sonlandırılmasına ilişkin ceza ödemeleri.
Bir endekse veya orana bağlı olmayan değişken kira ödemeleri, ödemeyi tetikleyen olayın veya koşulun gerçekleştiği dönemde gider olarak kaydedilmektedir.
Grup, kiralama süresinin kalan kısmı için revize edilmiş iskonto oranını, kiralamadaki zımnî faiz oranının kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda bu oran olarak; kolaylıkla belirlenememesi durumunda ise Grup'un yeniden değerlendirmenin yapıldığı tarihteki alternatif borçlanma faiz oranı olarak belirlemektedir.
g. Finansal Olmayan Varlıklarda Değer Düşüklüğü
Amortismana veya itfaya tabi olan varlıklar için defter değerinin geri kazanılmasının mümkün olmadığı durum ya da olayların ortaya çıkması halinde değer düşüklüğü testi uygulanır. Varlığın defter değerinin geri kazanılabilir tutarını aşması durumunda değer düşüklüğü karşılığı kaydedilir. Geri kazanılabilir tutar, satış maliyetleri düşüldükten sonra elde edilen gerçeğe uygun değer veya kullanımdaki değerin büyük olanıdır. Değer düşüklüğünün değerlendirilmesi için varlıklar ayrı tanımlanabilir nakit akışlarının olduğu en düşük seviyede gruplanır (nakit üreten birimler). Değer düşüklüğüne tabi olan finansal olmayan varlıklar her raporlama tarihinde değer düşüklüğünün olası iptali için gözden geçirilir.
h. Borçlanma Maliyetleri
Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda, satın alınması, yapımı veya üretimi ile doğrudan ilişkilendirilen borçlanma maliyetleri, ilgili varlık kullanıma veya satışa hazır hale getirilene kadar varlığın maliyetine dahil edilmektedir. Yatırımla ilgili kredinin henüz harcanmamış kısmının geçici süre ile finansal yatırımlarda değerlendirilmesiyle elde edilen finansal yatırım geliri aktifleştirmeye uygun borçlanma maliyetlerinden mahsup edilir. Diğer tüm finansman giderleri, oluştukları dönemlerde gelir tablosuna kaydedilmektedir. Grup'un kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıkları ilaç lisans ve ruhsat geliştirme maliyetleridir. Söz konusu maliyetlerin satışa hazır hale gelecek bir ürüne dönüşmesi birden fazla finansal döneme yayılmaktadır. Geliştirme maliyetleri için katlanılan borçlanma maliyetleri satışa hazır hale getirilene kadar varlığın maliyetine dahil edilmektedir. 30 Eylül 2021 itibarıyla, dokuz aylık dönemde 2.251.856 TL (30 Eylül 2020: 1.445.643 TL) borçlanma maliyeti özellikli varlıklar üzerinde aktifleştirilmiştir (Not 14). Aktifleştirilebilecek borçlanma maliyetleri tutarının belirlenmesinde kullanılan aktifleştirme oranı dokuz aylık dönem itibarıyla %7,3'tür (30 Eylül 2020: dokuz aylık dönem itibarıyla %6,0).
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)
2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devam)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devam)
i. Finansal Araçlar
(i) Finansal varliklar
Siniflandirma
Grup, finansal varliklarin "itfa edilmis maliyet bedelinden muhasebeletirilen", "gerçêge uygun deger farkı diger kapsamlı gelir tablosuna yansıtlan" ve "gerçêge uygun deger farkı kar veya zarara yansıtlan finansal varliklar" olarak üç sinifta muhasebeletirmektedir. Siniflandirma, finansal varliklarin yönetimi icin isletmenin kullandigi is modeli ve finansal varligin sozlesmeye bagli nakit akislarinin ozellikleri esas alınarak yapilmaktadir. Grup, finansal varliklarin siniflandirmasini satin alindiklari tarihte yapmaktadir. Grup'un finansal varliklarin yonetiminde kullandigi is modelinin degistiği durumlar hariç, finansal varliklar ilk muhasebeletirilmelerinden sonra yeniden siniflanmazlar; is modeli degisiklig durumunda ise, degisikligin akabinde takip eden raporlama doneminin ilk gununde finansal varliklar yeniden siniflanrlar.
Muhasebeletirme ve Ölçümleme
"Itfa edilmis maliyeti üzerinden olçulen finansal varliklar", sözleşmeye bagli nakit akislarinin tahsil edilmesini amaçlayan bir is modeli kapsaminda elde tutulan ve sözleşme yartlarinda belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz odemelerini iceren nakit akislarinin bulunduğu, türev araç olmayan finansal varliklardir. Grup'un itfa edilmis maliyet bedelinden muhasebeletirilen finansal varliklar, "nakit ve nakit benzerleri", "ticari alacaklar", "diger alacaklar" ve "finansal yatirmlar" kalemlerini icermektedir. Ilgili varliklar, finansal tablolara ilk kayda alimlarinda gerçêge uygun degerleri ile sonraki muhasebeletirmelerde ise etkin faiz orani yontemi kullanılarak iskonto edilmis bedelleri üzerinden olçulmektedir. Itfa edilmis maliyeti üzerinden olçulen ve türev olmayan finansal varliklarin degerlemesi sonucu olusan kazanç ve kayplar konsolide kar veya zarar tablosunda muhasebeletirilmktedir.
"Gerçêge uygun deger farkı diger kapsamlı gelire yansıtlan finansal varliklar", sözleşmeye bagli nakit akislarinin tahsil edilmesini ve finansal varligin satilmasini amaçlayan bir is modeli kapsaminda elde tutulan ve sözleşme yartlarinda belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz odemelerini iceren nakit akislarinin bulunduğu türev araç olmayan finansal varliklardir. Ilgili finansal varliklardan kaynaklanan kazanç veya kayplardan, deger düşüklüğün kazanç ya da kayplari ile kur farkı gelir veya giderleri disinda kalanlar diger kapsamlı gelire yansıtir. Grup, özkaynağa dayalı finansal varliklara yapilan yatirmlar icin, gerçêge uygun degerinde sonradan olusan degisimlerin diger kapsamlı gelire yansıtilmasi yontemini, ilk defa finansal tablolara alma sirasinda geri dönülemez bir sekilde tercih edebilir. Söz konusu tercihin yapilmasi durumunda, ilgili yatirmlardan elde edilen temettüler konsolide kar veya zarar tablosunda muhasebeletirilir. "Gerçêge uygun deger farkı kar veya zarara yansıtlan finansal varliklar", itfa edilmis maliyeti üzerinden olçulen ve gerçêge uygun deger farkı diger kapsamlı gelire yansıtlan finansal varliklar disinda kalan finansal varliklardan olusmaktadir. Söz konusu varliklarin degerlemesi sonucu olusan kazanç ve kayplar konsolide gelir tablosunda muhasebeletirilmktedir.
Finansal Tablo Disi Bırakma
Grup, finansal varliklarla ilgili sözleşme uyarınca meydana gelen nakit akışları ile ilgili hakları sona erdiğinde veya ilgili haklarin, bu finansal varlik ile ilgili bütün risk ve getirilerinin sahipliğini bir alım satın işlemiyle devrettiğinde söz konusu finansal varlığı kayitlarindan çıkarır. Grup tarafindan devredilen finansal varliklarin yaratılan veya elde tutulan her türlü hak, ayri bir varlık veya yükümlülük olarak muhasebeletirilir. Bilanco tarihi itibariyla Grup'un satılmaya hazir finansal varlığı bulunmamaktadir.
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)
2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
i. Finansal Araçlar (devamı)
(i) Finansal varlıklar (devamı)
Değer Düşüklüğü
Finansal varlıklar ve sözleşme varlıkları değer düşüklüğü "Beklenen Kredi Zararı" (BKZ) modeli ile hesaplanmaktadır. Değer düşüklüğü modeli, iffa edilmiş maliyet finansal varlıklara ve sözleşme varlıklarına uygulanmaktadır.
Zarar karşılıkları aşağıdaki bazda ölçülmüştür;
- 12 aylık BKZ'ler: raporlama tarihinden sonraki 12 ay içinde olası temerrüt olaylarından kaynaklanan BKZ'lerdir.
- Ömür boyu BKZ'ler: bir finansal aracın beklenen ömrü boyunca muhtemel bütün temerrüt olaylarından kaynaklanan BKZ'lerdir.
Ömür boyu BKZ ölçümü, raporlama tarihinde bir finansal varlık ile ilgili kredi riskinin ilk muhasebeleştirme anından sonra önemli ölçüde artması halinde uygulanır. İlgili artışın yaşanmadığı diğer her türlü durumda 12 aylık BKZ hesaplaması uygulanmıştır. Grup, finansal varlığın kredi riskinin raporlama tarihinde düşük bir kredi riskine sahip olması durumunda, finansal varlığın kredi riskinin önemli ölçüde artmadığını tespit edebilir. Bununla birlikte, ömür boyu BKZ ölçümü (basitleştirilmiş yaklaşım), önemli bir finansman unsuru olmaksızın ticari alacaklar ve sözleşme varlıkları için daima geçerlidir.
Muhasebeleştirme ve ölçme
Normal yoldan alınan ve satılan finansal varlıklar, alım satımının yapıldığı tarihte kayıtlara alınır. Alım satım yapılan tarih, Grup'un varlığı alım satım yapmayı taahüt ettiği tarihtir. Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar hariç diğer finansal yatırımlar ilk olarak gerçeğe uygun değerine işlem maliyeti eklenmek suretiyle kaydedilir. Finansal varlıklardan doğan nakit akış alım hakları sona erdiğinde veya transfer edildiğinde ve Grup tüm risk ve getirilerini transfer ettiğinde, finansal varlıklar bilanço dışına çıkartılır. Satılmaya hazır finansal varlıklar müteakip dönemlerde gerçeğe uygun değerleriyle muhasebeleştirilmektedirler. Krediler ve alacaklar etkin faiz oranı yöntemi kullanılarak iffa edilmiş maliyetleri ile muhasebeleştirilmektedir.
(ii) Finansal yükümlülükler
Grup'un finansal yükümlülükleri ve özkaynak araçları, sözleşmeye bağlı düzenlemelere, finansal bir yükümlülüğün ve özkaynağa dayalı bir aracın tanımlanma esasına göre sınıflandırılır. Grup'un tüm borçları düşüldükten sonra kalan varlıklarındaki hakkı temsil eden sözleşme özkaynağa dayalı finansal araçtır. Belirli finansal yükümlülükler ve özkaynağa dayalı finansal araçlar için uygulanan muhasebe politikaları aşağıda belirtilmiştir.
Finansal yükümlülükler gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler veya diğer finansal yükümlülükler olarak sınıflandırılır.
Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler
Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler, gerçeğe uygun değeryle kayda alınır ve her raporlama döneminde, bilanço tarihindeki gerçeğe uygun değeryle yeniden değerlenir. Gerçeğe uygun değerlerindeki değişim, gelir tablosunda muhasebeleştirilir. Gelir tablosunda muhasebeleştirilen net kazanç ya da kayıplar, söz konusu finansal yükümlülük için ödenen faiz tutarını da kapsar. Bilanço tarihi itibarıyla Grup'un gerçeğe uygun değer farkı gelir tablosuna yansıtılan finansal yükümlülüğü bulunmamaktadır.
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
i. Finansal Araçlar (devamı)
(ii) Finansal yükümlülükler (devamı)
Çıkarılmış tahviller
Çıkarılmış tahviller başlangıçta işlem maliyetlerinden arındırılmış gerçeğe uygun değerleriyle muhasebeleştirilir ve sonraki dönemlerde etkin faiz oranı üzerinden hesaplanan faiz gideri ile birlikte etkin faiz yöntemi kullanılarak itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilir. Etkin faiz yöntemi, finansal yükümlülüğün itfa edilmiş maliyetlerinin hesaplanması ve ilgili faiz giderinin ilişkili olduğu döneme dağıtılması yöntemidir. Etkin faiz oranı; finansal aracın beklenen ömrü boyunca veya uygun olması halinde daha kısa bir zaman dilimi süresince gelecekte yapılacak tahmini nakit ödemelerini tam olarak ilgili finansal yükümlülüğün net bugünkü değerine indirgeyen orandır (Not 5).
Türev finansal araçlar
Türev araçlar ilk olarak sözleşme tarihindeki gerçeğe uygun değerini yansıtan elde etme maliyeti üzerinden kayda alınmakta ve kayda alınmalarını izleyen dönemlerde gerçeğe uygun değer ile değerlenmektedir. Grup’un türev araçlarını vadeli döviz alım-satım sözleşmeleri oluşturmaktadır. Söz konusu türev araçlar ekonomik olarak Grup için risklere karşı etkin bir koruma sağlamakla birlikte, risk muhasebesi yönünden gerekli koşulları taşımadıkları durumlarda konsolide finansal tablolarda alım satım amaçlı türev araçlar olarak muhasebeleştirilmekte ve bunlara ilişkin gerçeğe uygun değer değişiklikleri gelir tablosunda yansıtılmaktadır.
j. İşletme Birleşmeleri
İşletme satın alımları, satın alım yöntemi kullanılarak, muhasebeleştirilir. Bir işletme birleşmesinde transfer edilen bedel, gerçeğe uygun değeri üzerinden ölçülür; transfer edilen bedel, edinen işletme tarafından transfer edilen varlıkların birleşme tarihindeki gerçeğe uygun değerlerinin, edinen işletme tarafından edinilen işletmenin önceki sahiplerine karşı üstlenilen borçların ve edinen işletme tarafından çıkarılan özkaynak paylarının toplamı olarak hesaplanır. Satın alma ilişkin maliyetler genellikle oluştukları anda gider olarak muhasebeleştirilir.
Satın alınan tanımlanabilir varlıklar ile üstlenilen yükümlülükler, satın alım tarihinde gerçeğe uygun değerleri üzerinden muhasebeleştirilir. Aşağıda belirtilenler bu şekilde muhasebeleştirilmez:
- Ertelenmiş vergi varlıkları ya da yükümlülükleri veya çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin varlık ya da yükümlülükler, sırasıyla, TMS 12 Gelir Vergisi ve TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar standartları uyarınca hesaplanarak, muhasebeleştirilir;
- Satın alınan işletmenin hisse bazlı ödeme anlaşmaları ya da Grup’un satın alınan işletmenin hisse bazlı ödeme anlaşmalarının yerine geçmesi amacıyla imzaladığı hisse bazlı ödeme anlaşmaları ile ilişkili yükümlülükler ya da özkaynak araçları, satın alım tarihinde TFRS 2 Hisse Bazlı Ödeme Anlaşmaları standardı uyarınca muhasebeleştirilir; ve
- TFRS 5 Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlıklar ve Durdurulan Faaliyetler standardı uyarınca satış amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırılan varlıklar (ya da elden çıkarma grupları) TFRS 5’de belirtilen kurallara göre muhasebeleştirilir.
Şerefiye, satın alım için transfer edilen bedelin, satın alınan işletmedeki varsa kontrol gücü olmayan payların ve, varsa, aşamalı olarak gerçekleşen bir işletme birleşmesinde edinen işletmenin daha önceden elinde bulundurduğu edinilen işletmedeki özkaynak paylarının gerçeğe uygun değeri toplamının, satın alınan işletmenin satın alma tarihinde tanımlanabilen varlıklarının ve üstlenilen tanımlanabilir yükümlülüklerinin net tutarını aşan tutar olarak hesaplanır. Yeniden değerlendirme sonrasında satın alınan işletmenin satın alma tarihinde tanımlanabilen varlıklarının ve üstlenilen tanımlanabilir yükümlülüklerinin net tutarının, devredilen satın alma bedelinin, satın alınan işletmedeki kontrol gücü olmayan payların ve, varsa, satın alma öncesinde satın alınan işletmedeki payların gerçeğe uygun değeri toplamını aşması durumunda, bu tutar pazarlıklı satın almadan kaynaklanan kazanç olarak doğrudan kar/zarar içinde muhasebeleştirilir.
22
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
j. İşletme Birleşmeleri (devamı)
Hissedar paylarını temsil eden ve sahiplerine tasfiye durumunda işletmenin net varlıklarının belli bir oranda pay hakkını veren kontrol gücü olmayan paylar, ilk olarak ya gerçeğe uygun değerleri üzerinden ya da satın alınan işletmenin tanımlanabilir net varlıklarının kontrol gücü olmayan paylar oranında muhasebeleştirilen tutarları üzerinden ölçülür. Ölçüm esası, her bir işleme göre belirlenir. Diğer kontrol gücü olmayan pay türleri gerçeğe uygun değere göre ya da, uygulanabilir olduğu durumlarda, bir başka TFRS standardında belirtilen yöntemler uyarınca ölçülür. Bir işletme birleşmesinde Grup tarafından transfer edilen bedelin, koşullu bedeli de içerdiği durumlarda, koşullu bedel satın alım tarihindeki gerçeğe uygun değer üzerinden ölçülür ve işletme birleşmesinde transfer edilen bedele dahil edilir. Ölçme dönemi içerisinde ortaya çıkan ek bilgilerin sonucunda koşullu bedelin gerçeğe uygun değerinde düzeltme yapılması gerekiyorsa, bu düzeltme şerefiyeden geçmişe dönük olarak düzeltilir. Ölçme dönemi, birleşme tarihinden sonraki, edinen işletmenin işletme birleşmesinde muhasebeşterdiği geçici tutarları düzeltebildiği dönemdir. Bu dönem satın alım tarihinden itibaren 1 yıldan fazla olamaz.
Ölçme dönemi düzeltmeleri olarak nitelendirilmeyen koşullu bedelin gerçeğe uygun değerindeki değişiklikler için uygulanan sonraki muhasebeleştirme işlemleri, koşullu bedel için yapılan sınıflandırma şekline göre değişir.
Özkaynak olarak sınıflandırılmış koşullu bedel yeniden ölçülmez ve buna ilişkin sonradan yapılan ödeme, özkaynak içerisinde muhasebeleştirilir. Varlık ya da borç olarak sınıflandırılan koşullu bedelin Finansal araç niteliğinde olması ve TMS 39 Finansal Araçlar: Muhasebeleştirme ve Ölçüm standardı kapsamında bulunması durumunda, söz konusu koşullu bedel gerçeğe uygun değerinden ölçülür ve değişiklikten kaynaklanan kazanç ya da kayıp, kar veya zararda ya da diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilir. TMS 39 kapsamında olmayanlar ise, TMS 37 Karşılıklar, Şartı Bağlı Yükümlülükler ve Varlıklar veya diğer uygun TFRS’ler uyarınca muhasebeleştirilir.
Aşamalı olarak gerçekleşen bir işletme birleşmesinde Grup’un satın alınan işletmede önceden sahip olduğu özkaynak payı gerçeğe uygun değere getirmek için satın alım tarihinde (yani Grup’un kontrolü ele aldığı tarihte) yeniden ölçülür ve, varsa, ortaya çıkan kazanç/zarar kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Satın alım tarihi öncesinde diğer kapsamlı gelir içinde muhasebeleştirilen satın alınan işletmenin payından kaynaklanan tutarlar, söz konusu payların elden çıkarıldığı varsayımı altında kar/zarara aktarılır.
İşletme birleşmesi ile ilgili satın alma muhasebesinin birleşmenin gerçekleştiği raporlama tarihinin sonunda tamamlanamadığı durumlarda, Grup muhasebeleştirme işleminin tamamlanamadığı kalemler için geçici tutarlar raporlar. Bu geçici raporlanan tutarlar, ölçüm döneminde düzeltilir ya da satın alım tarihinde muhasebeleştirilen tutarlar üzerinde etkisi olabilecek ve bu tarihte ortaya çıkan olaylar ve durumlar ile ilgili olarak elde edilen yeni bilgileri yansıtmak amacıyla fazladan varlık veya yükümlülük muhasebeleştirilir.
1 Ocak 2010 tarihi öncesinde oluşan işletme birleşmeleri, TFRS 3’ün önceki versiyonunda belirlenen muhasebe kuralları uyarınca muhasebeleştirilmiştir.
k. Şerefiye
Satın alım işleminde oluşan şerefiye tutarı, varsa, değer düşüklüğü karşılıkları düşüldükten sonra satın alım tarihindeki maliyet değeriyle değerlenir.
Değer düşüklüğü testi için, şerefiye Grup’un birleşmenin getirdiği sinerjiden fayda sağlamayı bekleyen nakit üreten birimlerine (ya da nakit üreten birim gruplarına) dağıtılır. Şerefiyenin tahsis edildiği nakit üreten birimi, her yıl değer düşüklüğü testine tabi tutulur. Birimin değer düşüklüğüne uğradığını gösteren belirtilerin olması durumunda ise değer düşüklüğü testi daha sık yapılır. Nakit üreten birimin geri kazanılabilir tutarı defter değerinden düşük ise, değer düşüklüğü karşılığı ilk olarak birime tahsis edilen şerefiyeden ayrılır, ardından birim içindeki varlıkların defter değeri düşürülür. Şerefiye için ayrılan değer düşüklüğü karşılığı, doğrudan konsolide gelir tablosundaki kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Şerefiye değer düşüklüğü karşılığı sonraki dönemlerde iptal edilmez.
İlgili nakit üreten birimin satışı sırasında, şerefiye için belirlenen tutar, satış işleminde kar/zararın hesaplamasına dahil edilir.
24
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
1. Geri Alınan Paylar
Grup’un, özkaynağına dayalı finansal araçlarını yeniden edinmesi durumunda, bu araçlar (“işletmenin geri satın alınan kendi hisseleri”) özkaynaktan düşülür. İşletmenin özkaynağına dayalı finansal araçlarının alışından, satışından, ihracından ya da iptalinden dolayı kar veya zarara herhangi bir kazanç ya da kayıp yansıtılmaz. Bunun gibi, işletmenin geri satın alınan kendi hisseleri, işletme tarafından ya da konsolide edilmiş şirketler grubunun diğer üyeleri tarafından geri alınabilir ya da elde tutulabilir. Alınan ya da ödenen tutarlar doğrudan özkaynakta muhasebeleştirilir. 30 Aralık 2016 tarihi itibarıyla gerçekleşen Deva – Vetaş birleşmesi sonrasında Vetaş A.Ş.nin sahibi bulunduğu, Deva’nın 0,013 TL nominal değerli A grubu ve 0,01 TL nominal değerli B grubu imtiyazlı hissesi ile 28.847 TL nominal değerli C grubu hissesi Deva’ya devrolmuştur.
m. Kur Değişiminin Etkileri
Grup’un her işletmesinin solо finansal tabloları faaliyette bulundukları temel ekonomik çevrede geçerli olan para birimi (fonksiyonel para birimi) ile sunulmuştur. Her işletmenin mali durumu ve faaliyet sonuçları, Grup’un geçerli para birimi olan ve konsolide finansal tablolar için sunum birimi olan TL cinsinden ifade edilmiştir.
Herbir işletmenin finansal tablolarının hazırlanması sırasında, yabancı para cinsinden (TL dışındaki para birimleri) muhasebeleştirilen işlemler, işlem tarihindeki kurlar kullanılarak TL’ye çevrilmektedir. Bilançoda yer alan dövize bağlı parasal varlık ve borçlar bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak TL’ye çevrilmişlerdir. Gerçeğe uygun değerden ölçülen yabancı para birimindeki parasal olmayan kalemler gerçeğe uygun değerin belirlendiği tarihteki döviz kurları kullanılarak çevrilir. Tarihi maliyet cinsinden ölçülen yabancı para birimindeki parasal olmayan kalemler yeniden çevrime tabi tutulmazlar.
Kur farkları, aşağıda belirtilen durumlar haricinde, oluştukları dönemdeki kar ya da zararda muhasebeleştirilirler:
- Geleceğe yönelik kullanım amacıyla inşa edilmekte olan varlıklarla ilişkili olan ve yabancı para birimiyle gösterilen borçlar üzerindeki faiz maliyetlerine düzeltme kalemi olarak ele alınan ve bu tür varlıkların maliyetine dahil edilen kur farkları,
- Yabancı para biriminden kaynaklanan risklere karşı finansal koruma sağlamak amacıyla gerçekleştirilen işlemlerden kaynaklanan kur farkları,
- Yurtdışı faaliyetindeki net yatırım bir parçasını oluşturan, çevrim yedeklerinde muhasebeleştirilen ve net yatırım satışında kar ya da zararla ilişkilendirilen, ödenme niyeti ya da ihtimali olmayan yurtdışı faaliyetlerden kaynaklanan parasal borç ve alacaklardan doğan kur farkları.
Grup’un yabancı faaliyetlerindeki varlık ve yükümlülükler, konsolide finansal tablolarda bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak TL cinsinden ifade edilir. Gelir ve gider kalemleri, işlemlerin gerçekleştiği tarihteki kurların kullanılması gereken dönem içerisindeki döviz kurlarında önemli bir dalgalanma olmadığı takdirde (önemli dalgalanma olması halinde, işlem tarihindeki kurlar kullanılır), dönem içerisindeki ortalama kurlar kullanılarak çevrilir. Oluşan kur farkı özkaynak olarak sınıflandırılır ve Grup’un çevrim fonuna transfer edilir. Söz konusu çevrim farklılıkları yabancı faaliyetin elden çıkarıldığı dönemde gelir tablosuna kaydedilir.
n. Pay Başına Kazanç
Konsolide kar veya zarar tablosunda belirtilen pay başına kazanç, ana ortaklığa ait net dönem karının, ilgili dönem boyunca piyasada bulunan hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama sayısına bölünmesi ile bulunmuştur.
Türkiye’de şirketler, sermayelerini, hissedarlarına geçmiş yıl karlarından dağıttıkları “bedelsiz hisse” yolu ile arttırabilmektedirler. Bu tip “bedelsiz hisse” dağıtımları, pay başına kazanç hesaplamalarında, ihraç edilmiş hisse gibi değerlendirilir. Buna göre, bu hesaplamalarda kullanılan ağırlıklı ortalama hisse sayısı, söz konusu hisse senedi dağıtımlarının geçmişe dönük etkileri de dikkate alınarak bulunmuştur.
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLIDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DIPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)
2. KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devam)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devam)
o. Bilanco Tarihinden Sonraki Olaylar
Bilanço tarihinden sonraki olaylar, kara ilişkin herhangi bir duyuru veya diğer seçilmiş finansal bilgilerin kamuya açıklanmasından sonra ortayaçklıslalar bile, bilanço tarihi ile bilançonun yayımı icin yetkilendirilme tarihi arasındaki tüm olayları kapsar. Grup, bilanço tarihinden sonra dizeltme gerektiren olayların ortayaçklması durumunda, konsolide finansal tablolara alınan tutarları bu yeni duruma uygun şekilde dizeltir. Bilanco tarihinden sonra ortayaçkan dizeltme gerektirmeyen hususlardan, finansal tablo kullanıcılarının ekonomik kararları etikleyebilecegi değerlendirilen onemli olanları konsolide finansal tablo dipnotlarinda açıklanır.
p. Karşılıklar, Şarta Bağlı Yükümlülükler ve Şarta Bağlı Varlıklar
Geçmiş olaylardan kaynaklanan mevcut bir yükümlülügün bulunması, yükümlülügün yerine getirilmesinin muhtemel olmasi ve söz konusu yükümlülük tutarinin güvenilir bir sekilde tahmin edilebilir olmasi durumunda finansal tablolarda karşılık ayrilir.
Karşılık olarak ayrılan tutar, yükümlülüge ilişkin risk ve belirsizliklerGZOnuödubulundurularak, bilanço tarihi itibariyla yükümlülügün yerine getirilmesi icin yapilacak harcamanin tahmin edilmesi yoluyla hesaplanır. Karşılığın, mevcut yükümlülügün karşilanmasi icin gerekli tahmini nakit akışlarini kullanarak olçulmesi durumunda söz konusu karşılığın defter degeri, ilgili nakit akışlarinin bugünkü değerine eşittir.
Karşılığın ödenmesi icin gerekli olan ekonomik faydanin bir kismı ya da tamaminin üçuncü taraflarca karşilanmasın beklendiği durumlarda, tahsil edilecek tutar, ilgili tutarin tahsil edilmesinin hemen hemen kesin olmasi ve güvenilir bir sekilde olçulmesi halinde varlık olarak muhasebeleşirilir.
r. İlişkili Taraflar
Aşağıdaki kriterlerden birinin varlığında, tarafiŞirket ile iliskili sayılır:
(a) Söz konusu tarafin, doğrudan ya da dolaylı olarak bir veya birden fazla aracı yoluyla:
(i) İşletmeyi kontrol etmesi, işletme tarafindan kontrol edilmesi ya da işletme ile ortak kontrol altinda bulunması (ana ortaklıklar, bağlı ortakliklar ve aynı ıslalindaki bağlı ortakliklar dahil olmak üzere);
(ii) Şirket üzerinde onemli etkisinin olmasını saglayacak payınin olması; veya
(iii) Şirket üzerinde ortak kontrole sahip olması;
(b) Tarafin, Şirketin bir istiraki olması;
(c) Tarafin, Şirketin ortak girismci oldugu bir is ortaklıgı olması;
(d) Tarafin, Şirketin veya ana ortaklığın kilit yönetici personelinin bir üyesi olması;
(e) Tarafin, (a) ya da (d) de bahsedilen herhangi bir bireyin yakın bir aile üyesi olması;
(f) Tarafin; kontrol edilen, ortak kontrol edilen ya da onemli etki altında veya (d) ya da (e)'de bahsedilen herhangi bir bireyin doğrudan ya da dolaylı olarak onemli oy hakkına sahip oldugu bir isletme olması; veya
(g) Tarafin, isletmenin ya da isletme ile iliskili taraflan bir isletmenin calisanlarina isten ayrilma sonrasında saglanan fayda planları olması, gerekir.
İlişkili taraflarla yapılan islem, iliskili taraflar arasında kaynaklarin, hizmetlerin ya da yükümlülüklerin bir bedel karşılığı olup olmadığına bakilmaksızın transferidir.
Konsolide finansal tablolarda, EastPharma Ltd., EastPharma S.A.R.L., EastPharma İlaç Üretim Pazarlama A.Ş., Lypanosys Pte Ltd ve Saba İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile onemli yonetim personeli ve Yonetim Kurulu üyeleri, aileleri ve onlar tarafindan kontrol edilen veya onlara bagli şirketler, istirak ve bagli ortakliklar, iliskili taraflar ("İlişkili Taraflar") olarak kabul ve ifade edilmşlerdir.
26
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
s. Finansal Bilgilerin Bölümlere Göre Raporlanması
Grup, operasyonlarını 3 faaliyet bölümüne sınıflandırmıştır; beşeri ilaç üretim ve satışı, veteriner ve tarım ilaçları ve diğer. Bu faaliyet bölümleri TFRS 8’e uygun olarak hazırlanmıştır. Grup’un Türkiye dışında önemli bir varlığı bulunmamaktadır.
t. Sermaye ve Temettüler
Adi hisseler ve imtiyazlı hisse senetleri özermaye olarak sınıflandırılır. Adi hisseler ve imtiyazlı hisse senetleri üzerinden dağıtılan temettüler, beyan edildiği dönemde birikmiş kardan indirilerek ödenecek temettü yükümlülüğü olarak kaydedilir.
1 Nisan 2021 tarihinde yapılan 2020 Yılı Olağan Genel Kurul Toplantısında, 2020 yılı için 200.019.288 TL sermayeyi temsil eden pay sahiplerine hukuki durumlarına bağlı olarak brüt %10; net %8,5 oranında toplam 98.640.781 TL (1 TL tutarındaki paya brüt 0,10 TL/Krş, net 0,085 TL/Krş) Kar Payı ödenmesine, Kar Paylarının 12 Nisan 2021 tarihinden itibaren nakden dağıtılmasına karar verildi.
u. Kurum Kazancı Üzerinden Hesaplanan Vergiler
Türk Vergi Mevzuatı, ana şirket ve onun bağlı ortaklığına konsolide vergi beyannamesi hazırlamasına izin vermediğinden dolayı, ekli konsolide finansal tablolarda da yansıtıldığı üzere, vergi karşılıkları her bir işletme bazında ayrı olarak hesaplanmıştır.
Gelir vergisi gideri, cari vergi ve ertelenmiş vergi giderinin toplamından oluşur.
Cari vergi
Cari yıl vergi yükümlülüğü, dönem karının vergiye tabi olan kısmı üzerinden hesaplanır. Vergiye tabi kar, diğer yıllarda vergilendirilebilen veya indirilebilen gelir veya gider kalemleri ile veya indirilemeyen kalemleri hariç tuttuğundan dolayı, gelir tablosunda belirtilen kardan farklılık gösterir. Grup’un cari vergi yükümlülüğü bilanço tarihi itibarıyla yasalaşmış ya da önemli ölçüde yasalaşmış vergi oranı kullanılarak hesaplanmıştır.
Ertelenmiş vergi
Ertelenen vergi yükümlülüğü veya varlığı, varlıkların ve yükümlülüklerin finansal tablolarda gösterilen tutarları ile yasal vergi matrahı hesabında dikkate alınan tutarları arasındaki geçici farklılıkların bilanço yöntemine göre vergi etkilerinin yasalaşmış vergi oranları dikkate alınarak hesaplanmasıyla belirlenmektedir. Ertelenen vergi yükümlülükleri vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenen vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle bu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır. Bahse konu varlık ve yükümlülükler, ticari ya da mali kar/zararı etkilemeyen işleme ilişkin geçici fark, şerefiye veya diğer varlık ve yükümlülüklerin ilk defa finansal tablolara alınmasından (işletme birleşmeleri dışında) kaynaklanıyorsa muhasebeleştirilmez.
Ertelenen vergi yükümlülükleri, Grup’un geçici farklılıkların ortadan kalkmasını kontrol edebildiği ve yakın gelecekte bu farkın ortadan kalkma olasılığının düşük olduğu durumlar haricinde, bağlı ortaklık ve iştiraklerdeki yatırımlar ve iş ortaklıklarındaki paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanır. Bu tür yatırım ve paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farklardan kaynaklanan ertelenen vergi varlıkları, yakın gelecekte vergiye tabi yeterli kar elde etmek suretiyle bu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması ve gelecekte bu farkların ortadan kalkmasının muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır.
Ertelenen vergi varlığının kayıtlı değeri, her bir bilanço tarihi itibarıyla gözden geçirilir. Ertelenen vergi varlığının bir kısmının veya tamamının sağlayacağı faydanın elde edilmesine imkan verecek düzeyde mali kar elde etmenin muhtemel olmadığı ölçüde, ertelenen vergi varlığının kayıtlı değeri azaltılır.
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
u. Kurum Kazancı Üzerinden Hesaplanan Vergiler (devamı)
Ertelenmiş vergi (devamı)
Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri varlıkların gerçekleşeceği veya yükümlülüklerin yerine getirildiği dönemde geçerli olması beklenen ve bilanço tarihi itibarıyla kanunlaşmış veya önemli ölçüde kanunlaşmış vergi oranları (vergi düzenlemeleri) üzerinden hesaplanır. Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülüklerinin hesaplanması sırasında, Grup’un bilanço tarihi itibarıyla varlıklarının defter değerini geri kazanma ya da yükümlülüklerini yerine getirmesi için tahmin ettiği yöntemlerin vergi sonuçları dikkate alınır. Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri, cari vergi varlıklarıyla cari vergi yükümlülüklerini mahsup etme ile ilgili yasal bir hakkın olması veya söz konusu varlık ve yükümlülüklerin aynı vergi mercii tarafından toplanan gelir vergisiyle ilişkilendirilmesi ya da Grup’un cari vergi varlık ve yükümlülüklerini netleştirmek suretiyle ödeme niyetinin olması durumunda mahsup edilir.
v. Çalışanlara Sağlanan Faydalar / Kıdem Tazminatları
Türkiye’de mevcut kanunlar ve toplu iş sözleşmeleri hükümlerine göre kıdem tazminatı, emeklilik veya işten çıkarılma durumunda ödenmektedir. Güncellenmiş olan TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar Standardı (“TMS 19”) uyarınca söz konusu türdeki ödemeler tanımlanmış emeklilik fayda planları olarak nitelendirilir. Bilançoda muhasebeleştirilen kıdem tazminatı yükümlülüğü, tüm çalışanların emeklilikleri dolayısıyla ileride doğması beklenen yükümlülük tutarlarının net bugünkü değerine göre hesaplanmış ve finansal tablolara yansıtılmıştır.
y. Nakit Akış Tablosu
Nakit akış tablosunda, döneme ilişkin nakit ve nakit benzerlerindeki değişimler; esas, yatırım ve finansman faaliyetlerine dayalı bir biçimde sınıflandırılarak raporlanmıştır. Nakit ve nakit benzerleri, kısa vadeli yükümlülükler için elde bulundurulan ve yatırım amacıyla veya diğer amaçlarla kullanılmayan kasa, banka gibi varlıklardır.
z. Devlet Teşvik ve Yardımları
Devlet bağışları, bağışların alınacağına ve Grup’un uymakla yükümlü olduğu şartları karşıladığına dair makul bir güvence olduğunda gerçeğe uygun değerleri üzerinden tahakkuk esasına göre kayda alınırlar.
Maliyetlere ilişkin devlet bağışları, karşılayacakları maliyetlerle eşleştikleri ilgili dönemler boyunca tutarlı bir şekilde gelir olarak muhasebeleştirilir. Maddi ve maddi olmayan varlıklara ilişkin devlet bağışları, ertelenmiş devlet bağışları olarak cari / cari olmayan borçlar altına sınıflandırılır, faydalı ömürleri üzerinden doğrusal amortisman uygulanarak gelir tablosuna alacak kaydedilir.
Grup, Türkiye Bilim ve Teknik Araştırma Kurulu’ndan (“TÜBİTAK”) yardım almaktadır. TÜBİTAK, Türkiye’de bulunan sanayilerin araştırma ve teknoloji geliştirme faaliyetlerini cesaretlendirmek amacıyla Türkiye Cumhuriyeti’nin desteğini organize etmek ve düzenlemek için bir program yürütmektedir. Bu program çerçevesinde, sanayi şirketlerinin geliştirme masraflarının belli bir kısmı geri ödenmektedir.
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)
2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
aa. Önemli muhasebe kararları ve kesin olmayan muhasebe tahminlerinin dayanakları
Muhasebe politikalarını etkileyen önemli kararlar
Bu bölümde muhasebe politikalarının uygulanması sürecinde Grup Yönetimi, konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilen tutarlar üzerinde önemli etkisi olan aşağıdaki kararları almıştır.
İşletme içi yaratılan maddi olmayan duran varlıkların geri kazanımı
Geliştirme faaliyetleri (ya da Grup içi bir projenin gelişim aşaması) sonucu ortaya çıkan işletme içi yaratılan maddi olmayan duran varlıklar yalnızca bu varlıkların kullanıma veya satışa hazır hale gelebilmesinin teknik olarak mümkün olması, işletmenin bu varlığı tamamlama, kullanma veya satma niyetinin bulunması, maddi olmayan varlığı kullanma veya satma imkanının bulunması, maddi olmayan duran varlığın muhtemel ekonomik faydayı nasıl oluşturacağının belirli olması, ayrıca, maddi olmayan duran varlığın çıktısının veya maddi olmayan duran varlığın kendisinin bir piyasasının olması veya işletme bünyesinde kullanılacaksa maddi olmayan duran varlığın kullanılabilir olması, geliştirme safhasını tamamlamak ve maddi olmayan duran varlık kullanmak veya satmak için yeterli teknik, mali ve diğer kaynakların mevcut olması ve geliştirme sürecinde maddi olmayan duran varlıkla ilgili yapılan harcamaların güvenilir bir biçimde ölçülebilir olması halinde kayda alınırlar. İşletme içi yaratılan maddi olmayan duran varlıklar kayda alınamadıklarında, geliştirme harcamaları olarak oluştukları dönemde gider olarak kaydedilir.
Dönem içinde Grup Yönetimi işletme içi yaratılan maddi olmayan duran varlıkların muhtemel ekonomik faydalarının varlığını yeniden tetkik etmiştir. Grup Yönetimi projelerin beklenildiği gibi devam edeceğine inanmaktadır ve yapılan analiz üzerine projelerin benzer ekonomik fayda yaratacağını öngörmektedir. Grup Yönetimi, ekonomik fayda azalsa dahi varlıkların kayıtlı bedellerinin geri kazanılmasının söz konusu olduğundan emindir. Bu durum Grup Yönetimi, tarafından yakından takip edilmektedir ve gelecekteki piyasa faaliyetlerinin düzeltme yapılmasını gerektirdiği durumlarda söz konusu düzeltmeleri yapacaktır. 30 Eylül 2021 itibarıyla yönetim tarafından değer düşüklüğüne uğradığı tespit edilen net defter değeri 85.560.563 TL tutarındaki geliştirme maliyeti ve lisans ve hakları maddi olmayan duran varlıklardan çıkarılmıştır (30 Eylül 2020: 79.415.905 TL) (Not 14).
İşletme birleşmesi yoluyla elde edilen maddi olmayan duran varlıklar
Bağlı ortaklıkların alımı, satın alım yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilir. İşletme birleşmesinin maliyeti, birleşme tarihinde verilen varlıkların, oluşan veya üstlenilen yükümlülüklerin ve bağlı ortaklığın kontrolünü elde etmek için çıkarılan özkaynak araçlarının gerçeğe uygun değerlerinin ve işletme birleşmesine doğrudan atfedilebilen diğer maliyetlerin toplamı olarak hesaplanır. Değerleme, satın alma fiyatının TFRS 3 “Şirket Birleşmeleri” ve TMS 38 “Maddi Olmayan Duran Varlıklar”’a uygun olarak çeşitli varlık gruplarına dağıtılmasına temel sağlamak için yapılır. TFRS 3 ve TMS 38’e göre gerçeğe uygun değer “Karşılıklı pazarlık ortamında, bilgili ve istekli gruplar arasında bir varlığın el değiştirmesi ya da bir borcun ödenmesi durumunda ortaya çıkması gereken tutardır”. Maddi olmayan duran varlıkların gerçeğe uygun değerinin belirlenmesinde geleneksel üç yöntem göz önünde bulundurulmuştur: Maliyet yöntemi, piyasa yöntemi ve gelir yöntemi. Maliyet yöntemi; Grup’un, müşteri ilişkileri ve finansal raporlama sebebiyle ayrı bir maddi duran varlık olarak tanımlanmayan toplam iş gücü değerini ölçerken kullanılmıştır. Gelir yöntemi, satın alınmış ürün lisans haklarının değerini belirlerken kullanılmıştır.
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLIDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DIPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)
2. KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devam)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devam)
aa. Önemli muhasebe kararları ve kesin olmayan muhasebe tahminlerinin dayanakları (devam)
Ertelenmiş vergi varlikları
Grup, vergiye esas yasal finansal tabloları ile TFRS'ye gore hazırlanmış finansal tablolarıarasndaki farklkliklardan kaynaklanan gezici zamanlama farkları icin ertelenmiş vergi varlignu ve yukumlülügün muhasebelsitirmektedir. Grup'un bagli ortakliklarinin gelecekte olusacak karlarindan indirilebilecek kullanilmamsis mali zararları ve diger indirilebilir gezici farklardan olusan ertelenmiş vergi varlikları bulunmaktadir. Ertelenmiş vergi varliklarinin kismena da tamamen geri kazanılabilir tutari mevcut koşullar altinda tahmin edilmiştir. Degerlendirme sırasında, gelecekteki kar projeksiyonları, cari dönemlerde olusan zararlar, kullanilmamsiz zararların ve diger vergi varliklarinin son kullanilabilecegi tarihler ve gerektiğinde kullanilabilecek vergi planlama stratejileri goz onunde bulundurulmustur. Elde edilen veriler ısginda, Grup'un gelecekte elde edilecek vergiye tabi kar ertelenmiş vergi varliklarinin tamamini karslamaya yetmiyorsa, ertelenmiş vergi varlignin tamamı veya bir kismina karslik ayrilir. Grup, 30 Eylül 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibariyla, yapilan degerlendirmeler sonucu, ertelenmiş vergi varliklarini gelecekte vergiye tabi kar beklentisi oldugu icin kayitlarina almıstır.
Şerefiyedegeğdusuklügü
Şerefiye değer Düskülügü olup olmadigna karar verilirken, Şerefiyenin dagıtilacagı nakit yaratan birimlerin "NYB" tahmini değer gerekir. Kullanım değer hesaplaması icin, Grup'un öngördügü, nakit yaratan birimlerinden doğacak nakit akışlarina ve bu nakit akışlarinin bugünkü değerini hesaplamak icin de; uygun iskonto oranina ihtiyaç duyulur. Kullanımdaki değer hesaplanırken; nakit yaratan birimlerin geri kazanılabilir tutari belirlenir. Kullanım değer hesaplamasindaki temel varsayimlar; iskonto oranları, buyume oranları, beklenen satış fiyatları degişimleri ve doneme ait direkt maliyetlerdir.
Grup, paranın zaman değerinin mevcut piyasa değerlendirmelerini yansın vergi oncesi oranları ve şirketin nakit yaratan birimlerine özgü riskleri goz onunde bulundurarak, tahmini iskonto oranı belirlemektedir. Buyume oranları, sanayi buyume tahminlerine dayanmaktadir. Satış fiyatları ve direkt maliyetteki degişimlerse, gezmiş uygulamalara (deneyimlere) ve gelecekte olması öngörülen pazar degişimlerine dayanmaktadir.
31 Aralık 2020 itibariyla, nakit yaratan birimlerin geri kazanılabilir tutarları, yönetim tarafindan onaylanmış, besyilik periyodu kapsayan finansal bütçeleri baz alarak öngörülen nakit akışlarina ve yllık %21,3 iskonto oranina dayanarak hesaplanmıstır. Beş yllık donemden sonraki donemlere ait nakit akışları, 2024-2028 ylları arasındaki Türkiye enflasyon tahmini olan %7,7 oranıyla devam ettirilmesiyle elde edilmiştir. Değer Düskülügüne ilişkin calismalar yllık olarak ve ayin donemde yapilmaktadir.
Değerdüüskülügü olarak belirlenen tutarin dağılımı yapırken, Grup "Nakit yaratan birimlerininGPCege uygun degeri - satış kadar katlanlan maliyetlerinin toplamı" ve "kullanım degeri"nden yüksek tutarda olannı goz onunde bulundurmuştur. "GPCege uygun degeri - satış kadar katlanlan maliyetler toplamı" tutari, Grup Yönetimi, islem yontemi ve NYB'nin halka arz edilmş hisselerini iceren pazar yaklası mı kullanılarak belirlenmiştir. "GPCege uygun degeri - satış kadar katlanlan maliyetler toplamı" tutari, yontim tarafindan onaylanmış, nakit akış projeksiyonları baz alınarak hesaplanan kullanim değerini de barindirmaktadir. Nakit yaratan birimlerinGPCege uygun degerini belirlemek icin ağırliklandırma faktörü kullanılmıştır.
Şerefiye değer Düskülügü yllık test edilmektedir. 30 Eylül 2021 itibariyla gosterger incelendiği ve değer Düskülügüne rastlanmadiç icin ekli konsolide finansal tablolarda herhangi bir Şerefiye değer Düskülügü bulunmamaktadir.
30
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
aa. Önemli muhasebe kararları ve kesin olmayan muhasebe tahminlerinin dayanakları (devamı)
Net gerçekleşebilir değer
Stoklar, net gerçekleşebilir değer ve maliyet bedelinden düşük olanı ile değerlenir. Stoklara dahil edilen maliyeti oluşturan unsurlar malzeme, işçilik ve genel üretim giderleridir. Maliyet, standart maliyetlerle oluşmakta ve her raporlama döneminin sonunda standart maliyetler fiili maliyetler ile karşılaştırılarak güncellenmektedir. Net gerçekleşebilir değer, olağan ticari faaliyet içerisinde oluşan tahmini satış fiyatından tahmini tamamlanma maliyeti ve satış gerçekleştirmek için gerekli tahmini satış maliyeti toplamının indirilmesiyle elde edilen tutardır.
Stokların net gerçekleşebilir değeri maliyetinin altına düştüğünde, stoklar net gerçekleşebilir değerine indirgenir ve değer düşüklüğünün oluştuğu yılda gelir tablosuna gider olarak yansıtılır. Grup Yönetiminin tahminlerine dayanan hesaplamalara göre stokların net gerçekleşebilir değeri maliyetinin altına düştüğü için stokların bir kısmına karşılık ayrılarak net gerçekleşebilir değerine indirgenmiştir.
Dava karşılıkları
Dava karşılıkları ayrılırken, ilgili davaların kaybedilme olasılığı ve kaybedildiği taktirde katlanılacak olan sonuçlar Grup hukuk müşavirlerinin görüşleri doğrultusunda değerlendirilmekte ve Grup Yönetimi elindeki verileri kullanarak en iyi tahminlerini yapıp gerekli gördüğü karşılığa ilişkin açıklamalar Not 17’de yer almaktadır.
Beklenen zarar karşılığı
Beklenen zarar karşılıklarını ölçerken Grup, gelecekteki farklı ekonomik koşullar ve bu koşulların birbirlerini nasıl etkileyeceği konusundaki varsayımlara dayanan makul ve desteklenebilir ileriye dönük bilgiler kullanır.
Temerrüt halinde kayıp, temerrüde düşen zararın tahminidir. Teminat ve kredi geliştirmelerinden kaynaklanan nakit akışlarını dikkate alarak borç verenin tahsil etmeyi beklediği alacaklarıyla sözleşmelerdeki nakit akışları arasındaki farka dayanmaktadır.
Temerrüt olasılığı beklenen kredi zararlarının ölçülmesinde önemli bir girdidir. Temerrüt olasılığı, belirli bir zaman diliminde temerrüt olasılığının tahminidir; hesaplanması geçmiş verileri, varsayımları ve gelecekteki koşulların beklentilerini içerir.
İlgili bilanço tarihi itibarıyla beklenen zarar karşılıkları Not 7’de yansıtılmıştır.
31
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
3. BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA
Grup, TFRS 8’i 1 Ocak 2009’dan itibaren uygulamaya başlamış olup, Grup’un faaliyetlerine ilişkin karar almaya yetkili mercii tarafından düzenli olarak gözden geçirilen iç raporlara dayanarak faaliyet bölümleri belirlemiştir. Grup’un karar almaya yetkili mercisi Grup Yönetimi’dir.
Grup’un karar almaya yetkili mercisi, bölümlere tahsis edilecek kaynaklara ilişkin kararların alınması ve bölümlerin performansının değerlendirilmesi amacıyla sonuçları ve faaliyetleri ürün çeşitleri bazında incelemektedir. Grup’un ürün çeşitleri bazında dağılımı şu şekildedir: beşeri ilaç üretim ve satışı, veteriner ve tarım ilaçları üretim ve satışı ve diğerdir. Diğer iş bölümündeki faaliyetler kolonya ürünleri ve diğer satışlardan oluşmaktadır.
| 30 Eylül 2021 | Beşeri ilaç | Veteriner ve tarım ilaçları | Diğer | Toplam |
|---|---|---|---|---|
| Satış gelirleri | 1.448.752.321 | 123.913.651 | 16.768.502 | 1.589.434.474 |
| Satışların maliyeti | (594.850.769) | (72.130.852) | (11.266.363) | (678.247.984) |
| Faaliyet giderleri | (341.777.834) | (12.239.543) | (1.033.561) | (355.050.938) |
| Bölüm sonuçları | 512.123.718 | 39.543.256 | 4.468.578 | 556.135.552 |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler | 122.154.006 | |||
| Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) | (20.575.209) | |||
| Yatırım faaliyetlerinden gelirler | 13.495.337 | |||
| Yatırım faaliyetlerinden giderler(-) | (3.116) | |||
| Finansman giderleri(-) | (143.168.810) | |||
| Vergi geliri | 14.446.298 | |||
| Net dönem karı | 542.484.058 |
2021 yılında, Grup ürünlerinin dağılımı ağırlıklı olarak Türkiye’deki en büyük iki ecza deposu tarafından yapılmaktadır. Bu ecza depolarına yapılan satışların toplam satışlar içerisindeki payı, %26 ve %38’dir (30 Eylül 2020: %27 ve %38).
Grup yönetimi bölümlere göre raporlamada faaliyet karı üzerinde durmaktadır, bu nedenle Grup diğer giderleri bölümler bazında dağıtmamaktadır.
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA (devamı)
| 30 Eylül 2020 | Beşeri ilaç | Veteriner ve tarım ilaçları | Diğer | Toplam |
|---|---|---|---|---|
| Satış gelirleri | 1.173.192.573 | 95.885.409 | 53.098.631 | 1.322.176.613 |
| Satışların maliyeti | (518.889.422) | (62.357.715) | (33.284.925) | (614.532.062) |
| Faaliyet giderleri | (270.278.450) | (10.145.287) | (506.303) | (280.930.040) |
| Bölüm sonuçları | 384.024.701 | 23.382.407 | 19.307.403 | 426.714.511 |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler | 145.085.125 | |||
| Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) | (21.769.112) | |||
| Yatırım faaliyetlerinden gelirler | 3.472.233 | |||
| Yatırım Faaliyetlerinden giderler (-) | - | |||
| Finansman giderleri (-) | (78.378.497) | |||
| Vergi geliri | 7.479.144 | |||
| Net dönem kari | 482.603.404 |
- NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ
| 30 Eylül | 31 Aralık | |
|---|---|---|
| 2021 | 2020 | |
| Kasa | 87.217 | 127.256 |
| Bankadaki nakit | 902.834.038 | 608.885.101 |
| Vadesiz mevduatlar | 22.824.520 | 9.150.148 |
| Vadesi üç aydan kısa vadeli mevduatlar | 880.009.518 | 599.734.953 |
| Nakit akış tablosundaki nakit ve nakit benzerleri | 902.921.255 | 609.012.357 |
| Faiz geliri tahakkuku | 330.289 | 452.557 |
| 903.251.544 | 609.464.914 |
30 Eylül 2021 itibarıyla Grup'un vadeli mevduatları AVRO, ABD Doları ve Türk Lirası cinsindendir. AVRO ortalama faiz oranı %0,51, ABD Doları ortalama faiz oranı %0,76 ve Türk Lirası ortalama faiz oranı %18,71'dir. (31 Aralık 2020 itibarıyla Grup'un vadeli mevduatları AVRO, ABD Doları ve Türk Lirası cinsindendir. AVRO ortalama faiz oranı %1,99, ABD Doları ortalama faiz oranı %2,49 ve Türk Lirası ortalama faiz oranı %17,93'tür). Grup finansal yatırımlarını kısa vadeli yapmaktadır ve tüm dönemler için açılan vadeli mevduatların vadeleri ilgili dönemi takip eden ilk ayda kapanmaktadır.
Grup'un 30 Eylül 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihlerinde bloke mevduatı bulunmamaktadır.
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- FİNANSAL BORÇLAR
| | 30 Eylül
2021 | 31 Aralık
2020 |
| --- | --- | --- |
| Kısa vadeli banka kredileri | 513.503.417 | 427.739.325 |
| Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli anapara taksitleri | 198.071.861 | 199.516.937 |
| Uzun vadeli kiralama işlemlerinden borçların kısa vadeli kısımları | 10.051.182 | 14.586.934 |
| Çıkarılmış tahvillerin kısa vadeli kısmı () | 140.251.355 | 71.711.726 |
| Toplam kısa vadeli finansal borçlar | 861.877.815 | 713.554.922 |
| Uzun vadeli kredilerin uzun vadeli kısmı | 368.736.331 | 193.996.441 |
| Uzun vadeli kiralama işlemlerinden borçlar | 77.827.671 | 56.490.806 |
| Çıkarılmış tahviller () | 99.779.647 | 129.679.319 |
| Toplam uzun vadeli finansal borçlar | 546.343.649 | 380.166.566 |
| Toplam finansal borçlar | 1.408.221.464 | 1.093.721.488 |
(*) Grup tarafından nitelikli yatırımcılara satılmak suretiyle 4 Mayıs 2020 tarihinde, 2 yıl vadeli, 3 ayda bir değişken faizli kupon ödemeli, 130.000.000 TL tutarında ve 14 Mayıs 2021 tarihinde, 2 yıl vadeli, 3 ayda bir değişken faizli kupon ödemeli, 100.000.000 TL tutarında, 2 adet tahvil ihraç edilmiştir. Tahvillerin faizi, 130.00.000 TL tutarındaki tahvil için piyasadaki “Gösterge Devlet İç Borçlanma Senedinin” yıllık bileşik faiz oranına 225 baz puan, 100.000.000 TL tutarındaki tahvil için BİST TLREF endeks getirisi üzerine 200 baz puan ek getiri ilave edilmek suretiyle bulunmaktadır. İhraç tarihi ve ilk kupon ödeme tarihi itibarıyla tahvillerin basit faizi sırasıyla %10,85 ve %21,46, bileşik faizi ise %11,29 ve %23,25’dir.
Finansal borçların geri ödeme vadeleri aşağıdaki gibidir:
| | 30 Eylül
2021 | 31 Aralık
2020 |
| --- | --- | --- |
| 1 yıl içerisinde ödenecek | 861.877.815 | 713.554.922 |
| 1 - 2 yıl içerisinde ödenecek | 382.640.299 | 243.886.471 |
| 2 - 3 yıl içerisinde ödenecek | 55.740.064 | 43.227.691 |
| 3 - 4 yıl içerisinde ödenecek | 45.798.700 | 33.867.607 |
| 4 - 5 yıl içerisinde ödenecek | 62.164.586 | 59.184.797 |
| | 1.408.221.464 | 1.093.721.488 |
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- FİNANSAL BORÇLAR (devamı)
i) Banka kredileri
Kısa vadeli banka kredileri aşağıdakilerden oluşmaktadır:
| Döviz
Cinsi | Ağırlıklı ortalama
etkin faiz oranı | Anapara | 30 Eylül
2021 |
| --- | --- | --- | --- |
| TL | %18,4 | 496.479.449 | 496.479.449 |
| AVRO | - | - | - |
| Faiz tahakkuku | | | 17.023.968 |
| | | | 513.503.417 |
| Döviz
Cinsi | Ağırlıklı ortalama
etkin faiz oranı | Anapara | 31 Aralık
2020 |
| --- | --- | --- | --- |
| TL | %11,9 | 408.875.519 | 408.875.519 |
| AVRO | %0,8 | 500.000 | 4.503.950 |
| Faiz tahakkuku | | | 14.359.856 |
| | | | 427.739.325 |
Grup’un 490.370.000 TL tutarında ortalama faiz oranı yıllık %18,37 olan kısa vadeli TL kredisi bulunmaktadır (2020: 404.407.763 TL ve 500.000 Avro). Ayrıca 6.109.449 TL tutarında sıfır faizli kredi kullanılmıştır (2020: 4.467.756 TL). Kredinin faiz ve anapara ödemesi vadesi geldiğinde gerçekleşmektedir.
Kısa vadeli banka kredileri çeşitli bankalardan kullanılan spot ve rotatif kredileri içerir. 30 Eylül 2021 ve 31 Aralık 2020 itibarıyla toplam kredi limitleri sırasıyla 3.165.383.392 TL ve 2.379.897.838 TL’dir. Anapara ve faiz vadesinde ödenir. Vade süresince anapara ve faizlerin geri ödenmemesi gibi bir sözleşme ihlalinin olmaması durumunda sözleşmelerin son bir geçerlilik tarihi yoktur.
Uzun vadeli banka kredilerinin kısa vadeli anapara taksitleri aşağıdakilerden oluşmaktadır.
| Döviz
Cinsi | Ağırlıklı ortalama
etkin faiz oranı | Anapara | 30 Eylül
2021 |
| --- | --- | --- | --- |
| TL | %13,8 | 177.573.476 | 177.573.476 |
| AVRO | %2,4 | 198.286 | 2.045.023 |
| Faiz tahakkuku | | | 18.453.362 |
| | | | 198.071.861 |
| Döviz
Cinsi | Ağırlıklı ortalama
etkin faiz oranı | Anapara | 31 Aralık
2020 |
| --- | --- | --- | --- |
| TL | %14,5 | 184.095.965 | 184.095.965 |
| AVRO | %2,4 | 710.143 | 6.396.897 |
| Faiz tahakkuku | | | 9.024.075 |
| | | | 199.516.937 |
35
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
5. FİNANSAL BORÇLAR (devamı)
i) Banka kredileri (devamı)
Uzun vadeli banka kredileri aşağıdaki kilerden oluşmaktadır:
| Döviz
Cinsi | Ağırlıklı ortalama
etkin faiz oranı | Anapara | 30 Eylül
2021 | Döviz
Cinsi | Ağırlıklı ortalama
etkin faiz oranı | Anapara | 31 Aralık
2020 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| TL | %17,4 | 368.736.331 | 368.736.331 | TL | %15,5 | 193.996.441 | 193.996.441 |
| | | | 368.736.331 | | | | 193.996.441 |
Grup, 30 Eylül 2021 itibarıyla, kullanımın olduğu krediler için satışlarına karşılık almış olduğu toplam 182.900.000 TL tutarındaki çeki teminata vermiştir (31 Aralık 2020: 158.668.766 TL). Krediler ayrıca; Grup'un sahip olduğu merkez binası ile Kocaeli Kartepe ve Tekirdağ Çerkezköy'de bulunan fabrika binaları ve diğer binalarından ve Çerkezköy'de bulunan arsalarından oluşan taşınmazları üzerinde bulunan, sırasıyla 55.000.000 TL, 20.000.000 TL, 35.000.000 TL, 34.000.000 TL, 8.400.000 TL, 16.200.000 TL ve 12.900.000 TL tutarındaki ipotekler ile güvence altına alınmıştır (Not 18).
Kredi hareket tablosu:
| 2021 | 2020 | |
|---|---|---|
| Dönem başı - 1 Ocak | 821.252.703 | 624.968.073 |
| Alınan yeni finansal borçlar | 1.178.439.493 | 987.235.501 |
| Anapara ödemeleri | (931.964.152) | (916.501.436) |
| Kur farkları değişimi | 490.166 | 4.908.255 |
| Faiz tahakkukları değişimi | 12.093.399 | 7.702.646 |
| Dönem sonu - 30 Eylül | 1.080.311.609 | 708.313.039 |
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
5. FİNANSAL BORÇLAR (devamı)
ii) Kiralama işlemlerinden borçlar
Uzun vadeli kiralama İşlemlerinden borçların kısa vadeli anapara taksitleri aşağıdaki kilerden oluşmaktadır:
| Döviz Cinsi | Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı | Anapara | 30 Eylül 2021 |
|---|---|---|---|
| TL | %16,4 | 6.353.131 | 6.353.131 |
| Faiz tahakkuku | 3.698.051 | ||
| 10.051.182 | |||
| Döviz Cinsi | Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı | Anapara | 31 Aralık 2020 |
| --- | --- | --- | --- |
| TL | %18,6 | 10.017.322 | 10.017.322 |
| Faiz tahakkuku | 4.569.612 | ||
| 14.586.934 |
Uzun vadeli kiralama işlemlerinden borçlar aşağıdaki kilerden oluşmaktadır:
| Döviz Cinsi | Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı | Anapara | 30 Eylül 2021 |
|---|---|---|---|
| TL | %19,0 | 77.827.671 | 77.827.671 |
| 77.827.671 | |||
| Döviz Cinsi | Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı | Anapara | 31 Aralık 2020 |
| --- | --- | --- | --- |
| TL | %18,6 | 56.490.806 | 56.490.806 |
| 56.490.806 |
Grup, kullanım hakkı varlıklarını ve ilgili kiralama yükümlülüklerini TFRS 16 uyarınca finansal kiralama sözleşmesinin başladığı tarihte; ilgili varlığın kullanım için uygun olduğu tarih itibarıyla muhasebeleştirmektedir. Grup’un 21 Aralık 2020 tarihinde imzalamış olduğu 10.717.000 Avro tutarında finansal kiralama sözleşmesine konu olan sabit kıymet, bilanço tarihi itibarıyla kullanıma hazır olmadığı için 30 Eylül 2021 tarihi itibarıyla sözleşmenin tamamını kullanım hakkı varlığı ve leasing yükümlülüğü olarak muhasebeleştirmemiştir. Grup sadece kiralama sözleşmesi kapsamında leasing firmasınca 2020 yılında Deva Holding adına ödenen 29.878.281 TL tutarında avansı karşılıklı olarak sabit kıymet avansları ve finansal borçlar hesaplarında muhasebeleştirmiştir. Kiralama sözleşmesinin başlangıç tarihi 21 Aralık 2020; ve bitiş tarihi 25 Aralık 2026’dır. Kiralama sözleşmesinin toplam borçlanma tutarı 181.513.948 TL’dir (Not 10).
Kiralama hareket tablosu:
| 2021 | 2020 | |
|---|---|---|
| Dönem başı - 1 Ocak | 71.077.740 | 30.735.168 |
| Alınan yeni finansal borçlar | 38.954.280 | 19.273.882 |
| Anapara ödemeleri | (25.851.218) | (11.094.445) |
| Faiz tahakkukları değişimi | 3.698.051 | 3.264.560 |
| Dönem sonu - 30 Eylül | 87.878.853 | 42.179.165 |
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
5. FİNANSAL BORÇLAR (devamı)
iii) İhraç edilmiş borçlanma araçları
Uzun vadeli ihraç edilmiş borçlanma araçlarının kısa vadeli anapara taksitleri aşağıdaki kilerden oluşmaktadır:
| Döviz
Cinsi | Ağırlıklı ortalama
etkin faiz oranı | Anapara | 30 Eylül
2021 | Döviz
Cinsi | Ağırlıklı ortalama
etkin faiz oranı | Anapara | 31 Aralık
2020 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| TL | %17,4 | 129.138.285 | 129.138.285 | TL | %20,2 | 65.000.000 | 65.000.000 |
| Faiz tahakkuku | | | 11.113.070 | Faiz tahakkuku | | | 6.711.726 |
| | | | 140.251.355 | | | | 71.711.726 |
Uzun vadeli ihraç edilmiş borçlanma araçları aşağıdaki kilerden oluşmaktadır:
| Döviz
Cinsi | Ağırlıklı ortalama
etkin faiz oranı | Anapara | 30 Eylül
2021 | Döviz
Cinsi | Ağırlıklı ortalama
etkin faiz oranı | Anapara | 31 Aralık
2020 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| TL | %23,0 | 99.779.647 | 99.779.647 | TL | %16,0 | 129.679.319 | 129.679.319 |
| | | | 99.779.647 | | | | 129.679.319 |
Tahsil hareket tablosu:
| 2021 | 2020 | |
|---|---|---|
| Dönem başı - 1 Ocak | 201.391.045 | 143.917.359 |
| Alınan yeni finansal borçlar | 100.000.000 | 130.000.000 |
| Anapara ödemeleri | (65.000.000) | (80.000.000) |
| Faiz tahakkukları değişimi | 3.639.957 | 4.832.647 |
| Dönem sonu - 30 Eylül | 240.031.002 | 198.750.006 |
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- İLİŞKİLİ TARAFLARLA İLGİLİ BAKİYELER VE İŞLEMLER
| 30 Eylül 2021 | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alacaklar | Borçlar | |||||||
| Kısa vadeli | Uzun vadeli | Kısa vadeli | Uzun vadeli | |||||
| İlişkili taraflarla olan bakiyeler | Ticari | Ticari olmayan | Ticari | Ticari olmayan | Ticari | Ticari olmayan | Ticari | Ticari olmayan |
| Ortaklar | ||||||||
| East Pharma S.A.R.L. | - | - | - | - | 18.406.965 | - | - | - |
| Bağlı ortaklıklar | ||||||||
| Devatis GmbH | 27.522.321 | - | - | - | 1.505.546 | - | - | - |
| Devatis AG | 10.206.065 | - | - | - | - | - | - | - |
| Ana ortak tarafından yönetilen diğer şirketler | ||||||||
| Saba İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. | 19.633.582 | - | - | - | - | - | - | - |
| 57.361.968 | - | - | - | 19.912.511 | - | - | - | |
| 1 Ocak - 30 Eylül 2021 | ||||||||
| İlişkili taraflarla olan işlemler | Stok alımları | Mal / Hizmet satışları | Faiz gelirleri | Faiz giderleri | Kira geliri | İsim hakkı gideri (*) | Diğer gelirler (**) | Diğer giderler |
| Ortaklar | ||||||||
| East Pharma S.A.R.L. | 10.838.408 | - | - | - | - | 36.958.921 | - | - |
| Bağlı ortaklıklar | ||||||||
| Devatis GmbH | - | 30.961.909 | - | - | - | - | - | 6.417.843 |
| Devatis AG | - | 710.290 | - | - | - | - | - | 2.095.958 |
| Ana ortak tarafından yönetilen diğer şirketler | ||||||||
| Saba İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. | 943.590 | 35.796.428 | 3.725.941 | - | 738.496 | - | 432.102 | 426.931 |
| 11.781.998 | 67.468.627 | 3.725.941 | - | 738.496 | 36.958.921 | 432.102 | 8.940.732 |
Şirket ile Şirket’in ilişkili tarafları olan bağlı ortaklıkları arasında gerçekleşen işlemler konsolidasyon sırasında elimine edildiklerinden, bu notta açıklanmamıştır.
(*) Deva Holding A.Ş. ve ana ortağı EastPharma S.A.R.L. arasında imzalanan, Roche ürünlerinin haklarının satın alınmasına ilişkin sözleşme çerçevesinde, Grup sözleşme eklerinde belirtilen oranlar dahilinde, alt lisans alan EastPharma S.A.R.L. vasıtasıyla satın alınan ruhsat ve lisans hakları için, her bir ürünün net satış hasılatı üzerinden EastPharma S.A.R.L.’a lisans “İsim hakkı” bedeli ödemekle yükümlüdür. Söz konusu oranlar Grup ile ilişkisi olmayan ve Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş bir bağımsız denetim şirketi tarafından, 23 Haziran 2021 tarihinde yenilenen ve Ocak 2021 itibarıyla geçerli olan değerleme sonuçlarına göre elde edilmiştir. Değerleme yöntemi olarak, indirgenmiş nakit akış esas alınarak yapılan kar paylaşımı yöntemi-ekonomik yaklaşım kullanılmıştır.
(**) Diğer gelirler, Grup’un ilişkili şirketi Saba İlaç’ın ürünlerinin satışından elde edilen komisyon gelirlerinden oluşmaktadır.
38
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- İLİŞKİLİ TARAFLARLA İLGİLİ BAKİYELER VE İŞLEMLER (devamı)
31 Aralık 2020
| Alacaklar | Borçlar | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kısa vadeli | Uzun vadeli | Kısa vadeli | Uzun vadeli | |||||
| İlişkili taraflarla olan bakiyeler | Ticari | Ticari olmayan | Ticari | Ticari olmayan | Ticari | Ticari olmayan | Ticari | Ticari olmayan |
| Ortaklar | ||||||||
| East Pharma S.A.R.L. | - | - | - | - | 10.043.817 | - | - | - |
| Bağlı ortaklıklar | ||||||||
| Devatis GmbH | 23.143.669 | - | - | - | 1.278.046 | - | - | - |
| Devatis AG | 8.218.354 | - | - | - | - | - | - | - |
| Ana ortak tarafından yönetilen diğer şirketler | ||||||||
| Saba İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. | 32.567.121 | - | - | - | - | - | - | - |
| 63.929.144 | - | - | - | 11.321.863 | - | - | - | |
| 1 Ocak - 30 Eylül 2020 | ||||||||
| İlişkili taraflarla olan işlemler | Stok alımları | Mal / Hizmet satışları | Faiz gelirleri | Faiz giderleri | Kira geliri | İşim hakkı gideri (*) | Diğer gelirler (**) | Diğer giderler |
| Ortaklar | ||||||||
| East Pharma S.A.R.L. | 17.230.581 | - | - | - | - | 33.651.386 | - | - |
| Bağlı ortaklıklar | ||||||||
| Devatis GmbH | - | 29.900.768 | - | - | - | - | - | 3.457.766 |
| Devatis AG | - | 298.565 | - | - | - | - | - | 270.100 |
| Ana ortak tarafından yönetilen diğer şirketler | ||||||||
| Saba İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. | 1.258.708 | 32.037.340 | 321.657 | 27.234 | 604.107 | - | 325.902 | 87.866 |
| 18.489.289 | 62.236.673 | 321.657 | 27.234 | 604.107 | 33.651.386 | 325.902 | 3.815.732 |
Şirket ile Şirket’in ilişkili tarafları olan bağlı ortaklıkları arasında gerçekleşen işlemler konsolidasyon sırasında elimine edildiklerinden, bu notta açıklanmamıştır.
(*) Deva Holding A.Ş. ve ana ortağı EastPharma S.A.R.L. arasında imzalanan, Roche ürünlerinin haklarının satın alınmasına ilişkin sözleşme çerçevesinde, Grup sözleşme eklerinde belirtilen oranlar dahilinde, alt lisans alan EastPharma S.A.R.L. vasıtasıyla satın alınan ruhsat ve lisans hakları için, her bir ürünün net satış hasılatı üzerinden EastPharma S.A.R.L.’a lisans “İşim hakkı” bedeli ödemekle yükümlüdür. Söz konusu oranlar Grup ile ilişkisi olmayan ve Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş bir bağımsız denetim şirketi tarafından, 20 Nisan 2020 tarihinde yenilenen ve Ocak 2020 itibarıyla geçerli olan değerleme sonuçlarına göre elde edilmiştir. Değerleme yöntemi olarak, indirgenmiş nakit akış esas alınarak yapılan kar paylaşımı yöntemi-ekonomik yaklaşım kullanılmıştır.
(**) Diğer gelirler, Grup’un ilişkili şirketi Saba İlaç’ın ürünlerinin satışından elde edilen komisyon gelirlerinden oluşmaktadır.
39
40
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
6. İLİŞKİLİ TARAFLARLA İLGİLİ BAKİYELER VE İŞLEMLER (devamı)
Direktörler ve üzeri üst düzey yöneticilere 30 Eylül 2021 ve 2020 tarihinde sona eren dönemlerde ilişkin ödenen ücretleri, primleri, kıdemi tazminatları ve ücret benzeri menfaatleri içeren tutar aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak-30 Eylül | 1 Ocak-30 Eylül | |
|---|---|---|
| Üst yönetime sağlanan menfaatler | 2021 | 2020 |
| Ücretler ve diğer kısa vadeli faydalar | 51.499.193 | 37.955.863 |
| Diğer uzun vadeli faydalar | 626.577 | 504.594 |
| 52.125.770 | 38.460.457 |
7. TİCARİ ALACAKLAR VE BORÇLAR
Ticari alacaklar
| 30 Eylül | 31 Aralık | |
|---|---|---|
| 2021 | 2020 | |
| Kısa vadeli ticari alacaklar | ||
| Ticari alacaklar | 342.996.137 | 256.073.260 |
| Alacak senetleri | 374.991.120 | 355.326.724 |
| İlişkili taraflardan ticari alacaklar (Not 6) | 57.361.968 | 63.929.144 |
| Diğer ticari alacaklar | 47.788 | 17.008 |
| Gelir tahakkukları (*) | 18.351.085 | 21.803.454 |
| Beklenen zarar karşılığı (-) | (7.929.723) | (7.185.988) |
| 785.818.375 | 689.963.602 |
30 Eylül 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla Grup vadesi geçmiş ticari ve diğer alacakların tahsil kabiliyeti kalmayan kısmına karşılık ayırmıştır. Geri kalan tutarın tamamı vadesi henüz gelmemiş, tahsil kabiliyeti yüksek alacaklardan oluşmaktadır. Mal satışı ile ilgili ortalama vade 93 gündür (31 Aralık 2020: 100 gün).
(*) Grup geliştirme giderleri dolayısıyla devlet teşviği almaktadır. Gelir tahakkukları bakiyesi TÜBİTAK’tan elde edilen teşvik geliri tahakkukunu içermektedir. 30 Eylül 2021 itibarıyla TÜBİTAK gelir tahakkuku 16.320.585 TL’dir (31 Aralık 2020: 20.300.396 TL).
Henüz vadesi gelmemiş ve şüpheli hale gelmemiş alacaklara ilişkin alınan teminatlar aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül | 31 Aralık | |
|---|---|---|
| 2021 | 2020 | |
| Alınan teminat mektupları | 61.756.101 | 82.523.398 |
| 61.756.101 | 82.523.398 |
Grup’un ana finansal varlıkları ticari alacaklar, diğer alacaklar ve yatırımlarıdır. Grup’un kredi riski esas olarak ticari alacaklarındadır. 30 Eylül 2021 itibarıyla iki müşteri bakiyesi toplam alacakların sırasıyla %18 ve %26’sını oluşturmaktadır (31 Aralık 2020: % 16 ve % 25).
Deva Holding, ilişkili kuruluşu olan Saba İlaç’a ait ürünlerin pazarlamasını yapmaktadır, bunun yanında fason üretim, mali, idari ve Ar-Ge hizmetleri vermektedir. İlişkili taraflarla olan bakiyeler notunun içerisinde bulunan 19.633.582 TL (31 Aralık 2020: 32.567.121 TL), Grup’un bu işlemlerden kaynaklanan alacak tutarını göstermektedir (Not 6).
41
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
7. TİCARİ ALACAKLAR VE BORÇLAR (devamı)
Tahsili şüpheli duruma gelen alacaklar için karşılık ayrılmıştır. Bu karşılık, vadesi geçmiş, finansal güçlük içerisinde bulunan müşterilerin tespiti ile hesaplanmıştır.
30 Eylül 2021 ve 2020 tarihlerinde sona eren dönemlerde beklenen zarar karşılığının hareketi aşağıdaki gibidir:
| 2021 | 2020 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak bakiyesi | 7.185.988 | 7.185.988 |
| Dönem içinde ayrılan karşılıklar | 769.415 | - |
| Konusu kalmayan karşılıklar | (25.680) | - |
| 30 Eylül bakiyesi | 7.929.723 | 7.185.988 |
| Ticari borçlar | ||
| 30 Eylül | 31 Aralık | |
| Kısa vadeli ticari borçlar | 2021 | 2020 |
| Ticari borçlar | 133.907.993 | 154.922.469 |
| Borç senetleri | 14.764 | 12.255 |
| İlişkili taraflara ticari borçlar (Not 6) (*) | 19.912.511 | 11.321.863 |
| Gider tahakkukları (**) | 4.899.888 | 1.636.859 |
| İsim hakkı gider tahakkukları | 164.546 | 170.008 |
| 158.899.702 | 168.063.454 |
(*) Şirketin ana ortağı EastPharma S.A.R.L. ile Deva Holding arasında yapılan anlaşmaya göre EastPharma S.A.R.L.’ ın haklarını elinde bulundurduğu ürünlerin satışından dolayı bu şirkete 30 Eylül tarihi itibarıyla ödenecek olan isim hakkı borcu 13.257.269 TL’dir (31 Aralık 2020: 10.043.817 TL). EastPharma S.A.R.L. 2008 yılında alınan 17 Roche ürününün Türkiye’deki haklarını elinde bulundurmaktadır. EastPharma S.A.R.L. ayrıca 1 adet Roche ürününün Türkiye dışında 17 ülkedeki haklarını da elinde bulundurmaktadır. Şirketin 30 Eylül 2021 tarihi itibarıyla EastPharma S.A.R.L. aracılığıyla F. Hoffman – La Roche Ltd’den hammadde alımına ilişkin EastPharma S.A.R.L’a 5.149.696 TL borcu bulunmaktadır. (31 Aralık 2020: Yoktur). Şirket’in bağlı ortağı olan Devatis GMBH ürünlere ve ruhsatlara özel giderlerini Deva Holding’e fatura etmektedir. Bu giderlere ilişkin borç tutarı 30 Eylül 2021 tarihi itibarıyla 1.505.546 TL’dir. (31 Aralık 2020: 1.278.046 TL.)
(**) 30 Eylül 2021 itibarıyla gider tahakkukları 3.934.375 TL tutarındaki ciro prim karşılıklarını içermektedir (31 Aralık 2020: 1.346.409 TL).
Borç senetleri Grup’un satıcılarına verdiği vadeleri bir yıldan az olan ileri tarihli çeklerden oluşmaktadır. Grup’un 30 Eylül 2021 ve 31 Aralık 2020 itibarıyla uzun vadeli ticari borçları bulunmamaktadır.
42
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
8. DİĞER ALACAKLAR VE BORÇLAR
| 30 Eylül | 31 Aralık | |
|---|---|---|
| Diğer kısa vadeli alacaklar | 2021 | 2020 |
| Diğer çeşitli alacaklar | 1.355.425 | 2.221.180 |
| Personelden alacaklar | 363.921 | 172.303 |
| Diğer beklenen zarar karşılığı (-) | (48.906) | (48.906) |
| Verilen depozito ve teminatlar | 144.172 | 123.996 |
| 1.814.612 | 2.468.573 |
30 Eylül 2021 ve 2020 tarihlerinde sona eren dönemlerde diğer beklenen zarar karşılığının hareketi aşağıdaki gibidir:
| 2021 | 2020 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak bakiyesi | 48.906 | 48.906 |
| 30 Eylül bakiyesi | 48.906 | 48.906 |
| 30 Eylül | 31 Aralık | |
| Diğer kısa vadeli borçlar | 2021 | 2020 |
| Diğer çeşitli borçlar | 680.918 | 666.622 |
| 680.918 | 666.622 |
43
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
9. STOKLAR
| | 30 Eylül
2021 | 31 Aralık
2020 |
| --- | --- | --- |
| İlk madde ve malzeme | 523.693.652 | 392.932.588 |
| Yarı mamüller | 42.219.895 | 37.174.261 |
| Mamüller | 254.628.607 | 207.530.630 |
| Stok değer düşüklüğü karşılığı (-) | (85.398.205) | (60.097.884) |
| | 735.143.949 | 577.539.595 |
30 Eylül 2021 itibarıyla sigortalanmış stok tutarı 700.000.000 TL’dir (31 Aralık 2020: 700.000.000 TL).
Stok değer düşüklüğü karşılığı satılan malın maliyetinde giderleştirilmiş olup karşılığın stok kalemi bazında dağılımı aşağıdaki gibidir:
| | 30 Eylül
2021 | 31 Aralık
2020 |
| --- | --- | --- |
| İlk madde ve malzeme | 61.326.044 | 39.223.184 |
| Yarı mamüller | 6.859.692 | 1.571.066 |
| Mamüller | 17.212.469 | 19.303.634 |
| | 85.398.205 | 60.097.884 |
Stok değer düşüklüğü karşılığındaki hareketler aşağıdaki gibidir:
| 2021 | 2020 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak bakiyesi | 60.097.884 | 23.544.774 |
| Dönem içinde ayrılan karşılık | 31.920.054 | 36.126.549 |
| Dönem içinde gerçekleşen karşılıklar | (6.619.733) | (4.958.672) |
| 30 Eylül bakiyesi | 85.398.205 | 54.712.651 |
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
10. PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER VE ERTELENMİŞ GELİRLER
| 30 Eylül | 31 Aralık | |
|---|---|---|
| Kısa Vadeli Peşin Ödenmiş Giderler | 2021 | 2020 |
| Stok alımı için verilen sipariş avansları | 43.430.049 | 50.233.414 |
| Gelecek aylara ait giderler | 9.888.269 | 11.552.963 |
| İş avansları | 3.150.123 | 1.770.654 |
| 56.468.441 | 63.557.031 | |
| 30 Eylül | 31 Aralık | |
| Uzun Vadeli Peşin Ödenmiş Giderler | 2021 | 2020 |
| Sabit kıymet alımı için verilen avanslar | 142.039.555 | 61.351.139 |
| Gelecek yıllara ait giderler | 462.007 | 556.333 |
| 142.501.562 | 61.907.472 | |
| 30 Eylül | 31 Aralık | |
| Kısa Vadeli Ertelenmiş Gelirler | 2021 | 2020 |
| Alınan sipariş avansları | 16.720.734 | 2.338.492 |
| Gelecek aylara ait gelirler | 3.092.069 | 3.048.957 |
| 19.812.803 | 5.387.449 | |
| 30 Eylül | 31 Aralık | |
| Uzun Vadeli Ertelenmiş Gelirler | 2021 | 2020 |
| Gelecek yıllara ait gelirler | 5.711.489 | 6.507.883 |
| 5.711.489 | 6.507.883 |
11. CARİ DÖNEM VERGİSİYLE İLGİLİ VARLIKLAR VE BORÇLAR
| Cari Dönem Vergisiyle İlgili Kısa Vadeli Varlıklar | 30 Eylül | 31 Aralık |
|---|---|---|
| 2021 | 2020 | |
| Peşin ödenen banka stopajı | 372.299 | 433.153 |
| 372.299 | 433.153 |
DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- MADDİ DURAN VARLIKLAR
| Arazi ve arsalar | Yer altı ve yerüstü düzenleri | Binalar | Tesis makine ve cihazlar | Taşıtlar | Demirbaşlar | Özel maliyetler | Yapılmakta olan yatırımlar | Toplam | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet Değeri | |||||||||
| 1 Ocak 2021 itibarıyla açılış bakiyesi | 34.307.779 | 2.388.912 | 227.875.929 | 616.228.383 | 5.247.184 | 43.971.269 | 272.848 | 165.678.383 | 1.095.970.687 |
| Alımlar | - | - | - | - | 1.604.319 | 9.525.238 | 130.000 | 130.064.459 | 141.324.016 |
| Çıkışlar | (592.462) | - | - | - | (102.551) | - | - | - | (695.013) |
| Yapılmakta olan yatırımlardan transferler | - | 92.650 | 16.241.501 | 171.766.699 | - | - | - | (188.100.850) | - |
| 30 Eylül 2021 itibarıyla kapanış bakiyesi | 33.715.317 | 2.481.562 | 244.117.430 | 787.995.082 | 6.748.952 | 53.496.507 | 402.848 | 107.641.992 | 1.236.599.690 |
| Birikmiş Amortismanlar | |||||||||
| 1 Ocak 2021 itibarıyla açılış bakiyesi | - | (781.099) | (44.449.560) | (292.676.299) | (1.922.280) | (28.503.498) | (236.670) | - | (368.569.406) |
| Sınıflamalar (*) | - | - | - | (4.105.066) | - | - | - | - | (4.105.066) |
| Dönem gideri | - | (109.569) | (6.064.380) | (32.910.625) | (668.218) | (2.925.717) | (8.665) | - | (42.687.174) |
| Çıkışlar | - | - | - | - | 102.551 | - | - | - | 102.551 |
| 30 Eylül 2021 itibarıyla kapanış bakiyesi | - | (890.668) | (50.513.940) | (329.691.990) | (2.487.947) | (31.429.215) | (245.335) | - | (415.259.095) |
| 30 Eylül 2021 itibarıyla net defter değeri | 33.715.317 | 1.590.894 | 193.603.490 | 458.303.092 | 4.261.005 | 22.067.292 | 157.513 | 107.641.992 | 821.340.595 |
(*) Makine ve techizatlara ilişkin dönem amortisman artışının 4.105.066 TL tutarındaki kısmı Araştırma-Geliştirme departmanında kullanılan ve Grup'un ilaç lisans üretimiyle doğrudan ilişkilendirilebilen geliştirme faaliyetleriyle ilgilidir. Söz konusu tutar TMS 16 ve TMS 38 kapsamında aktifleştirilmiş olup, maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeline sınıflanmıştır (Not 14).
30 Eylül 2021 itibarıyla sigortalanan maddi duran varlık tutarı 1.298.881.214 TL’dir (31 Aralık 2020: 1.298.881.214 TL).
Krediler, Grup'un sahip olduğu merkez binası ile Kocaeli, Kartepe ve Tekirdağ Çerkezköy'de bulunan fabrika binaları ve diğer binalarından ve Çerkezköy'de bulunan arsalarından oluşan taşınmazları üzerinde bulunan, sırasıyla 55.000.000 TL, 20.000.000 TL, 35.000.000 TL, 34.000.000 TL, 8.400.000 TL, 16.200.000 TL ve 12.900.000 TL tutarındaki ipotekler ile güvence altına alınmıştır (Not 18).
45
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- MADDİ DURAN VARLIKLAR (devamı)
| Arazi ve arsalar | Yer altı ve yerüstü düzenleri | Binalar | Tesis makine ve cihazlar | Taşıtlar | Demirbaşlar | Özel maliyetler | Yapılmakta olan yatırımlar | Toplam | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet Değeri | |||||||||
| 1 Ocak 2020 itibarıyla açılış bakiyesi | 28.270.583 | 2.367.912 | 192.502.572 | 547.460.155 | 2.559.336 | 37.801.253 | 272.848 | 17.675.118 | 828.909.777 |
| Alımlar | - | - | - | - | 653.218 | 4.118.676 | - | 89.563.242 | 94.335.136 |
| Çıkışlar | - | - | - | (100.706) | - | - | - | - | (100.706) |
| Yapılmakta olan yatırımlardan transfer | 6.037.196 | 21.000 | 7.866.446 | 32.817.266 | - | - | - | (46.741.908) | - |
| 30 Eylül 2020 itibarıyla kapanış bakiyesi | 34.307.779 | 2.388.912 | 200.369.018 | 580.176.715 | 3.212.554 | 41.919.929 | 272.848 | 60.496.452 | 923.144.207 |
| Birikmiş Amortismanlar | |||||||||
| 1 Ocak 2020 itibarıyla açılış bakiyesi | - | (639.990) | (41.035.774) | (257.024.607) | (1.462.406) | (25.329.903) | (233.603) | - | (325.726.283) |
| Sınıflamalar (*) | - | - | - | (3.267.342) | - | - | - | - | (3.267.342) |
| Dönem gideri | - | (105.744) | (3.368.867) | (22.082.049) | (297.090) | (2.388.323) | (3.067) | - | (28.245.140) |
| Değer düşüklüğü karşılığı | - | - | - | (1.228.585) | - | - | - | - | (1.228.585) |
| Çıkışlar | - | - | - | 5.874 | - | - | - | - | 5.874 |
| 30 Eylül 2020 itibarıyla kapanış bakiyesi | - | (745.734) | (44.404.641) | (283.596.709) | (1.759.496) | (27.718.226) | (236.670) | - | (358.461.476) |
| 30 Eylül 2020 itibarıyla net defter değeri | 34.307.779 | 1.643.178 | 155.964.377 | 296.580.006 | 1.453.058 | 14.201.703 | 36.178 | 60.496.452 | 564.682.731 |
(*) Makine ve techizatlara ilişkin dönem amortisman artışının 3.267.342 TL tutarındaki kısmı Araştırma-Geliştirme departmanında kullanılan ve Grup'un ilaç lisans üretimiyle doğrudan ilişkilendirilebilen geliştirme faaliyetleriyle ilgilidir. Söz konusu tutar TMS 16 ve TMS 38 kapsamında aktifleştirilmiş olup, maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeline sınıflanmıştır (Not 14).
30 Eylül 2020 itibarıyla sigortalanan maddi duran varlık tutarı 1.297.983.000 TL’dir. (31 Aralık 2019: 1.297.983.000 TL).
Krediler, Grup'un sahip olduğu merkez binası ile Kocaeli, Kartepe ve Tekirdağ Çerkezköy'de bulunan fabrika binaları ve diğer binalarından ve Çerkezköy'de bulunan arsalarından oluşan taşınmazları üzerinde bulunan, sırasıyla 55.000.000 TL, 20.000.000 TL, 35.000.000 TL, 34.000.000 TL, 8.400.000 TL, 16.200.000 TL ve 12.900.000 TL tutarındaki ipotekler ile güvence altına alınmıştır (Not 18).
46
DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- MADDİ DURAN VARLIKLAR (devamı)
Maddi duran varlıkların amortisman dönemleri, tahmin edilen ömürleri esas alınarak, aşağıda belirtilmiştir:
| Yer altı yer üstü düzenleri | 25-50 yıl |
| Binalar | 25-50 yıl |
| Makine, tesis ve cihazlar | 4-30 yıl |
| Taşıtlar | 5 yıl |
| Demirbaşlar | 5 yıl |
| Özel maliyetler | 2-3 yıl |
Arazi, arsalar ve yapılmakta olan yatırımlar dışında, maddi duran varlıkların maliyet tutarları, beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak amortismana tabi tutulur. Beklenen faydalı ömür, kalıntı değer ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkileri için her yıl gözden geçirilir ve tahminlerde bir değişiklik varsa ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.
- KULLANIM HAKKI VARLIKLARI
| Taşıtlar | Makine | Toplam | |
|---|---|---|---|
| Maliyet Değeri | |||
| 1 Ocak 2021 itibarıyla açılış bakiyesi | 46.451.716 | 16.362.324 | 62.814.040 |
| Alımlar | 39.038.695 | 410.590 | 39.449.285 |
| Sınıflamalar (*) | (9.960.780) | - | (9.960.780) |
| 30 Eylül 2021 itibarıyla kapanış bakiyesi | 75.529.631 | 16.772.914 | 92.302.545 |
| Birikmiş Amortismanlar | |||
| 1 Ocak 2021 itibarıyla açılış bakiyesi | (23.140.480) | (395.927) | (23.536.407) |
| Sınıflamalar (*) | 9.960.780 | - | 9.960.780 |
| Dönem gideri (**) | (12.110.289) | (606.249) | (12.716.538) |
| Çıkışlar | - | - | - |
| 30 Eylül 2021 itibarıyla kapanış bakiyesi | (25.289.989) | (1.002.176) | (26.292.165) |
| 30 Eylül 2021 itibarıyla net defter değeri | 50.239.642 | 15.770.738 | 66.010.380 |
(*) Grup, kiralama sürelerinin dolması nedeniyle kullanım hakkı olmayan varlıklarla ilgili hesap netleştirmeleri yapmıştır. Söz konusu netleştirmelerin kar/(zarar) üzerinde etkisi bulunmamaktadır.
(**) Dönem amortisman giderinin dağılımı Dipnot 22 ve Dipnot 23’de verilmiştir.
| Taşıtlar | Makine | Toplam | |
|---|---|---|---|
| Maliyet Değeri | |||
| 1 Ocak 2020 itibarıyla açılış bakiyesi | 46.175.002 | - | 46.175.002 |
| Alımlar | 4.651.009 | 14.602.127 | 19.253.136 |
| Sınıflamalar (*) | (7.155.003) | - | (7.155.003) |
| 30 Eylül 2020 itibarıyla kapanış bakiyesi | 43.671.008 | 14.602.127 | 58.273.135 |
| Birikmiş Amortismanlar | |||
| 1 Ocak 2020 itibarıyla açılış bakiyesi | (18.379.964) | - | (18.379.964) |
| Sınıflamalar (*) | 7.155.003 | - | 7.155.003 |
| Dönem gideri (**) | (8.786.492) | (695.339) | (9.481.831) |
| Çıkışlar | 28.966 | - | 28.966 |
| 30 Eylül 2020 itibarıyla kapanış bakiyesi | (19.982.487) | (695.339) | (20.677.826) |
| 30 Eylül 2020 itibarıyla net defter değeri | 23.688.521 | 13.906.788 | 37.595.309 |
(*) Grup, kiralama sürelerinin dolması nedeniyle kullanım hakkı olmayan varlıklarla ilgili hesap netleştirmeleri yapmıştır. Söz konusu netleştirmelerin kar/(zarar) üzerinde etkisi bulunmamaktadır.
(**) Dönem amortisman giderinin dağılımı Dipnot 22 ve Dipnot 23’de verilmiştir.
48
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
13. KULLANIM HAKKI VARLIKLARI (devamı)
Kullanım hakkı varlıkların amortisman dönemleri, taşıtlar için sözleşme süreleri, makineler için tahmin edilen faydalı ömürleri esas alınarak, aşağıda belirtilmiştir:
Makine 4-30 yıl
Taşıtlar 5 yıl
14. MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR
| Lisans ve Haklar | Müşteri İlişkileri | Geliştirme Maliyetleri | Toplam | |
|---|---|---|---|---|
| Maliyet Değeri | ||||
| 1 Ocak 2021 itibarıyla açılış bakiyesi | 174.083.864 | 3.730.513 | 205.087.274 | 382.901.651 |
| Varlıklar arası yapılan sınıflamalar (*) | - | - | 4.105.066 | 4.105.066 |
| Alımlar (**) | - | - | 133.664.964 | 133.664.964 |
| Yapılmakta olan yatırımlardan transferler | 17.347.894 | - | (17.347.894) | - |
| Çıkışlar | (7.988.978) | - | (81.733.639) | (89.722.617) |
| 30 Eylül 2021 itibarıyla kapanış bakiyesi | 183.442.780 | 3.730.513 | 243.775.771 | 430.949.064 |
| Birikmiş İtfa Payları | ||||
| 1 Ocak 2021 itibarıyla açılış bakiyesi | (76.203.871) | (2.331.562) | (17.920.958) | (96.456.391) |
| Dönem gideri | (10.865.406) | (139.893) | - | (11.005.299) |
| Çıkışlar | 4.162.054 | - | - | 4.162.054 |
| 30 Eylül 2021 itibarıyla kapanış bakiyesi | (82.907.223) | (2.471.455) | (17.920.958) | (103.299.636) |
| 30 Eylül 2021 itibarıyla net defter değeri | 100.535.557 | 1.259.058 | 225.854.813 | 327.649.428 |
() Maddi duran varlıklar içerisinde bulunan makine ve teçhizatlara ilişkin dönem amortisman artışının 4.105.066 TL’lik kısmı Araştırma-Geliştirme departmanında kullanılan ve Grup’un ilaç lisans üretimiyle doğrudan ilişkilendirilebilen geliştirme faaliyetleriyle ilgilidir. Söz konusu tutar TMS 16 ve TMS 38 kapsamında aktifleştirilmiş olup, maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeline sınıflanmıştır (Not 12).
(*) Dönem içi alımlar çoğunlukla işletme içerisinde geliştirilen ve lisansları alınmış ürünlerden oluşmaktadır.
30 Eylül 2021 itibarıyla, dokuz aylık dönemde 2.251.856 TL (30 Eylül 2020: 1.445.463 TL) borçlanma maliyeti özellikli varlıklar üzerinde aktifleştirilmiştir.
DEVA HOLDING A.S. VE BAGLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARIHİ ITIBARIYLA KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARA İLİSKİN DIPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)
14. MADDI OLMAYAN DURAN VARLIKLAR (devam)
| Lisans ve Haklar | Müşteri İlişkileri | Geliştirme Maliyetleri | Toplam | |
|---|---|---|---|---|
| Maliyet Değeri | ||||
| 1 Ocak 2020 itibariyla açılıs bakiyesi | 180.284.352 | 3.730.513 | 203.153.031 | 387.167.896 |
| Varlıklar arası yapilın siniflamalar (*) | - | - | 3.267.342 | 3.267.342 |
| Alımlar (**) | - | - | 69.988.824 | 69.988.824 |
| Yapilmakta olan yatırlmlardan transferler | 11.515.705 | - | (11.515.705) | - |
| Çıkışlar | (23.348.867) | - | (62.199.817) | (85.548.684) |
| 30 Eylül 2020 itibariyla kapanış bakiyesi | 168.451.190 | 3.730.513 | 202.693.675 | 374.875.378 |
| Birikmiş İta Paylar | ||||
| 1 Ocak 2020 itibariyla açılıs bakiyesi | (69.725.918) | (2.145.038) | (17.920.958) | (89.791.914) |
| Dönem gideri | (11.182.544) | (139.893) | - | (11.322.437) |
| Çıkışlar | 6.132.779 | - | - | 6.132.779 |
| 30 Eylül 2020 itibariyla kapanış bakiyesi | (74.775.683) | (2.284.931) | (17.920.958) | (94.981.572) |
| 30 Eylül 2020 itibariyla net defter değeri | 93.675.507 | 1.445.582 | 184.772.717 | 279.893.806 |
(*) Maddi duran varlıklar içerisinde bulunan makine ve techizatlara ilişkin dönem amortisman artışının 3.267.342 TL'lik kısmı Araştırma-Geliştirme departmanında kullanılan ve Grup'un ilaç lisans üretimiyle doğrudan ilişkilendirilebilen gelistirme faaliyetleriyle ilgilidir. Söz konusu tutar TMS 16 ve TMS 38 kapsamında aktifletirilmiş olup, maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeline siniflanmıştır (Not 12).
(**) Dönem içi alımlar çoğunlukla işletme içerisinde geliştirilen ve lisansları alınmış ürünlerden oluşmaktadır.
30 Eylül 2020 itibariyla, dokuz aylık dönemde 1.445.653 TL (30 Eylül 2019: 2.560.296 TL) borçlanma maliyeti özellikli varlıklar üzerinde aktifleştirilmiştir.
Maddi duran varlıklar, kullanım hakkı varlıkları ve maddi olmayan duran varlıkların amortisman giderleri 25.770.153 TL'si (2020: 18.872.307 TL) satılan malın maliyetine, 29.141.506 TL'si (2020: 23.672.348 TL) operasyonel giderlere ve 15.602.418 TL'si (2020: 5.809.414 TL) stoklar üzerine dahil edilmiştir.
Maddi olmayan varlıkların amortisman dönemleri, tahmin edilen faydalı ömrleri esas alınarak, aşağıda belirtilmiştir:
Lisans ve haklar 3-15 yıl
Müşteri ilişkileri 20 yıl
50
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
15. ŞEREFİYE
| 30 Eylül | 31 Aralık | |
|---|---|---|
| 2021 | 2020 | |
| Şerefiye | 1.782.731 | 1.782.731 |
14 Mart 2008 tarihinde, Şirket’in ana hissedarı olan Eastpharma SARL, F. Hoffman – La Roche Ltd (“Roche”) ile Türkiye’de tescil olan sekiz adet Roche ürününün tüm haklarını, yükümlülüklerini ve tedariğini kapsayan “Satın Alma Sözleşmesi” imzalamıştır.
Eastpharma SARL, ayrıca 16 Mayıs 2008 tarihinde, Şirket’e Türkiye’de ek sekiz adet ürün için tescil hakkı veren Lisans ve Tedarik Anlaşması imzalamıştır. Şirket’in ana ortağı olan Eastpharma SARL tarafından imzalanan sözleşmeler kapsamında Deva, söz konusu sözleşmelere taraf olmuştur.
Satın Alma Sözleşmesinin belirli bir geçerlik süresi bulunmamaktadır. Lisans ve Tedarik Anlaşması 5 yıllık bir süreç için geçerlidir. Alım taahhüdü ve anlaşmaya konu olan ürünlerin satışından sorumlu personelin tüm hakları Şirket’in yükümlülüğündedir. Eastpharma SARL anlaşmayı 3 artı 3 yıl daha uzatma hakkını kullanmıştır.
Anlaşmalar Türkiye Rekabet Kurulu tarafından 16 Mayıs 2008 tarihinde onaylanmış ve 19 Eylül 2008 tarihinden itibaren geçerli olmuştur. Şirket’in ana hissedarı olan Eastpharma SARL, söz konusu 16 adet ürünün Türkiye’deki kullanım hakkı ve ruhsatlarını Deva Holding A.Ş.’ye devretmiştir.
Anlaşmalara konu olan hakların alım fiyatı, Şirket’in devrolan satış personelinin kıdem tazminatları ve izin karşılığı ile netleştirilerek, nakit 18.897.646 TL olarak gerçekleşmiştir. Değer düşüklüğüne ilişkin çalışmalar 31 Aralık 2020 tarihi itibarıyla yapılmış olup, değer düşüklüğü olduğuna dair bir belirtiye rastlanmamıştır (Not 2).
İşletme birleşmesi sonucu oluşan şerefiyenin tamamı “beşeri ilaç” bölümüne ait olup, 30 Eylül 2021 itibarıyla dağıtılmayan bir tutar bulunmamaktadır.
Şerefiye değer düşüklüğü testinde kullanılan varsayımlardaki değişikliklere duyarlılığı
Gelecekteki nakit akışlarının net bugünkü değeri hesaplanırken, uzun vadedeği büyüme oranı ve reeskont oranları tahminleri dikkate alınmıştır. Orijinal varsayımda, %7,7 olarak alınan uzun vadeli büyüme oranının %6,7 olarak kabul edilmesi durumunda, geri kazanılabilir değer, şerefiye dahil edilmiş nakit üreten birimin defter değerinin üzerinde kalmakta, değer düşüklüğü karşılığı gerekmemektedir. Orijinal varsayımda, %21,3 olarak alınan indirgeme oranının %22,3 olarak kabul edilmesi durumunda, geri kazanılabilir değer, şerefiye ve marka değeri dahil edilmiş nakit üreten birimin defter değerinin üzerinde kalmakta, değer düşüklüğü karşılığı gerekmemektedir.
DEVA HOLDING A.S. VE BAGLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARIHİ ITIBARIYLA KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARA İLİSKİN DIPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)
16. DEVLET TESVİK VE YARDIMLARI
| 30 Eylül | 31 Aralık | |
|---|---|---|
| 2021 | 2020 | |
| Kısa Vadeli Devlet Teşvik ve Yardimlari (*) | 1.991.889 | 1.870.021 |
| 1.991.889 | 1.870.021 | |
| 30 Eylül | 31 Aralık | |
| 2021 | 2020 | |
| Uzun Vadeli Devlet Teşvik ve Yardimlari (*) | 48.051.780 | 46.220.036 |
| 48.051.780 | 46.220.036 |
(*) Grup gelistirme giderleri dolayisiyla devlet tesvişi almaktadir. Kısa/uzun vadeli devlet tesvik ve yardimlari bakiyesi TUBITAK'tan elde edilen tesvik geliri tahakkukundan olusmaktadir. Tesvik varliklarla iliskili oldugu icin ertelenen gelir olarak kaydedilmektedir ve varligin faydalimz siresince gelir tablosunda giderlestirilecek itfa paylarin netleyecek sekilde gelir tablosuna aktarilacaktir.
30 Eylül 2021 tarihinde sona eren dönem içerisinde Grup, gelistirme giderlerine ilişkin 9.138.396 TL devlet teşvişi almıştır (30 Eylül 2020: 6.912.772 TL).
Grup'un 30 Eylül 2021 itibariyla TÜBİTAK onaylı ve devam eden 8 adet Ar-Ge projesi bulunmaktadır. Devam eden 6 projenin onayı 2019 yılında, 2 projenin onayı 2020 yılında alınmıstır. 2021 yılı içerisinde toplam 134.998.777 TL'lik teşvikli Ar-Ge harcamasıGPCekleşmiistir.
Şirket adına Mayıs 2010 itibariyla 5746 Sayılı Araştirma ve Gelistirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkinda kanun kapsaminda Ar-ge Merkezi Belgesi alinmıstır. TÜBİTAK onaylı ve Ar-Ge Merkezi kapsamindaki projeler icin, belirli oranlarda nakdi destek alinmakta, vergi ve SGK indirimi saglanmaktadir. Kesinlesen ve Şirket'e ödenen nakdi destekler, her bir proje kapsaminda sunulan donemsel harcamalarin mahiyetinin TÜBİTAK tarafindan degerlendirilmesi suretiyle belirlenmektedir. Desteklenmesi uygun bulunan harcamalarin, toplam tutarlarinin %60'i nakdi destek olarak ödenmektedir.
Deva Çerkezköy tesisleri icin 17 Nisan 2018 tarihinde alinmş olan 136611 nolu teşvik belgesi kapsaminda, 2021 yılında 5.700.602 TL harcamaGPCekleşmiistir.
Deva Kartepe tesisi icin 30 Ekim 2018 tarihinde alinmş olan 501317 nolu teşvik belgesi kapsaminda, 2021 yılında 33.039.517 TL harcamaGPCekleşmiistir.
Deva Çerkezköy tesisleri icin 26 Mayıs 2021 tarihinde alinmş olan 525422 nolu teşvik belgesi kapsaminda, 2021 yılında 45.567.844 TL harcamaGPCekleşmiistir.
Şirketin ayrıca Tübitak programı kapsaminda desteklenmekte olan biyoteknoloji projesi bulunmaktadır. Kamu Kurumlar Araşirma ve Gelistirme Projelerini Destekleme 1007 Programınca desteklenen bu proje icin 2016 yılında 2.521.228 TL, 2017 yılında 1.368.742 TL avans ödemesi ve 151.870 TL'lik ek destek ödemesi, 2018 yılında 1.232.101 TL ile 1.455.710 TL, 2019 yılında ise 525.113 TL ile 222.408 TL avans ödemesi, 2020 yılında ise 202.684 TL avans ödemesi Tübitak'tan alinmıstır. Bu projede, destek kapsamina alinan harcamalarindan desteklemmeyey uygun gürülten tutarları, ekipmanlar icin %40, desteklenmesine karar verilen diger harcamalar ise %100 nisbetinde desteklenmektedir.
Teşvik kapsamindaki harcamalarin KDV ve gümrük vergisi muafiyeti ve diğer vergiler yönünden muhtelif avantajları bulunmaktadır.
DEVA HOLDING A.S. VE BAGLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARIHİ ITIBARIYLA KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARA İLİSKİN DIPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)
17. KARŞILIKLAR
| 30 Eylül | 31 Aralık | |
|---|---|---|
| Kısa vadeli karşılıklar | 2021 | 2020 |
| Fiyat değişikliğ / düzenlemesi sonrası olusan satış iadelerine dair gider tahakkukları | 2.482.265 | 2.575.402 |
| Tahakkuk eden satış iskontosu | 14.670.175 | 7.510.140 |
| Dava karşılıkları | 9.013.167 | 6.513.062 |
| Diğer gider karşılıkları | 20.888.675 | 15.735.166 |
| 47.054.282 | 32.333.770 | |
| Fiyat düzenlemesi sonrası olusan satış iadelerine dair gider tahakkukları | Tahakkuk eden satış iskontosu | |
| --- | --- | --- |
| 1 Ocak 2021 itibariyla | 2.575.402 | 7.510.140 |
| İlave karşılık | 84.116 | 50.651.508 |
| Dönem içinde yapılan ödemeler | - | (34.325.821) |
| Konusu kalmayan karşılık | (177.253) | (9.165.652) |
| 30 Eylül 2021 itibariyla | 2.482.265 | 14.670.175 |
| 1 Ocak 2020 itibariyla | 2.129.031 | 11.721.194 |
| İlave karşılık | 655.063 | 41.212.498 |
| Dönem içinde yapılan ödemeler | - | (29.946.590) |
| Konusu kalmayan karşılık | - | (10.888.590) |
| 30 Eylül 2020 itibariyla | 2.784.094 | 12.098.512 |
(*) Karşılıklar Grup aleyhine açılmış iş davaları ve vergi cezalarına ilişkin dava tutarlarını içermektedir. İş davaları, ayrılan personelin açtığı işe iade, iş akdinden doğan alacak ve iş akdinden doğan tazminat davalarına ilişkin davalardan oluşmakta; vergi davaları işe cezalı katma değer vergisi, kurumlar vergisi, damga vergisi, geçici vergi ile gecikme cezası ve vergi ziyaı konularından oluşmaktadır.
Grup, dönem içerisinde olağan faaliyetleri dahilinde birden çok davaya davalı ve davacı olarak taraf olmuştur. Bu kapsamda Grup Yönetimi, 30 Eylül 2021 tarihi itibariyla, karşılık ayrılan 9.013.167 TL (30 Eylül 2020: 6.065.342 TL) tutarındaki 156 adet dava karşılığı dışındaki davalara ilişkin olarak bağımsız hukuk danışmanlarından alınan görüşler doğrultusunda zarara uğramı olasılığını düşük olarak değerlendirmektedir.
53
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
18. TAAHHÜTLER
30 Eylül 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla Grup'un teminat/rehin/ipotek (“TRİ”) pozisyonuna ilişkin tabloları aşağıdaki gibidir:
| Grup Tarafından Verilen TRİ'ler | 30 Eylül 2021 | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| TL karşılığı | ABD Doları | Avro | TL | ||
| A. Kendi Tüzel Kişiliği Adına Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı | |||||
| -Teminat | 23.849.536 | 637.333 | 828.703 | 9.666.581 | |
| -Rehin | - | - | - | - | |
| -İpotek | 181.500.000 | - | - | 181.500.000 | |
| 205.349.536 | 637.333 | 828.703 | 191.166.581 | ||
| B. Tam Konsolidasyon Kapsamına Dahil Edilen Ortaklıklar Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı | |||||
| -Teminat | - | - | - | - | |
| -Rehin | - | - | - | - | |
| -İpotek | - | - | - | - | |
| - | - | - | - | ||
| C. Olağan Ticari Faaliyetlerinin Yürütülmesi | |||||
| Amacıyla Diğer 3. Kişilerin Borcunu Temin | 4.400.000 | - | - | 4.400.000 | |
| Amacıyla Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı | |||||
| D. Diğer Verilen TRİ'lerin Toplam Tutarı | - | - | - | - | |
| Toplam | 209.749.536 | 637.333 | 828.703 | 195.566.581 | |
| 31 Aralık 2020 | |||||
| TL karşılığı | ABD Doları | Avro | TL | ||
| A. Kendi Tüzel Kişiliği Adına Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı | |||||
| -Teminat | 20.936.166 | 595.994 | 828.703 | 9.096.401 | |
| -Rehin | - | - | - | - | |
| -İpotek | 181.500.000 | - | - | 181.500.000 | |
| 202.436.166 | 595.994 | 828.703 | 190.596.401 | ||
| B. Tam Konsolidasyon Kapsamına Dahil Edilen Ortaklıklar Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı | |||||
| -Teminat | - | - | - | - | |
| -Rehin | - | - | - | - | |
| -İpotek | - | - | - | - | |
| - | - | - | - | ||
| C. Olağan Ticari Faaliyetlerinin Yürütülmesi | |||||
| Amacıyla Diğer 3. Kişilerin Borcunu Temin | 5.300.000 | - | - | 5.300.000 | |
| Amacıyla Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı | |||||
| D. Diğer Verilen TRİ'lerin Toplam Tutarı | - | - | - | - | |
| Toplam | 207.736.166 | 595.994 | 828.703 | 195.896.401 |
Şirket’in vermiş olduğu diğer TRİ’lerin özkaynaklara oranı 30 Eylül 2021 tarihi itibarıyla %0’dır (31 Aralık 2020: %0).
DEVA HOLDING A.S. VE BAGLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
19. ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR
Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar
| | 30 Eylül
2021 | 31 Aralık
2020 |
| --- | --- | --- |
| Personele ödenecek ücretler | 1.245.636 | 435.455 |
| Ödenecek vergi ve fonlar | 4.333.615 | 5.418.985 |
| Ödenecek sosyal güvenlik primleri | 6.565.379 | 4.688.046 |
| | 12.144.630 | 10.542.486 |
Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıklar
| | 30 Eylül
2021 | 31 Aralık
2020 |
| --- | --- | --- |
| Kullanılmayan izin karşılığı | 6.908.970 | 7.551.726 |
| Satış prim karşılığı | 4.978.817 | 4.379.187 |
| Diğer borç ve gider karşılıkları | 33.715.342 | 29.477.608 |
| | 45.603.129 | 41.408.521 |
Grup, kullanılmamış izinleri, bir yıllık dönem içerisinde çalışanlarına kullandıracağından, çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıklar hesabında takip etmektedir.
| Kullanılmayan izin | Toplam | ||
|---|---|---|---|
| karşılığı | Satış prim karşılığı | ||
| 1 Ocak 2021 itibarıyla karşılık | 7.551.726 | 4.379.187 | 11.930.913 |
| Dönem içinde eklenen karşılık | 3.269.183 | 10.100.986 | 13.370.169 |
| Dönem içi ödemeler | (3.911.939) | (9.501.356) | (13.413.295) |
| 30 Eylül 2021 itibarıyla karşılık | 6.908.970 | 4.978.817 | 11.887.787 |
| 1 Ocak 2020 itibarıyla karşılık | 6.730.923 | 3.963.309 | 10.694.232 |
| Dönem içinde eklenen karşılık | 4.688.354 | 7.137.002 | 11.825.356 |
| Dönem içi ödemeler | (4.737.724) | (9.105.542) | (13.843.266) |
| 30 Eylül 2020 itibarıyla karşılık | 6.681.553 | 1.994.769 | 8.676.322 |
55
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
19. ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR (devamı)
Kıdem tazminatı karşılıkları
Yürürlükteki İş Kanunu hükümleri uyarınca, çalışanlardan kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde iş sözleşmesi sona erenlere, hak kazandıkları yasal kıdem tazminatlarının ödenmesi yükümlülüğü vardır. Ayrıca, halen yürürlükte bulunan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 6 Mart 1981 tarih, 2422 sayılı ve 25 Ağustos 1999 tarih, 4447 sayılı Yasalar ile Değişik 60’ıncı Maddesi hükmü gereğince kıdem tazminatını alarak işten ayrılma hakkı kazananlara da yasal kıdem tazminatlarını ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Emeklilik öncesi hizmet şartlarıyla ilgili bazı geçiş karşılıkları, ilgili kanunun 23 Mayıs 2002 tarihinde değiştirilmesi ile Kanun’dan çıkarılmıştır.
30 Eylül 2021 tarihi itibarıyla ödenebilir kıdem tazminatı, aylık 8.284,51 TL (31 Aralık 2020: 7.117,17 TL) tavanına tabidir.
Kıdem tazminatı yükümlülüğü yasal olarak herhangi bir fonlamaya tabi değildir. Kıdem tazminatı karşılığı, Grup’un, çalışanların emekli olmasından kaynaklanan gelecekteki muhtemel yükümlülük tutarının bugünkü değerinin tahmin edilmesi yoluyla hesaplanmaktadır. TMS 19 (“Çalışanlara Sağlanan Faydalar”), Grup’un yükümlülüklerinin, tanımlanmış fayda planları kapsamında aktüeryal değerleme yöntemleri kullanılarak geliştirilmesini öngörür. Bu doğrultuda, toplam yükümlülüklerin hesaplanmasında kullanılan aktüeryal varsayımlar aşağıda belirtilmiştir:
Ana varsayım, her hizmet yılı için olan azami yükümlülük tutarının enflasyona paralel olarak artacak olmasıdır. Dolayısıyla, uygulanan iskonto oranı, gelecek enflasyon etkilerinin düzeltilmesinden sonraki beklenen reel oranı ifade eder. Bu nedenle, 30 Eylül 2021 tarihi itibarıyla, mali tablolarda karşılıklar, geleceğe ilişkin, çalışanların emekliliğinden kaynaklanacak muhtemel yükümlülüğünün bugünkü değeri tahmin edilerek hesaplanır. İlgili bilanço tarihlerindeki karşılıklar, yıllık %9 enflasyon ve %13 faiz oranı varsayımlarına göre yaklaşık %3,67 olarak elde edilen reel iskonto oranı kullanılmak suretiyle hesaplanmıştır (31 Aralık 2020: %3,67). Emekli olma olasılığına ilişkin kullanılan tahmini oran da %88,16 (2020: %88,09) olarak dikkate alınmıştır. Kıdem tazminatı tavanı altı ayda bir revize edilmekte olup, Grup’un kıdem tazminatı karşılığının hesaplanmasında 1 Temmuz 2021 tarihinden itibaren geçerli olan 8.284,51 TL tavan tutarı dikkate alınmıştır.
Kıdem tazminatındaki değişim aşağıdaki şekildedir:
| 2021 | 2020 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla karşılık | 33.218.834 | 27.558.748 |
| Hizmet maliyeti | 8.279.553 | 6.396.972 |
| Faiz maliyeti | 797.802 | 846.324 |
| Ödenen kıdem tazminatları | (2.600.449) | (1.743.463) |
| 30 Eylül itibarıyla karşılık | 39.695.740 | 33.058.581 |
56
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
20. DİĞER DÖNEN VARLIKLAR VE YÜKÜMLÜLÜKLER
| 30 Eylül | 31 Aralık | |
|---|---|---|
| Diğer Dönen Varlıklar | 2021 | 2020 |
| Devreden KDV | - | 3.954.202 |
| Diğer KDV | 459.982 | 1.656.883 |
| 459.982 | 5.611.085 | |
| 30 Eylül | 31 Aralık | |
| Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler | 2021 | 2020 |
| Ödenecek vergi ve fonlar | 11.783.426 | 9.040.869 |
| Diğer KDV | 298.781 | 581.954 |
| 12.082.207 | 9.622.823 |
21. ANA ORTAKLIĞA AİT ÖZKAYNAKLAR
Sermaye
| Ortaklar | % | 30 Eylül | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|
| 2021 | % | 2020 | ||
| Eastpharma SARL | 82,2 | 164.424.760 | 82,2 | 164.424.760 |
| Halka açık kısım | 17,8 | 35.594.528 | 17,8 | 35.594.528 |
| Nominal sermaye | 100,0 | 200.019.288 | 100,0 | 200.019.288 |
| Sermaye düzeltme farkları | 140.080.696 | 140.080.696 | ||
| Geri alınan paylar (-) | (28.847) | (28.847) | ||
| Düzeltilmiş sermaye | 340.071.137 | 340.071.137 |
Adi hisse senedi
Her C grubu payın bir oy hakkı vardır. Kar dağıtımı; Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu ve ana sözleşme hükümlerine göre, Yönetim Kurulu’nda alınan kararın Genel Kurul’ca onaylanması suretiyle yapılır.
İmtiyazlı hisse senedi
Her A ve B grubu imtiyazlı payın, adi hisse senedinin on katı oy hakkı vardır. Şirket’in ana sözleşmesine göre safi kardan %5 kanuni yedek akçe ile ödenmesi gereken vergiler ayrıldıktan ve ödenmiş sermayenin %6’sı oranında bir indirim yapıldıktan sonra bulunacak meblağın %10’u A grubu imtiyazlı hisse senedi sahiplerine müktesep hak olarak verilir. Geriye kalan karın tamamı veya bir kısmı, normal hisselere her hisseye eşit miktarda dağıtılmak üzere tahsis edilebilir.
A ve B hisselerinin şirket tasfiyesi sırasında herhangi bir imtiyazı bulunmamaktadır. Tasfiye Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılır. Şirket’in 27 Nisan 2007 tarihinde yapılan Genel Kurul Toplantısında; hisse senetlerinin nominal değeri 5274 sayılı TTK’da değişiklik yapılmasına dair kanun kapsamında 1 Kr olarak değiştirilmiş olup bunun sonucunda toplam 100 adet olan imtiyazlı paylar 10 adete indirilmiştir.
DEVA HOLDING A.S. VE BAGLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARIHİ ITIBARIYLA KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARA İLİSKİN DIPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)
21. ANA ORTAKLIĞA AIT ÖZKAYNAKLAR (devam)
Sermaye (devam)
30 Eylül 2021 ve 31 Aralık 2020 itibariyla sermaye ve benzeri özkaynaklar altında gösterilen kalemlerin detayı asagıdaki gibidir:
| 30 Eylül | 31 Aralık | |
|---|---|---|
| 2021 | 2020 | |
| Sermaye | 200.019.288 | 200.019.288 |
| Paylara iliskin primler/iskontolar | 2.870.803 | 2.870.803 |
| Kardan ayrılan kısıtlanmş yedekler | 150.864.955 | 150.864.955 |
| Geri alınan paylar (-) | (28.847) | (28.847) |
| 353.726.199 | 353.726.199 |
Kardan ayrılan kısıtlanmş yedekler
Yasal yedekler Türk Ticaret Kanunu'na gore ayrlan birinci ve ikinci tertip yasal yedeklerden olusmaktadir ve hissedarlara dagitlamazlar. Birinci tertip yasal yedekler, tum yedekler tarihi odenmis sermayenin %20'sine erisene kadar, geçmis donem ticari karindan yilik %5 oraninda ayrilr. Ikinci tertip yasal yedekler, birinci tertip yasal yedek ve temettülerden sonra, tum nakdi temettü dagitimlarindan yilik %10 oraninda ayrilr.
SPK'nın 1 Ocak 2008 tarihine kadar geçerli olan gereklilikleri uyarınca enflasyona gore dizeltilen ilk finansal tablo denkleşirme isleminde ortaya cikan ve "geçmiş yilar zarari"nda izlenen tutari, SPK'nın kar dagitimina iliskin dizenlemeleri çerçevesinde, enflasyona gore dizeltilmiş finansal tablolara gore dagitilabilecek kar rakamı bulunurken indirim kalemi olarak dikkate almmaktaydi. Bununla birlikte, "Geçmiş yilar zararları"nda izlenen söz konusu tutar, varsa donem kari ve dagitilmamış geçmiş yıl karları, kalan zarar miktarinin ise sirasıyla olaganüstü yedek akçeler, yasal yedek akçeler, özkaynak kalemlerinin enflasyon muhasebesine gore dizeltilmesinden kaynaklanan sermaye yedeklerinden mahsup edilmesi mimkun bulunmaktaydi.
Yine 1 Ocak 2008 tarihine kadar geçerli olan uygulama uyarınca, enflasyona gore dizeltilen ilk finansal tablo dizenlenmesi sonucunda özkaynak kalemlerinden "Sermaye, Emisyon Primi, Yasal yedekler, Statü yedekleri, Özel yedekler ve Olaganüstü yedek" kalemlerine bilançoda kayitli degerleri ile yer verilmekte ve bu hesap kalemlerinin dizeltilmiş degerleri toplu halde özkaynak grubu ichede "Özsermaye enflasyon dizeltmesi farkları" hesabinda yer almaktaydi. Tüm özkaynak kalemlerine iliskin "Özsermaye enflasyon dizeltmesi farkları" sadece bedelsiz sermaye artirimi veya zarar mahsubunda, olaganüstü yedeklerin kayitli degerleri ise, bedelsiz sermaye artirimi; nakit kar dagitimi ya da zarar mahsubunda kullanilabilmekteydi.
Yabancı paraçevrimfarklar
Yabancı ükelerde faaliyet gösteren Bagli Ortakliklarin finansal tablolari, KGK tarafindan yayımlanmı TMS/TFRS'ler uyarınca dogru sunumun yapilması amacıyla gerekli dizeltme ve siniflandirmalar yansıtolarak dizelenlmiistir. Ilgili yabancı ortakliklarin varlik ve yukumlülukleri bilanço tarihindeki doviz kuru, gelir ve giderler ortalama doviz kuru kullanılarak Türk Lirası'na cevrilmiistir. Kapanış ve ortalama kur kullanımı sonucu ortaya cikan kur farkları özkaynaklar icerisindeki yabancı paraçevrim farkları kalemi altında muhasebelsistirilmektedir.
Geçmiş yıl karları
Grup'un 30 Eylül 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihlerinde sirasıyla 1.041.162.023 TL ve 488.354.120 TL tutarinda geçmiş yıl karı bulunmaktadir. Geçmiş yıl karları icerisinde 30 Eylül 2021 tarihi itibariyla 26.410.082 TL olaganüstü yedek bulunmaktadir (31 Aralık 2020: 26.410.082 TL).
1 Nisan 2021 tarihinde yapilan 2020 Yili Olagan Genel Kurul Toplantisinda, 2020 yılı icin 200.019.288 TL sermayeyi temsil eden pay sahiplerine hukuki durumlarina bagli olarak brut %10; net %8,5 oraninda toplam 98.640.781 TL (1 TL tutarindaki paya brut 0,10 TL/Krs, net 0,085 TL/Krs) Kar Payi odenmesine, Kar Paylarinin 12 Nisan 2021 tarihinden itibaren naken dagitilmasina karar verildi
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- SATIŞLAR VE SATIŞLARIN MALİYETİ
| | 1 Ocak-
30 Eylül | 1 Ocak-
30 Eylül | 1 Temmuz-
30 Eylül | 1 Temmuz-
30 Eylül |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Hasılat (net) | 2021 | 2020 | 2021 | 2020 |
| Beşeri ilaç satış geliri | 1.448.752.321 | 1.173.192.573 | 489.534.556 | 376.298.974 |
| Veteriner ve tarım ilaçları satış geliri | 123.913.651 | 95.885.409 | 33.464.242 | 33.923.026 |
| Diğer gelirler | 16.768.502 | 53.098.631 | 4.194.632 | 23.345.753 |
| | 1.589.434.474 | 1.322.176.613 | 527.193.430 | 433.567.753 |
| | 1 Ocak-
30 Eylül | 1 Ocak-
30 Eylül | 1 Temmuz-
30 Eylül | 1 Temmuz-
30 Eylül |
| Satışların maliyeti | 2021 | 2020 | 2021 | 2020 |
| İlk madde ve malzeme gideri | (438.409.659) | (414.340.174) | (125.327.502) | (118.576.245) |
| Direkt işçilik gideri | (35.723.962) | (30.379.578) | (11.489.015) | (9.133.844) |
| Genel üretim giderleri | (207.855.833) | (174.054.406) | (69.581.516) | (57.545.476) |
| Amortisman giderleri (Not 12) | (25.770.153) | (18.872.307) | (11.269.840) | (8.355.864) |
| Yarı mamul stoklarındaki değişim() | 5.045.634 | (2.199.144) | 6.412.325 | 6.565.324 |
| Mamul stoklarındaki değişim() | 47.097.977 | 47.255.052 | 12.443.897 | (2.690.494) |
| | (655.615.996) | (592.590.557) | (198.811.651) | (189.736.599) |
| Satılan ticari mal ve hizmet maliyeti(**) | (22.631.988) | (21.941.505) | (6.938.852) | (10.649.765) |
| | (678.247.984) | (614.532.062) | (205.750.503) | (200.386.364) |
(*) Stoklar üzerine 15.602.418 TL amortisman gideri dahil edilmiştir (2020: 5.809.414 TL).
(**) Satılan ticari mal ve hizmet maliyetini, Saba İlaç ürünlerinin üretimi ve Saba İlaç’a verilen fason hizmet maliyeti oluşturmaktadır. Saba İlaç’a dönem içerisinde satış tutarı 35.796.428 TL’dir (Not 6).
- ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ, PAZARLAMA, SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ, GENEL YÖNETİM GİDERLERİ
| | 1 Ocak-
30 Eylül | 1 Ocak-
30 Eylül | 1 Temmuz-
30 Eylül | 1 Temmuz-
30 Eylül |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| | 2021 | 2020 | 2021 | 2020 |
| Pazarlama giderleri (-) | (176.004.437) | (121.945.562) | (58.680.474) | (32.052.815) |
| Genel yönetim giderleri (-) | (135.203.154) | (96.046.042) | (45.206.007) | (33.517.117) |
| Araştırma ve geliştirme giderleri (-) | (43.843.347) | (62.938.436) | (21.114.790) | (25.696.069) |
| | (355.050.938) | (280.930.040) | (125.001.271) | (91.266.001) |
58
DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ, PAZARLAMA, SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ, GENEL YÖNETİM GİDERLERİ (devamı)
i) Araştırma ve Geliştirme Giderleri Detayı
| 1 Ocak-30 Eylül 2021 | 1 Ocak-30 Eylül 2020 | 1 Temmuz-30 Eylül 2021 | 1 Temmuz-30 Eylül 2020 | |
|---|---|---|---|---|
| Personel giderleri | (34.447.538) | (24.335.636) | (11.292.904) | (8.424.716) |
| İptal edilen projeler ve diğer giderler | (43.728.374) | (62.938.437) | (21.013.866) | (25.696.069) |
| (78.175.912) | (87.274.073) | (32.306.770) | (34.120.785) | |
| Personel ile ilgili aktifleştiriilen geliştirme maliyetleri | 34.332.565 | 24.335.637 | 11.191.980 | 8.424.716 |
| (43.843.347) | (62.938.436) | (21.114.790) | (25.696.069) |
30 Eylül 2021 itibarıyla 31.849.202 TL’si maddi duran varlık, 114.926.981 TL’si maddi olmayan duran varlık olmak üzere toplamda 146.776.183 TL araştırma ve geliştirme harcaması gerçekleşmiştir (30 Eylül 2020: 82.548.680 TL). Bu bakiyenin 134.998.777 TL’si bilanço tarihi itibarıyla teşvik kapsamındadır (30 Eylül 2020: 73.948.364 TL). Söz konusu toplam harcama tutarının 34.332.565 TL’lik kısmı personel giderleriyle ilgili maliyetlerden oluşmak üzere toplam 145.155.329 TL’lik kısmı aktifleştirilmiştir. 30 Eylül 2021 itibarıyla 43.728.374 TL iptal edilen projeler ve diğer giderler tutarının 1.620.854 TL’si 2021 yılı girişlerinden harcanmıştır.
ii) Pazarlama Giderleri Detayı
| 1 Ocak-30 Eylül 2021 | 1 Ocak-30 Eylül 2020 | 1 Temmuz-30 Eylül 2021 | 1 Temmuz-30 Eylül 2020 | |
|---|---|---|---|---|
| Personel giderleri | (75.028.353) | (44.118.565) | (24.669.228) | (8.967.338) |
| Amortisman gideri | (12.033.662) | (9.539.231) | (4.377.051) | (3.213.355) |
| İşim hakkı gideri | (37.039.464) | (34.286.034) | (14.524.901) | (12.025.867) |
| Kira gideri | (476.681) | (601.440) | (321.641) | (7.552) |
| Seyahat-ulaşım-konaklama giderleri | (4.152.766) | (2.662.539) | (1.564.868) | (261.381) |
| Danışmanlık giderleri | (4.124.515) | (3.051.606) | (1.178.651) | (1.088.956) |
| Promosyon ürün ve reklam giderleri | (16.297.641) | (11.516.857) | (7.403.325) | (1.754.867) |
| Enerji giderleri | (2.025.295) | (1.032.894) | (816.188) | (277.381) |
| Gümrük giderleri | (3.896.817) | (4.456.735) | (553.518) | (1.108.004) |
| İhracat komisyonları | (3.817.934) | (310.364) | (646.922) | (267.460) |
| Taşeron giderleri | (3.531.143) | (2.604.168) | (1.367.979) | (1.051.635) |
| Malzeme kullanımları | (2.261.426) | (2.059.024) | (679.542) | (469.420) |
| Diğer giderler | (11.318.740) | (5.706.105) | (576.660) | (1.559.599) |
| (176.004.437) | (121.945.562) | (58.680.474) | (32.052.815) |
59
DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ, PAZARLAMA, SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ, GENEL YÖNETİM GİDERLERİ (devamı)
iii) Genel Yönetim Giderleri Detayı
| 1 Ocak-30 Eylül 2021 | 1 Ocak-30 Eylül 2020 | 1 Temmuz-30 Eylül 2021 | 1 Temmuz-30 Eylül 2020 | |
|---|---|---|---|---|
| Personel giderleri | (97.518.933) | (57.124.190) | (31.483.882) | (18.230.001) |
| Amortisman gideri | (17.107.844) | (14.133.117) | (6.003.580) | (4.861.935) |
| Kira gideri | (302.186) | (487.160) | (143.926) | (329.050) |
| Seyahat-ulaşım-konaklama giderleri | (1.536.669) | (1.218.130) | (721.595) | (626.611) |
| Danışmanlık giderleri | (16.688.530) | (8.875.271) | (5.754.349) | (3.037.944) |
| Promosyon ürün ve reklam giderleri | (165.346) | (276.952) | (19.304) | (57.541) |
| Diğer giderler | (5.926.297) | (17.715.701) | (2.413.042) | (7.683.595) |
| (139.245.805) | (99.830.521) | (46.539.678) | (34.826.677) | |
| Personel ile ilgili aktifleştiren geliştirme maliyetleri | 4.042.651 | 3.784.479 | 1.333.671 | 1.309.560 |
| (135.203.154) | (96.046.042) | (45.206.007) | (33.517.117) |
- NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER
| 1 Ocak-30 Eylül 2021 | 1 Ocak-30 Eylül 2020 | 1 Temmuz-30 Eylül 2021 | 1 Temmuz-30 Eylül 2020 | |
|---|---|---|---|---|
| Personel giderleri | (206.994.824) | (125.578.391) | (67.446.014) | (35.622.055) |
| Amortisman gideri (Not 12) | (29.141.506) | (23.672.348) | (10.380.631) | (8.075.290) |
| İsim hakkı gideri (*) | (37.039.464) | (34.286.034) | (14.524.901) | (12.025.867) |
| Kira gideri | (778.867) | (1.088.600) | (465.567) | (336.602) |
| Promosyon ürün ve reklam giderleri | (16.462.987) | (11.793.809) | (7.422.629) | (1.812.408) |
| Seyahat-ulaşım-konaklama giderleri | (5.689.435) | (3.880.669) | (2.286.463) | (887.992) |
| Danışmanlık giderleri | (20.813.045) | (11.926.877) | (6.933.000) | (4.126.900) |
| Enerji giderleri | (2.025.295) | (1.032.894) | (816.188) | (277.381) |
| Gümrük giderleri | (3.896.817) | (4.456.735) | (553.518) | (1.108.004) |
| İhracat komisyonları | (3.817.934) | (310.364) | (646.922) | (267.460) |
| Taşeron giderleri | (3.531.143) | (2.604.168) | (1.367.979) | (1.051.635) |
| Malzeme kullanımları | (2.261.426) | (2.059.024) | (679.542) | (469.420) |
| İptal edilen projeler karşılığı | (43.728.374) | (62.938.437) | (21.013.866) | (25.696.069) |
| Diğer giderler | (17.245.037) | (23.421.806) | (2.989.702) | (9.243.194) |
| (393.426.154) | (309.050.156) | (137.526.922) | (101.000.277) | |
| Personel ile ilgili aktifleştiren geliştirme maliyetleri | 38.375.216 | 28.120.116 | 12.525.651 | 9.734.276 |
| (355.050.938) | (280.930.040) | (125.001.271) | (91.266.001) |
(*) İsim hakkı giderinin 36.958.921 TL’lik kısmı Roche ürünlerinin satışından dolayı Eastpharma S.A.R.L’a dönem içerisinde öden tutarı göstermektedir. Eastpharma SARL 2008 yılında alınan 17 Roche ürününün hali hazırda 9 tanesinin Türkiye’deki haklarını elinde bulundurmaktadır. EastPharma S.A.R.L. ayrıca 1 adet Roche ürününün Türkiye dışında 17 ülkedeki haklarını da elinde bulundurmaktadır.
DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİRLER / (GİDERLER)
| 1 Ocak-30 Eylül 2021 | 1 Ocak-30 Eylül 2020 | 1 Temmuz-30 Eylül 2021 | 1 Temmuz-30 Eylül 2020 | |
|---|---|---|---|---|
| Faaliyetlerden kaynaklanan kur farkı geliri | 96.144.040 | 123.879.216 | 2.293.287 | 71.202.989 |
| Reeskont faiz gelirleri | 109.015 | 68.429 | 21.488 | 68.429 |
| Komisyon geliri (*) | 432.102 | 325.902 | 119.930 | 103.840 |
| Faiz gelirleri | 13.971.994 | 4.896.364 | 2.910.371 | 2.012.946 |
| Diğer gelirler | 11.496.855 | 15.915.214 | 3.270.209 | 2.453.593 |
| 122.154.006 | 145.085.125 | 8.615.285 | 75.841.797 |
(*) Komisyon gelirinin içinde Grup'un ilişkili şirketi Saba İlaç A.Ş.ye verilen hizmetlerden elde edilen gelir 432.102 TL. (30 Eylül 2020: 325.902 TL) (Not 6).
| 1 Ocak-30 Eylül 2021 | 1 Ocak-30 Eylül 2020 | 1 Temmuz-30 Eylül 2021 | 1 Temmuz-30 Eylül 2020 | |
|---|---|---|---|---|
| Faaliyetlerden kaynaklanan kur farkı gideri | (9.341.422) | (12.388.466) | (46.602) | (6.686.385) |
| Reeskont faiz giderleri | - | (29.446) | - | - |
| Diğer giderler | (11.233.787) | (9.351.200) | 1.221.843 | (1.041.261) |
| (20.575.209) | (21.769.112) | 1.175.241 | (7.727.646) |
- YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİRLER / (GİDERLER)
| 1 Ocak-30 Eylül 2021 | 1 Ocak-30 Eylül 2020 | 1 Temmuz-30 Eylül 2021 | 1 Temmuz-30 Eylül 2020 | |
|---|---|---|---|---|
| Sabit kıymet satış kar | 13.495.337 | 3.472.233 | 2.636.420 | 1.383.389 |
| Sabit kıymet satış zararı | (3.116) | - | (3.116) | - |
| 13.492.221 | 3.472.233 | 2.633.304 | 1.383.389 |
62
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
27. FİNANSMAN GİDERLERİ
| 1 Ocak-30 Eylül 2021 | 1 Ocak-30 Eylül 2020 | 1 Temmuz-30 Eylül 2021 | 1 Temmuz-30 Eylül 2020 | |
|---|---|---|---|---|
| Banka kredileri faiz giderleri | (126.853.257) | (63.524.559) | (51.049.658) | (20.627.271) |
| Kiralama yükümlülüğüne ilişkin faiz giderleri | (3.698.051) | (3.264.561) | (1.834.755) | (1.284.269) |
| Tahvil faiz ve masraf giderleri | (32.003.168) | (21.387.622) | (10.912.257) | (9.333.694) |
| Toplam faiz giderleri | (162.554.476) | (88.176.742) | (63.796.670) | (31.245.234) |
| Eksi: duran varlıkların maliyetine dahil edilen tutar | 2.251.856 | 1.445.643 | 1.123.273 | 769.331 |
| (160.302.620) | (86.731.099) | (62.673.397) | (30.475.903) | |
| Net kur farkı gideri | (490.166) | (4.908.255) | 22.525 | (2.384.602) |
| Türev finansal araç gelirleri | 20.973.344 | 15.105.437 | (4.302.978) | 14.001.692 |
| Diğer finansman giderleri | (3.349.368) | (1.844.580) | (836.846) | (542.370) |
| (143.168.810) | (78.378.497) | (67.790.696) | (19.401.183) |
28. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL)
Dönem vergi gideri ve ertelenen vergi
Vergi gideri, cari dönem vergi giderini ve ertelenmiş vergi giderini kapsar. Vergi, doğrudan özkaynaklar altında muhasebeleştirilen bir işlemle ilgili olmaması koşuluyla, gelir tablosuna dahil edilir. Aksi takdirde vergi de ilgili işlemle birlikte özkaynaklar altında muhasebeleştirilir.
Dönem vergi gideri, finansal durum tablosu tarihi itibarıyla Grup'un bağlı ortaklıklarının faaliyet gösterdiği ülkelerde yürürlükte olan vergi kanunları dikkate alınarak hesaplanır. Türk Vergi mevzuatına göre, kanuni veya iş merkezleri Türkiye’de bulunan kurumlar, kurumlar vergisine tabidir.
Türk vergi sisteminde mali zararlar takip eden beş yıl içindeki mali karlar ile mahsup edilebilmekte olup, önceki yıllar kazançlarından (geriye dönük) mahsup mümkün değildir.
Ayrıca, kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere yıl içinde yıl sonunda beyan edilen matrahlar üzerinden %25 oranında (2022 yılı vergilendirme dönemi için %23 ve 2023 vergilendirme dönemi için %20 olacaktır) geçici vergi ödenmektedir.
30 Eylül 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla vergi karşılığı yürürlükteki vergi mevzuatı çerçevesinde ayrılmıştır.
Şirket’in aktifinde iki yıldan uzun süre ile tutulan iştirak hisseleri ile aynı süreyle sahip oldukları kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan haklarının satışından doğan kazançların %75’lik kısmı ile aynı süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazların satışından doğan kazançların %50’lik kısmı Kurumlar Vergisi Kanunu’nda öngörüldüğü üzere sermayeye eklenmesi veya 5 yıl süre ile pasifte özel bir fon hesabında tutulması şartı ile vergiden istisnadır.
Ertelenen vergi, yükümlülük yöntemi kullanılarak, varlık ve yükümlülüklerin finansal tablolarda yer alan kayıtlı değerleri ile vergi değerleri arasındaki geçici farklar üzerinden hesaplanır. Ertelenen vergi hesaplanmasında yürürlükteki vergi mevzuatı uyarınca finansal durum tablosu tarihi itibarıyla geçerli bulunan vergi oranları kullanılır.
63
DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL) (devamı)
Dönem vergi gideri ve ertelenen vergi (devamı)
Ertelenen vergi yükümlülüğü vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenen vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle bu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır.
Aynı ülkenin vergi mevzuatına tabi olmak şartıyla ve cari vergi varlıklarının cari vergi yükümlülüklerinden mahsup edilmesi konusunda yasal olarak uygulanabilir bir hakkın bulunması durumunda ertelenen vergi varlıkları ve yükümlülükleri karşılıklı olarak birbirinden mahsup edilir.
Vergi varlık ve yükümlülükleri
Kurumlar vergisi
Şirket ve konsolidasyon kapsamındaki Türkiye’de ve diğer ülkelerde kurulmuş bağlı ortaklık, iştirak ve müşterek yönetime tabi ortaklıkları, faaliyetlerini sürdürdükleri ülkelerin yürürlükte bulunan vergi mevzuatı ve uygulamalarına tabidir.
Türkiye’de, Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK)’nun 32 nci maddesine göre kurumlar vergisi oranı %20’dir. Bu oran, KVK’nın geçici 10 uncu madde uyarınca kurumların 2018, 2019 ve 2020 yılı vergilendirme dönemlerine ait kurum kazançları için %22 olarak uygulandıktan sonra 2021 yılı başında kanuni oran olan %20’ye dönmüştü. 7316 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 11 inci maddesi ile KVK’ya eklenen geçici 13 üncü madde ile bir kez daha kurumlar vergisi oranı 2 yıllık süre için yükseltilmiş bulunmaktadır. Söz konusu geçici maddeye göre, kanuni kurumlar vergisi oranı olan %20 oranı, kurumların 2021 yılı vergilendirme dönemine ait kurum kazançları için %25, 2022 yılı vergilendirme dönemine ait kurum kazançları için ise %23 olarak uygulanacaktır. Yeni bir kanuni düzenleme yapılmadığı takdirde, KVK’nın 32 nci maddesi devreye girecek ve kurumlar vergisi oranı 2023 başından itibaren tekrar kanuni seviyesi olan %20’ye düşecektir. Söz konusu kanun kapsamında, 30 Eylül 2021 tarihli konsolide finansal tablolarda ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülükleri, geçici farkların 2021’de vergi etkisi oluşturacak kısmı için %25, 2022’de vergi etkisi oluşturacak kısmı için %23 ve sonraki dönemlerde vergi etkisi oluşturacak kısmı için ise %20 oranı ile hesaplanmıştır.
Kurumlar vergisi oranı kurumların ticari kazancına vergi yasaları gereğince indirimi kabul edilmeyen giderlerin ilave edilmesi, vergi yasalarında yer alan istisna ve indirimlerin indirilmesi sonucu bulunacak safi kurum kazancına uygulanır. Kurumlar vergisi, ilgili olduğu yıl sonunu takip eden dördüncü ayın yirmi beşinci günü akşamına kadar beyan edilmekte ve ilgili ayın sonuna kadar ödenmektedir.
Şirketler mali karları üzerinden %25 (2020 - %22) oranında geçici vergi hesaplar ve o dönemi izleyen ikinci ayın 17’inci gününe kadar beyan edip on yedinci günü akşamına kadar öderler. Yıl içinde ödenen geçici vergi o yıla ait olup izleyen yıl verilecek kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanacak kurumlar vergisinden mahsup edilir. Mahsuba rağmen ödenmiş geçici vergi tutarı kalmış ise bu tutar nakden iade alınabileceği gibi mahsup edilebilir.
Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre beyanname üzerinde gösterilen mali zararlar 5 yılı aşmamak kaydıyla dönemin kurumlar vergisi matrahından indirilebilir. Beyanlar ve ilgili muhasebe kayıtları vergi dairesince beş yıl içerisinde incelenebilmektedir.
Türkiye’de mukim şirketlerden, kurumlar vergisi ve gelir vergisinden sorumlu olmayanlar ve muaf tutulanlar haricindekilere yapılanlarla Türkiye’de mukim olan ve olmayan gerçek kişilere ve Türkiye’de mukim olmayan tüzel kişilere yapılan temettü ödemeleri %15 gelir vergisine tabidir.
Türkiye’de mukim şirketlerden yine Türkiye’de mukim anonim şirketlere yapılan temettü ödemeleri gelir vergisine tabi değildir. Ayrıca karın dağıtılmaması veya sermayeye eklenmesi durumunda gelir vergisi hesaplanmamaktadır.
Türk vergi mevzuatı, ana ortaklık olan şirketin bağlı ortaklıkları konsolide ettiği finansal tabloları üzerinden vergi beyannamesi vermesine olanak tanımamaktadır. Bu sebeple Grup’un konsolide finansal tablolarına yansıtılan vergi yükümlülükleri, konsolidasyon kapsamına alınan tüm şirketler için ayrı ayrı hesaplanmıştır. 30 Eylül 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihli finansal durum tablolarında ödenecek vergi tutarları her bir Bağlı Ortaklık için netleştirilmiş olup, konsolide finansal tablolarda ayrı sınıflandırılmaktadır.
64
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
28. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL) (devamı)
| 30 Eylül | 31 Aralık | |
|---|---|---|
| Cari vergi yükümlülüğü: | 2021 | 2020 |
| Cari kurumlar vergisi karşılığı | 2.781.864 | 3.467.589 |
| Eksi: Peşin ödenen vergi ve fonlar | (2.190.007) | (3.350.877) |
| Matrah artırımı sonucu kurumlar vergisi karşılığı (*) | 712 | 712 |
| 592.569 | 117.424 |
(*) Vergi ve diğer bazı alacakların yeniden yapılandırılmasına ilişkin 7143 sayılı Kanun Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilmiş ve 18 Mayıs 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanmıştır. Söz konusu kanun hükümlerine göre; Grup, yasal süresi içinde kurumlar vergisi açısından 2016 ve 2017 yılları için, matrah artırımı hükümlerinden yararlanmıştır. Söz konusu yıllarla sınırlı olmak kaydıyla mali kar çıkan yıllarda kurumlar vergisi matrahı yasa çerçevesince belirli oranlarda artırılmış ve üzerinden %15 oranında kurumlar vergisi hesaplanmıştır.
Matrah artırımına gidilen yıllarla ilgili olarak, yasa gereği kurumlar vergisi kapsamında yeni bir vergi incelemesi olmayacaktır.
| 1 Ocak-30 Eylül | 1 Ocak-30 Eylül | |
|---|---|---|
| Vergi geliri aşağıdakilerden oluşmaktadır: | 2021 | 2020 |
| Cari vergi (gideri) | (2.774.765) | (6.126.459) |
| Ertelenmiş vergi geliri | 17.221.063 | 13.605.603 |
| Toplam vergi geliri | 14.446.298 | 7.479.144 |
Dönem vergi giderinin dönem karı ile mutabakatı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak-30 Eylül | 1 Ocak-30 Eylül | |
|---|---|---|
| 2021 | 2020 | |
| Faaliyetlerden elde edilen vergi öncesi kar | 528.037.760 | 475.124.260 |
| Geçerli vergi oranı | %25 | %22 |
| Hesaplanan vergi | (132.009.440) | (104.527.337) |
| Vergi etkisi: | ||
| - kanunen kabul edilmeyen giderler | (18.466) | 1.028.543 |
| - araştırma ve geliştirme indirimleri | 22.510.866 | 11.632.724 |
| - yatırım teşvik indirimleri | 119.670.418 | 105.172.967 |
| - vergi oranının %22’den %25 ‘e değişimi (geçerlilik tarihi 1 Temmuz 2021) | 5.428.367 | - |
| - diğer | (1.135.447) | (5.827.753) |
| Gelir tablosundaki vergi karşılığı geliri | 14.446.298 | 7.479.144 |
65
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
28. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL) (devamı)
Ertelenmiş vergi
Grup, vergiye esas yasal finansal tabloları ile TFRS’ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları için ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü muhasebeleştirmektedir. Söz konusu farklılıklar genellikle bazı gelir ve gider kalemlerinin vergiye esas finansal tablolar ile TFRS’ye göre hazırlanan konsolide finansal tablolarda farklı dönemlerde yer almasından kaynaklanmakta olup, söz konusu farklar aşağıda belirtilmektedir.
Ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülüklerinin hesaplanmasında kullanılan vergi oranı %25’dir (2020: %22).
Türkiye’de işletmelerin konsolide vergi iadesi beyan edememeleri sebebiyle, ertelenmiş vergi varlıkları olan bağlı ortaklıklar, ertelenmiş vergi yükümlülükleri olan bağlı ortaklıklar ile netleştirilmez ve ayrı olarak gösterilir.
Bilançoda ertelenmiş vergi bakiyeleri aşağıdaki şekilde gösterilmiştir:
| Ertelenmiş vergi varlıkları / (yükümlülükleri): | 30 Eylül | 31 Aralık |
|---|---|---|
| 2021 | 2020 | |
| Maddi ve maddi olmayan varlıkların değerleme ve amortisman farkları | (10.050.664) | (10.813.894) |
| Kıdem tazminatı karşılığı | 7.939.148 | 6.643.767 |
| Stoklar | 24.654.644 | 14.207.525 |
| Kullanılmamış izin karşılığı | 1.727.242 | 1.510.345 |
| Fiyat düzenlemesi sonrası oluşan satış iadelerine dair gider tahakkukları | 620.566 | 515.080 |
| Beklenen zarar karşılığı | 1.982.431 | 1.437.198 |
| Dava karşılığı | 1.991.001 | 1.302.612 |
| Diğer | 10.419.868 | 7.260.540 |
| 39.284.236 | 22.063.173 |
30 Eylül 2021 ve 2020 tarihleri itibarıyla sona eren dönem içindeki ertelenmiş vergi varlıkları hareketi aşağıda verilmiştir:
| Ertelenmiş vergi varlığı / (yükümlülüğü) hareketleri: | 2021 | 2020 |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla açılış bakiyesi | 22.063.173 | 13.959.009 |
| Gelir tablosunda muhasebeleştirilen ertelenmiş vergi geliri | 17.221.063 | 13.605.603 |
| 30 Eylül itibarıyla kapanış bakiyesi | 39.284.236 | 27.564.612 |
Bilanço tarihi itibarıyla, Grup’un ileriki dönemlerde karlarından mahsup edilmek üzere devreden vergi zararları bulunmamaktadır (30 Eylül 2020 Yoktur.).
66
DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
29. PAY BAŞINA KAZANÇ
| 1 Ocak-30 Eylül | 1 Ocak-30 Eylül | |
|---|---|---|
| Pay başına kazanç | 2021 | 2020 |
| Ana ortaklığa ait net dönem kari | 542.484.058 | 482.603.404 |
| Tedavüldeki hisselerin ağırlıklı ortalama adedi | 20.001.928.778 | 20.001.928.778 |
| Pay başına düşen basit ve hisse başına bölünmüş kazanç (TL) | 0,0271 | 0,0241 |
30. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ
(a) Sermaye risk yönetimi
Grup, sermaye yönetiminde, bir yandan faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamaya çalışırken, diğer yandan da borç ve özkaynak dengesini en verimli şekilde kullanarak karlılığını artırmayı hedeflemektedir.
Grup’un sermaye yapısı 5’inci Not’ta açıklanan kredileri de içeren finansal borçlar, 4’üncü Not’ta açıklanan nakit ve nakit benzerleri ve sırasıyla 21’inci Not’ta açıklanan çıkarılmış sermaye, sermaye yedekleri, kar yedekleri ve geçmiş yıl karlarını da içeren özkaynak kalemlerinden oluşmaktadır.
30 Eylül 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihleri itibarıyla özkaynakların finansal borçlara oranı aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül 2021 | 31 Aralık 2020 | |
|---|---|---|
| Finansal borçlar | 1.408.221.464 | 1.093.721.488 |
| Eksi: Nakit ve nakit benzerleri | (903.251.544) | (609.464.914) |
| Net borç | 504.969.920 | 484.256.574 |
| Toplam özkaynak | 2.081.355.532 | 1.634.382.554 |
| Toplam sermaye | 2.586.325.452 | 2.118.639.128 |
| Net borç / Toplam sermaye oranı | %20 | %23 |
Grup’un sermaye maliyeti ile birlikte her bir sermaye sınıfıyla ilişkilendirilen riskler üst yönetim tarafından 3 aylık dönemde değerlendirilir. Üst yönetim değerlendirmelerine dayanarak, sermaye yapısını yeni borç edinilmesi veya mevcut olan borcun geri ödenmesiyle olduğu kadar, temettü ödemeleri, yeni hisse ihracı yoluyla dengede tutulması amaçlanmaktadır.
Grup’un genel stratejisi önceki dönemden bir farklılık göstermemektedir.
67
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
30. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)
(b) Finansal risk faktörleri
Grup faaliyetleri nedeniyle piyasa riski (kur riski, gerçeğe uygun değer faiz oranı riski, nakit akışı faiz oranı riski ve fiyat riski), kredi riski ve likidite riskine maruz kalmaktadır. Grup’un risk yönetimi programı genel olarak mali piyasalardaki belirsizliğin, Grup finansal performansı üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerinin minimize edilmesi üzerine odaklanmaktadır.
Risk yönetimi, Yönetim Kurulu tarafından onaylanan politikalar doğrultusunda vadeli alım/satım sözleşmeleri ile yürütülmektedir. Politika ve riskler Denetim Kurulu tarafından düzenli olarak izlenmektedir. Bu uygulamanın bir sonucu olarak Grup düzenli olarak risk performansı değerlendirmesi yapmaktadır.
(b.1) Kredi riski yönetimi
Finansal aracın taraflarından birinin sözleşmeye bağlı yükümlülüğünü yerine getirememesi nedeniyle Grup’a finansal bir kayıp oluşturması riski, kredi riski olarak tanımlanır. Grup, işlemlerini yalnızca kredi güvenilirliği olan taraflarla gerçekleştirme ve mümkün olduğu durumlarda teminat elde etme yoluyla kredi riskini azaltmaya çalışmaktadır. Grup’un maruz kaldığı kredi riskleri; müşterilerin finansal durumları ve kredi limitlerinin risk yönetimi komitesi tarafından takip edilerek ayda bir kez gözden geçirilmesiyle takip edilmektedir.
İç derecelendirme bilgilerine göre değerlendirilen vadesi geçmemiş ve değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların kredi kalitesi aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül | 31 Aralık | |
|---|---|---|
| Ticari alacaklar | 2021 | 2020 |
| İç derecelendirme bilgilerine göre; | ||
| A Grubu Müşteriler | 592.232.244 | 452.735.358 |
| B Grubu Müşteriler | 45.344.391 | 24.368.372 |
| C Grubu Müşteriler | 90.879.772 | 148.930.728 |
| 728.456.407 | 626.034.458 |
A Grubu Müşteriler : Herhangi bir teminat olmaksızın Kredi Komitesi tarafından uygun görülen ve Yönetim Kurulu Başkanı tarafından onaylanan kredi limiti tanımlanan müşterilerdir.
B Grubu Müşteriler : Var olan teminatına ilave olarak Kredi Komitesi tarafından uygun görülen ve Yönetim Kurulu Başkanı tarafından onaylanan kredi limiti tanımlanan müşterilerdir.
C Grubu Müşteriler : Bire bir teminat karşılığı (banka teminat mektubunun tamamı veya herhangi bir ipotek değerinin %70’i kadar) kredi limiti tanınan müşterilerdir.
68
DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
30. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)
(b) Finansal risk faktörleri (devamı)
(b.1) Kredi riski yönetimi (devamı)
Finansal araç türleri itibarıyla maruz kalınan kredi riskleri
| 30 Eylül 2021 | Ticari Alacaklar | | Diğer Alacaklar | | Bankalardaki
Mevduat | Türev Araçlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| | İlişkili Taraf | Diğer Taraf | İlişkili Taraf | Diğer Taraf | | |
| Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski (*) | 57.361.968 | 728.456.407 | - | 1.814.612 | 903.164.327 | - |
| - Azami riskin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı | - | 61.756.101 | - | - | - | - |
| A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri | 57.361.968 | 728.456.407 | - | 1.814.612 | 903.164.327 | - |
| B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan, aksi takdirde
vadesi geçmiş veya değer düşüklüğüne uğramış sayılacak finansal varlıkların defter değeri | - | - | - | - | - | - |
| C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış
varlıkların net defter değeri | - | - | - | - | - | - |
| - Teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - | - |
| D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri | - | - | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) | - | 7.929.723 | - | 48.906 | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | (7.929.723) | - | (48.906) | - | - |
| - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) | - | - | - | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | - | - | - | - | - |
| - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - | - |
| E. Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar | - | - | - | - | - | - |
(*) Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.
69
DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
30. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)
(b) Finansal risk faktörleri (devamı)
(b.1) Kredi riski yönetimi (devamı)
Finansal araç türleri itibarıyla maruz kalınan kredi riskleri
| 31 Aralık 2020 | Ticari Alacaklar | Diğer Alacaklar | Bankalardaki | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| İlişkili Taraf | Diğer Taraf | İlişkili Taraf | Diğer Taraf | Mevduat | Türev Araçlar | |
| Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski (*) | 63.929.144 | 626.034.458 | - | 2.468.573 | 609.337.658 | - |
| - Azami riskin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı | - | 82.523.398 | - | - | - | - |
| A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri | 63.929.144 | 626.034.458 | - | 2.468.573 | 609.337.658 | - |
| B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan, aksi takdirde vadesi geçmiş veya değer düşüklüğüne uğramış sayılacak finansal varlıkların defter değeri | - | - | - | - | - | - |
| C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri | - | - | - | - | - | - |
| - teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - | - |
| D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri | - | - | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) | - | 7.185.988 | - | 48.906 | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | (7.185.988) | - | (48.906) | - | - |
| - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) | - | - | - | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | - | - | - | - | - |
| - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - | - |
| E. Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar | - | - | - | - | - | - |
(*) Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.
DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)
b) Finansal Risk Faktörleri (devamı)
(b.1) Likidite risk yönetimi
Likidite riski yönetimi ile ilgili esas sorumluluk, yönetim kuruluna aittir. Yönetim Kurulu, Grup Yönetimi’nin kısa, orta ve uzun vadeli fonlama ve likidite gereklilikleri için, uygun bir likidite riski yönetimi oluşturmuştur.
Grup’un likidite gereksiniminin başlıca nedeni fabrika, makine-tesisat ve demirbaş ağırlıklı yapılan Ar-Ge yatırımları ile ruhsatlandırma ve lisanslarla ilgili olarak yapılan yatırımlardan doğan işletme sermayesi ihtiyacıdır. Yönetim Kurulu, Grup Yönetimi’nin kısa, orta ve uzun vadeli fonlama ve likidite gereklilikleri için, uygun bir likidite riski yönetimi oluşturmuştur.
Likidite riski analizi
Aşağıdaki tablo, Grup’un türev niteliğinde olmayan finansal yükümlülüklerinin vade dağılımını göstermektedir. Aşağıdaki tablolar, Grup’un yükümlülükleri iskonto edilmeden ve ödemesi gereken en erken tarihler esas alınarak hazırlanmıştır. Söz konusu yükümlülükler üzerinden vade sonuna kadar ödenecek faizler aşağıdaki tabloya dahil edilmiştir.
30 Eylül 2021
| Sözleşme uyarınca vadeler | Defter Değeri | Sözleşme uyarınca nakit
çıkışlar toplamı | 3 aydan kısa | 3-12 ay arası | 1-5 yıl arası |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Türev olmayan finansal yükümlülükler | | | | | |
| Banka kredileri ve tahviller | 1.408.221.464 | 1.662.913.268 | 299.788.875 | 665.263.683 | 697.860.710 |
| Ticari borçlar | 158.899.702 | 159.669.014 | 159.575.832 | 93.182 | - |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalar | | | | | |
| Kapsamında Borçlar | 12.144.630 | 12.144.630 | 12.144.630 | - | - |
| Toplam yükümlülük | 1.579.265.796 | 1.834.726.912 | 471.509.337 | 665.356.865 | 697.860.710 |
31 Aralık 2020
| Sözleşme uyarınca vadeler | Defter Değeri | Sözleşme uyarınca nakit
çıkışlar toplamı | 3 aydan kısa | 3-12 ay arası | 1-5 yıl arası |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Türev olmayan finansal yükümlülükler | | | | | |
| Banka kredileri ve tahviller | 1.093.721.488 | 1.302.770.762 | 245.368.104 | 547.986.533 | 509.416.125 |
| Ticari borçlar | 168.063.454 | 168.723.751 | 168.481.395 | 242.356 | - |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalar | | | | | |
| Kapsamında Borçlar | 10.542.486 | 10.542.486 | 10.542.486 | - | - |
| Toplam yükümlülük | 1.272.327.428 | 1.482.036.999 | 424.391.985 | 548.228.889 | 509.416.125 |
71
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)
b) Finansal risk faktörleri (devamı)
(b.2) Piyasa riski yönetimi
Faaliyetleri nedeniyle Grup, döviz kurundaki (b.2.1 maddesine bakınız) ve faiz oranındaki (b.2.2 maddesine bakınız) değişiklikler ile ilgili finansal risklere maruz kalmaktadır. Faiz oranıyla ilişkilendirilen riskleri kontrol altında tutabilmek için Grup, belirli bir oranda sabit ve değişken faizli kredi sözleşmeleri yapmaktadır.
Grup düzeyinde karşılaşılan piyasa riskleri, duyarlılık analizleri esasına göre değerlendirilmektedir.
Cari yılda Grup’un maruz kaldığı piyasa riskinde veya maruz kalınan riskleri yönetim ve ölçüm yöntemlerinde, önceki yıla göre bir değişiklik olmamıştır.
(b.2.1) Kur riski yönetimi
Yabancı para cinsinden işlemler, kur riskinin oluşmasına sebebiyet vermektedir. Grup, döviz cinsinden varlık ve yükümlülüklerinin Türk Lirası’na çevriminde kullanılan kur oranlarının değişimi nedeniyle, kur riskine maruzdur. Kur riski ileride oluşacak ticari işlemler, kayda alınan aktif ve pasifler arasındaki fark sebebiyle ortaya çıkmaktadır. Kur riski, onaylanmış politikalara dayalı olarak yapılan vadeli döviz alım/satım sözleşmeleri ile yönetilmektedir.
Aşağıdaki tablo her bir finansal enstrüman sınıfı için Şirket ve bağlı ortaklıklarının yabancı para riskini göstermektedir.
DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)
b) Finansal risk faktörleri (devamı)
(b.2) Piyasa riski yönetimi (devamı)
(b.2.1) Kur riski yönetimi (devamı)
Döviz Pozisyonu Tablosu
30 Eylül 2021
| TL | 30 Eylül 2021 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Karşılığı | ABD Doları | AVRO | CHF | GBP | Diğer | |
| 1. Ticari alacak | 73.147.414 | 3.667.330 | 2.948.088 | 1.074.945 | 222 | 102.297 |
| 2a. Parasal finansal varlıklar | 833.672.326 | 43.593.707 | 43.449.267 | 2.532 | 1.847 | - |
| 2b. Parasal olmayan finansal varlıklar | - | - | - | - | - | - |
| 3. Diğer | 127.245.527 | 3.649.399 | 8.972.651 | 2.250 | 202.193 | - |
| 4. DÖNEN VARLIKLAR | 1.034.065.267 | 50.910.436 | 55.370.006 | 1.079.727 | 204.262 | 102.297 |
| 5. Ticari alacaklar | - | - | - | - | - | - |
| 6a. Parasal finansal varlıklar | - | - | - | - | - | - |
| 6b. Parasal olmayan finansal varlıklar | - | - | - | - | - | - |
| 7. Diğer | 2.702.645 | 12.599 | 251.247 | - | - | - |
| 8. DURAN VARLIKLAR | 2.702.645 | 12.599 | 251.247 | - | - | - |
| 9. TOPLAM VARLIKLAR | 1.036.767.912 | 50.923.035 | 55.621.253 | 1.079.727 | 204.262 | 102.297 |
| 10. Ticari borçlar | 59.942.110 | 2.422.188 | 3.268.450 | 494.523 | - | 117.571 |
| 11. Finansal yükümlülükler | 2.059.993 | - | 199.738 | - | - | - |
| 12a. Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - | - | - | - |
| 12b. Parasal olmayan diğer yükümlülükler | - | - | - | - | - | - |
| 13. KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER | 62.002.103 | 2.422.188 | 3.468.188 | 494.523 | - | 117.571 |
| 14. Ticari borçlar | - | - | - | - | - | - |
| 15. Finansal yükümlülükler | - | - | - | - | - | - |
| 16a. Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - | - | - | - |
| 16b. Parasal olmayan diğer yükümlülükler | - | - | - | - | - | - |
| 17. UZUN VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER | - | - | - | - | - | - |
| 18. TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER | 62.002.103 | 2.422.188 | 3.468.188 | 494.523 | - | 117.571 |
| 19. Bilanço dışı döviz cinsinden türev araçların net varlık /yükümlülük pozisyonu (19a-19b) | - | - | - | - | - | - |
| 19.a Aktifkarakterli bilanço dışı döviz cinsinden türev ürünlerin tutarı | - | - | - | - | - | - |
| 19b. Pasifkarakterli bilanço dışı döviz cinsinden türev ürünlerin tutarı | - | - | - | - | - | - |
| 20. Net yabancı para varlık yükümlülük pozisyonu | 974.765.809 | 48.500.847 | 52.153.065 | 585.204 | 204.262 | (15.274) |
| 21. Parasal kalemler net yabancı para varlık / yükümlülük pozisyonu (1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a) | 844.817.637 | 44.838.849 | 42.929.167 | 582.954 | 2.069 | (15.274) |
| 22. Döviz hedge'i için kullanılan finansal araçların toplamgerçeğe uygun değeri | - | - | - | - | - | - |
| 23. Döviz varlıkların hedge edilen kısmının tutarı | - | - | - | - | - | - |
| 24. Döviz yükümlülüklerin hedge edilen kısmının tutarı | - | - | - | - | - | - |
| 25. İhracat | 187.200.352 | 15.678.752 | 6.013.184 | 82.881 | - | - |
| 26. İthalat | 550.183.955 | 31.292.119 | 24.395.679 | 1.898.277 | 321.089 | - |
72
73
DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
30. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)
b) Finansal risk faktörleri (devamı)
(b.2) Piyasa riski yönetimi (devamı)
(b.2.1) Kur riski yönetimi (devamı)
Döviz Pozisyonu Tablosu
| 31 Aralık 2020 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| TL Karşılığı | ABD Doları | AVRO | CHF | GBP | Diğer | |
| 1. Ticari alacak | 113.928.863 | 9.509.601 | 3.974.833 | 992.064 | - | 100.381 |
| 2a. Parasal finansal varlıklar | 508.750.792 | 31.502.362 | 30.802.076 | 3.297 | 1.847 | - |
| 2b. Parasal olmayan finansal varlıklar | - | - | - | - | - | - |
| 3. Diğer | 39.461.920 | 338.223 | 3.957.944 | - | 133.393 | - |
| 4. DÖNEN VARLIKLAR | 662.141.575 | 41.350.186 | 38.734.853 | 995.361 | 135.240 | 100.381 |
| 5. Ticari alacaklar | - | - | - | - | - | - |
| 6a. Parasal finansal varlıklar | - | - | - | - | - | - |
| 6b. Parasal olmayan finansal varlıklar | - | - | - | - | - | - |
| 7. Diğer | 1.693.287 | 26.259 | 166.580 | - | - | - |
| 8. DURAN VARLIKLAR | 1.693.287 | 26.259 | 166.580 | - | - | - |
| 9. TOPLAM VARLIKLAR | 663.834.862 | 41.376.445 | 38.901.433 | 995.361 | 135.240 | 100.381 |
| 10. Ticari borçlar | 79.977.306 | 7.048.924 | 2.512.342 | 666.864 | - | 79.390 |
| 11. Finansal yükümlülükler | 10.911.848 | - | 1.211.364 | - | - | - |
| 12a. Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - | - | - | - |
| 12b. Parasal olmayan diğer yükümlülükler | - | - | - | - | - | - |
| 13. KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER | 90.889.154 | 7.048.924 | 3.723.706 | 666.864 | - | 79.390 |
| 14. Ticari borçlar | - | - | - | - | - | - |
| 15. Finansal yükümlülükler | - | - | - | - | - | - |
| 16a. Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - | - | - | - |
| 16b. Parasal olmayan diğer yükümlülükler | - | - | - | - | - | - |
| 17. UZUN VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER | - | - | - | - | - | - |
| 18. TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER | 90.889.154 | 7.048.924 | 3.723.706 | 666.864 | - | 79.390 |
| 19. Bilanço dışı döviz cinsinden türevi araçların net varlık / yükümlülük pozisyonu (19a-19b) | (36.702.500) | (5.000.000) | - | - | - | - |
| 19.a Aktifkarakterli bilanço dışı döviz cinsinden türevi ürünlerin tutarı | - | - | - | - | - | - |
| 19b. Pasifkarakterli bilanço dışı döviz cinsinden türevi ürünlerin tutarı | 36.702.500 | 5.000.000 | - | - | - | - |
| 20. Net yabancı para varlık yükümlülük pozisyonu (9-18+19) | 609.648.208 | 39.327.521 | 35.177.727 | 328.497 | 135.240 | 20.991 |
| 21. Parasal kalemler net yabancı para varlık / yükümlülük pozisyonu (1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a) | 531.790.501 | 33.963.039 | 31.053.203 | 328.497 | 1.847 | 20.991 |
| 22. Döviz hedge'i için kullanılan finansal araçların toplamgerçeğe uygun değeri | - | - | - | - | - | - |
| 23. Döviz varlıkların hedge edilen kısmının tutarı | - | - | - | - | - | - |
| 24. Döviz yükümlülüklerin hedge edilen kısmının tutarı | - | - | - | - | - | - |
| 25. İhracat | 265.004.000 | 25.936.602 | 9.313.839 | 96.142 | - | - |
| 26. İthalat | 674.435.652 | 43.151.653 | 30.146.223 | 9.868.678 | 436.231 | 35.874 |
74
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
30. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)
b) Finansal risk faktörleri (devamı)
(b.2) Piyasa riski yönetimi (devamı)
(b.2.1) Kur riski yönetimi (devamı)
Kur riskine duyarlılık
Grup içindeki şirketlerin fonksiyonel para birimi TL’dir, başlıca ABD Doları ve Avro cinsinden kur riskine maruz kalmaktadır.
Aşağıdaki tablo Grup’un ABD Doları, Avro ve diğer döviz kurlarındaki %20’lik artışa ve azalışa olan duyarlılığını göstermektedir. %20’lik oran, üst düzey yöneticilere Grup içinde kur riskinin raporlanması sırasında kullanılan oran olup, söz konusu oran yönetimin döviz kurlarında beklediği olası değişikliği ifade etmektedir. Duyarlılık analizi sadece yıl sonundaki açık yabancı para cinsinden parasal kalemleri kapsar ve söz konusu kalemlerin yıl sonundaki %20’lik kur değişiminin etkilerini gösterir (30 Eylül 2020: %20). Bu analiz, dış kaynaklı krediler ile birlikte Grup içindeki yurt dışı faaliyetler için kullanılan, krediyi alan ve de kullanan tarafların fonksiyonel para birimi dışındaki kredilerini kapsamaktadır. Pozitif değer, kar/zarardaki artışı ifade eder. Özkaynak etkisi bulunmamaktadır.
Kur Riskine Duyarlılık Tablosu
30 Eylül 2021
| Kar / Zarar | ||
|---|---|---|
| Yabancı paranın değer kazanması | Yabancı paranın değer kaybetmesi | |
| ABD Dolarının TL karşısında % 20 değişmesi halinde | ||
| 1 - ABD Doları net varlık / yükümlülüğü | 85.781.508 | (85.781.508) |
| 2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-) | - | - |
| 3- ABD Doları net etki (1 +2) | 85.781.508 | (85.781.508) |
| AVRO’nun TL karşısında % 20 değişmesi halinde | ||
| 4 - AVRO net varlık / yükümlülük | 107.576.127 | (107.576.127) |
| 5 - AVRO riskinden korunan kısım (-) | - | - |
| 6- AVRO net etki (4+5) | 107.576.127 | (107.576.127) |
| Diğer döviz kurlarının TL karşısında % 20 değişmesi halinde | ||
| 7- Diğer döviz net varlık / yükümlülüğü | 1.595.524 | (1.595.524) |
| 8- Diğer döviz kuru riskinden korunan kısım (-) | - | - |
| 9- Diğer Döviz Varlıkları net etki (7+8) | 1.595.524 | (1.595.524) |
| TOPLAM (3 + 6 +9) | 194.953.159 | (194.953.159) |
75
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
30. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)
b) Finansal risk faktörleri (devamı)
(b.2) Piyasa riski yönetimi (devamı)
(b.2.1) Kur riski yönetimi (devamı)
Kur riskine duyarlılık (devamı)
Kur Riskine Duyarlılık Tablosu
30 Eylül 2020
| Kar / Zarar | ||
|---|---|---|
| Yabancı paranın değer kazanması | Yabancı paranın değer kaybetmesi | |
| ABD Dolarının TL karşısında % 20 değişmesi halinde | ||
| 1 - ABD Doları net varlık / yükümlülüğü | 48.238.222 | (48.238.222) |
| 2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-) | - | - |
| 3- ABD Doları net etki (1 +2) | 48.238.222 | (48.238.222) |
| AVRO'nun TL karşısında % 20 değişmesi halinde | ||
| 4 - AVRO net varlık / yükümlülük | 56.518.693 | (56.518.693) |
| 5 - AVRO riskinden korunan kısım (-) | - | - |
| 6- AVRO net etki (4+5) | 56.518.693 | (56.518.693) |
| Diğer döviz kurlarının TL karşısında % 20 değişmesi halinde | ||
| 7- Diğer döviz net varlık / yükümlülüğü | 8.206.437 | (8.206.437) |
| 8- Diğer döviz kuru riskinden korunan kısım (-) | - | - |
| 9- Diğer Döviz Varlıkları net etki (7+8) | 8.206.437 | (8.206.437) |
| TOPLAM (3 + 6 +9) | 112.963.352 | (112.963.352) |
(b.2.2) Faiz oranı riski yönetimi
Grup’un sabit ve değişken faiz oranları üzerinden borçlanması, Grup’u faiz oranı riskine maruz bırakmaktadır. Söz konusu risk, Grup tarafından, sabit ve değişken oranlı borçlar arasında uygun bir dağılım yapılmak suretiyle, yönetilmektedir. Riskten korunma stratejileri, faiz oranı beklentisi ve tanımlı olan risk ile uyumlu olması için düzenli olarak değerlendirilmektedir. Böylece optimal riskten korunma stratejisinin oluşturulması, gerek bilançonun pozisyonunun gözden geçirilmesi gerekse faiz harcamalarının farklı faiz oranlarında kontrol altında tutulması amaçlanmaktadır.
30 Eylül 2021 tarihi itibarıyla, toplam borçluluğun %46’sı değişken faizli Türk Lirası ve AVRO yükümlülüklerden oluşmaktadır.
Faiz oranı duyarlılığı
Aşağıdaki duyarlılık analizleri raporlama tarihinde türevsel olmayan enstrümanların maruz kaldığı faiz oranı riskleri baz alınarak belirlenmiştir. Değişken faizli yükümlülüklerin analizinde yıl sonundaki bakiyenin tüm yıl boyunca var olduğu varsayımı kullanılmıştır. Grup yönetimi, faiz oranlarında 50 baz puanlık bir dalgalanma beklemektedir. Söz konusu tutar, Grup içinde üst düzey yönetime yapılan raporlamalarda da kullanılmaktadır.
76
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)
b) Finansal risk faktörleri (devamı)
(b.2) Piyasa riski yönetimi (devamı)
(b.2.2) Faiz oranı riski yönetimi (devamı)
Faiz oranı duyarlılığı (devamı)
Faiz Pozisyonu Tablosu
| 30 Eylül 2021 | 31 Aralık 2020 | |
|---|---|---|
| Sabit Faizli Araçlar | ||
| Finansal Varlıklar | 887.012.684 | 599.734.953 |
| Finansal Yükümlülükler | 757.028.394 | 646.222.411 |
| Değişken Faizli Finansal Araçlar | ||
| Finansal Varlıklar | - | - |
| Finansal Yükümlülükler | 651.193.070 | 447.499.077 |
Raporlama tarihinde faiz oranlarında 50 baz puanlık bir yükseliş olması ve diğer tüm değişkenlerin sabit tutulması durumunda 30 Eylül 2021 itibarıyla net dönem karı 3.207.497 TL azalmaktadır. (30 Eylül 2020: 2.890.523 TL azalmaktadır). Raporlama tarihinde faiz oranlarında 50 baz puanlık bir azalış olması ve diğer tüm değişkenlerin sabit tutulması durumunda Grup'un net dönem karını aynı tutarda arttırmaktadır.
DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
- FİNANSAL ARAÇLAR
Finansal araçlar kategorileri
Finansal araçların sınıfları ve gerçeğe uygun değerleri
| 30 Eylül 2021 | İtfa edilmiş maliyeti ile ölçülen finansal varlıklar | İtfa edilmiş maliyeti ile ölçülen finansal yükümlülükler | Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar | Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler | Defter değeri |
|---|---|---|---|---|---|
| Finansal varlıklar | |||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 903.251.544 | - | - | - | 903.251.544 |
| Ticari alacaklar (ilişkili şirket bakiyeleri dahil) | 785.818.375 | - | - | - | 785.818.375 |
| Diğer alacaklar | 1.814.612 | - | - | - | 1.814.612 |
| Finansal yükümlülükler | |||||
| Finansal borçlar | - | 1.408.221.464 | - | - | 1.408.221.464 |
| Ticari borçlar (ilişkili şirket bakiyeleri dahil) | - | 158.899.702 | - | - | 158.899.702 |
| Diğer borçlar | - | 680.918 | - | - | 680.918 |
| Türev araçlar | - | - | - | - | - |
| 31 Aralık 2020 | İtfa edilmiş maliyeti ile ölçülen finansal varlıklar | İtfa edilmiş maliyeti ile ölçülen finansal yükümlülükler | Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar | Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler | Defter değeri |
| Finansal varlıklar | |||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 609.464.914 | - | - | - | 609.464.914 |
| Ticari alacaklar (ilişkili şirket bakiyeleri dahil) | 689.963.602 | - | - | - | 689.963.602 |
| Diğer alacaklar | 2.468.573 | - | - | - | 2.468.573 |
| Finansal yükümlülükler | |||||
| Finansal borçlar | - | 1.093.721.488 | - | - | 1.093.721.488 |
| Ticari borçlar (ilişkili şirket bakiyeleri dahil) | - | 168.063.454 | - | - | 168.063.454 |
| Diğer borçlar | - | 666.622 | - | - | 666.622 |
| Türev araçlar | - | - | - | 3.852.138 | 3.852.138 |
78
DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI
30 EYLÜL 2021 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)
31. FİNANSAL ARAÇLAR (devamı)
Finansal araçlar kategorileri (devamı)
Grup’un finansal varlıklarının ve yükümlülüklerinin gerçeğe uygun değeri, söz konusu varlıkların ve yükümlülüklerin defter değerine yaklaşık tutardadır.
Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri aşağıdaki gibi belirlenir:
- Birinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, birbirinin aynı varlık ve yükümlülükler için aktif piyasada işlem gören borsa fiyatlarından değerlenmiştir.
- İkinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, ilgili varlık ya da yükümlülüğün birinci seviyede belirtilen borsa fiyatından başka direk ya da indirek olarak piyasada gözlenebilen fiyatının bulunmasında kullanılan girdilerden değerlenmiştir.
- Üçüncü seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, varlık ya da yükümlülüğün gerçeğe uygun değerinin bulunmasında kullanılan piyasada gözlenebilir bir veriye dayanmayan girdilerden değerlenmiştir.
30 Eylül 2021 ve 31 Aralık 2020 tarihlerinde Grup’un türev finansal araçları aşağıdaki gibidir:
| 30 Eylül 2021 | 31 Aralık 2020 | |||
|---|---|---|---|---|
| Varlıklar | Yükümlülükler | Varlıklar | Yükümlülükler | |
| İleri vadeli döviz alım işlemi | - | - | - | 3.852.138 |
| - | - | - | 3.852.138 | |
| 1 Ocak-30 Eylül 2021 | 1 Ocak-30 Eylül 2020 | |||
| Kar veya zararda muhasebeleştirilen gerçeğe uygun değer farkı (*) | - | 7.432.773 | ||
| Net varlık/(yükümlülük) | - | 7.432.773 |
(*) 1 Ocak -30 Eylül 2021 döneminde kar veya zararda muhasebeleştirilen kur farkı gelirleri, finansman giderleri içerisinde muhasebeleştirilmiştir.
Grup’un 30 Eylül 2021 tarihi itibari ile fonksiyonel para birimi cinsi dışındaki pozisyonlarına endeksli olarak forward kontratları bulunmamaktadır.
Türev araçların gerçeğe uygun değeri ikinci seviye girdiler kullanılarak değerlendirilmiştir.
32. BİLANÇO TARİHİNDEN SONRAKİ OLAYLAR
Bulunmamaktadır.