DEVA HOLDİNG A.Ş.
VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
SONA EREN ALTI AYLIK ARA DÖNEME
AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR
VE SINIRLI DENETİM RAPORU

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR

İçindekiler

İçindekiler	Sayfa
Konsolide finansal durum tablosu	1 - 2
Konsolide kar veya zarar tablosu	3
Konsolide diğer kapsamlı gelir tablosu	4
Konsolide özkaynaklar değişim tablosu	5
Konsolide nakit akış tablosu	6 - 7
Konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar	8-81

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE

KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

| | Dipnot Referansları | Cari Dönem
(Sınırlı denetimden geçmiş)
30 Haziran 2019 | Önceki Dönem
(Bağımsız denetimden geçmiş)
31 Aralık 2018 |
| --- | --- | --- | --- |
| VARLIKLAR | | | |
| Dönen Varlıklar | | 1.081.703.126 | 962.287.348 |
| Nakit ve Nakit Benzerleri | 4 | 151.006.226 | 121.115.624 |
| Ticari Alacaklar | 7 | 504.450.368 | 404.061.560 |
| İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklar | 6 | 20.577.418 | 11.620.379 |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklar | | 483.872.950 | 392.441.181 |
| Diğer Alacaklar | 8 | 1.338.105 | 474.273 |
| Stoklar | 9 | 390.006.154 | 375.439.716 |
| Peşin Ödenmiş Giderler | 10 | 23.556.393 | 37.676.273 |
| Cari Dönem Vergisiyle İlgili Varlıklar | 11 | 92.976 | 157.381 |
| Diğer Dönen Varlıklar | 20 | 11.252.904 | 23.362.521 |
| Duran Varlıklar | | 797.619.819 | 706.152.981 |
| Maddi Duran Varlıklar | 12 | 460.549.023 | 401.535.401 |
| Kullanım Hakkı Varlıkları | 13 | 11.903.925 | - |
| Maddi Olmayan Duran Varlıklar | | 279.570.705 | 273.764.900 |
| Şerefiye | 15 | 1.782.731 | 1.782.731 |
| Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar | 14 | 277.787.974 | 271.982.169 |
| Peşin Ödenmiş Giderler | 10 | 33.697.397 | 25.190.986 |
| Ertelenmiş Vergi Varlığı | 28 | 11.898.769 | 5.661.694 |
| TOPLAM VARLIKLAR | | 1.879.322.945 | 1.668.440.329 |

Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE

KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU (DEVAMI)

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

	Dipnot Referansları	Cari Dönem (Sınırlı denetimden geçmiş)	Önceki Dönem (Bağımsız denetimden geçmiş)
		30 Haziran 2019	31 Aralık 2018
KAYNAKLAR
Kısa Vadeli Yükümlülükler		731.544.305	584.100.327
Kısa Vadeli Borçlanmalar	5	326.090.201	307.211.508
Uzun Vadeli Borçlanmaların Kısa Vadeli Kısımları	5	212.745.003	135.655.554
Ticari Borçlar	7	105.837.195	85.699.382
İlişkili Taraflara Ticari Borçlar	6	8.571.243	5.713.990
İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlar		97.265.952	79.985.392
Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlar	19	12.191.734	6.339.968
Diğer Borçlar	8	3.571.942	2.493.842
İlişkili Olmayan Taraflara Diğer Borçlar		3.571.942	2.493.842
Türev Araçlar	31	5.325.400	-
Devlet Teşvik ve Yardımları	16	1.612.858	1.777.379
Ertelenmiş Gelirler	10	3.502.463	3.229.696
Dönem Karı Vergi Yükümlülüğü	28	733.140	897.933
Kısa Vadeli Karşılıklar		57.586.930	38.851.048
Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin
Kısa Vadeli Karşılıklar	19	41.219.988	25.384.459
Diğer Kısa Vadeli Karşılıklar	17	16.366.942	13.466.589
Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler	20	2.347.439	1.944.017
Uzun Vadeli Yükümlülükler		264.649.261	337.932.105
Uzun Vadeli Borçlanmalar	5	206.818.915	284.710.473
Devlet Teşvik ve Yardımları	16	33.124.750	31.755.886
Ertelenmiş Gelirler	10	416.417	926.511
Uzun Vadeli Karşılıklar		24.289.179	20.539.235
Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin
Uzun Vadeli Karşılıklar	19	24.289.179	20.539.235
ÖZKAYNAKLAR		883.129.379	746.407.897
Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar		883.129.379	746.407.897
Ödenmiş Sermaye	21	200.019.288	200.019.288
Sermaye Düzeltme Farkları	21	140.080.696	140.080.696
Geri Alınan Paylar (-)	21	(28.847)	(28.847)
Paylara İlişkin Primler/İskontolar	21	2.870.803	2.870.803
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak
Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler		(4.670.933)	(4.670.933)
Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kayıpları		(4.670.933)	(4.670.933)
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak
Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler		898.520	(696.642)
Yabancı Para Çevirim Farkları		898.520	(696.642)
Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler	21	150.864.955	150.864.955
Geçmiş Yıllar Karları	21	255.689.513	121.607.460
Net Dönem Karı		137.405.384	136.361.117
TOPLAM KAYNAKLAR		1.879.322.945	1.668.440.329

Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİNDE SONA EREN ARA DÖNEME AİT KONSOLİDE KAR VEYA ZARAR TABLOSU

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

| | Dipnot Referansları | Cari Dönem
(Sınırlı denetimden geçmiş)
1 Ocak-30 Haziran 2019 | Cari Dönem
(Sınırlı denetimden geçmemiş)
1 Nisan-30 Haziran 2019 | Önceki Dönem
(Sınırlı denetimden geçmiş)
1 Ocak-30 Haziran 2018 | Yeniden sınıflandırılmış (*)
Önceki Dönem
(Sınırlı denetimden geçmemiş)
1 Ocak-30 Haziran 2018 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Hasılat | 22 | 679.892.388 | 361.920.638 | 504.570.932 | 249.874.518 |
| Satışların Maliyeti (-) | 22 | (317.864.125) | (165.699.897) | (251.380.781) | (120.097.054) |
| BRÜT KAR | | 362.028.263 | 196.220.741 | 253.190.151 | 129.777.464 |
| Pazarlama Giderleri (-) | 23 | (88.998.584) | (44.927.877) | (75.520.213) | (40.602.446) |
| Genel Yönetim Giderleri (-) | 23 | (49.143.737) | (25.186.193) | (42.274.826) | (22.356.143) |
| Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) | 23 | (26.497.338) | (14.107.002) | (18.053.456) | (6.670.069) |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler | 25 | 23.697.574 | 8.244.746 | 21.916.731 | 14.378.959 |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler (-) | 25 | (15.480.802) | (10.076.729) | (16.396.548) | (11.572.937) |
| ESAS FAALİYET KARI | | 205.605.376 | 110.167.686 | 122.861.839 | 62.954.828 |
| Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler / (Giderler) | 26 | - | (129.482) | 368.996 | 293.664 |
| FİNANSMAN GİDERİ ÖNCESİ FAALİYET KARI | | 205.605.376 | 110.038.204 | 123.230.835 | 63.248.492 |
| Finansman Giderleri (-) | 27 | (72.704.213) | (41.623.565) | (45.840.466) | (27.786.656) |
| VERGİ ÖNCESİ KAR | | 132.901.163 | 68.414.639 | 77.390.369 | 35.461.836 |
| Vergi Geliri / (Gideri) | | 4.504.221 | 4.019.248 | (14.144.718) | (6.577.278) |
| Dönem Vergi Gideri | 28 | (1.090.040) | (605.685) | (16.941.868) | (6.972.139) |
| Ertelenmiş Vergi Geliri | 28 | 5.594.261 | 4.624.933 | 2.797.150 | 394.861 |
| DÖNEM KARI | | 137.405.384 | 72.433.887 | 63.245.651 | 28.884.558 |
| Dönem Karının Dağılımı | | | | | |
| Ana Ortaklık Payları | | 137.405.384 | 72.433.887 | 63.245.651 | 28.884.558 |
| | | 137.405.384 | 72.433.887 | 63.245.651 | 28.884.558 |
| Pay başına kazanç | 29 | 0,0069 | 0,0036 | 0,0032 | 0,0014 |
| Sulandırılmış pay başına kazanç | 29 | 0,0069 | 0,0036 | 0,0032 | 0,0014 |

(*) Geçmiş dönem finansal tabloların yeniden sınıflandırılmasına ilişkin açıklamalar Not 2.4’te yapılmıştır.

Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİNDE SONA EREN ARA DÖNEME AİT KONSOLİDE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

	Dipnot Referansları	Cari Dönem (Sınırlı denetimden geçmiş) 1 Ocak-30 Haziran 2019	Cari Dönem (Sınırlı denetimden geçmemiş) 1 Nisan-30 Haziran 2019	Önceki Dönem (Sınırlı denetimden geçmiş) 1 Ocak-30 Haziran 2018	Önceki Dönem (Sınırlı denetimden geçmemiş) 1 Nisan-30 Haziran 2018
DÖNEM KARI		137.405.384	72.433.887	63.245.651	28.884.558
DİĞER KAPSAMLI GELİR / (GİDERLER)
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacaklar		-	-	442.534	442.534
Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kazançları / (Kayıpları)	19	-	-	553.167	553.167
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Diğer Kapsamlı Gelire İlişkin Vergiler	28	-	-	(110.633)	(110.633)
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacaklar		1.595.162	309.739	(390.656)	(215.774)
Yabancı Para Çevirim Farkları		1.595.162	309.739	(390.656)	(215.774)
DİĞER KAPSAMLI GELİR		1.595.162	309.739	51.878	226.760
TOPLAM KAPSAMLI GELİR		139.000.546	72.743.626	63.297.529	29.111.318
Toplam Kapsamlı Gelirin Dağılımı:		139.000.546	72.743.626	63.297.529	29.111.318
Ana Ortaklık Payları		139.000.546	72.743.626	63.297.529	29.111.318

Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİNDE SONA EREN ARA DÖNEME AİT KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

	Dipnot	Ödenmiş sermaye	Sermaye düzeltmesi farkları	Geri Alınan Paylar (-)	Paylara İlişkin Primler / İskontolar	Tanımlanmış fayda planlarından aktıyıral kazanç ve kayıplar	Yabancı para çevrim farkları	Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler	Birikmiş Karlar			Ana ortaklığa ait özkaynaklar
									Geçmiş yıllar karları	Net dönem karı
1 Ocak 2018 itibariyle bakiye	21	200.019.288	140.080.696	(28.847)	2.870.803	(6.655.491)	(446.344)	150.864.955	25.842.367	92.542.675	605.090.102	605.090.102
Muhasebe politikalarındaki değişikliklere ilişkin düzeltmeler (Not 2)		-	-	-	-	-	-	-	(292.500)	-	(292.500)	(292.500)
Geçmiş yıllar karlarına transfer		-	-	-	-	-	-	-	92.542.675	(92.542.675)	-	-
Toplam kapsamlı gelir		-	-	-	-	442.534	(390.656)	-	-	63.245.651	63.297.529	63.297.529
Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kazançları		-	-	-	-	442.534	-	-	-	-	442.534	442.534
Yabancı para çevrim farkları		-	-	-	-	-	(390.656)	-	-	-	(390.656)	(390.656)
Net dönem karı		-	-	-	-	-	-	-	-	63.245.651	63.245.651	63.245.651
30 Haziran 2018 itibariyle bakiye	21	200.019.288	140.080.696	(28.847)	2.870.803	(6.212.957)	(837.000)	150.864.955	118.092.542	63.245.651	668.095.131	668.095.131
1 Ocak 2019 itibariyle bakiye	21	200.019.288	140.080.696	(28.847)	2.870.803	(4.670.933)	(696.642)	150.864.955	121.607.460	136.361.117	746.407.897	746.407.897
Muhasebe politikalarındaki değişikliklere ilişkin düzeltmeler (Not 2)		-	-	-	-	-	-	-	(2.279.064)	-	(2.279.064)	(2.279.064)
Geçmiş yıllar karlarına transfer		-	-	-	-	-	-	-	136.361.117	(136.361.117)	-	-
Toplam kapsamlı gelir		-	-	-	-	-	1.595.162	-	-	137.405.384	139.000.546	139.000.546
Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kazançları		-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Yabancı para çevrim farkları		-	-	-	-	-	1.595.162	-	-	-	1.595.162	1.595.162
Net dönem karı		-	-	-	-	-	-	-	-	137.405.384	137.405.384	137.405.384
30 Haziran 2019 itibariyle bakiye	21	200.019.288	140.080.696	(28.847)	2.870.803	(4.670.933)	898.520	150.864.955	255.689.513	137.405.384	883.129.379	883.129.379

Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİNDE SONA EREN ARA DÖNEME AİT KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

	Dipnot Referansları	Cari Dönem (Sınırlı denetimden geçmiş)	Önceki Dönem (Sınırlı denetimden geçmiş)
		1 Ocak – 30 Haziran 2019	1 Ocak – 30 Haziran 2018
İŞLETME FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI		208.795.188	23.394.626
Dönem Karı		137.405.384	63.245.651
Dönem Net Karı (Zararı) Mutabakatı İle İlgili Düzeltmeler:		142.024.359	171.724.273
Amortisman ve İtfa Gideri İle İlgili Düzeltmeler	22 - 24	21.754.211	14.937.265
Değer Düşüklüğü (İptali) İle İlgili Düzeltmeler:		31.192.277	19.430.422
Alacaklarda Değer Düşüklüğü (İptali) ile İlgili Düzeltmeler	7-8		890.530
Stok Değer Düşüklüğü (İptali) ile İlgili Düzeltmeler	9	1.581.934	(2.345.022)
Maddi Duran Varlık Değer Düşüklüğü (İptali) ile İlgili Düzeltmeler:	12	1.508.397	-
Değer Maddi Olmayan Duran Varlık Değer Düşüklüğü (İptali) ile İlgili Düzeltmeler:	14	28.101.946	20.884.914
Karşılıklar İle İlgili Düzeltmeler:		40.724.492	34.820.823
Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar (İptali) ile İlgili Düzeltmeler	19	18.033.623	10.848.009
Dava ve/veya Ceza Karşılıkları (İptali) ile İlgili Düzeltmeler	17	2.877.672	5.272.817
Diğer Karşılıklar (İptalleri) ile İlgili Düzeltmeler	17	19.813.197	18.699.997
Faiz (Gelirleri) ve Giderleri İle İlgili Düzeltmeler:		60.295.305	37.094.195
Faiz Gelirleri ile İlgili Düzeltmeler	25	(2.141.762)	(3.156.202)
Faiz Giderleri ile İlgili Düzeltmeler	27	62.437.067	40.250.397
Vergi (Geliri) Gideri İle İlgili Düzeltmeler:	28	(4.504.221)	14.144.718
Nakit Dışı Kalemlere İlişkin Diğer Düzeltmeler:		(2.022.410)	(3.229.012)
Duran Varlıkların Elden Çıkarılmasından Kaynaklanan Kayıplar (Kazançlar) İle İlgili Düzeltmeler:		-	(368.996)
Maddi Duran Varlıkların Elden Çıkarılmasından Kaynaklanan Kayıplar (Kazançlar) ile İlgili Düzeltmeler	26	-	(368.996)
Yatırım ya da Finansman Faaliyetlerinden Kaynaklanan Nakit Akışlarına Neden Olan Diğer Kalemlere İlişkin Düzeltmeler		(3.079.671)	55.902.393
Kar (Zarar) Mutabakatı İle İlgili Diğer Düzeltmeler		(2.335.624)	(1.007.535)
İşletme Sermayesinde Gerçekleşen Değişimler:		(41.880.447)	(190.022.571)
Ticari Alacaklardaki Azalış (Artış) ile İlgili Düzeltmeler		(99.727.792)	(82.829.981)
İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklardaki Azalış (Artış)		(8.957.039)	(9.253.531)
İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklardaki Azalış (Artış)		(90.770.753)	(73.576.450)
Faaliyetlerle İlgili Diğer Alacaklardaki Azalış (Artış) ile İlgili Düzeltmeler:		(863.832)	(1.489.840)
İlişkili Olmayan Taraflardan Faaliyetlerle İlgili Diğer Alacaklardaki Azalış (Artış)		(863.832)	(1.489.840)
Stoklardaki Azalışlar (Artışlar) İle İlgili Düzeltmeler		(11.425.118)	(128.802.991)
Peşin Ödenmiş Giderlerdeki Azalış (Artış)		14.119.880	(11.332.229)
Ticari Borçlardaki Artış (Azalış) ile İlgili Düzeltmeler:		20.137.813	50.112.735
İlişkili Taraflara Ticari Borçlardaki Artış (Azalış)		2.857.253	4.861.565
İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlardaki Artış (Azalış)		17.280.560	45.251.170
Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlardaki Artış (Azalış)		5.851.766	916.286
Faaliyetler ile İlgili Diğer Borçlardaki Artış (Azalış) ile İlgili Düzeltmeler:		1.078.100	303.051
İlişkili Olmayan Taraflara Faaliyetlerle İlgili Diğer Borçlardaki Artış (Azalış)		1.078.100	303.051
Türev Yükümlülüklerdeki Artış (Azalış)		5.325.400	-
Ertelenmiş Gelirlerdeki Artış (Azalış)		(237.327)	(2.693.885)
İşletme Sermayesinde Gerçekleşen Diğer Artış (Azalış) ile İlgili Düzeltmeler:		23.860.663	(14.205.717)
Faaliyetlerle İlgili Diğer Varlıklardaki Azalış (Artış)		12.174.022	(9.723.823)
Faaliyetlerle İlgili Diğer Yükümlülüklerdeki Artış (Azalış)		11.686.641	(4.481.894)
Faaliyetlerden Elde Edilen Nakit Akışları		237.549.296	44.947.353
Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar Kapsamında Yapılan Ödemeler	19	(10.986.002)	(5.363.369)
Diğer Karşılıklara İlişkin Ödemeler	17	(17.768.106)	(16.189.358)

Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİNDE SONA EREN ARA DÖNEME AİT
KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU (DEVAMI)

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

| | Dipnot Referansları | Cari Dönem
(Sınırlı denetimden geçmiş) | Önceki Dönem
(Sınırlı denetimden geçmiş) |
| --- | --- | --- | --- |
| | | 1 Ocak – 30 Haziran 2019 | 1 Ocak – 30 Haziran 2018 |
| YATIRIM FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI | | (120.600.062) | (83.327.992) |
| Maddi ve Maddi Olmayan Duran Varlıkların Satışından Kaynaklanan Nakit Girişleri | | - | 412.781 |
| Maddi Duran Varlıkların Satışından Kaynaklanan Nakit Girişleri | 12-26 | - | 412.781 |
| Maddi ve Maddi Olmayan Duran Varlıkların Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları | | (114.972.402) | (73.900.877) |
| Maddi Duran Varlık Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları | 12 | (78.674.123) | (25.254.995) |
| Maddi Olmayan Duran Varlık Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları | 14-27 | (36.298.279) | (48.645.882) |
| Verilen Nakit Avans ve Borçlar | | (8.506.411) | (12.652.215) |
| Verilen Diğer Nakit Avans ve Borçlar | 10 | (8.506.411) | (12.652.215) |
| Devlet Teşviklerinden Elde Edilen Nakit Girişleri | 16 | 2.878.751 | 2.812.319 |
| FİNANSMAN FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI | | (59.883.398) | 107.795.327 |
| Borçlanmadan Kaynaklanan Nakit Girişleri | | 634.728.981 | 573.838.468 |
| Kredilerden Nakit Girişleri | | 634.728.981 | 573.838.468 |
| Borç Ödemelerine İlişkin Nakit Çıkışları | | (643.306.607) | (439.987.881) |
| Kredi Geri Ödemelerine İlişkin Nakit Çıkışları | | (632.439.132) | (425.907.389) |
| İhraç Edilmiş Borçlanma Araçları Geri Ödemelerinden Nakit Çıkışları | | (10.867.475) | (14.080.492) |
| Kira sözleşmelerinden kaynaklanan borç ödemelerine ilişkin nakit çıkışları | | (3.547.286) | - |
| Ödenen Faiz | | (49.916.536) | (29.276.278) |
| Alınan Faiz | 25 | 2.158.050 | 3.221.018 |
| YABANCI PARA ÇEVRİM FARKLARININ ETKİSİNDEN ÖNCE NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ (AZALIŞ) | | 28.311.728 | 47.861.961 |
| Yabancı Para Çevrim Farklarının Nakit ve Nakit Benzerleri Üzerindeki Etkisi | | 1.595.162 | (390.656) |
| NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ (AZALIŞ) | | 29.906.890 | 47.471.305 |
| DÖNEM BAŞI NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ | 4 | 121.029.521 | 77.723.146 |
| DÖNEM SONU NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ | 4 | 150.936.411 | 125.194.451 |

Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

1. GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU

Deva Holding A.Ş. (“Şirket”) İstanbul, Türkiye’de faaliyet göstermektedir. Şirket 22 Eylül 1958 yılında kurulmuş olup, Şirket’in ana faaliyet konusu beşeri ilaç üretimi ve pazarlamasıdır. Şirket’in ticaret ünvanı ve faaliyetlerini yürüttüğü adresi aşağıdaki gibidir:

Deva Holding A.Ş. Halkalı Merkez Mahallesi Basın Ekspres Caddesi No:1 K.Çekmece / İstanbul.

Grup’ta çalışan ortalama personel sayısı 30 Haziran 2019 tarihinde biten dönem için 2.192 kişidir (31 Aralık 2018: 2.176).

Eastpharma S.A.R.L. Şirket’in ana hissedarıdır. Eastpharma S.A.R.L. 2006 yılında Lüksemburg’da kurulmuştur ve %100’ü 2006 yılında kurulan ve Bermuda merkezli bir şirket olan Eastpharma Ltd.’ye aittir. Eastpharma S.A.R.L. 27 Kasım 2006’da Şirket’in %52,6’sını satın almıştır. Eastpharma S.A.R.L. sonraki dönemlerde hisse alımına devam etmiştir. 30 Haziran 2019 tarihi itibariyle Eastpharma S.A.R.L. Deva hisselerinin %82,2’sine sahiptir (31 Aralık 2018: %82,2). 2011 yılında, Sermaye Piyasası Kurulu’nun 26 Mayıs 2011 tarihli onayı ile Şirket çıkarılmış sermayesini nakit artırmak suretiyle, 180.070.656 TL’den 200.000.000 TL’ye yükseltmiştir. Bu artışın 16.384.384 TL’si Eastpharma S.A.R.L. tarafından nakit olarak, kalan 3.544.960 TL’lik kısmı ise diğer ortaklar tarafından karşılanmıştır. Eastpharma Ltd. ana hissedarları GEM Global Equities Management S.A. tarafından yönetilen fonlardır.

Şirket hisseleri 24 Mart 1986 tarihinden itibaren Borsa İstanbul’da işlem görmeye başlamıştır.

30 Haziran 2019 tarihinde Şirket sermayesi hisse başına beher değeri 0,01 TL tutarında toplam 20.001.928.778 adet hisseden oluşmaktadır (31 Aralık 2018: 20.001.928.778). Şirket’in nominal sermaye yapısı aşağıdaki gibidir (Not 21):

Ortaklar	30 Haziran			31 Aralık
	%	2019	%	2018
Eastpharma SARL	82,2	164.424.760	82,2	164.424.760
Diğer	17,8	35.594.528	17,8	35.594.528
Nominal sermaye	100,0	200.019.288	100,0	200.019.288
Sermaye düzeltme farkları		140.080.696		140.080.696
Geri alınan paylar (-)		(28.847)		(28.847)
Düzeltilmiş sermaye		340.071.137		340.071.137

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

1. GRUP’UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (devamı)

Bağlı Ortaklıklar

Şirket’in 30 Haziran 2019 ve 31 Aralık 2018 tarihleri itibariyle bağlı ortaklıklarının (hep birlikte “Grup”) detayları ve başlıca faaliyet konuları aşağıdaki gibidir:

Bağlı Ortaklıklar	Ana faaliyeti	Grup’un sermayedeki pay oranı ve oy kullanma hakkı oranı (%)
		30 Haziran 2019	31 Aralık 2018
Devatis Ltd	Beşeri-tıbbi ve veteriner ilaçların Yeni Zelanda ve Avusturalya’da satış ve dağıtımı	100	100
Devatis Inc	Beşeri-tıbbi ve veteriner ilaçların Amerika’da satış ve dağıtımı	100	100
Devatis GmbH (*)	Beşeri-tıbbi ve veteriner ilaçların Almanya’da satış ve dağıtımı	100	100
Devatis A.G (*)	Beşeri-tıbbi ve veteriner ilaçların İsviçre’de satış ve dağıtımı	100	100

(*) İlgili şirketlerin konsolide finansal tablolara önemli bir etkisi yoktur. Bu nedenle konsolidasyona dahil edilmemektedirler.

Grup’un bağlı ortaklıkları yurtdışında faaliyet göstermektedirler.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

1. GRUP’UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (devamı)

Bağlı Ortaklıklar (devamı)

Şirket ve bağlı ortaklıkları ilaç sektöründe faaliyet göstermektedir ve pazarda yer edinmiş jenerik ilaç üreticilerindendir. Şirket’in geniş bir ürün yelpazesi bulunmaktadır ve satış ekibi tüm ülkeye yayılmıştır. Grup’un 4 farklı lokasyonda 4 üretim tesisi bulunmaktadır.

Şirket 357 değişik formda 187 ilaç molekülüne sahiptir. Bunlardan 9 tanesi (12 değişik formda) lisans haklarının kullanım yolu ile üretilip satılan ürünlerdir.

30 Haziran 2019 tarihi itibariyle iş bölümleri beşeri ilaç üretim ve satış, veteriner ve tarım ilaçları üretim ve satış ve diğerdir.

Beşeri ilaç bölümü gelirinin büyük bölümünü jenerik ve ruhsatlı ilaçların satışından elde etmektedir. Jenerik ilaçlar, Şirket’in üretip aktif ilaç bileşeninin kimyasal ismi yerine Şirket’in ticari markası altında sattığı nihai ürünlerdir. Orijinal ilaçlar, Şirket’in, ilaç bileşeninin haklarını elinde bulunduran diğer ilaç şirketlerinin lisansları altında ürettigi ve sattığı nihai ilaçlardır. Bu iş bölümü kas sistemi, beslenme, metabolizma ve kalp ve damar hastalıkları tedavisinde kullanılan geniş bir ilaç yelpazesine sahiptir. Kurumsal harcamalar ve varlıklar beşeri ilaç satış iş bölümünde yer almaktadır.

Beşeri ilaç bölümü aynı zamanda ilaç ve antibiyotiklerin aktif maddesi “API” üretim ve yerel üreticilerle birlikte yabancı ilaç şirketlerine satışını da içermektedir. Şirket, üretim faaliyetlerinin yanı sıra mikrobiyoloji laboratuarında hammadde adaptasyon, mikroorganizma seleksiyon, besiyeri formülasyon vb. deneme ve araştırma çalışmaları yapmakta, pilot fermantörlerde de çeşitli deneme ve araştırma fermantasyonlarını gerçekleştirmektedir.

Veteriner ve tarım ilaçları iş bölümünün geliri 119 değişik formda ve 77 ilaç molekülünün satışından elde edilmektedir.

Diğer iş bölümündeki faaliyetler kolonya ürünleri üretimi ve satışından oluşmaktadır.

Grup’un faaliyetleriyle ilgili iş bölümü bilgileri Not 3’te sunulmuştur.

Finansal Tabloların Onaylanması

Finansal tablolar, Yönetim Kurulu tarafından onaylanmış ve 19 Ağustos 2019 tarihinde yayınlanması için yetki verilmiştir.

İşletmenin Sürekliliği

Grup konsolide finansal tablolarını işletmenin sürekliliği ilkesine göre hazırlamıştır.

DEVA HOLDING A.S. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

30 HAZIRAN 2019 TARIHI ITIBARIYLE KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARA ILISKIN DIPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikce para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmistir.)

2. KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA ILISKIN ESASLAR

Uygunluk Beyanı

Grup yasal defterleri ile yasal finansal tablolarin Türk Ticaret Kanunu ("TTK") ve vergi mevzuatınca belirlenen muhasebe ilkelerine uygun tutmaktta ve hazirlamaktadir. Yurt disinda faaliyet gosteren bagli ortakliklar, muhasebe kayitlarin ve finansal tablolarin faaliyette bulundugu ülkelerin para birimi cinsinden ve o ülkelerin mevzuatna uygun olarak hazirlamaktadir.

Ilişikteki finansal tablolar Sermaye Piyasası Kurulu'un ("SPK") 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Seri II, 14.1 No'lu "Sermaye Piyasasinda Finansal Raporlamaya Iliskin Esaslar Tebligi" ("Teblig") hükümlerine uygun olarak hazirlanmış olup Tebligin 5. Maddesine istinaden Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartlar Kurumu ("KGK") tarafindan yürürlüge konulmuş olan Türkiye Muhasebe Standartlar / Türkiye Finansal Raporlama Standartlar ile bunlara iliskin ek ve yorumlar ("TMS/TFRS") esas alınmıstır.

Ayrıca KGK tarafindan 2 Haziran 2016 tarihinde 30 sayılı kararla yayımlanan ve akabinde TFRS-15 Müsteri Sözleşmelerinden Hasılat ile TFRS-16 Kiralamalar standartlarındaki degisiklikler ile birlikte 15 Nisan 2019 tarihinde kamuya duyurulan guncel "2019 TFRS" adıyla yayınlanan TMS taksonomisine uygun olarak sunulmustur.

Grup ile Grup'a bagli Türkiye'de yerlesik şirketler, muhasebe kayitlarinin tutulmasinda ve kanuni finansal tablolarin hazirlanmasinda, KGK tarafindan cikarilan prensiplere ve tartlara, Türk Ticaret Kanunu ("TTK"), vergi mevzuati ve Türkiye Cumhuriyeti Maliye Bakanlig ("Maliye Bakanlig") tarafindan cikarilan Tekdizen Hesap Planı Şartlarina uymaktadir. Yabanci ülkelerde faaliyet gosteren bagli ortakliklar muhasebe kayitlarin ve yasal finansal tablolarin faaliyette bulunduklari ülkelerin para birimleri cinsinden ve o ülkelerin mevzuatna uygun olarak hazirlamaktadirlar. TFRS'na gore hazirlanan bu konsolide finansal tablolar, tarihi maliyet esasi baz alinarık Türk Lirasi olarak hazirlanmistir.

Kullanilan Para Birimi

Grup'un her isletmesinin kendi finansal tabloları faaliyette bulunduklari temel ekonomik cevrede gecerli olan para birimi (fonksiyonel para birimi) ile sunulmustur. Her isletmenin finansal durumu ve faaliyet sonuçlari, Şirket'in gecerli para birimi olan ve konsolide finansal tablolar icin sunum para birimi olan TL cinsinden ifade edilmistir. Yurtdisinda faaliyette bulunan bagli ortaklaga ait finansal tablolar (Devatis Ltd'nin fonksiyonel para birimi Yeni Zelanda Dolari'dir ve Devatis Inc'nin fonksiyonel para birimi Amerikan Dolari'dir.), ozkaynak kalemleri haricindeki finansal durum tablosu kalemleri icin donem sonu kuru, ozkaynak kalemleri icin tarihi kurlar ve gelir tablosu kalemleri icin ise ortalama kurlar kullanilarak sunum para birimine cevrilmektedir.

30 Haziran 2019 ve 2018 tarihi itibariyla donem sonu ve ortalama Amerikan dolari, Avro ve Yeni Zelanda Dolari kur detaylari asagidaki gibidir:

	Dönem Sonu		Ortalama
	30 Haziran	31 Aralık	30 Haziran	30 Haziran
	2019	2018	2019	2018
USD/TL	5,7551	5,2609	5,6197	4,0860
EUR/TL	6,5507	6,0280	6,3456	4,9416
NZD/TL	3,8634	3,5488	3,7767	2,9231

Yuksek Enflasyon Dönemlerinde Finansal Tablolarin Dizeltilmesi

SPK'nin 17 Mart 2005 tarih ve 11/367 sayılı karari uyarınca, Türkiye'de faaliyette bulunan ve Türkiye Muhasebe Standartlar'na (TMS/TFRS uygulamasın benimseyenler dahil) uygun olarak finansal tablo hazirlayan şirketler icin, 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren gecerli olmak üzere enflasyon muhasebesi uygulamasına son verilmiştir. Buna istinaden, 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren 29 No'lu "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" Standardı ("TMS 29") uygulanmamistir.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

Konsolidasyon Esasları

Konsolide finansal tablolar, Grup ve Grup’un bağlı ortaklıkları tarafından kontrol edilen işletmelerin finansal tablolarını kapsar. Kontrol, Grup’un aşağıdaki şartları sağlaması ile sağlanır:

Yatırım yapılan şirket/varlık üzerinde gücünün olması;
Yatırım yapılan şirket/varlıktan elde edeceği değişken getirilere açık olması ya da bu getirilere hakkı olması; ve
Getiriler üzerinde etkisi olabilecek şekilde gücünü kullanabilmesi.

Yukarıda listelenen kriterlerin en az birinde herhangi bir değişiklik oluşmasına neden olabilecek bir durumun ya da olayın ortaya çıkması halinde Grup yatırımının üzerinde kontrol gücünün olup olmadığını yeniden değerlendirir.

Grup’un yatırım yapılan şirket/varlık üzerinde çoğunluk oy hakkına sahip olmadığı durumlarda, ilgili yatırımın faaliyetlerini tek başına yönlendirebilecek/yönetebilecek şekilde yeterli oy hakkının olması halinde, yatırım yapılan şirket/varlık üzerinde kontrol gücü vardır. Şirket, aşağıdaki unsurlar da dahil olmak üzere, ilgili yatırımlar oy çoğunluğunun kontrol gücü sağlamak için yeterli olup olmadığını değerlendirmesinde konuyla ilgili tüm olayları ve şartları göz önünde bulundurur.

Grup’un sahip olduğu oy hakkı ile diğer hissedarların sahip olduğu oy hakkının karşılaştırılması;
Grup ve diğer hissedarların sahip olduğu potansiyel oy hakları;
Sözleşmeye bağlı diğer anlaşmalardan doğan haklar; ve
Grup’un karar verilmesi gereken durumlarda ilgili faaliyetleri yönetmede (geçmiş dönemlerdeki genel kurul toplantılarında yapılan oylamalar da dahil olmak üzere) mevcut gücünün olup olmadığını gösterebilecek diğer olay ve şartlar.

Bir bağlı ortaklığın konsolidasyon kapsamına alınması Grup’un bağlı ortaklık üzerinde kontrole sahip olmasıyla başlar ve kontrolünü kaybetmesiyle sona erer. Yıl içinde satın alınan veya elden çıkarılan bağlı ortaklıkların gelir ve giderleri, satın alım tarihinden elden çıkarma tarihine kadar konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosuna dahil edilir.

Kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelirin her bir kalemi ana ortaklık hissedarlarına ve kontrol gücü olmayan paylara aittir. Kontrol gücü olmayan paylar ters bakiye ile sonuçlansa dahi, bağlı ortaklıkların toplam kapsamlı geliri ana ortaklık hissedarlarına ve kontrol gücü olmayan paylara aktarılır.

Gerekli olması halinde, Grup’un izlediği muhasebe politikalarıyla aynı olması amacıyla bağlı ortaklıkların finansal tablolarında muhasebe politikalarıyla ilgili düzeltmeler yapılmıştır.

Tüm grup içi varlıklar ve yükümlülükler, özkaynaklar, gelir ve giderler ve Grup şirketleri arasındaki işlemlere ilişkin nakit akışları konsolidasyonda elimine edilir.

Muhasebe Politikalarındaki Değişiklikler

1 Ocak-30 Haziran 2019 hesap dönemine ait konsolide finansal tabloların hazırlanmasında esas alınan muhasebe politikaları, aşağıda belirtilen ve 1 Ocak 2019 tarihi itibariyle yürürlüğe giren TFRS 16 Kiralamalar Standardı haricinde, 31 Aralık 2018 tarihi itibariyla hazırlanan konsolide finansal tablolar ile tutarlı olarak uygulanmıştır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

Muhasebe Politikalarındaki Değişiklikler (devamı)

Konsolide Finansal Tablolara Etkileri

Grup, 1 Ocak 2019 tarihinde başlayan hesap döneminde TFRS 16 Kiralamalar Standardını uygulamıştır ve ilgili standardın konsolide finansal tablolara etkileri aşağıda, uygulanan güncel muhasebe politikaları ise Not 2.3’de açıklanmıştır.

TFRS 16 Kiralamalar Standardı uygulamasında Grup, sınıflandırma ve ölçüm değişiklikleri ile ilgili önceki dönemlere ilişkin karşılaştırmalı bilgilerin yeniden düzenlenmemesine izin veren muafiyetten yararlanmıştır. TFRS 16’nın uygulanmasından kaynaklanan finansal varlıkların ve finansal yükümlülüklerin kayıtlı değerindeki farklılıklar 1 Ocak 2019 tarihi itibarıyla geçmiş yıllar karları içerisinde muhasebeleştirilmiştir.

TFRS 16 standardının uygulamasının 31 Aralık 2018 tarihli finansal durum tablosuna etkileri aşağıda sunulmuştur:

(i) Konsolide finansal durum tablosu

| VARLIKLAR | 31 Aralık 2018
Etkiler Hariç | TFRS 16
Etkileri | 1 Ocak 2019 |
| --- | --- | --- | --- |
| Duran Varlıklar | | | |
| Kullanım Hakkı Varlıkları | - | 15.603.113 | 15.603.113 |
| Ertelenmiş Vergi Varlığı | 5.661.694 | 642.813 | 6.304.507 |
| Yukarıdaki kalemler haricindeki duran varlıklar | 700.491.287 | - | 700.491.287 |
| Toplam Duran Varlıklar | 706.152.981 | 16.245.926 | 722.398.907 |
| TOPLAM VARLIKLAR | 1.668.440.329 | 16.245.926 | 1.684.686.255 |
| | 31 Aralık 2018
Etkiler Hariç | TFRS 16
Etkileri | 1 Ocak 2019 |
| Kısa Vadeli Yükümlülükler | | | |
| Uzun Vadeli Borçlanmalar Kısa Vadeli Kısımları | 135.655.554 | 7.749.253 | 143.404.807 |
| Yukarıdaki kalemler haricindeki kısa vadeli yükümlülükler | 448.444.773 | - | 448.444.773 |
| Toplam Kısa Vadeli Yükümlülükler | 584.100.327 | 7.749.253 | 591.849.580 |
| Uzun Vadeli Yükümlülükler | | | |
| Uzun Vadeli Borçlanmalar | 284.710.473 | 10.775.737 | 295.486.210 |
| Yukarıdaki kalemler haricindeki kısa vadeli yükümlülükler | 53.221.632 | - | 53.221.632 |
| Toplam Uzun Vadeli Yükümlülükler | 337.932.105 | 10.775.737 | 348.707.842 |
| Toplam Yükümlülükler | 922.032.432 | 18.524.990 | 940.557.422 |
| ÖZKAYNAKLAR | | | |
| Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar | 746.407.897 | (2.279.064) | 744.128.833 |
| Geçmiş Yıllar Karları | 257.968.577 | (2.279.064) | 255.689.513 |
| Yukarıdaki kalemler haricindeki kısa vadeli yükümlülükler | 488.439.320 | | 488.439.320 |
| Toplam Özkaynaklar | 746.407.897 | (2.279.064) | 744.128.833 |

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.1 Muhasebe Tahminlerindeki Değişiklikler ve Hatalar

Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığı cari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise, hem değişikliğin yapıldığı dönemde hem de gelecek dönemlerde, ileriye yönelik olarak uygulanır. Grup’un cari dönem içerisinde muhasebe tahminlerinde önemli bir değişikliği olmamıştır. Tespit edilen önemli bir muhasebe hatası söz konusu olursa, düzeltme geriye dönük olarak uygulanır ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenir.

2.2 Yeni ve Düzeltilmiş Standartlar ve Yorumlar

30 Haziran 2019 tarihi itibariyle sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal tabloların hazırlanmasında esas alınan muhasebe politikaları aşağıda özetlenen 1 Ocak 2019 tarihi itibariyle geçerli yeni ve değiştirilmiş TFRS standartları ve TFRYK yorumları dışında önceki yılda kullanılanlar ile tutarlı olarak uygulanmıştır. Bu standartların ve yorumların Grup’un mali durumu ve performansı üzerindeki etkileri ilgili paragraflarda açıklanmıştır.

i) 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren geçerli olan yeni standart, değişiklik ve yorumlar

TFRS 16 – Kiralama İşlemleri

KGK Nisan 2018’de TFRS 16 “Kiralama İşlemleri” standardını yayınlanmıştır. Yeni standart, faaliyet kiralaması ve finansal kiralama ayrımını ortadan kaldırarak kiracı durumundaki şirketler için birçok kiralamanın tek bir model altında bilançoya alınmasını gerektirmektedir. Kiralayan durumundaki şirketler için muhasebeleştirme büyük ölçüde değişimemiş olup faaliyet kiralaması ile finansal kiralama arasındaki fark devam etmektedir. TFRS 16, TMS 17 ve TMS 17 ile ilgili Yorumların yerine geçecek olup, 1 Ocak 2019 ve sonrasında başlayan yıllık hesap dönemleri için geçerlidir.

Kiracılar, bu standardı kısa vadeli kiralamalara (kira süresi 12 ay ve daha kısa olan kiralamalar) veya dayanak varlığının düşük değerli olduğu kiralamalara (örneğin kişisel bilgisayarlar, bazı ofis ekipmanlar, vb.) uygulamama istisnasına sahiptir. Kiralamanın fiilen başladığı tarihte kiracı, kira yükümlülüğünü o tarihte ödenmemiş olan kira ödemelerinin bugünkü değeri üzerinden ölçer (kiralama yükümlülüğü) ve aynı tarih itibariyla ilgili kullanım hakkı varlığını da kayıtlarına alarak kira süresi boyunca amortismana tabi tutar. Kira ödemeleri, kiralamadaki zımnı faiz oranının kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda, bu oran kullanılarak iskonto edilir. Kiracı, bu oranın kolaylıkla belirlenememesi durumunda, kiracının alternatif borçlanma faiz oranını kullanır. Kiracı, kiralama yükümlülüğü üzerindeki faiz gideri ile kullanım hakkı varlığının amortisman giderini ayrı olarak kaydetmelidir.

Kiracının, belirli olayların gerçekleşmesi halinde kiralama yükümlülüğünü yeniden ölçmesi söz konusudur (örneğin kiralama süresindeki değişiklikler, ileriye dönük kira ödemelerinin belirli bir endeks veya orandaki değişimler nedeniyle değişikliğe uğraması, vb.). Bu durumda kiracı, kiralama yükümlülüğünün yeniden ölçüm etkisini kullanım hakkı varlığı üzerinde bir düzeltme olarak kaydeder.

TFRS 16’ya geçiş:

Grup, TFRS 16’yı kolaylaştırılmış geriye dönük yaklaşım ile uygulamıştır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.2 Yeni ve Düzeltilmiş Standartlar ve Yorumlar (devamı)

i) 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren geçerli olan yeni standart, değişiklik ve yorumlar (devamı)

TMS 28 “İştiraklerdeki ve İş Ortaklıklarındaki Yatırımlar”da yapılan değişiklikler

KGK Aralık 2017’de, TMS 28 İştiraklerdeki ve İş Ortaklıklarındaki Yatırımlar standardında değişikliklerini yayınlamıştır. Söz konusu değişiklikler, iştirak veya iş ortaklığındaki net yatırım bir parçasını oluşturan iştirak veya iş ortaklığındaki uzun vadeli yatırımlar için TFRS 9 Finanslar Araçları uygulayan işletmeler için açıklık getirmektedir.

TFRS 9 Finansal Araçlar, TMS 28 İştiraklerdeki ve İş Ortaklıklarındaki Yatırımlar uyarınca muhasebeleştirilen iştiraklerdeki ve iş ortaklıklarındaki yatırımları kapsamamaktadır. Söz konusu değişiklikle KGK, TFRS 9’un sadece şirketin özkaynak yöntemi kullanarak muhasebeletirdiği yatırımları kapsam dışında bıraktığına açıklık getirmektedir. İşletme, TFRS 9’u, özkaynak yöntemine göre muhasebeletirmediği ve özü itibari ile ilgili iştirak ve iş ortaklıklarındaki net yatırım bir parçasını oluşturan uzun vadeli yatırımlar dahil olmak üzere iştirak ve iş ortaklıklarındaki diğer yatırımlara uygulayacaktır.

Değişiklik, 1 Ocak 2019 ve sonrasında başlayan yıllık hesap dönemleri için uygulanmaktadır. Söz konusu değişiklik Grup için geçerli değildir ve Grup’un finansal durumu veya performansı üzerinde etkisi olmamıştır.

TFRYK 23 Gelir Vergisi Uygulamalarına İlişkin Belirsizlikler

Yorum, gelir vergisi muameleleri konusunda belirsizlikler olması durumunda, “TMS 12 Gelir Vergileri”nde yer alan muhasebeleştirme ve ölçüm gereksinimlerinin nasıl uygulanacağına açıklık getirmektedir.

Gelir vergisi muameleleri konusunda belirsizlik olması durumunda, yorum:

(a) işletmenin belirsiz vergi muamelelerini ayrı olarak değerlendirip değerlendirmediğini;
(b) işletmenin vergi muamelelerinin vergi otoriteleri tarafından incelenmesi konusunda yapmış olduğu varsayımları;
(c) işletmenin vergilendirilebilir karını (vergi zararını), vergi matrahını, kullanılmamış vergi zararlarını, kullanılmamış vergi indirimlerini ve vergi oranlarını nasıl belirlediğini; ve
(d) işletmenin bilgi ve koşullardaki değişiklikleri nasıl değerlendirdiğini ele almaktadır.

Yorum, 1 Ocak 2019 ve sonrasında başlayan yıllık hesap dönemleri için uygulanmaktadır.. Söz konusu yorumun Grup’un finansal durumu veya performansı üzerinde etkisi olmamıştır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.2 Yeni ve Düzeltilmiş Standartlar ve Yorumlar (devamı)

i) 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren geçerli olan yeni standart, değişiklik ve yorumlar (devamı)

Yıllık İyileştirmeler - 2015–2017 Dönemi

KGK Ocak 2019’da aşağıda belirtilen standartları değiştirerek, TFRS Standartları’nın 2015-2017 dönemine ilişkin yıllık iyileştirmelerini yayınlamıştır.

TFRS 3 İşletme Birleşmeleri ve TFRS 11 Müşterek Anlaşmalar — TFRS 3’teki değişiklikler bir şirketin müşterek faaliyet olarak muhasebeleştirdiği işletmenin kontrolünü elde etmesi sonucu, ilgili işletmede kontrol öncesi sahip olduğu paylarını yeniden ölçmesi gerektiği için açıklık getirmektedir. TFRS 11’deki değişiklikler bir şirketin müşterek faaliyet olarak muhasebeleştirdiği işletmenin kontrolünü elde etmesi sonucu, ilgili işletmede kontrol öncesi sahip olduğu paylarını yeniden ölçmesine gerek olmadığına açıklık getirmektedir.
TMS 12 Gelir Vergileri — Değişiklikler, temettülere (kar dağıtımı) ilişkin tüm gelir vergisi etkilerinin, vergilerin nasıl doğduğuna bakılmaksızın kar veya zararda muhasebeleştirilmesi gerektiği konusuna açıklık getirmektedir.
TMS 23 Borçlanma Maliyetleri — Değişiklikler, ilgili varlık amaçlanan kullanıma veya satışa hazır duruma geldikten sonra ödenmemiş özel borçlanmaların bulunması durumunda, ilgili borcun şirketin genellikle genel borçlanmalarındaki aktifleştirme oranını belirlerken borçlandığı fonların bir parçası durumuna geldiği için açıklık getirmektedir.

Değişiklikler, 1 Ocak 2019 ve sonrasında başlayan yıllık hesap dönemleri için uygulanmaktadır. Söz konusu değişiklik Grup için geçerli değildir ve Grup’un finansal durumu veya performansı üzerinde önemli etkisi olmamıştır.

Planda Yapılan Değişiklik, Küçülme veya Yerine Getirme (TMS 19 Değişiklikler)

KGK Ocak 2019’da TMS 19 Değişiklikler “Planda Yapılan Değişiklik, Küçülme veya Yerine Getirme”’yi yayınlamıştır. Değişiklik; planda yapılan değişiklik, küçülme veya yerine getirme gerçekleştikten sonra yıllık hesap döneminin kalan kısmı için tespit edilen hizmet maliyetinin ve net faiz maliyetinin güncel aktüeryal varsayımları kullanarak hesaplanmasını gerektirmektedir. Değişiklikler, 1 Ocak 2019 ve sonrasında başlayan yıllık hesap dönemleri için uygulanmaktadır. İşletme bu değişiklikleri erken uygulaması durumunda, erken uyguladığına dair açıklama yapacaktır. Söz konusu değişikliklerin Grup’un finansal durumu ve performansı üzerinde önemli bir etki beklememektedir.

Negatif Tazminli Erken Ödeme Özellikleri (TFRS 9 Değişiklik)

Bazı erken ödenebilir finansal varlıkların işletme tarafından itfa edilmiş maliyetinden ölçülebilmeleri için TFRS 9 Finansal Araçlar’da ufak değişiklikler yayınlamıştır.

TFRS 9’u uygulayan işletme, erken ödenebilir finansal varlığı, gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarar yansıtılan varlık olarak ölçmektedir. Değişikliklerin uygulanması ile, belirli koşulların sağlanması durumunda, işletmeler negatif tazminli erken ödenebilir finansal varlıkları itfa edilmiş maliyetinden ölçülebileceklerdir.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.2 Yeni ve Düzeltilmiş Standartlar ve Yorumlar (devamı)

ii) Yayınlanan ama yürürlüğe girmemiş ve erken uygulamaya konulmayan standartlar

Konsolide finansal tabloların onaylanma tarihi itibarıyla yayımlanmış fakat cari raporlama dönemi için henüz yürürlüğe girmemiş ve Grup tarafından erken uygulanmaya başlanmamış yeni standartlar, yorumlar ve değişiklikler aşağıdaki gibidir. Grup aksi belirtilmedikçe yeni standart ve yorumların yürürlüğe girmesinden sonra konsolide finansal tablolarını ve dipnotlarını etkileyecek gerekli değişiklikleri yapacaktır.

TFRS 10 ve TMS 28: Yatırımcı İşletmenin İştirak veya İş Ortaklığına Yaptığı Varlık Satışları veya Katkıları - Değişiklik

KGK, özkaynak yöntemi ile ilgili devam eden araştırma projesi çıktıların bağlı olarak değiştirilmek üzere, Aralık 2017’de TFRS 10 ve TMS 28’de yapılan söz konusu değişikliklerin geçerlilik tarihini süresiz olarak ertelemiştir. Ancak, erken uygulamaya halen izin vermektedir. Grup söz konusu değişikliklerin etkilerini, bahsi geçen standartlar nihai halini aldıktan sonra değerlendirecektir

TFRS 17 – Yeni Sigorta Sözleşmeleri Standardı

KGK Şubat 2019’da, sigorta sözleşmeleri için muhasebeleştirme ve ölçüm, sunum ve açıklamayı kapsayan kapsamlı yeni bir muhasebe standardı olan TFRS 17’yi yayımlamıştır. TFRS 17 hem sigorta sözleşmelerinden doğan yükümlülüklerin güncel bilanço değerleri ile ölçümünü hem de karın hizmetlerin sağlandığı dönem boyunca muhasebeleştirmesini sağlayan bir model getirmektedir TFRS 17, 1 Ocak 2021 ve sonrasında başlayan yıllık hesap dönemleri için uygulanacaktır. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Grup, genel olarak finansal durumu ve performansı üzerinde önemli bir etki beklememektedir.

İşletmenin tanımlanması (TFRS 3 Değişiklikleri)

KGK Mayıs 2019’da TFRS 3 ‘İşletme Birleşmeleri’inde yer alan işletme tanımına ilişkin değişiklikler yayımlamıştır. Bu değişikliğin amacı, bir işletmenin işletme birleşimi olarak mı yoksa bir varlık edinimi olarak mı muhasebeleştirileceğini belirlemeye yardımcı olmaktadır. Değişiklikler aşağıdaki gibidir:

İşletme için minimum gereksinimlerin netleştirilmesi;
Piyasa katılımcılarının eksik unsurları tamamlaması konusundaki değerlendirmenin ortadan kaldırılması;
İşletmelerin edinme sürecin önemli olup olmadığını değerlendirmesine yardımcı uygulama rehberi eklenmesi;
İşletmenin ve çıktıların tanımlanması sınırlandırılmaktadır; ve
İsteğe bağlı bir gerçeğe uygun değer konsantrasyon testi yayımlamaktadır.

Değişiklik, 1 Ocak 2020 ve sonrasında başlayan yıllık hesap dönemleri için uygulanacaktır. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Grup, değişikliğin finansal durumu ve performansı üzerine etkilerini değerlendirmektedir.

Önemliliğin Tanımı (TMS 1 ve TMS 8 Değişiklikleri)

Haziran 2019’da KGK, “TMS 1 Finansal Tabloların Sunumu” ve “TMS 8 Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar” standartlarında değişiklikler yapmıştır. Bu değişikliklerin amacı, “önemlilik” tanımını standartlar arasında uyumlu hale getirmek ve tanımın belirli kısımlarını açıklığa kavuşturmaktır. Yeni tanıma göre, bilginin saklanması, hatalı olması veya verilmemesi durumunda finansal tabloların birincil kullanıcıların bu tablolara dayanarak verdikleri kararları etkileyebileceği varsayılabilirse, bilgi önemlidir. Değişiklikler, bilginin önemliliğinin niteliğine, büyüklüğüne veya her ikisine bağlı olacağını açıklamaktadır. Şirketler bilginin tek başına veya başka bilgiler ile birlikte kullanıldığında finansal tablolar üzerinde ki etkisinin önemliliği değerlendirmek ile yükümlüdür

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.2 Yeni ve Düzeltilmiş Standartlar ve Yorumlar (devamı)

iii) Uluslararası Muhasebe Standartları Kurumu (UMSK) tarafından yayınlanmış fakat KGK tarafından yayınlanmamış yeni ve düzeltilmiş standartlar ve yorumlar

UMSK tarafından yayınlanmış fakat henüz KGK tarafından TFRS’ye uyarlanmamış / yayınlanmamış yeni standartlar, yorumlar ve mevcut UFRS standartlarında değişiklikler bulunmamaktadır.

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti

a. Hasılat

Grup, taahhüt edilmiş bir mal veya hizmeti müşterisine devrederek edim yükümlülüğünü yerine getirdiğinde veya getirdikçe hasılatı finansal tablolara alır. Bir varlığın kontrolü müşterinin eline geçtiğinde veya geçtikçe varlık devredilmiş olur.

Grup, aşağıda yer alan 5 temel prensip doğrultusunda hasılatı finansal tablolara almaktadır:

(a) Müşteri sözleşmelerinin belirlenmesi
(b) Sözleşmelerdeki performans yükümlülüklerinin belirlenmesi
(c) Sözleşmelerdeki işlem fiyatının belirlenmesi
(d) İşlem fiyatının sözleşmelerdeki performans yükümlülüklerine dağıtılması
(e) Her performans yükümlülüğü yerine getirildiğinde hasılatın muhasebeleştirilmesi

Ecza depoları Grup’un olağan faaliyet çıktısı elde ettiği müşterileridir. Gelirler, bu dağıtım depolarına yapılan ilaç satışlarından elde edilmektedir. Gelirler, teslimatın gerçekleşmesi, gelir tutarının güvenilir şekilde belirlenebilmesi ve işlemle ilgili ekonomik faydaların Grup’a akmasının muhtemel olması üzerine alınan veya alınması beklenen bedelin gerçeğe uygun değeri üzerinden tahakkuk esasına göre kayıtlara alınır. Ecza depoları ile ayrı ayrı sözleşmeler bulunmamakta ve aynı şirkete ait depolar tek bir grup olarak değerlendirilmektedir.

Mal ve hizmet ayrıştırması kapsamında tek edim yükümlülüğü bulunan Grup, ayrı performans kriterleri ve yükümlülükleri anlamında bir ayrıştırmaya gitmez.

Türkiye’de ilaç fiyatları, Bakanlar Kurulu’nun yayınlamış olduğu Beşeri İlaçların Fiyatlandırılması Hakkında Tebliğ çerçevesinde belirlenir. Brüt satışlar; satış iskontoları, satış hacmi iskontoları ve bedelsiz ürün teşviklerini içerir. Bu değişkenler gerçekleşme olasılıkları dikkate alınarak ilk kayıt aşamasında hasılattan düşülmektedir.

Satış iskontoları sabit bir yüzde ile satış anında verilir ve dönem satış gelirinden indirilir. Satış iskonto su yüzdesi satılan ürüne göre değişmektedir.

Hacim iskonto, dönem içindeki satışların sabit bir yüzdesi ve dönem içinde yapılmış toplam satışlara göre belirlenir. Hacim iskonto yuvarlıları ecza depolarına göre değişir. Hacim iskonto larının tahmini, her dönemdeki gerçekleşmiş faturalı satışların sabit bir oranına dayanır ve dönem satış gelirlerinden indirilir.

Miada yakın ürünlerin geri alımına ilişkin ecza depoları ile iade şeklinde bir uygulama bulunmamaktadır. Dönem sonları itibari ile bu tür ürünler mevcut ve olası ise, iade uygulaması yerine ecza depolarına bedelsiz ürün teşviki yolu ile bir gönderim olmaktadır.

Ayrıca Grup ecza depolarına bedelsiz ürün şeklinde teşvikler vermektedir. Bedelsiz ürün teşvikleri, ecza depolarının, Grup’tan bedelsiz olarak sağladığı ürünleri, bedelsiz olarak müşterilerine dağıtımını sağlar. Her dönem sonunda, ecza depoları müşterilerine sağladıkları bedelsiz ürünlerin toplam miktarını Grup’a bildirirler. İndirim tutarı (ecza deposunun borcundan düşülecek tutar), dönem içinde verilen bedelsiz ürünlerin miktarına bakılarak tahmin edilir ve gelirden indirilir.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

a. Hasılat (devamı)

Grup, aşağıdaki şartların tamamının karşılanması durumunda müşterisi ile yaptığı bir sözleşmeyi hasılat olarak muhasebeleştirir:

(a) Sözleşmenin tarafları sözleşmeyi (yazılı, sözlü ya da diğer ticari teamüllere uygun olarak) onaylamış ve kendi edimlerini yerine getirmeyi taahhüt etmiştir,
(b) Devredilecek mal veya hizmetlerle ilgili her bir tarafın haklarını tanımlanabilmektedir,
(c) Devredilecek mal veya hizmetler için yapılacak ödeme koşullarını tanımlanabilmektedir,
(d) Sözleşme özü itibariyle ticari niteliktedir,
(e) Grup’un müşteriye devredilecek mal veya hizmetler karşılığı bedel tahsil edecek olması muhtemeldir. Grup, bir bedelin tahsil edilebilirliğinin muhtemel olup olmadığını değerlendirirken, sadece müşterinin bu bedeli vadesinde ödeyebilme kabiliyetini ve buna ilişkin niyetini dikkate alır.

Satılan malın maliyeti – bedelsiz ürünler

Ecza depolarına sağlanan bedelsiz ürünlerin tahmini tutarı, ecza depolarının müşterilerine o dönem içinde verdikleri bedelsiz ürün sayısı esas alınarak yapılır ve bedelsiz ürünlerin maliyeti, satılan malın maliyetine dahil edilir.

Faiz gelirleri

Faiz gelirleri etkin faiz yöntemi esasına göre, temettü gelirleri ise temettü tahsil etme hakkının ortaya çıktığı tarihte tahakkuk esasına göre gelir olarak kayıtlara alınmaktadır.

b. Stoklar

Stoklar, net gerçekleşebilir değer ve maliyet bedelinden düşük olanı ile değerlenir. Stoklara dahil edilen maliyeti oluşturan unsurlar malzeme, işçilik ve genel üretim giderleridir. Maliyet, standart maliyetlerle oluşmakta ve her raporlama döneminin sonunda standart maliyetler fiili maliyetler ile karşılaştırılarak güncellenmektedir. Net gerçekleşebilir değer, olağan ticari faaliyet içerisinde oluşan tahmini satış fiyatından tahmini tamamlanma maliyeti ve satışı gerçekleştirmek için gerekli tahmini satış maliyeti toplamının indirilmesiyle elde edilen tutardır. Grup, stoklarında yer alan ürünlerin son kullanma tarihi geçmiş ve Ar-Ge ve kalite değerlendirmeleri sonucunda tekrar kullanılamayacağını düşündüğü kısmını imha etmektedir, ve finansal tablolarında ilgili imha ürünleri için stoklar hesabında karşılık ayırmaktadır. 30 Haziran 2019 itibari ile imha ve değer düşüklüğü ile ilgili karşılıkların toplam tutarı 11.175.561 TL (31 Aralık 2018: 9.593.628 TL). (Not 9)

c. Maddi Duran Varlıklar

Maddi duran varlıklar, maliyet değerlerinden birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutar üzerinden gösterilirler. Kiralama veya idari amaçlı ya da halihazırda belirlenmemiş olan diğer amaçlar doğrultusunda inşa edilme aşamasındaki varlıklar, maliyet değerlerinden varsa değer düşüklüğü kaybı düşülemek gösterilirler. Maliyete yasal harçlar da dahil edilir. Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda, borçlanma maliyetleri aktifleştirilir. Bu tür varlıklar, diğer sabit varlıklar için kullanılan amortisman yönteminde olduğu gibi, kullanıma hazır olduklarında Not 12’de belirtilen sürelerle göre doğrusal amortismana tabi tutulurlar.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

c. Maddi Duran Varlıklar (devamı)

Bir maddi duran varlık kaleminin defter değeri elden çıkarıldığında veya kullanımından ya da elden çıkarılmasından gelecekte ekonomik yarar beklenmediği durumlarda bilanço dışı bırakılır. Bir maddi duran varlık kaleminin bilanço dışı bırakılmasından doğan kazanç veya kayıp ilgili kalem bilanço dışı bırakıldığında (TMS 17 farklı şekilde satış ve geri kiralama işlemi gerektirmedikçe) yatırım faaliyetlerinden gelir veya gider olarak gelir tablosu ile ilişkilendirilir. Kazançlar, hasılat olarak sınıflandırılmaz.

Maddi duran varlık kaleminin defter değerine, ilgili kalemin bir parçası için yenileme maliyetini dahil etmesi durumunda; yenilenen parçanın ayrı olarak itfa edilip edilmediğine bakılmaksızın, yenilenen parçanın defter değeri bilanço dışı bırakılır. İşletme için yenilenen parçanın defter değerinin belirlenmesi mümkün/uygulanabilir değilse, yenileme maliyeti, yenilenen parçanın alındığında ya da inşaa edildiğindeki maliyetinin bir göstergesi olarak kullanılabilir. Bir maddi duran varlık kaleminin bilanço dışı bırakılmasından doğan kazanç ya da kayıp; varsa varlıkların elden çıkarılmasından kaynaklanan net tahsilat ile varlığın defter değeri arasındaki fark olarak belirlenir.

d. Finansal Kiralama İşlemleri

Bir varlığın mülkiyetine sahip olmaktan kaynaklanan risk ve kazanımların önemli bir kısmının kiracıya ait olduğu kiralama işlemleri, finansal kiralama olarak sınıflandırılırken diğer kiralamalar faaliyet kiralaması olarak sınıflandırılır.

Finansal kiralamayla elde edilen varlıklar, kiralama tarihindeki varlığın makul değeri, ya da asgari kira ödemelerinin bugünkü değerinden düşük olanı kullanılarak aktifleştirilir. Kiralayana karşı olan yükümlülük, bilançoda finansal kiralama yükümlülüğü olarak gösterilir. Finansal kiralama ödemeleri, finansman gideri ve finansal kiralama yükümlüğündeki azalışı sağlayan ana para ödemesi olarak ayrılır ve böylelikle borcun geri kalan ana para bakiyesi üzerinden sabit bir oranda faiz hesaplanmasını sağlar. Finansal giderler, Grup’un yukarıda ayrıntılarına yer verilen genel borçlanma politikası kapsamında finansman giderlerinin aktifleştirilen kısmı haricindeki bölümü gelir tablosuna kaydedilir.

e. Maddi Olmayan Duran Varlıklar

Satın alınan maddi olmayan duran varlıklar

Satın alınan maddi olmayan duran varlıklar, maliyet değerlerinden birikmiş itfa payları ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler. Bu varlıklar beklenen faydalı ömrülerine göre doğrusal itfa yöntemi kullanılarak itfaya tabi tutulur. Beklenen faydalı ömrü ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkilerini tespit etmek amacıyla her yıl gözden geçirilir ve tahminlerdeki değişiklikler ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.

İşletme için yaratılan maddi olmayan duran varlıklar-araştırma ve geliştirme giderleri

Araştırma faaliyetleri giderleri oluştuğu dönem içinde gider olarak kabul edilir. Geliştirme faaliyetleri (ya da Grup için bir projenin gelişim aşaması) sonucu ortaya çıkan işletme için yaratılan maddi olmayan duran varlıklar yalnızca aşağıda belirtilen şartların tamamı karşılandığında kayda alınırlar:

Maddi olmayan duran varlığın kullanıma hazır ya da satılmaya hazır hale getirilebilmesi için tamamlanmasının teknik anlamda mümkün olması,
Maddi olmayan duran varlığı tamamlama, kullanma veya satma niyetinin olması,
Maddi olmayan duran varlığın kullanılabilir veya satılabilir olması,
Varlığın ne şekilde ileriye dönük olası bir ekonomik fayda sağlayacağının belli olması,
Maddi olmayan duran varlığın gelişimini tamamlamak, söz konusu varlığı kullanmak ya da satmak için uygun teknik, finansal ve başka kaynakların olması, ve
Varlığın geliştirme maliyetinin, geliştirme sürecinde güvenilir bir şekilde ölçülebilir olması.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

e. Maddi Olmayan Duran Varlıklar (devamı)

Grup yeni ilaçların lisans ve ruhsatları ile ilgili geliştirme faaliyetlerinde bulunmaktadır. İşletme içi yaratılan maddi olmayan varlık tutarı, maddi olmayan duran varlığın yukarıda belirtilen muhasebeleştirme şartlarını karşıladığı andan itibaren oluşan harcamaların toplam tutarıdır. İşletme içi yaratılan maddi olmayan varlıklar kayda alınamadıklarında, ilgili geliştirme harcamaları oluştukları dönemde gider olarak kaydedilir.

Başlangıç muhasebeleştirmesi sonrasında, işletme içi yaratılan maddi olmayan varlıklar da ayrı olarak satın alınan maddi olmayan duran varlıklar gibi maliyet değerlerinden birikmiş itfa payları ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutar üzerinden gösterilirler. Bunlara ilişkin değer düşüklüğü giderleri kar veya zarar tablosunda “Araştırma ve Geliştirme Giderleri” hesabında muhasebeleştirilir.

Maddi olmayan varlıkların bilanço dışı bırakılması

Bir maddi olmayan duran varlık elden çıkarıldığında veya kullanımı ya da satışından, gelecekte ekonomik yarar elde edilmesinin beklenmemesi durumunda bilanço dışı bırakılır. Bir maddi olmayan duran varlığın bilanço dışı bırakılmasından kaynaklanan kar ya da zarar, varsa, varlıkların elden çıkarılmasından sağlanan net tahsilatlar ile defter değerleri arasındaki fark olarak hesaplanır. Bu fark, ilgili varlık bilanço dışına alındığı zaman kar veya zararda muhasebeleştirilir.

f. Kullanım Hakkı Varlıkları

Grup, kullanım hakkı varlıklarını finansal kiralama sözleşmesinin başladığı tarihte muhasebeleştirmektedir (örneğin, ilgili varlığın kullanım için uygun olduğu tarih itibariyla). Kullanım hakkı varlıkları, maliyet bedelinden birikmiş amortisman ve değer düşüklüğü zararları düşülemek hesaplanır. Finansal kiralama borçlarının yeniden değerlenmesi durumunda bu rakam da düzeltilir.

Kullanım hakkı varlığının maliyeti aşağıdaki gibi içerir:

(a) kira yükümlülüğünün ilk ölçüm tutarı,
(b) kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya öncesinde yapılan tüm kira ödemelerinden, alınan tüm kiralama teşviklerinin düşülmesiyle elde edilen tutar, ve
(c) Grup tarafından katlanılan tüm başlangıçtaki doğrudan maliyetler.

Dayanak varlığın mülkiyetinin kiralama süresi sonunda Grup’a devri makul bir şekilde kesinleşmediği sürece, Grup, kullanım hakkı varlığını, kiralamanın fiilen başladığı tarihten dayanak varlığın yararlı ömrünün sonuna kadar amortismana tabi tutmaktadır. Kullanım hakkı varlıkları değer düşüklüğü değerlendirmesine tabidir

g. Kira Yükümlülükleri

Grup, kira yükümlülüğünü kiralamanın fiilen başladığı tarihte ödenmemiş olan kira ödemelerinin bugünkü değeri üzerinden ölçmektedir. Kiralamanın fiilen başladığı tarihte, kira yükümlülüğünün ölçümüne dâhil edilen kira ödemeleri, dayanak varlığın kiralama süresi boyunca kullanım hakkı için yapılacak ve kiralamanın fiilen başladığı tarihte ödenmemiş olan aşağıdaki ödemelerden oluşur:

(a) Sabit ödemeler,
(b) İlk ölçümü kiralamanın fiilen başladığı tarihte bir endeks veya oran kullanılarak yapılan, bir endeks veya orana bağlı değişken kira ödemeleri,
(c) Kalıntı değer taahhütleri kapsamında Grup tarafından ödenmesi beklenen tutarlar
(d) Grup’un satın alma opsiyonunu kullanacağından makul ölçüde emin olması durumunda bu opsiyonun kullanım fiyatı ve
(e) Kiralama süresinin Grup’un kiralamayı sonlandırmak için bir opsiyon kullanacağını göstermesi durumunda, kiralamanın sonlandırılmasına ilişkin ceza ödemeleri.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

30 HAZIRAN 2019 TARIHI ITIBARIYLE KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARA ILIŞKIN DIPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

g. Kira Yükümlülükleri (devamı)

Bir endeksese veya orana bağlı olmayan değişken kira ödemeleri, ödemeyi tetikleyen olayın veya koşulun gerçekleştiği dönemde gider olarak kaydedilmektedir.

Grup, kiralama süresinin kalan kısmı için revize edilmiş iskonto oranını, kiralamadaki zımnî faiz oranının kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda bu oran olarak; kolaylıkla belirlenememesi durumunda ise Grup'un yeniden değerlendirmenin yapıldığı tarihteki alternatif borçlanma faiz oranı olarak belirlemektedir.

h. Finansal Olmayan Varlıklarda Değer Düşüklüğü

Amortismana veya itfaya tabi olan varlıklar için defter değerinin geri kazanılmasının mümkün olmadığı durum ya da olayların ortaya çıkması halinde değer düşüklüğü testi uygulanır. Varlığın defter değerinin geri kazanılabilir tutarını aşması durumunda değer düşüklüğü karşılığı kaydedilir. Geri kazanılabilir tutar, satış maliyetleri düşüldükten sonra elde edilen gerçeğe uygun değer veya kullanımdaki değerin büyük olanıdır. Değer düşüklüğünün değerlendirilmesi için varlıklar ayrı tanımlanabilir nakit akımlarının olduğu en düşük seviyede gruplanır (nakit üreten birimler). Değer düşüklüğüne tabi olan finansal olmayan varlıklar her raporlama tarihinde değer düşüklüğünün olası iptali için gözden geçirilir.

i. Borçlanma Maliyetleri

Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda, satın alınması, yapımı veya üretimi ile doğrudan ilişkilendirilen borçlanma maliyetleri, ilgili varlık kullanıma veya satışa hazır hale getirilene kadar varlığın maliyetine dahil edilmektedir. Yatırımla ilgili kredinin henüz harcanmamış kısmının geçici süre ile finansal yatırımlarda değerlendirilmesiyle elde edilen finansal yatırım geliri aktifleştirmeye uygun borçlanma maliyetlerinden mahsup edilir. Diğer tüm finansman giderleri, oluştukları dönemlerde gelir tablosuna kaydedilmektedir. Grup'un kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıkları ilaç lisans ve ruhsat geliştirme maliyetleridir. Söz konusu maliyetlerin satışa hazır hale gelecek bir ürüne dönüşmesi birden fazla finansal döneme yayılmaktadır. Geliştirme maliyetleri için katlanılan borçlanma maliyetleri satışa hazır hale getirilene kadar varlığın maliyetine dahil edilmektedir. 30 Haziran 2019 itibariyle, altı aylık dönemde 2.2235.645 TL (30 Haziran 2018: 1.662.761 TL) borçlanma maliyeti özellikli varlıklar üzerinde aktifleştirilmiştir (Not 14). Aktifleştirilebilecek borçlanma maliyetleri tutarının belirlenmesinde kullanılan aktifleştirme oranı altı aylık dönem itibariyle %5,6'dır. (30 Haziran 2018: altı aylık dönem itibariyle %7,7)

j. Finansal Araçlar

(i) Finansal varlıklar

Sınıflandırma

Grup, finansal varlıklarını "itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen", "gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelir tablosuna yansıtılan" ve "gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar" olarak üç sınıfta muhasebeleştirmektedir. Sınıflandırma, finansal varlıklarını yönetimi için işletmenin kullandığı iş modeli ve finansal varlığın sözleşmeye bağlı nakit akışlarının özellikleri esas alınarak yapılmaktadır. Grup, finansal varlıklarının sınıflandırmasını satın alındıkları tarihte yapmaktadır. Grup'un finansal varlıklarını yönetiminde kullandığı iş modelinin değiştiği durumlar hariç, finansal varlıklar ilk muhasebeleştirilmelerinden sonra yeniden sınıflanmazlar; iş modeli değişikliği durumunda ise, değişikliğin akabinde takip eden raporlama döneminin ilk gününde finansal varlıklar yeniden sınıflanırlar.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

30 HAZIRAN 2019 TARIHI ITIBARIYLE KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARA ILISKIN DIPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA ILISKIN ESASLAR (devam)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarinin Özeti (devam)

j. Finansal Araclar (devam)

(i) Finansal varliklar (devam)

Muhasebeletirme ve Ölçümleme

"İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen finansal varlıklar", sözleşmene bağlı nakit akışların tahsil edilmesini amaçlayan bir ısmodeli kapsaminda elde tutulan ve sözleşmeşartlarinda belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini ıçeren nakit akışların bulunduğu, türev araç olmayan finansal varlıklardır. Grup'un itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeletirilen finansal varlıkları, "nakit ve nakit benzerleri", "ticari alacaklar", "diger alacaklar" ve "finansal yatırrmlar" kalemlerini icermektedir. İlgili varlıklar, finansal tabloları ilk kayda almlarinda gerçege uygun degerleri ile sonraki muhasebeletirmelerde ise etkin faiz oranı yontemi kullanılarak iskonto edilmiş bedelleri üzerinden ölçülemektedir. İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen ve türev olmayan finansal varlıkların degerlemesi sonucu olusan kazanç ve kayplar konsolide kar veya zarar tablosunda muhasebeletirilmktedir.

"Gerçge uygun deger farkı diger kapsamlı gelire yansıtlan finansal varliklar", sözleşmeye baglı nakit akışların tahsil edilmesini ve finansal varlıgın satımasın amaclayan bir ısmodeli kapsaminda elde tutulan ve sözleşmeşartlarinda belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini ıçeren nakit akışların bulunduğu türev araç olmayan finansal varlıklardır. İlgili finansal varlıklardan kaynaklanan kazanç veya kayplardan, degerdusuklugu kazanç ya da kaypları ile kur farkı gelir veya giderleri disinda kalanlar diger kapsamlı gelire yansıtir. Grup, özkaynaga dayalı finansal varliklara yapılan yatırrmlar icin, gerçge uygun degerinde sonradan olusan degismlerin diger kapsamlı gelire yansıtılmasi yontemini, ilk defa finansal tablolar alma sarsanda geri donülemez bir sekilde tercih edebilir. Soz konusu tercihin yapıması durumunda, ilgili yatırrmlardan elde edilen temettüler konsolide kar veya zarar tablosunda muhasebeletirilir. "Gerçge uygun deger farkı kar veya zarara yansıtlan finansal varliklar", itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen ve gerçge uygun deger farkı diger kapsamlı gelire yansıtlan finansal varliklar disinda kalan finansal varliklardan olusmaktadir. Soz konusu varlıkların degerlemesi sonucu olusan kazanç ve kayplar konsolide gelir tablosunda muhasebeletirilmktedir.

Finansal Tablo Dıst Bırakma

Grup, finansal varliklarla ilgili sözleşme uyarınca meydana gelen nakit akışları ile ilgili hakları sona erdiginde veya ilgili haklarin, bu finansal varlik ile ilgili bütün risk ve getirilerinin sahipligini bir alim satim islemiyle devrettiginde söz konusu finansal varlgi kayitlarindan cikarir. Grup tarafindan devredilen finansal varliklarin yaratlan veya elde tutulan her türlü hak, ayri bir varlik veya yükümlüluk olarak muhasebeletirilir. Bilanco tarihi itibariyle Grup'un satılmaya hazir finansal varlgi bulunmamaktadir.

Değer Düşüklüğ

Finansal varliklar ve sözleşme varlikları degerdusuklugu"Beklenen Kredi Zarari" (BKZ) modeli ile hesaplanmaktadir. Degerdusuklugu modeli, itfa edilmis maliyet finansal varliklara ve sözleşme varliklarina uygulanmaktadir.

Zarar karşilkları asagidaki bazda olçulmuistür;

12 aylık BKZ'ler: raporlama tarihinden sonraki 12 ay ıçinde olası temerrüt olaylarindan kaynaklanan BKZ'lerdir.
Ömür boyu BKZ'ler: bir finansal aracin beklenen ömrü boyunca muhtemel bütün temerrüt olaylarindan kaynaklanan BKZ'lerdir.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

30 HAZIRAN 2019 TARIHI ITIBARIYLE KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARA ILISKIN DIPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA ILISKIN ESASLAR (devam)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devam)

j. Finansal Araçlar (devam)

(i) Finansal varlıklar (devam)

Ömür boyu BKZ ölçümü, raporlama tarihinde bir finansal varlık ile ilgili kredi riskinin ilk muhasebeleştirme anından sonra önemli ölçüde artması halinde uygulanır. İlgili artışın yaşanmadığı diğer her türlü durumda 12 aylık BKZ hesaplaması uygulanmıştır. Grup, finansal varlığın kredi riskinin raporlama tarihinde düşük bir kredi riskine sahip olması durumunda, finansal varlığın kredi riskinin önemli ölçüde artmadığını tespit edebilir. Bununla birlikte, ömür boyu BKZ ölçümü (basitleştirilmiş yaklaşım), önemli bir finansman unsuru olmaksızın ticari alacaklar ve sözleşme varlıkları için daima geçerlidir.

Muhasebeleştirme ve ölçme

Normal yoldan alınan ve satılan finansal varlıklar, alım satımın yapıldığı tarihte kayıtlara alınır. Alım satım yapılan tarih, Grup'un varlığı alım satım yapmayı taahüt ettiği tarihtir. Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar hariç diğer finansal yatırımlar ilk olarak gerçeğe uygun değerine işlem maliyeti eklenmek suretiyle kaydedilir. Finansal varlıklardan doğan nakit akış alım hakları sona erdiğinde veya transfer edildiğinde ve Grup tüm risk ve getirilerini transfer ettiğinde, finansal varlıklar bilanço dışına çıkartılır. Satılmaya hazır finansal varlıklar müteakip dönemlerde gerçeğe uygun değerleriyle muhasebeleştirilmektedirler. Krediler ve alacaklar etkin faiz oranı yöntemi kullanılarak itfa edilmiş maliyetleri ile muhasebeleştirilmektedir.

(ii) Finansal yükümlülükler

Grup'un finansal yükümlülükleri ve özkaynak araçları, sözleşmeye bağlı düzenlemelere, finansal bir yükümlülüğün ve özkaynağa dayalı bir aracın tanımlanma esasına göre sınıflandırılır. Grup'un tüm borçları düşüldükten sonra kalan varlıklarındaki hakkı temsil eden sözleşme özkaynağa dayalı finansal araçtır. Belirli finansal yükümlülükler ve özkaynağa dayalı finansal araçlar için uygulanan muhasebe politikaları aşağıda belirtilmiştir.

Finansal yükümlülükler gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler veya diğer finansal yükümlülükler olarak sınıflandırılır.

Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler

Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler, gerçeğe uygun değeryle kayda alınır ve her raporlama döneminde, bilanço tarihindeki gerçeğe uygun değeryle yeniden değerlenir. Gerçeğe uygun değerlerindeki değişim, gelir tablosunda muhasebeleştirilir. Gelir tablosunda muhasebeleştirilen net kazanç ya da kayıplar, söz konusu finansal yükümlülük için ödenen faiz tutarını da kapsar. Bilanço tarihi itibariyle Grup'un gerçeğe uygun değer farkı gelir tablosuna yansıtılan finansal yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Çıkartılmış tahviller

Çıkartılmış tahviller başlangıçta işlem maliyetlerinden arındırılmış gerçeğe uygun değerleriyle muhasebeleştirilir ve sonraki dönemlerde etkin faiz oranı üzerinden hesaplanan faiz gideri ile birlikte etkin faiz yöntemi kullanılarak itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilir. Etkin faiz yöntemi, finansal yükümlülüğün itfa edilmiş maliyetlerinin hesaplanması ve ilgili faiz giderinin ilişkili olduğu döneme dağıtılması yöntemidir. Etkin faiz oranı; finansal aracın beklenen ömrü boyunca veya uygun olması halinde daha kısa bir zaman dilimi süresince gelecekte yapılacak tahmini nakit ödemelerini tam olarak ilgili finansal yükümlülüğün net bugünkü değerine indirgeyen orandır (Not 5).

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

j. Finansal Araçlar (devamı)

(ii) Finansal yükümlülükler (devamı)

Türev finansal araçlar

Türev araçlar ilk olarak sözleşme tarihindeki gerçeğe uygun değerini yansıtan elde etme maliyeti üzerinden kayda alınmakta ve kayda alınmalarını izleyen dönemlerde gerçeğe uygun değer ile değerlenmektedir. Grup'un türev araçlarını vadeli döviz alım-satım sözleşmeleri oluşturmaktadır. Söz konusu türev araçlar ekonomik olarak Grup için risklere karşı etkin bir koruma sağlamakla birlikte, risk muhasebesi yönünden gerekli koşulları taşımadıkları durumlarda konsolide finansal tablolarda alım satım amaçlı türev araçlar olarak muhasebeleştirilmekte ve bunlara ilişkin gerçeğe uygun değer değişiklikleri gelir tablosunda yansıtılmaktadır.

k. İşletme Birleşmeleri

İşletme satın alımları, satın alım yöntemi kullanılarak, muhasebeleştirilir. Bir işletme birleşmesinde transfer edilen bedel, gerçeğe uygun değeri üzerinden ölçülür; transfer edilen bedel, edinen işletme tarafından transfer edilen varlıkların birleşme tarihindeki gerçeğe uygun değerlerinin, edinen işletme tarafından edinilen işletmenin önceki sahiplerine karşı üstlenilen borçların ve edinen işletme tarafından çıkarılan özkaynak paylarının toplamı olarak hesaplanır. Satın alma ilişkin maliyetler genellikle oluştukları anda gider olarak muhasebeleştirilir.

Satın alınan tanımlanabilir varlıklar ile üstlenilen yükümlülükler, satın alım tarihinde gerçeğe uygun değerleri üzerinden muhasebeleştirilir. Aşağıda belirtilenler bu şekilde muhasebeleştirilmez:

Ertelenmiş vergi varlıkları ya da yükümlülükleri veya çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin varlık ya da yükümlülükler, sırasıyla, TMS 12 Gelir Vergisi ve TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar standartları uyarınca hesaplanarak, muhasebeleştirilir;
Satın alınan işletmenin hisse bazlı ödeme anlaşmaları ya da Grup'un satın alınan işletmenin hisse bazlı ödeme anlaşmalarının yerine geçmesi amacıyla imzaladığı hisse bazlı ödeme anlaşmaları ile ilişkili yükümlülükler ya da özkaynak araçları, satın alım tarihinde TFRS 2 Hisse Bazlı Ödeme Anlaşmaları standardı uyarınca muhasebeleştirilir; ve
TFRS 5 Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlıklar ve Durdurulan Faaliyetler standardı uyarınca satış amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırılan varlıklar (ya da elden çıkarma grupları) TFRS 5'de belirtilen kurallara göre muhasebeleştirilir.

Şerefiye, satın alım için transfer edilen bedelin, satın alınan işletmedeki varsa kontrol gücü olmayan payların ve, varsa, aşamalı olarak gerçekleşen bir işletme birleşmesinde edinen işletmenin daha önceden elinde bulundurduğu edinilen işletmedeki özkaynak paylarının gerçeğe uygun değeri toplamının, satın alınan işletmenin satın alma tarihinde tanımlanabilen varlıklarının ve üstlenilen tanımlanabilir yükümlülüklerinin net tutarını aşan tutar olarak hesaplanır. Yeniden değerlendirme sonrasında satın alınan işletmenin satın alma tarihinde tanımlanabilen varlıklarının ve üstlenilen tanımlanabilir yükümlülüklerinin net tutarının, devredilen satın alma bedelinin, satın alınan işletmedeki kontrol gücü olmayan payların ve, varsa, satın alma öncesinde satın alınan işletmedeki payların gerçeğe uygun değeri toplamını aşması durumunda, bu tutar pazarlıklı satın almadan kaynaklanan kazanç olarak doğrudan kar/zarar içinde muhasebeleştirilir.

Hissedar paylarını temsil eden ve sahiplerine tasfiye durumunda işletmenin net varlıklarının belli bir oranda pay hakkını veren kontrol gücü olmayan paylar, ilk olarak ya gerçeğe uygun değerleri üzerinden ya da satın alınan işletmenin tanımlanabilir net varlıklarının kontrol gücü olmayan paylar oranında muhasebeleştirilen tutarları üzerinden ölçülür. Ölçüm esası, her bir işleme göre belirlenir. Diğer kontrol gücü olmayan pay türleri gerçeğe uygun değere göre ya da, uygulanabilir olduğu durumlarda, bir başka TFRS standardında belirtilen yöntemler uyarınca ölçülür. Bir işletme birleşmesinde Grup tarafından transfer edilen bedelin, koşullu bedeli de içerdiği durumlarda, koşullu bedel satın alım tarihindeki gerçeğe uygun değer üzerinden ölçülür ve işletme birleşmesinde transfer edilen bedele dahil edilir. Ölçme dönemi içerisinde ortaya çıkan ek bilgilerin sonucunda koşullu bedelin gerçeğe uygun değerinde düzeltme yapılması gerekiyorsa, bu düzeltme şerefiyeden geçmişe dönük olarak düzeltilir. Ölçme dönemi, birleşme tarihinden sonraki, edinen işletmenin işletme birleşmesinde muhasebeleşirdiği geçici tutarları düzeltebildiği dönemdir. Bu dönem satın alım tarihinden itibaren 1 yıldan fazla olamaz.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

30 HAZIRAN 2019 TARIHI ITIBARIYLE KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARA ILISKIN DIPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA ILISKIN ESASLAR (devam)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devam)

k. İşletme Birleşmeleri (devam)

Ölçme dönemi düzeltmeleri olarak nitelendirilmeyen koşullu bedelin gerçeğe uygun değerindeki değişiklikler için uygulanan sonraki muhasebeleştirme işlemleri, koşullu bedel için yapılan sınıflandırma şekline göre değişir.

Özkaynak olarak sınıflandırılmış koşullu bedel yeniden ölçülmez ve buna ilişkin sonradan yapılan ödeme, özkaynak içerisinde muhasebeleştirilir. Varlık ya da borç olarak sınıflandırılan koşullu bedelin Finansal araç niteliğinde olması ve TMS 39 Finansal Araçlar: Muhasebeleştirme ve Ölçüm standardı kapsamında bulunması durumunda, söz konusu koşullu bedel gerçeğe uygun değerinden ölçülür ve değişiklikten kaynaklanan kazanç ya da kayıp, kar veya zararda ya da diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilir. TMS 39 kapsamında olmayanlar ise, TMS 37 Karşılıklar, Şartı Bağlı Yükümlülükler ve Varlıklar veya diğer uygun TFRS’ler uyarınca muhasebeleştirilir.

Aşamalı olarak gerçekleşen bir işletme birleşmesinde Grup’un satın alınan işletmede önceden sahip olduğu özkaynak payı gerçeğe uygun değere getirmek için satın alım tarihinde (yani Grup’un kontrolü ele aldığı tarihte) yeniden ölçülür ve, varsa, ortaya çıkan kazanç/zarar kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Satın alım tarihi öncesinde diğer kapsamlı gelir içinde muhasebeleştirilen satın alınan işletmenin payından kaynaklanan tutarlar, söz konusu payların elden çıkarıldığı varsayımı altında kar/zarara aktarılır.

İşletme birleşmesi ile ilgili satın alma muhasebesinin birleşmenin gerçekleştiği raporlama tarihinin sonunda tamamlanamadığı durumlarda, Grup muhasebeleştirme işleminin tamamlanamadığı kalemler için geçici tutarlar raporlar. Bu geçici raporlanan tutarlar, ölçüm döneminde düzeltilir ya da satın alım tarihinde muhasebeleştirilen tutarlar üzerinde etkisi olabilecek ve bu tarihte ortaya çıkan olaylar ve durumlar ile ilgili olarak elde edilen yeni bilgileri yansıtmak amacıyla fazladan varlık veya yükümlülük muhasebeleştirilir.

1 Ocak 2010 tarihi öncesinde oluşan işletme birleşmeleri, TFRS 3’ün önceki versiyonunda belirlenen muhasebe kuralları uyarınca muhasebeleştirilmiştir.

l. Şerefiye

Satın alım işleminde oluşan şerefiye tutarı, varsa, değer düşüklüğü karşılıkları düşüldükten sonra satın alım tarihindeki maliyet değeriyle değerlenir.

Değer düşüklüğü testi için, şerefiye Grup’un birleşmenin getirdiği sinerjiden fayda sağlamayı bekleyen nakit üreten birimlerine (ya da nakit üreten birim gruplarına) dağıtılır. Şerefiyenin tahsis edildiği nakit üreten birimi, her yıl değer düşüklüğü testine tabi tutulur. Birimin değer düşüklüğüne uğradığını gösteren belirtilerin olması durumunda ise değer düşüklüğü testi daha sık yapılır. Nakit üreten birimin geri kazanılabilir tutarı defter değerinden düşük ise, değer düşüklüğü karşılığı ilk olarak birime tahsis edilen şerefiyeden ayrılır, ardından birim içindeki varlıkların defter değeri düşürülür. Şerefiye için ayrılan değer düşüklüğü karşılığı, doğrudan konsolide gelir tablosundaki kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Şerefiye değer düşüklüğü karşılığı sonraki dönemlerde iptal edilmez.

İlgili nakit üreten birimin satışı sırasında, şerefiye için belirlenen tutar, satış işleminde kar/zararın hesaplamasına dahil edilir.

m. Geri Alınan Paylar

Grup’un, özkaynağına dayalı finansal araçlarını yeniden edinmesi durumunda, bu araçlar ("işletmenin geri satın alınan kendi hisseleri") özkaynaktan düşülür. İşletmenin özkaynağına dayalı finansal araçlarının alışından, satışından, ihracından ya da iptalinden dolayı kar veya zarara herhangi bir kazanç ya da kayıp yansıtılmaz. Bunun gibi, işletmenin geri satın alınan kendi hisseleri, işletme tarafından ya da konsolide edilmiş şirketler grubunun diğer üyeleri tarafından geri alınabilir ya da elde tutulabilir. Alınan ya da ödenen tutarlar doğrudan özkaynakta muhasebeleştirilir. 30.12.2016 tarihi itibarıyla gerçekleşen Deva – Vetaş birleşmesi sonrasında Vetaş A.Ş. nin sahibi bulunduğu, Deva’nın 0,013 TL nominal değerli A grubu ve 0,01 TL nominal değerli B grubu imtiyazlı hissesini ile 28.847 TL nominal değerli C grubu hissesini Deva’ya devrolmuştur.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

n. Kur Değişiminin Etkileri

Grup’un her işletmesinin solo finansal tabloları faaliyette bulundukları temel ekonomik çevrede geçerli olan para birimi (fonksiyonel para birimi) ile sunulmuştur. Her işletmenin mali durumu ve faaliyet sonuçları, Grup’un geçerli para birimi olan ve konsolide finansal tablolar için sunum birimi olan TL cinsinden ifade edilmiştir.

Herbir işletmenin finansal tablolarının hazırlanması sırasında, yabancı para cinsinden (TL dışındaki para birimleri) muhasebeleştirilen işlemler, işlem tarihindeki kurlar kullanılarak TL’ye çevrilmektedir. Bilançoda yer alan dövize bağlı parasal varlık ve borçlar bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak TL’ye çevrilmişlerdir. Gerçeğe uygun değerden ölçülen yabancı para birimindeki parasal olmayan kalemler gerçeğe uygun değerin belirlendiği tarihteki döviz kurları kullanılarak çevrilir. Tarihi maliyet cinsinden ölçülen yabancı para birimindeki parasal olmayan kalemler yeniden çevrime tabi tutulmazlar.

Kur farkları, aşağıda belirtilen durumlar haricinde, oluştukları dönemdeki kar ya da zararda muhasebeleştirilirler:

Geleceğe yönelik kullanım amacıyla inşa edilmekte olan varlıklarla ilişkili olan ve yabancı para birimiyle gösterilen borçlar üzerindeki faiz maliyetlerine düzeltme kalemi olarak ele alınan ve bu tür varlıkların maliyetine dahil edilen kur farkları,
Yabancı para biriminden kaynaklanan risklere karşı finansal koruma sağlamak amacıyla gerçekleştirilen işlemlerden kaynaklanan kur farkları,
Yurtdışı faaliyetindeki net yatırım bir parçasını oluşturan, çevrim yedeklerinde muhasebeleştirilen ve net yatırım satışında kar ya da zararla ilişkilendirilen, ödenme niyeti ya da ihtimali olmayan yurtdışı faaliyetlerden kaynaklanan parasal borç ve alacaklardan doğan kur farkları.

Grup’un yabancı faaliyetlerindeki varlık ve yükümlülükler, konsolide finansal tablolarda bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak TL cinsinden ifade edilir. Gelir ve gider kalemleri, işlemlerin gerçekleştiği tarihteki kurların kullanılması gereken dönem içerisindeki döviz kurlarında önemli bir dalgalanma olmadığı takdirde (önemli dalgalanma olması halinde, işlem tarihindeki kurlar kullanılır), dönem içerisindeki ortalama kurlar kullanılarak çevrilir. Oluşan kur farkı özkaynak olarak sınıflandırılır ve Grup’un çevrim fonuna transfer edilir. Söz konusu çevrim farklılıkları yabancı faaliyetin elden çıkarıldığı dönemde gelir tablosuna kaydedilir.

o. Pay Başına Kazanç

Konsolide kar veya zarar tablosunda belirtilen pay başına kazanç, ana ortaklığa ait net dönem karının, ilgili dönem boyunca piyasada bulunan hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama sayısına bölünmesi ile bulunmuştur.

Türkiye’de şirketler, sermayelerini, hissedarlarına geçmiş yıl karlarından dağıttıkları “bedelsiz hisse” yolu ile arttırabilmektedirler. Bu tip “bedelsiz hisse” dağıtımları, pay başına kazanç hesaplamalarında, ihraç edilmiş hisse gibi değerlendirilir. Buna göre, bu hesaplamalarda kullanılan ağırlıklı ortalama hisse sayısı, söz konusu hisse senedi dağıtımlarının geçmişe dönük etkileri de dikkate alınarak bulunmuştur.

p. Bilanço Tarihinden Sonraki Olaylar

Bilanço tarihinden sonraki olaylar, kara ilişkin herhangi bir duyuru veya diğer seçilmiş finansal bilgilerin kamuya açıklanmasından sonra ortaya çıkmış olsalar bile, bilanço tarihi ile bilançonun yayımı için yetkilendirilme tarihi arasındaki tüm olayları kapsar. Grup, bilanço tarihinden sonra düzeltme gerektiren olayların ortaya çıkması durumunda, konsolide finansal tablolara alınan tutarları bu yeni duruma uygun şekilde düzeltir. Bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan düzeltme gerektirmeyen hususlardan, finansal tablo kullanıcılarının ekonomik kararlarını etkileyebileceği değerlendirilen önemli olanlar konsolide finansal tablo dipnotlarında açıklanır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

r. Karşılıklar, Şarta Bağlı Yükümlülükler ve Şarta Bağlı Varlıklar

Geçmiş olaylardan kaynaklanan mevcut bir yükümlülüğün bulunması, yükümlülüğün yerine getirilmesinin muhtemel olması ve söz konusu yükümlülük tutarının güvenilir bir şekilde tahmin edilebilir olması durumunda finansal tablolarda karşılık ayrılır.

Karşılık olarak ayrılan tutar, yükümlülüğe ilişkin risk ve belirsizlikler göz önünde bulundurularak, bilanço tarihi itibariyle yükümlülüğün yerine getirilmesi için yapılacak harcamanın tahmin edilmesi yoluyla hesaplanır. Karşılığın, mevcut yükümlülüğün karşılanması için gerekli tahmini nakit akımlarını kullanarak ölçülmesi durumunda söz konusu karşılığın defter değeri, ilgili nakit akımlarının bugünkü değerine eşittir.

Karşılığın ödenmesi için gerekli olan ekonomik faydanın bir kısmı ya da tamamının üçüncü taraflarca karşılanmasının beklendiği durumlarda, tahsil edilecek tutar, ilgili tutarın tahsil edilmesinin hemen hemen kesin olması ve güvenilir bir şekilde ölçülmesi halinde varlık olarak muhasebeleştirilir.

s. İlişkili Taraflar

Aşağıdaki kriterlerden birinin varlığında, taraf Şirket ile ilişkili sayılır:

(a) Söz konusu tarafın, doğrudan ya da dolaylı olarak bir veya birden fazla aracı yoluyla:

(i) İşletmeyi kontrol etmesi, işletme tarafından kontrol edilmesi ya da işletme ile ortak kontrol altında bulunması (ana ortaklıklar, bağlı ortaklıklar ve aynı iş dalındaki bağlı ortaklıklar dahil olmak üzere);

(ii) Şirket üzerinde önemli etkisinin olmasını sağlayacak payının olması; veya

(iii) Şirket üzerinde ortak kontrole sahip olması;

(b) Tarafın, Şirket’in bir iştiraki olması;

(d) Tarafın, Şirket’in veya ana ortaklığının kilit yönetici personelinin bir üyesi olması;

(e) Tarafın, (a) ya da (d) de bahsedilen herhangi bir bireyin yakın bir aile üyesi olması;

(f) Tarafın; kontrol edilen, ortak kontrol edilen ya da önemli etki altında veya (d) ya da (e)’de bahsedilen herhangi bir bireyin doğrudan ya da dolaylı olarak önemli oy hakkına sahip olduğu bir işletme olması; veya

(g) Tarafın, işletmenin ya da işletme ile ilişkili taraf olan bir işletmenin çalışanlarına işten ayrılma sonrasında sağlanan fayda planları olması, gerekir.

İlişkili taraflarla yapılan işlem, ilişkili taraflar arasında kaynaklarının, hizmetlerin ya da yükümlülüklerin bir bedel karşılığı olup olmadığına bakılmaksızın transferidir.

Konsolide finansal tablolarda, EastPharma Ltd., EastPharma S.A.R.L., EastPharma İlaç Üretim Pazarlama A.Ş., Lypanosys Pte Ltd ve Saba İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile önemli yönetim personeli ve Yönetim Kurulu üyeleri, aileleri ve onlar tarafından kontrol edilen veya onlara bağlı şirketler, iştirak ve bağlı ortaklıklar, ilişkili taraflar (“İlişkili Taraflar”) olarak kabul ve ifade edilmişlerdir.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

t. Finansal Bilgilerin Bölümlere Göre Raporlanması

Grup, operasyonlarını 3 faaliyet bölümüne sınıflandırmıştır; beşeri ilaç üretim ve satış, veteriner ve tarım ilaçları ve diğer. Bu faaliyet bölümleri TFRS 8’e uygun olarak hazırlanmıştır. Grup’un Türkiye dışında önemli bir varlığı bulunmamaktadır.

u. Sermaye ve Temettüler

Adi hisseler ve imtiyazlı hisse senetleri özermaye olarak sınıflandırılır. Adi hisseler ve imtiyazlı hisse senetleri üzerinden dağıtılan temettüler, beyan edildiği dönemde birikmiş kardan indirilerek ödenecek temettü yükümlülüğü olarak kaydedilir.

v. Kurum Kazancı Üzerinden Hesaplanan Vergiler

Türk Vergi Mevzuatı, ana şirket ve onun bağlı ortaklığına konsolide vergi beyannamesi hazırlamasına izin vermediğinden dolayı, ekli konsolide finansal tablolarda da yansıtıldığı üzere, vergi karşılıkları her bir işletme bazında ayrı olarak hesaplanmıştır.

Gelir vergisi gideri, cari vergi ve ertelenmiş vergi giderinin toplamından oluşur.

Cari vergi

Cari yıl vergi yükümlülüğü, dönem karının vergiye tabi olan kısmı üzerinden hesaplanır. Vergiye tabi kar, diğer yıllarda vergilendirilebilen veya indirilebilen gelir veya gider kalemleri ile veya indirilemeyen kalemleri hariç tuttuğundan dolayı, gelir tablosunda belirtilen kardan farklılık gösterir. Grup’un cari vergi yükümlülüğü bilanço tarihi itibariyle yasallaşmış ya da önemli ölçüde yasallaşmış vergi oranı kullanılarak hesaplanmıştır.

Ertelenmiş vergi

Ertelenen vergi yükümlülüğü veya varlığı, varlıkların ve yükümlülüklerin finansal tablolarda gösterilen tutarları ile yasal vergi matrahı hesabında dikkate alınan tutarları arasındaki geçici farklılıkların bilanço yöntemine göre vergi etkilerinin yasalaşmış vergi oranları dikkate alınarak hesaplanmasıyla belirlenmektedir. Ertelenen vergi yükümlülükleri vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenen vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle bu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır. Bahse konu varlık ve yükümlülükler, ticari ya da mali kar/zararı etkilemeyen işleme ilişkin geçici fark, şerefiye veya diğer varlık ve yükümlülüklerin ilk defa finansal tablolara alınmasından (işletme birleşmeleri dışında) kaynaklanıyorsa muhasebeleştirilmez.

Ertelenen vergi yükümlülükleri, Grup’un geçici farklılıkların ortadan kalkmasını kontrol edebildiği ve yakın gelecekte bu farkın ortadan kalkma olasılığının düşük olduğu durumlar haricinde, bağlı ortaklık ve iştiraklerdeki yatırımlar ve iş ortaklıklarındaki paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanır. Bu tür yatırım ve paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farklardan kaynaklanan ertelenen vergi varlıkları, yakın gelecekte vergiye tabi yeterli kar elde etmek suretiyle bu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması ve gelecekte bu farkların ortadan kalkmasının muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

v. Kurum Kazancı Üzerinden Hesaplanan Vergiler (devamı)

Ertelenmiş vergi (devamı)

Ertelenen vergi varlığının kayıtlı değeri, her bir bilanço tarihi itibariyle gözden geçirilir. Ertelenen vergi varlığının bir kısmının veya tamamının sağlayacağı faydanın elde edilmesine imkan verecek düzeyde mali kar elde etmenin muhtemel olmadığı ölçüde, ertelenen vergi varlığının kayıtlı değeri azaltılır.

Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri varlıkların gerçekleşeceği veya yükümlülüklerin yerine getirildiği dönemde geçerli olması beklenen ve bilanço tarihi itibariyle kanunlaşmış veya önemli ölçüde kanunlaşmış vergi oranları (vergi düzenlemeleri) üzerinden hesaplanır. Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülüklerinin hesaplanması sırasında, Grup’un bilanço tarihi itibariyle varlıklarının defter değerini geri kazanma ya da yükümlülüklerini yerine getirmesi için tahmin ettiği yöntemlerin vergi sonuçları dikkate alınır. Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri, cari vergi varlıklarıyla cari vergi yükümlülüklerini mahsup etme ile ilgili yasal bir hakkın olması veya söz konusu varlık ve yükümlülüklerin aynı vergi mercii tarafından toplanan gelir vergisiyle ilişkilendirilmesi ya da Grup’un cari vergi varlık ve yükümlülüklerini netleştirmek suretiyle ödeme niyetinin olması durumunda mahsup edilir.

y. Çalışanlara Sağlanan Faydalar / Kıdem Tazminatları

Türkiye’de mevcut kanunlar ve toplu iş sözleşmeleri hükümlerine göre kıdem tazminatı, emeklilik veya işten çıkarılma durumunda ödenmektedir. Güncellenmiş olan TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar Standardı (“TMS 19”) uyarınca söz konusu türdeki ödemeler tanımlanmış emeklilik fayda planları olarak nitelendirilir. Bilançoda muhasebeleştirilen kıdem tazminatı yükümlülüğü, tüm çalışanların emeklilikleri dolayısıyla ileride doğması beklenen yükümlülük tutarlarının net bugünkü değerine göre hesaplanmış ve finansal tablolara yansıtılmıştır.

z. Nakit Akım Tablosu

Nakit akım tablosunda, döneme ilişkin nakit ve nakit benzerlerindeki değişimler; esas, yatırım ve finansman faaliyetlerine dayalı bir biçimde sınıflandırılarak raporlanmıştır. Nakit ve nakit benzerleri, kısa vadeli yükümlülükler için elde bulundurulan ve yatırım amacıyla veya diğer amaçlarla kullanılmayan kasa, banka gibi varlıklardır.

aa. Devlet Teşvik ve Yardımları

Devlet bağışları, bağışların alınacağına ve Grup’un uymakla yükümlü olduğu şartları karşıladığına dair makul bir güvence olduğunda gerçeğe uygun değerleri üzerinden tahakkuk esasına göre kayda alınırlar.

Maliyetlere ilişkin devlet bağışları, karşılayacakları maliyetlerle eşletikleri ilgili dönemler boyunca tutarlı bir şekilde gelir olarak muhasebeleştirilir. Maddi ve maddi olmayan varlıklara ilişkin devlet bağışları, ertelenmiş devlet bağışları olarak cari / cari olmayan borçlar altına sınıflandırılır, faydalı ömürleri üzerinden doğrusal amortisman uygulanarak gelir tablosuna alacak kaydedilir.

Grup, Türkiye Bilim ve Teknik Araştırma Kurulu’ndan (“TÜBİTAK”) yardım almaktadır. TÜBİTAK, Türkiye’de bulunan sanayilerin araştırma ve teknoloji geliştirme faaliyetlerini cesaretlendirmek amacıyla Türkiye Cumhuriyeti’nin desteğini organize etmek ve düzenlemek için bir program yürütmektedir. Bu program çerçevesinde, sanayi şirketlerinin geliştirme masraflarının belli bir kısmı geri ödenmektedir.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

ab. Önemli muhasebe kararları ve kesin olmayan muhasebe tahminlerinin dayanakları

Muhasebe politikalarını etkileyen önemli kararlar

Bu bölümde muhasebe politikalarının uygulanması sürecinde Grup Yönetimi, konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilen tutarlar üzerinde önemli etkisi olan aşağıdaki kararları almıştır.

İşletme içi yaratılan maddi olmayan duran varlıkların geri kazanımı

Geliştirme faaliyetleri (ya da Grup içi bir projenin gelişim aşaması) sonucu ortaya çıkan işletme içi yaratılan maddi olmayan duran varlıklar yalnızca bu varlıkların kullanıma veya satışa hazır hale gelebilmesinin teknik olarak mümkün olması, işletmenin bu varlığı tamamlama, kullanma veya satma niyetinin bulunması, maddi olmayan varlığı kullanma veya satma imkanının bulunması, maddi olmayan duran varlığın muhtemel ekonomik faydayı nasıl oluşturacağının belirli olması, ayrıca, maddi olmayan duran varlığın çıktısının veya maddi olmayan duran varlığın kendisinin bir piyasasının olması veya işletme bünyesinde kullanılacaksa maddi olmayan duran varlığın kullanılabilir olması, geliştirme safhasını tamamlamak ve maddi olmayan duran varlık kullanmak veya satmak için yeterli teknik, mali ve diğer kaynakların mevcut olması ve geliştirme sürecinde maddi olmayan duran varlıkla ilgili yapılan harcamaların güvenilir bir biçimde ölçülebilir olması halinde kayda alınırlar. İşletme içi yaratılan maddi olmayan duran varlıklar kayda alınamadıklarında, geliştirme harcamaları olarak oluştukları dönemde gider olarak kaydedilir.

Dönem içinde Grup Yönetimi işletme içi yaratılan maddi olmayan duran varlıkların muhtemel ekonomik faydalarının varlığını yeniden tetkik etmiştir. Grup Yönetimi projelerin beklenildiği gibi devam edeceğine inanmaktadır ve yapılan analiz üzerine projelerin benzer ekonomik fayda yaratacağını öngörmektedir. Grup Yönetimi, ekonomik fayda azalsa dahi varlıkların kayıtlı bedellerinin geri kazanılmasının söz konusu olduğundan emindir. Bu durum Grup Yönetimi, tarafından yakından takip edilmektedir ve gelecekteki piyasa faaliyetlerinin düzeltme yapılmasını gerektirdiği durumlarda söz konusu düzeltmeleri yapacaktır. 30 Haziran 2019 itibari ile yönetim tarafından değer düşüklüğüne uğradığı tespit edilen net defter değeri 28.101.946 TL tutarındaki geliştirme maliyeti ve lisans ve hakları maddi olmayan duran varlıklardan çıkarılmıştır. (30 Haziran 2018: 20.884.914 TL) (Not 14).

İşletme birleşmesi yoluyla elde edilen maddi olmayan duran varlıklar

Bağlı ortaklıkların alımı, satın alım yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilir. İşletme birleşmesinin maliyeti, birleşme tarihinde verilen varlıkların, oluşan veya üstlenilen yükümlülüklerin ve bağlı ortaklığın kontrolünü elde etmek için çıkarılan özkaynak araçlarının gerçeğe uygun değerlerinin ve işletme birleşmesine doğrudan atfedilebilen diğer maliyetlerin toplamı olarak hesaplanır. Değerleme, satın alma fiyatının TFRS 3 “Şirket Birleşmeleri” ve TMS 38 “Maddi Olmayan Duran Varlıklar”’a uygun olarak çeşitli varlık gruplarına dağıtılmasına temel sağlamak için yapılır. TFRS 3 ve TMS 38’e göre gerçeğe uygun değer “Karşılıklı pazarlık ortamında, bilgili ve istekli gruplar arasında bir varlığın el değiştirmesi ya da bir borcun ödenmesi durumunda ortaya çıkması gereken tutardır”. Maddi olmayan duran varlıkların gerçeğe uygun değerinin belirlenmesinde geleneksel üç yöntem göz önünde bulundurulmuştur: Maliyet yöntemi, piyasa yöntemi ve gelir yöntemi. Maliyet yöntemi; Grup’un, müşteri ilişkileri ve finansal raporlama sebebiyle ayrı bir maddi duran varlık olarak tanımlanmayan toplam iş gücü değerini ölçerken kullanılmıştır. Gelir yöntemi, satın alınmış ürün lisans haklarının değerini belirlerken kullanılmıştır.

Ertelenmiş vergi varlıkları

Grup, vergiye esas yasal finansal tabloları ile TFRS’ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları için ertelenmiş vergi varlığını ve yükümlülüğünü muhasebeleştirmektedir. Grup’un bağlı ortaklıklarının gelecekte oluşacak karlarından indirilebilecek kullanılmamış mali zararları ve diğer indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları bulunmaktadır. Ertelenmiş vergi varlıklarının kısmen ya da tamamen geri kazanılabilir tutarı mevcut koşullar altında tahmin edilmiştir. Değerlendirme sırasında, gelecekteki kar projeksiyonları, cari dönemlerde oluşan zararlar, kullanılmamış zararların ve diğer vergi varlıklarının son kullanılabileceği tarihler ve gerektiğiinde kullanılabilecek vergi planlama stratejileri göz önünde bulundurulmuştur. Elde edilen veriler ışığında, Grup’un gelecekte elde edilecek vergiye tabi kar ertelenmiş vergi varlıklarının tamamını karşılamaya yetmiyorsa, ertelenmiş vergi varlığının tamamı veya bir kısmına karşılık ayrılır. Grup, 30 Haziran 2019 ve 31 Aralık 2018 tarihleri itibariyle, yapılan değerlendirmeler sonucu, ertelenmiş vergi varlıklarını gelecekte vergiye tabi kar beklentisi olduğu için kayıtlarına almıştır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

ab. Önemli muhasebe kararları ve kesin olmayan muhasebe tahminlerinin dayanakları (devamı)

Şerefiye değer düşüklüğü

Şerefiye değer düşüklüğü olup olmadığına karar verilirken, şerefiyenin dağıtılacağı nakit yaratan birimlerin “NYB” tahmini değeri gereklidir. Kullanım değeri hesaplaması için, Grup’un öngördüğü, nakit yaratan birimlerinden doğacak nakit akımlarına ve bu nakit akışlarının bugünkü değerini hesaplamak için de; uygun iskonto oranına ihtiyaç duyulur. Kullanımdaki değer hesaplanırken; nakit yaratan birimlerin geri kazanılabilir tutarı belirlenir. Kullanım değeri hesaplamasındaki temel varsayımlar; iskonto oranları, büyüme oranları, beklenen satış fiyatları değişimleri ve döneme ait direkt maliyetlerdir.

Grup, paranın zaman değerinin mevcut piyasa değerlendirmelerini yansıtan vergi öncesi oranları ve şirketin nakit yaratan birimlerine özgü riskleri göz önünde bulundurarak, tahmini iskonto oranı belirlemektedir. Büyüme oranları, sanayi büyüme tahminlerine dayanmaktadır. Satış fiyatları ve direkt maliyetteki değişimlerse, geçmiş uygulamalara (deneyimlere) ve gelecekte olması öngörülen pazar değişimlerine dayanmaktadır.

31 Aralık 2018 itibariyle, nakit yaratan birimlerin geri kazanılabilir tutarları, yönetim tarafından onaylanmış, beş yıllık periyodu kapsayan finansal bütçeleri baz alarak öngörülen nakit akışlarına ve yıllık %20,9 iskonto oranına dayanarak hesaplanmıştır. Beş yıllık dönemden sonraki dönemlere ait nakit akışları, 2024-2028 yılları arasındaki Türkiye enflasyon tahmini olan %7.7 oranıyla devam ettirilmesiyle elde edilmiştir. Değer düşüklüğüne ilişkin çalışmalar yıllık olarak ve aynı dönemde yapılmaktadır.

Değer düşüklüğü olarak belirlenen tutarın dağılımı yapılırken, Grup “Nakit yaratan birimlerinin gerçeğe uygun değeri - satış kadar katlanılan maliyetlerinin toplamı” ve “kullanım değeri”nden yüksek tutarda olanını göz önünde bulundurmuştur. “Gerçeğe uygun değeri - satış kadar katlanılan maliyetler toplamı” tutarı, Grup Yönetimi, işlem yöntemi ve NYB’nin halka arz edilmiş hisselerini içeren pazar yaklaşımı kullanılarak belirlenmiştir. “Gerçeğe uygun değeri - satış kadar katlanılan maliyetler toplamı” tutarı, yönetim tarafından onaylanmış, nakit akım projeksiyonları baz alınarak hesaplanan kullanım değerini de barındırmaktadır. Nakit yaratan birimlerin gerçeğe uygun değerini belirlemek için ağırlıklandırma faktörü kullanılmıştır.

Şerefiye değer düşüklüğü yıllık test edilmektedir. 30 Haziran 2019 itibariyle göstergeler incelendiği ve değer düşüklüğüne rastlanmadığı için ekli konsolide finansal tablolarda herhangi bir şerefiye değer düşüklüğü bulunmamaktadır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

ab. Önemli muhasebe kararları ve kesin olmayan muhasebe tahminlerinin dayanakları (devamı)

Net gerçekleşebilir değer

Stokların net gerçekleşebilir değeri maliyetinin altına düştüğünde, stoklar net gerçekleşebilir değerine indirgenir ve değer düşüklüğünün oluştuğu yılda gelir tablosuna gider olarak yansıtılır. Grup Yönetiminin tahminlerine dayanan hesaplamalara göre stokların net gerçekleşebilir değeri maliyetinin altına düştüğü için stokların bir kısmına karşılık ayrılarak net gerçekleşebilir değerine indirgenmiştir.

Dava karşılıkları

Dava karşılıkları ayrılırken, ilgili davaların kaybedilme olasılığı ve kaybedildiği taktirde katlanılacak olan sonuçlar Grup hukuk müşavirlerinin görüşleri doğrultusunda değerlendirilmekte ve Grup Yönetimi elindeki verileri kullanarak en iyi tahminlerini yapıp gerekli gördüğü karşılığa ilişkin açıklamalar Not 17’de yer almaktadır.

Şüpheli alacak karşılığı

Şüpheli alacak karşılıkları, Grup yönetiminin bilanço tarihi itibariyle varolan ancak cari ekonomik koşullar çerçevesinde tahsil edilememe riski olan alacaklara ait gelecekteki zararları karşılayacağına inandığı tutarları yansıtmaktadır. Alacakların değer düşüklüğüne uğrayıp uğramadığı değerlendirilirken borçluların geçmiş performansları, piyasadaki kredibiliteleri ve bilanço tarihinden finansal tabloların onaylanma tarihine kadar olan performansları ile yeniden görüşülen koşullar da dikkate alınmaktadır. İlgili bilanço tarihi itibariyle şüpheli alacak karşılıkları Not 7’de yansıtılmıştır.

2.4 Karşılaştırmalı bilgiler ve önceki dönem tarihli finansal tabloların düzeltilmesi

Cari dönem finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlanması açısından geçmiş yıl gelir tablosunda, esas faaliyetlerden diğer gelirler ve esas faaliyetlerden diğer giderler altında kaydedilen reeskont faiz gelirleri ve reeskont faiz giderleri netlenmiştir. (Not 25)

	30 Haziran 2018 – Önceden raporlanan	Yeniden sınıflama tutarı	30 Haziran 2018 – Yeniden raporlanan
Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler	39.819.438	(39.819.438)	-
Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler (-)	(42.652.989)	39.819.438	(2.833.551)

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

3. BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA

30 Haziran 2019 tarihi itibari ile iş bölümleri beşeri ilaç üretim ve satışı, veteriner ve tarım ilaçları üretim ve satışı ve diğerdir. Diğer iş bölümündeki faaliyetler kolonya ürünleri ve diğer satışlardan oluşmaktadır.

30 Haziran 2019	Beşeri ilaç	Veteriner ve tarım ilaçları	Diğer	Toplam
Satış gelirleri	626.539.543	49.084.231	4.268.614	679.892.388
Satışların maliyeti	(282.501.051)	(32.895.886)	(2.467.188)	(317.864.125)
Faaliyet giderleri	(158.763.605)	(5.099.078)	(776.976)	(164.639.659)
Bölüm sonuçları	185.274.887	11.089.267	1.024.450	197.388.604
Esas faaliyetlerden diğer gelirler				23.697.574
Esas faaliyetlerden diğer giderler (-)				(15.480.802)
Yatırım faaliyetlerinden gelirler				-
Finansman giderleri(-)				(72.704.213)
Vergi geliri				4.504.221
Net dönem karı				137.405.384

2019 yılında, Grup ürünlerinin dağıtımı ağırlıklı olarak Türkiye’deki en büyük iki ecza deposu tarafından yapılmaktadır. Bu ecza depolarına yapılan satışların toplam satışlar içerisindeki payı, %26 ve %39’dur (30 Haziran 2018: %27 ve %40). 30 Haziran 2019 itibariyle, bu iki ecza deposundan alacaklar toplam alacakların %21 ve %31’ini oluşturmaktadır (31 Aralık 2018: %20 ve %30).

Grup yönetimi bölümlere göre raporlamada faaliyet karı üzerinde durmaktadır, bu nedenle Grup diğer giderleri bölümler bazında dağıtmamaktadır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA (devamı)

30 Haziran 2018	Veteriner ve
	Beşeri ilaç	tarım ilaçları	Diğer	Toplam
Satış gelirleri	464.319.022	33.111.875	7.140.035	504.570.932
Satışların maliyeti	(224.238.676)	(20.707.412)	(6.434.693)	(251.380.781)
Faaliyet giderleri	(130.961.622)	(4.569.729)	(317.144)	(135.848.495)
Bölüm sonuçları	109.118.724	7.834.734	388.198	117.341.656
Esas faaliyetlerden diğer gelirler				21.916.731
Esas faaliyetlerden diğer giderler (-)				(16.396.548)
Yatırım faaliyetlerinden gelirler				368.996
Finansman giderleri(-)				(45.840.466)
Vergi gideri (-)				(14.144.718)
Net dönem karı				63.245.651

NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ

	30 Haziran	31 Aralık
	2019	2018
Kasa	108.142	91.959
Bankadaki nakit	150.828.269	120.937.562
Vadesiz mevduatlar	9.594.796	20.365.590
Vadesi üç aydan kısa vadeli mevduatlar	141.233.473	100.571.972
Nakit akış tablosundaki nakit ve nakit benzerleri	150.936.411	121.029.521
Faiz geliri tahakkuku	69.815	86.103
	151.006.226	121.115.624

30 Haziran 2019 itibari ile Grup'un vadeli mevduatları AVRO, ABD Doları ve Türk Lirası cinsindendir. AVRO ortalama faiz oranı %1,40, ABD Doları ortalama faiz oranı %2,38 ve Türk Lirası ortalama faiz oranı %21,48'dir (31 Aralık 2018 itibariyle Grup'un vadeli mevduatları AVRO, ABD Doları ve Türk Lirası cinsindendir. AVRO ortalama faiz oranı %2,98, ABD Doları ortalama faiz oranı %2,24 ve Türk Lirası ortalama faiz oranı %23,22'dir). Grup finansal yatırımlarını kısa vadeli yapmaktadır ve tüm dönemler için açılan vadeli mevduatların vadeleri ilgili dönemi takip eden ilk ayda kapanmaktadır.

Grup'un 30 Haziran 2019 ve 31 Aralık 2018 tarihlerinde bloke mevduatı bulunmamaktadır

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

5. FİNANSAL BORÇLAR

	30 Haziran 2019	31 Aralık 2018
Kısa vadeli banka kredileri	326.090.201	307.211.508
Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli anapara taksitleri	120.338.321	124.438.885
Uzun vadeli kiralama işlemlerinden borçların kısa vadeli kısımları	7.369.635	-
Çıkarılmış tahvillerin kısa vadeli kısmı (*)	85.037.047	11.216.669
Toplam kısa vadeli finansal borçlar	538.835.204	442.867.062
Uzun vadeli kredilerin uzun vadeli kısmı	134.320.580	140.115.298
Uzun vadeli kiralama işlemlerinden borçlar	7.608.070	-
Çıkarılmış tahviller (*)	64.890.265	144.595.175
Toplam uzun vadeli finansal borçlar	206.818.915	284.710.473
Toplam finansal borçlar	745.654.119	727.577.535

(*) Grup tarafından 7 Mayıs 2018 tarihinde nitelikli yatırımcılara satılmak suretiyle, 2 yıl vadeli, 3 ayda bir değişken faizli kupon ödemeli, 80.000.000 TL tutarında ve 3 yıl vadeli, 3 ayda bir değişken faizli kupon ödemeli, 65.000.000 TL tutarında iki adet tahvil ihraç edilmiştir. Tahvillerin faizi, piyasadaki “Gösterge Devlet İç Borçlanma Senedinin” yıllık bileşik faiz oranına, 80.00.000 TL tutarındaki tahvil için 325, 65.000.000 TL tutarındaki tahvil için 350 baz puan ek getiri ilave edilmek suretiyle bulunmaktadır. İhraç tarihi itibariyle tahvillerin basit faizi sırasıyla %17,06 ve %17,31; bileşik faizi ise %18,19 ve %18,47’dir.

30 Haziran 2019 itibariyle 80.000.000 TL tutarındaki tahvilin etkin faiz oranı %23,71 ve beklenen ömrü boyunca yapılacak tahmini nakit ödemelerinin indirgenmiş tutarı 82.789.801 TL’dir.

30 Haziran 2019 itibariyle 65.000.000 TL tutarındaki tahvilin etkin faiz oranı %23,90 ve beklenen ömrü boyunca yapılacak tahmini nakit ödemelerinin indirgenmiş tutarı 67.137.511 TL’dir

Finansal borçların geri ödeme vadeleri aşağıdaki gibidir:

	30 Haziran 2019	31 Aralık 2018
1 yıl içerisinde ödenecek	538.835.204	442.867.062
1 - 2 yıl içerisinde ödenecek	151.716.082	195.492.151
2 - 3 yıl içerisinde ödenecek	42.044.008	57.675.839
3 - 4 yıl içerisinde ödenecek	13.058.825	29.189.542
4 - 5 yıl içerisinde ödenecek	-	2.352.941
	745.654.119	727.577.535

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

FİNANSAL BORÇLAR (devamı)

i) Banka kredileri

Kısa vadeli banka kredileri aşağıdakilerden oluşmaktadır:

Döviz Cinsi	Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı	Anapara	30 Haziran 2019
TL	%24,1	317.457.678	317.457.678
AVRO	-	-	-
Faiz tahakkuku			8.632.523
			326.090.201
Döviz Cinsi	Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı	Anapara	31 Aralık 2018
---	---	---	---
TL	%25,5	288.547.668	288.547.668
AVRO	%0,7	2.500.000	15.070.000
Faiz tahakkuku			3.593.840
			307.211.508

Grup’un 305.885.738 TL tutarında ortalama faiz oranı yıllık %24,15 olan kısa vadeli TL kredisi bulunmaktadır (2018: 284.776.776 TL). Ayrıca 11.571.940 TL tutarında sıfır faizli kredi kullanılmıştır. (2018: 3.770.892 TL). Kredinin faiz ve anapara ödemesi vadesi geldiğinde gerçekleşmektedir.

Kısa vadeli banka kredileri çeşitli bankalardan kullanılan sabit ve değişken faiz oranlı spot ve rotatif kredileri içerir. 30 Haziran 2019 ve 31 Aralık 2018 itibariyle toplam kredi limitleri sırasıyla 1.607.367.225 TL ve 1.478.610.515 TL’dir. Anapara ve faiz vadesinde ödenir. Vade süresince anapara ve faizlerin geri ödenmemesi gibi bir sözleşme ihlalinin olmaması durumunda sözleşmelerin son bir geçerlilik tarihi yoktur.

Uzun vadeli banka kredilerinin kısa vadeli anapara taksitleri aşağıdakilerden oluşmaktadır.

Döviz Cinsi	Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı	Anapara	30 Haziran 2019
TL	%13,6	106.922.938	106.922.938
AVRO	%2,5	1.023.714	6.706.045
Faiz tahakkuku			6.709.338
			120.338.321
Döviz Cinsi	Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı	Anapara	31 Aralık 2018
---	---	---	---
TL	%13,3	110.408.617	110.408.617
AVRO	%2,5	1.023.714	6.170.948
Faiz tahakkuku			7.859.320
			124.438.885

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

5. FİNANSAL BORÇLAR (devamı)

i) Banka kredileri (devamı)

Uzun vadeli banka kredileri aşağıdaki kilerden oluşmaktadır:

Döviz Cinsi	Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı	Anapara	30 Haziran 2019
TL	%16,4	126.315.625	126.315.625
AVRO	%2,5	1.222.000	8.004.955
			134.320.580
Döviz Cinsi	Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı	Anapara	31 Aralık 2018
---	---	---	---
TL	%15,3	129.663.608	129.663.608
AVRO	%2,5	1.733.857	10.451.690
			140.115.298

Grup, 30 Haziran 2019 itibariyle, kullanımın olduğu krediler için satışlarına karşılık almış olduğu toplam 191.558.263 TL tutarındaki çeki teminata vermiştir (31 Aralık 2018: 209.747.000 TL). Krediler ayrıca; Grup'un sahip olduğu merkez binası ile Kocaeli Kartepe ve Tekirdağ Çerkezköy'de bulunan fabrika binaları ve diğer binalarından ve Çerkezköy'de bulunan arsalarından oluşan taşınmazları üzerinde bulunan, sırasıyla 55.000.000 TL, 20.000.000 TL, 35.000.000 TL, 34.000.000 TL, 8.400.000 TL, 16.200.000 TL ve 12.900.000 TL tutarındaki ipotekler ile güvence altına alınmıştır. (Not 18).

ii) Finansal kiralama işlemlerinden borçlar

Bulunmamaktadır. (2018: Bulunmamaktadır).

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

İLİŞKİLİ TARAFLARLA İLGİLİ BAKİYELER VE İŞLEMLER

	30 Haziran 2019
	Alacaklar				Borçlar
	Kısa vadeli		Uzun vadeli		Kısa vadeli		Uzun vadeli
İlişkili taraflarla olan bakiyeler	Ticari	Ticari olmayan	Ticari	Ticari olmayan	Ticari	Ticari olmayan	Ticari	Ticari olmayan	Ticari
Ortaklar
East Pharma S.A.R.L.	-	-	-	-	7.853.104	-	-	-	-
Bağlı ortaklıklar
Devatis GmbH	3.443.110	-	-	-	718.139	-	-	-	-
Devatis AG	4.576.620	-	-	-	-	-	-	-	-
Ana ortak tarafından yönetilen diğer şirketler
Saba İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş.	12.557.688	-	-	-	-	-	-	-	-
	20.577.418	-	-	-	8.571.243	-	-	-	-
	1 Ocak - 30 Haziran 2019
İlişkili taraflarla olan işlemler	Stok alımları	Mal / Hizmet satışları	Faiz gelirleri	Faiz giderleri	Kira geliri	İşim hakkı gideri (*)	Diğer gelirler (**)	Diğer giderler
Ortaklar
East Pharma S.A.R.L.	3.783.160	-	-	-	-	17.106.379	-	-	-
Bağlı ortaklıklar
Devatis GmbH	-	2.475.637	-	-	-	-	-	2.012.757	-
Devatis AG	-	4.612.523	-	-	-	-	-	-	-
Ana ortak tarafından yönetilen diğer şirketler
Saba İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş.	673.490	10.757.868	520.836	-	355.740	-	312.476	-	-
	4.456.650	17.846.028	520.836	-	355.740	17.106.379	312.476	2.012.757	-

Şirket ile Şirket’in ilişkili tarafları olan bağlı ortaklıkları arasında gerçekleşen işlemler konsolidasyon sırasında elimine edildiklerinden, bu notta açıklanmamıştır.

(*) Deva Holding A.Ş. ve ana ortağı EastPharma S.A.R.L. arasında imzalanan, Roche ürünlerinin haklarının satın alınmasına ilişkin sözleşme çerçevesinde, Grup sözleşme eklerinde belirtilen oranlar dahilinde, alt lisans alan EastPharma S.A.R.L. vasıtasıyla satın alınan ruhsat ve lisans hakları için, her bir ürünün net satış hasılatı üzerinden EastPharma S.A.R.L.’a lisans “İşim hakkı” bedeli ödemekle yükümlüdür. Söz konusu oranlar Grup ile ilişkisi olmayan ve Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş bir bağımsız denetim şirketi tarafından, 22 Mart 2019 tarihinde yenilenen ve Ocak 2019 itibariyle geçerli olan değerleme sonuçlarına göre elde edilmiştir. Değerleme yöntemi olarak, indirgenmiş nakit akım esas alınarak yapılan kar paylaşımı yöntemi-ekonomik yaklaşım kullanılmıştır.

(**) Diğer gelirler, Grup’un ilişkili şirketi Saba İlaç’ın ürünlerinin satışından elde edilen komisyon gelirlerinden oluşmaktadır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

İLİŞKİLİ TARAFLARLA İLGİLİ BAKİYELER VE İŞLEMLER (devamı)

31 Aralık 2018

İlişkili taraflarla olan bakiyeler	Alacaklar				Borçlar
	Kısa vadeli		Uzun vadeli		Kısa vadeli		Uzun vadeli
	Ticari	Ticari olmayan	Ticari	Ticari olmayan	Ticari	Ticari olmayan	Ticari	Ticari olmayan
Ortaklar
East Pharma S.A.R.L.	-	-	-	-	5.713.990	-	-	-
Ana ortak tarafından yönetilen diğer şirketler
Saba İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş.	11.620.379	-	-	-	-	-	-	-
	11.620.379	-	-	-	5.713.990	-	-	-
	1 Ocak - 30 Haziran 2018
İlişkili taraflarla olan işlemler	Stok alımları	Mal / Hizmet satışları	Faiz gelirleri	Faiz giderleri	Kira geliri	İşim hakkı gideri (*)	Diğer gelirler (**)	Diğer giderler
Ortaklar
East Pharma S.A.R.L.	14.493.755	-	-	-	-	11.434.674	-	-
Ana ortak tarafından yönetilen diğer şirketler
Saba İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş.	488.009	6.230.697	1.151.729	-	318.683	-	189.270	162.016
	14.981.764	6.230.697	1.151.729	-	318.683	11.434.674	189.270	162.016

(*) Deva Holding A.Ş. ve ana ortağı EastPharma S.A.R.L. arasında imzalanan, Roche ürünlerinin haklarının satın alınmasına ilişkin sözleşme çerçevesinde, Grup sözleşme eklerinde belirtilen oranlar dahilinde, alt lisans alan EastPharma S.A.R.L. vasıtasıyla satın alınan ruhsat ve lisans hakları için, her bir ürünün net satış hasılatı üzerinden EastPharma S.A.R.L.’a lisans “İşim hakkı” bedeli ödemekle yükümlüdür. Söz konusu oranlar Grup ile ilişkisi olmayan ve Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş bir bağımsız denetim şirketi tarafından, 27 Şubat 2015 tarihinde yenilenen ve Ocak 2015 itibariyle geçerli olan değerleme sonuçlarına göre elde edilmiştir. Değerleme yöntemi olarak, indirgenmiş nakit akım esas alınarak yapılan kar paylaşımı yöntemi-ekonomik yaklaşım kullanılmıştır..

(**) Diğer gelirler, Grup’un ilişkili şirketi Saba İlaç’ın ürünlerinin satışından elde edilen komisyon gelirlerinden oluşmaktadır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

6. İLİŞKİLİ TARAFLARLA İLGİLİ BAKİYELER VE İŞLEMLER (devamı)

Direktörler ve üzeri üst düzey yöneticilere 30 Haziran 2019 ve 2018 tarihinde sona eren dönemlerde ilişkin ödenen ücretleri, primleri, kıdemi tazminatları ve ücret benzeri menfaatleri içeren tutar aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak-30 Haziran	1 Ocak-30 Haziran
Üst yönetim sağlanan menfaatler	2019	2018
Ücretler ve diğer kısa vadeli faydalar	19.156.997	15.472.213
Diğer uzun vadeli faydalar	389.554	366.331
	19.546.551	15.838.544

7. TİCARİ ALACAKLAR VE BORÇLAR

Ticari alacaklar

	30 Haziran 2019	31 Aralık 2018
Kısa vadeli ticari alacaklar
Ticari alacaklar	152.042.516	146.347.107
Alacak senetleri	324.781.137	240.387.242
İlişkili taraflardan ticari alacaklar (Not 6)	20.577.418	11.620.379
Diğer ticari alacaklar	17.979	29.207
Gelir tahakkukları (*)	14.217.306	12.863.613
Şüpheli ticari alacaklar karşılığı (-)	(7.185.988)	(7.185.988)
	504.450.368	404.061.560

30 Haziran 2019 ve 31 Aralık 2018 tarihleri itibariyle Grup vadesi geçmiş ticari ve diğer alacakların tahsil kabiliyeti kalmayan kısmına karşılık ayırmıştır. Geri kalan tutarın tamamı vadesi henüz gelmemiş, tahsil kabiliyeti yüksek alacaklardan oluşmaktadır. Mal satışı ile ilgili ortalama vade 100 gündür (31 Aralık 2018: 100 gün).

(*) Grup geliştirme giderleri dolayısıyla devlet teşvibi almaktadır. Gelir tahakkukları bakiyesi TÜBİTAK’tan elde edilen teşvik geliri tahakkukunu içermektedir. 30 Haziran 2019 itibariyle TÜBİTAK gelir tahakkuku 13.651.382 TL’dir (31 Aralık 2018: 12.493.260 TL).

Henüz vadesi gelmemiş ve şüpheli hale gelmemiş alacaklara ilişkin alınan teminatlar aşağıdaki gibidir:

	30 Haziran 2019	31 Aralık 2018
Alınan teminat mektupları	55.240.000	42.752.699
	55.240.000	42.752.699

Grup’un ana finansal varlıkları ticari alacaklar, diğer alacaklar ve yatırımlarıdır. Grup’un kredi riski esas olarak ticari alacaklarındadır. 30 Haziran 2019 itibariyle iki müşteri bakiyesi toplam alacakların sırasıyla %21 ve %31’ini oluşturmaktadır (31 Aralık 2018: % 20 ve % 30).

Deva Holding, ilişkili kuruluşu olan Saba İlaç’a ait ürünlerin pazarlamasını yapmaktadır, bunun yanında fason üretim, mali, idari ve Ar-Ge hizmetleri vermektedir. İlişkili taraflarla olan bakiyeler notunun içerisinde bulunan 12.557.688 TL (31 Aralık 2018: 11.620.379 TL), Grup’un bu işlemlerden kaynaklanan alacak tutarını göstermektedir (Not 6).

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

7. TİCARİ ALACAKLAR VE BORÇLAR (devamı)

Tahsili şüpheli duruma gelen alacaklar için karşılık ayrılmıştır. Bu karşılık, vadesi geçmiş, finansal güçlük içerisinde bulunan müşterilerin tespiti ile hesaplanmıştır.

30 Haziran 2019 ve 2018 tarihlerinde sona eren dönemlerde şüpheli alacaklar karşılığının hareketi aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak-30 Haziran 2019	1 Ocak-30 Haziran 2018
1 Ocak bakiyesi	7.185.988	5.984.754
Dönem içinde ayrılan karşılıklar	-	515.530
TFRS 9'un ilk uygulamasına ilişkin düzeltme (Not 2)	-	375.000
30 Haziran bakiyesi	7.185.988	6.875.284

Ticari borçlar

Kısa vadeli ticari borçlar	30 Haziran	31 Aralık
	2019	2018
Ticari borçlar	95.304.287	78.698.251
Borç senetleri	9.608	8.783
İlişkili taraflara ticari borçlar (Not 6) (*)	8.571.243	5.713.990
Gider tahakkukları (**)	1.862.491	1.195.786
İsim hakkı gider tahakkukları	89.566	82.572
	105.837.195	85.699.382

(*) Şirketin ana ortağı EastPharma S.A.R.L. ile Deva Holding arasında yapılan anlaşmaya göre EastPharma S.A.R.L.’ ın haklarını elinde bulundurduğu ürünlerin satışından dolayı bu şirkete 30 Haziran 2019 tarihi itibariyle ödenecek olan isim hakkı borcu 7.853.104 TL’dir (31 Aralık 2018: 5.713.990 TL). EastPharma S.A.R.L. 2008 yılında alınan 17 Roche ürününün Türkiye’deki haklarını elinde bulundurmaktadır. EastPharma S.A.R.L. ayrıca 1 adet Roche ürününün Türkiye dışında 17 ülkedeki haklarını da elinde bulundurmaktadır. Şirketin 30 Haziran 2019 tarihi itibariyle EastPharma S.A.R.L. aracılığıyla F. Hoffman – La Roche Ltd’den hammadde alımına ilişkin EastPharma S.A.R.L’a borcu bulunmamaktadır. (31 Aralık 2018: Yoktur). Şirketin bağlı ortağı olan Devatis GMBH ürünlere ve ruhsatlara özel giderlerini Deva Holding’e fatura etmektedir. Bu giderlere ilişkin borç tutarı 30 Haziran 2019 tarihi itibariyla 718.139 TL’dir. (31 Aralık 2018: Yoktur.)

(**) 30 Haziran 2019 itibari ile gider tahakkukları 1.679.465 TL ciro prim karşılıklarını içermektedir (31 Aralık 2018: 613.287 TL).

Borç senetleri Grup’un satıcılarına verdiği vadeleri bir yıldan az olan ileri tarihli çeklerden oluşmaktadır. Grup’un 30 Haziran 2019 ve 31 Aralık 2018 itibariyle uzun vadeli ticari borçları bulunmamaktadır

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

8. DİĞER ALACAKLAR VE BORÇLAR

	30 Haziran	31 Aralık
Diğer kışa vadeli alacaklar	2019	2018
Diğer çeşitli alacaklar	609.691	367.401
Personelden alacaklar	711.656	92.541
Şüpheli diğer alacaklar karş. (-)	(48.906)	(48.906)
Verilen depozito ve teminatlar	65.664	63.237
	1.338.105	474.273

30 Haziran 2019 ve 2018 tarihlerinde sona eren dönemlerde şüpheli diğer alacaklar karşılığının hareketi aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak-30 Haziran	1 Ocak-30 Haziran
	2019	2018
1 Ocak bakiyesi	48.906	48.906
30 Haziran bakiyesi	48.906	48.906
	30 Haziran	31 Aralık
Diğer kışa vadeli borçlar	2019	2018
Alınan depozito ve teminatlar	288.555	263.845
Diğer çeşitli borçlar	3.283.387	2.229.997
	3.571.942	2.493.842

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

9. STOKLAR

	30 Haziran 2019	31 Aralık 2018
İlk madde ve malzeme	241.910.023	239.575.020
Yarı mamüller	34.301.900	33.616.071
Mamüller	124.969.792	111.842.252
Stok değer düşüklüğü karşılığı (-)	(11.175.561)	(9.593.627)
	390.006.154	375.439.716

30 Haziran 2019 itibariyle sigortalanmış stok tutarı 425.000.000 TL’dir (31 Aralık 2018: 425.000.000 TL).

Stok değer düşüklüğü karşılığı satılan malın maliyetinde giderleştirilmiş olup karşılığın stok kalemi bazında dağılımı aşağıdaki gibidir:

	30 Haziran 2019	31 Aralık 2018
İlk madde ve malzeme	5.238.738	5.918.977
Yarı mamüller	278.773	788.665
Mamüller	5.658.050	2.885.985
	11.175.561	9.593.627

Stok değer düşüklüğü karşılığındaki hareketler aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak-30 Haziran 2019	1 Ocak-30 Haziran 2018
1 Ocak bakiyesi	9.593.627	9.805.131
Dönem içinde ayrılan karşılık	7.231.322	4.068.867
Dönem içinde gerçekleşen karşılıklar	(5.649.388)	(6.413.889)
30 Haziran bakiyesi	11.175.561	7.460.109

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

10. PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER VE ERTELENMİŞ GELİRLER

	30 Haziran	31 Aralık
Kısa Vadeli Peşin Ödenmiş Giderler	2019	2018
Stok alımı için verilen sipariş avansları	11.085.894	28.770.977
Gelecek aylara ait giderler	5.603.322	8.846.212
İş avansları	6.867.177	59.084
	23.556.393	37.676.273
	30 Haziran	31 Aralık
Uzun Vadeli Peşin Ödenmiş Giderler	2019	2018
Sabit kıymet alımı için verilen avanslar	33.697.397	25.190.986
	33.697.397	25.190.986
	30 Haziran	31 Aralık
Kısa Vadeli Ertelenmiş Gelirler	2019	2018
Alınan sipariş avansları	381.092	565.251
Gelecek aylara ait gelirler	3.121.371	2.664.445
	3.502.463	3.229.696
	30 Haziran	31 Aralık
Uzun Vadeli Ertelenmiş Gelirler	2019	2018
Gelecek yıllara ait gelirler	416.417	926.511
	416.417	926.511

11. CARİ DÖNEM VERGİSİYLE İLGİLİ VARLIKLAR VE BORÇLAR

	30 Haziran	31 Aralık
Cari Dönem Vergisiyle İlgili Kısa Vadeli Varlıklar	2019	2018
Peşin ödenen banka stopajı	92.976	157.381
	92.976	157.381

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

MADDİ DURAN VARLIKLAR

	Arazi ve arsalar	Yer altı ve yerüstü düzenleri	Binalar	Tesis makine ve cihazlar	Taşıtlar	Demirbaşlar	Özel maliyetler	Yapılmakta olan yatırımlar	Toplam
Maliyet Değeri
1 Ocak 2019 itibarıyla açılış bakiyesi	28.270.583	2.342.912	181.800.001	411.531.356	1.910.382	34.938.935	272.848	31.736.617	692.803.634
Alımlar	-	-	-	-	143.346	1.456.606	-	77.074.171	78.674.123
Çıkışlar	-	-	-	-	-	(2.843)	-	-	(2.843)
Yapılmakta olan yatırımlardan transferler	-	-	2.126.860	37.895.779	-	-	-	(40.022.639)	-
30 Haziran 2019 itibarıyla kapanış bakiyesi	28.270.583	2.342.912	183.926.861	449.427.135	2.053.728	36.392.698	272.848	68.788.149	771.474.914
Birikmiş Amortismanlar
1 Ocak 2019 itibarıyla açılış bakiyesi	-	(505.231)	(35.168.990)	(230.228.084)	(1.259.522)	(23.877.539)	(228.867)	-	(291.268.233)
Sınıflamalar (*)	-	-	-	(1.737.241)	-	-	-	-	(1.737.241)
Dönem gideri	-	(66.130)	(2.225.466)	(12.757.775)	(88.111)	(1.274.945)	(2.436)	-	(16.414.863)
Değer düşüklüğü karşılığı	-	-	-	(1.508.397)	-	-	-	-	(1.508.397)
Çıkışlar	-	-	-	-	-	2.843	-	-	2.843
30 Haziran 2019 itibarıyla kapanış bakiyesi	-	(571.361)	(37.394.456)	(246.231.497)	(1.347.633)	(25.149.641)	(231.303)	-	(310.925.891)
30 Haziran 2019 itibarıyla net defter değeri	28.270.583	1.771.551	146.532.405	203.195.638	706.095	11.243.057	41.545	68.788.149	460.549.023

(*) Makine ve techizatlara ilişkin dönem amortisman artışının 1.737.241 TL tutarındaki kısmı Araştırma-Geliştirme departmanında kullanılan ve Grup'un ilaç lisans üretimiyle doğrudan ilişkilendirilebilen geliştirme faaliyetleriyle ilgilidir. Söz konusu tutar TMS 16 ve TMS 38 kapsamında aktifleştirilmiş olup, maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeline sınıflanmıştır (Not 14).

30 Haziran 2019 itibariyle sigortalanan maddi duran varlık tutarı 1.156.171.000 TL’dir. (31 Aralık 2018: 1.156.171.000 TL).

Krediler, Grup'un sahip olduğu merkez binası ile Kocaeli Kartepe ve Tekirdağ Çerkezköy'de bulunan fabrika binaları ve diğer binalarından ve Çerkezköy'de bulunan arsalarından oluşan taşınmazları üzerinde bulunan, sırasıyla 55.000.000 TL, 20.000.000 TL, 35.000.000 TL, 34.000.000 TL, 8.400.000 TL, 16.200.000 TL ve 12.900.000 TL tutarındaki ipotekler ile güvence altına alınmıştır (Not 18).

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

MADDİ DURAN VARLIKLAR (devamı)

	Arazi ve arsalar	Yer altı ve yerüstü düzenleri	Binalar	Tesis makine ve cihazlar	Taşıtlar	Demirbaşlar	Özel maliyetler	Yapılmakta olan yatırımlar	Toplam
Maliyet Değeri
1 Ocak 2018 itibarıyla açılış bakiyesi	28.270.583	2.180.237	175.015.760	375.280.240	1.629.161	29.658.993	272.848	10.843.897	623.151.719
Alımlar	-	-	-	-	-	3.743.979	-	21.511.016	25.254.995
Çıkışlar	-	-	(96.585)	-	-	-	-	-	(96.585)
Yapılmakta olan yatırımlardan transfer	-	8.000	565.273	14.979.769	-	-	-	(15.553.042)	-
30 Haziran 2018 itibarıyla kapanış bakiyesi	28.270.583	2.188.237	175.484.448	390.260.009	1.629.161	33.402.972	272.848	16.801.871	648.310.129
Birikmiş Amortismanlar
1 Ocak 2018 itibarıyla açılış bakiyesi	-	(387.217)	(30.951.261)	(203.875.189)	(1.109.986)	(21.776.286)	(223.860)	-	(258.323.799)
Sınıflamalar (*)	-	-	-	(1.446.229)	-	-	-	-	(1.446.229)
Dönem gideri	-	(58.329)	(2.126.227)	(11.422.279)	(76.725)	(910.463)	(2.504)	-	(14.596.527)
Çıkışlar	-	-	52.800	-	-	-	-	-	52.800
30 Haziran 2018 itibarıyla kapanış bakiyesi	-	(445.546)	(33.024.688)	(216.743.697)	(1.186.711)	(22.686.749)	(226.364)	-	(274.313.755)
30 Haziran 2018 itibarıyla net defter değeri	28.270.583	1.742.691	142.459.760	173.516.312	442.450	10.716.223	46.484	16.801.871	373.996.374

(*) Makine ve teçhizatlara ilişkin dönem amortisman artışının 1.446.229 TL tutarındaki kısmı Araştırma-Geliştirme departmanında kullanılan ve Grup’un ilaç lisans üretimiyle doğrudan ilişkilendirilebilen geliştirme faaliyetleriyle ilgilidir. Söz konusu tutar TMS 16 ve TMS 38 kapsamında aktifleştirilmiş olup, maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeline sınıflanmıştır (Not 14).

30 Haziran 2018 itibariyle sigortalanan maddi duran varlık tutarı 822.807.000 TL’dir. (31 Aralık 2017: 822.807.000 TL).

Krediler, Grup’un sahip olduğu merkez binası ile Kocaeli Kartepe ve Tekirdağ Çerkezköy’de bulunan fabrika binaları ve diğer binalarından ve Çerkezköy’de bulunan arsalarından oluşan taşınmazları üzerinde bulunan, sırasıyla 55.000.000 TL, 20.000.000 TL, 35.000.000 TL, 34.000.000 TL, 8.400.000 TL, 16.200.000 TL ve 12.900.000 TL tutarındaki ipotekler ile güvence altına alınmıştır (Not 18).

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

12. MADDİ DURAN VARLIKLAR (devamı)

Maddi duran varlıkların amortisman dönemleri, tahmin edilen ömürleri esas alınarak, aşağıda belirtilmiştir:

Yer altı yer üstü düzenleri	25-50 yıl
Binalar	25-50 yıl
Makine, tesis ve cihazlar	4-30 yıl
Taşıtlar	5 yıl
Demirbaşlar	5 yıl
Özel maliyetler	2-3 yıl

Arazi, arsalar ve yapılmakta olan yatırımlar dışında, maddi duran varlıkların maliyet tutarları, beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak amortismana tabi tutulur. Beklenen faydalı ömür, kalıntı değer ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkileri için her yıl gözden geçirilir ve tahminlerde bir değişiklik varsa ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.

Amortisman giderleri 11.042.923 TL’si (2018: 8.564.401 TL) satılan malın maliyetine, 12.219.685 TL’si (2018: 6.372.864 TL) operasyonel giderlere ve 4.723.254 TL’si (2018: 4.266.724 TL) stoklar üzerine dahil edilmiştir.

13. KULLANIM HAKKI VARLIKLARI

	Taşıtlar	Toplam
Maliyet Değeri
1 Ocak 2019 itibarıyla açılış bakiyesi	-	-
Muhasebe politikalarındaki değişikliğin etkisi	26.062.705	26.062.705
Alımlar	-	-
Çıkışlar	-	-
30 Haziran 2019 itibarıyla kapanış bakiyesi	26.062.705	26.062.705
Birikmiş Amortismanlar
1 Ocak 2019 itibarıyla açılış bakiyesi	-	-
Muhasebe politikalarındaki değişikliğin etkisi	(10.459.592)	(10.459.592)
Dönem gideri (*)	(3.699.188)	(3.699.188)
Çıkışlar	-	-
30 Haziran 2019 itibarıyla kapanış bakiyesi	(14.158.780)	(14.158.780)
30 Haziran 2019 itibarıyla net defter değeri (Not2)	11.903.925	11.903.925

(*) Dönem amortisman giderinin dağılımı Dipnot 22 ve Dipnot 23’de verilmiştir.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

14. MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR

	Lisans ve Haklar	Müşteri İlişkileri	Geliştirme Maliyetleri	Toplam
Maliyet Değeri
1 Ocak 2019 itibarıyla açılış bakiyesi	190.738.712	3.730.513	160.885.985	355.355.210
Varlıklar arası yapılan sınıflamalar (*)	-	-	1.737.241	1.737.241
Alımlar (**)	-	-	38.533.924	38.533.924
Yapılmakta olan yatırımlardan transferler	4.924.092	-	(4.924.092)	-
Çıkışlar	(20.936.123)	-	(11.808.085)	(32.744.208)
30 Haziran 2019 itibarıyla
kapanış bakiyesi	174.726.681	3.730.513	184.424.973	362.882.167
Birikmiş İtfa Payları
1 Ocak 2019 itibarıyla açılış bakiyesi	(63.493.569)	(1.958.514)	(17.920.958)	(83.373.041)
Dönem gideri	(6.270.152)	(93.262)	-	(6.363.414)
Çıkışlar	4.642.262	-	-	4.642.262
30 Haziran 2019 itibarıyla
kapanış bakiyesi	(65.121.459)	(2.051.776)	(17.920.958)	(85.094.193)
30 Haziran 2019 itibarıyla
net defter değeri	109.605.222	1.678.737	166.504.015	277.787.974

(*) Maddi duran varlıklar içerisinde bulunan makine ve teçhizatlara ilişkin dönem amortisman artışının 1.737.241 TL’lik kısmı Araştırma-Geliştirme departmanında kullanılan ve Grup’un ilaç lisans üretimiyle doğrudan ilişkilendirilebilen geliştirme faaliyetleriyle ilgilidir. Söz konusu tutar TMS 16 ve TMS 38 kapsamında aktifleştirilmiş olup, maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeline sınıflanmıştır (Not 12).

(**) Dönem içi alımlar çoğunlukla işletme içerisinde geliştirilen ve lisansları alınmış ürünlerden oluşmaktadır.

30 Haziran 2019 itibariyle, altı aylık dönemde 2.235.645 TL (30 Haziran 2018: 1.662.761 TL) borçlanma maliyeti özellikli varlıklar üzerinde aktifleştirilmiştir.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

14. MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR (devamı)

	Lisans ve Haklar	Müşteri İlişkileri	Geliştirme Maliyetleri	Toplam
Maliyet Değeri
1 Ocak 2018 itibarıyla açılış bakiyesi	169.706.786	3.730.513	142.004.154	315.441.453
Varlıklar arası yapılan sınıflamalar (*)	-	-	1.446.229	1.446.229
Alımlar (**)	20.925.065	-	29.383.578	50.308.643
Yapılmakta olan yatırımlardan transferler	12.026.494	-	(12.026.494)	-
Çıkışlar	(10.629.639)	-	(12.410.581)	(23.040.220)
30 Haziran 2018 itibarıyla kapanış bakiyesi	192.028.706	3.730.513	148.396.886	344.156.105
Birikmiş İtfa Payları
1 Ocak 2018 itibarıyla açılış bakiyesi	(57.236.389)	(1.771.990)	(17.920.958)	(76.929.337)
Dönem gideri	(4.514.200)	(93.262)	-	(4.607.462)
Çıkışlar	2.147.284	-	8.022	2.155.306
30 Haziran 2018 itibarıyla kapanış bakiyesi	(59.603.305)	(1.865.252)	(17.912.936)	(79.381.493)
30 Haziran 2018 itibarıyla net defter değeri	132.425.401	1.865.261	130.483.950	264.774.612

(*) Maddi duran varlıklar içerisinde bulunan makine ve techizatlara ilişkin dönem amortisman artışının 1.446.229 TL’lik kısmı Araştırma-Geliştirme departmanında kullanılan ve Grup’un ilaç lisans üretimiyle doğrudan ilişkilendirilebilen geliştirme faaliyetleriyle ilgilidir. Söz konusu tutar TMS 16 ve TMS 38 kapsamında aktifleştirilmiş olup, maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeline sınıflanmıştır (Not 12).

(**) Dönem içi alımlar çoğunlukla işletme içerisinde geliştirilen ve lisansları alınmış ürünlerden oluşmaktadır.

30 Haziran 2018 itibariyle, altı aylık dönemde 1.662.761 TL (30 Haziran 2017: 988.624 TL) borçlanma maliyeti özellikli varlıklar üzerinde aktifleştirilmiştir.

Maddi olmayan varlıkların amortisman dönemleri, tahmin edilen faydalı ömürleri esas alınarak, aşağıda belirtilmiştir:

Lisans ve haklar 3-15 yıl
Müşteri ilişkileri 20 yıl
Geliştirme maliyetleri 15 yıl

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

15. ŞEREFİYE

	30 Haziran 2019	31 Aralık 2018
Şerefiye	1.782.731	1.782.731

14 Mart 2008 tarihinde, Şirket’in ana hissedarı olan Eastpharma SARL, F. Hoffman – La Roche Ltd (“Roche”) ile Türkiye’de tescil olan sekiz adet Roche ürününün tüm haklarını, yükümlülüklerini ve tedariğini kapsayan “Satın Alma Sözleşmesi” imzalamıştır.

Eastpharma SARL, ayrıca 16 Mayıs 2008 tarihinde, Şirket’e Türkiye’de ek sekiz adet ürün için tescil hakkı veren Lisans ve Tedarik Anlaşması imzalamıştır. Şirket’in ana ortağı olan Eastpharma SARL tarafından imzalanan sözleşmeler kapsamında Deva, söz konusu sözleşmelere taraf olmuştur.

Satın Alma Sözleşmesinin belirli bir geçerlik süresi bulunmamaktadır. Lisans ve Tedarik Anlaşması 5 yıllık bir süreç için geçerlidir. Alım taahhüdü ve anlaşmaya konu olan ürünlerin satışından sorumlu personelin tüm hakları Şirket’in yükümlülüğündedir. Eastpharma SARL anlaşmayı 3 artı 3 yıl daha uzatma hakkını kullanmıştır.

Anlaşmalar Türkiye Rekabet Kurulu tarafından 16 Mayıs 2008 tarihinde onaylanmış ve 19 Eylül 2008 tarihinden itibaren geçerli olmuştur. Şirket’in ana hissedarı olan Eastpharma SARL, söz konusu 14 adet ürünün Türkiye’deki kullanım hakkı ve ruhsatlarını Deva Holding A.Ş.’ye devretmiştir.

Anlaşmalara konu olan hakların alım fiyatı, Şirket’in devrolan satış personelinin kıdemi tazminatları ve izin karşılığı ile netleştirilerek, nakit 18.897.646 TL olarak gerçekleşmiştir. Değer düşüklüğüne ilişkin çalışmalar 31 Aralık 2018 tarihi itibariyle yapılmış olup, değer düşüklüğü olduğuna dair bir belirtiye rastlanmamıştır (Not 2).

İşletme birleşmesi sonucu oluşan şerefiyenin tamamı “beşeri ilaç” bölümüne ait olup, 30 Haziran 2019 itibariyle dağıtılmayan bir tutar bulunmamaktadır.

16. DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI

	30 Haziran 2019	31 Aralık 2018
Kısa Vadeli Devlet Teşvik ve Yardımları (*)	1.612.858	1.777.379
	1.612.858	1.777.379
	30 Haziran 2019	31 Aralık 2018
	33.124.750	31.755.886
Uzun Vadeli Devlet Teşvik ve Yardımları (*)	33.124.750	31.755.886

(*) Grup geliştirme giderleri dolayısıyla devlet teşvibi almaktadır. Kısa/uzun vadeli devlet teşvik ve yardımları bakiyesi TÜBİTAK’tan elde edilen teşvik geliri tahakkukundan oluşmaktadır. Teşvik varlıklarla ilişkili olduğu için ertelenen gelir olarak kaydedilmektedir ve varlığın faydalı ömrü süresince gelir tablosunda giderleştirilecek iffa paylarını netleyecek şekilde gelir tablosuna aktarılacaktır.

30 Haziran 2019 tarihinde sona eren dönem içerisinde Grup, geliştirme giderlerine ilişkin 2.878.751 TL devlet teşvibi almıştır (30 Haziran 2018: 2.812.319 TL).

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

16. DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI (devamı)

Grup’un 30 Haziran 2019 itibariyle TÜBİTAK onaylı ve devam eden 10 adet Ar-Ge projesi bulunmaktadır. 24 yeni projenin de değerlendirme sonuçları beklenmektedir. Devam eden tüm projelerin onayı 2018 yılında alınmıştır. 2019 yılı içerisinde toplam 26.915.811 TL’lik Ar-Ge harcaması gerçekleşmiştir.

Şirket adına Mayıs 2010 itibariyle 5746 Sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında kanun kapsamında Ar-Ge Merkezi Belgesi alınmıştır. TÜBİTAK onaylı ve Ar-Ge Merkezi kapsamındaki projeler için, belirli oranlarda nakdi destek alınmakta, vergi ve SGK indirimi sağlanmaktadır. Kesinleşen ve Şirket’e ödenen nakdi destekler, her bir proje kapsamında sunulan dönemsel harcamaların mahiyetinin TÜBİTAK tarafından değerlendirilmesi suretiyle belirlenmektedir. Desteklenmesi uygun bulunan harcamaların, toplam tutarlarının %60’ı nakdi destek olarak ödenmektedir. Ayrıca 2018 yılında yapılan harcamaların TÜBİTAK tarafından kabul edilmesi esası ve proje ile ilişkilendirilebilen bölümlerinden yola çıkılarak hesaplanan toplamların %57’si kadarı gelir tahakkuku kaydedilmiştir.

Deva Çerkezköy tesisleri için 17.04.2018 tarihinde alınmış olan 136611 nolu teşvik belgesi kapsamında, 2019 yılında 31.347.094 TL harcama gerçekleşmiştir.

Deva Kartepe tesisi için 30.10.2018 tarihinde alınmış olan 501317 nolu teşvik belgesi kapsamında 2019 yılında 40.493.455 TL harcama gerçekleşmiştir.

Şirketin ayrıca Tübitak programı kapsamında desteklenmekte olan biyoteknoloji projesi bulunmaktadır. Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme 1007 Programınca desteklenen bu proje için 2016 yılında 2.521.228 TL, 2017 yılında 1.368.742 TL avans ödemesi ve 151.870 TL’lik ek destek ödemesi, 2018 yılında ise 1.232.101 TL ile 1.455.710 TL avans ödemesi Tübitak’tan alınmıştır. Bu projede, destek kapsamına alınan harcamalarından desteklenmeye uygun görülen tutarları, ekipmanlar için %40, desteklenmesine karar verilen diğer harcamalar ise %100 nisbetinde desteklenmektedir.

Teşvik kapsamındaki harcamaların KDV ve gümrük vergisi muafiyeti ve diğer vergiler yönünden muhtelif avantajları bulunmaktadır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZIRAN 2019 TARİHİ İTİBARIYLE KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DIPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

17. KARŞILIKLAR

	30 Haziran 2019	31 Aralık 2018
Fiyat değişikli / düzenlemesi sonrası olusan satış iadelerine dair gider tahakkukları	2.717.421	2.910.002
Tahakkuk eden satış iskontosu	7.432.364	4.338.690
Dava karşılıkları	6.108.686	6.217.897
Kampanya iskonto karşılıkları	108.471	-
	16.366.942	13.466.589
	Fiyat düzenlemesi sonrası olusan satış iadelerine dair gider tahakkukları	Tahakkuk eden satış iskonto
---	---	---
1 Ocak 2019 itibariyle	2.910.002	4.338.690
İlave karşılık	129.995	19.574.731
Dönem içinde yapılan ödemeler	-	(15.209.331)
Konusu kalmayan karşılık	(322.576)	(1.271.726)
30 Haziran 2019 itibariyle	2.717.421	7.432.364
1 Ocak 2018 itibariyle	1.463.110	3.979.391
İlave karşılık	590.863	17.939.713
Dönem içinde yapılan ödemeler	(227.490)	(14.022.189)
Konusu kalmayan karşılık	-	(2.667.974)
30 Haziran 2018 itibariyle	1.826.483	5.228.941

(*) Karşılıklar Grup aleyhine açılmış iş davaları ve vergi cezalarına ilişkin dava tutarlarını içermektedir. İş davaları, ayrılan personelin açtığı işe iade, iş akdinden doğan alacak ve iş akdinden doğan tazminat davalarına ilişkin davalardan oluşmakta; vergi davaları işe cezalı katma değer vergisi, kurumlar vergisi, damga vergisi, geçici vergi ile gecikme cezası ve vergi zıyı konularından oluşmaktadır.

Grup'a karşı açılan ve halen devam etmekte olan davalar için ayrılan karşılıklar, Grup'un davacılara karşı olan yasal yükümlülüğünün yönetim tarafınca belirlenen en yakın tahminini temsil eder. 2019 ve 2018 yılında kayıtlara alınan karşılık Grup aleyhine açılmış personel davaları ve vergi cezalarına ilişkin tutarı içermektedir. Devam etmekte olan dava sayısı birden fazla olduğundan muhtemel nakit çıkışları farklı dönemlerde olacaktır. Bilanço tarihi itibariyle ayrılmış karşılığın 6.101.786 TL'si Grup aleyhine açılmış işe iade davalarından, 6.900 TL'si vergi cezalarından oluşmaktadır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

18. TAAHHÜTLER

	Döviz cinsi	Tutar	Döviz kuru	30 Haziran 2019
İpotekler	ABD Dolan	-	5,7551	-
	TL	181.500.000	1,0000	181.500.000
				181.500.000
Verilen kefaletler (*)	TL	4.380.000	1,0000	4.380.000
	AVRO	-	6,5507	-
	ABD Dolan	-	5,7551	-
				4.380.000
Verilen teminat mektupları	TL	9.678.153	1,0000	9.678.153
	AVRO	7.055.657	6,5507	46.219.492
	ABD Dolan	197.675	5,7551	1.137.639
				57.035.284
Rehinler (**)	TL	-	1,0000	-
				-
				242.915.284
	Döviz cinsi	Tutar	Döviz kuru	31 Aralık 2018

İpotekler	ABD Dolan	-	5,2609	-
	TL	181.500.000	1,0000	181.500.000
				181.500.000
Verilen kefaletler (*)	TL	4.040.000	1,0000	4.040.000
	AVRO	-	6,0280	-
	ABD Dolan	-	5,2609	-
				4.040.000
Verilen teminat mektupları	TL	10.472.396	1,0000	10.472.396
	AVRO	5.780.107	6,0280	34.842.486
	ABD Dolan	203.032	5,2609	1.068.130
				46.383.012
Rehinler (**)	TL	-	1,0000	-
				-
				231.923.012

(*) Verilen kefaletler alınan banka kredilerine karşılık garanti niteliğinde verilmiştir. 30 Haziran 2019 tarihi itibarıyla şirketimiz, ilişkili taraflarından olan Saba İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. adına 4.380.000 TL kefalet vermiştir. (2018: 4.040.000 TL.)

(**) Rehinler alınan taşıt kredilerine karşılık garanti niteliğinde verilmiştir.

28 Aralık 2011 tarihli Kartepe/Kocaeli tesisinde bulunan fabrika binasının satış anlaşmasına göre söz konusu gayrimenkulün teslim tarihinden önce oluşmuş ve daha sonra ortaya çıkabilecek her türlü yasal, maddi ve idari sorumluluklar Şirket’e aittir. Teslim tarihine kadar Şirket’in faaliyetleri neticesinde gerçekleşmiş olan ve devir tarihindeki çevre mevzuatına aykırılık teşkil eden hususlardan dolayı uygulanabilecek cezanın azami tutarı 3.000.000 ABD Doları ile sınırlandırılmış olup, cezanın bu tutarı aşması halinde Şirket’ten herhangi bir talepte bulunulamayacaktır. Bilanço tarihi itibarıyla Grup yönetimi söz konusu durum ile ilgili nakit çıkışı beklemediği için konsolide finansal tablolarda herhangi bir karşılık ayrılmamıştır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

18. TAAHHÜTLER (devamı)

30 Haziran 2019 ve 31 Aralık 2018 tarihleri itibariyle Grup'un teminat/rehin/ipotek (“TRİ”) pozisyonuna ilişkin tabloları aşağıdaki gibidir:

Grup Tarafından Verilen TRİ’ler		30 Haziran 2019
		TL karşılığı	ABD Doları	Avro	TL
A. Kendi Tüzel Kişiliği Adına Vermiş Olduğu TRİ’lerin Toplam Tutarı
	-Teminat	57.035.284	197.675	7.055.657	9.678.153
	-Rehin	-	-	-	-
	-İpotek	181.500.000	-	-	181.500.000
		238.535.284	197.675	7.055.657	191.178.153
B. Tam Konsolidasyon Kapsamına Dahil Edilen Ortaklıklar Lehine Vermiş Olduğu TRİ’lerin Toplam Tutarı
	-Teminat	-	-	-	-
	-Rehin	-	-	-	-
	-İpotek	-	-	-	-
		-	-	-	-
C. Olağan Ticari Faaliyetlerinin Yürütülmesi
Amacıyla Diğer 3. Kişilerin Borcunu Temin		4.380.000	-	-	4.380.000
Amacıyla Vermiş Olduğu TRİ’lerin Toplam Tutarı
D. Diğer Verilen TRİ’lerin Toplam Tutarı		-	-	-	-
Toplam		242.915.284	197.675	7.055.657	195.558.153
		31 Aralık 2018
		TL karşılığı	ABD Doları	Avro	TL
A. Kendi Tüzel Kişiliği Adına Vermiş Olduğu TRİ’lerin Toplam Tutarı
	-Teminat	46.383.012	203.032	5.780.107	10.472.396
	-Rehin	-	-	-	-
	-İpotek	181.500.000	-	-	181.500.000
		227.883.012	203.032	5.780.107	191.972.396
B. Tam Konsolidasyon Kapsamına Dahil Edilen Ortaklıklar Lehine Vermiş Olduğu TRİ’lerin Toplam Tutarı
	-Teminat	-	-	-	-
	-Rehin	-	-	-	-
	-İpotek	-	-	-	-
		-	-	-	-
C. Olağan Ticari Faaliyetlerinin Yürütülmesi
Amacıyla Diğer 3. Kişilerin Borcunu Temin		4.040.000	-	-	4.040.000
Amacıyla Vermiş Olduğu TRİ’lerin Toplam Tutarı
D. Diğer Verilen TRİ’lerin Toplam Tutarı		-	-	-	-
Toplam		231.923.012	203.032	5.780.107	196.012.396

Şirket’in vermiş olduğu diğer TRİ’lerin özkaynaklara oranı 30 Haziran 2019 tarihi itibariyle %0’dır (31 Aralık 2018: %0).

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

19. ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR

Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar

	30 Haziran 2019	31 Aralık 2018
Personele ödenecek ücretler	573.084	344.039
Ödenecek vergi ve fonlar	2.934.100	2.767.017
Ödenecek sosyal güvenlik primleri	8.684.550	3.228.912
	12.191.734	6.339.968

Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıklar

	30 Haziran 2019	31 Aralık 2018
Kullanılmayan izin karşılığı	8.107.734	5.768.017
Satış prim karşılığı	3.496.476	2.538.516
Diğer borç ve gider karşılıkları	29.615.778	17.077.926
	41.219.988	25.384.459

Grup, kullanılmamış izinleri, bir yıllık dönem içerisinde çalışanlarına kullandıracağından, çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıklar hesabında takip etmektedir.

	Kullanılmayan izin karşılığı	Satış prim karşılığı	Kıdem teşvik ve yönetici prim karşılıkları	Toplam
1 Ocak 2019 itibariyle karşılık	5.768.017	2.538.516	-	8.306.533
Dönem içinde eklenen karşılık	3.697.339	9.689.994	-	13.387.333
Dönem içinde yapılan ödemeler	(1.357.622)	(8.732.034)	-	(10.089.656)
Çevrim farkları	-	-	-	-
30 Haziran 2019 itibariyle karşılık	8.107.734	3.496.476	-	11.604.210
1 Ocak 2018 itibariyle karşılık	5.763.672	2.662.861	179.165	8.605.698
Dönem içinde eklenen karşılık	2.522.356	4.485.301	-	7.007.657
Dönem içinde yapılan ödemeler	(77.581)	(4.130.401)	(179.707)	(4.387.689)
Çevrim farkları	-	-	542	542
30 Haziran 2018 itibariyle karşılık	8.208.447	3.017.761	-	11.226.208

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

19. ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR (devamı)

Kıdem tazminatı karşılıkları

Yürürlükteki İş Kanunu hükümleri uyarınca, çalışanlardan kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde iş sözleşmesi sona erenlere, hak kazandıkları yasal kıdem tazminatlarının ödenmesi yükümlülüğü vardır. Ayrıca, halen yürürlükte bulunan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 6 Mart 1981 tarih, 2422 sayılı ve 25 Ağustos 1999 tarih, 4447 sayılı Yasalar ile Değişik 60’ıncı Maddesi hükmü gereğince kıdem tazminatını alarak işten ayrılma hakkı kazananlara da yasal kıdem tazminatlarını ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Emeklilik öncesi hizmet şartlarıyla ilgili bazı geçiş karşılıkları, ilgili kanunun 23 Mayıs 2002 tarihinde değiştirilmesi ile Kanun’dan çıkarılmıştır.

30 Haziran 2019 tarihi itibarıyla ödenebilir kıdem tazminatı, aylık 6.379,86 TL (31 Aralık 2018: 6.017,60 TL) tavanına tabidir.

Kıdem tazminatı yükümlülüğü yasal olarak herhangi bir fonlamaya tabi değildir. Kıdem tazminatı karşılığı, Grup’un, çalışanların emekli olmasından kaynaklanan gelecekteki muhtemel yükümlülük tutarının bugünkü değerinin tahmin edilmesi yoluyla hesaplanmaktadır. TMS 19 (“Çalışanlara Sağlanan Faydalar”), Grup’un yükümlülüklerinin, tanımlanmış fayda planları kapsamında aktüeryal değerleme yöntemleri kullanılarak geliştirilmesini öngörür. Bu doğrultuda, toplam yükümlülüklerin hesaplanmasında kullanılan aktüeryal varsayımlar aşağıda belirtilmiştir:

Ana varsayım, her hizmet yılı için olan azami yükümlülük tutarının enflasyona paralel olarak artacak olmasıdır. Dolayısıyla, uygulanan iskonto oranı, gelecek enflasyon etkilerinin düzeltilmesinden sonraki beklenen reel oranı ifade eder. Bu nedenle, 30 Haziran 2019 tarihi itibarıyla, mali tablolarda karşılıklar, geleceğe ilişkin, çalışanların emekliliğinden kaynaklanacak muhtemel yükümlülüğünün bugünkü değeri tahmin edilerek hesaplanır. İlgili bilanço tarihlerindeki karşılıklar, yıllık %10 enflasyon ve %14,50 faiz oranı varsayımlarına göre yaklaşık %4,09 olarak elde edilen reel iskonto oranı kullanılmak suretiyle hesaplanmıştır (31 Aralık 2018: %4,09). Emekli olma olasılığına ilişkin kullanılan tahmini oran da %89,11 (2018: %88,16) olarak dikkate alınmıştır. Kıdem tazminatı tavanı altı ayda bir revize edilmekte olup, Grup’un kıdem tazminatı karşılığının hesaplanmasında 1 Temmuz 2019 tarihinden itibaren geçerli olan 6.379,86 TL tavan tutarı dikkate alınmıştır.

Kıdem tazminatındaki değişim aşağıdaki şekildedir:

	1 Ocak-30 Haziran 2019	1 Ocak-30 Haziran 2018
1 Ocak itibarıyla karşılık	20.539.235	19.124.188
Hizmet maliyeti	4.229.623	3.534.432
Faiz maliyeti	416.667	305.920
Ödenen kıdem tazminatları	(896.346)	(975.680)
Aktüeryal kazanç	-	(553.167)
30 Haziran itibarıyla karşılık	24.289.179	21.435.693

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

20. DİĞER DÖNEN VARLIKLAR VE YÜKÜMLÜLÜKLER

	30 Haziran	31 Aralık
Diğer Dönen Varlıklar	2019	2018
Devreden KDV	7.732.388	22.134.878
Diğer KDV	3.520.516	1.227.643
	11.252.904	23.362.521
	30 Haziran	31 Aralık
Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler	2019	2018
Ödenecek vergi ve fonlar	2.347.439	1.944.017
	2.347.439	1.944.017

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

21. ANA ORTAKLIĞA AİT ÖZKAYNAKLAR

Sermaye

Ortaklar	30 Haziran			31 Aralık
	%	2019	%	2018
Eastpharma SARL	82,2	164.424.760	82,2	164.424.760
Diğer	17,8	35.594.528	17,8	35.594.528
Nominal sermaye	100,0	200.019.288	100,0	200.019.288
Sermaye düzeltme farkları		140.080.696		140.080.696
Geri alınan paylar (-)		(28.847)		(28.847)
Düzeltilmiş sermaye		340.071.137		340.071.137

30 Haziran 2019 itibariyle Şirket sermayesi beheri 0,01 TL tutarında toplam 20.001.928.768 adet C grubu adi hisse, 5 adet B grubu imtiyazlı hisse ve 5 adet A grubu imtiyazlı hisseden oluşmaktadır (31 Aralık 2018: beheri 0,01 TL tutarında toplam 20.001.928.768 adet C grubu adi hisse, 5 adet B grubu imtiyazlı hisse ve 5 adet A grubu imtiyazlı hisse).

Adi hisse senedi

Her C grubu payın bir oy hakkı vardır. Kar dağıtımı; Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu ve ana sözleşme hükümlerine göre, Yönetim Kurulu’nda alınan kararın Genel Kurul’ca onaylanması suretiyle yapılır.

İmtiyazlı hisse senedi

Her A ve B grubu imtiyazlı payın, adi hisse senedinin on katı oy hakkı vardır. Şirket’in ana sözleşmesine göre safi kardan %5 kanuni yedek akçe ile ödenmesi gereken vergiler ayrıldıktan ve ödenmiş sermayenin %6’sı oranında bir indirim yapıldıktan sonra bulunacak meblağın %10’u A grubu imtiyazlı hisse senedi sahiplerine müktesep hak olarak verilir. Geriye kalan karın tamamı veya bir kısmı, normal hisselere her hisseye eşit miktarda dağıtılmak üzere tahsis edilebilir.

A ve B hisselerinin şirket tasfiyesi sırasında herhangi bir imtiyazı bulunmamaktadır. Tasfiye Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılır. Şirket’in 27 Nisan 2007 tarihinde yapılan Genel Kurul Toplantısında; hisse senetlerinin nominal değeri 5274 sayılı TTK’da değişiklik yapılmasına dair kanun kapsamında 1 Kr olarak değiştirilmiş olup bunun sonucunda toplam 100 adet olan imtiyazlı paylar 10 adete indirilmiştir.

30 Haziran 2019 ve 31 Aralık 2018 itibariyle sermaye ve benzeri özkaynaklar altında gösterilen kalemlerin detayı aşağıdaki gibidir:

	30 Haziran	31 Aralık
	2019	2018
Sermaye	200.019.288	200.019.288
Paylara ilişkin primler/iskontolar	2.870.803	2.870.803
Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler	150.864.955	150.864.955
Geri alınan paylar (-)	(28.847)	(28.847)
	353.726.199	353.726.199

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

21. ANA ORTAKLIĞA AİT ÖZKAYNAKLAR (devamı)

Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler

Yasal yedekler Türk Ticaret Kanunu’na göre ayrılan birinci ve ikinci tertip yasal yedeklerden oluşmaktadır ve hissedarlara dağıtılamazlar. Birinci tertip yasal yedekler, tüm yedekler tarihi ödenmiş sermayenin %20’sine erişene kadar, geçmiş dönem ticari karından yıllık %5 oranında ayrılır. İkinci tertip yasal yedekler, birinci tertip yasal yedek ve temettülerden sonra, tüm nakdi temettü dağıtımlarından yıllık %10 oranında ayrılır.

SPK’nın 1 Ocak 2008 tarihine kadar geçerli olan gereklilikleri uyarınca enflasyona göre düzeltilen ilk finansal tablo denkleştirme işleminde ortaya çıkan ve “geçmiş yıllar zararı”nda izlenen tutarı, SPK’nın kar dağıtımına ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde, enflasyona göre düzeltilmiş finansal tablolara göre dağıtılabilecek kar rakamı bulunurken indirim kalemi olarak dikkate alınmaktaydı. Bununla birlikte, “Geçmiş yıllar zararları”nda izlenen söz konusu tutar, varsa dönem karı ve dağıtılmamış geçmiş yıl karları, kalan zarar miktarının ise sırasıyla olağanüstü yedek akçeler, yasal yedek akçeler, özkaynak kalemlerinin enflasyon muhasebesine göre düzeltilmesinden kaynaklanan sermaye yedeklerinden mahsup edilmesi mümkün bulunmaktaydı.

Yine 1 Ocak 2008 tarihine kadar geçerli olan uygulama uyarınca, enflasyona göre düzeltilen ilk finansal tablo düzenlenmesi sonucunda özkaynak kalemlerinden “Sermaye, Emisyon Primi, Yasal yedekler, Statü yedekleri, Özel yedekler ve Olağanüstü yedek” kalemlerine bilançoda kayıtlı değerleri ile yer verilmekte ve bu hesap kalemlerinin düzeltilmiş değerleri toplu halde özkaynak grubu içinde “Özsemaye enflasyon düzeltilmesi farkları” hesabında yer almaktaydı. Tüm özkaynak kalemlerine ilişkin “Özsemaye enflasyon düzeltilmesi farkları” sadece bedelsiz sermaye artırımı veya zarar mahsubunda, olağanüstü yedeklerin kayıtlı değerleri ise, bedelsiz sermaye artırımı; nakit kar dağıtımı ya da zarar mahsubunda kullanılabilmekteydi.

Yabancı para çevirim farkları

Yabancı ülkelerde faaliyet gösteren Bağlı Ortaklıkların finansal tabloları, KGK tarafından yayımlanmış TMS/TFRS’ler uyarınca doğru sunumun yapılması amacıyla gerekli düzeltme ve sınıflandırmalar yansıtılarak düzenlenmiştir. İlgili yabancı ortaklıkların varlık ve yükümlülükleri bilanço tarihindeki döviz kuru, gelir ve giderler ortalama döviz kuru kullanılarak Türk Lirası’na çevrilmiştir. Kapanış ve ortalama kur kullanımı sonucu ortaya çıkan kur farkları özkaynaklar içerisindeki yabancı para çevirim farkları kalemi altında muhasebeleştirilmektedir.

Geçmiş yıl karları

Grup’un 30 Haziran 2019 ve 31 Aralık 2018 tarihlerinde sırasıyla 255.689.513 TL ve 121.607.460 TL tutarında geçmiş yıl karı bulunmaktadır. Geçmiş yıl karları içerisinde 30 Haziran 2019 tarihi itibariyle 26.410.082 TL olağanüstü yedek bulunmaktadır (31 Aralık 2018: 26.410.082 TL).

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

SATIŞLAR VE SATIŞLARIN MALİYETİ

	1 Ocak-30 Haziran	1 Nisan-30 Haziran	1 Ocak-30 Haziran	1 Nisan-30 Haziran
Hasılat (net)	2019	2019	2018	2018
Beşeri ilaç satış geliri	626.539.543	340.282.840	464.319.022	233.499.145
Veteriner ve tarım ilaçları satış geliri	49.084.231	17.529.976	33.111.875	11.660.733
Diğer gelirler	4.268.614	4.107.822	7.140.035	4.714.640
	679.892.388	361.920.638	504.570.932	249.874.518
Satışların maliyeti	1 Ocak-30 Haziran	1 Nisan-30 Haziran	1 Ocak-30 Haziran	1 Nisan-30 Haziran
	2019	2019	2018	2018
İlk madde ve malzeme gideri	(199.732.078)	(106.324.119)	(183.894.215)	(97.154.147)
Direkt işçilik gideri	(16.517.806)	(8.510.517)	(13.922.276)	(7.154.119)
Genel üretim giderleri	(95.878.484)	(49.054.304)	(77.787.515)	(37.512.343)
Amortisman giderleri (Not 12)	(11.042.923)	(7.688.470)	(8.564.401)	(5.043.899)
Yarı mamul stoklarındaki değişim	685.829	(1.415.312)	13.532.924	10.071.287
Mamul stoklarındaki değişim	13.127.540	12.985.637	22.641.062	18.646.999
	(309.357.922)	(160.007.085)	(247.994.421)	(118.146.222)
Satılan ticari mal ve hizmet maliyeti(*)	(8.506.203)	(5.692.812)	(3.386.360)	(1.950.832)
	(317.864.125)	(165.699.897)	(251.380.781)	(120.097.054)

(*) Satılan ticari mal ve hizmet maliyetini, Saba İlaç ürünlerinin üretimi ve Saba İlaç’a verilen fason hizmet maliyeti oluşturmaktadır.

ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ, PAZARLAMA, SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ, GENEL YÖNETİM GİDERLERİ

	1 Ocak-30 Haziran 2019	1 Nisan-30 Haziran 2019	1 Ocak-30 Haziran 2018	1 Nisan-30 Haziran 2018
Pazarlama giderleri (-)	(88.998.584)	(44.927.877)	(75.520.213)	(40.602.446)
Genel yönetim giderleri (-)	(49.143.737)	(25.186.193)	(42.274.826)	(22.356.143)
Araştırma ve geliştirme giderleri (-)	(26.497.338)	(14.107.002)	(18.053.456)	(6.670.069)
	(164.639.659)	(84.221.072)	(135.848.495)	(69.628.658)

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ, PAZARLAMA, SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ, GENEL YÖNETİM GİDERLERİ (devamı)

i) Araştırma ve Geliştirme Giderleri Detayı

	1 Ocak-30 Haziran 2019	1 Nisan-30 Haziran 2019	1 Ocak-30 Haziran 2018	1 Nisan-30 Haziran 2018
Personel giderleri	(11.872.640)	(6.190.628)	(9.791.881)	(5.025.451)
İptal edilen projeler ve diğer giderler	(26.455.418)	(14.074.388)	(18.015.424)	(6.632.037)
	(38.328.058)	(20.265.016)	(27.807.305)	(11.657.488)
Personel ile ilgili aktifleştirilen geliştirme maliyetleri	11.830.720	6.158.014	9.753.849	4.987.419
	(26.497.338)	(14.107.002)	(18.053.456)	(6.670.069)

30 Haziran 2019 itibariyle 1.183.325 TL’si maddi duran varlık, 30.586.991 TL’si maddi olmayan duran varlık olmak üzere toplamda 31.770.315 TL araştırma ve geliştirme harcaması gerçekleşmiştir (30 Haziran 2018: 32.652.980 TL). Bu bakiyenin 26.915.811 TL’si bilanço tarihi itibariyle teşvik kapsamındadır (30 Haziran 2018: 27.625.415 TL). Söz konusu toplam harcama tutarının 11.830.720 TL’lik kısmı personel giderleriyle ilgili maliyetlerden oluşmak üzere toplam 31.462.398 TL’lik kısmı aktifleştirilmiştir. 30 Haziran 2019 itibariyle 26.455.418 TL iptal edilen projeler ve diğer giderler tutarının 307.919 TL’si 2019 yılı girişlerinden harcanmıştır.

ii) Pazarlama Giderleri Detayı

	1 Ocak-30 Haziran 2019	1 Nisan-30 Haziran 2019	1 Ocak-30 Haziran 2018	1 Nisan-30 Haziran 2018
Personel giderleri	(37.340.973)	(19.047.237)	(33.661.776)	(16.090.834)
Amortisman gideri	(4.301.923)	(2.139.155)	(180.761)	(91.036)
İsim hakkı gideri	(17.207.874)	(8.748.130)	(11.700.332)	(8.144.496)
Kira gideri	(368.941)	(248.677)	(5.761.403)	(3.079.915)
Seyahat-ulaşım-konaklama giderleri	(4.613.272)	(2.426.355)	(4.269.224)	(2.221.296)
Danışmanlık giderleri	(1.681.579)	(851.117)	(1.385.326)	(680.767)
Promosyon ürün ve reklam giderleri	(12.328.325)	(6.182.424)	(12.685.128)	(8.211.189)
Diğer giderler	(11.155.697)	(5.284.782)	(5.876.263)	(2.082.913)
	(88.998.584)	(44.927.877)	(75.520.213)	(40.602.446)

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ, PAZARLAMA, SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ, GENEL YÖNETİM GİDERLERİ (devamı)

iii) Genel Yönetim Giderleri Detayı

	1 Ocak-30 Haziran 2019	1 Nisan-30 Haziran 2019	1 Ocak-30 Haziran 2018	1 Nisan-30 Haziran 2018
Personel giderleri	(33.855.594)	(17.479.556)	(26.530.244)	(13.260.940)
Amortisman gideri	(7.917.762)	(4.038.211)	(6.192.103)	(3.233.101)
Kira gideri	(135.053)	(57.427)	(693.131)	(320.628)
Seyahat-ulaşım-konaklama giderleri	(1.704.607)	(1.200.686)	(2.177.923)	(1.359.311)
Danışmanlık giderleri	(4.794.372)	(2.378.001)	(3.986.257)	(2.461.915)
Promosyon ürün ve reklam giderleri	(205.847)	(106.677)	(26.714)	(12.225)
Diğer giderler	(2.420.124)	(799.308)	(5.120.857)	(2.765.881)
	(51.033.359)	(26.059.866)	(44.727.229)	(23.414.001)
Personel ile ilgili aktifleştiriğim gelişimme maliyetleri	1.889.622	873.673	2.452.403	1.057.858
	(49.143.737)	(25.186.193)	(42.274.826)	(22.356.143)

NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER

	1 Ocak-30 Haziran 2019	1 Nisan-30 Haziran 2019	1 Ocak-30 Haziran 2018	1 Nisan-30 Haziran 2018
Personel giderleri	(83.069.207)	(42.717.421)	(69.983.901)	(34.377.225)
Amortisman gideri (Not 12)	(12.219.685)	(6.177.366)	(6.372.864)	(3.324.137)
İşim hakkı gideri (*)	(17.207.874)	(8.748.130)	(11.700.332)	(8.144.496)
Kira gideri	(503.994)	(306.104)	(6.454.534)	(3.400.543)
Promosyon ürün ve reklam giderleri	(12.534.172)	(6.289.101)	(12.711.842)	(8.223.414)
Seyahat-ulaşım-konaklama giderleri	(6.317.879)	(3.627.041)	(6.447.147)	(3.580.607)
Danışmanlık giderleri	(6.475.951)	(3.229.118)	(5.371.583)	(3.142.682)
İptal edilen projeler karşılığı	(26.455.418)	(14.074.388)	(18.015.424)	(6.632.037)
Diğer giderler	(13.575.821)	(6.084.090)	(10.997.120)	(4.848.794)
	(178.360.001)	(91.252.759)	(148.054.747)	(75.673.935)
Personel ile ilgili aktifleştiriğim gelişimme maliyetleri	13.720.342	7.031.687	12.206.252	6.045.277
	(164.639.659)	(84.221.072)	(135.848.495)	(69.628.658)

(*) İsim hakkı giderinin 17.106.379 TL’lik kısmı Roche ürünlerinin satışından dolayı Eastpharma S.A.R.L’a dönem içerisinde ödenen tutarı göstermektedir. Eastpharma SARL 2008 yılında alınan 17 Roche ürününün Türkiye’deki haklarını elinde bulundurmaktadır. EastPharma S.A.R.L. ayrıca 1 adet Roche ürününün Türkiye dışında 17 ülkedeki haklarını da elinde bulundurmaktadır.

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİRLER VE GİDERLER

Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler

	1 Ocak-30 Haziran 2019	1 Nisan-30 Haziran 2019	1 Ocak-30 Haziran 2018	1 Nisan-30 Haziran 2018
Faaliyetlerden kaynaklanan kur farkı geliri	13.433.289	3.263.162	14.261.892	10.152.967
Reeskont faiz gelirleri	22.500	22.500	-	-
Komisyon geliri (*)	312.476	182.750	189.270	112.702
Faiz gelirleri	2.141.762	1.097.641	2.621.470	1.570.439
Vade farkı geliri	-	-	534.732	263.558
Diğer gelirler	7.787.547	3.678.693	4.309.367	2.279.293
	23.697.574	8.244.746	21.916.731	14.378.959

(*) Komisyon gelirinin içinde Grup'un ilişkili şirketi Saba İlaç'ın ürünlerinin satışından elde edilen gelir bulunmaktadır (312.476 TL) (Not 6).

Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler

	1 Ocak-30 Haziran 2019	1 Nisan-30 Haziran 2019	1 Ocak-30 Haziran 2018	1 Nisan-30 Haziran 2018
Faaliyetlerden kaynaklanan kur farkı gideri	(1.559.103)	2.772.345	(5.539.205)	(3.769.860)
Reeskont faiz giderleri	-	17.601	(2.833.551)	(818.576)
Diğer giderler	(13.921.699)	(12.866.675)	(8.023.792)	(6.984.501)
	(15.480.802)	(10.076.729)	(16.396.548)	(11.572.937)

YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİRLER / (GİDERLER)

	1 Ocak-30 Haziran 2019	1 Nisan-30 Haziran 2019	1 Ocak-30 Haziran 2018	1 Nisan-30 Haziran 2018
Sabit kıymet satış kari	-	(129.482)	368.996	293.664
	-	(129.482)	368.996	293.664

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

27. FİNANSMAN GİDERLERİ

	1 Ocak-30 Haziran 2019	1 Nisan-30 Haziran 2019	1 Ocak-30 Haziran 2018	1 Nisan-30 Haziran 2018
Banka kredileri faiz giderleri	(52.111.133)	(26.887.627)	(27.832.665)	(15.342.493)
Kiralama yükümlülüğüne ilişkin faiz giderleri	(1.694.104)	(806.601)	-	-
Tahvil faiz ve masraf giderleri	(10.867.475)	(7.254.615)	(14.080.493)	(10.578.856)
Toplam faiz giderleri	(64.672.712)	(34.948.843)	(41.913.158)	(25.921.349)
Eksi: duran varlıkların maliyetine dahil edilen tutar	2.235.645	1.154.997	1.662.761	1.306.593
	(62.437.067)	(33.793.846)	(40.250.397)	(24.614.756)
Net kur farkı gideri	(2.804.861)	(1.294.651)	(4.873.450)	(2.745.242)
Türev finansal araç gideri	(5.823.310)	(5.823.310)	-	-
Diğer finansman giderleri	(1.638.975)	(711.758)	(716.619)	(426.658)
	(72.704.213)	(41.623.565)	(45.840.466)	(27.786.656)

28. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL)

Dönem vergi gideri ve ertelenen vergi

Vergi gideri, cari dönem vergi giderini ve ertelenmiş vergi giderini kapsar. Vergi, doğrudan özkaynaklar altında muhasebeleştirilen bir işlemle ilgili olmaması koşuluyla, gelir tablosuna dahil edilir. Aksi takdirde vergi de ilgili işlemle birlikte özkaynaklar altında muhasebeleştirilir.

Dönem vergi gideri, finansal durum tablosu tarihi itibariyle Grup'un bağlı ortaklıklarının faaliyet gösterdiği ülkelerde yürürlükte olan vergi kanunları dikkate alınarak hesaplanır. Türk Vergi mevzuatına göre, kanuni veya iş merkezleri Türkiye’de bulunan kurumlar, kurumlar vergisine tabidir.

Türk vergi sisteminde mali zararlar takip eden beş yıl içindeki mali karlar ile mahsup edilebilmekte olup, önceki yıllar kazançlarından (geriye dönük) mahsup mümkün değildir.

Ayrıca, kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere yıl içinde ara dönemlerde beyan edilen matrahlar üzerinden %22 oranında (2018, 2019 ve 2020 yılları vergilendirme dönemleri için %22 olacaktır) geçici vergi ödenmektedir.

30 Haziran 2019 ve 31 Aralık 2018 tarihleri itibariyle vergi karşılığı yürürlükteki vergi mevzuatı çerçevesinde ayrılmıştır.

Şirket’in aktifinde iki yıldan uzun süre ile tutulan iştirak hisseleri ile aynı süreyle sahip oldukları kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan haklarının satışından doğan kazançların %75’lik kısmı ile aynı süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazların satışından doğan kazançların %50’lik kısmı Kurumlar Vergisi Kanunu’nda öngörüldüğü üzere sermayeye eklenmesi veya 5 yıl süre ile pasifte özel bir fon hesabında tutulması şartı ile vergiden istisnadır.

Ertelenen vergi, yükümlülük yöntemi kullanılarak, varlık ve yükümlülüklerin finansal tablolarda yer alan kayıtlı değerleri ile vergi değerleri arasındaki geçici farklar üzerinden hesaplanır. Ertelenen vergi hesaplanmasında yürürlükteki vergi mevzuatı uyarınca finansal durum tablosu tarihi itibariyle geçerli bulunan vergi oranları kullanılır.

1 Ocak 2018 tarihinden itibaren 3 yıl için geçerli vergi oranı %22 olarak değiştiği için, 30 Haziran 2019 tarihi itibariyle ertelenmiş vergi hesaplamasında, 3 yıl içinde (2018, 2019 ve 2020 yılları içinde) gerçekleşmesi / kapanması beklenen geçici farklar için %22 vergi oranı kullanılmıştır. Ancak, 2020 yılından sonrası için geçerli kurumlar vergisi oranı %20 olduğu için, 2020 sonrası gerçekleşmesi / kapanması beklenen geçerli farklar için %20 vergi oranı kullanılmıştır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

28. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL) (devamı)

Dönem vergi gideri ve ertelenen vergi (devamı)

Ertelenen vergi yükümlülüğü vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenen vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle bu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır.

Aynı ülkenin vergi mevzuatına tabi olmak şartıyla ve cari vergi varlıklarının cari vergi yükümlülüklerinden mahsup edilmesi konusunda yasal olarak uygulanabilir bir hakkın bulunması durumunda ertelenen vergi varlıkları ve yükümlülükleri karşılıklı olarak birbirinden mahsup edilir.

Vergi varlık ve yükümlülükleri

Kurumlar vergisi

Şirket ve konsolidasyon kapsamındaki Türkiye’de ve diğer ülkelerde kurulmuş bağlı ortaklık, iştirak ve müşterek yönetime tabi ortaklıkları, faaliyetlerini sürdürdükleri ülkelerin yürürlükte bulunan vergi mevzuatı ve uygulamalarına tabidir.

Türkiye’de kurumlar vergisi oranı %20’dir Ancak Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen Geçici 10’ınca madde uyarınca %20’lik kurumlar vergisi oranı, kurumların 2018, 2019 ve 2020 yılı vergilendirme dönemlerine (özel hesap dönemi tayin edilen kurumlar için ilgili yıl içinde başlayan hesap dönemlerine) ait kurum kazançları için %22 olarak uygulanacaktır. Kurumlar vergisi oranı kurumların ticari kazancına vergi yasaları gereğince indirimi kabul edilmeyen giderlerin ilave edilmesi, vergi yasalarında yer alan istisna ve indirimlerin indirilmesi sonucu bulunacak safi kurum kazancına uygulanır. Kurumlar vergisi, ilgili olduğu yıl sonunu takip eden dördüncü ayın yirmi beşinci günü akşamına kadar beyan edilmekte ve ilgili ayın sonuna kadar ödenmektedir.

Şirketler mali karları üzerinden %20 oranında (2018, 2019 ve 2020 yılı vergilendirme dönemleri için %22) geçici vergi hesaplar ve o dönemi izleyen ikinci ayın 14 üncü gününe kadar beyan edip on yedinci günü akşamına kadar öderler. Yıl içinde ödenen geçici vergi o yıla ait olup izleyen yıl verilecek kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanacak kurumlar vergisinden mahsup edilir. Mahsuba rağmen ödenmiş geçici vergi tutarı kalmış ise bu tutar nakden iade alınabileceği gibi mahsup edilebilir.

Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre beyanname üzerinde gösterilen mali zararlar 5 yılı aşmamak kaydıyla dönemin kurumlar vergisi matrahından indirilebilir. Beyanlar ve ilgili muhasebe kayıtları vergi dairesince beş yıl içerisinde incelenebilmekte.

Türkiye’de mukim şirketlerden, kurumlar vergisi ve gelir vergisinden sorumlu olmayanlar ve muaf tutulanlar haricindekilere yapılanlarla Türkiye’de mukim olan ve olmayan gerçek kişilere ve Türkiye’de mukim olmayan tüzel kişilere yapılan temettü ödemeleri %15 gelir vergisine tabidir.

Türkiye’de mukim şirketlerden yine Türkiye’de mukim anonim şirketlere yapılan temettü ödemeleri gelir vergisine tabi değildir. Ayrıca karın dağıtılmaması veya sermayeye eklenmesi durumunda gelir vergisi hesaplanmamaktadır.

Türk vergi mevzuatı, ana ortaklık olan şirketin bağlı ortaklıkları konsolide ettiği finansal tabloları üzerinden vergi beyannamesi vermesine olanak tanımamaktadır. Bu sebeple Grup’un konsolide finansal tablolarına yansıtılan vergi yükümlülükleri, konsolidasyon kapsamına alınan tüm şirketler için ayrı ayrı hesaplanmıştır. 30 Haziran 2019 ve 31 Aralık 2018 tarihli finansal durum tablolarında ödenecek vergi tutarları her bir Bağlı Ortaklık için netleştirilmiş olup, konsolide finansal tablolarda ayrı sınıflandırılmaktadır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

28. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL) (devamı)

	30 Haziran	31 Aralık
Cari vergi yükümlülüğü:	2019	2018
Cari kurumlar vergisi karşılığı	608.586	309.902
Matrah artırımı sonucu kurumlar vergisi karşılığı (*)	124.554	588.031
	733.140	897.933

(*) Vergi ve diğer bazı alacakların yeniden yapılandırılmasına ilişkin 7143 sayılı Kanun Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilmiş ve 18.05.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanmıştır. Söz konusu kanun hükümlerine göre; Grup, yasal süresi içinde kurumlar vergisi açısından 2016 ve 2017 yılları için, matrah artırımı hükümlerinden yararlanacaktır. Söz konusu yıllarla sınırlı olmak kaydıyla mali kar çıkan yıllarda kurumlar vergisi matrahı yasa çerçevesince belirli oranlarda artırılmış ve üzerinden %15 oranında kurumlar vergisi hesaplanmıştır.

Matrah artırımına gidilen yıllarla ilgili olarak, yasa gereği kurumlar vergisi kapsamında yeni bir vergi incelemesi olmayacaktır.

	1 Ocak-30 Haziran	1 Ocak-30 Haziran
Vergi gideri aşağıdaki kilerden oluşmaktadır:	2019	2018
Cari vergi (gideri)	(1.090.040)	(16.941.868)
Ertelenmiş vergi geliri	5.594.261	2.797.150
Toplam vergi geliri / (gideri)	4.504.221	(14.144.718)

Dönem vergi giderinin dönem karı ile mutabakatı aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak-30 Haziran	1 Ocak-30 Haziran
	2019	2018
Faaliyetlerden elde edilen vergi öncesi kar	132.901.163	77.390.369
Geçerli vergi oranı	%22	%22
Hesaplanan vergi	(29.238.256)	(17.025.881)
Vergi etkisi:
- araştırma ve geliştirme indirimleri	5.188.674	3.871.038
- etkin vergi oranı haricinde kullanılan indirimli vergi oranı
etkisi	31.342.610	675.294
- matrah artırımı etkisi	-	(882.047)
- diğer	(2.788.807)	(783.122)
Gelir tablosundaki vergi karşılığı geliri / (gideri)	4.504.221	(14.144.718)

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

28. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL) (devamı)

Ertelenmiş vergi

Grup, vergiye esas yasal finansal tabloları ile TFRS’ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları için ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü muhasebeleştirmektedir. Söz konusu farklılıklar genellikle bazı gelir ve gider kalemlerinin vergiye esas finansal tablolar ile TFRS’ye göre hazırlanan konsolide finansal tablolarda farklı dönemlerde yer almasından kaynaklanmakta olup, söz konusu farklar aşağıda belirtilmektedir.

Ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülüklerinin hesaplanmasında kullanılan vergi oranı %22’dir (2018: %22).

Türkiye’de işletmelerin konsolide vergi iadesi beyan edememeleri sebebiyle, ertelenmiş vergi varlıkları olan bağlı ortaklıklar, ertelenmiş vergi yükümlülükleri olan bağlı ortaklıklar ile netleştirilmez ve ayrı olarak gösterilir.

Bilançoda ertelenmiş vergi bakiyeleri aşağıdaki şekilde gösterilmiştir:

	30 Haziran	31 Aralık
Ertelenmiş vergi (varlıkları)/yükümlülükleri:	2019	2018
Maddi ve maddi olmayan varlıkların değerleme ve amortisman farkları	(7.593.311)	(11.325.642)
Kıdem tazminatı karşılığı	5.343.619	4.518.632
Stoklar	2.879.859	2.935.871
Kullanılmamış izin karşılığı	1.783.701	1.268.964
Verilen bedelsiz mal iskontoları	-	954.512
Fiyat düzenlemesi sonrası oluşan satış iadelerine dair gider tahakkukları	597.833	640.200
Şüpheli alacak karşılığı	1.580.917	1.591.676
Dava karşılığı	1.343.911	1.367.937
Diğer	5.962.240	3.709.544
	11.898.769	5.661.694

30 Haziran 2019 ve 2018 tarihleri itibariyle sona eren dönem içindeki ertelenmiş vergi varlıkları hareketi aşağıda verilmiştir:

	1 Ocak-30 Haziran	1 Ocak-30 Haziran
Ertelenmiş vergi (varlığı)/yükümlülüğü hareketleri:	2019	2018
1 Ocak itibariyla açılış bakiyesi	5.661.694	9.899.543
Gelir tablosunda muhasebeleştirilen ertelenmiş vergi geliri	5.594.261	2.797.150
Diğer kapsamlı gelir tablosunda muhasebeleştirilen vergi gideri / (geliri)	-	(110.633)
TFRS 9’un ilk uygulamasına ilişkin ertelenmiş vergi düzelmesi (Not 2)	-	82.500
TFRS 16’nın ilk uygulamasına ilişkin ertelenmiş vergi düzelmesi (Not 2)	642.814	-
30 Haziran itibariyla kapanış bakiyesi	11.898.769	12.668.560

Bilanço tarihi itibariyle, Grup’un ileriki dönemlerde karlarından mahsup edilmek üzere devreden vergi zararları bulunmamaktadır (31 Aralık 2018 Yoktur.).

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

29. PAY BAŞINA KAZANÇ

	1 Ocak-30 Haziran	1 Ocak-30 Haziran
Pay başına kazanç	2019	2018
Ana ortaklığa ait net dönem kari	137.405.384	63.245.651
Tedavüldeki hisselerin ağırlıklı ortalama adedi	20.001.928.778	20.001.928.778
Pay başına düşen basit ve hisse başına bölünmüş kazanç (TL)	0,0069	0,0032

30. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ

(a) Sermaye risk yönetimi

Grup, sermaye yönetiminde, bir yandan faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamaya çalışırken, diğer yandan da borç ve özkaynak dengesini en verimli şekilde kullanarak karlılığını artırmayı hedeflemektedir.

Grup’un sermaye yapısı 5’inci Not’ta açıklanan kredileri de içeren finansal borçlar, 4’üncü Not’ta açıklanan nakit ve nakit benzerleri ve sırasıyla 21’inci Not’ta açıklanan çıkarılmış sermaye, sermaye yedekleri, kar yedekleri ve geçmiş yıl karlarını da içeren özkaynak kalemlerinden oluşmaktadır.

30 Haziran 2019 ve 31 Aralık 2018 tarihleri itibariyle özkaynakların finansal borçlara oranı aşağıdaki gibidir:

	30 Haziran 2019	31 Aralık 2018
Finansal borçlar	745.654.119	727.577.535
Eksi: Nakit ve nakit benzerleri	(151.006.226)	(121.115.624)
Net borç	594.647.893	606.461.911
Toplam özkaynak	883.129.379	746.407.897
Yatırılan sermaye	1.728.316.719	1.547.324.705
Net borç / Yatırılan sermaye oranı	%34	%39

Grup’un sermaye maliyeti ile birlikte her bir sermaye sınıfıyla ilişkilendirilen riskler üst yönetim tarafından 3 aylık dönemde değerlendirilir. Üst yönetim değerlendirmelerine dayanarak, sermaye yapısını yeni borç edinilmesi veya mevcut olan borcun geri ödenmesiyle olduğu kadar, temettü ödemeleri, yeni hisse ihracı yoluyla dengede tutulması amaçlanmaktadır.

Grup’un genel stratejisi önceki dönemden bir farklılık göstermemektedir.

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

30. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

(b) Finansal risk faktörleri

Grup faaliyetleri nedeniyle piyasa riski (kur riski, gerçeğe uygun değer faiz oranı riski, nakit akımı faiz oranı riski ve fiyat riski), kredi riski ve likidite riskine maruz kalmaktadır. Grup’un risk yönetimi programı genel olarak mali piyasalardaki belirsizliğin, Grup finansal performansı üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerinin minimize edilmesi üzerine odaklanmaktadır.

Risk yönetimi, Yönetim Kurulu tarafından onaylanan politikalar doğrultusunda vadeli alım/satım sözleşmeleri ile yürütülmektedir. Politika ve riskler Denetim Kurulu tarafından düzenli olarak izlenmektedir. Bu uygulamanın bir sonucu olarak Grup düzenli olarak risk performansı değerlendirmesi yapmaktadır.

(b.1) Kredi riski yönetimi

Finansal aracın taraflarından birinin sözleşmeye bağlı yükümlülüğünü yerine getirememesi nedeniyle Grup’a finansal bir kayıp oluşturması riski, kredi riski olarak tanımlanır. Grup, işlemlerini yalnızca kredi güvenilirliği olan taraflarla gerçekleştirme ve mümkün olduğu durumlarda teminat elde etme yoluyla kredi riskini azaltmaya çalışmaktadır. Grup’un maruz kaldığı kredi riskleri; müşterilerin finansal durumları ve kredi limitlerinin risk yönetimi komitesi tarafından takip edilerek ayda bir kez gözden geçirilmesiyle takip edilmektedir.

2019 yılında, Grup ürünlerinin önemli bir bölümünün dağıtımını Türkiye’deki en büyük iki ecza deposu tarafından yapılmaktadır. Söz konusu ecza depolarına yapılan satışların toplam satışlar içerisindeki payı, %26 ve %39’dur (30 Haziran 2018: %27 ve %40). 30 Haziran 2019 itibariyle, bu iki ecza deposundan alacaklar %21 ve %31’dir. (31 Aralık 2018: %20 ve %30). Grup kredi riskini kredi limitlerini ve ticari alacak bakiyelerini takip ederek yönetmektedir.

İç derecelendirme bilgilerine göre değerlendirilen vadesi geçmemiş ve değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların kredi kalitesi aşağıdaki gibidir:

	30 Haziran	31 Aralık
Ticari alacaklar	2019	2018
İç derecelendirme bilgilerine göre;
A Grubu Müşteriler	404.575.206	310.330.544
B Grubu Müşteriler	43.641.602	43.765.452
C Grubu Müşteriler	35.656.142	38.345.185
	483.872.950	392.441.181

A Grubu Müşteriler: Herhangi bir teminat olmaksızın Kredi Komitesi tarafından uygun görülen ve Yönetim Kurulu Başkanı tarafından onaylanan kredi limiti tanımlanan müşterilerdir.

B Grubu Müşteriler: Var olan teminatına ilave olarak Kredi Komitesi tarafından uygun görülen ve Yönetim Kurulu Başkanı tarafından onaylanan kredi limiti tanımlanan müşterilerdir.

C Grubu Müşteriler: Bire bir teminat karşılığı (banka teminat mektubunun tamamı veya herhangi bir ipotek değerinin %70’i kadar) kredi limiti tanınan müşterilerdir.

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

(b) Finansal risk faktörleri (devamı)

(b.1) Kredi riski yönetimi (devamı)

Finansal araç türleri itibariyle maruz kalınan kredi riskleri

| 30 Haziran 2019 | Ticari Alacaklar | | Diğer Alacaklar | | Bankalardaki
Mewhuat | Türev Araçlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| | İlişkili Taraf | Diğer Taraf | İlişkili Taraf | Diğer Taraf | | |
| Raporlama tarihi itibariyle maruz kalınan azami kredi riski (*) | 20.577.418 | 483.872.950 | - | 1.338.105 | 150.898.084 | - |
| - Azami riskin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı | - | 55.240.000 | - | - | - | 110.388.900 |
| A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri | 20.577.418 | 483.872.950 | - | 1.338.105 | 150.898.084 | - |
| B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan, aksi takdirde
vadesi geçmiş veya değer düşüklüğüne uğramış sayılacak finansal varlıkların
defter değeri | - | - | - | - | - | - |
| C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış
varlıkların net defter değeri | - | - | - | - | - | - |
| - Teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - | - |
| D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri | - | - | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) | - | 7.185.988 | - | 48.906 | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | (7.185.988) | - | (48.906) | - | - |
| - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) | - | - | - | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | - | - | - | - | - |
| - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - | - |
| E. Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar | - | - | - | - | - | - |

(*) Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

(b) Finansal risk faktörleri (devamı)
(b.1) Kredi riski yönetimi (devamı)

Finansal araç türleri itibariyle maruz kalınan kredi riskleri

31 Aralık 2018	Ticari Alacaklar		Diğer Alacaklar		Bankalardaki Mevduat
	İlişkili Taraf	Diğer Taraf	İlişkili Taraf	Diğer Taraf
Raporlama tarihi itibariyle maruz kalınan azami kredi riski (*)	11.620.379	392.441.181	-	474.273	121.023.665
- Azami riskin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	-	42.752.699	-	-	-
A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri	11.620.379	392.441.181	-	474.273	121.023.665
B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan, aksi takdirde vadesi geçmiş veya değer düşüklüğüne uğramış sayılacak finansal varlıkların defter değeri	-	-	-	-	-
C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri	-	-	-	-	-
- teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	-	-	-	-	-
D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri	-	-	-	-	-
- Vadesi geçmiş (brüt defter değeri)	-	7.185.987	-	48.906	-
- Değer düşüklüğü (-)	-	(7.185.987)	-	(48.906)	-
- Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	-	-	-	-	-
- Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri)	-	-	-	-	-
- Değer düşüklüğü (-)	-	-	-	-	-
- Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	-	-	-	-	-
E. Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar	-	-	-	-	-

(*) Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal Risk Faktörleri (devamı)

(b.1) Likidite risk yönetimi

Likidite riski yönetimi ile ilgili esas sorumluluk, yönetim kuruluna aittir. Yönetim Kurulu, Grup Yönetimi’nin kısa, orta ve uzun vadeli fonlama ve likidite gereklilikleri için, uygun bir likidite riski yönetimi oluşturmuştur.

Grup’un likidite gereksiniminin başlıca nedeni fabrika, makine-tesisat ve demirbaş ağırlıklı yapılan Ar-Ge yatırımları ile ruhsatlandırma ve lisanslarla ilgili olarak yapılan yatırımlardan doğan işletme sermayesi ihtiyacıdır. Yönetim Kurulu, Grup Yönetimi’nin kısa, orta ve uzun vadeli fonlama ve likidite gereklilikleri için, uygun bir likidite riski yönetimi oluşturmuştur.

Likidite riski analizi

Aşağıdaki tablo, Grup’un türev niteliğinde olmayan finansal yükümlülüklerinin vade dağılımını göstermektedir. Aşağıdaki tablolar, Grup’un yükümlülükleri iskonto edilmeden ve ödemesi gereken en erken tarihler esas alınarak hazırlanmıştır. Söz konusu yükümlülükler üzerinden ödenecek faizler aşağıdaki tabloya dahil edilmiştir

30 Haziran 2019

Sözleşme uyarınca nakit
Sözleşme uyarınca vadeler	Defter Değeri	çıkışlar toplamı	3 aydan kısa	3-12 ay arası	1-5 yıl arası
Türev olmayan finansal yükümlülükler
Banka kredileri ve tahviller	745.654.119	879.498.313	259.926.925	345.781.041	273.790.347
Ticari borçlar	111.162.595	111.750.388	105.487.782	6.262.606	-
Toplam yükümlülük	856.816.714	991.248.701	365.414.707	352.043.647	273.790.347

31 Aralık 2018

Sözleşme uyarınca nakit
Sözleşme uyarınca vadeler	Defter Değeri	çıkışlar toplamı	3 aydan kısa	3-12 ay arası	1-5 yıl arası
Türev olmayan finansal yükümlülükler
Banka kredileri ve tahviller	727.577.535	869.491.993	328.772.583	167.785.291	372.934.119
Ticari borçlar	85.699.382	86.264.674	82.269.812	3.994.862	-
Toplam yükümlülük	813.276.917	955.756.667	411.042.395	171.780.153	372.934.119

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal risk faktörleri (devamı)

(b.2) Piyasa riski yönetimi

Faaliyetleri nedeniyle Grup, döviz kurundaki (b.2.1 maddesine bakınız) ve faiz oranındaki (b.2.2 maddesine bakınız) değişiklikler ile ilgili finansal risklere maruz kalmaktadır. Faiz oranıyla ilişkilendirilen riskleri kontrol altında tutabilmek için Grup, belirli bir oranda sabit ve değişken faizli kredi sözleşmeleri yapmaktadır.

Grup düzeyinde karşılaşılan piyasa riskleri, duyarlılık analizleri esasına göre değerlendirilmektedir.

Cari yılda Grup’un maruz kaldığı piyasa riskinde veya maruz kalınan riskleri yönetim ve ölçüm yöntemlerinde, önceki yıla göre bir değişiklik olmamıştır.

(b.2.1) Kur riski yönetimi

Yabancı para cinsinden işlemler, kur riskinin oluşmasına sebebiyet vermektedir. Grup, döviz cinsinden varlık ve yükümlülüklerinin Türk Lirası’na çevriminde kullanılan kur oranlarının değişimi nedeniyle, kur riskine maruzdur. Kur riski ileride oluşacak ticari işlemler, kayda alınan aktif ve pasifler arasındaki fark sebebiyle ortaya çıkmaktadır. Kur riski, onaylanmış politikalara dayalı olarak yapılan vadeli döviz alım/satım sözleşmeleri ile yönetilmektedir.

Aşağıdaki tablo her bir finansal enstrüman sınıfı için Şirket ve bağlı ortaklıklarının yabancı para riskini göstermektedir.

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)
b) Finansal risk faktörleri (devamı)
(b.2) Piyasa riski yönetimi (devamı)
(b.2.1) Kur riski yönetimi (devamı)

Döviz Pozisyonu Tablosu
30 Haziran 2019

	TL		30 Haziran 2019
	Karşılığı	ABD Doları	AVRO	CHF	GBP	Diğer
1. Ticari alacak	39.273.396	4.250.894	1.554.546	777.095	4.206	18.452
2a. Parasal finansal varlıklar	147.826.642	21.017.779	4.098.554	912	1.846	-
2b. Parasal olmayan finansal varlıklar	-	-	-	-	-	-
3. Diğer	37.325.316	1.035.926	3.110.011	1.677.900	152.204	-
4. DÖNEN VARLIKLAR	224.425.354	26.304.599	8.763.111	2.455.907	158.256	18.452
5. Ticari alacaklar	-	-	-	-	-	-
6a. Parasal finansal varlıklar	-	-	-	-	-	-
6b. Parasal olmayan finansal varlıklar	-	-	-	-	-	-
7. Diğer	5.970.592	64.969	854.365	-	-	-
8. DURAN VARLIKLAR	5.970.592	64.969	854.365	-	-	-
9. TOPLAM VARLIKLAR	230.395.946	26.369.568	9.617.476	2.455.907	158.256	18.452
10. Ticari borçlar	52.299.909	4.933.022	3.577.414	80.575	105	-
11. Finansal yükümlülükler	6.731.804	-	1.027.647	-	-	-
12a. Parasal olan diğer yükümlülükler	-	-	-	-	-	-
12b. Parasal olmayan diğer yükümlülükler	-	-	-	-	-	-
13. KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER	59.031.713	4.933.022	4.605.061	80.575	105	-
14. Ticari borçlar	-	-	-	-	-	-
15. Finansal yükümlülükler	8.004.955	-	1.222.000	-	-	-
16a. Parasal olan diğer yükümlülükler	-	-	-	-	-	-
16b. Parasal olmayan diğer yükümlülükler	-	-	-	-	-	-
17. UZUN VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER	8.004.955	-	1.222.000	-	-	-
18. TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER	67.036.668	4.933.022	5.827.061	80.575	105	-
19. Bilanço dışı döviz cinsinden türev araçların net varlık / yükümlülük pozisyonu (19a-19b)	-	-	-	-	-	-
19.a Aktif karakterli bilanço dışı döviz cinsinden türev ürünlerin tutarı	-	-	-	-	-	-
19b. Pasif karakterli bilanço dışı döviz cinsinden türev ürünlerin tutarı	-	-	-	-	-	-
20. Net yabancı para varlık yükümlülük pozisyonu	163.359.278	21.436.546	3.790.415	2.375.332	158.151	18.452
21. Parasal kalemler net yabancı para varlık / yükümlülük pozisyonu (1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a)	120.063.370	20.335.651	(173.961)	697.432	5.947	18.452
22. Döviz hedge’i için kullanılan finansal araçların toplamgerçeğe uygun değeri	-	-	-	-	-	-
23. Döviz varlıkların hedge edilen kısmının tutarı	-	-	-	-	-	-
24. Döviz yükümlülüklerin hedge edilen kısmının tutarı	-	-	-	-	-	-
25. İhracat	66.203.462	8.474.266	1.935.611	777.095	-	-
26. İthalat	235.008.749	16.524.528	20.398.929	800.021	215.422	71

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)
b) Finansal risk faktörleri (devamı)
(b.2) Piyasa riski yönetimi (devamı)
(b.2.1) Kur riski yönetimi (devamı)

Döviz Pozisyonu Tablosu
31 Aralık 2018

	TL	31 Aralık 2018
	Karşılığı	ABD Doları	AVRO	CHF	GBP	Diğer
1. Ticari alacak	40.530.973	5.983.695	1.498.737	-	-	16.962
2a. Parasal finansal varlıklar	117.648.198	17.282.061	4.431.589	1.043	1.476	-
2b. Parasal olmayan finansal varlıklar	-	-	-	-	-	-
3. Diğer	27.521.128	9.296	4.534.995	3.823	17.267	-
4. DÖNEN VARLIKLAR	185.700.299	23.275.052	10.465.321	4.866	18.743	16.962
5. Ticari alacaklar	-	-	-	-	-	-
6a. Parasal finansal varlıklar	-	-	-	-	-	-
6b. Parasal olmayan finansal varlıklar	-	-	-	-	-	-
7. Diğer	68.201	3.600	6.225	2.200	-	-
8. DURAN VARLIKLAR	68.201	3.600	6.225	2.200	-	-
9. TOPLAM VARLIKLAR	185.768.500	23.278.652	10.471.546	7.066	18.743	16.962
10. Ticari borçlar	37.174.639	3.617.661	2.946.887	272	56.698	-
11. Finansal yükümlülükler	21.271.426	-	3.523.714	-	-	-
12a. Parasal olan diğer yükümlülükler	-	-	-	-	-	-
12b. Parasal olmayan diğer yükümlülükler	-	-	-	-	-	-
13. KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER	58.446.065	3.617.661	6.470.601	272	56.698	-
14. Ticari borçlar	-	-	-	-	-	-
15. Finansal yükümlülükler	10.451.691	-	1.733.857	-	-	-
16a. Parasal olan diğer yükümlülükler	-	-	-	-	-	-
16b. Parasal olmayan diğer yükümlülükler	-	-	-	-	-	-
17. UZUN VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER	10.451.691	-	1.733.857	-	-	-
18. TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER	68.897.756	3.617.661	8.204.458	272	56.698	-
19. Bilanço dışı döviz cinsinden türev araçların net varlık /yükümlülük pozisyonu (19a-19b)	-	-	-	-	-	-
19.a Aktifkarakterli bilanço dışı döviz cinsinden türev ürünlerin tutarı	-	-	-	-	-	-
19b. Pasifkarakterli bilanço dışı döviz cinsinden türev ürünlerin tutarı	-	-	-	-	-	-
20. Net yabancı para varlık yükümlülük pozisyonu (9-18+19)	116.870.744	19.660.991	2.267.088	6.794	(37.955)	16.962
21. Parasal kalemler net yabancı para varlık / yükümlülük pozisyonu (1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a)	89.281.415	19.648.095	(2.274.132)	771	(55.222)	16.962
22. Döviz hedge’i için kullanılan finansal araçların toplam gerçeğe uygun değeri	-	-	-	-	-	-
23. Döviz varlıkların hedge edilen kısmının tutarı	-	-	-	-	-	-
24. Döviz yükümlülüklerin hedge edilen kısmının tutarı	-	-	-	-	-	-
25. İhracat	118.771.215	18.678.345	4.201.677	-	-	399
26. İthalat	458.677.942	44.028.712	31.907.588	5.644.918	689.821	2.344

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

30. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal risk faktörleri (devamı)

(b.2) Piyasa riski yönetimi (devamı)

(b.2.1) Kur riski yönetimi (devamı)

Kur riskine duyarlılık

Grup içindeki şirketlerin fonksiyonel para birimi TL’dir, başlıca ABD Doları ve Avro cinsinden kur riskine maruz kalmaktadır.

Aşağıdaki tablo Grup’un ABD Doları, Avro ve diğer döviz kurlarındaki %20’lik artışa ve azalışa olan duyarlılığını göstermektedir. %20’lik oran, üst düzey yöneticilere Grup içinde kur riskinin raporlanması sırasında kullanılan oran olup, söz konusu oran yönetimin döviz kurlarında beklediği olası değişikliği ifade etmektedir. Duyarlılık analizi sadece yıl sonundaki açık yabancı para cinsinden parasal kalemleri kapsar ve söz konusu kalemlerin yıl sonundaki %20’lik kur değişiminin etkilerini gösterir (31 Aralık 2018: %20). Bu analiz, dış kaynaklı krediler ile birlikte Grup içindeki yurt dışı faaliyetler için kullanılan, krediyi alan ve de kullanan tarafların fonksiyonel para birimi dışındaki kredilerini kapsamaktadır. Pozitif değer, kar/zarardaki artışı ifade eder. Özkaynak etkisi bulunmamaktadır.

Kur Riskine Duyarlılık Tablosu

30 Haziran 2019

	Kar / Zarar
	Yabancı paranın değer kazanması	Yabancı paranın değer kaybetmesi
ABD Dolarının TL karşısında % 20 değişmesi halinde
1 - ABD Doları net varlık / yükümlülüğü	23.406.741	(23.406.741)
2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-)	-	-
3- ABD Doları net etki (1 +2)	23.406.741	(23.406.741)
AVRO’nun TL karşısında % 20 değişmesi halinde
4 - AVRO net varlık / yükümlülük	(227.913)	227.913
5 - AVRO riskinden korunan kısım (-)	-	-
6- AVRO net etki (4+5)	(227.913)	227.913
Diğer döviz kurlarının TL karşısında % 20 değişmesi halinde
7- Diğer döviz net varlık / yükümlülüğü	833.847	(833.847)
8- Diğer döviz kuru riskinden korunan kısım (-)	-	-
9- Diğer Döviz Varlıkları net etki (7+8)	833.847	(833.847)
TOPLAM (3 + 6 +9)	24.012.675	(24.012.675)

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

30. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal risk faktörleri (devamı)

(b.2) Piyasa riski yönetimi (devamı)

(b.2.1) Kur riski yönetimi (devamı)

Kur riskine duyarlılık (devamı)

Kur Riskine Duyarlılık Tablosu

31 Aralık 2018

	Kar / Zarar
	Yabancı paranın değer kazanması	Yabancı paranın değer kaybetmesi
ABD Dolarının TL karşısında % 20 değişmesi halinde
1 - ABD Doları net varlık / yükümlülüğü	20.673.333	(20.673.333)
2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-)	-	-
3- ABD Doları net etki (1 +2)	20.673.333	(20.673.333)
AVRO’nun TL karşısında % 20 değişmesi halinde
4 - AVRO net varlık / yükümlülük	(2.741.692)	2.741.692
5 - AVRO riskinden korunan kısım (-)	-	-
6- AVRO net etki (4+5)	(2.741.692)	2.741.692
Diğer döviz kurlarının TL karşısında % 20 değişmesi halinde
7- Diğer döviz net varlık / yükümlülüğü	(69.262)	69.262
8- Diğer döviz kuru riskinden korunan kısım (-)	-	-
9- Diğer Döviz Varlıkları net etki (7+8)	(69.262)	69.262
TOPLAM (3 + 6 +9)	17.862.379	(17.862.379)

(b.2.2) Faiz oranı riski yönetimi

Grup’un sabit ve değişken faiz oranları üzerinden borçlanması, Grup’u faiz oranı riskine maruz bırakmaktadır. Söz konusu risk, Grup tarafından, sabit ve değişken oranlı borçlar arasında uygun bir dağılım yapılmak suretiyle, yönetilmektedir. Riskten korunma stratejileri, faiz oranı beklentisi ve tanımlı olan risk ile uyumlu olması için düzenli olarak değerlendirilmektedir. Böylece optimal riskten korunma stratejisinin oluşturulması, gerek bilançonun pozisyonunun gözden geçirilmesi gerekse faiz harcamalarının farklı faiz oranlarında kontrol altında tutulması amaçlanmaktadır.

30 Haziran 2019 tarihi itibariyle, toplam borçluluğun %31’i değişken faizli Türk Lirası ve AVRO yükümlülüklerden oluşmaktadır.

Faiz oranı duyarlılığı

Aşağıdaki duyarlılık analizleri raporlama tarihinde türevsel olmayan enstrümanların maruz kaldığı faiz oranı riskleri baz alınarak belirlenmiştir. Değişken faizli yükümlülüklerin analizinde yıl sonundaki bakiyenin tüm yıl boyunca var olduğu varsayımı kullanılmıştır. Grup yönetimi, faiz oranlarında 50 baz puanlık bir dalgalanma beklemektedir. Söz konusu tutar, Grup içinde üst düzey yönetime yapılan raporlamalarda da kullanılmaktadır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal risk faktörleri (devamı)
(b.2) Piyasa riski yönetimi (devamı)
(b.2.2) Faiz oranı riski yönetimi (devamı)

Faiz oranı duyarlılığı (devamı)

Faiz Pozisyonu Tablosu

	30 Haziran 2019	31 Aralık 2018
Sabit Faizli Araçlar
Finansal Varlıklar	-	-
Finansal Yükümlülükler	510.905.805	518.593.051
Değişken Faizli Finansal Araçlar
Finansal Varlıklar	-	-
Finansal Yükümlülükler	234.748.314	208.984.484
	745.654.119	727.577.535

Raporlama tarihinde faiz oranlarında 50 baz puanlık bir yükseliş olması ve diğer tüm değişkenlerin sabit tutulması durumunda 30 Haziran 2019 itibariyle net dönem karı 633.400 TL azalmaktadır. (30 Haziran 2018: 684.822 TL azalmaktadır). Özkaynak etkisi bulunmamaktadır. Raporlama tarihinde faiz oranlarında 50 baz puanlık bir azalış olması ve diğer tüm değişkenlerin sabit tutulması durumunda Grup'un net dönem karını aynı tutarda arttırmaktadır.

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

31. FİNANSAL ARAÇLAR

Finansal araçlar kategorileri

30 Haziran 2019	İtfa edilmiş maliyeti ile değerlenen finansal varlık ve yükümlülükler	Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlık ve yükümlülükler	Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlık ve yükümlülükler	Defter değeri
Finansal varlıklar
Nakit ve nakit benzerleri	151.006.226	-	-	151.006.226
Ticari alacaklar (ilişkili şirket bakiyeleri dahil)	504.450.368	-	-	504.450.368
Finansal yükümlülükler
Finansal borçlar	745.654.119	-	-	745.654.119
Ticari borçlar (ilişkili şirket bakiyeleri dahil)	105.837.195	-	-	105.837.195
	İtfa edilmiş maliyeti ile değerlenen finansal varlık ve yükümlülükler	Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlık ve yükümlülükler	Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlık ve yükümlülükler	Defter değeri
31 Aralık 2018
Finansal varlıklar
Nakit ve nakit benzerleri	121.115.624	-	-	121.115.624
Ticari alacaklar (ilişkili şirket bakiyeleri dahil)	404.061.560	-	-	404.061.560
Finansal yükümlülükler
Finansal borçlar	727.577.535	-	-	727.577.535
Ticari borçlar (ilişkili şirket bakiyeleri dahil)	85.699.382	-	-	85.699.382

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

31. FİNANSAL ARAÇLAR (devamı)

Finansal araçlar kategorileri (devamı)

Grup’un finansal varlıklarının ve yükümlülüklerinin gerçeğe uygun değeri, söz konusu varlıkların ve yükümlülüklerin defter değerine yaklaşık tutardadır.

Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri aşağıdaki gibi belirlenir:

Birinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, birbirinin aynı varlık ve yükümlülükler için aktif piyasada işlem gören borsa fiyatlarından değerlenmiştir.
İkinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, ilgili varlık ya da yükümlülüğün birinci seviyede belirtilen borsa fiyatından başka direk ya da indirek olarak piyasada gözlenebilen fiyatının bulunmasında kullanılan girdilerden değerlenmiştir.
Üçüncü seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, varlık ya da yükümlülüğün gerçeğe uygun değerinin bulunmasında kullanılan piyasada gözlenebilir bir veriye dayanmayan girdilerden değerlenmiştir.

30 Haziran 2019 ve 31 Aralık 2018 tarihlerinde Grup’un türev finansal araçları aşağıdaki gibidir:

	30 Haziran 2019		31 Aralık 2018
	Varlıklar	Yükümlülükler	Varlıklar	Yükümlülükler
İleri vadeli döviz alım işlemi	-	(5.325.400)	-	-
	-	(5.325.400)	-	-
			1 Ocak-30 Haziran 2019	1 Ocak-30 Haziran 2018
Kar veya zararda muhasebeleştirilen kur farkı gideri(*)			(5.325.400)	-
Net varlık/(yükümlülük)			(5.325.400)	-

(*) 1 Ocak-30 Haziran 2019 döneminde kar veya zararda muhasebeleştirilen kur farkı gideri, finansman giderleri içerisinde muhasebeleştirilmiştir.

Türev araçların gerçeğe uygun değeri ikinci seviye girdiler kullanılarak değerlendirilmiştir.

32. BİLANÇO TARİHİNDEN SONRAKİ OLAYLAR

Bulunmamaktadır.

AI assistant

DEVA HOLDİNG A.Ş. — Interim / Quarterly Report 2019

8687_rns_2019-08-19_5a5998df-8e8d-4e43-aa7e-a4ea7b5ef78a.pdf

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE

KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU

30 HAZİRAN 2019 TARİHİ İTİBARİYLE

KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU (DEVAMI)

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİNDE SONA EREN ARA DÖNEME AİT KONSOLİDE KAR VEYA ZARAR TABLOSU

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİNDE SONA EREN ARA DÖNEME AİT KONSOLİDE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 HAZİRAN 2019 TARİHİNDE SONA EREN ARA DÖNEME AİT KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU

30 HAZİRAN 2019 TARİHİNDE SONA EREN ARA DÖNEME AİT KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

1. GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

1. GRUP’UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (devamı)

Bağlı Ortaklıklar

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

1. GRUP’UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (devamı)

Bağlı Ortaklıklar (devamı)

Finansal Tabloların Onaylanması

İşletmenin Sürekliliği

DEVA HOLDING A.S. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

30 HAZIRAN 2019 TARIHI ITIBARIYLE KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARA ILISKIN DIPNOTLAR

2. KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA ILISKIN ESASLAR

Uygunluk Beyanı

Kullanilan Para Birimi

Yuksek Enflasyon Dönemlerinde Finansal Tablolarin Dizeltilmesi

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

Konsolidasyon Esasları

Muhasebe Politikalarındaki Değişiklikler

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

Muhasebe Politikalarındaki Değişiklikler (devamı)

Konsolide Finansal Tablolara Etkileri

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.2 Yeni ve Düzeltilmiş Standartlar ve Yorumlar (devamı)

iii) Uluslararası Muhasebe Standartları Kurumu (UMSK) tarafından yayınlanmış fakat KGK tarafından yayınlanmamış yeni ve düzeltilmiş standartlar ve yorumlar

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti

a. Hasılat

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

2. KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

g. Kira Yükümlülükleri (devamı)

h. Finansal Olmayan Varlıklarda Değer Düşüklüğü

i. Borçlanma Maliyetleri

j. Finansal Araçlar

(i) Finansal varlıklar

Sınıflandırma

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

30 HAZIRAN 2019 TARIHI ITIBARIYLE KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARA ILISKIN DIPNOTLAR

2. KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA ILISKIN ESASLAR (devam)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarinin Özeti (devam)

j. Finansal Araclar (devam)

(i) Finansal varliklar (devam)

Muhasebeletirme ve Ölçümleme

Finansal Tablo Dıst Bırakma

Değer Düşüklüğ

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

2. KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA ILISKIN ESASLAR (devam)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devam)

j. Finansal Araçlar (devam)

(i) Finansal varlıklar (devam)

Muhasebeleştirme ve ölçme

(ii) Finansal yükümlülükler

Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler

Çıkartılmış tahviller

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

j. Finansal Araçlar (devamı)

(ii) Finansal yükümlülükler (devamı)

k. İşletme Birleşmeleri

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

2. KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA ILISKIN ESASLAR (devam)

DEVA HOLDİNG A.Ş. Interim / Quarterly Report 2019