AI assistant
DEVA HOLDİNG A.Ş. — Environmental & Social Information 2026
Apr 16, 2026
8687_rns_2026-04-16_ab226032-f11a-4c42-879c-d2cdb92937b8.pdf
Environmental & Social Information
Open in viewerOpens in your device viewer
1
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetim Metrik ve Hedefler TSRS Kapsamında Sınırlı Güvence Beyan Sözlük İçindekiler
==> picture [85 x 731] intentionally omitted <==
DEVA HOLDİNG A.Ş. DEVA HOLDİNG A.Ş.2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
2
İçindekiler
| Rapor Hakkında | 3 |
|---|---|
| Denetim | 4 |
| Geçiş Muafyetleri | 5 |
| Raporlama Sınırları ve Ölçüm Yaklaşımı | 6 |
| Değer Zinciri | 7 |
| DEVA Hakkında | 8 |
| Yönetişim | 9 |
| Yönetim Kurulu | 11 |
| Sürdürülebilirlik Alt Komitesi | 12 |
| Riskin Erken Saptanması Komitesi | 14 |
| Denetimden Sorumlu Komite | 15 |
| Yetkinlikler ve Kapasite | 16 |
| Ücretlendirme Süreçleri | 17 |
Risk Yönetimi 26 Risk Yönetimi Yaklaşımı 27 İklimle İlgili Risk ve Fırsatların Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi 27 İklimle İlgili Risk ve Fırsatların Önceliklendirilmesi 27 Metrikler ve Hedefler 30 İklimle İlgili Metrikler 31 Sera Gazı Emisyonları 32 İklimle İlgili Hedefler 33 Ekler 34 Raporlama Dönemi Sonrası Olaylar 35 Sözlük 36 TSRS Kapsamında Sınırlı Güvence Beyanı 37
Strateji 18
Senaryo Analizleri 19 İklimle İlgili Risk ve Fırsatlar 21 Su Stresine İlişkin Risk ve Fırsatlar 22 Finansal Durum, Finansal Performans ve Nakit Akışları 25 Strateji ve Karar Alma 25 İklim Dirençliliği 25
DEVA HOLDİNG A.Ş. Sağlık kattığımız yaşamlar için... 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
==> picture [385 x 181] intentionally omitted <==
RAPOR HAKKINDA
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
4
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Rapor Hakkında
DEVA, rapor kapsamında nakit akışlarını, finansmana erişimini ve sermaye maliyetini kısa, orta ve uzun vadede etkilemesi makul ölçüde beklenebilecek iklimle ilgili risk ve fırsatlarına ilişkin bilgileri açıklamaktadır.
Bu rapor, Deva Holding A.Ş.’nin (Rapor içerisinde “DEVA” veya “Şirket” olarak anılacaktır) iklimle ilgili beyanlarına yer vermekte ve 1 Ocak – 31 Aralık 2025 finansal dönemine ait faaliyetlerini kapsamaktadır. Raporun hazırlanmasında Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından yayımlanan Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) esas alınmıştır. Açıklamalar KGK’nın belirlediği raporlama prensipleri doğrultusunda Yönetişim, Strateji, Risk Yönetimi ile Metrikler ve Hedefler başlıkları altında hazırlanmıştır. Sürdürülebilirlik ve iklim konularına ilişkin potansiyel finansal etkiler, TSRS 1 “Sürdürülebilirlikle İlgili Finansal Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Genel Hükümler” ve TSRS 2 “İklimle İlgili Açıklamalar” çerçevesinde değerlendirilmiştir. TSRS 2 Sektör Bazlı Uygulama Rehberleri incelenmiş olup, Şirketin faaliyet alanı ve operasyonlarının niteliği dikkate alındığında, doğrudan uygulanabilir bir rehber bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Denetim
KGK tarafından 29 Aralık 2023 tarihli ve 32414(M) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan TSRS doğrultusunda zorunlu tutulan bağımsız denetim kapsamında DRT Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş. (Deloitte) tarafından GDS 3000 “Tarihi Finansal Bilgilerin Bağımsız Denetimi veya Sınırlı Bağımsız Denetimi Dışındaki Güvence Denetimleri” ve GDS 3410 “Sera Gazı Beyanlarına İlişkin Güvence Denetimleri” standartları kapsamında sınırlı güvence denetimine tabi tutulmuş ve sınırlı bağımsız güvence beyanına raporun “TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporuna İlişkin Sınırlı Güvence Beyanı” bölümünde yer verilmiştir.
Raporlama kapsamı, Şirketin mevcut faaliyet alanları ile veri toplama altyapısı göz önünde bulundurularak belirlenmiştir. Bu doğrultuda, raporlama kapsamına DEVA’nın finansal tablolarında konsolidasyona tabi tutulan Devatis LTD, Devatis GmbH ve Devatis Inc dâhil edilmiştir.
DEVA tarafından yayımlanan raporlar arasında tutarlılığın ve karşılaştırılabilirliğin sağlanması amacıyla işbu raporda bulunan finansal açıklamalarda 2025 yılı finansal raporlarında kullanılan muhasebe politikaları, hesaplama yöntemleri, tahminler ve raporlama para birimi olarak TL kullanılmıştır. Raporda yer alan finansal ve finansal olmayan bilgiler uygun, doğrulanabilir ve zamanında sunulmuş ve gerçeğe uygun olarak paylaşılmaktadır.
Bu raporda yer alan iklimle ilgili bilgiler genel amaçlı finansal rapor kullanıcıları için Şirkete kaynak sağlama kararı verirken fayda sağlayacak şekilde ele alınmıştır.
==> picture [1096 x 209] intentionally omitted <==
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
5
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Rapor Hakkında
Geçiş Muafiyetleri
(b) İşletmenin gönüllü olarak bir sonraki ikinci çeyrek veya altı aylık ara dönem genel amaçlı finansal raporunu sunması durumunda, bu Standardın ilk kez uygulandığı yıllık raporlama döneminin sonundan itibaren dokuz ay içerisinde olmak kaydıyla, söz konusu ara dönem finansal raporuyla aynı zamanda raporlar.
- TSRS 1 E6: “İşletmenin E5 paragrafındaki geçiş muafiyetini kullanması durumunda:
DEVA, 30 Aralık 2025 tarihli ve 33123 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, KGK’nın 2024 raporlama döneminde TSRS’lere ilk kez uyum sağlayarak sürdürülebilirlik raporlaması yapan şirketlere tanınan geçiş muafiyetlerinin bir yıl süreyle uzatılması kararından yararlanmaktadır. Bu doğrultuda Şirket TSRS 1’de belirtilen E4, E5 ve E6 maddeleri kapsamındaki geçiş muafiyetlerini ve TSRS Uygulama Kapsamına İlişkin Kurul Kararı Geçici Madde 3’ü dikkate almaktadır.
(a) “İşletmenin bu Standardı uyguladığı ilk yıllık raporlama döneminde, iklimle ilgili risk ve fırsatlara ilişkin karşılaştırmalı bilgi açıklaması zorunlu değildir ve
(c) İşletmenin ara dönem genel amaçlı finansal tablo sunmasının zorunlu olmaması ve gönüllü olarak sunmayı tercih etmemesi durumunda, bu Standardın ilk kez uygulandığı yıllık raporlama döneminin sonundan itibaren dokuz ay içerisinde raporlar.”
-
(b) İşletmenin bu Standardı uyguladığı ikinci yıllık raporlama döneminde, iklimle ilgili risk ve fırsatlar dışında, sürdürülebilirlikle ilgili risk ve fırsatlara ilişkin karşılaştırmalı bilgi açıklaması zorunlu değildir.”
-
TSRS 1 E4: “Bir işletmenin bu Standardı uyguladığı ilk yıllık raporlama döneminde, işletmenin sürdürülebilirlikle ilgili finansal açıklamalarını, ilgili finansal tablolarını yayımladıktan sonra raporlamasına izin verilir. Bu geçiş muafiyetini uygularken, işletme sürdürülebilirlikle ilgili finansal açıklamalarını;
-
Geçici Madde 3: “İşletmelerin, uygulama kapsamı çerçevesinde TSRS’leri uyguladıkları ilk iki yıllık raporlama dönemlerinde Kapsam 3 sera gazı emisyonlarını açıklamaları zorunlu değildir.”
-
TSRS 1 E5: “İşletmenin bu Standardı uyguladığı ilk yıllık raporlama döneminde, (TSRS 2 uyarınca) yalnızca iklimle ilgili risk ve fırsatlara ilişkin bilgileri açıklamasına ve dolayısıyla bu Standarttaki hükümlerin, yalnızca iklimle ilgili risk ve fırsatlara ilişkin bilgilerin açıklanmasıyla ilgili olduğu ölçüde uygulanmasına izin verilir. Bu geçiş muafiyetini kullanması durumunda, işletme bu durumu açıklar.”
(a) İşletmenin bir sonraki ikinci çeyrek veya altı aylık ara dönem genel amaçlı finansal raporunu sunmasına ilişkin bir yükümlülüğü bulunuyorsa, söz konusu ara dönem finansal raporuyla aynı zamanda raporlar.
==> picture [1096 x 209] intentionally omitted <==
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
6
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Rapor Hakkında
Raporlama Sınırları ve Ölçüm Yaklaşımı
kullanarak gerçekleştirdiği nicel hesaplamalar sonucu, iklimle ilgili riskin öngörülen finansal etkilerinin finansal eşik değerin altında kalması sebebiyle, TSRS 1 madde 38 ve TSRS 2 madde 19 doğrultusunda nitel bilgi açıklamaktadır.
hesaplamalarında özkaynak payı yaklaşımı kullanılarak bağlı ortaklıkları sahiplik oranına göre hesaplamalara dâhil edilmiştir.
DEVA’nın iklimle ilgili risk ve fırsatlarının önem derecesi, Şirketin stratejik planlamaları çerçevesinde söz konusu risk ve fırsatların finansal performans ve strateji üzerinde yaratabileceği potansiyel etkiler esas alınarak belirlenmiştir. Bu değerlendirmede kullanılan nicel eşik, finansal denetim yaklaşımıyla tutarlılık sağlanması amacıyla TFRS ile uyumlu olarak vergi öncesi net kârın %5’i olarak tanımlanmıştır.
Şirket, iklimle ilgili fırsatın mevcut veya öngörülen finansal etkilerine ilişkin nicel bilgi sağlayacak beceri, yetenek veya kaynaklara sahip olduğunda bu etkileri raporlamayı planlamakta olup, raporlama döneminde TSRS 2 madde 20 doğrultusunda fırsatın finansal etkisine ilişkin nitel açıklamalara yer vermiştir. Bununla birlikte, Şirketin sera gazı emisyonları
DEVA, raporlama döneminde iklimle ilgili risklerin ve fırsatlarını iş modeli ve değer zinciri üzerindeki etkilerini değerlendirmiştir. Raporlama tarihinde elde edebildiği tüm makul ve desteklenebilir bilgileri
==> picture [1096 x 323] intentionally omitted <==
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
7
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Rapor Hakkında
Değer Zinciri
==> picture [569 x 32] intentionally omitted <==
----- Start of picture text -----
Paydaşlar Faaliyetler
----- End of picture text -----
| Paydaşlar | Faaliyetler | |
|---|---|---|
| Yukarı Yönlü | Tedarikçiler | Ham Madde ve Yardımcı Madde Tedariki (API, Ambalaj Malzemeleri) Tedarik Seçimi, Denetimi ve Uyumu |
| Satın Alma | ||
| Hizmet Sağlayıcıları | Danışmanlık ve Denetim Hizmetleri | |
| Doğrudan Operasyonlar |
Üretim | Çerkezköy ve Kartepe Üretim Tesisleri |
| Ar-Ge | DEVARGE | |
| Çalışanlar | ||
| Lojistik | Ürün Dağıtımı ve Lojistiği | |
| Aşağı Yönlü | Müşteriler | Tanıtım Faaliyetleri İlaç Kullanımı Sonrası Atık Yönetimi |
| Bağlı Ortaklıklar | Devatis LTD Devatis GmbH Devatis Inc |
==> picture [471 x 566] intentionally omitted <==
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
8
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Rapor Hakkında
DEVA Hakkında
ve sürdürülebilir büyüme ilkeleri çerçevesinde sürdürmektedir.
stratejik öncelik taşımakta ve ileri teknoloji altyapısına sahip DEVARGE Ar-Ge Merkezi’nde katma değeri yüksek ürünler geliştirilmektedir.
1958 yılında kurulan DEVA, Türkiye ilaç sektöründe köklü geçmişi ve üretim yetkinliğiyle faaliyet göstermektedir. Şirket, başta beşerî ilaç ve ilaç ham maddesi üretimi ile pazarlaması olmak üzere veteriner ilaçları, kolonya, tıbbi ampul ve takviye edici gıda alanlarında da üretim gerçekleştirmektedir. Geniş ve çeşitlendirilmiş ürün portföyü ile güçlü üretim altyapısı, DEVA’nın sağlık sektöründeki konumunu desteklemektedir. Şirketin ana hissedarı, %82,20 pay oranıyla Lüksemburg merkezli EastPharma S.a.r.l.’dir.
DEVA, her yıl portföyünü yeni tedavi seçenekleriyle genişleterek bugün itibarıyla onkoloji, kardiyoloji, solunum ve oftalmoloji dâhil olmak üzere 15 terapötik alanda 675’in üzerinde ürün sunmaktadır. Çerkezköy ve Kartepe’de bulunan üretim tesisleri, yıllık 620 milyon kutu üretim kapasitesiyle Şirketin artan ürün çeşitliliğini destekleyen önemli bir altyapı sağlamaktadır.
Tüm üretim tesisleri EU GMP ve US FDA standartlarına uygun olarak faaliyet göstermektedir. DEVA, 86 ülkede toplam 1.863 ruhsatlı ürünüyle uluslararası pazarlarda varlık göstermekte, aralarında ABD, İsviçre ve Almanya’nın bulunduğu 60’tan fazla ülkeye ilaç ve ilaç ham maddesi ihracatı gerçekleştirmektedir.
DEVA’nın finansal konsolidasyona dâhil olan bağlı ortaklıklarına ilişkin sahiplik oranına aşağıda yer verilmektedir:
Borsa İstanbul’da (BİST) işlem gören DEVA, halka açık yapısı doğrultusunda faaliyetlerini şeffaflık
Toplum sağlığına katkı sağlamak ve ilaç erişimini artırma hedefi doğrultusunda Ar-Ge faaliyetleri
Tablo 1: Finansal Konsolidasyona Dâhil Olan Bağlı Ortaklıklar
==> picture [1005 x 27] intentionally omitted <==
----- Start of picture text -----
Bağlı Ortaklık Lokasyon (%) Hisse
----- End of picture text -----
| Bağlı Ortaklık | Lokasyon | (%) Hisse |
|---|---|---|
| Devatis LTD | Yeni Zelanda | %100 |
| Devatis GmbH | Almanya | %100 |
| Devatis Inc. | Amerika Birleşik Devletleri | %100 |
==> picture [1096 x 209] intentionally omitted <==
==> picture [385 x 181] intentionally omitted <==
YÖNETİ İM Ş
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
10
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Yönetişim
Bu kapsamda sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risk ve fırsatlar, belirtilen komitelerin görev ve sorumlulukları kapsamında ele alınmakta; Şirket stratejisi, finansal planlaması ve sermayeye erişimi üzerindeki potansiyel etkileri de Yönetim Kurulu gözetiminde izlenmektedir.
Sürdürülebilirlik yönetişiminden sorumlu organ ve komiteler, Şirketin sürdürülebilirlik yönetiminden sorumlu Yönetim Kurulu başta olmak üzere Sürdürülebilirlik Alt Komitesi, Riskin Erken Saptanması Komitesi ile Denetimden Sorumlu Komitedir. Kurumsal Yönetim Komitesi ise Sürdürülebilirlik Alt Komitesi ile Yönetim Kurulu arasındaki raporlama ve gözetim ilişkisinin tesis edilmesinden sorumludur.
DEVA, sürdürülebilirlik yaklaşımını, sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risk ve fırsatlarını tanımlayan şirket politikaları ve şirket ilkeleri doğrultusunda geliştirilen iyi uygulamalar çerçevesinde ele almaktadır. DEVA, Sürdürülebilirlik Politikası kapsamında, sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risk ve fırsatları sürdürülebilirlik yönetişiminin bir parçası olarak, belirlenen temel ilke ve esaslar doğrultusunda değerlendirmektedir.
DEVA Yönetim Kurulu, SPK Kurumsal Yönetim Tebliği (II-17.1) ile uyumlu olarak aldığı stratejik kararlarla şirketin risk, büyüme ve getiri dengesini gözetmekte ve akılcı risk yönetimi anlayışıyla Şirketi uzun vadeli çıkarları doğrultusunda idare ve temsil etmektedir.
DEVA, sürdürülebilirlik ve iklim değişikliğiyle bağlantılı risk ve fırsatların etkin biçimde yönetilmesini sağlamak amacıyla bu alanlara ilişkin yönetişim yapısını oluşturmuş, söz konusu risk ve fırsatların gözetimi, değerlendirilmesi ve yönetimine yönelik sorumlulukları ilgili organ ve komitelere tanımlamıştır.
==> picture [1096 x 323] intentionally omitted <==
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
11
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Yönetişim
Yönetim Kurulu
Bu raporlama dönemi itibarıyla, DEVA Yönetim Kurulu sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risk ve fırsatları, Sürdürülebilirlik Alt Komitesi ile Riskin Erken Saptanması Komitesi arasında çalışma esasları kapsamında tanımlanan iş birliği doğrultusunda izlemektedir.
komitelerin toplantıları sonucunda Yönetim Kuruluna sunulmaktadır. Sürdürülebilirlik Alt Komitesi yılda en az iki kez; Riskin Erken Saptanması Komitesi ise her toplantı sonucunda veya yılda en az iki kez olmak üzere Yönetim Kuruluna toplantı sonuçlarını raporlamaktadır.
DEVA Yönetim Kurulu, ilaç sektöründe uzun yıllara dayanan deneyime sahip üyelerden oluşmaktadır. Şirketin sürdürülebilirlik yönetişiminden sorumlu en üst düzey karar organı olan Yönetim Kurulu, Şirketin sürdürülebilirlik faaliyetlerinin yanı sıra sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risk ve fırsatları, Sürdürülebilirlik Alt Komitesi ve Riskin Erken Saptanması Komitesi aracılığıyla izlemektedir. Yönetim Kurulu, Sürdürülebilirlik Alt Komitesinin faaliyetlerini kendisine bağlı Kurumsal Yönetim Komitesi aracılığıyla takip etmekte ve değerlendirmektedir.
Bir önceki raporlama dönemine kıyasla, Şirketin 14 Nisan 2025 tarihinde gerçekleştirilen Genel Kurul Toplantısında, görev süresi dolan Yönetim Kurulu üyeleri için seçim yapılmış ve üç yıl süre ile görev yapmak üzere yeni üyeler belirlenmiştir. Ayrıca, Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi seçilen Sengül Soytaş’ın vefatı nedeniyle boşalan bağımsız yönetim kurulu üyeliğine kalan süreyi tamamlamak üzere Mehmet Baş atanmıştır.
Bunun yanı sıra, Şirketin iç kontrol ve iç denetim mekanizmalarının etkinliğini gözeten Denetimden Sorumlu Komite, sürdürülebilirlik ve iklim değişikliğiyle bağlantılı risk yönetimi süreçlerinin uygulanması amacıyla, İç Denetim Bölümü ve Riskin Erken Saptanması Komitesi ile ortak çalışmalar yürütmektedir. Yönetim Kurulu, Komitenin ulaştığı tespit ve değerlendirmeleri yazılı karar ve tutanaklar üzerinden izlemektedir.
Sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risk ve fırsatların tespiti ile değerlendirilmesi Sürdürülebilirlik Alt Komitesi ve Riskin Erken Saptanması Komitesi görev ve sorumlulukları dâhilinde yer almakta,
Tablo 2: Yönetim Kurulu
==> picture [1022 x 27] intentionally omitted <==
----- Start of picture text -----
İsim – Soy isim Ünvan
----- End of picture text -----
| İsim – Soy isim | Ünvan |
|---|---|
| Philipp Daniel Haas | Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO |
| Tuncay Cem Akkuş | Yönetim Kurulu Üyesi |
| Ayşecik Haas | Yönetim Kurulu Üyesi |
| Cüneyt Demirgüreş | Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi |
| Mehmet Baş | Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi |
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
12
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Yönetişim
Sürdürülebilirlik Alt Komitesi
ile Mühendislik Projeler Koordinasyon, Stratejik Planlama ve Kurumsal İletişim bölümlerini temsil etmektedir. Sürdürülebilirlik Alt Komitesinin görev ve yetkileri, DEVA’nın Sürdürülebilirlik Politikası ve Komite Çalışma Esasları çerçevesinde tanımlanmaktadır. Bu raporlama dönemi itibarıyla Sürdürülebilirlik Alt Komitesinin çalışma esasları sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risklerin mevcut risk yönetimiyle bütüncül bir yaklaşımla izlenmesini sağlayacak görev ve sorumlulukları kapsayacak şekilde güncellenmiştir.
Sürdürülebilirlik Alt Komitesi 2025 yılında gerçekleştirdiği çalışmaları 2 kez Yönetim Kuruluna raporlamıştır.
DEVA Sürdürülebilirlik Alt Komitesi, şirket bünyesinde, çevresel, sosyal ve kurumsal yönetim alanlarındaki sürdürülebilirlik stratejisinin belirlenmesi ve bu kapsamda geliştirilen politika, hedef ve uygulamaların yürütülmesi amacıyla Kurumsal Yönetim Komitesine bağlı olarak kurulmuştur.
Komite, şirketin sürdürülebilirlik performansı ile sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risk ve fırsatları sektörel dinamikleri dikkate alan bir yaklaşımla izleyebilmesini teminen, sürdürülebilirlik yaklaşımını destekleyen temel iş fonksiyonlarından temsilcilerin katılımıyla oluşturulmuştur. Komitenin başkanlığını Şirket CFO’su, başkan yardımcılığını ise Türkiye ve Uluslararası Pazarlar Başkanı üstlenmektedir.
Sürdürülebilirlik Alt Komitesi, yılda en az iki kez toplanarak Şirketin sürdürülebilirlik performansını değerlendirmekte ve sürdürülebilirlik raporlaması gibi elde edilen çıktıları Yönetim Kuruluna sunmaktadır. Buna paralel olarak sürdürülebilirlikle ve iklimle ilgili risk ve fırsatları Riskin Erken Saptanması Komitesi iş birliğiyle gerçekleştirdiği çalışmalar kapsamında değerlendirmekte ve Riskin Erken Saptanması Komitesince hazırlanan risk raporları ile Yönetim Kuruluna sunmaktadır.
Komite üyeleri; İletişim, Yatırımcı İlişkileri, İnsan Kaynakları ve Gelişim, Hukuk, Finans, İş Sağlığı, Güvenliği ve Çevre (HSE), Üretim, Kalite Operasyonları, Ruhsatlandırma, Satın Alma, Planlama ve Lojistik, Uluslararası Pazarlar, Biyoteknoloji
==> picture [1095 x 323] intentionally omitted <==
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
13
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Yönetişim
Tablo 3: Sürdürülebilirlik Alt Komitesi
==> picture [1001 x 27] intentionally omitted <==
----- Start of picture text -----
İsim – Soyisim Ünvan
----- End of picture text -----
| İsim – Soyisim | Ünvan |
|---|---|
| Mesut Çetin | Başkan (CFO) |
| Doğan Varinlioğlu | Başkan Yardımcısı (Türkiye ve Uluslararası Pazarlar Başkanı) |
| Emine Seçil Yüksel | Sekreter/Üye (İletişim) |
| Gülseren Mahmutoğlu | Üye (Yatırımcı İlişkileri) |
| Gülcan Gümüş | Üye (İnsan Kaynakları ve Gelişim) |
| Aytaç Aysuna Erden | Üye (Hukuk) |
| Alper Acındı | Üye (Finans) |
| Sibel Kayaoğlu | Üye (İş Sağlığı, Güvenliği ve Çevre) |
| Fatma Yanbasan Turp | Üye (Kalite Operasyonları) |
| Gökhan Kaba | Üye (Satın Alma) |
| Murat Aksoy | Üye (Üretim Planlama & Lojistik) |
| Serkan Varlık | Üye (Uluslararası Pazarlar) |
| Mert Uz | Üye (Uluslararası Pazarlar) |
| Şerifenur Taşkıran | Üye (Ruhsatlandırma) |
| İrfan Çinkaya | Üye (Biyoteknoloji) |
| Suat Cingiler | Üye (Mühendislik Projeler Koordinasyon) |
| Emre Günaydın | Üye (Stratejik Planlama & Kurumsal İletişim) |
Raporlama dönemi içinde Finans Direktörü Alper Acındı Sürdürülebilirlik Alt Komitesinde üye olarak yer almaya başlamıştır.
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
14
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Yönetişim
Riskin Erken Saptanması Komitesi
Mevcut raporlama dönemi itibarıyla, Komite Çalışma Esaslarında yapılan güncellemeler doğrultusunda sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risk ve fırsatların tespiti, izlenmesi, yönetimi ve önceliklendirilmesine ilişkin süreçler kapsayıcı şekilde ele alınmıştır. Gerçekleştirilen düzenlemeler doğrultusunda, söz konusu süreçler Sürdürülebilirlik Alt Komitesi ile iş birliği içinde yürütülmektedir.
Yönetim Kuruluna raporlanmaktadır. Riskin Erken Saptanması Komitesi, Yönetim Kurulunun yetkilendirmesi ile risk yönetimi kapsamında, şirketin ilgili birimlerini görevlendirebilmekte, iş süreçlerini inceleyebilmekte ve belirlenen aksiyonların alınıp alınmadığını izleyerek kontrol edebilmektedir.
Çalışmalarını DEVA Yönetim Kuruluna bağlı olarak gerçekleştiren Riskin Erken Saptanması Komitesi, şirketin varlığını, gelişmesini ve iş sürekliliğini tehlikeye düşürebilecek stratejik, operasyonel, finansal, hukuki, sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risklerle birlikte diğer her türlü riskin erken tespit edilmesinden sorumludur.
Bunun yanı sıra Komite, toplantıları sonucunda hazırlanan risk raporları üzerinden durum değerlendirmesi, varsa işaret edilen tehlikeleri ve aksiyonları değerlendirerek Yönetim Kurulunu yazılı olarak bilgilendirmektedir. Yönetim Kurulu Riskin Erken Saptanması Komitesinin karar verme süreçlerine ilişkin tavsiyelerini değerlendirerek Komitenin etkin çalışabilmesi için gerekli kaynak ve desteği sağlamaktadır.
Riskin Erken Saptanması Komitesi, görev ve sorumlulukları kapsamında tespit ettiği riskleri kurumsal risk alma sınırları çerçevesinde değerlendirmektedir. Komite, bu sınırları aşan riskleri etki ve olasılıkları düşük, orta ve yüksek seviyelerde sınıflandırarak önceliklendirmektedir.
Mevcut risk yönetim sistemlerini yılda en az bir kez gözden geçiren Riskin Erken Saptanması Komitesi iki ayda bir olmak üzere yılda en az altı kez toplanmaktadır. Bu toplantılarda alınan kararlar kayıt altına alınarak Komitenin görev ve sorumlulukları kapsamında elde edilen bulgu ve değerlendirmeler
Tablo 4: Riskin Erken Saptanması Komitesi
==> picture [1023 x 27] intentionally omitted <==
----- Start of picture text -----
İsim – Soyisim Ünvan
----- End of picture text -----
| İsim – Soyisim | Ünvan |
|---|---|
| Cüneyt Demirgüreş | Başkan (Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi) |
| Mehmet Baş | Üye (Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi) |
| Tuncay Cem Akkuş | Üye (Yönetim Kurulu Üyesi) |
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
15
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Yönetişim
Denetimden Sorumlu Komite
DEVA’da finansal bilgilerinin kamuya açıklanması, muhasebe sistemi, bağımsız denetimi ve şirketin iç kontrol ve iç denetim sisteminin işleyişinin ve etkinliğinin gözetimini Denetimden Sorumlu Komite gerçekleştirmektedir. Komite, İç Denetim Bölümü ve Riskin Erken Saptanması Komitesi sürdürülebilirlik ve iklim değişikliğiyle bağlantılı risk yönetimi süreçlerinin uygulanması için eşgüdümlü olarak çalışmaktadır.
değerlendirilmektedir. Komite, İç Denetim Bölümü ile risk odaklı süreçlerin denetimi doğrultusunda süreç analizleri gerçekleştirmektedir. İç Denetim Bölümü, risk yönetim süreçlerini izlemekte, şirket faaliyetlerinin Uluslararası İç Denetim Enstitüsü’nün ilke ve ilgili politikalara uygunluğunu denetleyerek bu süreçlerin kontrolüne ve iyileştirilmesine yönelik çalışmalar gerçekleştirmektedir. Tüm birimler risk yönetimi açısından değerlendirilerek denetim sonuçları Denetimden Sorumlu Komiteye sunulmaktadır.
Denetimden Sorumlu Komite, Yönetim Kurulu tarafından bağımsız Yönetim Kurulu üyeleri arasından seçilen en az iki üyeden oluşur. Komite, en az üç ayda bir olmak üzere yılda dört kez toplanmaktadır. Komite toplantılarında alınan kararlar yazılı hâle getirilmekte ve Komite üyeleri tarafından imzalanan karar ile tutanaklar düzenli olarak muhafaza edilmektedir. Komite, görev ve sorumlulukları kapsamında ulaştığı tespit ve değerlendirmeleri Yönetim Kurulunun bilgisine sunmaktadır.
DEVA’da risk yönetimi ve iç kontrol mekanizmalarının etkinliği, İç Denetim Bölümü tarafından yürütülen izleme ve raporlama faaliyetleri aracılığıyla
Tablo 5: Denetimden Sorumlu Komite
| İsim – Soyisim | Ünvan |
|---|---|
| Cüneyt Demirgüreş | Başkan (Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi) |
| Mehmet Baş | Üye (Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi) |
==> picture [1096 x 323] intentionally omitted <==
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
16
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Yönetişim
Yetkinlikler ve Kapasite
DEVA Yönetim Kurulu, sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risk ve fırsatların şirket üzerindeki olası etkilerini, faaliyet gösterilen sektör ile iş modeli, değer zinciri, coğrafi konum ve gelişen teknolojiler kapsamında dikkate alarak değerlendirebilecek yetkinliğe sahiptir. Yönetim Kurulu üyelerinin eğitim ve yetkinliklerine dair bilgiye şirketin internet sitesinden ulaşılabilmektedir. Bununla birlikte, söz konusu risk ve fırsatlara karşılık vermek üzere geliştirilen stratejilerin gözetimi ve denetiminde görev alan komite üyeleri de görevlerini etkin şekilde yerine getirecek beceri ve deneyime sahiptir:
-
Riskin Erken Saptanması Komitesi üyeleri, bağımsız Yönetim Kurulu üyeleri ile icrai görevi bulunmayan Yönetim Kurulu üyeleri arasından seçilmektedir. Komite üyelerinin, şirketin faaliyet gösterdiği alanlarda karşılaşılabilecek riskleri etkin biçimde belirleyebilmesi ve değerlendirebilmesi amacıyla yeterli ticari deneyim ve sektörel uzmanlığa sahip olmaları esas alınmaktadır.
-
Denetimden Sorumlu Komite başkanının belirlenmesinde ise, benzer görevlerde bulunmuş, mali tabloların analizi ve muhasebe standartları konusunda yetkin, yüksek nitelikli adaylar tercih edilmektedir. Ayrıca, Komite üyelerinden en az birinin denetim, muhasebe veya finans alanlarında asgari beş yıllık deneyime sahip olması beklenmektedir.
DEVA, sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili riskler kapsamında çalışanlarını bilgilendirmekte ve bu alanlardaki yetkinliklerin geliştirilmesini desteklemektedir. Şirket, Devakademi platformu üzerinden çalışan ve müdür üstü pozisyonlara zorunlu “İş Sağlığı, Güvenliği ve Çevre” ile “Sıfır Atık Yönetimi” eğitimleri tanımlamaktadır. ISO 14001 ve ISO 45001 standartları doğrultusunda oluşturulan iş sağlığı, güvenliği ve çevre yönetim sistemleri çerçevesinde yürütülen eğitimler aracılığıyla çalışanların tüm kademelerde ilgili konulardaki bilgi ve farkındalıklarının artırılması hedeflenmektedir. Bu kapsamda uygulanan politika ve eğitimlerin etkinliği, her yıl gerçekleştirilen Yönetim Gözden Geçirme Toplantıları ile İSG Kurulları aracılığıyla değerlendirilmektedir. Söz konusu süreçler yoluyla yetkinlik ihtiyaçları ve gelişim alanları belirlenmektedir.
DEVA, çalışanlarını sürdürülebilirlik konularında bilinçlendirmek amacıyla haftalık makaleler hazırlayarak şirket içinde iletişimini sağlamaktadır. Makalelerin içerikleri, ilgili haftanın gündemi ve öncelikli sürdürülebilirlik başlıkları doğrultusunda belirlenmektedir. Örnek paylaşımlar arasında “6 Ağustos Dünya Temiz Nefes Günü” ve “Sürdürülebilir Yaşam: Evde Kolayca Uygulanabilir Yöntemler” başlıklı makaleler yer almaktadır.
DEVA Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Philipp Daniel Haas, başta jenerik ilaçlar olmak üzere ilaç sektöründe uzun yıllara dayanan uluslararası deneyime sahiptir.
Türkiye ve Doğu Avrupa başta olmak üzere çeşitli ülkelerdeki ilaç pazarlarında edindiği deneyim kapsamında, sektörün önde gelen kuruluşlarında üst düzey yönetici pozisyonlarında görev almıştır.
DEVA İcracı Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Tuncay Cem Akkuş, kariyeri boyunca mühendislik temelli altyapı, operasyon ve süreç yönetimi alanlarında görevler üstlenmiş, farklı sektörlerde faaliyet gösteren kuruluşlarda mühendislik, yöneticilik ve büyük ölçekli altyapı projelerine yönelik danışmanlık rollerinde bulunmuştur. Hâlen teknoloji ve sistem altyapıları alanında üst düzey yönetici olarak görev yapmaktadır.
DEVA İcracı Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Ayşecik Haas, mühendislik altyapısı ve iş geliştirme geçmişiyle birlikte, daha önce elektrik-elektronik ve tüketici ürünleri sektörlerinde yöneticilik yapmıştır.
DEVA Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi Cüneyt Demirgüreş, kariyeri süresince finansal kuruluşlarda üst düzey yönetici pozisyonlarında bulunmuştur. Demirgüreş ayrıca, Koç Üniversitesi’nde kıdemli öğretim görevlisi olarak görev almaktadır.
DEVA Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Mehmet Baş, işletme alanında lisans, yüksek lisans ve doktora derecelerine sahiptir. Akademik kariyerini Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümünde sürdüren Prof. Dr. Baş, uluslararası hakemli dergilerde yayımlanmış çalışmalarıyla bilimsel katkılarını sürdürmektedir.
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
17
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Yönetişim
Ücretlendirme Süreçleri
hedeflerin, bir sonraki raporlama döneminde uygulamaya alınmasıyla, ilgili performans göstergelerinin ağırlıklarına bağlı olarak yapılan performans değerlendirme sonuçları üst düzey yöneticilerin ücret ve primlerini etkileyecektir.
ilgili temel performans göstergelerinin performans değerlendirme süreçlerine entegre edilmesine yönelik altyapı çalışmalarını sürdürmektedir. Bu doğrultuda, Şirket sürdürülebilirlik vizyonu ve misyonu çerçevesinde üst düzey yöneticilerin ücretlendirme ve prim sistemlerinin, su ve enerji gibi kaynakların verimli kullanımı, iş sağlığı ve güvenliği performansı, çalışan gelişimi, operasyonel mükemmeliyet, dijitalleşme ve sürdürülebilir yönetişim uygulamaları ile ilişkilendirilmesi planlanmaktadır. Bu başlıklar kapsamında belirlenen
DEVA’nın ücretlendirme süreçleri Kurumsal Yönetim Komitesi tarafından yürütülmektedir. Yönetim Kurulu üyelerine ödenecek sabit ücretler (huzur hakkı) Şirketin Ücret Politikası kapsamında ele alınmakta ve Genel Kurul toplantılarında hissedarların önerileri doğrultusunda belirlenmektedir. Üst düzey yöneticilerin ücretlendirilmesi ise sabit ve performans esaslı unsurlardan oluşmaktadır.
DEVA, bir önceki raporlama dönemine kıyasla, bu raporlama döneminde de sürdürülebilirlik ve iklimle
==> picture [1096 x 323] intentionally omitted <==
==> picture [385 x 181] intentionally omitted <==
STRATEJİ
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
19
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Strateji
DEVA, raporlama döneminde gerçekleştirdiği çalışmalar kapsamında, iklimle ilgili risk ve fırsatların iş modeli ve tüm değer zinciri üzerindeki öngörülen etkilerini değerlendirmekte, Strateji başlığı altında ise senaryo analizlerine, bu kapsamda ele alınan risk ve fırsatlara ve bunların Şirketin finansal performansı, stratejisi ve iklim dirençliliğiyle ilişkisine yer vermektedir.
Şirket, söz konusu değerlendirmeleri uluslararası standartlarla uyumlu olarak kısa, orta ve uzun vadeli bir çerçevede sunmakta, bu doğrultuda iklimle ilgili risk ve fırsatları bir önceki raporlama dönemiyle uyumlu biçimde 0-1 yıl, 1-5 yıl ve 5 yıl üzeri vade tanımları çerçevesinde izlemektedir.
Yürütülen çalışmalar sonucunda, su stresi riski ile bu riskin azaltımına yönelik alınan aksiyonlar çerçevesinde ortaya çıkan gelişmiş su yönetimi uygulamaları fırsatının DEVA’nın finansal durumu, stratejisi ve iklim dirençliliği üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir.
Tablo 6: Vade Tanımları
==> picture [1022 x 27] intentionally omitted <==
----- Start of picture text -----
Vade Tanımları Açıklama
----- End of picture text -----
| Vade Tanımları | Açıklama |
|---|---|
| Kısa Vade | 0-1 yıl |
| Orta Vade | 1-5 yıl |
| Uzun Vade | 5 yıl ve üzeri |
Senaryo Analizleri
gibi sosyoekonomik gelişmeler çerçevesinde ele almakta ve bu yönüyle sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risk ve fırsatların değerlendirilmesine katkı sağlamaktadır.
olası etkilerini sosyoekonomik gelişmeler, sıcaklık artışı projeksiyonları ve enerji politikalarına ilişkin varsayımları dikkate alan RCP, SSP ve IEA senaryoları kapsamında, birbiriyle uyumlu ve birbirini destekleyen çeşitli yaklaşımlar çerçevesinde tüm değer zinciri için ele almaktadır. Bu durum Şirketin kısa, orta ve uzun vadede iklim dirençliliğinin kapsamlı değerlendirilmesine olanak sağlamaktadır.
DEVA, iklimle ilgili risk ve fırsatların iş modeli ve tüm değer zinciri üzerindeki potansiyel etkilerini değerlendirerek belirlediği vade dilimleri çerçevesinde, iklim dirençliliğini ortaya koymak amacıyla senaryo analizlerinden yararlanmıştır. Şirket bir önceki raporlama döneminde de izlediği IPCC 6. Değerlendirme Raporu ile uyumlu RCP senaryo analizlerine ek olarak SSP senaryolarını ve Uluslararası Enerji Ajansı’nın NZE ve STEPS senaryolarını değerlendirmelerine dâhil etmiştir.
IEA’nın NZE ve STEPS senaryoları ise bu çerçeveyi enerji sistemi dönüşümü, politika görünümü, teknolojiye erişim ve piyasa koşulları açısından desteklemektedir. Bu doğrultuda, sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risk ve fırsatlar potansiyel etkilerin ortaya çıkacağı sosyal, ekonomik ve sektörel koşullar da dikkate alınarak değerlendirilmektedir.
SSP senaryoları, RCP2.6 ve RCP8.5 senaryolarına ek olarak iklim değişikliğini nüfus, ekonomik büyüme, teknoloji, yönetişim, eşitsizlikler ve kaynak kullanımı
Bu yaklaşım ile DEVA, iklimle ilgili risk ve fırsatları ve
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
20
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Strateji
Tablo 7: Senaryo Analizleri
==> picture [1001 x 27] intentionally omitted <==
----- Start of picture text -----
Senaryo Analizleri Açıklama
----- End of picture text -----
| Senaryo Analizleri | Açıklama |
|---|---|
| RCP2.6 | Küresel sıcaklık artışını 2100 yılına kadar sanayi öncesi seviyelere kıyasla 2°C’nin oldukça altında sınırlamayı hedefeyen, Paris Anlaşması hedeferi doğrultusunda değerlendirilen senaryodur. |
| RCP8.5 | Küresel sıcaklık artışının 2100 yılına kadar 4°C’ye kadar ulaşabileceğini öngören senaryodur. |
| SSP1 | SSP1 senaryosu, sürdürülebilir kalkınmanın önceliklendirildiği, iklim politikalarının güçlendiği, uluslararası iş birliğinin arttığı ve düşük karbonlu dönüşümün hızlandığı bir geleceği ifade etmektedir. Bu senaryoda çevresel düzenlemeler ile şefafık ve tedarik zinciri dâhil sürdürülebilirlik beklentilerinin kapsam ve etkisinin artacağı varsayılmaktadır. |
| SSP5 | SSP5 senaryosu, ekonomik büyüme ve fosil yakıt kullanımının önceliklendirildiği, rekabetin ve jeopolitik gerilimlerin arttığı bir geleceği temsil etmektedir. Bu senaryoda iklim politikaları ülkeler ve sektörler arasında birbirleriyle uyumsuz, farklı hız ve kapsamda ilerlerken, yüksek emisyonlar ve fziksel iklim risklerinin gerçekleşme olasılığı ve etkisinin artacağı varsayılmaktadır. |
| IEA NZE | Uluslararası Enerji Ajansı’nın küresel sıcaklık artışını 1,5°C ile sınırlandırmak amacıyla, 2050 yılına kadar net sıfır emisyona ulaşılmasını öngören senaryosudur. |
| IEA STEPS | Uluslararası Enerji Ajansı’nın ülkelerin yürürlükte olan ve resmi olarak açıklanan enerji ve iklim politikalarını esas alarak küresel enerji sisteminin ve emisyonların nasıl bir seyir izleyebileceğini ortaya koyan senaryosudur. |
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
21
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Strateji
İklimle İlgili Risk ve Fırsatlar
DEVA iklimle ilgili risk ve fırsatlarını fiziksel ve geçiş riskleri olarak uzun liste niteliğinde olan bir risk ve fırsat envanteri üzerinden değerlendirmiştir. Risk ve fırsat kategorileri IFRS[1] ile uyumlu bir çerçevede izlenmiştir. Buna göre;
mevcut ve planlanan stratejisi üzerindeki olası etkilerini fiziksel, ekonomik, teknolojik, regülatif ve itibara ilişkin dinamikler doğrultusunda değerlendirmiştir. Bu çalışma neticesinde öncelikli olarak su stresi riski ile gelişmiş su yönetimi uygulamaları fırsat olarak belirlenmiştir.
-
Geçiş riski, düşük karbonlu ekonomiye geçiş sürecinde ortaya çıkan ve şirketler üzerinde potansiyel finansal etkiler doğurabilecek politika, hukuki, teknoloji, pazar ve itibar risklerini ifade etmektedir.
-
İklimle ilgili fırsatlar, şirketlerin iklim değişikliğinin azaltımı ve uyumuna yönelik çalışmalar kapsamında şirketler açısından ortaya çıkabilecek potansiyel
-
olumlu etkiler olarak tanımlanmaktadır.
-
Fiziksel riskler, iklim değişikliğinin neden olduğu ani ve olay bazlı etkiler ile iklim koşullarında uzun vadede meydana gelen değişimlerden kaynaklanan riskleri kapsamaktadır. Akut fiziksel riskler olaylara bağlı olarak ortaya çıkan; kronik fiziksel riskler ise uzun zaman dilimlerinde şirketler üzerinde etkileri meydana gelmesi olası risklere işaret etmektedir.
İklimle ilgili risk ve fırsatların önceliklendirilmesi ve değerlendirilmesine yönelik izlenen yöntem ve çalışmalar raporun Risk Yönetimi bölümünde detaylandırılmaktadır.
DEVA iklimle ilgili risk ve fırsatları IFRS[1 ] çerçevesinde ele alarak Şirketin finansal planlama, iklim dirençliliği,
1 TCFD, 2023 yılında görevini tamamlayarak faaliyetlerini sonlandırmıştır. FSB ise şirketlerin iklimle ilgili açıklamalarındaki ilerlemenin izlenmesine ilişkin görevin IFRS Foundation tarafından devralındığını açıklamıştır.
==> picture [1096 x 323] intentionally omitted <==
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
22
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Strateji
Su Stresine İlişkin Risk ve Fırsatlar
Su stresinin operasyonel süreçler üzerindeki finansal etkisini ölçmek amacıyla, Şirketin üretim tesislerinin bulunduğu Çerkezköy ve Kartepe lokasyonlarına ilişkin suya erişim projeksiyonları WRI - Aqueduct Su Stresi Atlası veri tabanı üzerinden incelenmiştir.
DEVA, su stresi riskinin potansiyel etkilerine karşı geliştirilen aksiyonlar doğrultusunda atık buhar geri kazanımı projeleri, su soğutma sistemlerinin revizyonu, sensörlü ve perlatörlü musluk kullanımı ile saha kontrolleri yoluyla su tasarrufu ve kaçak önleme çalışmaları gerçekleştirmektedir. Bu doğrultuda, su çekiminin ve tüketiminin azaltılması, proses suyu verimliliğinin artırılması ve yeniden kullanım oranlarının yükseltilmesine yönelik gelişmiş su yönetimi uygulamaları, Şirketin iklim değişikliğine doğrudan uyum çalışmalarını ve bu alandaki stratejik yaklaşımını destekleyen iklimle ilgili bir fırsat alanı olarak öne çıkmaktadır. Ancak, gelişmiş su yönetimi uygulamalarının etkileri, ekipman veya operasyonel süreç iyileştirmeleri ve kaynak verimliliği gibi çalışmalarla birlikte ortaya çıkabileceği için söz konusu uygulamaların mevcut veya beklenen finansal etkileri ayrı ayrı tanımlanabilir nitelikte değildir.
DEVA gerçekleştirdiği çalışmalar kapsamında iklimle ilgili risk ve fırsatları nitel değerlendirmelere tabi tutarak bir önceki raporlama dönemine paralel olarak yüksek öncelikli bir risk olan su stresini önceliklendirmiştir. Şirket, senaryo analizleri çerçevesinde ele aldığı su stresi riskinin, Şirketin operasyonel süreçleri üzerindeki potansiyel etkilerini nicel hesaplamalarla analiz etmiştir.
Bunun yanı sıra, suya erişimde yaşanabilecek kısıtların su arzında azalmaya ve yasal düzenlemeler sonucunda ilave ek su maliyetleri oluşturabileceği varsayılmıştır. Bu doğrultuda, olası ek su maliyetlerinin kısa, orta ve uzun vadedeki finansal etkilerinin değerlendirilmesinde NiGEM temelli makroekonomik trendler dikkate alınmış; ölçüm belirsizliğini azaltmak amacıyla orta ve uzun vadedeki projeksiyonlar tüketici fiyat endeksi yerine döviz kuru enflasyon oranı üzerinden analiz edilmiştir.
Riskin finansal etkisi 2024 yılı TSRS uyumlu Sürdürülebilirlik Raporunda yer alan yöntemlerle paralel olarak hesaplanmıştır. Analizde, DEVA’nın senaryolar çerçevesinde suya erişememesi durumu esas alınarak üretim faaliyetleri üzerindeki olası finansal etkiler; aylık su tüketimi, birim satış fiyatı, birim su fiyatı ve aylık üretim hacmi gibi değişkenler çerçevesinde hesaplanmıştır.
==> picture [1096 x 323] intentionally omitted <==
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
23
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Strateji
Tablo 8: Risk Tablosu
| Risk Bilgisi | Risk Bilgisi |
|---|---|
| Riskin Türü | Riskin Açıklaması |
| Fiziksel Risk | Kronik Fiziksel Risk - Su Stresi |
| Riskin Tanımı | |
| İklim değişikliğine bağlı olarak su kaynaklarının azalması ve uzun süreli kuraklıkların yaygınlaşması, üretim süreçlerinde kullanılan temiz suya erişimin kısıtlanmasına neden olmaktadır. |
|
| Etkinin Türü | Riskin Vadesi |
| Beklenen | Orta-Uzun |
| Etkilendiği Değer Zinciri | Riskin Meydana Geldiği Ülke/Bölge |
| Doğrudan Operasyonlar | Çerkezköy (Tekirdağ, Türkiye) Kartepe (Kocaeli, Türkiye) |
| Öngörülen Finansal Etki | Azalan su arzı ve düzenleyici gelişmelere bağlı olarak su temininde yaşanabilecek kısıtlar veya kesintiler, üretim planlarının aksamasına ve kapasite kullanım oranlarının düşmesine yol açarak satışları etkileyebileceği veya gelir kaybı riskini artırabileceği değerlendirilmektedir. |
| Finansal Durum, Finansal Performans ve Nakit Akışlarına Etkisi |
Öngörülen fnansal etkinin hesaplanmasında, NiGEM ve WRI – Aqueduct kaynaklarını referans alan senaryolar kullanılmıştır. Su stresi riskinin Şirketin fnansal durum, fnansal performans ve nakit akışları üzerinde kısa, orta ve uzun vadede fnansal eşik olarak esas alınan vergi öncesi net kârın %5’ini aşan önemli bir etki yaratmasının beklenmediği değerlendirilmiştir. |
| Alınan Aksiyonlar | Şirket, su stresi riskinin oluşturabileceği potansiyel etkileri azaltmak amacıyla uygulamalar yürütmektedir. Bu kapsamda, atık buhar geri kazanımı projeleri, su soğutma sistemlerinin revizyonu, sensörlü ve perlatörlü musluk kullanımı ile saha kontrolleri yoluyla su tasarrufu ve kaçak önleme çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Bu uygulamalar Şirketin su verimliliğine yönelik çalışmalarını desteklemektedir. |
| Strateji ve Karar Alma Süreçlerine Etkisi | Su stresi riskinin strateji ve karar alma süreçlerine etkisi kapsamında iklim odaklı performans göstergelerinin karar alma mekanizmalarına ve HSE biriminin hedeferine dâhil edilmesi söz konusudur. Su verimliliği, su geri kazanımı ve birim üretim başına su tüketimi gibi metriklerin düzenli olarak izlenmesi sayesinde su kaynaklı riskleri erken aşamada tespit ederek yatırım önceliklerini daha etkin belirleyebilmektedir. Şirket, kısa, orta ve uzun vadeli hedeferini içeren sürdürülebilirlik stratejisini bir sonraki raporlama döneminde hayata geçirmeyi planlamaktadır. |
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
24
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Strateji
Tablo 9: Fırsat Tablosu
==> picture [1022 x 189] intentionally omitted <==
----- Start of picture text -----
Fırsat Bilgisi
Fırsatın Tanımı
Artan kuraklık riski, altyapı yetersizlikleri ve bölgesel su arzındaki dalgalanmalar nedeniyle yaşanabilecek su kesintileri, üretim sürekliliği açısından kritik bir risk
oluşturmaktadır. Bu çerçevede DEVA, su yönetimini güçlendiren, yeniden kullanım kapasitesini artıran ve proses verimliliğini geliştiren uygulamalar ile
operasyonel dayanıklılığını artırma fırsatı elde etmektedir.
Etkinin Türü Fırsatın Vadesi
Beklenen Orta - Uzun
Etkilendiği Değer Zinciri Fırsatın Meydana Geldiği Ülke/Bölge
----- End of picture text -----
| Fırsat Bilgisi | Fırsat Bilgisi | Fırsat Bilgisi |
|---|---|---|
| Fırsatın Tanımı | ||
| Artan kuraklık riski, altyapı yetersizlikleri ve bölgesel su arzındaki dalgalanmalar nedeniyle yaşanabilecek su kesintileri, üretim sürekliliği açısından kritik bir risk oluşturmaktadır. Bu çerçevede DEVA, su yönetimini güçlendiren, yeniden kullanım kapasitesini artıran ve proses verimliliğini geliştiren uygulamalar ile operasyonel dayanıklılığını artırma fırsatı elde etmektedir. |
||
| Etkinin Türü | Fırsatın Vadesi | |
| Beklenen | Orta - Uzun | |
| Etkilendiği Değer Zinciri | Fırsatın Meydana Geldiği Ülke/Bölge | |
| Doğrudan Operasyonlar | Çerkezköy (Tekirdağ, Türkiye) Kartepe (Kocaeli, Türkiye) |
|
| Öngörülen Finansal Etki | Su verimliliği uygulamaları; üretim başına su maliyetini azaltması sayesinde maliyet optimizasyonu, aynı zamanda de operasyonel giderlerin kontrol altına alınması sayesinde gelir koruma imkânı sağlayarak olumlu fnansal etki yaratması beklenmektedir. |
|
| Finansal Durum, Finansal Performans ve Nakit Akışlarına Etkisi |
Fırsatın potansiyel fnansal etkisi, operasyonel süreç iyileştirmeleri, kaynak verimliliği artışı ile ekipman yatırımları veya modernizasyon gibi değişken unsurlara bağlıdır. DEVA, söz konusu unsurlara bağlı fnansal gelir potansiyeline ilişkin nicel bilgi sağlayacak beceri, yetenek veya kaynaklarla orantılı bir yaklaşım kullanarak fırsatın, fnansal durum, fnansal performans ve nakit akışları üzerindeki potansiyel etkisine ilişkin nitel bilgiler sunmaktadır. |
|
| Alınan Aksiyonlar | Enerji ve kaynak kullanımını iyileştirmeye yönelik gelecekte hayata geçirilebilecek proje tasarımları, yeni ekipman yatırımları, sistem iyileştirmeleri, sermaye harcamaları niteliğindeki yatırımlar ve operasyonel verimliliği artırmaya yönelik uygulamalar değerlendirilmektedir. |
|
| Strateji ve Karar Alma Süreçlerine Etkisi | DEVA, iş modeli ve değer zinciri üzerinde etkili olabilecek stratejik açıdan ele alarak mevcut su verimliliği çalışmalarını sürdürmekte ve yatırım ile operasyonel verimliliği artıran uygulamaları, sürdürülebilirlik performansını destekleyen HSE departmanının öncelikli hedeferi arasında konumlandırmaktadır. Bu sayede, yatırım kararlarında su verimliliği ve alternatif su kullanımı kriterlerini değerlendirmekte ve operasyonel maliyetlerin daha öngörülebilir şekilde yönetilmesine katkı sağlamaktadır. |
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
25
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Strateji
Finansal Durum, Finansal Performans ve Nakit Akışları
DEVA raporlama döneminde yürüttüğü çalışmalar kapsamında, iklimle ilgili riskler arasında belirlenen su stresi ile bu riskin azaltımına yönelik aksiyonlar doğrultusunda ortaya çıkan gelişmiş su yönetimi uygulamaları fırsatının finansal durum ve performans ile nakit akışları üzerindeki olası etkilerini analiz etmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, su stresi riskinin operasyonel süreçler ve su maliyetleri üzerindeki kısa, orta ve uzun vadeli etkilerinin, finansal eşik olarak esas alınan vergi öncesi net kârın %5’inin altında kaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, finansal etki hesaplamasında farklı projeksiyonlara dayalı değerlendirmeler söz konusu etkinin tahmin edilmesine ilişkin ölçüm belirsizliği düzeyini artırmaktadır. Bu nedenle Şirket, söz konusu riskin finansal durum ve performans ile nakit akışları üzerindeki etkilerine ilişkin nitel açıklamalara yer vermektedir. Bu kapsamda, riske bağlı olarak Şirketin varlık ve yükümlülüklerinin defter değerlerinde ve varsayımsal hesaplamalar çerçevesinde kısa, orta ve uzun vadeli nakit akışlarında önemli bir değişim öngörülmemektedir.
Gelişmiş su yönetimi uygulamaları fırsatının potansiyel finansal etkisi ise operasyonel süreç iyileştirmeleri, kaynak verimliliği, yeni ekipman alımları veya iyileştirmeleri gibi değişkenler ile bağlantılı olması sebebiyle her birinin ayrı ayrı hesaplanamayacağı değerlendirilmiştir. DEVA, bu sebeple söz konusu fırsatın finansal durum, finansal performans ve nakit akışları üzerindeki etkisine yönelik nitel bilgiler sunmaktadır.
DEVA’nın mevcut su yönetimi uygulamaları ile enerji ve kaynak kullanımı kapsamında gelecek dönemlerde gerçekleştirebileceği yeni proje tasarımları, ekipman alımları, sistem iyileştirmeleri, sermaye harcaması niteliğinde yatırımları ve operasyonel verimliliği destekleyen uygulamaları içermektedir.
Strateji ve Karar Alma
DEVA iş modeli ve değer zinciri üzerinde potansiyel etkileri olabileceğini değerlendirdiği risk ve fırsatlar kapsamında mevcut su verimliliği çalışmalarını sürdürmekte, yatırım ve operasyonel verimliliği destekleyen uygulamaların değerlendirilmesini, sürdürülebilirlik performansının desteklenmesinde önemli rol üstlenen HSE departmanının hedefleri arasında ele almaktadır.
Bunun yanı sıra, iklimle ilgili hedeflerin performans göstergelerine dâhil edilmesine yönelik çalışmalar söz konusu risk ve fırsatlarla birlikte iklimle ilgili konuların karar alma mekanizmalarına entegre edilmesine katkı sağlamaktadır.
DEVA raporlama dönemi itibarıyla kısa, orta ve uzun vadeli metrik ve hedefleri içerecek sürdürülebilirlik stratejisine yönelik çalışmalarını başlatmıştır. Söz konusu çalışmaların, sektör trendleri ve Şirkete özgü uygulamalar dikkate alınarak bir sonraki raporlama döneminde etkin hale getirilmesi öngörülmektedir. İklim değişikliğiyle mücadele ve emisyon yönetimi, su ve atık su yönetimi başta olmak üzere Şirketin stratejik önceliklerini ve uzun vadeli değer yaratımını ve iklim dirençliliğini desteklemesi amaçlanmaktadır.
İklim Dirençliliği
DEVA raporlama dönemi itibarıyla gerçekleştirdiği değerlendirmelerde, Şirketin operasyonel süreçleri, maliyet yapısı ve iş sürekliliği üzerinde etkili olabilecek su stresi riski ile gelişmiş su yönetimi uygulamaları gibi fırsat alanlarını ele almıştır. Yapılan analizler söz konusu risk ve fırsatların önemli kabul edilebilecek düzeyde mevcut veya beklenen bir kırılganlık oluşturmadığını göstermektedir.
Ek olarak, su stresi riskinin potansiyel etkilerine karşı geliştirilen aksiyonlar doğrultusunda, Şirketin mevcut su yönetimi uygulamaları iklimle ilgili olarak ele alınan fırsat alanını desteklemektedir. Enerji ve kaynak kullanımı kapsamında elektrik, doğalgaz ve su tüketiminin düzenli olarak takibi, mevcut süreç ve sistemlerin iyileştirilmesi için yeni projelerin tasarımı ve ekipman alımları, tedarik süreçlerinin izlenmesi HSE biriminin gelecek raporlama dönemindeki hedefleri kapsamında yer almaktadır. Bu durum, Şirketin gelecek dönemlerdeki doğrudan ve dolaylı uyum çalışmalarına yönelik değerlendirmelerini yansıtmaktadır. Ayrıca, 2023 yılında üretim tesislerinde enerji verimliliğini artırmaya yönelik kurulan enerji yönetim sistemi kapsamında ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi etkinliğini sürdürmektedir.
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
==> picture [385 x 181] intentionally omitted <==
RİSK YÖNETİMİ
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
27
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Risk Yönetimi
Risk Yönetimi Yaklaşımı
DEVA iklimle ilgili risk ve fırsatlarının belirlenmesi, değerlendirilmesi, öncelik verilmesi ve izlenmesi süreçlerini mevcut risk yönetimine entegre bir biçimde değerlendirmektedir. Şirket sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risk ve fırsatları Sürdürebilirlik Politikası çerçevesinde değerlendirmekte, iklimle ilgili fiziksel ve geçiş risklerini dikkate alarak faaliyetlerinin sürdürülebilirliğini güvence altına almaktadır.
Mevcut risk yönetim süreçleri Riskin Erken Saptanması Komitesi tarafından yılda en az bir kez güncellenmektedir. Komitenin tespit ettiği riskler kurumsal risk alma sınırları çerçevesinde değerlendirilerek izlenmektedir. Risklere yönelik yapılan çalışmalar, potansiyel tehlikeleri işaret eden ve çözüm önerilerini gösteren komite toplantılarının sonuçları Yönetim Kuruluna raporlanmaktadır.
Bu raporlama dönemi içinde gerçekleştirilen güncellemeler doğrultusunda sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risk ve fırsatlar Sürdürülebilirlik Alt Komitesi ve Riskin Erken Saptanması Komitesi koordinasyonunda yürütülmektedir.
Komitelerin sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risk ve fırsatlara ilişkin sorumlulukları ile bu konularda Şirketin stratejik karar alma mercii olan Yönetim Kurulunun hangi sıklıkla bilgilendirildiğine ilişkin bilgilere raporun Yönetişim başlığı altında yer verilmektedir.
İklimle İlgili Risk ve Fırsatların Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi
DEVA iklimle ilgili risk ve fırsatlarını uzun liste niteliğinde bir risk ve fırsat envanteri üzerinden Şirketin iş modeli, finansalları ve stratejisini göz önünde bulundurarak belirlemiş ve değerlendirmiştir.
Bu doğrultuda Şirket çeşitli fonksiyonların katılımıyla risk ve fırsat çalıştayı gerçekleştirmiştir. Katılım sağlayan birimler; ARGE ve Klinik Geliştirme, Finans, Yatırımcı İlişkileri, İç Denetim, İnsan Kaynakları, Eğitim ve Gelişim, İletişim, Stratejik Planlama ve Kurumsal İletişim, İş Sağlığı, Güvenliği ve Çevre, Yardımcı İşletmeler, Bilgi Teknolojileri, Satın Alma ile Üretim Planlama ve Lojistik birimleridir. Farklı iş fonksiyonlarının katılımı sayesinde sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risk ve fırsatlar, Şirketin operasyonları, finansal performansı ve stratejik hedefleri üzerindeki potansiyel etkileri dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Şirket söz konusu envanterde, gelecek raporlama dönemlerine yönelik altyapısını oluşturmak amacıyla sürdürülebilirlikle ilgili risk ve fırsatlarını da incelemiştir. Ancak geçiş muafiyetleri doğrultusunda bu risk ve fırsatlara ilişkin bilgiler sunulmamaktadır.
İklimle İlgili Risk ve Fırsatların Önceliklendirilmesi
Sürdürülebilirlik ve iklimle ilgili risk ve fırsatların DEVA’nın iş modeli, stratejisi ve değer zinciri üzerindeki etkileri 5x5 matrisi üzerinden etki-olasılık boyutları
değerlendirilerek analiz edilmiştir. Risk ve fırsatların puanlanmasında 8 ve altı düşük, 8–12 arası orta, 12 ve üzeri yüksek öncelikli olarak sınıflandırılmıştır. Bu eşikler Şirketin stratejik öncelikleri ile risk ve fırsatların geçmişte gerçekleşme veya sektörde değerlendirilme durumu dikkate alınarak belirlenmiştir.
Şirketin iklimle ilgili risk ve fırsatları vade tanımları doğrultusunda ve senaryo analizleri çerçevesinde incelenmiştir. Bu çalışmaya bir önceki raporlama döneminde kullanılan IPCC RCP2.6 ve RCP8.5 senaryo analizlerine ek olarak güncel küresel enerji ve politika projeksiyonlarını içeren IEA’nın NZE ve STEPS senaryoları dâhil edilmiştir. Ayrıca, SSP’ye dayalı SSP1 ve SSP5 senaryoları dikkate alınmıştır. Böylece, sürdürülebilirlik risk ve fırsatlarıyla birlikte enerji dönüşümü, karbon fiyatlandırma mekanizmaları, düzenleyici gelişmeler ve fiziksel iklim etkilerine ilişkin varsayımların güncel bir çerçevede ele alınması desteklenmiştir.
İklimle ilgili risk ve fırsatların önceliklendirilmesi sürecinde kullanılan senaryo analizlerine ve vade tanımlarına yönelik detaylı bilgiye raporun Strateji bölümde yer verilmektedir.
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
28
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Risk Yönetimi
Tablo 10: Değerlendirilen İklimle İlgili Risk ve Fırsatlar
==> picture [1051 x 27] intentionally omitted <==
----- Start of picture text -----
İklimle ilgili Risk ve Fırsatlar Yukarı Yönlü Doğrudan Operasyonlar Aşağı Yönlü
----- End of picture text -----
| İklimle ilgili Risk ve Fırsatlar | Yukarı Yönlü | Doğrudan Operasyonlar | Aşağı Yönlü | |
|---|---|---|---|---|
| Riskler | Su stresi | ✔ | ||
| Ortalama hava sıcaklıklarında artış | ✔ | |||
| Aşırı hava olayları | ✔ | |||
| Karbon fyatlandırma mekanizmaları | ✔ | |||
| Tedarik zinciri kaynaklı çevresel uyum ve süreklilik |
✔ | |||
| Fırsatlar | Düşük karbonlu üretim yatırımları için kamu destekleri ve teşvikler |
✔ | ✔ | |
| Gelişmiş su yönetimi uygulamaları | ✔ | |||
| İklim değişikliğine bağlı artan sağlık ihtiyaçları ve ilaca erişim |
✔ |
==> picture [1096 x 323] intentionally omitted <==
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
29
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Risk Yönetimi
Tablo 11: Risk Değerlendirme Kriterleri Tablosu
==> picture [1051 x 338] intentionally omitted <==
----- Start of picture text -----
RİSK
Puanlama Faktörü Skala Tanım
Olasılık 5 Olay geçmişte gerçekleşmiştir ve/veya riskin belirli bir zaman diliminde gerçekleşmesi neredeyse kesindir.
4 Olay geçmişte birden çok kez meydana gelmiştir ve/veya riskin belirli bir zaman diliminde gerçekleşmesi makul ölçüde beklenmektedir.
3 Olay geçmişte nadiren gözlemlenmiştir ve/veya belirli bir zaman diliminde gerçekleşme olasılığı orta düzeydedir.
2 Olayın gerçekleşme geçmişi sınırlı veya yoktur ve/veya belirli bir zaman diliminde gerçekleşme olasılığı düşüktür.
1 Olay geçmişte meydana gelmemiştir ve/veya belirli bir zaman diliminde ortaya çıkma olasılığı oldukça düşüktür ya da neredeyse yoktur.
Etki 5 Risk, şirketin iş modeli ve stratejisi üzerinde çok yüksek düzeyde etki şiddetine sahiptir.
4 Risk, şirketin iş modeli ve stratejisi üzerinde yüksek düzeyde etki şiddetine sahiptir.
3 Risk, şirketin iş modeli ve stratejisi üzerinde orta düzeyde etki şiddetine sahiptir.
2 Risk, şirketin iş modeli ve stratejisi üzerinde düşük düzeyde etki şiddetine sahiptir.
1 Risk, şirketin iş modeli ve stratejisi üzerinde çok düşük düzeyde etki şiddetine sahiptir.
Risk Önemliliği Yüksek 12 ve üzeri için riskin iş modeli ve değer zinciri üzerindeki etkisi yüksektir.
Orta 8 ile 12 arası için riskin iş modeli ve değer zinciri üzerindeki etkisi orta düzeydedir.
Düşük 8 ve aşağısı için riskin iş modeli ve değer zinciri üzerindeki etkisi düşük düzeydedir
----- End of picture text -----
Tablo 12: Fırsat Değerlendirme Kriterleri Tablosu
| FIRSAT | FIRSAT | |
|---|---|---|
| Puanlama Faktörü | Skala | Tanım |
| Olasılık | 5 | Fırsat, geçmişte belirli bir bağlamda hayata geçirilmiştir ve/veya belirli bir zaman diliminde gerçekleşmesi neredeyse kesindir. |
| 4 | Fırsat geçmişte birden çok kez meydana gelmiştir ve/veya belirli bir zaman diliminde yüksek olasılıkla yeniden hayata geçirilebilir niteliktedir. |
|
| 3 | Fırsat geçmişte nadiren gözlemlenmiştir ve/veya orta düzeyde bir olasılıkla hayata geçirilebilir niteliktedir. | |
| 2 | Fırsat gerçekleşme geçmişi sınırlı veya yoktur ve/veya düşük düzeyde bir olasılıkla hayata geçirilebilir niteliktedir. | |
| 1 | Fırsat geçmişte meydana gelmemiştir ve/veya gerçekleşme olasılığı neredeyse yok denecek kadar düşüktür. | |
| Etki | 5 | Fırsat, şirketin iş modeli ve stratejisi üzerinde çok yüksek düzeyde etki potansiyeline sahiptir. |
| 4 | Fırsat, şirketin iş modeli ve stratejisi üzerinde yüksek düzeyde etki potansiyeline sahiptir. | |
| 3 | Fırsat, şirketin iş modeli ve stratejisi üzerinde orta düzeyde etki potansiyeline sahiptir. | |
| 2 | Fırsat, şirketin iş modeli ve stratejisi üzerinde düşük düzeyde etki potansiyeline sahiptir. | |
| 1 | Fırsat, şirketin iş modeli ve stratejisi üzerinde çok düşük düzeyde etki potansiyeline sahiptir. | |
| Fırsat Önemliliği | Yüksek | 12 ve üzeri için fırsatın iş modeli ve değer zinciri üzerindeki etkisi yüksektir. |
| Orta | 8 ile 12 arası için fırsatın iş modeli ve değer zinciri üzerindeki etkisi orta düzeydedir. | |
| Düşük | 8 ve aşağısı için fırsatın iş modeli ve değer zinciri üzerindeki etkisi düşük düzeydedir |
==> picture [385 x 181] intentionally omitted <==
METRİKLER VE HEDEFLER
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
31
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Metrikler ve Hedefler
İklimle İlgili Metrikler
Bu kapsamda riskin finansal etkisi için oluşturulan modelin analizinde, üretim süreçlerinde yaşanabilecek kesintilere bağlı potansiyel gelir kaybı ile su maliyetlerindeki artış üzerinden değerlendirilen metrikler kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra, Aqueduct Su Stresi Atlası verileri doğrultusunda belirlenen su talebinin su arzına oranı, yıllık toplam su tüketimi (megalitre/yıl), şebeke suyu birim fiyatı ve artan su stresi seviyelerine bağlı olarak varsayılan su fiyatı artış oranı temel göstergeler olarak dikkate alınmaktadır.
modellemede ve mevcut bilgiler ışığında bir kırılgan varlık tespit edilmemiştir. Bu doğrultuda, Şirketin mevcut operasyonel kapasitesi, teknik yetkinlikleri ve kaynakları nitel analizler çerçevesinde ele alınmaktadır.
DEVA, raporlama dönemi itibarıyla iklimle ilgili metriklerin belirlenmesi ve açıklanmasında, sahip olduğu makul, doğrulanabilir ve desteklenebilir bilgileri karşılaştırılabilir ve geleceğe dönük aksiyon planları ile birlikte sunmaktadır. Şirketin faaliyet yapısı, TSRS 2 kapsamında yer alan sektör sınıflandırmalarının mevcut tanımları ile tam olarak örtüşmemesi nedeniyle raporlama sürecinde TSRS 2’de sunulan sektör bazlı uygulama rehberleri veya TSRS dışındaki sektörel metrik çerçeveleri esas alınmamıştır.
Modellemede yer alan senaryo analizleri, hesaplama çerçevesi ve nitel analizlere raporun Strateji bölümünde yer verilmektedir.
DEVA, iklimle ilgili su stresi riskini değerlendirirken üretim süreçlerini, ilgili ekipmanları ve üretim çıktılarının özelliklerini senaryo analizleri çerçevesinde dikkate alarak kısa, orta ve uzun vadede kapsamlı bir yaklaşımla analiz etmektedir. Su stresi riskinin potansiyel etkilerinin ölçülmesi için yapılan
DEVA tarafından gerçekleştirilen iklim risk değerlendirmesi kapsamında yüksek önemlilik düzeyine sahip olarak belirlenen su stresi riski, Şirketin operasyonel sürekliliği ve finansal performansı üzerindeki potansiyel etkileri açısından senaryo analizleri çerçevesinde yapılan
hesaplamalarla ele alınmaktadır.
DEVA, bu raporlama döneminde iklimle ilgili metrikler kapsamında risklerin finansal etkilerinin hesaplanmasında kullanılan metriklere ve sera gazı emisyon metriklerine yer vermektedir. DEVA’nın herhangi bir net sera gazı emisyonu hedefine ulaşmak için sera gazı emisyonlarını denkleştirmek üzere raporlama dönemi içerisinde veya ileriye dönük planlanan karbon kredisi kullanımı bulunmamaktadır. Bununla birlikte, Şirketin mevcut bir uygulamasının bulunmaması nedeniyle iç karbon fiyatlandırmasına yer verilmemektedir.
==> picture [1096 x 209] intentionally omitted <==
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
32
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Metrikler ve Hedefler
Sera Gazı Emisyonları
ile yangın söndürme sistemleri ve soğutma ekipmanlarından kaynaklanan emisyonları kapsamaktadır. Kapsam 2 emisyonlarının hesaplanmasında ise Şirketin operasyonlarında kullanılan elektrik tüketim verileri kullanılmıştır.
2 emisyonları ise 35.603,71 tCO₂e’den 33.593,64 tCO₂e’ye gerileyerek %5,65 oranında azalmıştır. Bağlı ortaklıklar için, Kapsam 1 emisyonları 2024 yılında 10,35 tCO₂e iken 2025 yılında 8,63 tCO₂e’ye düşerek %16,62 oranında azalmıştır. Benzer şekilde Kapsam 2 emisyonları da 2,29 tCO₂e’den 1,73 tCO₂e’ye gerileyerek %24,45 oranında azalış göstermiştir. Bu gelişmeler doğrultusunda, toplam sera gazı emisyonları 2024 yılında 58.795,00 tCO₂e seviyesindeyken 2025 yılında 56.772,78 tCO₂e’ye düşmüş ve %3,44 oranında azalmıştır. Kapsam 1 emisyonlarındaki azalışın nedenleri arasında doğalgaz tüketimindeki düşüşe bağlı sabit yanma emisyonlarındaki azalma yer alırken, Kapsam 2 emisyonlarındaki azalış raporlama döneminde tüketimdeki azalış ile ilişkilendirilmektedir.
DEVA, sera gazı emisyonlarını Sera Gazı Protokolü Kurumsal Muhasebe ve Raporlama Standardı doğrultusunda hesaplamakta ve raporlamaktadır. Emisyon hesaplamaları özkaynak payı yaklaşımı kullanılarak gerçekleştirilmekte ve finansal konsolidasyona dâhil olan bağlı ortaklıkları da içermektedir.
Raporlama döneminde DEVA’nın enerji tedarikine ilişkin yenilenebilir enerji sertifikası veya sözleşmeye dayalı enerji tedarik anlaşması bulunmamakla birlikte, Kapsam 2 emisyonları lokasyona dayalı yaklaşım kullanılarak hesaplanmıştır.
Emisyon hesaplamalarında CO₂, CH₄, N₂O ve HFC gazları dikkate alınmakta ve bu gazların CO₂ eşdeğerleri IPCC 6. Değerlendirme Raporu ve yerel küresel ısınma potansiyeli katsayıları kullanılarak hesaplanmaktadır.
DEVA Holding A.Ş için, Kapsam 1 sera gazı emisyonları 2024 yılında 23.178,65 tCO₂e iken 2025 yılında 23.168,78 tCO₂e olarak gerçekleşmiş ve %0,04 oranında azalmıştır. Aynı dönemde Kapsam
Sera gazı emisyonları metriklerinin Kapsam 1 emisyonları doğalgaz, motorin ve benzin tüketimi
==> picture [64 x 292] intentionally omitted <==
Sera Gazı 2024–2025 Karşılaştırmalı Dağılımı (tCO₂e)
==> picture [571 x 221] intentionally omitted <==
----- Start of picture text -----
58.795,00 56.772,78
35.603,71 33.593,64
23.178,65 23.168,78
DEVA Holding A.Ş. DEVA Holding A.Ş. Konsolide Toplam Konsolide Toplam
(2024) (2025) (2024) (2025)
----- End of picture text -----
Kapsam 1 Kapsam 2 Toplam
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
33
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Metrikler ve Hedefler
İklimle İlgili Hedefler
amacıyla kısa, orta ve uzun vadeli hedeflerin gelecek dönemlerde belirlenmesine yönelik çalışmalar yürütmeyi planlamaktadır.
Şirket, sera gazı emisyonlarının azaltılmasını, enerji verimliliğinin artırılmasını ve yenilenebilir enerji kullanımının teşvik edilmesini amaçlamaktadır. Bu yaklaşım doğrultusunda atık yönetiminin etkinleştirilmesi, geri dönüşüm ve sıfır atık uygulamalarının sürdürülebilirliğinin sağlanması, çevresel farkındalık ve eğitim faaliyetlerinin
DEVA, ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi ve ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi kapsamında çevresel etkilerini azaltmayı ve iklimle bağlantılı performansını sürekli iyileştirmeyi amaçlayan bir yönetim yaklaşımı benimsemektedir. Bu doğrultuda Şirket, iklimle ilgili hedefleri yönetici performans göstergelerine entegre etmektedir. Ücretlendirme ile ilişkilendirilen hedef başlıklarına ise raporun Yönetişim başlığı altında yer verilmektedir. Söz konusu hedeflerin belirlenmesinde, Paris Anlaşması taraflarından biri olan Türkiye’nin Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında sunduğu Ulusal Katkı Beyanı ile 2053 emisyon hedefleri teşvik edici bir rol oynamaktadır.
geliştirilmesi ile emisyonların düzenli olarak izlenerek şeffaf bir şekilde raporlanması da Şirketin iklim ve çevre odaklı yaklaşımının temel bileşenleri arasında yer almaktadır.
DEVA, iklimle ilgili risk ve fırsatların Şirket stratejisiyle ilişkisini ve sürdürülebilirlik vizyonunu güçlendirmek
DEVA'nın sürdürülebilirlik performansının desteklenmesinde önemli rolü bulunan HSE birimi için gelecek dönemde etkin olacak hedefler bu raporlama dönemi itibarıyla belirlenmiştir. Bu kısa vadeli hedefler arasında şunlar yer almaktadır;
-
Çevrenin ve doğal kaynakların korunması amacıyla karbon ayak izinin hesaplanması, izlenmesi ve azaltımı kapsamında en az "1" adet proje gerçekleştirmek,
-
Enerji ve kaynak kullanımı kapsamında elektrik, doğalgaz ve su gibi tüketimlerin düzenli olarak izlenmesi ve kontrol altında tutulması amacıyla enerji verimliliğini artırmaya yönelik uygulamaların geliştirilmesi, mevcut süreç ve sistemlerin iyileştirilmesi ile yeni projelerin tasarımı, ekipman alımları ve tedarik süreçlerinde enerji verimliliğini gözeten seçimlerin yapılması,
-
Şirket politikalarının gözden geçirilerek ve ilgili yönetim sistemlerini kullanarak çevre ve enerji yönetimi performansının sürekli iyileştirilmesi,
-
Sürdürülebilir bir çevre için atıkların en düşük seviyeye indirilmesini sağlamak, geri dönüşümü desteklemek, enerji ve doğal kaynakları verimli kullanmak,
-
Çalışanların ve paydaşların çevre, iş sağlığı ve güvenliği ile enerji farkındalığı bilinç düzeyinin arttırılması; bireysel sorumluluklar kazandırılması için eğitim faaliyetlerinin düzenlenmesi,
-
Çevresel etkileri değerlendirmek, olası riskleri kontrol altında tutmak ve riski en aza indirmek için uygun teknolojilerin kullanılması.
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
==> picture [385 x 181] intentionally omitted <==
EKLER
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
35
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Ekler
Raporlama Dönemi Sonrası Olaylar
Yakın coğrafyada meydana gelen jeopolitik gelişmeler küresel ekonomik koşullar üzerinde belirsizlik yaratabilmektedir. Söz konusu gelişmelerin, raporlama tarihi itibarıyla Şirketin faaliyetleri, finansal durumu, nakit akışları ve sürekliliği üzerindeki etkisi bulunmayıp, olası etkileri yönetim tarafından yakından takip edilmekte ve değerlendirilmektedir.
==> picture [1096 x 551] intentionally omitted <==
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
36
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Ekler
Sözlük
BİST : Borsa İstanbul
CO₂ : Karbondioksit
-
CH₄ : Metan
-
HFC : Hidroflorokarbonlar
EU : Avrupa Birliği
-
GMP : İyi Yönetim Uygulamaları HFC : Hidroflorokarbonlar
-
HSE : İş Sağlığı, Güvenliği ve Çevre
IEA : Uluslararası Enerji Ajansı
- IFRS : Uluslararası Finansal Raporlama Standartları
IPCC : Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli
- ISO : Uluslararası Standartlar Örgütü İSG : İş Sağlığı ve Güvenliği KGK : Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu NiGEM : İngiltere Global Ekonometrik Modeli NZE : Net Sıfır Emisyonlar N₂O : Nitröz Oksit RCP : Temsili Konsantrasyon Yolu
SSP : Ortak Sosyoekonomik Yollar SPK : Sermaye Piyasası Kurulu STEPS : Açıklanan Politikalar Senaryosu
TFRS : Türkiye Finansal Raporlama Standartları TL : Türk lirası TSRS : Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları tCO₂e : Ton karbondioksit eşdeğeri
WRI : Dünya Kaynakları Enstitüsü
==> picture [509 x 619] intentionally omitted <==
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
37
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Ekler
TSRS Kapsamında Sınırlı Güvence Beyanı
==> picture [516 x 663] intentionally omitted <==
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
38
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Ekler
TSRS Kapsamında Sınırlı Güvence Beyanı
==> picture [516 x 616] intentionally omitted <==
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
39
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Ekler
TSRS Kapsamında Sınırlı Güvence Beyanı
==> picture [516 x 663] intentionally omitted <==
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetimi Metrikler ve Hedefler Ekler
40
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Ekler
TSRS Kapsamında Sınırlı Güvence Beyanı
==> picture [516 x 486] intentionally omitted <==
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
Şirket Bilgileri
Ticaret Unvanı : DEVA Holding A.Ş. Ticaret Sicil Numarası : 70061 Adres : Halkalı Merkez Mah. Basın Ekspres Cad. No.1 Küçükçekmece-İstanbul, Türkiye İnternet Sitesi : www.deva.com.tr Telefon : 0212-692 92 92 Faks : 0212-697 02 08 E-Posta : [email protected]
Raporlama Danışmanı : KPMG Yönetim Danışmanlığı A.Ş.
==> picture [61 x 42] intentionally omitted <==
==> picture [23 x 23] intentionally omitted <==
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu
42
Rapor Hakkında Yönetişim Strateji Risk Yönetim Metrik ve Hedefler TSRS Kapsamında Sınırlı Güvence Beyan Sözlük
==> picture [35 x 731] intentionally omitted <==
İçindekiler
==> picture [82 x 149] intentionally omitted <==
==> picture [733 x 66] intentionally omitted <==
DEVA HOLDİNG A.Ş. 2025 TSRS Uyumlu Sürdürülebilirlik Raporu