DEVA HOLDİNG A.Ş. — Annual Report 2009

Apr 8, 2010

2009
faaliyet raporu

---

Deva Ailesi olarak;

Başarıya ulaşırken, işbirliği içinde, her gün artı değer yaratarak mutlu oluruz...

Kaynaklarımızı olumlu değişim yaratmak için kullanırız...

Sorumluluğu birlikte üstleniriz...

Yalın çözümler üretiriz...

Farklılıkları takdir ederiz...

Sağlık için yanınızdayız...

---

İçerik

01 Kısaca Deva Holding
02 Finansal Göstergeler
03 Yönetim Kurulu Başkanı'nın Mesajı
04 Yönetim Kurulu ve Üst Düzey Yöneticiler
12 Organizasyon Şeması
14 Hissedarlık Yapısı ve Bağlı Ortaklıklar
15 Misyon, Vizyon ve Ana İlkeler
16 İlaç Sektöründen Notlar
18 Deva'da 2009 Yılı
23 Satış Gelişimi
44 2009 Yılı Projeleri
46 İnsan Kaynakları
50 Üretim Tesisleri
55 Ar-Ge ve Ruhsatlandırma Faaliyetleri
56 Kalite ve Bilgi Teknolojisi
58 Sonuç
59 Beyan
60 Deva Bağlı Ortaklıkları ve İlişkiler
64 Bağlı Ortaklıklar
66 Kurumsal Yönetim İlkeleri ve Uyum Raporu
72 Hissedarlara Bilgi
73 Sermaye Yapısı ve İdari Faaliyetler
74 Kar Dağıtım Tablosu
75 Denetçiler Raporu Özeti
76 Bağımsız Denetim Raporu ve Mali Tablolar

---

Kisaca Deva Holding

Deva Holding, Türkiye'nin en köklü jenerik ilaç üreticisidir.

1958 yılında faaliyete geçmiş olan ve jenerik ilaç sektöründe kutu bazında ülkenin beşinci, ciro bazında ise dokuzuncu büyük oyuncusu olan Deva Holding'in çoğunluk hisseleri, 2006 yılında uluslararası fon yönetim şirketi GEM Global Equities Management S.A. tarafından yönetilmekte olan fonlar tarafından alınmış yönetimi üstlenmek üzere EastPharma Ltd. kurulmuştur.

Ana faaliyet konusu beşeri ilaç ve hammadde üretimi ve pazarlaması olan Deva Holding, ayrıca, veteriner ilacı, deterjan ve kolonya başta olmak üzere kozmetik ürünleri ve tıbbi ampul üretimi de gerçekleştirmektedir.

Deva Holding, Ar-Ge yatırımlarına öncelik vererek yeni ürün lansmanlarıyla ürün gamını genişletmeyi ve her yıl 10 yeni ürün ile piyasada ürün çeşitliliğini arttırmayı hedeflemektedir. "2009 yılı içinde Sağlık Bakanlığı'na 21 molekül ve 38 dozaj formundan oluşan beşeri ürün ruhsat başvurusu yapılmıştır. Ayrıca, 42'si F.Hoffmann-La Roche'a ait ürünlerin ruhsat devri olmak üzere 57 beşeri tıbbi ürün için ruhsat alınmıştır."

Deva Holding'in, bağlı ortaklıkları Deva Sağlık, Depa ve Detaş 2009 yılında Carlo Erba çatısı altında birleştirilmiş ve ünvanı Deva İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. olarak değiştirilmiştir. Deva Holding toplam 1.749 çalışanı ile sağlık sektörüne hizmet vermektedir.

2008 yılında yatırım planlarını büyük ölçüde tamamlayarak hayata geçiren Deva Holding, kurduğu üretim tesisleri ile Türkiye'de en kapsamlı üretim yapan yerli ilaç şirketi konumuna ulaşmıştır. Üretimine Çerkezköy ve Kartepe'deki yeni fabrikalarında, Topkapı'daki tesislerinde devam eden Deva Holding, yıllık 100 milyon kutu ilaç üretimini 500 milyon kutuya çıkartarak Türk ilaç sektöründeki yatırımlarına, Türk ekonomisine katkıda bulunacak ve yeni istihdam yaratacak şekilde devam etmektedir.

Hisseleri İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem gören Deva Holding'in ana hissedarı EastPharma Temmuz 2007'de Londra Borsa'sında halka açılmıştır.

---

2

Finansal Göstergeler

FINANSAL GÖSTERGELER
Başlıca mali ve operasyonel göstergeler (TL)
	Değişim %	31/12/2009	31/12/2008
Toplam varlıklar	8,02	528.421.592	489.167.137
Toplam yükümlülükler	-4,69	223.271.245	234.252.063
Toplam özsemayе	19,71	305.150.347	254.915.074
		01.01.2009-	01.01.2008-
	Değişim %	31.12.2009	31.12.2008
Satış gelirleri (net)	53,30	332.640.465	216.985.507
Net esas faaliyet Kâr/Zararı		12.913.213	-63.429.527
Net Kâr/Zarar		-8.185.395	-91.629.001
Temel rasyolar		31/12/2009	31/12/2008
Cari oran		1.52	1.23
Likidite oranı		0.99	0.81
Hassas oran		0.06	0.03
Borçlar/Aktif toplamı (Finansal kaldıraç oranı)		0.42	0.48
Özkaynaklar/Borçlar (Finansman oranı)		1.37	1.09
		01.01.2009-	01.01.2008-
		31.12.2009	31.12.2008
Brüt kâr marjı		0.39	0.28
Net kâr marjı (Satış rantabilitesi)		-0.02	-0.42
Özkaynaklar kâr marjı (Özkaynak rantabilitesi)		-0.03	-0.36

DEVA HOLDING A.Ş. ORTAKLIK YAPISI (31.12.2009)

Ünvanı	Hisse Miktarı TL	Sermayeye Oranı %
EastPharma S.a.r.l	118.432.301	82,24
Diğer Hissedarlar	25.567.699	17,76
TOPLAM	144.000.000	100,00

---

Yonetim Kurulu Başkanı'nın Mesajı

Sayın Hissedarlarımız, Değerli Müşterilerimiz, İş Ortaklarımız ve Sevgili Çalışanlarımız,

Meşakkatli çalışmalarla dolu geçen 2009, yaptığımız yatırımların her alanında önemli gelişmeler elde etmeyi beklediğimiz ve bu bağlamda beklentilerimizi birebir karşılayan bir yıl olarak sona ermiştir. Bu atılan önemli adımların en büyüğünü oluşturan yeni üretim tesislerine geçiş aşaması başarılı bir şekilde tamamlanmıştır. Bu çerçevede, 100 milyon USD değerindeki Avrupa'nın en büyük ilaç sektörü yatırımına imza atmış olmanın ve 45.000 m² kapalı alana sahip son teknoloji bir üretim tesisine sahip olmanın haklı gururunu yaşamaktayız. 2009 sonu itibariyle, Deva Holding'i iddialı geleceğine taşıyacak olan tüm yeni tesislerimiz tam kapasite ile devreye girmiştir. Üretim alanındaki yatırımlarımız tesis inşaatı ve üretim transfer süreci ile sınırlı kalmamıştır; aynı zamanda, hem üretim kapasitesi artışı sağlamak hem de GMP uyumluluk açısından faaliyetlerimizi desteklemek üzere 5 milyon Euro değerinde yeni cihaz ve makina yatırımı da yapılmıştır.

İlaç sektöründe parlak bir geleceğin ancak yeni ürünlerle mümkün olabildiğinin bilinciyle, 2009'da AR-GE faaliyetlerimize de ağırlık verilmiştir: "DEVARG" adını verdiğimiz kendi AR-GE merkezimiz, en son teknolojiyi içeren cihazlar ve alanının en kalifiye insanı gücü ile donatılmış bulunmaktadır. Bu adım ile birlikte, sadece kendi geleceğimize yatırım yapmakla kalmadığımızı ve aynı zamanda ilaç sektöründeki AR-GE alanında insan gücü gelişimi için bir platform yaratmak suretiyle Türkiye'nin de geleceğine katkıda bulunduğumuzun bilincindeyiz. Yaptığımız bu AR-GE yatırımı ile, başta Türk halkı olmak üzere tüm hastalarımız için yüksek kaliteli tedavi imkanlarını ulaşılabilir kılma hedefimize odaklanmaya devam edebileceğimizi görmekteyiz. 2009'da 10'dan fazla yeni ürünü piyasaya sunduk ve AR-GE çalışmalarımız sayesinde en az bir o kadar yeni ürünü daha 2010 için planlamaktayız.

Daha yalın ve daha etkin iş süreçlerine olan eğilimimiz, süresi itibariyle rekor sayılabilecek bir mahiyeti olan ve 9 aydan daha kısa bir zaman dilimi içinde devreye alınan "DEVASAPROJE" adını verdiğimiz SAP ERP sistemi ile daha güçlü bir şekilde hayata geçmiş bulunuyor. Bugün, performansımızı ölçme, süreçlerimizi kontrol etmede ve sonuçlarımızı raporlamada bize çok doğru bir altyapı sunan bu entegre yönetim sistemini kullanıyor olmanın avantajlarını yaşamaktayız. Satış gücü etkinliğini ölçme ve raporlama altyapısını teşkil eden "VIZYON" sistemimiz de 2009'un ilk aylarında devreye alınarak, geniş saha ekibimizle merkezimiz arasındaki bilgi akışının etkinleşmesini temin etti. Keza e-öğrenme platformumuz "DEVAKADEMİ" de 2009'un ilk dönemlerinde hayata geçirilerek, coğrafi açıdan dağın bir yapısı olan çalışan gücümüzle sürekli eğitim iletişimi içinde olmamıza ve medikal konulardan bilgisayar becerilerine kadar çok çeşitli alanlarda kendilerine kişisel ve mesleki gelişim fırsatları sunmamıza imkan tanıdı.

Tabii ki, 1 sene gibi çok kısa bir süre içinde gerçekleştirilen ve burada kısaca özetlemeye çalıştığım bu adımları atmak ancak ve ancak Deva çalışanları gibi konusunda uzman olan ve şirketine bağlı çalışanlarla mümkün olabilirdi. Türk ilaç sektöründeki yenilikçi ve sürekli gelişen konumumuz, deneyimli, enerjik ve başarılı odaklı birçok yeteneğin Deva Holding'e gelmesini temin etti ve sene boyunca, bu arkadaşlarımızın ekibimize katıldığını görme gururunu yaşadık.

Bu ilham verici gelişmelerin çok daha rahat koşullarda vuku bulmadığı gerçeğini de burada ayrıca vurgulamak isterim: Türk ilaç sektörü 2009 senesinde, rekabeti çok daha zorlu hale getiren yeni uygulama ve kurallarla adeta bir devrim geçirdi. Rakiplerimiz bu gelişmelere göre yapılarını ve iş süreçlerini gözden geçirip değiştirirken, bu adımları önceden atmış olmamız, bizleri hem bu zorlu döneme hem de 2010'da yaşanacağı aşikar olan gelecek zorlu dönemlere çoktan hazırlamış oldu. 2009 Eylül'ünde Genel Müdürlük binamızın bulunduğu bölgeyi vuran sel felaketi de bizler için bir başka dayanıklık sınavı oldu: aynı bölgedeki komşularımız bu felaket sonrası haftalarca çalışamaz durumda iken, bizler selden 3 gün gibi kısa bir süre içinde, günlük işleyişimize eksiksiz bir şekilde geri döndük.

Finansal yapımızdaki olumlu gelişmelerde de kendini gösteren bu başarıların gururuyla, önümüzdeki senelerin Deva Holding'in sadece Türkiye'de değil, içinde bulunduğu bölgede de güçlü bir şekilde kendini ortaya koyacağını birlikte göreceğimize gönülden inanıyorum. Başarılı ve motivasyonu yüksek ekibimiz sayesinde, önümüzdeki tüm zorluklar bizim için günlük yaşamın adımlarından ibaret olacaktır. Deva Holding olarak, 21. Yüzyılın ikinci on yılına girerken, "şimdi büyüme zamanı" geldi diyoruz...

Philipp D. Haas
Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO

P. Haas

---

4

---

5

Yönetim Kurulu ve Üst Düzey Yöneticiler

---

Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO

Philipp Daniel Haas

---

7

Aslen İsviçre vatandaşı olan Philipp Daniel Haas, St. Gallen Ekonomi, Hukuk ve İş İdaresi İşletme Üniversitesi'nde ihtisas alanı bankacılık olmak üzere İşletme Yüksek Lisansı yapmıştır. Mesleki deneyimi arasında Zurich Cantonal Bank'ta, Zürih'teki Rothschild Bank'ta ve Portekiz Lizbon'daki Gestifundo S.A.'da eğitim programları yer almaktadır. 1985-1987 arasında hem New York'taki First Boston Corp.'da hem de Londra'daki Credit Suisse First Boston'da Eurobond sendikasyon ve birincil piyasa alım-satım işlemleri ve uluslararası hisse ihraçları alanında faal olarak çalışmıştır. 1987-1990 arasında Cenevre'deki Pictet & Cie adına kurumsal müşterilere hisse analizi ve global yatırım danışmanlığı, 1990-1992 arasında Basel'deki Bank Sarasin & Cie adına yatırım danışmanlığı yapmıştır. 1992 yılında Haas Consulting'i kurmuş ve GEM Global Equities Management S.A. şirketine bu şirketin yükselen piyasalardaki yatırımlarında baş yatırım danışmanı olarak hizmet vermeye başlamıştır. Akıcı Almanca, İngilizce, Fransızca, İspanyolca, Portekizce, İtalyanca ve Türkçe konuşmaktadır.

---

8

Mesut Çetin

Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve CFO

Aysel Ölçen Aydiner

Yönetim Kurulu Üyesi

---

O

1979 doğumlu olan Mesut Çetin, Deva Holding'in Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Finanstan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı'dır. 2005 ve 2006 yılları arasında GEM Global Equities Management S.A. bünyesinde operasyolardan sorumlu yönetici olarak görev almış olan Mesut Çetin, aynı grup bünyesinde proje yöneticisi olarak da görev yapmıştır. GEM Global Equities Management S.A'da araştırma bölümünde analist olarak da görev yapmış olan Sayın Çetin, Boğaziçi Üniversitesi Matematik Bölümü mezunudur.

Deva Holding'in Hukuk Bölümünden sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi olan 1976 doğumlu Aysel Ölçen Aydin, EastPharma Ltd ve GEM Global Equities Management S.A. ve GEM Private Equity Partners S.A. Hukuk Baş danışmanı olarak görev almaktadır. Ayrıca Türkiye'de faaliyet gösteren birçok çokuluslu şirketin ve Sınai Kalkınma Bankası'nın avukatlığını da yapmış olan Aysel Ölçen Aydin, Ankara Üniversitesi Hukuk Bölümü mezunu olup, Bilgi Üniversitesi Ekonomi Hukuku Yüksek Lisansı'na devam etmektedir.

---

10

Dr. Abdullah Karacık
Yönetim Kurulu Üyesi

Kemal Altuğ Özgün
Yönetim Kurulu Üyesi

---

11

Gazi Üniversitesi Matematik Bölümü ve İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Finans Bölümü mezunu olan 1955 doğumlu Abdullah Karacık, İstanbul Üniversitesi İşletme İktisadi Enstitüsü'nde sertifika programı, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Hastane ve Sağlık Kuruluşları Yönetim Bölümü'nde yüksek lisans ve Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Bölümü'nde doktora yapmıştır. 1980-1986 arası Koç Allianz Sigorta'da müdürlük, 1986-1991 arası Yapı Kredi (Halk Sigorta A.Ş.)'de Genel Müdür Yardımcılığı, 1991-1993 arası Yapı Kredi Emeklilik'te (Halk Yaşam A.Ş.) Genel Müdürlük, 1994-1996 arası İsviçre Hayat Sigorta Yönetim Kurulu Üyeliği, Hissedar ve Genel Müdür, 1997-2002 arası Fortis Emeklilik'te Yönetim Kurulu Üyeliği yapmıştır. 1999 yılından beri Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sağlık Yönetim bölümünde öğretim üyeliği ve 2006 yılından beri de New Life Yaşam Sigorta A.Ş.'de Yönetim Kurulu Üyeliği yapmaktadır.

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan Kemal Altuğ Özgün, çalışma hayatına ticaret hukuku alanında serbest hukuk bürolarında avukatlık yaparak başlamıştır. 2005 yılından beri GEM Global Equities Management S.A. ve GEM Private Equity Partners S.A.'de Hukuk Müşaviri olarak görev alan Kemal Altuğ Özgün, halen Marmara Üniversitesi Avrupa Birliği Hukuku Yüksek Lisansı'na devam etmekte ve aynı zamanda, Deva Holding A.Ş.'de Yönetim Kurulu Üyeliğini sürdürmektedir.

Denetçilerimiz

Kemal Duygun Kutucu
Denetim Kurulu Üyesi

Nuran Sürmeli (*)
Denetim Kurulu Üyesi

(*) Denetim Kurulu Üyesi Kemal Altuğ Özgün'ün istifas nedeniyle boşalan Denetim Kurulu Üyeliğine diğer Denetim Kurulu Üyesi tarafından Nuran Sürmeli seçilmiştir. 14.05.2009 tarihli Genel Kurul toplantısında Nuran Sürmeli, diğer denetçinin görev süresine kadar tekrar seçilmiştir.

Yöneticiler

Philipp Daniel HAAS – (CEO)
Messut ÇETİN – Finanstan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı (CFO)
Aysel Ölçen AYDINER – Hukuk İşlerinden Sorumlu Y.K. Üyesi – (CLO)
Tuba Köseçğlu OKÇU – Organizasyonel Gelişim Direktörü

---

12

Organizasyon Şeması

---

13

---

14

Hissedarlık Yapısı ve Bağlı Ortaklıklar

EastPharma Ltd. Deva Holding'i bünyesinde bulundurmakta olup, A, B ve C grubu hisselerine sahiptir.

C Grubu %82,24
Direkt Kontrol %82,24

A Grubu %100,00
Direkt Kontrol %74,00
Endirekt Kontrol %26,00

B Grubu %92,00
Direkt Kontrol %72,00
Endirekt Kontrol %20,00

Hissedar Yapısı (C Grubu Hisseler)

---

Misyon, Vizyon ve Ana İlkeler

Misyonumuz

Küresel ölçekte sağlıklı yaşama herkesin erişebilmesi amacıyla, yenilikçi ve farklı ürünleri yüksek kaliteli bir deneyim ile sunmak için varız.

Vizyonumuz

Rekabet ettiğimiz alanlarda dev ilaç markaları yaratarak ilk tercih olmak.

Değerlerimiz

Şeffaflık, Sonuç Odaklılık ve Elini Taşın Altına Koymak

İlkelerimiz

Deva Holding tüm iş süreçlerinde ana ilkelerini titizlikle gözetmekte, faaliyetlerinin her alanına yansıtmaktadır.

Dürüstlük, Kalite, Güvenilirlik, Müşteri odaklılık, Etik kurallara bağlılık,

Özerk yönetim, Çalışan memnuniyeti, Yaratıcılık, Girişimcilik, Ekip çalışması, Çevrecilik

---

16

İlaç Sektöründen Notlar

2009 yılında, Türkiye ilaç pazarında 14.8 milyar TL değerinde 1.5 milyar kutu ilaç satışı gerçekleşmiştir. Pazar, bir önceki yıla göre TL olarak %16,7, kutu olarak ise %3,4 oranında büyüme kaydetmiştir. Bu büyümeyi sağlayan temel etkenler, pazara yeni giren ilaçların yarattığı genişleme ve sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesiyle ilaca erişimin artmasıdır.

Türkiye pazarında reçeteli ilaçların toplam ilaç pazarına oranı kutu bazında %93,2; TL ve dolar bazında ise %95,1'dir. 2009 yılında aktif ilaç firması sayısı 307'ye ulaşmıştır.

Ülkemizde pek çok tedavi grubundan ilaç ithalatı olmakla beraber ağırlıklı olarak, yeni ve yüksek teknoloji gerektiren preparatlar, bazı aşılar, kan faktörleri, bazı kontrollü salim sistemine sahip olan ilaçlar, insülin, solunum ve kanser ilaçları ithal edilmektedir.

2009 yılında sektör ithalatı kutu bazında %11, dolar olarak ise %1 oranında artarak 5 milyar dolara ulaşmıştır. Yerli ilaç pazarı ise kutu bazında %1,4 oranında artmış, ancak dolar olarak %6,5 oranında küçülerek 4.6 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.

2009 yılında dünya ilaç pazarında 12. sırada yer alan Türkiye'nin 2011 yılında 17. sıraya gerilemesi ancak devam eden yıllarda tekrar büyüyerek 2013 yılında 15. sıraya yükselmesi tahmin edilmektedir. 72 milyonluk nüfusuyla çok önemli bir pazar konumunda olan Türkiye'nin kişi başı yıllık ilaç tüketimi 100 dolar gibi çok düşük bir seviyededir. Avrupa'da ortalama 500 dolar, ABD'de ise 900 dolar olan bu rakamın Türkiye'de önümüzdeki 5 yıl içinde ikiye katlanacağı öngörülmektedir.

Toplam Pazar (Milyon Kutu)

Toplam Pazar (Milyon TL)

Toplam Pazar (Milyon USD)

---

Türkiye pazarında ilaç segmentlerine göre pazar dağılımı kutu, TL ve USD bazında aşağıdaki gibi gerçekleşmiştir. 2009 yılında kutu dağılımda solunum sistemi segmenti, TL ve USD dağılımda ise anti-infektif segmenti en büyük paya sahip olmuştur.

2008

Toplam Pazar Kutu Satışı (%)

• SİSTEMİK ANTİNFEKTİF
• BESLENME & METABOLİZMA
• KAS & İSKELET SİSTEMİ
• SOLUNUM SİSTEMİ
• SINİR SİSTEMİ
• KARDIYOVASKÜLER SİSTEMİ
• ANTİNEOPLASTİK - ONKOLOJİ
• DİĞER

Toplam Pazar Kutu Satışı (%)

• SOLUNUM SİSTEMİ
• SİSTEMİK ANTİNFEKTİF
• BESLENME & METABOLİZMA
• KAS & İSKELET SİSTEMİ
• SINİR SİSTEMİ
• KARDIYOVASKÜLER SİSTEMİ
• ANTİNEOPLASTİK - ONKOLOJİ
• DİĞER

Toplam Pazar TL Satışı (%)

• SİSTEMİK ANTİNFEKTİF
• BESLENME & METABOLİZMA
• KARDIYOVASKÜLER SİSTEMİ
• SINİR SİSTEMİ
• SOLUNUM SİSTEMİ
• ANTİNEOPLASTİK - ONKOLOJİ
• KAS & İSKELET SİSTEMİ
• DİĞER

Toplam Pazar TL Satışı (%)

• SİSTEMİK ANTİNFEKTİF
• BESLENME & METABOLİZMA
• KARDIYOVASKÜLER SİSTEMİ
• SINİR SİSTEMİ
• SOLUNUM SİSTEMİ
• ANTİNEOPLASTİK - ONKOLOJİ
• KAS & İSKELET SİSTEMİ
• DİĞER

Toplam Pazar USD Satışı (%)

• SİSTEMİK ANTİNFEKTİF
• BESLENME & METABOLİZMA
• KARDIYOVASKÜLER SİSTEMİ
• SINİR SİSTEMİ
• SOLUNUM SİSTEMİ
• ANTİNEOPLASTİK - ONKOLOJİ
• KAS & İSKELET SİSTEMİ
• DİĞER

Toplam Pazar USD Satışı (%)

• SİSTEMİK ANTİNFEKTİF
• BESLENME & METABOLİZMA
• KARDIYOVASKÜLER SİSTEMİ
• SINİR SİSTEMİ
• SOLUNUM SİSTEMİ
• ANTİNEOPLASTİK - ONKOLOJİ
• KAS & İSKELET SİSTEMİ
• DİĞER