DEME Group NV — Annual Report 2022

Mar 30, 2023

JAARVERSLAG

INHOUDSOPGAVE

of acroniemen, ... zoals die in dit verslag worden gebruikt, zijn te vinden in de verklarende woordenlijst (Hoofdstuk 7.1 Lexicon als bijlage aan DEME's jaarverslag).

DEME publiceert haar jaarverslag 2022 in het Nederlands en in het Engels. In geval van verschil in interpretatie zal de Engelse tekst voorrang hebben.

HOOFDSTUK 01 INTRODUCTIE

Brief van de CEO en de voorzitter 6
Bedrijfsprofiel 10
Financiële en niet-financiële kerncijfers 12
Highlights 2022 16
DEME-mensen maken het verschil 21
DEME-kernwaarden 22
DEME-vloot 24
Resultaten van de Groep 2022 28

HOOFDSTUK 02 STRATEGIE

Relevante drijfveren in de markt 34
DEME's 2030 strategie 36
DEME's twee-dimensionele strategie
voor een duurzaam resultaat 40
Innovatie is het hart van DEME 44
Belangrijkste risico's 46

HOOFDSTUK 03 SEGMENTEN

	DEME's organisatiestructuur 50
	Offshore Energy 52
	Dredging & Infra 62
	Environmental 74
Alle definities voor alternatieve prestatiemaatstaven (APM's)	Concessions 84

Corporate governance 98
Vennootschapsstructuur 100
Het DEME-aandeel 108
Remuneratierapport 110
Risicobeheer en controleprocessen 114

Inhoudsopgave 180
Geconsolideerde jaarrekening 182
Enkelvoudige jaarrekening 275

Introductie 134
DEME's 8 belangrijke duurzaamheidsthema's 135
QHSE-prestatie 166
Samenwerking met belanghebbenden 170
EU-taxonomie 172
Certificaten, onderscheidingen en beoordelingen 174
Goed bestuur bij elke stap 176

Lexicon 280
ESG-bijlage 288
Controleverslag 302

INTRODUCTIE

Nieuwe uitdagingen aangaan en onze doelen bereiken is alleen mogelijk in een veilige en gezonde werkomgeving. Dat is mijn engagement naar alle medewerkers wereldwijd.

NATALIA DE SOUZA SECCO | QHSE-S ENGINEER

Brief van de CEO en de voorzitter

Het lijdt geen twijfel dat we in een snel-evoluerende tijd leven – het streven naar duurzaamheid, de toenemende digitalisering en de noodzaak om de opwarming van de aarde tegen te gaan zijn slechts enkele van de belangrijkste factoren die onze activiteiten beïnvloeden.

DEME geeft al 145 jaar vorm aan de wereld en dat blijven we doen. We bevinden ons middenin de energietransitie en gebruiken onze expertise en gespecialiseerd materieel om wereldwijd offshore windmolenparken te realiseren. Tegelijk zetten we ons op de kaart in de markt voor groene waterstof. In de komende decennia zullen wij enkele van de belangrijkste problemen aanpakken waarmee onze planeet vandaag wordt geconfronteerd: stijgende zeespiegels, groeiende bevolking, reductie van emissies, vervuilde rivieren en bodems en de schaarste aan mineralen. Onze missie om te bouwen aan een meer duurzame planeet vormt de basis van alles wat we doen, en wij staan achter de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen van de VN. In lijn daarmee hebben wij de acht belangrijkste duurzaamheidsthema's geïdentificeerd waarmee we echt een verschil kunnen maken.

COP27

Wij waren erg trots om een delegatie op hoog niveau te sturen naar de klimaatconferentie van de Verenigde Naties in Sharm-el-Sheikh (Egypte). DEME is al meer dan twee decennia een pionier in de offshore windindustrie. Op de VN-klimaatconferentie werd luid en duidelijk erkend dat offshore wind in belangrijke mate bijdraagt aan de aanpak van de klimaatverandering, naast andere hernieuwbare energiebronnen zoals groene waterstof.

2022 was in zekere zin een 'rollercoasterjaar'. Er waren veel ontwikkelingen die we niet in de hand hebben, zoals geopolitieke spanningen, snel stijgende inflatie, hoge staalprijzen en natuurlijk was Covid ook nog wel aanwezig, al had dat in 2022 niet zo'n grote invloed op onze financiële resultaten. De wereldwijde energiemarkt werd echter hard getroffen door het conflict tussen Rusland en Oekraïne, dat op zijn beurt leidt tot een toenemende vraag naar hernieuwbare energie en een verdere impuls om de doelstellingen inzake schone energie zo snel mogelijk te bereiken.

Historisch hoog orderboek en solide omzetgroei

Ondanks deze externe factoren bereikte ons orderboek een recordniveau van 6.190 miljoen euro. Deze solide groei in orders is grotendeels het resultaat van de toenemende belangstelling voor de aanpak van klimaatverandering en de energietransitie, wat de vraag in al onze segmenten ten goede komt. Dat leidde tot een stijging met 5% tegenover vorig jaar.

Wat betreft omzet, droegen alle segment bij aan de groei. De omzet steeg met 6% tot 2.655 miljoen euro. Dat is een record en toont een duidelijke terugkeer naar het niveau van vóór de pandemie na de dip in 2020. Het herstel is vooral te danken aan de segmenten Offshore Energy en Environmental.

Zoals verwacht realiseerde DEME in 2022 een EBITDA van 474 miljoen euro (17,9% van de omzet), wat vergelijkbaar is met 2021 en een aanzienlijke stijging betekent ten opzichte van de 369,5 miljoen euro die in 2020 werd gerealiseerd. De EBIT bedroeg 155 miljoen euro of 5,8% van de omzet, een stijging met 8% ten opzichte van 2021. Dit is het resultaat van de combinatie van een hogere EBITDA en iets lagere afschrijvingen en waardeverminderingen ten opzichte van 2021. De nettowinst voor 2022 bedroeg 113 miljoen euro.

De financiële positie van DEME blijft gezond met een netto financiële schuld van 521 miljoen euro (of 1,1 keer de EBITDA), terwijl het bedrijf aanzienlijke kapitaalinvesteringen

blijft doen, voornamelijk om de vloot uit te breiden en te ondersteunen met het oog op toekomstige groei.

Hoogtepunten van de segmenten

Wij willen kort enkele hoogtepunten en belangrijke verwezenlijkingen van onze kernsegmenten toelichten: Offshore Energy, Dredging & Infra, Environmental en Concessions.

Offshore Energy

DEME Offshore heeft een opmerkelijk jaar achter de rug. De 'Orion' vervoegde de vloot in april en bracht een baanbrekend installatieconcept op de offshore energiemarkt. En het schip wordt gemobiliseerd voor de Amerikaanse markt, een belangrijke

Links: Luc Bertrand, voorzitter Rechts: Luc Vandenbulcke, CEO.

mijlpaal in onze geschiedenis. Niet alleen staan we op het punt de eerste windmolenparken in de VS te bouwen, ook elders in de wereld breiden onze activiteiten uit. Wij hebben immers contracten binnengehaald voor de Hai Long-windmolenparken in Taiwan met een capaciteit van 1 GW. Ondertussen hebben we met succes XXL-monopilefunderingen geïnstalleerd in het offshore windmolenpark van Saint-Nazaire, eerder dan gepland en dit terwijl we rechtstreeks in rotsbodem moesten boren. Als bevestiging van onze bekwaamheid in het installeren van kabels kregen we een EPCI-contract toegekend voor de inter-array kabels op Dogger Bank C.

Dredging & Infra

Het Dredging team zette zijn activiteiten voort in Abu Qir in Egypte, het grootste bagger- en landwinningsproject uit onze geschiedenis, naast langlopende onderhoudsbaggercontracten in Europa op de Elbe en de Schelde. We voerden voor het eerst in onze geschiedenis ook een onderhoudsproject uit in Zuid-Korea. Een ander opmerkelijk project was de succesvolle voltooiing van de modernisering van de Świnoujście-Szczecin-vaargeul in Polen. Het team van Infra had ook een druk jaar met het opstarten van het iconische Fehmarnbelt Fixed Linkproject en de werkzaamheden aan de Blankenburgverbinding, de Nieuwe Sluis Terneuzen en de Oosterweelverbinding.

Environmental

Ons Environmental-team kende een zeer druk jaar, met grootschalige projecten zoals Blue Gate in Antwerpen en een reeks complexe saneringsprojecten in de Benelux en het Verenigd Koninkrijk. DEME Environmental zet nieuwe standaarden uit voor de sector, met een focus op evidence-based sanering. Daarnaast hebben wij een innovatieve grondreinigingsmethode voor PFAS ontwikkeld, en hebben we onlangs onze capaciteit verhoogd door extra te investeren in onze grondrecyclagecentra.

We hebben een belangrijke stap gezet toen DEME het volgende hoofdstuk in zijn lange geschiedenis begon en een beursgenoteerde onderneming werd.

LUC VANDENBULCKE | CEO DEME GROEP

Concessions

DEME Concessions was vereerd dat koning Filip en koningin Mathilde van België de officiële opening van de haven van Duqm bijwoonden en een bezoek brachten aan HYPORT®, onze flagship productiesite voor groene waterstof.

Veel van de projecten van het Concessions segment ondersteunen de energietransitie en het streven naar een duurzamere planeet. Thistle Wind Partners is daarvan een mooi voorbeeld. Het consortium, waarvan DEME Concessions deel uitmaakt, kreeg in het kader van het zeer competitieve ScotWind-zeebodemleaseproces voor 2 GW aan optiegebieden toegekend, een project voor zowel vaste als drijvende funderingen. Een ander belangrijk aandachtspunt is onze aanpak met betrekking tot de schaarste aan mineralen op onze planeet, waarbij ons GSR-initiatief zijn nauwgezet onderzoek voortzet naar de mogelijkheid om metaalrijke polymetaalknollen van de diepe oceaanbodem te verzamelen.

Goed gepositioneerd om onze ambities waar te maken dankzij onze medewerkers We zijn zeker tevreden met de vooruitgang die we hebben geboekt en de resultaten van 2022, waardoor we goed gepositioneerd zijn om onze strategische ambities in de toekomst waar te maken. Toch willen we benadrukken dat deze resultaten enkel mogelijk zijn dankzij de bekwame en geëngageerde mensen van DEME – het befaamde 'One DEME, One Team'.

DEME heeft een lang trackrecord van robuuste en betrouwbare projectuitvoeringen, waaronder de meest uitdagende en complexe waterbouwkundige aannemingen ter wereld. Het vermogen van onze medewerkers om te blijven presteren en innovatieve oplossingen te vinden is gewoonweg indrukwekkend. Deze projecten vereisen een echt toegewijd, hoogopgeleid en ervaren team om te blijven leveren wat is beloofd - project na project. Het is hun toewijding en expertise die de leidende positie van DEME ondersteunen, en die kwaliteiten zijn essentieel voor de verwezenlijking van onze groeiambities. Daarnaast maakt de cultuur van DEME echt het verschil. De vermaarde

pioniersgeest leidt tot innovatieve oplossingen en technisch leiderschap, en dat wordt gecombineerd met een sterke focus op veiligheid, duurzaamheid en samenwerking als één team.

Toekomstbestendige vloot

De knowhow van onze mensen gaan hand in hand met de capaciteiten van onze vloot. We hebben tot doel de meest moderne, duurzame vloot in de sector te bouwen, en hebben onlangs unieke schepen verwelkomd. Ze zijn vandaag uniek in de sector.

In het segment Offshore Energy is ons revolutionaire offshore installatieschip 'Orion' het eerste monohull-schip dat XXL-monopilefunderingen drijvend kan installeren. In minder dan zes maanden na levering had het met succes reusachtige monopiles, topsides en een enorme jacket geïnstalleerd, en had het een groot ontmantelingsproject uitgevoerd.

Ook onze vernieuwende megasnijkopzuiger 'Spartacus' heeft indruk gemaakt in de baggerindustrie. De 'Spartacus' heeft meer snijvermogen dan enige andere snijkopzuiger ter wereld, en heeft zijn onweerlegbare capaciteiten al bewezen op het gebied van productiesnelheid, pompvermogen en vermogen om hard materiaal te snijden. Dit gaat gepaard met een aanzienlijke vermindering van het brandstofverbruik per arbeidseenheid. 'Spartacus' is zeker een uitzonderlijk paradepaard in DEME's toekomstbestendige en duurzame vloot.

Om ervoor te zorgen dat we gelijke tred houden met de snelle groei van de offshore windmarkt, hebben we geïnvesteerd in een tweede grote kabellegger – 'Viking Neptun' – die onlangs ons befaamde kabelinstallatieschip 'Living Stone' heeft vervoegd. Wij investeren ook in een gigantisch valpijpschip, terwijl onze beroemde zusterschepen – 'Sea Challenger' en 'Sea Installer' – beide worden opgewaardeerd zodat ze de XXLturbines van de toekomst aankunnen.

Beursnotering en dividend In juni 2022 hebben we een belangrijke stap gezet met DEME: we zijn toen

Veel van de projecten van onze segmenten ondersteunen de energietransitie en het streven naar een duurzamere planeet.

LUC BERTRAND | VOORZITTER DEME GROEP

begonnen aan het volgende hoofdstuk in onze lange geschiedenis, en werden een beursgenoteerde onderneming op Euronext Brussel. We zijn allebei bijzonder trots dat we DEME met succes naar de beurs hebben gebracht, en vooral dat we deze ambitie volgens plan hebben waargemaakt, ook al deden we dat in een enigszins volatiele en onzekere operationele omgeving.

Onze beslissing om DEME en CFE afzonderlijk te laten noteren, is door onze stakeholders warm onthaald. Wij kunnen nu 'ons eigen verhaal vertellen' en onze strategie en ambities kracht bijzetten. Onze strategie om een sleutelrol te spelen in de energietransitie en om een duurzamere wereld te creëren is duidelijk voor onze stakeholders. Het is ook lonend om te weten dat we nu de flexibiliteit hebben om toekomstige opportuniteiten snel te grijpen en te blijven groeien. En om daadwerkelijk een rol te spelen in het creëren van een betere wereld voor de komende generaties.

We blijven ervan overtuigd dat onze beursgang een ongelooflijke opportuniteit is voor ons bedrijf, onze klanten, investeerders, aandeelhouders en ons wereldwijde team van werknemers. Op basis van de resultaten van 2022 en vol vertrouwen in ons toekomstig potentieel, heeft de Raad van Bestuur besloten om het grootste deel van de financiële middelen in het bedrijf te houden voor toekomstige investeringen, en een dividend van 1,5 euro per aandeel voor te stellen aan onze aandeelhouders. 

LUC VANDENBULCKE CEO DEME Groep

LUC BERTRAND Voorzitter DEME Groep

Bedrijfsprofiel

DEME is wereldleider in de gespecialiseerde domeinen van baggerwerken, maritieme infrastructuur, oplossingen voor de offshore energiemarkt en milieuwerken. We kunnen voortbouwen op meer dan 145 jaar knowhow en ervaring, en hebben in de loop van onze geschiedenis als koploper in innovatie en nieuwe technologieën altijd een baanbrekende aanpak gehanteerd.

5.000+ hoogopgeleide professionals

100+ gespecialiseerde schepen

Actief in meer dan 90 landen

De wortels van DEME liggen weliswaar in België, maar het bedrijf heeft een sterke aanwezigheid opgebouwd op alle continenten en zeeën ter wereld. Onze visie is erop gericht om te werken aan een duurzame toekomst door oplossingen te bieden voor wereldwijde uitdagingen: stijgende zeespiegels, groeiende bevolking, reductie van emissies, vervuilde rivieren en bodems en schaarste aan mineralen.

Wij kunnen rekenen op 5.000 hoogopgeleide professionals over de hele wereld, en we beschikken over een moderne, veelzijdige vloot van meer dan 100 gespecialiseerde schepen. De activiteiten van DEME vinden hun oorsprong in de kernactiviteit baggerwerken, maar de portefeuille is in de afgelopen jaren sterk gediversifieerd. We zijn nu georganiseerd rond 4 segmenten die onze expertisegebieden weerspiegelen: Offshore Energy, Dredging & Infra, Environmental en Concessions. Dankzij onze multidisciplinaire capaciteiten en ons vermogen om de synergieën te benutten tussen deze belangrijke segmenten, zijn wij uitgegroeid tot een wereldwijde aanbieder van duurzame oplossingen voor complexe projecten.

Een pionier in de sector

Als pionier geloven we bij DEME dat we uitdagingen kunnen omzetten in opportuniteiten. Daarom betraden we meer dan 20 jaar geleden de offshore windmarkt. Deze drang om nieuwe horizonten te verkennen heeft ons recent naar duurzame diepzee-ontginning en groene waterstofsector geleid.

Onze geografische aanwezigheid uitbreiden

Door onze ambitie om een belangrijke rol te spelen in de energietransitie hebben we ook onze geografische aanwezigheid buiten Europa uitgebreid. We bereiden nu de bouw voor van offshore windmolenparken in de VS en Azië. We streven voortdurend naar operationele uitmuntendheid en verbeteringen van onze milieuprestaties en productiesnelheid, wat blijkt uit ons meerjareninvesteringsprogramma voor de vloot. Nieuwe schepen zoals de 'Orion' en de 'Spartacus' hebben respectievelijk een geheel nieuw installatieconcept voor de offshore windmarkt en een ongeëvenaard snijvermogen voor de baggerindustrie opgeleverd. 

Financiële & niet-financiële kerncijfers

Dashboard financiële & niet-financiële KPI's

ORDERBOEK

OMZET

E B I T D A E N EBITDA-MARGE 437 459 370 469 474 17,3% 16,7% 16,8% 18,7% 17,9%

2018 2019 2020 (in miljoen euro)

E B I T E N EBIT-MARGE

155

Alle definities voor belangrijkste prestatie-indicatoren (KPI's) en alternatieve prestatiemaatstaven (APM's) zoals die in dit verslag worden gebruikt, zijn te vinden in de verklarende woordenlijst. Zie hoofdstuk 7 'Bijlage bij het jaarverslag'.

INVESTERINGEN

NETTO-R E S U LTA AT

CAPACITEITS-BIJDRAGE

Financiële & niet-financiële kerncijfers

DEME Groep kerncijfers Per 31 december	2022	2021	2020
FINANCIËLE KERNCIJFERS (in miljoen euro)
Omzet	2.654,7	2.510,6	2.195,8
EBITDA	473,9	469,3	369,5
Afschrijvingen & waardeverminderingen	318,7	326,0	305,2
EBIT	155,2	143,3	64,3
Nettoresultaat van joint ventures en geassocieerde deelnemingen	15,8	10,5	22,4
Nettoresultaat aandeel van de Groep	112,7	114,6	50,4
Orderboek	6.190,0	5.905,2	4.500,1
Eigen vermogen (excl. minderheidsbelangen)	1.753,9	1.579,5	1.476,5
Netto financiële schuld	-520,5	-392,7	-489,0
Operationeel werkkapitaal	-506,2	-511,1	-552,3
Balanstotaal	4.509,8	4.049,6	3.919,9
Investeringen	483,9	282,0	201,6
Winst per aandeel (in euro) 1	4,45	4,53	1,99
Dividend van het jaar per aandeel (in euro)	1,5	NVT	NVT
Totaal van geldmiddelen	522,3	528,6	621,9
NIET-FINANCIËLE KERNCIJFERS
Gemiddeld # personeel (gebaseerd op VTE)	5.153	4.880	4.976
Verhouding man/vrouw	85/15	85/15	85/15
Aantal nationaliteiten	79	80	80
Wereldwijde frequentiegraad ongevallen met werkverlet (WW LTIFR - 'Veiligheidsthermometer')	0,23	0,19	0,19
Koolstofarme brandstoffen (% koolstofarme brandstoffen versus totaal verbruikte brandstoffen (energie gebaseerd)	6,0%	NVT 2	NVT 2
BKG-emissies wereldwijd in kt CO2 e (Scope 1&2)	653	833	660
Capaciteitsbijdrage (MW geïnstalleerde funderingen)	2.798	1.867	2.499
MW geïnstalleerde windturbines	440	2.378	1.477
MW Economische Eigendom	144	144	144
Aantal goedgekeurde innovatie-initiatieven	12	14	18
Aantal groene initiatieven	127	125	128
Bezettingsgraad van TSHD (sleephopperzuigers) (in weken)	38,3	42,2	37,5
Bezettingsgraad van CSD (cutterzuigers) (in weken)	29,3	25,3	10,5
Bezettingsgraad van offshore tuigen (in weken)	33,6	42,1	42,0
EU-taxonomie - Omzet - In aanmerking komende activiteiten 3	29%	28%	NVT
EU-taxonomie - Omzet - Afgestemde activiteiten 3	26%	24%	NVT
EU-taxonomie - CapEx - In aanmerking komende activiteiten 3	52%	32%	NVT
EU-taxonomie - CapEx - Afgestemde activiteiten 3	52%	32%	NVT

1 Pro forma uitgaande van hetzelfde aantal aandelen voor 2020 en 2021 als voor 2022 (25.314.482 aandelen eind 2022).

2 De eerste betrouwbare meting vond plaats in 2022.

3 EU-taxonomie omzet en CapEx beoordeling slechts toepasselijk vanaf 2021

DEME Groep kerncijfers per segment Per 31 december (in miljoen euro)	2022	2021	2020
Omzet	2.654,7	2.510,6	2.195,8
Offshore Energy	957,8	916,4	962,0
Dredging & Infra	1.524,3	1.478,3	1.151,6
Environmental	206,3	166,2	140,0
Concessions	2,2	1,5	2,1
Reconciliatie	-35,9	-51,7	-59,9
EBITDA	473,9	469,3	369,5
Offshore Energy	221,9	170,9	145,5
Dredging & Infra	254,9	305,8	181,3
Environmental	25,0	16,8	16,4
Concessions	-12,7	-12,5	38,3
Reconciliatie	-15,2	-11,7	-12,0
EBIT	155,2	143,3	64,3
Offshore Energy	117,1	74,6	34,4
Dredging & Infra	44,9	74,0	-12,1
Environmental	16,5	8,8	6,8
Concessions	-12,7	-12,6	38,3
Reconciliatie	-10,6	-1,6	-3,1
Nettoresultaat van joint ventures en geassocieerde deelnemingen	15,8	10,5	22,4
Offshore Energy	0,0	0,0	0,0
Dredging & Infra	0,1	0,0	-0,2
Environmental	0,5	0,6	0,3
Concessions	9,3	11,1	21,3
Reconciliatie	5,9	-1,1	1,1
Orderboek	6.190,0	5.905,2	4.500,1
Offshore Energy	3.260,9	2.816,6	1.133,5
Dredging & Infra	2.615,7	2.833,3	3.176,5
Environmental	313,4	255,3	190,1
Concessions	-	-	-

Highlights 2022

D E M E C O N C E S S I O N S K R E E G V O O R 2 G W A A N O P T I E G E B I E D E N VA N SCOTWIND TOEGEKEND

Thistle Wind Partners, een consortium waarvan DEME Concessions deel uitmaakt, krijgt in het kader van het ScotWindzeebodemleaseproces voor 2 GW aan optiegebieden toegekend. Het consortium zal twee projecten van elk 1 GW ontwikkelen met vaste en drijvende funderingen.

'ORION' BRENGT BAANBREKEND I N S TA L L AT I E C O N C E P T N A A R DE OFFSHORE ENERGIEMARKT

Revolutionair offshore installatieschip 'Orion' vervoegt de vloot en is het eerste monohullschip dat XXL-monopilefunderingen drijvend kan installeren in de offshore windsector.

F O R T S I N T - F I L I P S GETRANSFORMEERD

In het grootste saneringsproject in de haven van Antwerpen ooit werd de transformatie van Fort Sint-Filips succesvol afgerond door DEME Environmental en zijn partners.

P R O J E C T V O O R H AV E N U I T B R E I D I N G E N KUST V E R D E D I G I N G I N I TA L I Ë

Een belangrijk contract voor bagger- en kustverdedigingswerken in de haven van Livorno wordt gegund aan een joint venture, waaronder de Italiaanse dochteronderneming van DEME. Dit project omvat 3 km dokken, twee grote terminals en 2 miljoen m2 aan nieuwe havengebieden.

PFAS-REINIGINGSCAPACITEIT IN GRONDRECYCLAGECENTRA VA N D E M E V E R H O O G D

DEME kan met PFAS vervuilde gronden verwerken dankzij een uniek hybride grondwasproces dat we samen met partners hebben ontwikkeld. Extra investeringen in onze grondrecyclagecentra in België zullen het mogelijk maken om minstens 500.000 ton per jaar te reinigen.

E E N V O L L E D I G W I N D M O L E N PA R K I N ROTSEN GEBOORD D A N K Z I J U N I E K E T E C H N O L O G I E

In slechts 13 maanden heeft DEME in Frankrijk een indrukwekkende prestatie geleverd door in Saint-Nazaire de monopiles in harde rotsen te boren met behulp van technologie die uniek is in de sector.

NOTERING OP EURONEXT BRUSSEL

In juni zet DEME een belangrijke stap in zijn geschiedenis met de beursgang op Euronext Brussel. Deze stap geeft de Groep directe zichtbaarheid en stelt ons in staat onze strategie en ambities kracht bij te zetten.

I N H U L D I G I N G H AV E N C O N C E S S I E VA N 4 0 J A A R I N PORT-LA NOUVELLE

De publiek-private samenwerking SEMOP Port-La Nouvelle, waaronder DEME Concessions, huldigt een nieuwe havenconcessie van 40 jaar in. Het consortium heeft de ambitie om Port-La Nouvelle te ontwikkelen tot een duurzame groene haven, met onder meer een strategische hub voor offshore en drijvende windenergie.

M E G A - S N I J K O P Z U I G E R ' S PA R TA C U S ' B E W I J S T ZIJN SNIJVERMOGEN

Extreem harde rotsen vormen geen probleem voor de nieuwe mega-snijkopzuiger 'Spartacus' van DEME in Leixões, Portugal. In het 'pre-Spartacus tijdperk' zou dit project zijn uitgevoerd met boor- en explosietechnieken.

10

S T E V I G E P R O G R E S S I E B I J D E F E H M A R N B E LT T U N N E L

DEME is er trots op deel uit te maken van het team dat de Fehmarnbelttunnel bouwt, de langste afgezonken weg- en spoortunnel ter wereld. De werkzaamheden aan het zogenaamde 'infrastructuurproject van de eeuw' vorderen gestaag.

D U U R Z A A M H E I D S I N S PA N N I N G E N E R K E N D M E T T R E N D S GLOBAL IMPACT AWARD

DEME is uitgeroepen tot winnaar van de Trends Global Impact Award voor zijn pioniersrol in het creëren van duurzame waarde voor de samenleving. DEME wint deze award omdat het engagement van het bedrijf 'verder reikt dan' de conventionele doelstellingen, zoals een klimaatneutraal of energie-efficiënt beleid.

CONTRACTEN VOOR HAI LONG-W I N D M O L E N PA R K E N I N TA I WA N VA N 1 G W

DEME haalt contracten binnen voor de Hai Long-windmolenparken in Taiwan met een capaciteit van 1 GW. Dit markante contract tussen CSBC-DEME Wind Engineering en Hai Long Offshore Wind omvat het transport en de installatie van de funderingen, de turbines en het onderstation.

5.000+ hoogopgeleide professionals

79 verschillende nationaliteiten onder de bemanning en bedienden

99% van de bedienden bij DEME kregen complianceopleiding

Wij weten dat we de beste mensen in de sector hebben die innovatieve oplossingen voor onze klanten kunnen vinden.

De medewerkers van DEME zijn bijzonder: het zijn pioniers, vastberaden maar tegelijk met zin voor samenwerking. Zij staan voor de slogan 'One DEME, One Team'. DEME beschikt weliswaar over de meest geavanceerde vloot en technologie in de sector, maar zonder zijn getalenteerde mensen zou het niet mogelijk zijn om de complexe en uitdagende projecten te realiseren die het bedrijf elke dag uitvoert.

De collectieve creatieve denkkracht van onze +5.000 medewerkers onderscheidt ons. Dit is hoe wij het verschil maken, en dit is waarom wij durven pionierswerk te verrichten. Wij weten dat we de beste mensen in de sector hebben die ongekende innovatieve oplossingen voor onze klanten kunnen vinden.

DEME beseft dat deze getalenteerde mensen erg gewild zijn. Daarom doen wij veel moeite om onze medewerkers aan te trekken en te behouden. Eens mensen aan boord zijn, willen wij dat ze aan boord blijven. Door onze gediversifieerde portefeuille geloven wij echt dat we bij DEME een levenslange carrière kunnen aanbieden en mogelijk maken.

De beste mensen in de sector aantrekken

Wij lanceerden onze employer brandingcampagne met de tagline 'Where Next?'. Hiermee willen wij ons boeiende en authentieke verhaal schrijven en delen van een baanbrekend bedrijf dat werkt aan een duurzame toekomst door oplossingen te bieden voor wereldwijde uitdagingen. Gezien onze duurzaamheidsambities krijgen medewerkers de kans om de wereld letterlijk te veranderen: of het nu gaat om de bouw van windmolenparken op zee om miljoenen huishoudens van hernieuwbare energie te voorzien of om de aanleg van een nieuwe haven om economische groei en internationale handel te stimuleren. Om maar een paar voorbeelden te noemen.

Een levenslange carrière We hebben een aantal initiatieven genomen om transparantie te creëren en mensen in staat te stellen hun eigen carrière te sturen. Onze in 2022 gelanceerde 'DEME career map' - een overzicht van alle functies binnen het bedrijf - is een stap in de goede richting. Interne mobiliteit en groei worden uiteraard ondersteund door een brede waaier aan opleidingsen trainingsmogelijkheden.

Gezondheid en welzijn

Voor DEME is het belangrijk om een multiculturele en inclusieve werkomgeving te bieden. We stellen dan ook alles in het werk om te zorgen voor de veiligheid en gezondheid van onze medewerkers, zowel fysiek als mentaal. Het afgelopen jaar hebben wij de noden van onze medewerkers onderzocht, en in 2023 lanceren we een actieplan rond gezondheid en welzijn en diversiteit en inclusie.

Iedereen die bij DEME aan de slag gaat, staat zowel uitdagingen als kansen te wachten, en dat maakt een carrière bij DEME zo boeiend. Voor wie wil bijdragen aan een duurzamere planeet, is het 'One DEME, One Team' ongetwijfeld de juiste plaats. 

DEMEkernwaarden

De kernwaarden van DEME tonen ons engagement om voortdurend uitmuntendheid te leveren aan onze klanten en waarde te creëren voor ons bedrijf. Wij verwachten ook dat onze leveranciers, onderaannemers en partners deze normen naleven. Bij DEME definiëren wij onze bedrijfscultuur met het acroniem STRIVE.

SSAFETY (VEILIGHEID)

De persoonlijke veiligheid en gezondheid van medewerkers en stakeholders is onze grootste prioriteit. Iedereen heeft op elk moment het recht om in een veilige en risicovrije omgeving te werken.

T R TECHNISCH LEIDERSCHAP

Met een open blik en de juiste teamgeest blijven wij alle aspecten van ons werkproces verbeteren en baanbrekende oplossingen ontwikkelen om tegemoet te komen aan de noden en uitdagingen van onze klanten.

RESPECT & INTEGRITEIT

Individualiteit en diversiteit worden gewaardeerd, en prestaties worden erkend. Onze relaties met leveranciers, onderaannemers en partners weerspiegelen respect, begrip en een gezonde bedrijfsvoering. Wij houden ons aan alle wetten en regelgeving die van toepassing zijn in de landen waar we actief zijn. Wij respecteren de mensenrechten en verbieden discriminatie.

IINNOVATIE

Innovatie is de hoeksteen van onze activiteiten. Wij verleggen voortdurend onze grenzen door nieuwe diensten en oplossingen met een toegevoegde waarde te ontwikkelen.

Wij nemen resultaatgerichte en duurzame beslissingen om te zorgen voor groei op lange termijn ten behoeve van medewerkers, klanten en aandeelhouders. Daarbij hoort een strikte financiële discipline om ons bedrijf gezond te houden.

ENVIRONMENT (MILIEU)

Wij beschermen het milieu en de gemeenschappen waarin wij zakendoen door samen met onze stakeholders de impact ervan te beperken en mogelijkheden voor duurzame waardecreatie te onderzoeken.

DEME-vloot

DEME is de trotse eigenaar van de meest veelzijdige en technologisch geavanceerde vloot van gespecialiseerde schepen in de sector. Wij zijn namelijk gestart met een ambitieus meerjareninvesteringsprogramma voor de vloot dat ervoor zorgt dat we de concurrentie ver vooruit blijven.

Wij hebben nu meer dan 100 schepen in onze moderne vloot, waardoor we de optimale oplossing kunnen bieden voor de projecten van onze klanten wereldwijd. Daartoe behoren geavanceerde schepen zoals de 'Orion', die een baanbrekend installatieconcept op de offshore energiemarkt bracht, en de 'Spartacus', de krachtigste mega-snijkopzuiger ter wereld.

'Orion' & 'Green Jade' – twee uitzonderlijke drijvende offshore installatieschepen

Het revolutionaire offshore installatieschip 'Orion' van DEME luidt een nieuw tijdperk in voor de offshore windindustrie. Het DP3-schip schreef meteen geschiedenis toen het op de markt kwam, want het voerde de eerste drijvende installatie van monopiles van DEME ooit uit.

De 'Orion' is gebouwd voor de komende generaties turbines en funderingen, en is daarom uitgerust met een kraan van 5.000 ton en een in eigen huis ontworpen geïntegreerde, bewegingsgecompenseerde gripper. Met dit werktuig kan de bemanning de monopiles, die horizontaal op het dek worden vervoerd, omhoog brengen en ze tijdens de installatie verticaal en stabiel houden, ondanks bewegingen, golven en stromingen.

Met een totaal geïnstalleerd vermogen van 44.180 kW en een lengte van 216,5 meter heeft het schip een enorm, onbelemmerd dek en een maximaal draagvermogen, zodat het de zwaarste componenten aankan.

Het nieuwe schip voerde niet alleen de eerste installatie van XXL-monopiles ter wereld uit, maar bewees ook zijn veelzijdigheid. In minder dan zes maanden had de 'Orion' met succes reusachtige monopiles, topsides en een enorme jacket geïnstalleerd, en had het een groot ontmantelingsproject in de Noordzee uitgevoerd.

DEME heeft de ambitie om de meest duurzame vloot in de sector in te zetten en neemt deze overweging mee bij het ontwerp van het schip. De 'Orion' heeft dual-fuel motoren die op de schoonste beschikbare brandstoffen kunnen draaien, een Green Passport, een Clean Design-notatie en een terugwinningssysteem voor afvalwarmte.

Na een reeks succesvolle projecten in 2022 wordt de 'Orion' nu gemobiliseerd voor de Amerikaanse markt.

De 'Green Jade', gebouwd door de joint venture CSBC-DEME Wind Engineering (CDWE), is een al even indrukwekkend nieuw drijvend offshore installatieschip dat dit jaar wordt opgeleverd. Uitgerust met een krachtige kraan van 4.000 ton, DP3 en een zeer hoge laadcapaciteit, is het nieuwe schip ontworpen om te werken in diepere wateren en uitdagende zeebodemomgevingen zoals die in Taiwan.

De 'Green Jade' is het eerste offshore installatieschip dat in Taiwan werd ontworpen en gebouwd. Zijn eerste projecten wachten al, waaronder het offshore windmolenpark Hai Long.

Versterking kabelinstallatiecapaciteit met 'Viking Neptun'

Gezien de wereldwijde uitbreiding van offshore windenergie en de contracten die DEME in de VS en Taiwan binnenhaalt, was het duidelijk dat het bedrijf meer kabelinstallatiecapaciteit nodig had om aan de vraag van zijn klanten in deze groeiende sector te voldoen. De 'Living Stone' van DEME staat al bekend om zijn efficiëntie en grote kabelcapaciteit, dus werd er gezocht naar een soortgelijk schip dat aan de hoge eisen van DEME voldoet. De kans deed zich voor om het DP3 offshore installatieschip 'Viking Neptun' van de Noorse rederij Eidesvik over te nemen.

De 'Viking Neptun' werd gebouwd volgens de hoogste Noorse kwaliteitsnormen, en beschikte over een carrousel die benedendeks 4.500 ton kabel kon verwerken. DEME heeft een kabelinstallatiesysteem toegevoegd dat vergelijkbaar is met dat van de 'Living Stone' en dat door ingenieurs van DEME werd ontworpen. Het zal de capaciteit verhogen door bovendeks een tweede carrousel voor 8.000 ton kabel te installeren. Het schip is zowel geschikt voor inter-array kabels als voor lange exportkabels.

In het kader van DEME's inspanningen om een toekomstbestendige, duurzame vloot in te zetten, voldoet de 'Viking Neptun' volledig aan de nieuwste emissienormen en is het uitgerust met de nieuwste milieutechnologie, waaronder een batterijpack voor de beste brandstofefficiëntie in zijn klasse. Het schip heeft veel vermogen (22.700 kW, gegenereerd door zes hoofden twee hulpmotoren) en redundantie, en is eigenlijk het eerste hybride schip in de vloot. In 2020 werd een groot batterij-aandrijfsysteem van 1,5 MWh geïnstalleerd. Hierdoor kan het schip op diesel of batterijen varen, wat een aanzienlijke brandstofbesparing oplevert omdat de motoren altijd dichter bij hun optimale belasting draaien. Bovendien dient het batterijpack als peak shavingapparaat, waardoor de dynamiek van de belasting van de motoren wordt verminderd en er dus brandstof- en onderhoudskosten worden bespaard.

Om de continuïteit te waarborgen blijft de zeer ervaren bemanning behouden. De twee ultramoderne kabelinstallatieschepen en de deskundige bemanning geven het bedrijf nog meer flexibiliteit. Beide schepen kunnen parallel werken indien nodig wanneer opdrachtgevers dit wensen.

Uitbreiding vloot valpijpschepen met 'Yellowstone'

In een belangrijke stap heeft DEME besloten zijn vloot van DP-valpijpschepen uit te breiden met de aankoop en ombouw van een Supramax-bulkcarrier. Dit valpijpschip van 192 meter lang en 32 meter breed wordt het grootste in de sector, met een enorm laadvermogen van 37.000 ton, wat de capaciteit van de bestaande schepen van DEME verdubbelt.

Momenteel ondergaat de bulker een uitgebreide conversie bij Pax Ocean Shipyards in Singapore. Deze ombouw omvat een nieuwe motor en voortstuwingssysteem, alsook een upgrade van de accommodatie en de bouw van een nieuwe brug. Het nieuwe valpijpschip kreeg de naam 'Yellowstone' na een wedstrijd waarbij

alle DEME-medewerkers voorstellen konden indienen. Het schip voldoet volledig aan de nieuwste emissienormen, en zal ook het eerste valpijpschip in de vloot zijn dat wordt klaargemaakt voor (groene) methanol. Bovendien zal het schip het eerste dual-fuel valpijpschip in de sector zijn. Door het gebruik van groene methanol is het mogelijk om de ambitie van DEME te realiseren, namelijk een schip met een netto-nul emissie van broeikasgassen, wat in lijn is met de ambities van het bedrijf om tegen 2050 koolstofneutraal te zijn. Daarnaast beschikt dit schip over een hybride energiecentrale met een Li-ion batterij van 1 MWh, wat vergelijkbare voordelen zal opleveren als de hybride 'Viking Neptun'. Het

schip is ook uitgerust met Selective Catalytic Reduction-technologie, waardoor het voldoet aan TIER III.

De 'Yellowstone' is uitgerust met een centraal valpijpsysteem voor waterdiepten van 600-700 meter, plus een grote, hellende valpijp om pre- en postinstallatiewerken mogelijk te maken met stenen van een grotere diameter dicht bij onderzeese structuren. Deze hellende valpijp is ontworpen voor ondiepe dieptes van 30-50 meter en is daardoor ideaal voor de sector van hernieuwbare energie.

De 'Yellowstone' zal in de eerste helft van 2024 aan de DEMEvloot worden toegevoegd.

Upgrade van 'Sea Installer' en 'Sea Challenger'

De befaamde zusterschepen van DEME – 'Sea Challenger' en 'Sea Installer' – worden beide opgewaardeerd met een nieuwe kraan van 1.600 ton, zodat ze de XXL-turbines van de toekomst aankunnen.

De 'Sea Installer' was het eerste schip dat een upgrade kreeg. Dit bestond voornamelijk uit een verbreding van 2 x 3,5 meter door toevoeging van sponsons aan beide zijden, de uitrusting met een nieuwe Huisman Leg Encircling-kraan en voetstuk, en ook de spudpalen werden met 10 meter verlengd.

Het schip staat op het punt te vertrekken voor het Vineyard Wind 1-project in de VS, het eerste grootschalige offshore windproject in Amerikaanse wateren.

De 'Sea Challenger' zal worden omgevlagd en deel gaan uitmaken van de joint venture Japan Offshore Marine (JOM), die in 2021 werd opgericht door DEME Offshore en Penta-Ocean Construction. 

Resultaten van de Groep 2022

Sterke vraag duwt het orderboek boven € 6 miljard – Omzet voor het volledige jaar 2022 steeg met 6%; stabiele winstgevendheid

F I N A N C I Ë L E H O O G T E P U N T E N BOEKJAAR 2022

• — Het orderboek bereikte met 6.190 miljard euro een recordhoogte, een stijging met 5% tegenover vorig jaar. Dit is het resultaat van een aanhoudende gezonde vraag, een sterke marktpositionering en omvangrijke nieuwe projecten, vooral in het segment Offshore Energy
• — De omzet van de Groep steeg met 6% jaar op jaar tot 2.655 miljoen euro, dankzij groei in alle segmenten
• — De EBITDA bedroeg 474 miljoen euro, of 17,9% van de omzet, tegenover 469 miljoen euro in 2021
• — De nettowinst bedroeg 113 miljoen euro tegenover 115 miljoen euro een jaar geleden
• — Investeringsuitgaven van 484 miljoen euro in vergelijking met 282 miljoen euro in 2021, onder andere voor de verdere uitbreiding van DEME's vloot
• — Voorstel van brutodividend van 1,5 euro per aandeel.

Quote van de CEO

"2022 was een memorabel jaar. Tegen de achtergrond van geopolitieke spanningen, snel stijgende inflatie, hoge staalprijzen en pandemiegerelateerde uitdagingen konden we goede prestaties voorleggen. Bovendien werden we een beursgenoteerde groep op Euronext Brussel, wat de Groep meer zichtbaarheid en steun voor onze strategie geeft.

We zijn het jaar 2023 met vertrouwen gestart om ons leiderschap in de sector te versterken en onze groeimogelijkheden succesvol te diversifiëren. We kunnen daarbij rekenen op de sterkte van een toegewijd en ervaren team. Ons orderboek bereikte een recordhoogte dankzij een groeiende wereldwijde belangstelling voor de aanpak van klimaatverandering en de transitie naar schone energie. Om ook tegemoet te komen aan deze trends en aan onze groeiambities breiden we onze geavanceerde vloot verder uit."

Executive Summary

DEME brak twee records in 2022: een orderboek van meer dan 6 miljard euro én een historische recordomzet van 2.655 miljoen euro; d.i. een stijging met 6% jaar op jaar.

Er was een gezonde vraag in alle segmenten, wat resulteerde in een stijging van het orderboek met 285 miljoen euro ten opzichte van 31 december 2021. Het orderboek kreeg een boost met nieuwe gegunde contracten voor offshore projecten over de hele wereld, ook in nieuwe regio's.

Alle segmenten droegen bij aan de omzetgroei. Offshore Energy en Dredging & Infra boekten respectievelijk 5% en 3% omzetgroei, terwijl Environmental een stijging met 24% liet noteren. Ondanks moeilijke geopolitieke omstandigheden

verbeterde Dredging & Infra zijn toplijn licht ten opzichte van 2021. Offshore Energy bereikte verschillende belangrijke mijlpalen, waaronder de installatie van de grootste monopaalfunderingen ooit in Europa en de voltooiing van een offshore windmolenpark op een rotsachtige zeebodem. Beide zijn primeurs in de sector en een bewijs van de technische en engineeringexpertise van DEME. Environmental kende een druk jaar met grootschalige projecten in de Benelux, Frankrijk, Noorwegen en het VK. De geassocieerde deelnemingen binnen het segment Concessions van DEME boekten iets zwakkere nettoresultaten door minder wind in de offshore concessies, maar kregen in het kader van het Scotwind-zeebodemleaseproces voor 2 GW aan optiegebieden toegewezen.

DEME realiseerde in 2022 een EBITDA van 474 miljoen euro – vergelijkbaar met 2021 – en een EBITDA-marge van 17,9%. Hoewel Dredging & Infra de belangrijkste bijdrage aan de EBITDA van de Groep bleef leveren, lag de EBITDA voor het segment lager in vergelijking met de topprestatie van 2021. Dit werd gecompenseerd door stevige resultaten in Offshore Energy en Environmental. De EBIT bedroeg 155 miljoen euro of 5,8% van de omzet, een stijging met 8% ten opzichte van 2021. Dit is voornamelijk het resultaat van de combinatie van een hogere EBITDA en iets lagere afschrijvingen en waardeverminderingen ten opzichte van 2021.

De nettowinst voor 2022 bedroeg 113 miljoen euro, iets lager dan in 2021, voornamelijk als gevolg van negatieve wisselkoersresultaten.

De financiële positie van DEME blijft gezond met een netto financiële schuld van 521 miljoen euro (of 1,1 keer

de EBITDA), terwijl het bedrijf aanzienlijke kapitaalinvesteringen blijft doen, voornamelijk om de vloot uit te breiden en te ondersteunen met het oog op toekomstige groei.

Vooruitzichten

De volgende uitspraken zijn toekomstgerichte verklaringen. De werkelijke resultaten kunnen aanzienlijk verschillen.

Gezien de sterke vraag tendenzen doorheen de verschillende activiteiten en meer bepaald in het segment Offshore Energy, ziet het management de groeivooruitzichten van DEME op

lange termijn met vertrouwen tegemoet, en verwacht het de komende paar jaar een geleidelijke stijging van de omzet,rekening houdend met het huidige orderboek en de huidige en verwachte vlootcapaciteit. Gelet op het projectmatige karakter van een aanzienlijk deel van DEME's activiteiten verwacht het management dat de jaarlijkse EBITDA-marge voor de Groep enigszins zal variëren, maar binnen een marge van 16 tot 20% zal blijven.

Voor 2023 en rekening houdend met de huidige marktomstandigheden, het huidige orderboek en de vlootcapaciteit, verwacht het management dat de omzet hoger zal zijn dan in 2022, met een EBITDAmarge die vergelijkbaar is met 2022. De investeringsuitgaven ter ondersteuning van de groei worden voor 2023 op ongeveer 500 miljoen euro geraamd.

Dividend

De Raad van Bestuur van DEME zal aan de Algemene Vergadering een brutodividend voorstellen van 1,5 euro per aandeel. Onder voorbehoud van goedkeuring door de Algemene Vergadering en de Raad van Bestuur wordt voorgesteld de registratiedatum vast te stellen op 4 juli 2023. 

Financiële cijfers Orderboek

Vergelijking jaar op jaar (in miljoen euro)	2022	2021	2020	FY22 T.O.V. FY21
Groep	6.190,0	5.905,2	4.500,1	+5%

Het orderboek van DEME bereikte een recordniveau van 6.190 miljoen euro, tegenover 5.905 miljoen euro in 2021 en 4.500 miljoen euro eind 2020. Het totale orderboek op het einde van het jaar bedroeg 2,3 keer de omzet van 2022, en biedt een goed zicht op de komende 3 jaar (en langer).

Deze stijging werd aangedreven door een sterke vraag in de segmenten Environmental en Offshore Energy, waarbij in het laatste segment belangrijke langetermijnprojecten werden toegevoegd in Zuidoost-Azië (onder meer in Taiwan en Australië), de Verenigde Staten en Europa.

Geografisch gezien lieten de regio's Europa en Afrika in 2022 een daling optekenen ten opzichte van 2021, die gecompenseerd werd door sterke aanwinsten in de regio's Azië en Amerika. Europa blijft goed voor meer dan de helft van het orderboek.

Orderboek per segment (in miljoen euro)	2022	2021	2020	FY22 T.O.V. FY21
Offshore Energy	3.260,9	2.816,6	1.133,5	+16%
Dredging & Infra	2.615,7	2.833,3	3.176,5	-8%
Environmental	313,4	255,3	190,1	+23%

Geografische opsplitsing (in % van totaal)	2022	2021	2020	FY22 T.O.V. FY21 (in nominale waarde)
Europa	55%	62%	74%	-9%
Afrika	5%	7%	17%	-26%
Azië	13%	6%	8%	+134%
Amerika	27%	25%	0%	+16%
Midden-Oosten	0%	0%	1%	≈

Afloop van orderboek (in miljoen euro)	Jaar N+1	Jaar N+2	Jaar N+3	Na Jaar N+3
Orderboek 2021	2.021,2	1.456,9	1.079,1	1.348,0
Orderboek 2022	2.307,5	1.612,4	1.448,2	821,9

Omzet

Vergelijking jaar op jaar (in miljoen euro)	2022	2021	2020	FY22 T.O.V. FY21
Offshore Energy	957,8	916,4	962,0	+5%
Dredging & Infra	1.524,3	1.478,3	1.151,6	+3%
Environmental	206,3	166,2	140,0	+24%
Concessions	2,2	1,5	2,1
Totale omzet segmenten	2.690,6	2.562,3	2.255,7
Reconciliatie1	-35,9	-51,7	-59,9
Totale omzet volgens de financiële jaarrekening	2.654,7	2.510,6	2.195,8	+6%

De omzet van de Groep steeg met 6% jaar op jaar, terwijl de omzet voor het segment Dredging & Infra met 3% groeide, voor het segment Offshore Energy met 5% en voor het segment Environmental met 24%.

Als Groep heeft DEME zich vandaag duidelijk hersteld van de omzetdaling van 2020, en haalt het opnieuw het niveau van vóór de pandemie (2.646 miljoen euro omzet voor 2018 en 2.622 miljoen euro voor 2019).

Het segment Offshore Energy vertoonde in de eerste helft van het jaar een sterke omzetgroei; voor de tweede helft van het jaar werd de omzet beïnvloed door klanten die kabelinstallatieprojecten doorschoven van 2022 naar 2023 en door technische aanpassingen aan schepen als voorbereiding op de start van projecten in de VS in de eerste helft

van 2023. Het segment Dredging & Infra boekte lichte vooruitgang ten opzichte van 2021 tegen de achtergrond van het conflict tussen Rusland en Oekraïne. Daarbij werden schepen geheralloceerd op nieuwe projecten in Europa, Afrika en Azië. Het segment Environmental groeide vooral in België en Frankrijk met werkzaamheden voor bodemsaneringsen waterzuiveringsprojecten.

Geografisch gezien steeg de omzet in alle regio's, behalve in Afrika. 2021 was immers een sterk jaar geweest voor die regio, hoofdzakelijk dankzij het project Abu Qir in Egypte. Hoewel we voor de toekomst een duidelijke groei zien voor de regio Amerika – na de sterke bestellingen van de afgelopen twee jaar – blijft Europa in 2022 goed voor driekwart van het totale omzetvolume.

Geografische opsplitsing (in % van totaal)	2022	2021	2020	FY22 T.O.V. FY21 (in nominale waarde)
Europa	75%	74%	83%	+7%
Afrika	12%	19%	6%	-35%
Azië	8%	5%	9%	+96%
Amerika	5%	2%	2%	+195%
Midden-Oosten	0%	0%	0%	≈

1 De reconciliatie tussen de omzet per segment en de omzet in de geconsolideerde resultatenrekening betreft de omzet van joint ventures. Zij worden geconsolideerd volgens de proportionele methode in de segmentrapportering, maar volgens de vermogensmutatiemethode (toepassing van IAS 28) in de geconsolideerde resultatenrekening.

Winstgevendheid

Vergelijking jaar op jaar (in miljoen euro)	2022	2021	2020	FY22 T.O.V. FY21
EBITDA	473,9	469,3	369,5	+1%
EBITDA-marge	17,9%	18,7%	16,8%
EBIT	155,2	143,3	64,3	+8%
EBIT-marge	5,8%	5,7%	2,9%
Nettowinst	112,7	114,6	50,4	-2%
Nettomarge	4,2%	4,6%	2,3%

In 2022 bedroeg de EBITDA 474 miljoen euro (17,9% van de omzet), vergelijkbaar met de 469 miljoen euro in 2021 (18,7% van de omzet).

De EBITDA-marge werd enigszins beïnvloed door een combinatie van een groter aantal dokkingen en revisies van schepen, de inflatie en stijgingen van de verbruiksgoederenen grondstoffenprijzen. De prestaties verschilden echter van segment tot segment: het segment Offshore Energy realiseerde een EBITDA-marge van 23,2%, terwijl de segmenten Dredging & Infra en Environmental EBITDA-marges van respectievelijk 16,7% en 12,1% haalden.

In de EBITDA werd 19 miljoen euro opgenomen aan schadevergoeding ter compensatie van de bijkomende kosten als gevolg van de laattijdige oplevering van de 'Orion' (segment Offshore Energy), terwijl er in 2021 een bedrag van 15 miljoen aan schadevergoeding was opgenomen voor de 'Spartacus' (segment Dredging & Infra).

De EBIT bedroeg 155 miljoen euro (5,8% van de omzet), d.i. een stijging met 8% in vergelijking met een EBIT van 143 miljoen euro (5,7% van de omzet) voor 2021. De totale afschrijvingen en waardeverminderingen bedroegen 319 miljoen euro, in lijn met 326 miljoen euro in 2021, en bestonden uit hogere afschrijvingskosten in 2022 tegenover 2021 en geen waardeverminderingen in 2022 tegenover 35 miljoen euro aan waardeverminderingen in 2021. De stijging van de afschrijvingen in 2022 had vooral te maken met de investeringen in de 'Spartacus'

(de cutterzuiger die in 2021 aan de vloot werd toegevoegd), de 'Groenewind' (een serviceschip), en een half jaar afschrijvingen op de 'Orion' vanaf begin juni 2022.

De nettowinst voor 2022 bedroeg 113 miljoen euro, wat 1,9 miljoen euro lager is dan in 2021. Ondernemingen geconsolideerd volgens de vermogensmutatiemethode droegen 15,8 miljoen euro bij aan het nettoresultaat, waarvan 9,3 miljoen euro in het segment Concessions (tegenover 11,1 miljoen euro vorig jaar).

De winst per aandeel bedroeg bijgevolg 4,45 euro, tegenover 4,53 euro op een pro forma vergelijkingsbasis voor 2021 of 1,99 euro voor 2020. 2

Netto financiële schuld en balans

Per 31 december 2022 bedroegen de investeringen in 'immateriële activa' en 'materiële vaste activa' 484 miljoen euro, tegenover 282 miljoen euro een jaar geleden.

De investeringen voor 2022 omvatten de 'Orion', het revolutionaire offshore installatieschip dat DEME in het tweede kwartaal van 2022 officieel aan de vloot toevoegde, belangrijke geactiveerde onderhoudsinvesteringen in de vloot van DEME en investeringen in de conversie van de 'Viking Neptun' en de 'Sea Installer'.

Niet inbegrepen in dit investeringsbedrag is de lopende investering in de 'Green Jade', een nieuw offshore windinstallatieschip dat CDWE – een joint venture tussen CSBC, de grootste Taiwanese scheepsbouwer, en DEME – in Taiwan aan het bouwen is.

Het operationele werkkapitaal bedroeg -506 miljoen euro per 31 december 2022, tegenover -511 miljoen euro het jaar ervoor. De netto financiële schuld bedroeg -521 miljoen euro per 31 december 2022, tegenover -393 miljoen euro het jaar ervoor. In 2022 werden bijkomende langetermijnleningen van 440 miljoen euro aangegaan. Dat financieringspakket wordt de komende acht jaar afgeschreven in gelijke kapitaalaflossingen.

Het totaal van geldmiddelen bedroeg 522 miljoen euro tegenover 529 miljoen euro eind 2021. 

2 Pro forma uitgaande van hetzelfde aantal aandelen voor 2021 en 2020 als voor 2022 (25.314.482 aandelen eind 2022).

Niet alleen de technologisch meest geavanceerde schepen maken een bedrijf bijzonder - het zijn vooral de medewerkers en hun spirit. We zijn echt One DEME, One Team!

JÖRG EDEN | KAPITEIN 'ORION'

Relevante drijfveren in de markt

Bij het opvolgen en ontwikkelen van de bedrijfsstrategie van DEME houden we de wereldwijde megatrends en de impact ervan op onze activiteiten scherp in het oog. We hebben zes belangrijke marktfactoren geïdentificeerd.

G R O E I E N D E B E V O L K I N G & V E R S T E D E L I J K I N G

Volgens de VN zal de wereldbevolking tegen 2050 naar verwachting stijgen tot meer dan 9 miljard. Momenteel woont ongeveer 40% van de bevolking binnen 100 kilometer van de kust, en 10% woont in kustgebieden die minder dan 10 meter boven de zeespiegel liggen. Hierdoor zijn zij zeer kwetsbaar voor de stijging van de zeespiegel en andere weersomstandigheden zoals stormvloeden. Dit betekent dat oplossingen voor bescherming tegen overstromingen van vitaal belang zijn en in de toekomst nog belangrijker zullen worden. Bovendien maakt de toenemende verstedelijking investeringen in landwinning en nieuwe infrastructuur noodzakelijk.

G L O B A L I S E R I N G E N D E G R O E I VA N D E W E R E L D H A N D E L E N D E G E V O L G E N D A A R VA N V O O R M A R I T I E M E INFRASTRUCTUUR

In de afgelopen decennia heeft de globalisering geleid tot een aanzienlijke toename van de internationale handel tussen landen over de hele wereld. Dit zorgt er op zijn beurt voor dat bestaande toeleveringsketens en handelsroutes zich ontwikkelen, en dat er nieuwe ontstaan naarmate geopolitieke en macro-economische factoren de huidige handelspatronen doen verschuiven. Die trend vereist nieuwe havens of de uitbreiding van bestaande faciliteiten, en van hun toegangskanalen en andere maritieme infrastructuur. Een andere belangrijke trend is dat schepen – of het nu gaat om containerschepen, bulkers of tankschepen – groter worden. Aanlegplaatsen, vaargeulen en draaikommen moeten worden uitgebaggerd en verbreed om de volgende generatie schepen te kunnen ontvangen.

EMISSIES V E R M I N D E R E N E N K L I M A AT V E R A N D E R I N G AANPAKKEN

Het streven om de ambitieuze doelstellingen van het Akkoord van Parijs te halen wordt steeds dringender nu landen de opwarming van de aarde proberen af te remmen en afstappen van fossiele brandstoffen. Door de transitie naar schone energie neemt de vraag naar offshore windenergie toe en wordt het belang van toekomstige brandstoffen zoals groene waterstof benadrukt.

05

S C H A A R S T E A A N M I N E R A L E N & T O E N E M E N D E E L E K T R I F I C AT I E

04

S T I J G E N D E Z E E S P I E G E L S EN EXTREME W E E R S O M STA N D I G H E D E N

Aangezien een groot deel van de wereldbevolking langs de kust woont en de opwarming van de aarde leidt tot een stijging van de zeespiegels en meer extreme weersomstandigheden, neemt de vraag naar kustbeschermingswerken toe. DEME past zijn beproefde oplossingen voor kustbescherming al tientallen jaren toe en zoekt, in overeenstemming met zijn duurzaamheidsdoelstellingen, ook naar mogelijkheden om natuurgebaseerde oplossingen toe te passen. Daarbij worden traditionele, niet-duurzame methodes voor het beheer van kust- en rivierdijken opnieuw onderzocht, en wordt in plaats daarvan gestreefd naar de ontwikkeling van circulaire, natuurgebaseerde oplossingen.

De groei van de wereldbevolking, de verstedelijking, de toenemende welvaart en de energietransitie leiden tot een ongekende vraag naar elektrificatie en dus ook naar mineralen. Veel van de huidige technologieën voor schone energie zijn afhankelijk van de overvloedige beschikbaarheid van kritieke mineralen. Het Internationaal Energieagentschap voorspelt bijvoorbeeld dat de aanvoer van kobalt en nikkel tegen 2040 respectievelijk 21 keer en 19 keer groter moet worden om de klimaatdoelstellingen te halen. GSR, de diepzee-exploratieafdeling van DEME, onderzoekt de mogelijkheden om op verantwoorde wijze metaalrijke polymetaalknollen op de diepe oceaanbodem te verzamelen, en gelooft dat deze knollen een belangrijke bron van hoogwaardige, koolstofarme kritieke mineralen kunnen worden.

A A N PA K VA N V E R V U I L D E G R O N D E N E N D E N O O D Z A A K O M L A N D T E W I N N E N E N TE BESCHERMEN

Tegenwoordig is het nog belangrijker om waardevolle grondreserves te waarderen en, naarmate de bevolking blijft groeien, zal de vraag naar nieuwe woon- of industriegebieden alleen maar toenemen. Daarom is het van cruciaal belang om vervuilde brownfields te kunnen saneren en ze een waardevolle nieuwe bestemming te geven. Met de toenemende aandacht voor het bevorderen van een duurzame en circulaire economie, is het essentieel om zoveel mogelijk van het uitgegraven materiaal te reinigen en te hergebruiken. 

DEME's strategie voor 2030

Doel & visie

Doel

DEME is een toonaangevende leverancier van maritieme oplossingen en is actief in de domeinen van baggerwerken, maritieme infrastructuur, offshore energie en milieuwerken.

DEME wil van de wereld een betere plek maken door te werken aan een netto-nul toekomst. Het wil daarbij wereldwijde uitdagingen aanpakken zoals klimaatverandering, energietransitie, de groeiende bevolking, vervuilde rivieren en bodems, en de schaarste aan mineralen.

DEME richt zich op innovaties en oplossingen op het gebied van water en bodem, en voert projecten uit op een betrouwbare, duurzame en efficiënte manier. DEME kan daarvoor rekenen op ongeveer 5.000 hoogopgeleide professionals en heeft een van de grootste en technologisch meest geavanceerde vloten ter wereld.

Visie

Onze strategische ambitie is om:

• — ons te blijven onderscheiden als betrouwbare en duurzame wereldleider in maritieme oplossingen en
• — het bedrijf te laten groeien door een gerichte en gediversifieerde expansiestrategie en activagerelateerde innovatie en investeringen die anticiperen op de langetermijnbehoeften van onze klanten.

5 strategische enablers

DEME zal zijn strategische ambitie waarmaken, zijn positie als toonaangevende leverancier van maritieme oplossingen verder versterken en zijn visie uitwerken op basis van de volgende strategische enablers.

01

ERVAREN, HOOGOPGELEIDE EN TOEGEWIJDE MEDEWERKERS DIE VAN HET BEDRIJF EEN BETROUWBARE LEVERANCIER VAN OPLOSSINGEN MAKEN

DEME heeft zichzelf bewezen als betrouwbare leverancier van oplossingen en doet wat het beloofd heeft. Ons trackrecord van robuuste projectuitvoeringen omvat de meest uitdagende en complexe projecten in de wereld. Ons engagement is een dagelijkse uitdaging, maar DEME is goed uitgerust om deze belofte te blijven waarmaken dankzij zijn unieke capaciteiten en diepgaande industriële knowhow en expertise.

02

FOCUS OP STRATEGISCHE KEUZES & OPERATIONELE UITMUNTENDHEID

Het bedrijf is vandaag al gericht op operationele uitmuntendheid en zal dit traject voortzetten.

Tegelijkertijd wil het bedrijf de allocatie van middelen (kapitaalinvesteringen & ontwikkeling van menselijk kapitaal) in evenwicht brengen. Bijgevolg wil het de beschikbare middelen verstandig inzetten en investeren in de juiste initiatieven om de groei te stimuleren en de leidende positie van DEME verder te versterken.

DUURZAAMHEID VORMT DE KERN VAN ONZE ACTIVITEITEN

DEME plaatst ESG en veiligheid centraal in al zijn activiteiten en stelt duurzame doelen:

• 1. duurzame bedrijfsoplossingen verkennen
• 2. uitmunten in onze activiteiten door onze duurzame prestaties te handhaven en te versterken.

Verder in dit hoofdstuk gaan we dieper in op de duurzaamheidsstrategie van DEME.

EEN GEZONDE BALANS DIE EEN OP DE LANGE TERMIJN GERICHTE INVESTERINGSSTRATEGIE ONDERSTEUNT

Als gevolg van een voortgezet, gedisciplineerd beleid inzake kapitaalallocatie beschikt het bedrijf over een gezonde balans en een conservatief schuldniveau, waardoor het kan blijven investeren in zijn toekomst op middellange en lange termijn en snel kan reageren wanneer zich kansen voordoen.

ACTIVA-GERELATEERDE INNOVATIE & INVESTERINGEN

Innovatie en investeringen resulteren in een sterke concurrentiepositie en positioneren DEME als koploper in de sector. DEME wordt beschouwd als één van de technologisch meest geavanceerde bedrijven in de sector. Dat is te danken aan een meerjarig investeringsprogramma, dat resulteert in een ultramoderne, duurzame vloot, in combinatie met een pioniersgeest die nieuwe, ongeziene concepten oplevert. Dankzij deze combinatie kan DEME de meest veeleisende projecten uitvoeren.

Om die capaciteit verder te versterken, zal DEME blijven investeren in de volgende domeinen:

• 1. Nieuwe baanbrekende initiatieven en technieken verkennen waarbij we onze capaciteiten en mensen kunnen inzetten
• 2. De capaciteit (vloot, mensen, ...) op evenwichtige wijze versterken om de groeikansen te benutten
• 3. De concessie-activiteiten uitbreiden om zowel de positie van onze contractingsegmenten te versterken als de recurrente inkomsten en winst te verhogen
• 4. Groei-initiatieven stimuleren, zoals het winnen van mineralen in de diepzee, groene waterstof en andere geavanceerde initiatieven met een sterk groeipotentieel

DEME's twee-dimensionele strategie voor een duurzaam resultaat

Bij DEME is het onze ambitie om fundamenteel bij te dragen tot duurzame oplossingen voor de wereldwijde ecologische, maatschappelijke en economische uitdagingen waarmee onze wereld vandaag wordt geconfronteerd.

40

Terwijl we deze uitdagingen aangaan, streven we er voortdurend naar om de duurzaamheid van onze eigen activiteiten te verbeteren. Dat heeft geleid tot onze twee-dimensionele strategie voor een duurzaam resultaat – wij streven naar EXPLORE en EXCEL.

D U U R Z A M E BEDRIJFS-O P L O S S I N G E N VERKENNEN

door onszelf voortdurend uit te dagen om onze duurzame portefeuille uit te breiden en onze bedrijfsbeslissingen af te stemmen op de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen waar DEME de meeste impact kan creëren.

We verwijzen naar hoofdstuk 3 'Segmenten' voor meer informatie.

UITMUNTEN IN ONZE A C T I V I T E I T E N

door in onze dagelijkse activiteiten duurzame prestaties te handhaven en te versterken.

We verwijzen naar hoofdstuk 5 'Duurzaamheid & QHSE' voor meer informatie.

Deze strategie zal ons helpen om duurzame waarde te creëren voor onze klanten, DEME en de samenleving.

DEME's engagement voor de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen

Het valt niet te ontkennen dat de wereld wordt geconfronteerd met tal van wereldwijde uitdagingen die ernstige gevolgen kunnen hebben voor de samenleving en het milieu, tenzij wij nu handelen. Met de 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's) heeft de VN haar prioriteiten vastgelegd om tegen 2030 een betere wereld te creëren.

Hoewel deze doelstellingen betrekking hebben op verschillende thema's en aspecten van duurzaamheid, zijn ze allemaal met elkaar verbonden. Samen zullen ze ons helpen om de wereldwijde armoede te overwinnen, de klimaatverandering te stoppen en ongelijkheid te bestrijden, zodat we allemaal in een betere wereld leven.

Bij DEME zetten wij ons volledig in om de SDG's te helpen bereiken. Die doelstellingen hebben ons geholpen om de economische, ecologische en sociale impact van onze activiteiten te begrijpen, terwijl we werken aan een projectportfolio met een sterke duurzame focus.

DEME draagt niet in gelijke mate bij tot alle doelstellingen, maar richt zich op de doelstellingen waar we de meeste impact kunnen hebben. Wij hebben de 17 SDG's gebundeld in 8 belangrijke duurzaamheidsthema's.

In 2022 werkten we verder aan de implementatie van onze tweedimensionele strategie en 8 belangrijke duurzaamheidsthema's. 

DEME'S 8 BELANGRIJKE DUURZAAMHEIDSTHEMA'S EN HUN VERBAND MET DE RELEVANTE SDG's.

Materialiteitsmatrix

In 2022 hebben wij onze materialiteitsmatrix bijgewerkt. We hebben een materialiteitsbeoordeling uitgevoerd om ervoor te zorgen dat we prioriteit geven aan de kwesties die de grootste impact hebben op onze activiteiten en die voor onze stakeholders het belangrijkst zijn.

O M DAT T E D O E N , H E B B E N W I J :

De ESG- en duurzaamheidsonderwerpen in de bestaande materialiteitsmatrix van DEME uit 2021 herzien en gebenchmarkt binnen onze sector en met relevante ESG-onderwerpen die door risicobeoordelaars worden gebruikt;

impact en de blootstelling te bepalen;

Een scoremethode toegepast om de potentiële impact van de ESG-risico's van DEME beter te kwantificeren;

De resultaten verzameld in de bijgewerkte materialiteitsmatrix en die resultaten gevalideerd via ons governancemodel.

De geïntegreerde risicomatrix van DEME gebruikt om de risicocategorie, de

DEME's materialiteitsmatrix 2022

Medium Impact op activiteiten van DEME

Hoog

Milieu     Sociaal     Governance

Onze 4 meest materiële onderwerpen

DEME beschouwt de ESG-onderwerpen in het hoog-hoog kwadrant van DEME's materialiteitsmatrix 2022 als zijn meest materiële onderwerpen.

	ESG	HOOG-HOOG ESG-ONDER WERPEN	AMBITIE	DOELSTELLING	PRESTATIE INDICATOREN	2022	2021	2020
KLIMAAT EN ENERGIE	E	Energietransitie	Onze oplossingen voor offshore hernieuwbare energie uitbreiden		MW geïnstalleerde windturbines	440	2.378	1.477
			en nieuwe maritieme oplossingen verkennen voor de productie,		Capaciteits bijdrage	2.798	1.867	2.499
			aansluiting en opslag van hernieuwbare energie.		MW Economische Eigendom	144	144	144
	E	Veerkrachtige infrastructuur	Veerkrachtige maritieme infrastructuur bouwen, zoals havens,		Omzet (% in aanmerking komend; % afgestemd)	29; 26	28; 24	-
			sluizen, tunnels en bruggen, en specifieke oplossingen bieden		CapEx (% in aanmerking komend; % afgestemd)	52; 52	32; 32	-
			voor bescherming tegen overstromingen en kustbescherming.		OpEx (% in aanmerking komend; % afgestemd)	0; 0	0; 0	-
	E	Energie-efficiëntie	Klimaatneutrale activiteiten tegen 2050 en de energie efficiëntie van onze activiteiten verbeteren.		kt uitgestoten CO2e wereldwijd (scope 1 & 2 in CO2e)	653	833	660
	E	BKG-emissies	De uitstoot van broeikasgassen tegen 2030 met 40% verminderen ten opzichte van 2008 per arbeidseenheid.	Doelstelling voor duurzaamheidsleningen 2022: ≥5%	% koolstofarme brandstoffen versus totaal verbruikte brandstoffen (op energie gebaseerd)	6,0	-	-
GEZONDHEID EN WELZIJN	S	Veiligheid	Een veilige en gezonde werkomgeving bieden aan alle betrokkenen.	Wereldwijde frequentiegraad ongevallen met werkverlet - doel <= 0,20 (duurzaamheidsleningen)	Wereldwijde frequentiegraad ongevallen met werkverlet ('veiligheidsthermometer')	0,23	0,9	0,19
DUURZAME INNOVATIE	G	Duurzame innovatie	Participatie verhogen in wetenschappelijk onderzoek, technologische capaciteiten vergroten en duurzame innovatie in onze projecten aanmoedigen.	Duurzaamheid geïntegreerd in elke innovatiecampagne, als onderdeel van de evaluatiecriteria en opgenomen in het gefaseerde goedkeuringsproces voor innovatie.	Aantal goedgekeurde innovatie-initiatieven	12	14	18
BEDRIJFSETHIEK	G	Verantwoord Ondernemen	De rechten van de werknemers respecteren en beschermen in onze organisatie Een ethische cultuur binnen de organisatie verankeren en transparant communiceren over onze ethische prestaties.	Ervoor zorgen dat elke werknemer regelmatig opleidingen over ethisch bewustzijn heeft gevolgd.	% DEME-staff dat een DEME Compliance Awareness opleiding volgde	99	99	97

Innovatie vormt de kern van DEME

DEME staat erom bekend een koploper te zijn op het vlak van innovatie, waardoor het bedrijf kan bijdragen tot duurzame groei en nieuwe opportuniteiten kan creëren. Innovatief denken is ingebed in onze organisatie, en we hebben verschillende initiatieven lopen die onze medewerkers in staat stellen thought leaders in de sector te worden.

Daartoe behoren het DEMExprogramma, dat gericht is op disruptieve en transformerende innovatie, en de Diver-campagne, waarbij de DEMEgemeenschap honderden nieuwe ideeën indient bij ons innovatieteam. Als deze ideeën een interessant potentieel hebben op commercieel, technisch en duurzaam vlak, zal DEME erin investeren en ze verder ontwikkelen, zodat we in een vroeg stadium kansen kunnen grijpen en first mover-voordeel kunnen verwerven.

Een belangrijk onderdeel van ons streven naar vernieuwing is een radicale benadering van disruptieve innovatie en verder kijken dan wat nu mogelijk is, in plaats van ons te richten op wat in de komende twee tot drie decennia relevant zou kunnen zijn. Onze innovatieve programma's hebben ons de prille groene waterstofmarkt doen betreden, en aangezet om onderzoek te doen naar duurzame diepzeemijnbouw, om maar twee voorbeelden te noemen.

Dankzij onze innovatiezin kunnen wij baanbrekende concepten in de sector introduceren die de prestaties, efficiëntie en duurzaamheid verbeteren, zoals het revolutionaire drijvende DP3-installatieschip 'Orion' van DEME, dat XXL-monopilefunderingen drijvend kan installeren. Het is uitgerust met een geïntegreerde bewegingsgecompenseerde gripper die het geesteskind is van de ingenieurs van DEME. Met dit unieke werktuig kan de bemanning de monopiles omhoog hijsen en ze tijdens de installatie verticaal en stabiel houden, ondanks golven en stromingen.

van DEME.

DEME's innovatieve vloot

Prestaties, efficiëntie en

duurzaamheid verbeteren De nieuwe mega-snijkopzuiger 'Spartacus' van DEME - met een vermogen van 12.000 kW op de snijkop - kan ongeëvenaarde productiesnelheden halen bij het snijden in extreem harde rotsen. Vóór 'Spartacus' zou dergelijk gesteente met boor- en explosietechnieken zijn aangepakt. De gigantische snijkopzuiger is niet alleen krachtig, maar ook zeer duurzaam: per gebaggerde kubieke meter wordt bijna 40% brandstof bespaard.

Een ander voorbeeld van innovatie die de prestaties verbetert: DEME Offshore heeft in Saint-Nazaire in slechts 13 maanden tijd een volledig windmolenpark in rotsen geboord dankzij unieke technologie. Dit was een primeur. Omdat er geen geschikt materieel op de markt was, vervaardigde DEME Offshore die zelf. Samen met partner Herrenknecht ontwierp het segment een 350 ton zware offshore funderingsboor.

HYPORT® Duqm is nog een goed voorbeeld van DEME's focus om te innoveren en pionierswerk te

verrichten. Ter ondersteuning van de transitie naar schone energie ontwikkelen DEME Concessions en zijn partner een productiesite in Duqm om op industriële schaal groene waterstof te produceren. We zijn koploper in deze snelgroeiende sector.

Ondertussen blijft Global Sea Mineral Resources (GSR), de diepzee-exploratieafdeling van DEME, vooruitgang boeken met zijn ambitie om op verantwoorde wijze polymetaalknollen op de diepe oceaanbodem te verzamelen. In 2021 testte het GSR-team met succes zijn pre-prototype knollenverzamelaar, Patania II, op een diepte van 4.500 meter.

DEME Environmental gebruikt innovatieve, evidence-based saneringstechnieken voor complexe projecten en onze dochteronderneming de Vries & van de Wiel heeft samen met partner Tauw een baanbrekend hybride grondwasproces voor met PFAS vervuilde gronden ontwikkeld. Het grondwasproces behaalt een reinigingsrendement van meer dan 99%. 

Belangrijkste risico's

Hieronder volgen enkele belangrijke risico's die, alleen of in combinatie met andere gebeurtenissen of omstandigheden, een wezenlijk nadelig effect kunnen hebben op de activiteiten, strategie, financiële situatie en bedrijfsresultaten en vooruitzichten van het bedrijf.

03

D E M E W O R D T G E C O N F R O N T E E R D M E T R I S I C O ' S O P H E T G E B I E D VA N P R O J E C T B E H E E R E N - U I T V O E R I N G

Projecten worden gewoonlijk gekenmerkt door de verplichtingen die worden aangegaan bij de

indiening van de offerte als onderdeel van de aanbestedingsprocedure voor een project en, bij de gunning, de ondertekening van een contract voor de bouw of de levering van een infrastructuur of een installatie met een uniek karakter voor een vaste of variabele prijs en binnen een overeengekomen termijn.

D E A C T I V I T E I T E N E N G R O E I K A N S E N VA N D E M E Z I J N O N D E R H E V I G A A N G E O P O L I T I E K E O N T W I K K E L I N G E N

De activiteiten van DEME zijn in sommige gebieden waar het bedrijf actief is, blootgesteld aan verhoogde risico's in verband met politieke en/of sociale instabiliteit (waaronder oorlog en burgerlijke onrust, gewapende conflicten, terrorisme, gijzeling, piraterij, afpersing en sabotage).

D E M E W O R D T G E C O N F R O N T E E R D M E T A A N Z I E N L I J K E C O N C U R R E N T I E I N D E S E C T O R

DEME ondervindt concurrentie van andere lokale en internationale marktspelers die in dezelfde sector actief zijn.

D E A C T I V I T E I T E N VA N D E M E Z I J N O N D E R H E V I G A A N R I S I C O ' S VA N D E R D E N M E T B E T R E K K I N G T O T D E A A N N E M E R S , L E V E R A N C I E R S , V E R K O P E R S , J O I N T V E N T U R E PA R T N E R S O F A N D E R E PA R T I J E N

De succesvolle voltooiing van projecten hangt af van het vermogen van derde partijen bij de projecten om hun contractuele verplichtingen na te komen en is onderhevig aan factoren waarover DEME geen controle heeft, met inbegrip van handelingen of nalatigheden van deze partijen en hun onderaannemers.

Een meer diepgaande beoordeling van de risico's is opgenomen in het hoofdstuk over Corporate Governance en Risico's, met inbegrip van de potentiële impact en het respectieve risicobeheer en risicocontrole.

D E A C T I V I T E I T E N E N G R O E I K A N S E N VA N D E M E Z I J N O N D E R H E V I G A A N M A C R O - E C O N O M I S C H E O N T W I K K E L I N G E N

De activiteiten van DEME worden vooral gestimuleerd door de groei van de wereldbevolking, de trend om de industrie te vestigen in de buurt van kusten en langs grote rivieren, de groei van de wereldeconomie en de behoefte aan geschikte infrastructuur die deze groei met zich meebrengt, de toenemende vraag naar energie en de transitie naar hernieuwbare energie en klimaatneutraliteit, de schaarste van specifieke mineralen en grondstoffen en de ontwikkeling van de internationale handel en scheepvaart.

DEME is een echt internationaal bedrijf en geeft iedereen de kans om uit te blinken in zijn of haar carrière en verschillende functies te verkennen. Ik startte bij het bedrijf in India in een administratieve functie, en enkele jaren later werd ik de eerste HR Officer aan boord van de 'Spartacus', de krachtigste snijkopzuiger ter wereld.

ANITHA SHANMUGAM | HR OFFICER

HOOFDSTUK

SEGMENTEN

DEME's organisatiestructuur

DEME is uitgegroeid tot een wereldwijde leverancier van duurzame maritieme oplossingen, en is georganiseerd rond 4 specifieke segmenten. Elk van de segmenten bedient een aparte markt en heeft aparte activa, verdienmodellen en groeistrategieën.

Wereldleider in offshore energie, dredging, infrastructuur en milieuoplossingen

OFFSHORE ENERGY E N V I R O N M E N TA L DREDGING & INFRA CONCESSIONS 58% van DEME's omzet 1 8% van DEME's omzet 1 €9M nettoresultaat van geassocieerde deelnemingen 36% van DEME's omzet 1

OFFSHORE ENERGY

In dit segment levert de Groep wereldwijd engineering- en contractingdiensten aan de offshore hernieuwbare energie, olie- en gasindustrie. Deze activiteiten worden uitgevoerd met gespecialiseerde offshore schepen. In de offshore hernieuwbare industrie is de Groep betrokken bij de volledige Balance of Plant (BoP) scope voor offshore windmolenparken. Dit omvat de engineering, de aanbesteding, bouw en installatie van funderingen, turbines, inter-array kabels, exportkabels en onderstations. De Groep biedt de markt ook diensten voor exploitatie en onderhoud, logistiek, reparatie en ontmanteling, evenals bergingsdiensten aan. In de olie- en gasindustrie levert de Groep diensten voor landfalls en civiele werken, steenbestortingen, zware hijswerken, umbilicals, en ook installatie- en ontmantelingsdiensten. Naast deze hoofdactiviteiten verleent de Groep ook gespecialiseerde offshorediensten, waaronder geowetenschappelijke diensten en de installatie van zuigankers en funderingen.

1 Opsplitsing in vergelijking met totale omzet in de geconsolideerde resultatenrekening.

DREDGING & INFRA

In dit segment voert de Groep wereldwijd een grote verscheidenheid aan baggeractiviteiten uit, waaronder structureel en onderhoudsbaggeren, landwinning, havenbouw, kustbescherming en zandsuppletie. Deze activiteiten worden uitgevoerd met gespecialiseerde baggerschepen, verschillende soorten hulpschepen en grondverzetmachines. De Groep levert ook contractingdiensten voor maritieme infrastructuurprojecten. Dit omvat de engineering, het ontwerp en de bouw van waterbouwkundige werken zoals aanlegsteigers, haventerminals, sluizen en stuwdammen, infrastructuurwerken zoals geboorde en afgezonken tunnels, funderingsen waterbouwkundige werken voor bruggen of andere constructies in een maritieme of rivieromgeving, en civieltechnische werken voor de bouw van havens, dammen en zeeweringen, kanaalaanleg, dijkbekleding, de bouw van kademuren en oeverbescherming. Bovendien is de Groep actief in de sector van de maritieme aggregaten, met het baggeren, verwerken, opslaan en vervoeren van aggregaten. Tot slot levert de Groep maritieme diensten voor haventerminals.

E N V I R O N M E N TA L

Het segment Environmental richt zich op innovatieve milieuoplossingen voor bodemsanering en herontwikkeling van brownfields, milieubaggerwerken, sedimentbehandeling en waterzuivering. Het is vooral actief in de Benelux, Frankrijk en in andere Europese landen op projectbasis.

CONCESSIONS

In tegenstelling tot de contractingsegmenten investeert het segment Concessions in en ontwikkelt het projecten op het gebied van windenergie, haveninfrastructuur, groene waterstof en andere bijzondere projecten. Het segment opereert via deelnemingen in special purpose companies, greenfield- en brownfieldprojecten. Het creëert economische waarde met zijn projecten en genereert rendement op zijn investeringen, maar stelt ook contractingactiviteiten veilig voor de Groep in de EPC-fasen van zijn projecten. Naast deze concessies heeft de Groep een divisie diepwaterexploratie die concessies van oceaanbodemgebieden bezit die polymetallische knollen bevatten en die een technologie ontwikkelt voor het oogsten en verwerken van deze polymetallische knollen met nikkel, kobalt, mangaan en koper uit de diepe oceaanbodem.

2000

het jaar waarin we begonnen met offshore windactiviteiten

13K+ MW totale geïnstalleerde capaciteit sinds de start

16 speciale schepen voor offshore energie

958M euro omzet (2022)

2.798 MW capaciteitsbijdrage in 2022

OFFSHORE ENERGY

DEME Offshore Energy is de toonaangevende wereldwijde leverancier van oplossingen voor de offshore energie-industrie, met een succesvolle staat van dienst van meer dan drie decennia. Wij spelen een belangrijke rol in de ondersteuning van de energietransitie en helpen landen om hun klimaatdoelstellingen te bereiken.

Wij waren een van de eerste bedrijven die de sector van de hernieuwbare energie betraden, en vandaag zijn wij de nummer één offshore windaannemer ter wereld. We zijn in staat om de nieuwste generatie XL-funderingen en windturbines van +15 MW te installeren, alsook offshore onderstations, inter-array en HVDC-exportkabels. In de conventionele energiesector voert DEME landfalls, civiele werken, steenbestortingen, zware hijswerken en ontmantelingsdiensten uit.

Met een hoogtechnologische en veelzijdige vloot van gespecialiseerde schepen kan DEME Offshore volledig geïntegreerde Balance of Plant-, EPCI- en Transport & Installationcontracten aanbieden. Bovendien levert DEME gespecialiseerde offshore diensten, waaronder geowetenschappelijke diensten en geofysisch offshore en maritiem onderzoek, alsook milieuonderzoeken voor zowel de hernieuwbare energieindustrie als de olie- en gassector.

Mission impossible? Dat bestaat niet bij DEME Offshore

Met ongelooflijk uitdagende offshore windmolenparkprojecten zoals Arcadis Ost 1 en Saint-Nazaire die met succes door DEME Offshore zijn gebouwd, bestaat er geen twijfel over de expertise van het bedrijf in deze snelgroeiende markt. Voor turbines, funderingen, kabels en steenbestortingen werden keer op keer iinstallatierecords gebroken.

De bedrijfsfilosofie van DEME is gebaseerd op zijn schepen, met zeer getalenteerde mensen en ingenieuze methodes. In zijn streven naar de meest moderne, veelzijdige en duurzame vloot in de sector is DEME bereid om gedurfde stappen te nemen, de nodige investeringen te doen en zo ervoor te zorgen dat zijn schepen steeds sneller, groter, sterker en schoner worden. Dit brengt het bedrijf in een positie waarin het voor de uitdagingen waar de wereld voor staat innovatieve methodes kan uitvinden die nog nooit eerder zijn gebruikt.

Uiteindelijk wil DEME de beste offshore aannemer zijn, of het nu gaat om hernieuwbare of conventionele energieopwekking. DEME is voortdurend op zoek naar nieuwe, efficiëntere oplossingen.

Deze gedrevenheid komt duidelijk tot uiting in opkomende markten zoals de VS en Taiwan. Om te voldoen aan de

Amerikaanse Jones Act begon DEME na te denken over innovatieve oplossingen, en dat leidde tot een slim feederconcept dat zal worden gebruikt bij het Vineyard Wind-project. De turbinetorens zullen aan het speciale WTG-schip van DEME worden geleverd door een binnenschip dat eigendom is van de VS. De overdracht van de onderdelen offshore zal gebeuren met behulp van bewegingscompensatietechnologie.

Ondertussen werd DEME in Saint-Nazaire geconfronteerd met een extreem rotsachtige zeebodem. Wat doet het bedrijf dan? Het team vindt een gigantische offshore boormachine uit, en DEME is nu het eerste bedrijf ter wereld dat een volledig windmolenpark heeft gebouwd in een rotsachtige zeebodem met behulp van boortechnologie.

Twee uitzonderlijke projecten belichten de unieke oplossingen van DEME.

Grenzen verleggen met DP3-installatieschip 'Orion'

ARCADIS OST 1

Arcadis Ost 1 was het eerste project voor DEME's

Zelfs met DEME's ruime ervaring met complexe offshore projecten vormde het Arcadis Ost 1-windmolenpark een aanzienlijke uitdaging. Elk element van het offshore windpark, gelegen in de Baltische Zee, was grensverleggend voor de sector. Het was ook het eerste project voor het revolutionaire drijvende DP3-installatieschip 'Orion' van DEME. Het nieuwe schip moest de grootste monopilefunderingen ooit installeren. De 28 XXL-monopiles wogen meer dan 2.000 ton per stuk, hadden een diameter van 9,5 meter en een lengte tot 110 meter.

Bovendien introduceerde DEME Offshore een hele reeks speciaal voor het EPCI-project ontworpen materieel en moest werktuigen opnieuw uitvinden om de installaties in drijvende omstandigheden uit te voeren.

Arcadis Ost 1 had ook uitdagende bodemomstandigheden, namelijk een modderige laag met daarop kalk.

Daarom zijn de enorme XXL-monopiles nodig om voor voldoende stabiliteit te zorgen. De enorme schaal van deze giganten vormde eveneens een uitdaging, omdat DEME fabrieken en havens moest vinden die deze megastructuren aankonden.

De 'Orion' staat voor een evolutie in de markt

Naast de schaalgrootte moesten al deze enorme onderdelen door het nieuwe schip offshore worden geïnstalleerd met strikte toleranties en volgens een zeer strak schema. Naarmate de offshore windindustrie zich verder naar diepere wateren verplaatst, zal het drijvende installatieconcept nog belangrijker worden. De 'Orion' staat voor de evolutie in de markt en is uitgerust met een 5.000 ton zware kraan, DP3 en een unieke bewegingsgecompenseerde gripper. Die kan de monopiles omhoog brengen, waarbij ze verticaal en stabiel blijven ondanks bewegingen en golven.

Strikte toleranties bereikt

Een monopile van dit gewicht al drijvend stabiliseren zou voorheen als onmogelijk zijn beschouwd. De meer dan 100 meter lange monopiles moesten vanaf een bewegend schip worden ingehamerd, binnen een minieme helling van 0,2 graden en een hellingshoogte van +/- 10 cm.

DEME was verheugd dat het met zijn klant Parkwind aan zo'n ambitieus project kon samenwerken en kon leveren wat het beloofd had, dankzij de ongelooflijke inspanningen van een vastberaden en gemotiveerd team. DEME is er trots op de eerste te zijn die deze drijvende installatiemethode heeft uitgevoerd in de geschiedenis van de offshore windsector. 

Unieke boortechnologie

SAINT-NAZAIRE

Boren van een volledig windpark in rotsbodem in slechts

13 maanden in Saint-Nazaire In slechts 13 maanden, en zes weken voor op schema, realiseerde DEME Offshore een huzarenstuk met de installatie van een volledig windmolenpark in rotsbodem in Saint-Nazaire in Frankrijk. DEME Offshore maakte gebruik van unieke technologie. Deze realisatie, waarvan velen dachten dat het onmogelijk was, is des te opmerkelijker omdat de werken verder liepen tijdens de winter en in barre Atlantische omstandigheden. Saint-Nazaire is het eerste commerciële offshore windmolenpark ooit gebouwd in Frankrijk en ook het eerste met geboorde XL monopilefunderingen.

Rotsachtige zeebodem

Een grondige, gedetailleerde voorbereiding lag ongetwijfeld aan de basis van het succes, evenals de bereidheid om te investeren in op maat gemaakt, innovatief materieel. De voorbereiding van de installatie van de 80 funderingen begon eigenlijk al vier jaar voor de uitvoering. Geen enkele aannemer had ooit zulke enorme funderingen rechtstreeks in rotsen geboord, waardoor er geen geschikt materieel op de markt was. Daarom besloot DEME Offshore zijn eigen specifiek materieel te vervaardigen. DEME Offshore en zijn partner

Herrenknecht, de wereldleider op het gebied van tunnelboormachines, ontwierpen samen een reusachtige offshore funderingsboor van 350 ton, die werd ingezet samen met de zogenaamde MODIGA. De 60 meter hoge MODIGA omsloot de boor-, installatie- en graafwerkzaamheden, en beschermde ze tegen de zware omstandigheden op zee, wat de operationele werktijd aanzienlijk verhoogde. Cruciaal is dat de kapitein en de bemanning van DEME's jack-up vaartuig 'Innovation' en het operationele team een enorm verschil maakten voor het succes van het project, en uitstekende productiesnelheden realiseerden.

Een sterk partnership

Een andere belangrijke factor voor het vlotte verloop van het project was de aanwezigheid van de juiste partners, zoals Eiffage Métal voor de fabricage van de funderingen en Herrenknecht, alsook de steun van de havenautoriteiten in La Rochelle en Saint-Nazaire en de lokale gemeenschap. DEME Offshore en Eiffage Métal werkten samen met meer dan 200 Franse bedrijven, wat honderden jobs heeft opgeleverd en bijdraagt tot de ontwikkeling van de blauwe economie in Frankrijk. Het project in Saint-Nazaire toont dat niets onmogelijk is als klanten voor DEME kiezen.

is het eerste commerciële offshore windmolenpark dat ooit in Frankrijk is gebouwd en ook het eerste dat geboorde XLmonopilefunderingen gebruikt.

Een zeer sterk projectteam heeft de uitdagingen overwonnen en werd daarbij ondersteund door tal van afdelingen binnen DEME Groep. Bovenal toont dit project hoe DEME in staat is risico's te identificeren, de juiste controles op te zetten en mitigerende maatregelen te nemen. Daarnaast beschikt DEME over de juiste uitrusting en unieke schepen zoals de 'Innovation' met zijn indrukwekkende capaciteiten. Bij dit buitengewone eerste offshore windmolenparkproject hebben de teams en de bemanning van DEME onschatbare ervaring opgedaan voor de volgende offshore windmolenparken in Frankrijk. Het bedrijf heeft onlangs de contracten voor de offshore windmolenparken Yeu en Noirmoutier in Frankrijk binnengehaald, die zich eveneens op een rotsachtige zeebodem bevinden.

Focus op duurzaamheid

Klimaatverandering is een van de grootste bedreigingen voor onze planeet en onze samenleving. Er is een groeiende behoefte aan toegang tot betaalbare, betrouwbare en duurzame energie. DEME biedt oplossingen om de hoognodige wereldwijde energietransitie te versnellen.

Het segment Offshore Energy biedt duurzame bedrijfsoplossingen zoals:

— Transport, installatie en onderhoud van offshore windmolenparken

— Ontwikkeling van energie-eilanden.

01

T R A N S P O R T, I N S TA L L AT I E E N O N D E R H O U D VA N O F F S H O R E WINDMOLENPARKEN

Sinds ons allereerste windmolenparkproject in 2000 heeft DEME 2.711 turbines van alle groottes geïnstalleerd in 51 verschillende windmolenparken wereldwijd, met een totale capaciteit van 13.710 MW. In totaal heeft DEME wereldwijd bijna 77 offshore windmolenparken helpen bouwen en in totaal ca. 1.478 kilometer kabels gelegd (zowel inter-array als exportkabels). 02

O N T W I K K E L I N G VAN ENERGIE-EILANDEN

DEME heeft pionierswerk verricht met het concept van energieeilanden voor de kust, waarbij een kunstmatig, multifunctioneel eiland op zee de productie van offshore hernieuwbare energie, opslag, transmissie en omzetting naar andere energiebronnen combineert.

Tijdens de Noordzee-top in Denemarken hebben vier landen (België, Nederland, Duitsland en Denemarken) zich er gezamenlijk toe verbonden de ontwikkeling van offshore windenergie in de Noordzee te versnellen tot een capaciteit van 65 GW tegen 2030 en 150 GW tegen 2050. Aangezien energieeilanden hoekstenen zullen worden voor de uitvoering en integratie van dergelijke grootschalige hernieuwbare energieproductie, hebben de vier landen besloten, of overwegen ze, om deze eilanden te bouwen.

Begin 2023 heeft DEME de bouw van het energie-eiland Prinses Elisabeth in België toegewezen gekregen. Via een partnership met Copenhagen Infrastructure Partners (CIP), een toonaangevende wereldwijde fondsbeheerder gespecialiseerd in investeringen in hernieuwbare energie, zal DEME ook betrokken zijn bij het biedingsproces voor

het Deense energie-eiland, dat een capaciteit van 10 GW aan offshore windcapaciteit zal bereiken. DEME neemt ook deel aan verschillende onderzoeksinitiatieven zoals de gezamenlijke industrieprojecten HybridEnerSeaHub en North Sea Energy Cooperation. HybridEnerSeaHub onderzoekt het gebruik van drijvende modules, in combinatie met teruggewonnen land, om eilanden in elke fase van hun levensduur adaptiever te maken. De North Sea Energy Cooperation verenigt organisaties, bedrijven en kennisinstellingen die een band hebben met de Noordzee om de Noordzee op de kaart te zetten als pioniersregio voor de Europese energietransitie. Vanuit een geïntegreerde benadering onderzoekt de vereniging hoe het potentieel van de Noordzee kan worden benut voor een klimaatneutraal energiesysteem. 

Performance dashboard

BEZETTINGSGRAAD VAN DE VLO OT

M E G A W AT T CAPACITEITSBIJDRAGE

Offshore Energy (in miljoen euro)	2022	2021	2020	FY22 T.O.V. FY21
Orderboek	3.260,9	2.816,6	1.133,5	+16%
Omzet	957,8	916,4	962,0	+5%
EBITDA	221,9	170,9	145,5	+30%
EBITDA-marge	23,2%	18,6%	15,2%
EBIT	117,1	74,6	34,4	+57%
EBIT-marge	12,2%	8,1%	3,6%
Bezettingsgraad van de vloot (weken)	33,6	42,1	42,0

De omzet van het segment Offshore Energy steeg met 5% jaar op jaar, als gevolg van een gezond orderboek en een solide projectuitvoering. Ook het orderboek steeg met 16%.

In het tweede kwartaal werd de 'Orion' aan de vloot toegevoegd, een baanbrekend installatieconcept voor de offshore energiemarkt. Kort na de doopplechtigheid vertrok het schip naar zijn eerste project in het Arcadis Ost 1 offshore windmolenpark (Duitsland), waar XXL monopiles succesvol werden geïnstalleerd. Met een gewicht van meer dan 2.000 ton zijn deze XXL monopiles de grootste monopilefunderingen ooit geïnstalleerd, en versterken ze het technisch leiderschap van DEME. Andere mijlpalen het afgelopen boekjaar waren de volledige monopilefunderingen voor het windmolenpark in Saint-Nazaire (Frankrijk), waar het jack-up vaartuig 'Innovation' monopilefunderingen boorde in harde rots – nog een primeur voor de sector – en een project voor de installatie van funderingen, kabels en windturbines voor het offshore windpark Kaskasi II (Duitsland).

In de sector van de niet-hernieuwbare energie installeerde het segment de waterinlaat- en afvoerstructuren voor de kerncentrale van Hinkley (VK).

DEME Offshore US bereidde zich voor om in 2023 met de uitvoeringsfase te beginnen voor de projecten Vineyard Wind en South Fork, beide aan de Amerikaanse Oostkust. Het segment heeft in het kader van zijn contract met de Dominion Energy Group ook de voorbereidende werkzaamheden aangevat voor de bouw van Coastal Virginia Offshore Wind, een windmolenpark van 2,6 GW met 176 windturbines. De uitvoering van dit laatste project is gepland voor 2024.

DEME Offshore Energy heeft zijn organisatie en vloot verder uitgebreid en versterkt (onder meer de 'Green Jade', een bijkomend windinstallatieschip, een DP fallpipe vessel en een kabellegschip) met het oog op de toekomstige groei van de activiteiten.

De bezettingsgraad voor het segment Offshore Energy was in 2022 lager dan in voorgaande jaren. Dat komt vooral omdat klanten kabelinstallatieprojecten doorschoven van 2022 naar 2023 en door technische aanpassingen aan de schepen in voorbereiding van projectuitvoeringen in de Verenigde Staten, gepland voor de eerste helft van 2023.

Het segment Offshore Energy boekte een solide EBITDA-marge van 23,2% als gevolg van een combinatie van gunstige projectfasering, gekoppeld aan de definitieve regeling van schadevergoedingen (19 miljoen euro) als compensatie voor de vertraagde oplevering van het schip 'Orion' en algemeen degelijk projectbeheer en operationele uitmuntendheid.

De stijging van het orderboek van Offshore Energy weerspiegelt de toekenning van nieuwe contracten die in de tweede helft van het jaar werden binnengehaald met projectuitvoeringen in de komende jaren, waaronder belangrijke projecten in continentaal Europa, het VK, Australië, Taiwan en de VS. 

43 baggerschepen

90+ actieve landen

7 afgezonken tunnelprojecten uitgevoerd

DREDGING & INFRA

DEME creëert al meer dan 145 jaar nieuw land en duurzame infrastructuur.

Het segment Dredging & Infra voert een grote verscheidenheid aan activiteiten uit, waaronder structureel en onderhoudsbaggeren, landwinning, havenbouw, kustbescherming en zandsuppletie. DEME beschikt over moderne, technologisch geavanceerde schepen, waaronder dual-fuel sleephopper- en cutterzuigers, en is er trots op eigenaar te zijn van de 'Spartacus', de krachtigste snijkopzuiger ter wereld.

De waterbouwkundige

infrastructuurwerken vullen deze baggeractiviteiten aan en versterken ze. Het ontwerp en de bouw van haven- en binnenvaartinfrastructuur, civiele werken zoals geboorde en afgezonken tunnels, en andere maritieme infrastructuur zoals dammen, zeeweringen, kademuren en oeverbescherming behoren tot de activiteiten die door het deskundige Dredging & Infra-team van DEME worden uitgevoerd.

Meer dan 145 jaar ervaring in dredging, landwinning en maritieme infrastructuur

Dredging is de kernactiviteit van DEME. Al meer dan 145 jaar verrichten wij pionierswerk en creëren wij land voor de toekomst. Onze expertise, gecombineerd met onze gespecialiseerde, geavanceerde vloot van sleephopperzuigers, cutterzuigers, backhoe dredgers en waterinjectiebaggerschepen, stelt ons in staat om de meest uitdagende projecten ter wereld aan te nemen, zoals Abu Qir in Egypte, waar een nieuwe stad en greenfieldhaven worden aangelegd.

DEME wil altijd een koploper zijn. Daarom investeren wij voortdurend in het aantrekken van de beste mensen en de modernisering van onze vloot, zodat we kunnen anticiperen op de eisen van onze klanten en de ontwikkelingen in de sector. Dat bracht ons tot de stoutmoedige beslissing om te investeren in een nieuwe megasnijkopzuiger, die schijnbaar onmogelijke taken aankan. De 'Spartacus' is de krachtigste snijkopzuiger ter wereld en zijn vermogen om harde rotsen te snijden is ongeëvenaard, zoals wordt aangetoond in dit hoofdstuk waarin we het zeer succesvolle Leixões-project schetsen.

Naast onze structurele baggerprojecten voert onze vloot regelmatig onderhoudsbaggeropdrachten uit, zoals onze langetermijncontracten langs de rivieren Elbe en de Schelde.

De baggeractiviteiten van DEME worden ondersteund door onze expertise op het gebied van maritieme infrastructuur.

Ons Infra-team ontwerpt en bouwt alles van haveninfrastructuur tot dammen en zeeweringen, evenals geboorde en afgezonken tunnels.

Met een bewezen staat van dienst in de bouw van afgezonken tunnels die een halve eeuw teruggaat, is DEME de enige waterbouwkundige aannemer die bagger-, offshore en infrastructuurexpertise kan combineren om deze uitdagende projecten te realiseren. Dankzij onze diverse, multidisciplinaire kennis heeft de Groep 'once in a lifetime'-projecten kunnen aannemen, zoals de Fehmarnbelt Fixed Link, die de langste afgezonken weg- en spoortunnel ter wereld omvat. Momenteel bevat onze portefeuille ook de Oosterweelverbinding, die de Antwerpse ring zal vervolledigen, en de Blankenburgverbinding in Rotterdam. Dit complexe project, waarbij zowel een land- als een afgezonken tunnel zal worden aangelegd, wordt toegelicht in onze succesverhalen.  

'Spartacus' is de ongeëvenaarde wereldkampioen in baggeren in harde rotsen

Met de modernste en duurzaamste vloot in de sector blijft DEME nieuwe normen stellen. DEME heeft bewezen dat het bereid is om de nodige investeringen te doen in unieke schepen die prestaties, efficiëntie en duurzaamheid bevorderen – en die beantwoorden aan de behoeften van de toekomst.

Snijkopzuiger 'Spartacus' baggerde in extreem harde rotsen met nooit eerder bereikte productieniveaus.

Daarover bestaat geen twijfel als we kijken naar de mega-snijkopzuiger 'Spartacus', die de vloot vervoegde en onmiddellijk werd ingezet bij twee uitzonderlijke projecten. De 'Spartacus' is een klasse apart. Het is duidelijk: er is vandaag de dag slechts één type schip ter wereld dat zulke verbazingwekkende productiesnelheden kan halen, zelfs wanneer het in extreem harde rotsblokken snijdt. Nog maar zes maanden geleden zou dit gesteente met boor- en explosietechnieken zijn aangepakt.

Om zijn carrière bij DEME te starten, werd de 'Spartacus' na de inbedrijfstelling onmiddellijk bij Abu Qir 2 in Egypte ingezet, waar een nieuwe stad en een greenfieldhaven worden aangelegd. Dat is het grootste bagger- en landwinningscontract in de geschiedenis van DEME en na voltooiing zal het een van de grootste havens in de Middellandse Zee zijn. Abu Qir 2 vertegenwoordigt een totaal volume van 167,5 miljoen m3, waarbij DEME baggert tot een diepte van -22 meter om plaats te bieden aan de volgende generatie schepen.

De verwachtingen waren hooggespannen en iedereen bij DEME wist dat de sector met argusogen toekeek hoe de 'Spartacus', met een totaal geïnstalleerd vermogen van 44.180 kW en 12.000 kW op de snijkop, aan zijn eerste project begon. Maar zelfs de nieuwbouw- en engineeringteams van DEME en de kapiteins en bemanning waren verrast. Het nieuwe schip overtrof alle verwachtingen. Eerdere productierecords werden gebroken.  

Ongekende productieniveaus

ABU QIR 2 EN HAVEN VAN LEIXÕES

De snijkopzuiger 'Spartacus' haalde ongekende productieniveaus bij het Abu Qir 2-project in Egypte en in de haven van Leixões in Portugal. Er was ook een aanzienlijke brandstofbesparing per gebaggerde m3 en een gelijkwaardige verbetering van de emissiereductie.

De brandstofbesparing is te danken aan verschillende innovatieve kenmerken die DEME heeft ingevoerd om het schip zo energie-efficiënt mogelijk te maken. De 'Spartacus' is uitgerust met dualfuel motoren, waardoor de operator de schoonste brandstof kan kiezen, en het schip is uitgerust met een installatie om afvalwarmte uit de motoruitlaten terug te winnen, stoom op te wekken en die door middel van een stoomturbine om te zetten in maximaal 2.000 kW elektrisch vermogen.

Daarnaast heeft de 'Spartacus' ook een hoog niveau van werkbaarheid laten zien, en was het altijd het laatste schip dat terugkeerde naar de haven in Abu Qir bij moeilijke weersomstandigheden. De snijkopzuiger kan baggeren tot een uitzonderlijke -45 meter in plaats van de gebruikelijke -35 meter, en heeft een ongekende autonomie en pompafstand, met het vermogen om 15-20 kilometer aan land te pompen bij hoge debieten.

Maar ondanks de buitengewone volumes en de hoge productiesnelheid moest de 'Spartacus' zijn echte test nog doorstaan. Die zou komen bij zijn tweede project in de haven van Leixões in Portugal. Hier zou het schip doen waarvoor het gebouwd is: snijden in extreem harde rotsen. Het project omvatte de verdieping en uitbreiding van de haven en 2,9 miljoen m3 baggerwerk, waarvan 1,8 miljoen m3 extreem hard gesteente. In het 'pre-Spartacus tijdperk' zou dit project moeten worden uitgevoerd met traditionele boor- en explosietechnieken, die schadelijke schokgolven en trillingen tot gevolg kunnen hebben. De haven van Leixões ligt zeer dicht bij woon- en commerciële gebieden, zodat explosietechnieken een aanzienlijk risico kunnen inhouden.

Baggeren in de hardste rotsen De nieuwe snijkopzuiger doorstond de test met glans. Het schip baggerde zelfs in extreem harde rotsen met nooit eerder bereikte waarden. Dat dit kon gebeuren zonder explosiewerken is een enorm voordeel voor het milieu en voor de omgeving.

In slechts zes maanden baggerde het DEME-team van -12 meter naar -16 meter. Naast deze mogelijkheid om in een zeer kort tijdsbestek een enorme hoeveelheid rots te verwijderen, was er nog een voordeel: de havenactiviteiten konden gewoon doorgaan.

Ongekende werksnelheid en onbeperkt vermogen

Een zeer nauwe samenwerking met de havenautoriteit en een gedetailleerde voorbereiding – meer dan een jaar van tevoren – droegen bij aan het succes van het project. Zo bezochten de kapiteins de havenautoriteit en spraken ze zes maanden voor de start van het project met de loodsen. Een andere belangrijke factor voor het succes waren de ondersteunende onderhouds- en logistieke teams. Zij hebben heel hard gewerkt om alles aan wal voor te bereiden, waaronder de bouw van een speciale werkplaats voor de reparaties aan het schip, waardoor de werkbaarheid optimaal was.

In overeenstemming met het streven van DEME om elk project zo duurzaam mogelijk te maken, werd in plaats van al het snijmateriaal in een speciale offshore zone te dumpen, een groot deel ervan gebruikt voor de bouw van de nieuwe golfbrekeruitbreiding. 

Blankenburgverbinding toont de expertise die DEME in huis heeft

BLANKENBURG

Als je op het diepste punt van de Maasdeltatunnel staat, is het moeilijk om geen ontzag te hebben voor de realisaties van het team dat werkt aan het Blankenburgverbindingproject in Nederland. Dit werk onderstreept de sterke combinatie van DEME's bagger-, infra- en offshore expertise.

De A24 Blankenburgverbinding zal uiteindelijk de bereikbaarheid van de regio Rotterdam verbeteren. Dit ontwerp-, bouw-, financierings- en onderhoudscontract werd toegekend aan de special purpose company BAAK Blankenburg Verbinding BV, die bestaat uit DEME Concessions, Ballast Nedam Concessies en Macquarie Capital. Het project omvat de aanleg van een snelweg met 2x3 rijstroken, een landtunnel, een afgezonken tunnel, een verdiepte aansluiting op de A20 en een verhoogde aansluiting op de A15. Het wordt gebouwd

door de EPCM-aannemer, een volledig geïntegreerde joint venture waartoe ook DEME behoort. Op het hoogtepunt van dit enorme project werken ongeveer 1.000 mensen tegelijk aan het project.

In 2022 zijn veel belangrijke mijlpalen gerealiseerd, waaronder het bereiken van het diepste en hoogste punt van de Maasdeltatunnel, respectievelijk 28 meter onder NAP en 24 meter boven NAP. Dat onderstreept nog maar eens het huzarenstukje, want het verschil tussen het laagste en

Het DP2 offshore installatieschip 'Neptune' werd gekozen als het perfecte schip voor zowel het nauwkeurig uitbaggeren van de tegelputten als het tillen en plaatsen van de reusachtige tegels voor de afgezonken tunnel.

het hoogste punt bedraagt maar liefst 52 meter. Alle bouwputten zijn uitgegraven en het onderwaterbeton, met een totaal volume van 102.000 m3, is gestort in de droge bouwputten.

Snelle voltooiing van de tunnelelementen

Cruciaal is dat de twee tunnelelementen klaar zijn en uit het droogdok in Rotterdam zijn gesleept.

Het voordeel van een volledig geïntegreerd team wordt echt aangetoond door één belangrijk onderdeel van het project, dat ook in 2022 werd gerealiseerd. Het benadrukt ook de expertise en de mogelijkheden van DEME Groep.

De hopperzuigers 'Artevelde' en 'Meuse River' van DEME werden ingezet om de sleuf in de haven van Rotterdam te baggeren waarin de tunnelementen zullen worden afgezonken. Na het uitbaggeren van de sleuf werd het DP2 offshore installatieschip 'Neptune' van DEME gekozen als het perfecte schip voor zowel het nauwkeurig baggeren van de 12 putten voor de tegels als het optillen en plaatsen van deze gigantische tegels. Elke tegel (7 x 7 x 1 meter) weegt ongeveer 100 ton en de 12 tegels werden op een diepte van 27 meter op de grindbodem geïnstalleerd. Ondanks sterke stromingen werden de tegels binnen een tolerantie van slechts 5 centimeter geplaatst.

Met een meer traditionele methode zouden deze toleranties nooit gehaald kunnen worden. Aanvankelijk had het team voor de uitvoering een kraan op een binnenschip overwogen, maar tijdens het geïntegreerde ontwerpproces deden de ingenieurs

van DEME een proef om de risico's te onderzoeken. De creatieve collega's vonden de optimale oplossing. Ze hadden bovendien het voordeel dat ze het ideale vaartuig uit de gespecialiseerde vloot van DEME konden kiezen. De ingenieurs van DEME konden putten uit hun ervaring met het werken aan afgezonken tunnelprojecten in getijdenrivieren en -stromingen, zoals de Coentunnel in Amsterdam.

Het inzetten van een jack-up oplossing heeft twee duidelijke voordelen ten opzichte van de oorspronkelijke drijvende, op pontons gebaseerde oplossing. Ten eerste is het een veel veiligere optie in een rivier met sterke getijdenstromingen. Een ponton moet worden verankerd met meerlijnen en ankers, die op een aanzienlijke afstand van het ponton worden geplaatst, terwijl de 'Neptune' alleen zichzelf hoeft op te hijsen op de spuds. Ten tweede kunnen parallelle werkzaamheden worden uitgevoerd vanaf het grote werkdek van de 'Neptune', terwijl er twee eenheden nodig zouden zijn om deze werkzaamheden vanaf pontons uit te voeren. Kortom, het gebruik van de 'Neptune' betekende dat de risico's voor de scheepvaart drastisch werden verminderd, omdat het schip minder ruimte inneemt en minder lang in de vaargeul aanwezig was. Dat is vooral belangrijk omdat de haven van Rotterdam met 300 bewegingen per dag de drukste vaargeul van Europa heeft. Uiteindelijk werd het 3,5 weken durende project zonder incidenten uitgevoerd en het Havenbedrijf prees het team voor de snelle en succesvolle afronding van dit deel van het project.

Maximaal gebruik van elektrisch materieel

Duurzaamheid is ook een belangrijk aspect van het hele project. In de bouwputten is bijvoorbeeld maximaal gebruik gemaakt van elektrische machines: hoogtewerkers, verreikers, telehandlers en verhoogde platformen werken allemaal op elektriciteit of batterijen.

Experten op het vlak van afgezonken tunnels

DEME is al vanaf het begin betrokken bij het ontwerpen en bouwen van afgezonken tunnels en kan als zodanig de beste werkmethodes in toekomstige projecten inbrengen.

Klanten hebben er baat bij dat deze bijzonder complexe projecten die tientallen raakvlakken hebben – ontwerp en bouw, het afzinkproces, de toegang tot de tunnels, de bouw van putten en de baggerwerken om er maar enkele te noemen – door één partij worden uitgevoerd. In plaats van afzonderlijke aannemers met elk hun eigen specialiteiten, beheert DEME alle aspecten en belangen, wat de klant gemoedsrust geeft.

Het complementaire, geïntegreerde team van DEME verenigt ervaren en jonge ingenieurs uit verschillende disciplines – in dit geval bagger-, infraen offshore werken. Bij het project Blankenburgverbinding kan de Groep ook bogen op zijn uitgebreide kennis van afgezonken tunnels. DEME is de enige waterbouwkundige aannemer die al deze expertise in huis heeft. 

Focus op duurzaamheid

Stijgende zeespiegels bedreigen laaggelegen gebieden over de hele wereld, wat leidt tot een verhoogd risico op kustoverstromingen tijdens zwaardere en frequentere stormen. Om dit probleem aan te pakken en in overeenstemming met onze duurzaamheidsambities richten wij ons daarom op het bouwen van veerkrachtige infrastructuur die beter is aangepast aan klimaatgerelateerde gevaren.

Het segment Dredging & Infra biedt duurzame oplossingen zoals:

• — Bescherming tegen overstromingen
• — Ontwikkeling van energie-eilanden
• — Spoorweginfrastructuur
• — Herstel van ecosystemen
• — Natuurgebaseerde oplossingen voor kustbescherming.

01

O P L O S S I N G E N T E G E N OVERSTROMINGEN

Om het probleem van stijgende zeespiegels aan te pakken en in overeenstemming met onze duurzaamheidsambities richten wij ons op het bouwen van veerkrachtige infrastructuur die beter is aangepast aan klimaatgerelateerde gevaren, zoals oplossingen voor bescherming tegen overstromingen. Cruciaal is dat wij streven naar een innovatieve en geïntegreerde aanpak, die duurzaam beheer van kust- en rivierdijken omvat.

In 2022 voerden we zeven strandsuppletieprojecten uit in de regio Emilia Romagna in Italië, verspreid over 11 kilometer kustlijn. Ongeveer 1,5 miljoen m3 zand werd opgepompt om de stranderosie te beperken en het achterland te beschermen tegen overstromingen.

O N T W I K K E L I N G VA N ENERGIE-EILANDEN

Zie segment Offshore voor meer informatie over de ontwikkeling van energie-eilanden.

SPOORWEG-I N F R A S T R U C T U U R

Het spoor is de groenste en meest energie-efficiënte manier van massatransport en is essentieel om bij te dragen tot een schonere transportsector. DEME speelt een rol in de ontwikkeling van deze sector door zijn betrokkenheid bij de bouw van de langste afgezonken weg- en spoortunnel ter wereld, het Fehmarnbelt Fixed Link-project tussen Denemarken en Duitsland. De tunnel zal handel en toerisme op een ecologisch duurzame manier bevorderen door de reistijd te verkorten en zal groener vervoer mogelijk maken door het gebruik van elektrische goederentreinen.

H E R S T E L VA N ECOSYSTEMEN

Ecosystemen produceren zuurstof, zuiveren en ontgiften de lucht en het water, slaan zoet water op en zorgen voor de kringloop ervan, regelen het klimaat, voorkomen erosie en schade door overstromingen, en produceren grondstoffen, voedsel en geneesmiddelen. De meeste van deze vitale functies van ecosystemen kunnen niet door menselijke technologie worden vervangen.

Daarom is herstel en wederopbouw van aangetaste gebieden om een verstoord ecosysteem te herstellen, essentieel voor het bestaan van onze planeet.

Bardawil-meer

DEME en de Suez Canal Authority hebben een samenwerkingsovereenkomst ondertekend voor een baanbrekend project om het ecosysteem van het Bardawil-meer te herstellen en het noordelijke Sinaï-schiereiland in Egypte opnieuw groener te maken. DEME werkt in een partnership om de waterkringloop te herstellen en de visproductie in het meer te stimuleren.

05

N AT U U R G E B A S E E R D E O P L O S S I N G E N (NBS) VOOR KUSTBESCHERMING

Voor de omschakeling van grijze naar groene kustbeschermingsmaatregelen zijn er tal van mogelijkheden. Bekende harde grijze oplossingen om kustgebieden te beschermen tegen stormen en overstromingen zijn jarenlang de wereldwijde standaard geweest. Deze infrastructuur verstoort echter soms de natuurlijke kustprocessen, en in een aantal gevallen voldoen duurzamere alternatieven ook aan de vereiste beschermingsniveaus. Ecosysteemof natuurgebaseerde benaderingen van kustbescherming zouden zelfs geschikter kunnen zijn. Deze oplossingen bieden niet alleen bescherming tegen stormen en een stijgende zeespiegel, maar voegen ook ecologische waarde toe, verbeteren de veerkracht van de kust en vergroten de biodiversiteit. Hybride oplossingen kunnen ook harde technische oplossingen combineren met een duurzamer ontwerp.

Coastbusters

Innovatieve veldwaarnemingen met speciale monitoringopstellingen en de wetenschappelijk onderbouwde gegevensanalyse van zeer complexe ecologische en dynamische processen van biogene riffen geven essentiële inzichten om het natuurgebaseerde ontwerp, de engineering en het beheer van het Coastbustersconcept te optimaliseren. Monitoringgegevens worden gebruikt om het oorspronkelijke ontwerp voortdurend te observeren, te evalueren, te onderhouden en te optimaliseren, wat uiteindelijk leidt tot een veerkrachtig, natuurgebaseerd ontwerp. Daarom dienen de huidige proefwaarnemingen als een directe aanzet tot een blauwdruk voor verdere opschaling en toepassing van het Coastbusters-concept, niet alleen als maatregel voor kustbescherming, maar als een geïntegreerde oplossing voor het beheer van kustgebieden in toekomstige zakelijke toepassingen.

Performance dashboard

BEZETTINGSGRAAD VAN DE VLOOT

P R O J E C T U I T V O E R I N G IN 2022

Dredging & Infra (in miljoen euro)	2022	2021	2020	FY22 T.O.V. FY21
Orderboek	2.615,7	2.833,3	3.176,5	-8%
Omzet	1.524,3	1.478,3	1.151,6	+3%
EBITDA	254,9	305,8	181,3	-17%
EBITDA-marge	16,7%	20,7%	15,7%
EBIT	44,9	74,0	-12,1	-39%
EBIT-marge	2,9%	5,0%	-1,1%
Bezettingsgraad van de vloot – TSHD (weken)	38,3	41,4	37,5
Bezettingsgraad van de vloot – CSD (weken)	29,3	25,3	10,5

Dredging & Infra liet een omzet optekenen van 1.524 miljoen euro year-to-date, 3% hoger dan een jaar geleden. Hoewel het orderboek met 8% daalde, haalt het met 2.616 miljoen euro nog steeds een solide niveau.

Naast langlopende onderhoudsbaggercontracten in Europa, waaronder ook verschillende zeehavens in België, voltooide het segment een onderhoudsproject in Zuid-Korea. Andere opmerkelijke projecten waren de succesvolle voltooiing van de modernisering van de vaargeul Świnoujście-Szczecin in Polen en van de rotsbaggerwerken voor het uitbreidingsproject van de haven van Leixões in Portugal.

Grote lopende projecten in Infra zijn onder meer de eerste fase van het project Fehmarnbelt Fixed Link (Denemarken), de opstartfase van Port-La Nouvelle (Frankrijk), alsook het Blankenburgproject en de nieuwe zeesluis in Terneuzen (Nederland). In België is DEME lid van de consortia die verantwoordelijk zijn voor twee contracten voor het prestigieuze Oosterweelverbindingproject, dat de Antwerpse Ring volledig rond zal maken.

De EBITDA-marge in het segment Dredging & Infra daalde van 20,7% in 2021 tot ongeveer 16,7% in 2022. De resultaten van 2022 werden beïnvloed door een groot aantal dokkingen en revisies van schepen, herallocatie van schepen door het conflict tussen

Rusland en Oekraïne, inflatie en stijgingen van de verbruiksgoederenen grondstoffenprijzen. Schadevergoedingen voor het schip 'Spartacus' ondersteunden de EBITDA-marge in 2021 ten belope van 15 miljoen euro.

Opmerkelijke toevoegingen aan het orderboek voor 2022 omvatten een belangrijk contract voor bagger- en kustbeschermingswerken in Livorno, Italië, de nieuwe containerterminal in de haven van Gdansk, uitbreidingswerken voor de haven van Soyo in Angola en contracten in het Indiase subcontinent.  

1988 start van milieuactiviteiten

2M ton vervuilde gronden en sedimenten behandeld in 2022

14 centra voor sanering van bodems en sedimenten

206M euro omzet (2022)

ENVIRONMENTAL

DEME Environmental biedt innovatieve oplossingen voor bodemsanering en brownfieldontwikkeling, milieubaggeren en sedimentbehandeling, ondersteund door een uitgebreid netwerk van vaste en mobiele behandelingscentra in België, Nederland en Frankrijk. Wij pakken al tientallen jaren het probleem van vervuilde gronden en rivieren aan, en passen onze expertise en kennis toe om brownfields te reinigen en ze een nieuw leven en een nieuwe bestemming te geven.

De brede waaier aan bodemsaneringsbehandelingen van DEME omvat een innovatieve grondreinigingsmethode voor PFAS-verontreiniging en we investeren in de capaciteit van onze Belgische grondrecyclagecentra, waardoor we 500.000 ton per jaar kunnen behandelen.

Bovendien combineren de oplossingen van DEME voor bescherming tegen overstromingen zowel infrastructuurals saneringsoplossingen op maat voor het herstel van dijken.

Zorg dragen voor de hulpbronnen van de aarde

DEME hecht veel waarde aan de hulpbronnen van de aarde. Daarom is een van onze kernactiviteiten het reinigen van vervuilde gronden en het herontwikkelen van verontreinigde terreinen, zodat ze een nieuwe bestemming krijgen voor de komende decennia.

Soms gaat het zelfs om de aankoop van brownfields samen met andere partners, de reiniging en sanering van de bodem en vervolgens de herontwikkeling ervan. Het team van DEME Environmental heeft historisch verontreinigde terreinen omgevormd tot duurzame bedrijventerreinen, industrieterreinen, multimodale logistieke centra, nieuwe stadswijken, vogelhabitats en recreatiegebieden, om maar enkele voorbeelden te noemen.

Wij richten ons op het bevorderen van een duurzame en circulaire economie en maken het onze missie om zoveel mogelijk gebaggerd of uitgegraven materiaal te reinigen en te hergebruiken. Dankzij hun decennialange ervaring kunnen onze experts de meest complexe saneringsprojecten aanpakken. Wij zijn een pionier op het gebied van nieuwe technieken zoals evidence-based sanering, waarbij elke stap in het proces zorgvuldig wordt opgevolgd en gemeten voordat de sanering wordt voortgezet.

Naast uitgebreide oplossingen voor bodemsanering en brownfieldontwikkeling, biedt DEME ook milieubaggeren en sedimentbehandeling aan. Dat omvat fluviatiele baggerwerken met een minimale impact op het milieu. Ter ondersteuning van deze activiteiten beschikken wij over een uitgebreid

netwerk van vaste en mobiele gronden sedimentbehandelingscentra in België, Nederland en Frankrijk.

Voor de grondreiniging en -recyclage gebruiken wij onder meer onze unieke hybride oplossing om met PFAS vervuilde grond aan te pakken. Dat betreft door de mens gemaakte chemicaliën die worden gebruikt in huishoudelijke producten en later worden aangetroffen in water, lucht en bodem. Wij hebben in partnership een innovatief grondwasproces ontwikkeld om dit problematisch materiaal te behandelen. Onze kostenefficiënte en duurzame techniek behaalt een indrukwekkend reinigingsrendement van meer dan 99%. DEME Environmental is trots op zijn pionierspositie op dit gebied. Dit ondersteunt bovendien onze duurzaamheidsdoelstellingen om zoveel mogelijk materiaal te reinigen en te recycleren.

Daarnaast voert DEME Environmental uitgebreide werken uit ter bescherming tegen overstromingen. Wij maken gebruik van onze expertise in infrastructuur en bodemsanering en focussen steeds op duurzaamheid. Bij het uitvoeren van dijkversterkingsprojecten reinigen we bijvoorbeeld de vervuilde grond om die vervolgens weer in het project in te brengen. 

Baanbrekende evidence-based saneringstechnieken

VOORMALIGE OLIETERMINAL, SCHOTLAND

In een uiterst complex saneringsproject op een voormalige olieterminal in Schotland zet DEME Environmental nieuwe standaarden. Het overgrote deel van het materiaal zal worden gereinigd en hergebruikt volgens de strenge eisen van het Schotse Agentschap voor Bescherming van het Milieu (SEPA) en onze klant. Dit project benadrukt de focus van DEME om een duurzame en circulaire economie te bevorderen.

Aan DEME werd gevraagd om zoveel mogelijk van het materiaal te hergebruiken en dat resulteerde in een innovatieve, toekomstgerichte oplossing. Het SEPA en de lokale overheid willen deze nieuwe aanpak voor saneringsprojecten in Schotland graag promoten.

Overeenkomstig onze eigen duurzaamheidsdoelstellingen en die van onze klanten is er zeker een groeiende trend om deze baanbrekende aanpak toe te passen. In tegenstelling tot de traditionele 'dig and dump'-methodes, maakt DEME Environmental gebruik van transparante, evidence-based

sanering, waarbij elke stap in het proces strikt wordt opgevolgd en metingen worden uitgevoerd voordat de volgende stap wordt gezet. Cruciaal is dat alle metingen worden gerapporteerd en gecontroleerd, zodat het proces volledig traceerbaar is.

Strenge kwaliteitscontrole De milieudeskundigen van DEME voeren uitgebreide tests uit op de voormalige olieterminal, waarbij elke 100 m3 wordt bemonsterd. In 2022 zijn 5.000 monsters genomen, wat neerkomt op 20.000 chemische tests en 12.000 rapporten. Om een voorbeeld te geven van de strenge

kwaliteitscontrole: elke kiepwagen wordt gedurende het hele werkproces gevolgd. Elke operator heeft een tablet en tot nu toe zijn er 30.000 gegevens ingevoerd. Uiteindelijk moet er 220.000 m3 grond worden uitgegraven.

Het team van Environmental begon in mei 2021 met de voorbereidingen op het terrein van 40 ha en was zes maanden bezig met het installeren van het materieel en het voorbereiden van de oppervlakken voor de bouw van drie installaties (mengen, grondwassen en waterbehandeling). Vervolgens is de testfase van de uitgraving begonnen, waarbij het team de vervuilde gronden identificeert, wast en behandelt. Er worden ook strenge ecologische maatregelen getroffen. Aangezien de locatie zo dicht bij de rivier de Clyde ligt, is er een groot getijdenverschil van 2 tot 5 meter en bij laag water trekken vogels naar het wad. Daarom gelden er beperkte werktijden, en zorgt het team ervoor dat het broedseizoen niet wordt verstoord. Het gebied wordt ook bewaakt door ecologische specialisten en is aangewezen als een gebied van archeologisch belang. De werkzaamheden in Schotland zullen in 2023 worden voortgezet. Na voltooiing zal het terrein worden omgevormd tot een industriële en commerciële ontwikkeling en een deel van het terrein is ook bestemd voor een nieuwe weg. Het team van Environmental is er trots op het probleem van onze klant te kunnen oplossen, en dat op een duurzame en transparante manier. 

Een transparante, evidencebased sanering is uitgevoerd, waarbij elke stap in het proces strikt wordt opgevolgd.

Nederland beschermen tegen overstromingen

GORINCHEM-WAARDENBURG

De kwetsbaarheid van Nederland voor klimaatverandering en extreme weersomstandigheden heeft geleid tot een Nationaal Hoogwaterbeschermingsprogramma, waarbij de komende 15 jaar ongeveer 1 miljard euro per jaar wordt geïnvesteerd in de bescherming van de waterkeringen. DEME is via dochteronderneming de Vries & van de Wiel betrokken bij verschillende grote projecten die voortvloeien uit dit nationale plan, waaronder het dijkversterkingsproject Gorinchem-Waardenburg (GoWa). Dit is het project met de hoogste prioriteit van het Hoogwaterbeschermingsprogramma, nadat er in 1995 een noodversterking moest worden uitgevoerd toen de dijk doorbrak.

Het 23 kilometer lange dijkversterkingsproject is niet alleen van nationaal belang, maar de klant Waterschap Rivierenland (WSRL) heeft het ook aanbesteed in een geheel nieuwe contractvorm in de sector, de zogenaamde 'alliantie'. Het contract is in 2016 gegund aan de Vries & Van de Wiel en de joint venture partners in het consortium Waalensemble.

Nieuwe contractvorm

De nieuwe contractvorm staat voor een andere benadering van risicodeling, waarbij de aannemers vanaf het begin betrokken zijn. Hierdoor kan DEME al in een vroeg stadium zijn waarde als zeer ervaren aannemer bewijzen. De partners (WSRL en het Waalensemble) van de alliantie werken al samen vanaf de planstudie, en zijn verantwoordelijk voor de onderzoeken, het ontwerp, de vergunningen, de onteigening, de kostenberekening en de bouw. Dat alles wordt gecombineerd in één contract.

Het consortium Waalensemble is in juni 2021 met de bouw begonnen, en de werken zijn sindsdien niet meer gestopt. Ze hadden die zomer met hoogwater te kampen, maar het team heeft zich uitstekend gered. Veiligheid is een absolute prioriteit, en gelukkig heeft het alliantieteam zeer korte beslissingslijnen, want zo kunnen potentiële problemen snel worden opgelost.

De nieuwe contractvorm staat voor een andere benadering van risicodeling, waarbij de aannemers vanaf het begin betrokken zijn.

Veiligheid en duurzaamheid staan centraal

Er staan ongeveer 400 huizen op het 23 kilometer lange traject van de dijk en de bewoners worden op de hoogte gehouden via tweemaandelijkse bijeenkomsten en door de stakeholder managers van het consortium. Aangezien er op piekmomenten meer dan 10 kranen en 25 vrachtwagens aanwezig zijn en er mensen op de dijk wonen, is veiligheid de grootste zorg.

Omdat ook duurzaamheid hoog op de agenda staat, heeft de Vries & van de Wiel een speciaal ponton aangelegd waardoor honderden vrachtwagenritten kunnen worden bespaard. Omdat de dijk op sommige stukken wordt doorgetrokken naar de rivier is het noodzakelijk het waterpeil te verlagen en daarom worden geulen en gaten uitgegraven. Het zand uit deze geulen, goed voor zo'n 400.000 m3, wordt gebaggerd en in schepen geladen. Die schepen varen vervolgens naar het losponton dat het materiaal op vrachtwagens laadt voor verdere verspreiding langs de dijk. Dat heeft een tweeledig doel: het compenseren van de waterpeilverhoging en het ophogen van de dijkversterking, en tegelijk het drastisch beperken van de vrachtwagenbewegingen.

Emissieloos materieel

Een ander belangrijk onderdeel van dijkversterkingsprojecten, dat in lijn is met de missie van DEME om duurzaam te werken, is het inschakelen van zoveel mogelijk emissievrij materieel. de Vries & van de Wiel heeft opdracht gegeven voor de ombouw van zijn eerste eigen elektrische kraan, die in 2023 op het project zal worden ingezet. Het initiatief kreeg een zogenaamde DKTIsubsidie, omdat het innovatieproject bijdraagt tot de vermindering van emissies van zwaar materieel. Daarnaast heeft het consortium de stichting Emissieloos Netwerk Infra (ENI) opgericht. Er werd een netwerk van infrastructuurexperts gecreëerd met als doel zo snel mogelijk tot emissieloos werken te komen. De stichting verwacht de nuldoelstelling niet in 2030, maar al in 2026 te halen. 

Focus op duurzaamheid

DEME draagt bij tot de transitie naar een circulaire economie. Binnen het segment Environmental zetten wij ons in voor de doelstelling voor duurzame ontwikkeling 12 - verantwoorde consumptie en productie - die de totstandbrenging van een circulaire economie vereist om bodems, sedimenten, water en land duurzaam te beheren, alsook het zorgvuldige beheer en (her)gebruik van minerale hulpbronnen.

Het segment Environmental biedt duurzame bedrijfsoplossingen zoals:

• — Bodemsanering en brownfieldontwikkeling
• — Milieubaggeren en sedimentbehandeling.

01

BODEMSANERING EN BROWNFIELDONTWIKKELING

Het segment Environmental biedt geïntegreerde circulaire oplossingen voor bodemsanering en brownfieldontwikkeling:

• — 2 miljoen ton vervuilde grond en sedimenten werden in 2022 in onze centra beheerd en behandeld;
• — 549 ha voormalige brownfields zijn klaar voor hergebruik.

Ons hybride grondwasproces voor met PFAS vervuilde gronden is ontwikkeld en operationeel in het GRC Kallo en kan een indrukwekkend reinigingsrendement van meer dan 99% behalen. Samen met onze industriële partner Mourik worden bijkomende investeringen gedaan om deze techniek uit te breiden naar andere grondreinigingscentra in België. Met de investeringen zullen DEME en Mourik tot 500.000 ton met PFAS vervuilde gronden per jaar kunnen reinigen.

MILIEUBAGGEREN EN SEDIMENTBEHANDELING

Dankzij onze geavanceerde milieubaggertechnieken kunnen wij nauwkeurig baggeren, waardoor de verstoring van het watermilieu tot een absoluut minimum wordt beperkt. Als het sediment verontreinigd is, worden onze gespecialiseerde technologieën en processen gebruikt om het hergebruik van de behandelde verontreinigde grond, sedimenten en slib te maximaliseren.

Om deze verontreinigde grond en sedimenten te behandelen, beschikken wij nu over een netwerk van 14 grond- en sedimentbehandelingscentra op strategische locaties in België, Nederland en Noord-Frankrijk. Daarnaast hebben wij ook een aantal mobiele grondwas- en recyclagesystemen ontworpen en gebouwd die wereldwijd op elke projectlocatie kunnen worden ingezet.

Wij kunnen een terugwinningspercentage van 84% aantonen.

Performance dashboard

BEZETTINGSGRAAD VAN DE VLOOT

42 42

34

49

38

GEÏNSTALLEERDE FUNDERINGEN VAN WINDTURBINES) E B I T D A E N EBITDA-MARGE

CAPACITEITSBIJDRAGE (MW

2.499

166

206

Environmental (in miljoen euro)	2022	2021	2020	FY22 T.O.V. FY21
Orderboek	313,4	255,3	190,1	+23%
Omzet	206,3	166,2	140,0	+24%
EBITDA	25,0	16,8	16,4	+48%
EBITDA-marge	12,1%	10,1%	11,7%
EBIT	16,5	8,8	6,8	+87%
EBIT-marge	8,0%	5,3%	4,9%

Het segment Environmental zette zijn gestage omzetgroei voort. Het groeide met 24% om zo de kaap van de 200 miljoen euro te halen.

Het Environmental team van DEME kende een zeer druk jaar. Het werkte een aantal grootschalige projecten zoals Blue Gate, een enorme, historisch vervuilde brownfieldsite, en een reeks complexe saneringsprojecten in de Benelux, Frankrijk, Noorwegen en het VK, met zowel on-site verwerkingsoplossingen als het inzetten van DEME verwerkingscentra.

DEME Environmental legt nieuwe maatstaven vast voor projecten waar meer dan 90% van het vervuilde materiaal wordt gereinigd en hergebruikt. Daarnaast heeft DEME een innovatieve grondreinigingsmethode voor PFAS-verontreiniging ontwikkeld, en heeft het onlangs zijn capaciteit verhoogd door extra te investeren in grondrecyclagecentra.

De EBITDA voor 2022 bedroeg 25 miljoen euro, met een EBITDA-marge van 12,1%, tegenover 10,1% een jaar geleden. De verbetering van de

winstgevendheid is het resultaat van de geografische uitbreiding van zijn werkterrein, gedisciplineerd projectbeheer en voortdurende investeringen in mensen en materieel.

Het orderboek voor Environmental bleef aangroeien, met nieuwe contracten in Noorwegen en Frankrijk en vervolgprojecten in België. Per 31 december 2022 bedroeg het orderboek 313 miljoen euro, een stijging met 23% ten opzichte van 255 miljoen euro een jaar eerder.

9M euro

nettoresultaat van geassocieerde deelnemingen in 2022

Wereldwijd netwerk om nieuwe projecten te vinden en succesvolle

partnerships aan te gaan

144 MW economische eigendom

CONCESSIONS

DEME Concessions beheert onze uitgebreide en diverse concessies op het gebied van offshore windenergie, maritieme en haveninfrastructuur, groene waterstof en het winnen van mineralen in de diepzee.

DEME Concessions werd opgericht in 2013 en maakt het mogelijk om duurzame partnerships op lange termijn te ontwikkelen, regelmatige activiteiten voor de Groep te creëren en waarde en recurrente winst voor de aandeelhouders te genereren. De activiteiten verschillen van de contractingactiviteiten van DEME, aangezien het segment in de concessie investeert en de concessie ontwikkelt, bouwt en exploiteert.

Voortbouwend op een succesvol trackrecord in meer traditionele markten, werd enkele jaren geleden de strategische beslissing genomen om zich ook toe te leggen op technisch uitdagende en minder mature offshore energiemarkten, alsook in groene waterstof en het verantwoord winnen van mineralen in de diepzee. Deze strategie levert al enkele indrukwekkende successen op, zoals de ScotWind-concessie van 2 GW.

De energietransitie versnellen in Schotland met offshore windontwikkelingen van 2 GW

DEME Concessions begon drie jaar geleden aan een nieuwe strategie, toen het de gedurfde beslissing nam om zich ook op technisch uitdagende en minder mature markten te richten. Door deze strategie heeft het team zich toegelegd op de meest ambitieuze offshore windmarkten ter wereld.

Het team was bijzonder verheugd toen Thistle Wind Partners (TWP), een consortium met onder meer DEME Concessions (Wind) NV, in het kader van het ScotWind's leasingproces voor de zeebodem een indrukwekkende 2 GW aan opties toegewezen kreeg. Dit vertegenwoordigt 1 GW windenergie met vaste funderingen en 1 GW drijvende windenergie. Het verkrijgen van deze optieovereenkomsten van Crown Estate Scotland vergde twee jaar zware inspanningen. Dit resultaat is bijzonder lonend voor DEME Concessions en een bewijs dat de nieuwe strategie succesvol is.

Vaste en drijvende windparken ScotWind toont ook wat er kan worden bereikt wanneer de teams van DEME samenwerken. DEME Offshore en DEME Concessions vullen elkaar aan, kunnen synergieën benutten en hun expertise bundelen. Bovendien zijn het VK en Schotland de thuisbasis van DEME Offshore, dat verantwoordelijk zal zijn voor het BoP EPCI-contract, en heeft het segment er een bewezen staat van dienst. In Schotland bouwde DEME Offshore met succes het Moray East Offshore Windpark van 950 MW. Het team kent dus de metocean- en zeebodemomstandigheden goed. Het Moray East-project omvatte een volledig EPCI-contract en DEME Offshore stuurde in de toeleveringsketen in totaal maar liefst 4.500 mensen aan uit meer dan 10 landen.

Meer dan een verdubbeling van de offshore windportefeuille DEME Concessions, als onderdeel van het consortium Thistle Wind Partners, kreeg twee projecten van 1 GW toegewezen, waardoor de offshore windportefeuille van DEME Concessions meteen meer dan verdubbelt. Offshore windmolenpark Bowdun is een project met vaste funderingen op 44 km voor de kust van Aberdeen, en offshore windmolenpark Ayre is een project met drijvende funderingen op 35 km ten oosten van de Orkneys, dat in twee fasen zal worden ontwikkeld (2 x 500 MW).

Beide leasinggebieden worden gekenmerkt door extreem moeilijke metocean-omstandigheden en enkele van de zwaarste omstandigheden in de Noordzee, en beide bevinden zich in diep water. Het windmolenpark met vaste funderingen bevindt zich in waterdieptes van 60 tot 70 meter en vereist XXL-monopiles, en de drijvende ontwikkeling bevindt zich in dieptes

van 90 tot100 meter. Met meer dan 80 drijvende oplossingen die momenteel op de markt zijn, vormt deze concessie een enorme technische uitdaging. Voor beide locaties werd afzonderlijk een leaseoptie van 10 jaar toegekend.

De energietransitie versnellen

DEME Concessions en Thistle Wind Partners zijn er trots op dat ze bijdragen tot de versnelling van de energietransitie in Schotland. Het consortium wil nauw samenwerken met de Schotse overheid en met lokale gemeenschappen en bedrijven. Een groot voordeel van werken met DEME Offshore als tier-one aannemer is de directe toegang tot lokale leveranciers, en de teams van Concessions en DEME Offshore zullen nauw samenwerken om de toeleveringsketen verder te ontwikkelen.

De toeleveringsketen ontwikkelen

De milieuonderzoeken zijn in volle gang. Momenteel worden gedurende twee jaar luchtinspecties van de twee leasinggebieden uitgevoerd als onderdeel van de milieueffectbeoordeling. Het team werkt samen met het National Grid, dat de optimale netverbinding in kaart brengt. Schotland wil uiteindelijk 27 GW aan offshore windenergie produceren, en kiest voor een holistische benadering van het nieuwe netontwerp. Lokale betrokkenheid is een belangrijk aandachtspunt en het team, dat zijn hoofdkantoor in Edinburgh heeft gevestigd, neemt al deel aan een STEMoutreachprogramma van de University of Highlands & Islands als een vroege investering. Daarnaast is Thistle Wind Partners actief betrokken bij het vinden van de beste afnamemogelijkheden. Het team ziet dit belangrijke project als een grote stap in de groei van offshore windactiviteiten binnen DEME Concessions en als een fantastisch platform van waaruit het zijn sterke positie in Schotland en het VK, en zelfs wereldwijd, kan uitbreiden.  

ScotWind benadrukt DEME's uitgebreide expertise in de ontwikkeling en bouw van offshore windparken.

Groene waterstoffabriek HYPORT® Duqm krijgt vorm

DEME Concessions blijft een zeer proactieve rol spelen in de energietransitie. HYPORT® Duqm, een groene waterstoffabriek in Oman en het vlaggenschipproject van het segment, krijgt vorm met verschillende belangrijke mijlpalen in 2022.

DEME Concessions, de Port of Antwerp International en de regering van Oman hebben een concessie om de haven van Duqm te ontwikkelen, te exploiteren en te beheren. Het team was vereerd toen koning Filip en koningin Mathilde van België in februari de officiële opening van de haven van Duqm bijwoonden en ook de HYPORT® Duqm-projectsites bezochten.

DEME Concessions besloot drie jaar geleden om zich op de jonge groene waterstofmarkt te wagen. In samenwerking met OQ Alternative Energy startte DEME Concessions deze eerste HYPORT®-ontwikkeling in december 2020 in Oman, onder de naam HYPORT® Duqm.

Voorbode van een nieuwe industrie

DEME bewijst opnieuw dat het koploper wil worden in een nieuwe sector. Dit project is ook uniek omdat het de volledige waardeketen bestrijkt, te beginnen met 100% hernieuwbare energie, de productie van groene waterstof in elektrolysers en vervolgens de omzetting naar groene ammoniak.

De beslissing van DEME om de markt te betreden komt voort uit de overtuiging dat groene waterstof nodig is om de wereld om de koolstofreductiedoelstellingen te bereiken. De combinatie van waterstof en havens leidde tot het HYPORT® -concept. Onze aanwezigheid in de haven van Duqm en het grote potentieel aan wind- en zonne-energie van Oman vormden de basis voor HYPORT® Duqm.

HYPORT® past ook in de in 2022 aangekondigde REPowerEU-strategie van de EU, die de toenemende vraag naar hernieuwbare waterstof onderstreept in het licht van het verzekeren van de energievoorziening. REPowerEU heeft de doelstelling van de EU verdubbeld, en streeft nu naar 20 miljoen ton tegen 2030, waarvan de helft uit import.

Terrein van 80 ha voor productiesite

In 2022 zijn een aantal belangrijke stappen gezet. In juni heeft de HYPORT Coordination Company een tweede grondreserveringsovereenkomst ondertekend met de Public Authority for Special Economic Zones and Free Zones (OPAZ). Het betreft een terrein van 80 ha voor de bouw van een fabriek voor de productie van groene waterstof en de omzetting daarvan in groene ammoniak voor de export.

Deze productiefaciliteit zal een elektrolysecapaciteit hebben van ongeveer 500 MW. De fabriek wordt gevoed met hernieuwbare elektriciteit. Die wordt opgewekt door windturbines en zonnepanelen met een gecombineerde geïnstalleerde capaciteit van ongeveer 1,3 GW in het gebied voor hernieuwbare energie van Duqm, waar HYPORT® Duqm al een gebied van 150 km2 toegewezen kreeg. Het is een ideale locatie aan zee, met vlak land.

Ondertekeningsceremonie betreffende een tweede grondreservering voor de groene waterstoffabriek HYPORT® Duqm in aanwezigheid van Najla Al Jamali, CEO OQ Alternative Energy, Z.Em. Dr. Ali bin Masoud Al Sunaidy, voorzitter van OPAZ (Public Authority for Special Economic Zones and Free Zones), Martin D'Uva, algemeen directeur DEME Concessions, Z.Em. Eng. Ahmed bin Hassan Al Dheeb, vice-voorzitter van OPAZ Technische vooruitgang

Het team heeft verschillende pre-FEEDstudies laten uitvoeren met leveranciers van elektrolysers op de shortlist (OEM's), die de systemen die zij kunnen leveren verder hebben gedetailleerd, en met ammoniaklicentiegevers, die de technologie voor de omzetting naar ammoniak hebben bestudeerd. Er wordt ook onderhandeld over een langetermijnafnameovereenkomst voor groene ammoniak uit de haven van Duqm.

Het project zal voldoen aan de regelgeving in Europa, hoewel die nog lang niet volledig is vastgelegd, aangezien het om een nieuwe industrie gaat. Er zijn momenteel bijvoorbeeld geen definitieve bepalingen van de regelgevende instanties over wat een waterstofproject echt

groen maakt. Daarom is het bedrijf begonnen met het verkrijgen van een volledig groene certificering door zelf de koolstofintensiteit van het project te beoordelen. Het team wijst er echter op dat HYPORT® Duqm een echt groen project is omdat geen enkele grondstof een koolstofelement bevat, in tegenstelling tot blauwe waterstofprojecten.

Door gebruik te maken van de bestaande expertise van DEME en de gekende ondernemingsgeest, vertrouwt DEME Concessions erop dat dit eerste HYPORT®-project elders kan worden gerepliceerd. Het team evalueert mogelijkheden in andere gebieden en houdt daarbij het potentiële gebruik van offshore windenergie in toekomstige projecten in het oog. 

Stapsgewijze exploratie van het enorme potentieel aan mariene mineralen

Global Sea Mineral Resources (GSR) zet zijn exploratie van metaalrijke polymetaalknollen op de diepe oceaanbodem voort. De vraag naar kritieke metalen zal de komende decennia wellicht drastisch toenemen als gevolg van de wereldwijde bevolkingsgroei, de toenemende verstedelijking en de transitie naar schone energie.

Onze wereld wordt vandaag geconfronteerd met een klimaat- en biodiversiteitscrisis, die samenvalt met een enorme toename van de wereldbevolking. Om een snel verstedelijkende planeet koolstofvrij te maken, zullen enorme hoeveelheden primair metaal nodig zijn. Deze transitie zal het koolstofbudget verhogen en een impact hebben op de biodiversiteit. Verschillende oplossingen hebben verschillende gevolgen. De samenleving moet deze realiteit onder ogen zien, zodat deze metalen op een zo verantwoord mogelijke manier kunnen worden gewonnen, in ons aller belang.

De diepzee-exploratieafdeling van DEME volgt een voorzichtige, stapsgewijze aanpak. Ze werkt nauw samen met de wetenschappelijke gemeenschap en andere stakeholders om het basismilieu te bestuderen en te begrijpen. Dat omvat een strenge milieueffectbeoordeling, die het mogelijk zal maken verantwoorde milieubeheer- en monitoringplannen op te stellen om de bescherming van het mariene milieu te waarborgen, zoals vereist door de internationale wetgeving.

GSR heeft in 2013 van de Internationale Zeebodemautoriteit een 15-jarig exploratiecontract gekregen, waarbij het de exclusieve rechten verwierf om een gebied van 75.000 km2 binnen de Clarion Clipperton Zone van de Stille Oceaan te exploreren. In 2021 testte het team met succes de preprototype knollenverzamelaar van GSR, Patania II, op een diepte van 4.500 meter, terwijl alles onafhankelijk werd gecontroleerd door een internationaal team van wetenschappers.

Nauwe samenwerking met de wetenschappelijke gemeenschap Sinds 2018 werkt GSR samen met het Europese onderzoeksproject MiningImpact, waarbij wetenschappers

van bijna 30 Europese instituten betrokken zijn, om de milieueffecten van het verzamelen van mineralen van de zeebodem te helpen begrijpen. Zorgvuldige milieubewaking is een integraal onderdeel van het exploratieprogramma van GSR. Een belangrijk doel is ervoor te zorgen dat de gevolgen van activiteiten worden begrepen en nauwkeurig kunnen worden voorspeld en verbeterd, wat op zijn beurt leidt tot de ontwikkeling en uitvoering van passende milieubeheerstrategieën.

GSR heeft beloofd dat, voordat er op de diepe zeebodem mineralen gewonnen worden, duidelijk moet worden aangetoond dat deze activiteiten kunnen worden beheerd op een manier die een doeltreffende bescherming van het mariene milieu waarborgt.

Eerste resultaten

Uit milieubewaking tijdens en onmiddellijk na de test van 2021 bleek dat 3 tot 8 centimeter sediment samen met de knollen van de zeebodem werd verwijderd, en dat de oorspronkelijke vorm van de sedimentpluim een laaggelegen suspensiestroom was. Bovendien stelden de onderzoekers vast dat 92-98% van het sediment lokaal werd afgezet of in suspensie was een hoogte van 2 meter. Het is de eerste keer dat een duidelijk beeld van deze sedimentpluimen is vastgesteld en het weerlegt een aantal misvattingen over het oogsten van knollen.

In november 2022 keerden wetenschappers van het MiningImpactproject terug naar de Patania II-testlocaties om de milieueffecten op langere termijn te onderzoeken.

Basis voor een groene transitie Afzonderlijk onderzoek naar de capaciteit van de mijnbouwsector om aan de toekomstige vraag naar metalen te voldoen, leidde tot de conclusie dat de verhoogde productie van bestaande aardse mijnen onvoldoende zal zijn om aan de verwachte vraag te voldoen. Dit betekent dat er nieuwe mijnen moeten worden geopend. Deze studies en publicaties passen in het kader van het toenemende wereldwijde besef dat metalen de basis zullen vormen voor een groene transitie.

GSR onderzoekt een optie om deze metalen te leveren met minder schade aan onze planeet dan de status quo. GSR werkt samen met de beste wetenschappers en ingenieurs. Het inzicht in onze impact evolueert daarbij dagelijks. De meest recente peer-reviewed wetenschappelijke bevindingen geven aan dat deze metalen kunnen worden geleverd met 40% minder koolstof in vergelijking met alternatieven op het land. Indirecte gevolgen door troebelheid zullen naar verwachting veel kleiner zijn dan verwacht.

GSR is er vast van overtuigd dat deze optie moet worden overwogen – als kan worden aangetoond dat diepzeemijnbouw een van de meer milieu- en maatschappelijk verantwoorde opties is om aan de vraag naar mineralen te voldoen. Er zijn echter nog vele jaren van onderzoek nodig voordat conclusies kunnen worden getrokken en GSR zal de projectontwikkeling en het onderzoek voorzichtig en stap voor stap blijven aanpakken.

GSR bevestigt daarbij uitdrukkelijk zijn verbintenis: als blijkt dat polymetaalknollen geen verantwoorde optie voor de winning van metalen bieden, zal GSR geen vergunning aanvragen. 

Focus op duurzaamheid

Net als DEME Offshore biedt ook Concessions oplossingen voor de wereldwijde energietransitie, door op te treden als ontwikkelaar van offshore windmolenparken en haveninfrastructuur, en door te investeren in de productie, de opslag en het transport van groene waterstof. GSR, de diepzee-exploratieafdeling van de DEME Groep, denkt de duurzame bevoorrading van materialen te kunnen vergroten door op verantwoorde wijze polymetaalknollen op de zeebodem te oogsten.

Het segment Concessions biedt duurzame bedrijfsoplossingen zoals:

• — Ontwikkeling, financiering en exploitatie van offshore windmolenparken
• via participaties — Productie, opslag en transport van groene waterstof
• — Verantwoorde winning van diepzeemineralen.

01

O N T W I K K E L I N G , F I N A N C I E R I N G E N E X P L O I TAT I E VA N O F F S H O R E W I N D M O L E N PA R K E N V I A PA RT I C I PAT I E S

DEME is een toonaangevende pionier in de offshore windindustrie en is al meer dan twee decennia actief in de sector. Dat omvat de succesvolle ontwikkeling van C-Power, een offshore windmolenpark van 325 MW in België, gebouwd in 2007. Sindsdien hebben DEME Concessions Wind en partners meer dan 1,5 GW aan offshore windcapaciteit in Europa gerealiseerd.

P R O D U C T I E , O P S L A G E N T R A N S P O R T VA N G R O E N E WAT E R STO F

Om de energietransitie mogelijk te maken en de globale koolstofreductiedoelstellingen te ondersteunen, investeert DEME in productiefaciliteiten voor groene waterstof.

DEME heeft zich aangesloten bij verschillende multi-stakeholder initiatieven om groene waterstofoplossingen te bevorderen, zowel lokaal als internationaal:

• — De Hydrogen Import Coalition een samenwerking tussen DEME, ENGIE, Exmar, Fluxys, Port of Antwerp-Bruges en WaterstofNet;
• — Hyve een consortium met DEME, Bekaert, Colruyt Group, John Cockerill en de Vlaamse onderzoekscentra imec en VITO (beide partners in EnergyVille);
• — Verdere internationale samenwerking via aansluiting bij de Europese Clean Hydrogen Alliance en MENA Hydrogen Alliance.

V E R A N T W O O R D E W I N N I N G VA N DIEPZEEMINERALEN

Om aan de toenemende vraag naar primaire metalen te kunnen voldoen, moet de duurzame bevoorrading van materialen worden vergroot. Global Sea Mineral Resources (GSR), ondertekenaar van het Global Compact van de VN, gelooft dat het verantwoord verzamelen en beheren van polymetaalknollen een belangrijke bron van kritieke mineralen kan worden. GSR engageert zich dat, voordat er op de diepe zeebodem gewonnen wordt, duidelijk moet worden aangetoond dat deze activiteiten kunnen worden beheerd op een manier die een doeltreffende bescherming van het sociale en mariene milieu waarborgt.

GSR werkt nauw samen met de wetenschappelijke gemeenschap. Zo werkt GSR samen met UGent aan de milieustudies en aan de levenscyclusanalyse van metaalgrondstoffen uit polymetaalknollen uit de diepzee. Dat resulteerde in een peerreviewed publicatie waaruit blijkt dat de koolstofvoetafdruk 38% lager is dan bij aardse bronnen. In 2021 organiseerde GSR

's werelds eerste – onafhankelijk gecontroleerde – prototypetests van een knollenverzamelaar. Op basis van deze tests publiceerden het Massachusetts Institute of Technology en het Scripps Institution of Oceanography een peer-reviewed paper waarin werd geconcludeerd dat het grootste deel van de troebelheid onder de 2 meter blijft en lokaal bezinkt.

Performance dashboard

N E T T O R E S U LTA AT VA N G E A S S O C I E E R D E DEELNEMINGEN

ECONOMISCHE EIGENDOM

P R O J E C T U I T V O E R I N G IN 2022

Concessions (in miljoen euro)	2022	2021	2020	FY22 T.O.V. FY21
Nettoresultaat van geassocieerde deelnemingen	9,3	11,1	21,3	-16%

DEME Concessions beheert DEME's ontwikkelingsactiviteiten op het gebied van offshore windenergie, maritieme infrastructuur, groene waterstof en het winnen van mineralen in de diepzee. In 2022 leverden de geassocieerde deelnemingen van de concessieactiviteit een nettoresultaat van 9,3 miljoen euro op, tegenover 11,1 miljoen euro een jaar geleden, voornamelijk ten gevolge van minder wind in de offshore concessies.

Het segment heeft de economische eigendom van144 MW aan offshore windenergie uit operationele concessies, die voor stabiele recurrente inkomsten zorgen. Daarnaast bouwt het ook verder aan een project pipeline met meer dan 2 GW in Schotland en andere bijkomende opportuniteiten.

Voor baggerwerken en infrastructuur bleef het segment Concessions zich

richten op de exploitatie en uitbreiding van de haven van Duqm (Oman) en op de voortgang van de bouw van de Blankenburgtunnel (Nederland) en Port-La Nouvelle (Frankrijk). Dit laatste project is een havenconcessie met een looptijd van 40 jaar die in 2021 werd toegekend en een belangrijke herontwikkeling van de haven omvat, waaronder de oprichting van een strategische hub voor de offshore windindustrie. DEME blijft nieuwe mogelijkheden onderzoeken voor havens en andere concessies, voornamelijk in Europa en Latijns-Amerika.

Het segment Concessions gaat verder met zijn langetermijninitiatieven voor de ontwikkeling van groene waterstof, waaronder DEME's HYPORT®-concept in Oman. Deze flagship productiesite van DEME bestrijkt de volledige waardeketen: van 100% hernieuwbare

energie tot de productie van waterstof in elektrolysers en vervolgens de omzetting naar groene ammoniak. Daarnaast neemt DEME Concessions deel aan het HYVE-consortium dat kostenefficiënte en duurzame technologie wil aanbieden om groene waterstof te produceren.

Concessions bleef ook werken aan het Global Sea Mineral Resources (GSR) groei-initiatief, dat de schaarste van de grondstoffen van onze planeet helpt aan te pakken en het onderzoek voortzet naar de mogelijkheid om metaalrijke polymetaalknollen uit de diepe oceaanbodem te verzamelen. Meer recentelijk, in februari 2023, kondigde het segment een strategische samenwerking aan met Transocean Ltd. (NYSE: RIG), waarbij Transocean een ultradiepwaterboorschip en een cash investering inbrengt.

Quias et qui dolendaniam

sitati nessed qui alitatem

dolorporeste am ea pro cust,

que idessit, quis ea

Managing Director DEME Offshore

HUGO BOUVY

nulluptiberi que volor.

DEME Environmental streeft naar een innovatieve en duurzame aanpak van milieuproblemen. Dit zorgt voor een inspirerende en motiverende werkomgeving met gelijkgestemde collega's, en het is een plezier om hier deel van uit te maken.

ROBIN HERWEYERS | TENDER ENGINEER

Corporate Governance

Verklaring met betrekking tot de informatie die wordt verstrekt in het geïntegreerd jaarverslag 2022

Overeenkomstig het Koninklijk Besluit van 14 november 2007 betreffende de verplichtingen van emittenten van financiële instrumenten die zijn toegelaten tot de verhandeling op een Belgische gereglementeerde markt, dient DEME Groep NV zijn jaarlijks financieel verslag beschikbaar te stellen voor het publiek.

Dit verslag bevat:

• — het gecombineerde enkelvoudige en geconsolideerde jaarverslag van de Raad van Bestuur opgesteld overeenkomstig artikel 3:32, laatste lid van het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen,
• — een verkorte versie van de statutaire jaarrekening opgesteld overeenkomstig artikel 3:17 van het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen, en
• — de volledige versie van de geconsolideerde jaarrekening.

De volledige versie van de statutaire jaarrekening wordt overeenkomstig de artikelen 3:10 en 3:12 van het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen, samen met het jaarverslag van de Raad van Bestuur en het verslag van de Commissaris neergelegd bij de Nationale Bank van België. Voor de goedkeuring van de commissaris met betrekking tot de statutaire en geconsolideerde jaarrekening verwijzen wij naar het verslag van de Commissaris in hoofdstuk 7 van dit Jaarverslag.

Overeenkomstig artikel 12, §2, 3° van het Koninklijk Besluit van 14 november 2007 verklaren L. Vandenbulcke (CEO) en E. Verbraecken (CFO) dat:

• — de in dit verslag opgenomen geconsolideerde financiële rekeningen, die zijn opgesteld overeenkomstig de toepasselijke standaarden voor jaarrekeningen, een getrouw beeld geven van het vermogen, van de financiële toestand en van de resultaten van DEME Groep NV en de in de consolidatie opgenomen ondernemingen;
• — de geconsolideerde jaarrekeningen een getrouw overzicht geven van de ontwikkeling en de resultaten van het bedrijf en van de positie van DEME Groep NV en de in de consolidatie opgenomen ondernemingen, alsmede een beschrijving van de voornaamste risico's en onzekerheden waarmee zij geconfronteerd worden.

Het jaarverslag, de volledige versies van de statutaire en geconsolideerde jaarrekeningen, alsook de verslagen van de commissaris over deze jaarrekeningen zijn beschikbaar op de website (www.deme-group.com) en zijn op eenvoudig verzoek kosteloos verkrijgbaar op het volgende adres:

Scheldedijk 30 2070 Zwijndrecht - België Tel. +32 3 250 52 11 investor.relations@deme-group.com

Verklaring inzake deugdelijk bestuur

DEME Groep NV hanteert de Belgische Corporate Governance Code (de 'Code') als referentiecode. De Code kan worden geraadpleegd op de website van de Commissie Corporate Governance (www. corporategovernancecommittee. be) en is gebaseerd op een 'pas toe of leg uit'-principe ('Comply or explain'). De Commissie heeft op 9 mei 2019 een derde versie van de Code gepubliceerd, die de versie van 12 maart 2009 vervangt, en die op 1 januari 2020 in werking is getreden.

Op 29 juni 2022 heeft de Raad van Bestuur het eerste Corporate Governance Charter (het 'Charter') goedgekeurd. Het Charter is sindsdien niet meer gewijzigd. Het Charter is beschikbaar in twee talen (Nederlands en Engels) op de website van de Vennootschap (www.deme-group.com/bestuur).

Dit hoofdstuk ('Verklaring inzake deugdelijk bestuur') bevat de informatie bedoeld in de artikelen 3:6, §2 en 3:32, §1, tweede lid, 7° van het Wetboek van

Vennootschappen en Verenigingen. Overeenkomstig de Code wordt in dit hoofdstuk specifiek aandacht besteed aan feitelijke informatie omtrent deugdelijk bestuur en worden eventuele afwijkingen van bepaalde bepalingen van de Code tijdens het afgelopen boekjaar toegelicht volgens het 'pas toe of leg uit'-principe ('Comply or explain'). De bestuursstructuur van DEME Groep NV is monistisch en functioneert overeenkomstig de statuten van de Vennootschap en het Charter. 

Verklaring met betrekking tot de informatie

die wordt verstrekt in het geïntegreerd

jaarverslag 2022

Vennootschapsstructuur

Raad van Bestuur

SAMENSTELLING		Vervaldatum mandaat aan einde van jaarlijkse Algemene Vergadering gehouden in
Voorzitter	Luc Bertrand	2026
Bestuurders	John-Eric Bertrand	2026
	Luc Vandenbulcke	2026
	Tom Bamelis	2026
	Piet Dejonghe	2026
	Koen Janssen	2026
	Christian Labeyrie	2026
	Leen Geirnaerdt 1	2026
	Kerstin Konradsson 1	2026

Secretaris Sofie Verlinden

1 voldoet aan de onafhankelijkheidscriteria voor onafhankelijke bestuurders beschreven in artikel 3.5 van de Code

L U C B E R T R A N D (º 1951, Belg) Voorzitter van de Raad van Bestuur Niet-uitvoerend bestuurder

Is sinds 29 juni 2022 niet-uitvoerend bestuurder van de Raad van Bestuur van DEME Groep NV. Luc Bertrand studeerde in 1974 af als handelsingenieur (KU Leuven). Hij startte zijn loopbaan bij Bankers Trust als Vice-President en Regional Sales Manager, Northern Europe. Sinds 1985 is hij bestuurder bij Ackermans & van Haaren, waar hij financieel directeur werd in 1986 en voorzitter van het Executief Comité was van 1990 tot 2016. Hij is voorzitter van de Raad van Bestuur van Ackermans & van Haaren, CFE en SIPEF (vóór de partiële splitsing was hij ook voorzitter van de Raad van Bestuur van DEME NV) en bestuurder van Delen Private Bank, JM Finn, Bank J.Van Breda & Cº en Verdant Bioscience. Daarnaast is hij voorzitter van Instituut de Duve, Middelheim Promotors en lid van een aantal andere raden van bestuur van verenigingen zonder winstoogmerk en publieke instellingen, zoals het museum Mayer van den Bergh en Europalia en lid van de Board of Trustees van Guberna.

L U C VA N D E N B U L C K E (º 1971, Belg) CEO Uitvoerend bestuurder

Is sinds 29 juni 2022 uitvoerend bestuurder van de Raad van Bestuur van DEME Groep NV. Luc Vandenbulcke studeerde in 1994 af als Burgerlijk Ingenieur aan de Katholieke Universiteit Leuven. In 1996 behaalde hij een Master na Master als Maritiem Ingenieur aan de Polytechnische Universiteit van Catalonië in Barcelona, Spanje. Hij begon zijn loopbaan in 1998 als Project Engineer voor Hydro Soil Services, een onderdeel van DEME. In volgende functies werkte Luc Vandenbulcke aan projecten in verschillende Europese landen. Hij is de oprichter en CEO van GeoSea NV (momenteel bekend als DEME Offshore Holding NV), een snelgroeiende entiteit binnen DEME Groep die een pionier is in de bouw van offshore windenergieparken.

Op 1 januari 2019 werd Luc Vandenbulcke CEO van DEME NV.

J O H N - E R I C B E R T R A N D (º 1977, Belg) Niet-uitvoerend bestuurder

Is sinds 29 juni 2022 niet-uitvoerend bestuurder van de Raad van Bestuur van DEME Groep NV. Hij is co-CEO van Ackermans & van Haaren. Na zijn studies als handelsingenieur (UCL - 2002) behaalde John-Eric Bertrand een master in internationaal management (CEMS - 2002) en een MBA (Insead - 2006). Hij werkte bij Roland Berger als senior consultant en bij Deloitte als senior auditor en vervoegde Ackermans & van Haaren als investment manager in 2008. Hij is lid van de Raad van Bestuur van o.a. Sagar Cements, Venturi Partners, Telemond Group en Agidens.

T O M B A M E L I S (º 1966, Belg) Niet-uitvoerend bestuurder

Is sinds 29 juni 2022 niet-uitvoerend bestuurder van de Raad van Bestuur van DEME Groep NV. Hij is lid van het Executief Comité en CFO van Ackermans & van Haaren. Na zijn studies handelsingenieur (KU Leuven – 1988) behaalde Tom Bamelis ook een master in financieel management (VLEKHO - 1991). Hij vervoegde Touche Ross (nu Deloitte) en later Groupe Bruxelles Lambert. Tom Bamelis vervoegde Ackermans & van Haaren in 1999. Hij is lid van de Raad van Bestuur van o.a. Delen Private Bank, SIPEF, Turbo's Hout Group, Van Moer Logistics en EMG.

P I E T D E J O N G H E (º 1966, Belg) Niet-uitvoerend bestuurder

Is sinds 29 juni 2022 niet-uitvoerend bestuurder van de Raad van Bestuur van DEME Groep NV. Hij is co-CEO van Ackermans & van Haaren. Na zijn rechten studies (KU Leuven – 1989) behaalde Piet Dejonghe een postgraduaat management (KU Leuven - 1990) en een MBA (Insead - 1993). Hij werkte als advocaat voor Loeff Claeys Verbeke (nu Allen & Overy) en als consultant voor Boston Consulting Group. Piet Dejonghe vervoegde Ackermans & van Haaren als investment manager in 1995. Hij is lid van de Raad van Bestuur van o.a. CFE, Delen Private Bank, Bank J. Van Breda & C° en Nextensa.

K O E N J A N S S E N (º 1966, Belg) Niet-uitvoerend bestuurder

Is sinds 29 juni 2022 niet-uitvoerend bestuurder van de Raad van Bestuur van DEME Groep NV. Hij is lid van het Executief Comité van Ackermans & van Haaren. Na zijn studies burgerlijk ingenieur (KU Leuven, 1993) behaalde Koen Janssen ook een MBA (IEFSI, Frankrijk 1994). Hij werkte bij Recticel, ING Investment Banking en ING Private Equity, voor hij in 2001 bij Ackermans & van Haaren als investment manager aan de slag ging. Hij is lid van de Raad van Bestuur van o.a. CFE, Green Offshore, Rent-A-Port en Biolectric.

C H R I S T I A N L A B E Y R I E (º 1956, Frans) Niet-uitvoerend bestuurder

Is sinds 29 juni 2022 niet-uitvoerend bestuurder van de Raad van Bestuur van DEME Groep NV. Christian Labeyrie is Executive Vice-President en Chief Financial Officer van de VINCI-groep en lid van VINCI's directiecomité. Voor hij in 1990 bij VINCI in dienst trad, bekleedde hij verschillende functies in de groepen Rhône-Poulenc en Schlumberger. Hij begon zijn loopbaan in de banksector. Christian Labeyrie is afgestudeerd aan HEC, de Escuela Superior de Administración de Empresas (Barcelona) en McGill University (Canada), en heeft een DECS-diploma (advanced accounting degree). Hij is bekroond als 'Chevalier de la Légion d'Honneur' en 'Chevalier de l'Ordre National du Mérite'. Gehouden mandaten: a. Beursgenoteerde ondernemingen: - Lid van het directiecomité van de VINCI Groep b. Niet-beursgenoteerde ondernemingen: - Lid van de Raad van Toezicht van VINCI Deutschland – Bestuurder van Arcour – Bestuurder van Consortium Stade de France – Bestuurder van VFI – Bestuurder van SMABTP - Lid van het directiecomité van Lima Expesa (Limex) – Bestuurder van COBRA Servicios – Bestuurder van Renewable Projects Management Ventures S.I. – Manager van SCCV CESAIRE-LES GROUES – Manager van SCCV HEBERT-LES GROUES – Vaste vertegenwoordiger van VINCI Innovation in de Raad van Bestuur van ASF.

LEEN GEIRNAERDT als vertegenwoordiger van Pas de Mots BV (º 1974, Belg) Onafhankelijk bestuurder

Is sinds 30 juni 2022 onafhankelijk bestuurder van de Raad van Bestuur van DEME Groep NV. Na haar studie toegepaste economische wetenschappen aan de Universiteit Antwerpen, begon Leen Geirnaerdt haar professionele loopbaan bij PricewaterhouseCoopers (PwC), waar ze zes jaar in auditing werkte. Daarna stapte ze over naar Solvus Resource Group, een Belgische beursgenoteerde vennootschap waar ze de functie van corporate controller bekleedde. Nadat Solvus Resource Group werd overgenomen door het Nederlandse beursgenoteerde USG People NV, werd Leen Geirnaerdt benoemd tot bestuurder van het Belgische Shared Services Center en vervolgens in 2010 tot Chief Financial Officer in Nederland. Na de overname door de Japanse groep Recruit werd ze in 2016 benoemd tot global CFO van Recruit Global Staffing. Van mei 2019 tot november 2021 was Leen Geirnaerdt CFO van Bpost. Leen Geirnaerdt was ook bestuurder, voorzitter van het risicocomité en lid van het auditcomité van Bpost bank van maart 2020 tot november 2021. Leen Geirnaerdt is momenteel lid van de Raad van Bestuur van H.Essers.

K E R S T I N K O N R A D S S O N (º 1967, Zweed) Onafhankelijk bestuurder

Is sinds 30 juni 2022 onafhankelijk bestuurder van de Raad van Bestuur van DEME Groep NV. Kerstin Konradsson heeft een Master in Metallurgie behaald aan het Royal Institute of Technology, waar ze in 1991 afstudeerde. Ze begon haar loopbaan bij SSAB AB, een Zweeds beursgenoteerd staalbedrijf waar ze verschillende managementfuncties bekleedde voordat ze overstapte naar Åkers AB als President Åkers Cast Rolls Europa & Azië in 2007. In 2012 werd ze President van Boliden Smelters, een Zweedse producent van onedele metalen. Ze was bestuurslid en lid van het auditcomité van de private Zweedse metaalpoederproducent Höganäs AB en is sinds 2021 onafhankelijk bestuurslid van Sibelco NV en sinds 2022 bestuurslid van de Zweedse roestvast speciaalstaalproducent Alleima AB. In zowel Sibelco als Alleima AB is zij lid van het remuneratiecomité en in Sibelco tevens voorzitter van het duurzaamheidscomité.

W I J Z I G I N G E N A A N D E S A M E N S T E L L I N G

Alle huidige bestuurders werden benoemd bij de oprichting van DEME Groep NV naar aanleiding van de buitengewone Algemene Vergadering van 29 juni 2022. De mandaten van de twee onafhankelijke bestuurders werden echter pas effectief vanaf de notering van DEME Groep NV op Euronext Brussel, namelijk op 30 juni 2022.

G E D R A G S C O D E I N Z A K E BELANGENCONFLICTEN

In het Charter (artikelen 2.12 en 4.8) maakte de Raad van Bestuur zijn beleid bekend inzake transacties tussen DEME Groep NV of een met zijn verbonden vennootschap enerzijds, en leden van de Raad van Bestuur of het Executief Comité (of hun naaste familieleden) anderzijds, die aanleiding kunnen geven tot een belangenconflict (al dan niet in de zin van het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen). In 2022 hoefde geen enkele beslissing te worden genomen waarop dit beleid van toepassing was.

G E D R A G S C O D E I N Z A K E F I N A N C I Ë L E TRANSACTIES

De Raad van Bestuur heeft zijn beleid inzake de voorkoming van marktmisbruik bekendgemaakt in het Charter (onderdeel 7.3). Het Charter is in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 596/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014, betreffende marktmisbruik en houdende intrekking van Richtlijn 2003/6/ EG van het Europees Parlement en de Raad en de Richtlijnen 2003/124/EG, 2003/125/EG en 2004/72/EG van de Commissie.

ACTIVITEITENVERSLAG

Sinds de oprichting van DEME op 29 juni 2022 is de Raad van Bestuur vijf keer bijeengekomen. De Raad van Bestuur heeft alle belangrijke kwesties met betrekking tot DEME Groep besproken. In het bijzonder heeft de Raad van Bestuur:

• — zaken beoordeeld die tijdens risicocomité vergaderingen werden voorgesteld;
• — de ontwikkeling van de veiligheidsindicatoren opgevolgd;
• — De begroting voor het lopende boekjaar besproken en regelmatig bijgewerkt;
• — de resultaten en activiteiten van DEME Groep opgevolgd op basis van de rapportering verzorgd door het Executief Comité;
• — de buitenbalansverplichtingen doorgenomen en de aanbevelingen van de adviserende comités besproken.

De Raad van Bestuur heeft zich in nauw overleg met het Executief Comité ook gebogen over de strategieën van de segmenten op korte en middellange termijn, en heeft de groei-initiatieven voor DEME Groep besproken en vastgelegd.

Overeenkomstig artikel 2.10 van het Charter worden er binnen de Raad van Bestuur periodiek beoordelingsprocedures uitgevoerd. Deze beoordelingen vinden plaats op initiatief en onder toezicht van de voorzitter.

Volledigheidshalve dient vermeld te worden dat de leden van het Executief Comité, alsook de Chief Operating Officer en de Chief Legal Officer de vergaderingen van de Raad van Bestuur bijwonen.

	Aanwezigheid 1
Luc Bertrand	5
John-Eric Bertrand	5
Luc Vandenbulcke	5
Tom Bamelis	5
Piet Dejonghe	5
Koen Janssen	5
Christian Labeyrie	5
Leen Geirnaerdt	3
Kerstin Konradsson	2

¹ Voor de bezoldiging werd geen rekening gehouden met de vergadering van de Raad van Bestuur gehouden op de datum van oprichting van DEME Groep NV, wat een totaal van 4 vergaderingen oplevert.

Executief comité

SAMENSTELLING

CEO	Luc Vandenbulcke	Uitvoerend bestuurder
Overige leden	Hugo Bouvy	Managing Director – Offshore Energy
	Eric Tancré	Managing Director – Dredging / Managing Director – Infra
	Els Verbraecken	Chief Financial Officer

L U C VA N D E N B U L C K E (º 1971, Belg) CEO Uitvoerend bestuurder

Luc Vandenbulcke studeerde af als Burgerlijk Ingenieur aan de Katholieke Unuversiteit Leuven in 1994. In 1996 behaalde hij een Master na Master als Maritiem Ingenieur aan de Polytechnische Universiteit van Catalonië in Barcelona, Spanje. Hij begon zijn loopbaan in 1998 als Project Engineer voor Hydro Soil Services, een onderdeel van DEME. In volgende functies werkte Luc Vandenbulcke aan projecten in verschillende Europese landen. Hij is de oprichter en CEO van GeoSea NV (momenteel bekend als DEME Offshore Holding NV), een snelgroeiende entiteit binnen DEME Groep die een pionier is in de bouw van offshore windenergieparken. Op 1 januari 2019 werd Luc Vandenbulcke CEO van DEME NV. Luc Vandenbulcke is lid van het Executief Comité van DEME Groep NV sinds de oprichting op 29 juni 2022.

E R I C TA N C R É (º1960, Belg) Managing Director – Dredging Managing Director – Infra

Eric Tancré studeerde in 1983 magna cum laude af als Burgerlijk Ingenieur aan de Université catholique de Louvain (U.C.L.). Hij was korte tijd assistent-professor aan dezelfde universiteit voor hij bij FRANKI SA startte. In 1993 begon hij te werken voor DEME in de dochteronderneming Ecoterres SA, als Operations Manager. In 2000 werd hij Area Manager van Noord-Europese landen bij Dredging International NV waar hij commerciële en operationele verantwoordelijkheden had. In 2006 werd hij lid van het DEME Management Team en in 2018 werd hij benoemd tot Area Director van Europa en General Manager van de Infra Marine-activiteiten binnen DEME. Een jaar later werd hij lid van het Executief Comité van DEME NV. Eric Tancré is lid van het Executief Comité van DEME Groep NV sinds de oprichting op 29 juni 2022.

H U G O B O U V Y (º1970, Nederlander) Managing Director – Offshore Energy

Hugo Bouvy studeerde af als Burgerlijk Ingenieur aan de Technische Universiteit Delft, waar hij ook een diploma in Offshore Engineering behaalde. Hij begon zijn loopbaan als Installation and Project Engineer op verschillende locaties in de Golf van Mexico. Hugo Bouvy was Area Manager voor de baggeractiviteitenlijn van DEME in het Indiase subcontinent en in het Midden-Oosten. In 2011 werd hij lid van het DEME Management Team en bestuurder van verschillende entiteiten binnen DEME. Sinds 2019 is hij lid van het Executief Comité van DEME NV. Hugo Bouvy is lid van het Executief Comité van DEME Groep NV sinds de oprichting op 29 juni 2022.

E L S V E R B R A E C K E N (º1970, Belg) CFO

Els Verbraecken behaalde haar diploma Handelsingenieur aan de Katholieke Universiteit Leuven in 1993, waar ze zich specialiseerde in international business. Na haar studie was ze assistente bij het Instituut voor Europees Beleid. Bij Credendo, het Belgische agentschap voor exportkredieten, specialiseerde ze zich in de analyse en het beheer van politieke en commerciële risico's. Els bouwde ook financiële netwerken uit in Centraal- en Oost-Europa. Nadat ze deze vaardigheden gedurende ongeveer een jaar binnen de groep Seghers Better Technology had aangewend, werd ze in 2001 Project Finance Manager voor DEME. Ze heeft niet alleen projectrisico's beheerd, maar ook financiële plannen en financieringsstructuren opgesteld voor de talrijke wereldwijde projecten van DEME Groep. Ze is CFO van de DEME Groep sinds 2013 en sinds 2019 lid van het Executief Comité van DEME NV. Els Verbraecken is lid van het Executief Comité van DEME Groep NV sinds de oprichting op 29 juni 2022.

W I J Z I G I N G E N I N H E T E X E C U T I E F C O M I T É

Elk van de leden van het Executief Comité werd benoemd door de Raad van Bestuur op 29 juni 2022, dit is de oprichtingsdatum van de Vennootschap. Philip Hermans, die eveneens werd benoemd op 29 juni 2022, nam op 1 januari 2023 ontslag uit het Executief Comité.

ACTIVITEITENVERSLAG

Het Executief Comité heeft een adviserende functie (afzonderlijk van de Raad van Bestuur). Het is verantwoordelijk voor de bespreking van de algemene leiding van de Vennootschap, en staat de CEO bij in de uitoefening van zijn bevoegdheden.

Het Executief Comité komt gewoonlijk 2 keer per maand bijeen.

In zijn taak om de strategie en het dagelijks bestuur van de onderneming te sturen, wordt het Executief Comité van DEME bijgestaan door het DEME Management Team. Het Management Team komt 7 keer per jaar bijeen. Hieronder vindt u de leden van het DEME Management Team op 30 maart 2023.

Management Team

CEO	Luc Vandenbulcke	Uitvoerend bestuurder
Overige leden	Wouter Borghijs	General Manager Offshore Energy
	Steven Bouckaert	General Manager Concessions
	Hugo Bouvy	Managing Director Offshore Energy
	Hans Casier	Chief Human Resources Officer
	Dirk Defloor	Area Director Benelux
	Bart De Poorter	General Manager Offshore Energy
	Martin D'Uva	Managing Director Concessions
	Christopher Iwens	Managing Director Dredging
	Amedeo Peyron	Area Director Middle East
	Dirk Poppe	Area Director Asia Pacific, Managing Director Environmental
	Steven Poppe	Area Director Africa & Americas
	Ronny Simons	General Manager Infra
	Eric Tancré	Managing Director Dredging, Managing Director Infra
	Koen Vanderbeke	Strategic Operations Director
	Kristof Van Loon	General Manager Concessions
	Bart Verboomen	Managing Director Technical Department
	Els Verbraecken	Chief Financial Officer
	Sofie Verlinden	Chief Legal Officer

Auditcomité

SAMENSTELLING

Voorzitter	Tom Bamelis	Niet-uitvoerend bestuurder
	Leen Geirnaerdt	Onafhankelijk bestuurder
	Christian Labeyrie	Niet-uitvoerend bestuurder
	Koen Janssen	Niet-uitvoerend bestuurder

Tom Bamelis en Leen Geirnaerdt beschikken over de vereiste expertise op het vlak van boekhouding en audit, zoals blijkt uit hun biografieën in de beschrijving van de Vennootschapsstructuur – Raad van Bestuur.

ACTIVITEITENVERSLAG

2 Vergaderingen van het Auditcomité sinds de oprichting van DEME Groep op 29 juni 2022

	Aanwezigheid
Tom Bamelis	4
Koen Janssen	4
Christian Labeyrie	3
Leen Geirnaerdt	2

Sinds de notering van DEME Groep NV op Euronext Brussel op 30 juni 2022 is het Auditcomité in 2022 4 keer samengekomen.

Het Auditcomité bracht systematisch en uitvoerig verslag uit over de resultaten van elke vergadering aan de Raad van Bestuur.

De CFO en de Group Finance Managers woonden alle reguliere vergaderingen bij. Afhankelijk van de agenda en indien nodig namen andere vertegenwoordigers van DEME deel aan de vergaderingen, waaronder leden van het DEME Management Team, de interne auditor van de Groep, de investeerdersrelaties van de Groep alsook de externe auditor van de groep, EY. Voorafgaand aan de vergadering van het Auditcomité ontvingen de leden van het Auditcomité de beschikbare en respectievelijke financiële verslagen.

Onderstaand overzicht omvat een aantal onderwerpen die in 2022 werden herzien en/of besproken tijdens bijeenkomsten van het Auditcomité sedert de afzonderlijke notering:

• — Het rapporteringsproces en de analyse van de halfjaarlijkse financiële staten alsook de trading update over het derde kwartaal.
• — Zaken die betrekking hebben op het boekhoudkundig beleid, de financiële risico's en de naleving van de boekhoudkundige normen. Ook de naleving van de statutaire en wettelijke vereisten en regelgeving, met name op financieel gebied, werd herzien. Het Comité onderzocht ook grondig de belangrijke bevindingen, de voornaamste risicodomeinen van DEME, vervolgacties en passende maatregelen.
• — Elk kwartaal besprak het Comité een overzicht van kritische boekhoudkundige beslissingen en onzekerheden, inclusief de potentiële impact van het macro-economische klimaat.
• — Het Comité monitorde mogelijke aanwijzingen van bijzondere waardevermindering, controleerde de tests die werden uitgevoerd voor bijzondere waardevermindering en de financiële impact van strategische investeringen evenals risicomanagement.
• — Het Comité heeft het Interne Audit-charter, het auditplan en zijn scope geëvalueerd en goedgekeurd, en eveneens de personeelsformatie, de onafhankelijkheid en de organisatorische structuur van de interne auditfunctie. Ook de adequaatheid en geschiktheid van het interne controlebeleid en de interne auditprogramma's en hun conclusies werden besproken.
• — Wat betreft de externe audit beoordeelde het Comité de voorgestelde auditscope, de aanpak en de honoraria, de onafhankelijkheid van de externe auditor en de non-auditdiensten die de Commissaris geleverd heeft in lijn met DEME's beleid van niet-auditvergoedingen.
• — Het Comité besprak het verslag waarin de Commissaris zijn bevindingen en aandachtspunten deelt over de betrokken periode. Het Comité beoordeelde de algemene prestaties van de interne en externe auditor. Het Comité heeft ook zijn planning voor het Auditcomité geëvalueerd en bevestigd.

Remuneratiecomité

SAMENSTELLING

Voorzitter	Luc Bertrand	Niet-uitvoerend bestuurder
	Leen Geirnaerdt	Onafhankelijk bestuurder
	Kerstin Konradsson	Onafhankelijk bestuurder

In 2022 hebben er, afgezien van een eerste informatie-uitwisseling, geen afzonderlijke, formele activiteiten of vergaderingen van het Remuneratiecomité plaatgevonden. De eerste vergaderingen zijn gepland voor februari en maart 2023 en de volgende in de loop van het jaar.

Benoemingscomité

Zoals vermeld in het Corporate Governance Charter van DEME werd de rol van het Benoemingscomité waargenomen door de Raad van Bestuur van DEME. Sinds de notering van DEME Groep NV op Euronext

Diversiteitsbeleid

DEME Groep is overtuigd van de positieve invloed van een op diversiteit gebaseerd personeels- en tewerkstellingsbeleid en praktijken. Daarom beschouwt DEME Groep het aantrekken, ontwikkelen en begeleiden van getalenteerde medewerkers als prioriteit. De samenstelling van onze Raad van Bestuur en ons Executief Comité reflecteert ons diversiteitsbeleid in termen van bijvoorbeeld professionele achtergrond, vaardigheden en geslacht.

Wat de samenstelling van het Executief Comité betreft (zie Charter, paragraaf 4.2), moet de Raad van Bestuur er ook op toezien dat de leden een diverse professionele achtergrond hebben en over complementaire vaardigheden beschikken. De Raad van Bestuur streeft ernaar dat de langetermijnvisie van DEME Groep ondersteund wordt door kaderleden die de waarden van de onderneming actief uitdragen en in die zin bijdragen tot waardecreatie. Dit vertaalt zich onder meer in een voorkeur om aan getalenteerde medewerkers loopbaanmogelijkheden binnen DEME Groep te bieden. Alle leden van het Executief Comité werden benoemd vanuit DEME Groep op basis van hun persoonlijke verdiensten.

Tot slot wordt door DEME ook permanent geïnvesteerd in opleiding, ontwikkeling, loopbaanbegeleiding en de retentie van zijn medewerkers. Dat gebeurt door een combinatie van verbreding en verdieping van kennis via opleidingsprogramma's, seminaries en workshops, loopbaanperspectieven binnen DEME Groep en via een marktconform en competitief remuneratiebeleid.

Voor meer informatie over het personeelsbeleid verwijzen we naar het Duurzaamheidsverslag.

Brussel op 30 juni 2022 en afgezien van de in dit hoofdstuk vermelde wijzigingen in de samenstelling, zijn er binnen dit domein geen belangrijke discussiepunten te melden.

Comply or explain

Het Charter van DEME Groep NV voldoet aan de bepalingen van de Code (zoals toegepast in 2022), met uitzondering van de onderstaande punten:

• — Bepaling 3.4 van de Code die vereist dat ten minste drie bestuurders als onafhankelijk worden beschouwd volgens de criteria in de Code. De Vennootschap heeft nog geen geschikte kandidaat gevonden om dit derde mandaat van onafhankelijk bestuurder in te vullen, en werkt hieraan.
• — Bepaling 4.19 van de Code, die vereist dat de Raad van Bestuur een Benoemingscomité opricht waarvan de meerderheid van de leden bestaat uit onafhankelijke, niet-uitvoerende leden van de Raad van Bestuur. De voltallige Raad van Bestuur neemt zelf de functie waar van Benoemingscomité bij DEME Groep NV.
• — Bepaling 5.2 van de Code, die vereist dat het Benoemingscomité het benoemingsproces leidt en geschikte kandidaten aanbeveelt aan de Raad van Bestuur. Gelet op het belang van (her)benoemingsprocessen voor de Vennootschap, acht de Raad van Bestuur het momenteel aangewezen om zelf de rol van Benoemingscomité te vervullen en op die wijze, als collegiaal orgaan, dergelijke processen te leiden en volledig betrokken te zijn bij de voorbereiding van enige aanbevelingen of voorstellen in dit verband.

Jaarlijkse Algemene Vergadering

De jaarlijkse Algemene Vergadering wordt gehouden op de derde woensdag van mei om 14 uur. De Vennootschap zal haar eerste jaarlijkse Algemene Vergadering na haar notering houden op woensdag 17 mei 2023. De aandeelhouders kunnen in principe de vergadering fysiek bijwonen, geschreven steminstructies indienen of stemmen bij volmacht.

Het DEME-aandeel

DEME Groep NV (de 'Vennootschap'), is genoteerd op Euronext Brussel. Op 31 december 2022 zijn het uitstaand maatschappelijk kapitaal en het aantal aandelen van de Vennootschap als volgt.

Aandelenkapitaal (in euro)	33.193.861,28
Totaal aantal stemrechtverlenende effecten	25.314.482
Totaal aantal stemrechten	25.314.482

Het aandeel wordt verhandeld op de gereglementeerde markt van Euronext Brussel (ticker: 'DEME') onder ISIN-code BE0974413453. De verhandeling startte op 30 juni 2022.

Koersverloop van het DEME-aandeel in 2022

Het DEME-aandeel werd op 30 juni 2022 genoteerd op Euronext Brussel met een initiële openingskoers van 110 euro tegenover een indicatieve openingskoers van 96 euro. In de eerste weken van juli daalde het aandeel tot 98,10 euro, waarna het vanaf midden juli en na de halfjaarresultaten eind augustus een mooie stijging liet optekenen. In de tweede helft van september daalde het aandeel in lijn met de markt. In de maanden oktober, november en december zette het aandeel een gestage klim in, ondersteund door solide resultaten over het derde kwartaal, om beter te presteren dan de index en het jaar af te sluiten op 124 euro.

Belang in aandelenkapitaal van DEME in 2022

(per 31 december 2022)

Na de afzonderlijke notering van DEME bezit Ackermans & van Haaren NV ('AvH') 62,12% en VINCI Construction SAS 12,10% van de aandelen. Bijgevolg is slechts 25,77% van het maatschappelijk kapitaal van de Vennootschap vrij verhandelbaar.

op 31 december 2022
Aandeelhouder	Aantal aandelen	Aandelen % (afgerond)
Ackermans & van Haaren NV	115.725.684	62,12%
VINCI Construction SAS	3.066.460	12,11%

Vergoeding van de aandeelhouders

Dividendbeleid

Alle aandelen geven de houder ervan recht op een evenredig recht op deelname in dividenden. Alle aandelen nemen evenredig deel in de winst van de Vennootschap (indien van toepassing).

De Vennootschap heeft in het verleden geen dividend op haar aandelen vastgesteld of uitgekeerd. In functie van de winst, de financiële toestand, de kapitaalvereisten en andere factoren die door de Raad van Bestuur van belang worden geacht, de beschikbaarheid van uitkeerbare reserves en de goedkeuring door de aandeelhoudersvergadering, is de Vennootschap voornemens een jaarlijks nietcumulatief dividend vast te stellen en uit te keren aan haar aandeelhouders op basis van een beoogde uitkeringsratio van 33% van de nettowinst van de Groep. Er kan niet worden gegarandeerd of in de toekomst dividenden of soortgelijke uitkeringen zullen worden uitgekeerd, en, indien zij worden uitgekeerd, kunnen er geen garanties worden gegeven over het bedrag daarvan. Het dividend wordt vastgesteld door de Raad van Bestuur en voorgelegd aan de jaarlijkse Algemene Vergadering van aandeelhouders aan het einde van elk boekjaar.

Dividend

De Raad van Bestuur van DEME zal aan de Algemene Vergadering een brutodividend voorstellen van 1,5 euro per aandeel. Onder voorbehoud van goedkeuring door de Algemene Vergadering en de Raad van Bestuur wordt voorgesteld om de registratiedatum vast te leggen op 4 juli 2023.

Financiële kalender 2023

30 maart 2023 Publicatie van Jaarverslag 2022 17 mei 2023 Algemene Vergadering 3 juli 2023 Ex-dividenddatum 1 4 juli 2023 Registratiedatum 1 10 juli 2023 Betalingsdatum dividend 1 29 augustus 2023 Halfjaarresultaten 2023

16 mei 2023 Trading update kwartaalresultaten Q1 2023 22 november 2023 Trading update kwartaalresultaten Q3 2023

1 Onder voorbehoud van goedkeuring door de Algemene Vergadering en de Raad van Bestuur.

Remuneratierapport

Het remuneratiebeleid van DEME beoogt marktconforme en billijke bezoldigingsniveaus en -componenten voor al zijn medewerkers in hun land van tewerkstelling. Het moet ook de verloningskaders en de gangbare marktpraktijken weerspiegelen in alle landen waarin we actief zijn.

DEME heeft wereldwijd 3 grote groepen medewerkers in dienst: bedienden, bemanning en arbeiders.

Voor alle personeelsfuncties met een vaste of tijdelijke arbeidsovereenkomst – inclusief de statutaire leden van het Executief Comité van DEME in 2022 – hanteert DEME een functiewaarderingsmethode die een functiefamilie en structuur per functieniveau biedt ter ondersteuning van de interne loopbaanontwikkeling en -progressie en benchmarking.

Voor bemanningsleden en arbeiders weerspiegelen de bezoldigingspraktijken van DEME de toepasselijke (inter) nationale, regionale en/of sectorale (collectieve) overeenkomsten.

De bezoldigingsniveaus van de leden van het Executief Comité van DEME worden vergeleken met een referentiegroep van Europese topmanagers in de industriële sector, die gegevens bevat over de meest relevante talentenpool voor deze functies in het Executief Comité: Europese kaderleden werkzaam in de industriële sector, met een gelijkwaardige complexiteit en internationale reikwijdte.

In nauw overleg met het Remuneratiecomité van DEME zal in het eerste semester van 2023 een update van het functieniveau met de benchmarking van 2022 de basis vormen voor een herziening van de bezoldigingscomponenten, verhoudingen en niveaus van de statutaire leden van het Executief Comité van DEME bij de overgang naar een meer geschikt zelfstandigenstatuut.

De bezoldigingscomponenten voor 2022 van de leden van het Executief Comité van DEME zijn:

• — Een basissalaris, dat de rolverantwoordelijkheden, kenmerken van de job, ervaring en vaardigheden weerspiegelt. De basissalarissen weerspiegelen de overeengekomen contractuele bepalingen en voorwaarden, en evolueren volgens de jaarlijkse herziening van de bezoldigingen, met inbegrip van het inflatiemechanisme en de individuele verdiensten, binnen de budgetten die met het Remuneratiecomité werden overlegd en door de Raad van Bestuur van DEME werden goedgekeurd.
• — Een incentive op korte termijn (variabele bonus) die de prestaties en de bijdrage weerspiegelt, en

waarvoor het jaarlijkse budget wordt bepaald in functie van de jaarlijkse bedrijfsprestaties van DEME op een reeks financiële en veiligheids-KPI's, zoals goedgekeurd door de Raad van Bestuur van DEME: Frequentiegraad ongevallen met werkverzuim (LTI), EBITDA, nettowinst en schuldgraad.

• — Een voordelenpakket aan verzekeringen dat de gangbare praktijken in het land of de markt weerspiegelt. Gewoonlijk omvatten deze programma's een pensioenplan met vaste bijdrageregeling, een hospitalisatieverzekering en een verzekering tegen invaliditeit en overlijden in dienstverband.
• — Een programma van secundaire arbeidsvoorwaarden dat de gangbare praktijken in het land of de markt weerspiegelt, met daarin voornamelijk een bedrijfswagen.
• — De invoering van een incentive op lange termijn, na de beursgang in 2022, is voorzien voor het jaar 2023.

De bezoldiging van de Raad van Bestuur van DEME, inclusief de niet-uitvoerende bestuurders en exclusief de CEO van DEME, bestaat uit een jaarlijkse vaste component, aangevuld met een vergoeding voor elke bijgewoonde vergadering en een eventuele dekking van de internationale reiskosten. Deze structuur geldt ook voor de leden van het Auditcomité en het Remuneratiecomité van DEME:

RAAD VAN BESTUUR

	Jaarlijkse vergoeding	Aanwezigheids vergoeding	Internationale reisvergoeding
Voorzitter van de Raad van Bestuur	100.000	2.500	-
Niet-uitvoerend bestuurder	50.000	2.500	-
Onafhankelijk bestuurder	50.000	2.500	2.500

AUDITCOMITÉ

	Jaarlijkse vergoeding	Aanwezigheids vergoeding	Internationale reisvergoeding
Voorzitter van het Auditcomité	10.000	2.500	-
Lid van het Auditcomité	7.500	2.500	-

R E M U N E R AT I ECO M I T É

	Jaarlijkse vergoeding	Aanwezigheids vergoeding	Internationale reisvergoeding
Voorzitter van het Remuneratiecomité	7.500	2.500	-
Lid van het Remuneratiecomité	5.000	2.500	-

Bezoldiging voor 2022

Dit verslag heeft betrekking op de bezoldiging voor 2022 van de Raad van Bestuur van DEME zoals vastgesteld bij de beursgang van DEME op 30 juni 2022. Voor de Chief Executive Officer van DEME heeft dit verslag betrekking op de bezoldiging voor het kalenderjaar 2022 en – samengevoegd – de bezoldiging voor het kalenderjaar 2022 van de leden van het statutaire Executief Comité van DEME.

Raad van Bestuur

RAAD VAN BESTUUR

(in euro)		Jaarlijkse vergoeding	Aanwezigheidsvergoeding & internationale reisvergoeding
Voorzitter van de Raad van Bestuur	Luc Bertrand	50.000	10.000
Niet-uitvoerend bestuurder	John-Eric Bertrand	25.000	10.000
Niet-uitvoerend bestuurder	Tom Bamelis	25.000	10.000
Niet-uitvoerend bestuurder	Piet Dejonghe	25.000	10.000
Niet-uitvoerend bestuurder	Koen Janssen	25.000	10.000
Niet-uitvoerend bestuurder	Christian Labeyrie	25.000	10.000
Uitvoerend bestuurder	Luc Vandenbulcke	-	-
Onafhankelijk bestuurder	Leen Geirnaerdt	25.000	7.500
Onafhankelijk bestuurder	Kerstin Konradsson	25.000	10.000

AUDITCOMITÉ

(in euro)		Jaarlijkse vergoeding	Aanwezigheidsvergoeding & internationale reisvergoeding
Voorzitter van het Auditcomité	Tom Bamelis	5.000	10.000
Lid van het Auditcomité	Koen Janssen	3.750	10.000
Lid van het Auditcomité	Christian Labeyrie	3.750	7.500
Lid van het Auditcomité	Leen Geirnaerdt	3.750	5.000

R E M U N E R AT I ECO M I T É

(in euro)		Jaarlijkse vergoeding	Aanwezigheidsvergoeding & internationale reisvergoeding
Voorzitter van het Remuneratiecomité	Luc Bertrand	3.750	-
Lid van het Remuneratiecomité	Leen Geirnaerdt	2.500	-
Lid van het Remuneratiecomité	Kerstin Konradsson	2.500	-

Totale vergoeding voor de CEO

(in duizenden euro)	2022	2021
Vast jaarsalaris	343	330
Variabele vergoeding op korte termijn	1.454	1.194
Variabele vergoeding op lange termijn	-	-
Groepsverzekering/Bijdragen in pensioenplannen	62	50
Andere voordelen	3	3
Totaal	1.862	1.576

Totale vergoeding van statutaire leden van het Executief Comité (m.u.v. de CEO)

Philip Hermans, Managing Director Dredging & Infra Segment, die op 30 juni 2023 met pensioen gaat, was lid van het Executief Comité tijdens het kalenderjaar 2022, en nam per 1 januari 2023 ontslag uit het Executief Comité van DEME.

(in duizenden euro)	2022	2021
Vast jaarsalaris	1.260	1.197
Variabele vergoeding op korte termijn	3.937	2.984
Variabele vergoeding op lange termijn	-	-
Groepsverzekering/Bijdragen in pensioenplannen	463	383
Andere voordelen	17	18
Totaal	5.676	4.581

Bovenstaande bedragen werden betaald in overeenstemming met het bezoldigingsbeleid en de bezoldigingspraktijken van DEME, op basis van beslissingen en richtlijnen die werden besproken en overeengekomen met het Remuneratiecomité en de Raad van Bestuur van DEME.

De variabele bezoldiging op korte termijn voor het lopende jaar is de bonus die wordt betaald (aan het einde van het eerste kwartaal of aan het begin van het tweede kwartaal) over de resultaten van het voorgaande jaar.

Risicobeheer & controleprocessen

Controleomgeving en Risicobeheer

Bij risicobeheer gaat het erom de risico's te identificeren, evalueren en prioritiseren, waarna een gestructureerd en continu proces volgt om de waarschijnlijkheid of de impact van onvoorziene gebeurtenissen tot een minimum te beperken, te bewaken en te beheersen of de kansen maximaal te benutten, zodat die de prestaties en financiële situatie van de Groep ten goede komen.

Interne controle kan worden omschreven als een door het management ontwikkeld en toegepast systeem dat bijdraagt tot het beheer van de activiteiten van de Groep, de algemene werking en het juiste gebruik van zijn activa, in lijn met de doelstellingen van de Groep en de complexiteit van zijn activiteiten.

De Raad van Bestuur, het Auditcomité, het Risicocomité, het Executief Comité en alle werknemers met managementverantwoordelijkheden zijn verantwoordelijk voor het beperken en controleren van de risico's van de Groep.

Hierna wordt de controleomgeving van DEME beschreven die bestaat uit beleidslijnen, procedures en afdelingen die ervoor zorgen dat de interne controles doeltreffend werken.

1. CONTROLEOMGEVING

Ethiek en compliance

DEME zet zich in voor verantwoorde bedrijfspraktijken en heeft een intern beleid geformuleerd met als doel zijn activiteiten uit te voeren met integriteit en nultolerantie ten aanzien van corruptie. De 'Code voor ethiek en zakelijke integriteit' van DEME brengt de kernwaarden in de praktijk, en biedt alle werknemers wereldwijd een leidraad bij het nemen van ethisch verantwoorde zakelijke beslissingen, door een dialoog over ethische en compliancekwesties op gang te brengen.

De principes van DEME's 'Code voor ethiek en zakelijke integriteit' zijn eenvoudig én helder: op elk moment de toepasselijke wet- en regelgeving naleven, integer en eerlijk handelen, en ongepast gedrag of zelfs de schijn ervan voorkomen. Het is de persoonlijke verantwoordelijkheid en verplichting van elke werknemer om zich aan deze principes te houden. Bovendien verwacht DEME dat elke derde partij waarmee het zaken doet, de kernwaarden en ethische principes van DEME respecteert en ernaar handelt.

De 'Code voor ethiek en zakelijke integriteit' van DEME heeft betrekking op belangrijke domeinen: beschermen van mensen en bedrijfsmiddelen, tegengaan van omkoping en corruptie, en naleven van internationale handelswetten en boekhoudkundige normen en administratie.

Naast deze 'Code voor ethiek en zakelijke integriteit' heeft DEME een uitgebreid corporate compliance-programma opgezet, waarin onder meer een gedetailleerd anticorruptiebeleid is opgenomen. Dit anticorruptiebeleid maakt integraal deel uit van het jaarlijkse bewustwordingsprogramma voor alle medewerkers. De procedures voor de uitvoering van dit beleid werden in 2020 verder geoptimaliseerd. Met name het selectieproces van derden voor dienstverlening, partnerovereenkomsten, enz. is op basis van een nieuwe risicoanalyse gefinetuned. De digitalisering van dit selectieproces zal in 2023 worden uitgerold.

DEME heeft een betalings factory, waardoor betalingen van verschillende entiteiten (indien technisch en juridisch mogelijk) door één enkel kanaal (SWIFT) kunnen worden doorgegeven. Daarnaast wordt gebruik gemaakt van een screeningtool op uitgaande betalingen. Die tool voorkomt dat betalingen worden gedaan aan begunstigden die onderworpen zijn aan sancties.

De afdeling Compliance van DEME staat in voor het voorbereiden, implementeren, opvolgen en verbeteren van alle adviezen, procedures, codes, onderzoeken, analyses en trainingen die bijdragen tot het beheer van het compliancerisico. Daarnaast ontwikkelt en verzorgt zij de compliance-opleiding in de organisatie.

Systemen, beleidslijnen en procedures

DEME beschikt over een reeks systemen, beleidslijnen en procedures die de basis vormen voor zijn interne auditomgeving. Die systemen regelen transacties die dagelijks worden verwerkt.

De meeste dochterondernemingen van DEME maken gebruik van hetzelfde ERP, namelijk Microsoft Dynamics. Dit systeem is centraal aangestuurd en ontworpen voor alle masterdata en voor alle geïntegreerde controles, zodat alle gegevens binnen de groep uniform

worden verwerkt. Op het gebied van digitalisering boekt DEME vooruitgang, met automatische dataherkenning en e-facturering. DEME heeft zoals eerder toegelicht ook een betalings factory opgezet, een platform om betaalopdrachten uit te voeren en bankafschriften te ontvangen, beide op een gecentraliseerde manier. De betalings factory is gekoppeld aan een sanctiescreeningsinstrument, waardoor uitgaande betalingen worden gecontroleerd op sancties voordat de uitbetaling plaatsvindt.

Het rapporteringssysteem, een op maat gemaakte multidimensionale database, is geïntegreerd in de transactiesystemen en wordt live gevoed. Ook zijn de geconsolideerde jaarrekeningen en de managementrapporten automatisch met elkaar verbonden, waardoor een perfecte consistentie tussen de verschillende rapporten mogelijk is. Uniformiteit van rapportering is een prioriteit voor DEME.

Er zijn duidelijke rapporteringsinstructies met tijdige communicatie van deadlines, gestandaardiseerde rapporteringsformaten en uniforme principes voor financiële rapportering. Alle financiële medewerkers die actief zijn in verschillende segmenten en wereldwijd gevestigd zijn, hanteren dezelfde methodiek, namelijk DEME's Project Administration & Finance Manual. Hierin wordt onder meer ingegaan op principes en procedures voor financiële rapportering, analytische codering en statutaire rapportering.

Als wereldwijde aannemer zijn zowel binnenkomende als uitgaande garanties een belangrijke maatregel om zaken te doen. DEME wil bij de uitvoering van een project een zekerheid hebben dat het betaald wordt indien de klant niet aan zijn verplichtingen kan voldoen. Hetzelfde geldt voor de leveranciers van DEME die van DEME een soortgelijke garantie vorderen. Om dit in goede banen te leiden, beschikt de afdeling Structured Finance over een systeem

dat alle zekerheden zoals garanties, kredietbrieven, borgtochten, comfort letters, enz. registreert en bijhoudt.

Om de goedkeuringsautoriteiten te definiëren voor alle uitgavenverplichtingen die de Groep ten overstaan van externe partijen is aangegaan (zoals goedkeuring van uitgaande kooporders, goedkeuring van binnenkomende subcontracten, goedkeuring van inkomende externe charterovereenkomsten, goedkeuring van facturen, enz.), heeft DEME een applicatie ontwikkeld die door alle werknemers kan worden geraadpleegd. De bevoegdheid of iemand namens DEME kan tekenen, is gebaseerd op een aantal objectieve criteria, wat resulteert in een beperkte lijst van werknemers die tot een bepaalde geldlimiet handtekeningbevoegdheid krijgen.

Tot slot worden verschillende controlemaatregelen ingebouwd in het proces van financiële rapportering. Een aantal basiscontroles zoals functiescheiding en delegatie van bevoegdheden worden ingebouwd in de inkoop-, betalings- en salariscyclus. Dit moet ervoor zorgen dat alleen toegestane transacties worden verwerkt en betaald. Daarnaast garandeert een stabiele IT-infrastructuur met de benodigde backupsystemen een adequate communicatie van informatie.

Governancestructuur

Voor meer informatie over de manier waarop risico's worden geïntegreerd en beheerd in het kader van deugdelijk bestuur verwijzen wij naar ons hoofdstuk Corporate Governance en naar de Corporate Governance Code van DEME op het investeerdersportaal.

Opleiding

Binnen de eerste negen maanden na indiensttreding worden medewerkers in de bedrijfscultuur ondergedompeld via de opleiding 'Basics4Starters', die een overzicht geeft van de DEME-organisatie. Deze driedaagse opleiding behandelt

de onderwerpen die van belang zijn voor het succes van de organisatie, zoals innovatie, businessmodellen, opkomende technologieën en projectmanagement, naast de financiële en juridische structuur van DEME. Dat is de start van het opleidingstraject voor elke medewerker, ongeacht zijn functie binnen het bedrijf. Sommige opleidingen zijn eenmalig, andere moeten periodiek worden herhaald. De compliance-opleiding van de 'Code voor ethiek en zakelijke integriteit' van DEME is een jaarlijkse verplichte opleiding die van toepassing is voor alle medewerkers. Er worden ook gerichte opleidingen georganiseerd, bijvoorbeeld de scenariogebaseerde opleiding waarin aan alle financiële medewerkers twaalf scenario's worden voorgelegd om inzicht te krijgen in de financiële procedures van DEME.

Kansen- en risicobeheer

DEME heeft een afdeling Opportunity and Risk Management (ORM), met als doel kansen en risico's tijdig op te sporen. DEME brengt hiervoor op het juiste moment de juiste mensen bij elkaar door middel van een uniforme aanpak en een gestructureerd instrument om ORM te analyseren, prioriteren en visualiseren. Daarbij richt het zich op de drijfveren om succes te bereiken met een proces, namelijk kosten, tijd en projectkwaliteit. Het resultaat leidt tot een strakkere focus op het beheer van kansen en implementeren van acties gekoppeld aan risico's.

DEME maakt gebruik van het ORMsysteem voor een goede identificatie, beoordeling en beheersing van risico's en kansen in verband met aanbesteding, voorbereiding en uitvoering van projecten. Door middel van gedetailleerde en interactieve ORM-dashboards worden alle kansen en risico's continu gemonitord. Op die manier kunnen er beslissingen en noodzakelijke acties worden genomen.

Bedrijfszekerheid

Om eventuele risico's van malafide oorsprong te beperken, heeft DEME een Enterprise Security Officer (ESO) aangesteld die rapporteert aan de CEO en het Executief Comité van DEME. Zijn opdracht is het management van DEME adviseren en bijstaan om de activa van de Groep te beschermen tegen alle risico's van malafide oorsprong.

De ESO geeft het management periodieke updates over het veiligheidsrisicolandschap, en voert evaluaties van veiligheidsrisico's uit. Als zodanig informeert de ESO de Vennootschap over mogelijke bedreigingen voor de veiligheid van personeel en eigendommen. Daarnaast ontwerpt en coördineert hij/zij de implementatie van zowel beveiligingsprocedures als systemen in de wereldwijde kantoren van DEME en op projectsites over de hele wereld. De ESO controleert ook de naleving van procedures en coördineert waar nodig noodsituaties.

Kwaliteit, gezondheid, veiligheid en milieu (QHSE)

De QHSE-slogan is 'Zero accidents and zero environmental incidents', de doelstelling van de organisatie. De prioriteit van de Vennootschap is en blijft het welzijn van de werknemers en onderaannemers door een hoogwaardige, gezonde, veilige en milieuvriendelijke werkomgeving te creëren.

QHSE staat steeds op de agenda van het managementteam van DEME, het Executief Comité van DEME en de vergaderingen van de Raad van Bestuur. Los daarvan heeft iedere werknemer een stop-werk-bevoegdheid: het recht en de plicht om elke activiteit stop te zetten die geacht wordt onaanvaardbare risico's met zich mee te brengen. Op alle niveaus van de organisatie zijn er Key Performance Indicators (KPI's) ingevoerd om de QHSE-prestaties op te volgen: segmenten, business units, projecten, sites en schepen. Tot

de KPI's voor QHSE behoren zowel toonaangevende indicatoren als groene initiatieven, tijdig afgesloten acties, deelnames aan toolboxen, enz. als statistische indicatoren zoals de veiligheidsthermometer.

Interne audit

DEME heeft nu een volwaardige auditafdeling die onder leiding staat van de Chief Audit Executive (CAE). Omwille van onafhankelijkheidsredenen rapporteert de CAE functioneel aan het Auditcomité. De afdeling biedt onafhankelijke en objectieve zekerheid over de processen van risicobeheer, governance, activiteiten en interne controleprocessen door middel van een systematische aanpak om processen te evalueren en te verbeteren, en interne audits en adviesactiviteiten uit te voeren.

De interne audits zijn gebaseerd op een risicogebaseerd jaarplan, dat door het Auditcomité wordt goedgekeurd. Tijdens zo'n interne audit wordt de juiste toepassing getoetst van de relevante bestaande beleidslijnen, procedures en controles. Na elke opdracht wordt een intern auditrapport gegenereerd en gedeeld met de relevante interne stakeholders, het Executief Comité en het Auditcomité. Ook ziet de afdeling interne audit toe op de uitvoering van de actieplannen. Ze communiceert periodiek met de commissarissen om de planning en vooruitgang van de controle te communiceren, en belangrijke conclusies en opmerkingen te delen.

De adviesdiensten zijn gebaseerd op het specifieke verzoek van het Executief Comité of het Auditcomité, en mogen de onafhankelijkheid en objectiviteit van de afdelingen niet aantasten. De diensten omvatten het houden van regelmatige vergaderingen met de belangrijkste spelers van de 2e verdedigingslijn over risicobeheer, het uitvoeren van analyses van geleerde lessen en het organiseren van bewustmakingscampagnes.

2. RISICOBEOORDELING/ BEHEER

Ondernemen brengt risico's met zich mee. Het is van belang dat de onderneming zicht heeft op deze risico's om deze in evenwicht te brengen met kansen en controleactiviteiten. DEME voert daarom risicobeoordelingen uit in verschillende stadia en op verschillende niveaus in de organisatie.

Elk voorstel waarin DEME participeert wordt gecategoriseerd (afhankelijk van de mate van risicomanagement). De categorie is o.a. gebaseerd op het segment en de totale waarde van het project. Sommige categorieën vereisen slechts minimale risicobeoordelingen, andere vereisen uitgebreide documentatie, evaluatiebijeenkomsten en input van verschillende ondersteunende afdelingen van de onderneming, zoals juridische diensten, verzekeringen en compliance, voorafgaand aan DEME's deelname aan een aanbesteding.

Zodra het voorstel is toegekend en de uitvoering start, organiseert het projectmanagementteam minimaal één keer per kwartaal, of vaker indien nodig, een oefening in kansen en risicobeheer. Alle belangrijke projectmedewerkers zijn betrokken bij deze oefening (de projectmanager/ directeur, de verantwoordelijke voor financiën, etc.) en hoge risico's worden naar boven gecommuniceerd, ook tot bij de CEO, afhankelijk van de ernst.

Bij DEME voert QHSE een integrale risicobeoordeling uit, met inachtneming van gevaren met betrekking tot mensen, activa, milieu, kwaliteit en reputatie. Op het niveau van de segmenten zijn activiteiten, technieken en risico's geselecteerd, afhankelijk van de reikwijdte van de werkzaamheden. Elk segment heeft een proceseigenaar die verantwoordelijk is voor het opstellen en onderhouden van een generieke risicobeoordeling. Die wordt bijgewerkt op basis van een formele jaarlijkse evaluatie en als gevolg van incidenten, inspecties, audits en feedback over projecten.

De afdeling ESO identificeert de noodzakelijke organisatorische, technologische en fysieke beveiligingsmaatregelen die nodig zijn voor de verschillende vermogenscategorieën, zoals terreinen, gebouwen en schepen. Volgend op deze analyse zal ESO materiële risico's beperken of reageren op specifieke bedreigingen.

3. RISICOREGISTER

De belangrijkste strategische, operationele en financiële risico's waarmee DEME te maken kan krijgen, worden hierna beschreven.

De volgorde waarin de daaropvolgende risicofactoren worden vermeld, hoeft niet noodzakelijkerwijs een indicatie te zijn van de waarschijnlijkheid dat de risico's zich daadwerkelijk manifesteren, van de potentiële betekenis van de risico's of van de omvang van mogelijke schade aan de bedrijfsresultaten, financiële toestand en vooruitzichten van de Groep. De hierna beschreven lijst met risico's is dus niet volledig en is gebaseerd op de informatie die op de datum van opstelling van dit verslag bekend is. Het is mogelijk dat er bepaalde andere risico's bestaan die momenteel onbekend zijn, niet kunnen worden voorzien, als onwaarschijnlijk worden beschouwd of die niet belangrijk zijn voor de Groep, zijn activiteiten of zijn financiële toestand. 

Risicobeoordeling

SECTOR- EN MARKTGEBONDEN RISICO'S

Beschrijving van het risico	Potentiële impact	Risicobeheer en -controle
MACRO-ECONOMISCHE ONTWIKKELINGEN
DEME is een wereldwijde speler en daardoor kwetsbaar voor negatieve ontwikkelingen die zich op macro economisch niveau kunnen voordoen.	Een deel van de vraag naar de diensten van DEME weerspiegelt doorgaans veranderingen in de economische groei van de regio waarin het actief is.	Dankzij geografische diversificatie, een kwalitatieve klantenportefeuille en een uitgebreid netwerk dat het in de loop van decennia opbouwde, tracht DEME de
De activiteiten van DEME worden voornamelijk gedreven door de groei van de wereldbevolking, voornamelijk de trend om zich te vestigen in de buurt van kustlijnen en langs groterivieren, de groei van de wereldeconomie en de behoefte aan geschikte infrastructuur die deze groei met zich meebrengt (bijvoorbeeld havenuitbreidingen en maritieme toegangswegen). Daarnaast zijn ook de toenemende vraag naar energie en de transitie naar hernieuwbare energie en klimaatneutraliteit, de schaarste aan mineralen en grondstoffen, en de ontwikkeling van internationale handel en scheepvaart belangrijke drijfveren. Een belangrijke factor voor onze baggeractiviteit is de steeds grotere omvang van de tankers en containerschepen. Dit heeft geleid tot meer investeringen in het uitdiepen en verbreden van toegangskanalen en aanlegplaatsen.	Die vraag is ook afhankelijk van de ontwikkelingen in de diverse sectoren waarin we actief zijn, zoals nieuwe infrastructuur met betrekking tot de energietransitie. Daarnaast wordt een aanzienlijk deel van de activiteiten van DEME bepaald door het overheidsbeleid en de overheidsuitgaven. DEME is dan ook vooral blootgesteld aan het niveau van de economische activiteit, en is vatbaar voor veranderingen in de externe economische omstandigheden in elke markt waarin het actief is.	continuïteit van zijn activiteiten te verzekeren. Gezien de complexiteit en diversiteit van onze activiteiten wereldwijd, is het echter niet mogelijk om elke belangrijke verandering in de marktomstandigheden en de impact daarvan op onze activiteiten volledig te voorzien.
GEOPOLITIEKE ONTWIKKELINGEN
Gelet op zijn wereldwijde voetafdruk zijn de activiteiten van DEME in bepaalde gebieden waar het actief is, blootgesteld aan verhoogde risico's door politieke en/of sociale instabiliteit (met inbegrip van oorlog en burgerlijke onrust, gewapende conflicten, terrorisme, gijzelingen, piraterij, afpersing en sabotage).	Het optreden, voortzetten of verergeren van dergelijke gebeurtenissen of omstandigheden kan de bedrijfsvoering van DEME in aanzienlijke mate negatief beïnvloeden of op een andere manier een invloed hebben op de activiteiten, het personeel, de uitrusting en schepen.	DEME streeft ernaar deze risico's te beperken door voortdurend toezicht te houden op de situatie en veiligheid in de politiek onstabiele gebieden waar projecten worden uitgevoerd en door passende verzekeringen te voorzien. Protectionisme wordt waar en wanneer mogelijk weggenomen door middel van lokale partnerships. Bovendien kan DEME - indien nodig - een project opschorten om zijn personeel, materieel en schepen in veiligheid te brengen. De activa van DEME (voornamelijk zijn schepen) kunnen ook snel worden geheralloceerd naar een alternatieve, veilige locatie.
KAPITAALINTENSIEF KARAKTER VAN DE SECTOR
Het kapitaalintensieve karakter van de sector waarin DEME actief is vraagt om zeer aanzienlijke investeringen (voornamelijk in bagger- en offshore schepen, maar ook in concessie-activiteiten).	Investeringsprojecten in de sector zijn vaak zeer complex, zowel technisch als financieel. Daarnaast zit er een lange periode tussen het moment dat er wordt beslist om te investeren, het verkrijgen van de financiering en het moment van oplevering van het nieuwe schip. Dit kan leiden tot gemiste kansen of onderbenutting als de marktomstandigheden intussen veranderd zijn. In dezelfde geest kunnen ook concessie activiteiten en projectontwikkeling onzeker zijn door het al dan niet verkrijgen van de benodigde financiering voor het nieuwe project.	Om competitief te blijven, investeert DEME in nieuwe schepen en ontwikkelt, financiert en implementeert het nieuwe technologieën. Bij de bouw van nieuwe schepen voor onze segmenten Dredging en Offshore werken we nauw samen met de scheepswerf om ervoor te zorgen dat wij deze kosten nauwgezet onder controle houden.

Beschrijving van het risico	Potentiële impact	Risicobeheer en -controle
KAPITAALINTENSIEF KARAKTER VAN DE SECTOR vervolgd
Voor de uitbreiding en ontwikkeling van DEME's activiteiten kan aanvullend kapitaal nodig zijn, dat het door middel van financiering met eigen en/of vreemd vermogen kan verkrijgen om zijn toekomstige kapitaaluitgaven te financieren.	Aanvullende schuldfinanciering, indien verkregen, kan DEME blootstellen aan bijkomende convenanten die door financiële instellingen of kredietverstrekkers worden opgelegd.	Als gevolg van het kapitaalintensief karakter van de industrie heeft DEME een aanzienlijke hoeveelheid leningen (en kan die ook blijven hebben). Die worden echter steeds van nabij opgevolgd door het management en de Raad van Bestuur.
De specifieke kenmerken van de schepen en de overige uitrusting en het beperkte aantal spelers op de wereldwijde markten waar DEME actief is (bijv. baggeren, offshore wind, enz.), kunnen een negatieve impact hebben op de waardering van deze activa in het geval ze verkocht zouden moeten worden.	Een negatieve impact op de reële waardering van de vloot en andere uitrusting kan aanleiding geven tot een lagere waarde, en dus een impact hebben op de financiële staten van de Groep.	De waarde van de vloot wordt voortdurend opgevolgd door de technische dienst van DEME aan de hand van interne en externe informatie (bv. verzekeringsverslagen, taxatierapporten,). Op elke rapporteringsdatum wordt de reële waarde van de vloot vergeleken met de boekwaarde, en indien nodig wordt een bijzondere waardevermindering geboekt.
CONCURRENTIE
De sectoren waarin DEME actief is, zijn sterk concurrerend, en DEME heeft te maken met concurrentie van andere lokale en internationale marktspelers die in die sectoren actief zijn. Concurrentiele factoren zijn onder meer prijs, kwaliteit van de dienstverlening, omvang van activiteiten (inclusief geografisch), reputatie, ervaring en milieubelasting door andere marktpartijen en de beschikbaarheid van gunstige betalings- en kredietvoorwaarden.	De baggerindustrie is cyclisch van aard (voor infrastructurele baggerwerken, in tegenstelling tot onderhoudswerken) en tijdens lage cycli is er inderdaad sprake van prijsdruk. Aangezien vlootbenutting belangrijk is, kunnen concurrenten van DEME soms een strategie hanteren om projecten tegen lagere prijzen aan te bieden. Deze agressieve prijszetting kan ertoe leiden dat DEME ook zijn prijs moet verlagen of de kredietvoorwaarden aanzienlijk moet verbeteren om projecten te winnen, waardoor zijn bruto winstmarges en kasstroom dalen.	De kapitaalintensiteit van de sectoren waarin DEME actief is, het beperkt aantal spelers dat daarvan het gevolg is en DEME's leidende positie op zowel de bagger- als de offshore windmarkten verlichten enigszins de potentiële concurrentiedruk. Het concurrentievermogen van DEME zal grotendeels afhangen van zijn vermogen om te blijven innoveren en zijn klanten state-of-the-art oplossingen aan te bieden. DEME moet dan ook bijblijven op technologisch vlak (zowel hardware als software) en over geavanceerde technologie en apparatuur beschikken om zijn marktaandeel, reputatie en positie te kunnen behouden. Op dit moment bezit DEME een moderne en competitieve vloot als gevolg van een meerjareninvesteringsprogramma.
INVESTERINGEN IN ONBEWEZEN MARKTEN
In zijn bedrijfsontwikkeling en diversificatie investeert DEME in industrieën en markten die zich tot op heden niet bewezen hebben en/of op onbewezen technologieën steunen (bijv. diepzeeoogsten (GSR), en groene waterstof (DEME Concessions).	Investeren in onbewezen markten kan aanleiding geven tot hoge R&D-kosten, wat de financiële positie van de Groep ongunstig kan beïnvloeden. Bovendien kunnen nieuwe industrieën of activa verouderd raken of niet competitief zijn in het licht van de huidige marktomstandigheden en de evoluerende normen.	DEME vertrouwt in ruime mate op zijn vermogen om te blijven innoveren en state of-the-art oplossingen te bieden aan zijn klanten, ook in onbewezen markten. Financiële investeringen in onbewezen markten, die nog geen kasstromen genereren, worden gedekt door de kasstromen uit de andere operationele segmenten van de Groep.

B E D R I J F S G E R E L AT E E R D E R I S I CO ' S

RISICO'S INZAKE PROJECTMANAGEMENT EN -UITVOERING

De activiteiten van DEME houden grotendeels verband met de projecten die het heeft in zijn orderboek. Wij bouwen of leveren gewoonlijk een infrastructuur of werk met een uniek karakter voor een vaste forfaitaire of variabele prijs en binnen een overeengekomen termijn. Soms bevatten dergelijke contracten voor DEME ook de verplichting om de infrastructuur te ontwerpen en de financiering te regelen.

Gedurende het hele proces van projectmanagement en uitvoering kunnen risico's ontstaan, van aanbesteding tot contractonderhandelingen en, bij de toekenning, de uitvoering van engineering, inkoop, bouw, inbedrijfstelling en oplevering.

Daarnaast bestaat ook de mogelijkheid dat de klant niet of niet tijdig de nodige financiering kan verkrijgen, enz.

Operationele risico's kunnen leiden tot mogelijke kostenoverschrijdingen, vooral voor projecten met contracten tegen vaste prijzen of met beperkte prijsescalatiebepalingen, waarbij de werkelijke kosten van een project hoger kunnen uitvallen dan de kostenraming van DEME bij aanvang van het project als gevolg van onverwachte extra kosten voor DEME (bv. prijsstijgingen voor leveringen, extra werk, vertragingen in de uitvoering, enz.). Dergelijke extra kosten kunnen niet altijd worden doorgerekend aan de klant, met als gevolg dat DEME alle, of ten minste een deel van deze extra kosten voor zijn rekening neemt.

Afhankelijk van de omvang van een project kunnen afwijkingen van de geraamde kosten voor de uitvoering van het contract een ongunstig effect hebben op de financiële prestaties, bedrijfsresultaten of kasstromen van DEME.

Met name projecten op basis van nieuwe ontwerpen kunnen hogere risico's op kostenoverschrijdingen met zich brengen. DEME is dan immers minder goed in staat om vooraf een correcte kostenraming voor het project te maken, vooral wanneer het zich voor het eerst in nieuwe bedrijfssegmenten begeeft.

Vertragingen (als gevolg van mogelijke interne en/of externe factoren) bij het voldoen aan de leveringseisen van contracten (bv. 'milestones') kunnen ook resulteren in mogelijke sancties of schadevergoedingen.

Dit omvat risico's van derden in de vorm van wanprestaties of verzuim van onderaannemers, leveranciers, verkopers, joint venture partners of andere partijen, die het vermogen van DEME zouden kunnen beïnvloeden om zijn projecten uit te voeren zoals gepland.

Dit zou zich bijvoorbeeld kunnen voordoen wanneer er slechts een beperkt aantal alternatieve producenten zijn, met name voor gespecialiseerde apparatuur.

Potentiële boetes of schadevergoedingen, extra kosten enz. kunnen voortvloeien uit het niet voldoen aan de prestatie-eisen. Deze kunnen betrekking hebben op de kwaliteit, de contractperiode of kostenoverschrijdingen als gevolg van het niet nakomen van de contractuele garantieverplichtingen (bv. verantwoordelijkheid voor onderhoud, enz.).

Er kunnen nadelige gevolgen ontstaan voor de activiteiten van DEME wegens de nietnaleving van wijzigingen in de toepasselijke reglementeringen en wetgevingen in het betrokken rechtsgebied, bijvoorbeeld m.b.t. de veiligheids- en sociale verplichtingen ten aanzien van onderaannemers. Ook is het mogelijk dat er geen plafond is voor de te betalen boetes of schadevergoedingen. Sommige contracten, met name overheidscontracten, bevatten immers geen clausules inzake beperking van aansprakelijkheid.

Beschrijving van het risico Potentiële impact Risicobeheer en -controle

DEME's ORM-afdeling gebruikt het ORMsysteem voor de correcte identificatie, beoordeling en beheersing van risico's en kansen met betrekking tot de aanbesteding, voorbereiding en uitvoering van projecten. Door middel van gedetailleerde en interactieve ORM-dashboards worden alle kansen en risico's continu gemonitord. Op die manier kunnen er beslissingen en noodzakelijke acties worden genomen.

Verder is er ook een Risicocomité, samengesteld uit de CEO, de CFO en het lid van het Executief Comité dat verantwoordelijk is voor het relevante segment, of een persoon die door dat lid wordt aangesteld, aangevuld met niet-uitvoerende bestuurders en/of andere personen die de Raad van Bestuur aanstelt. Het Risicocomité assisteert de CEO bij de beoordelingen van zaken in verband met risicobeheer. In het bijzonder analyseert en valideert het alle bindende offertes voor EPC- en Design & Build-contracten en alle andere belangrijke contracten.

Het Risicocomité brengt regelmatig verslag uit aan de Raad van Bestuur over de uitoefening van zijn taken, stipt alle punten aan waarvoor het actie of verbetering nodig acht, en geeft aanbevelingen voor de te ondernemen stappen. Beschrijving van het risico Potentiële impact Risicobeheer en -controle

DEME's ORM-afdeling gebruikt het ORMsysteem voor de correcte identificatie, beoordeling en beheersing van risico's en kansen met betrekking tot de aanbesteding, voorbereiding en uitvoering van projecten. Door middel van gedetailleerde en interactieve ORM-dashboards worden alle kansen en risico's continu gemonitord. Op die manier kunnen er beslissingen en noodzakelijke acties worden genomen.

Verder is er ook een Risicocomité, samengesteld uit de CEO, de CFO en het lid van het Executief Comité dat verantwoordelijk is voor het relevante segment, of een persoon die door dat lid wordt aangesteld, aangevuld met niet-uitvoerende bestuurders en/of andere personen die de Raad van Bestuur aanstelt. Het Risicocomité assisteert de CEO bij de beoordelingen van zaken in verband met risicobeheer. In het bijzonder analyseert en valideert het alle bindende offertes voor EPC- en Design & Build-contracten en alle andere belangrijke contracten.

Het Risicocomité brengt regelmatig verslag uit aan de Raad van Bestuur over de uitoefening van zijn taken, stipt alle punten aan waarvoor het actie of verbetering nodig acht, en geeft aanbevelingen voor de te ondernemen stappen.

RISICO'S INZAKE PROJECTMANAGEMENT EN -UITVOERING

De activiteiten van DEME houden grotendeels verband met de projecten die het heeft in zijn orderboek. Wij bouwen of leveren gewoonlijk een infrastructuur of werk met een uniek karakter voor een vaste forfaitaire of variabele prijs en binnen een overeengekomen termijn. Soms bevatten dergelijke contracten voor DEME ook de verplichting om de infrastructuur te ontwerpen en de financiering te regelen. Gedurende het hele proces van projectmanagement en uitvoering kunnen risico's ontstaan, van aanbesteding tot contractonderhandelingen en, bij de toekenning, de uitvoering van engineering, inkoop, bouw, inbedrijfstelling en oplevering.

Daarnaast bestaat ook de mogelijkheid dat de klant niet of niet tijdig de nodige financiering kan verkrijgen, enz.

Beschrijving van het risico	Potentiële impact	Risicobeheer en -controle
RISICO'S INZAKE PROJECTMANAGEMENT EN -UITVOERING vervolgd
Bovendien kan DEME tijdens het project geconfronteerd worden met bepaalde andere risico's van algemene aard die rechtstreeks of onrechtstreeks veroorzaakt worden door factoren die inherent zijn aan de activiteit van DEME (bv. contracten voor maritieme engineering).	Meer bepaald kan DEME te maken krijgen met verhoogde projectkosten als gevolg van bijvoorbeeld mogelijke niet gewerkte dagen, een vertraging in de oplevering van de werken, letsels bij werknemers van DEME of bij derden, schade aan de uitrusting/ vaartuigen van DEME of van derden, ten gevolge van een van de volgende factoren: — het bepalen van de aard en de samenstelling van de bodem en/of de specifieke omstandigheden ter plaatse; — de klimatologische en meteorologische omstandigheden, met inbegrip van extreme klimaatgebeurtenissen (stormen, tsunami's, aardbevingen, enz.); — de slijtage van uitrusting; — technische of mechanische incidenten en storingen die van invloed kunnen zijn op de prestaties van de schepen of schade kunnen veroorzaken aan eigen uitrusting of die van derde partijen (bv. een aanvaring); — het concept en de engineering van het project, alsook de beoordeling van de technische geschiktheid van de uitrusting; — wijzigingen in het regelgevingskader tijdens de looptijd van het contract;	DEME tracht al die risico's te beheersen door projectmanagemenetsystemen op te zetten, maar ook door passende verzekeringen af te sluiten.
	— de relatie met en het vertrouwen op onderaannemers, leveranciers en (joint venture) partners, met name projecten in het kader van Engineering, Procurement,
	Construction and Installation (EPCI).

Beschrijving van het risico	Potentiële impact	Risicobeheer en -controle
DE VEREISTE GOEDKEURINGEN, LICENTIES EN VERGUNNINGEN BEHOUDEN EN VERNIEUWEN
Het risico om de goedkeuringen, licenties, vergunningen en certificaten te verkrijgen, behouden of vernieuwen die DEME voor zijn activiteiten nodig heeft.	DEME heeft diverse goedkeuringen, licenties, vergunningen en certificaten nodig om zijn activiteiten te kunnen uitvoeren. Zo moeten de Belgische exploitatie maatschappijen in het bezit zijn van een certificaat van erkenning als aannemer. De erkenning wordt verleend door de Federale Overheidsdienst Economie, KMO, Middenstand en Energie, en is om de 5 jaar hernieuwbaar. Vergelijkbare vereisten bestaan ook voor alle activiteiten van DEME wereldwijd. Voor de schepen gaat het voeren van een vlag altijd gepaard met de voltooiing van een registratieprocedure en een technisch onderzoek (het vaartuig moet aan specifieke technische normen voldoen). Wanneer de procedure met succes is afgerond, ontvangt het schip een 'registratiecertificaat'. Het heeft dan het recht om onder een bepaalde vlag te varen en het recht op vrije doorvaart. De precieze technische normen en procedures kunnen van rechtsgebied tot rechtsgebied verschillen en veranderen met de tijd.	DEME voldoet aan internationale wettelijke en andere lokale verplichte QHSE-vereisten. Er worden aanvullende certificaten verkregen om ervoor te zorgen dat de QHSE-norm van DEME hoger is dan de eisen. DEME beschikt over een ISO-groepscertificaat met meer dan 50 operationele en commerciële entiteiten. Alle gecertificeerde entiteiten hebben een geïntegreerd ISO-toepassingsgebied voor de operationele activiteiten van DEME, en voldoen aan de volgende normen: ISO 9001 Kwaliteitsmanagementsystemen, ISO 14001 Milieumanagementsystemen, ISO 14064 Rapportering, ISO 45001 Gezondheids- en veiligheidsbeheersystemen en ISO 50001 Energiemanagementsystemen. Naast ISO voldoet het DEME QHSE Managementsysteem ook aan andere specifieke normen. Bovendien worden zeeschepen en -constructies ingedeeld naar de deugdelijkheid van hun structuur en ontwerp in relatie tot het doel van het schip. De classificatieregels zijn ontworpen om een aanvaardbare mate van, onder andere, stabiliteit, veiligheid en milieueffecten te verzekeren. DEME's afdeling 'Class and Flag' is verantwoordelijk voor het behoud van de betreffende vlaggen- en regelgevende certificaten voor de schepen en voor de updates over de vereiste planning voor eventuele vereiste onderzoeken. De geldigheid van de certificaten varieert van enkele dagen (onder voorbehoud) tot permanent. Voor sommige certificaten dienen periodieke onderzoeken/keuringen binnen een bepaalde termijn te worden uitgevoerd.
ONZEKERHEID OF EEN PROJECT EFFECTIEF TOT STAND KOMT
DEME richt zich als projectontwikkelaar op projecten op het vlak van duurzame energie, maritieme infrastructuur en havens, baggeren, groene waterstof en andere bijzondere projecten.	Het proces vanaf het eerste idee tot de feitelijke oplevering kan langere tijd duren. Dit betekent dat er aanzienlijke kosten gemaakt kunnen worden en dat DEME tijd zal besteden aan projectontwikkeling zonder de zekerheid te hebben dat het project effectief tot stand zal komen. Zo kan het bekomen van de vereiste concessie voor het nieuwe project van de betreffende overheidsinstantie een risico inhouden, bijvoorbeeld door onzekerheid in interpretatie en/of toepassing van gewijzigde of dubbelzinnige regelgeving in het/de betreffende rechtsgebied(en), bezwarende beperkingen die worden opgelegd, of wijzigingen die worden aangenomen ten aanzien van de voorwaarden van de concessie en/of als gevolg van politieke instabiliteit. Verder is het bij de start van de ontwikkeling van een nieuw project ook noodzakelijk om de juiste financiering voor het project te verkrijgen en financiële instellingen te vinden die bereid zijn dit nieuwe project te financieren.	DEME beschikt over een Technisch Comité en een specifiek Technisch Comité voor DEME Concessions. Het is samengesteld uit de CEO, de CFO en het lid van het Executief Comité dat verantwoordelijk is voor het relevante segment, of een persoon die door dat lid wordt aangesteld, aangevuld met niet-uitvoerende bestuurders en/of andere personen die de Raad van Bestuur aanstelt. De leden van het Technisch Comité bezitten de nodige expertise in het domein van de projecten van de Vennootschap. Zij moeten projecten/ investeringen evalueren die een bijzondere rol spelen in de Groep vanuit een risico-, investerings en imagoperspectief, en analyseren ze grondig als voorbereiding op de Raad van Bestuur. Het Technisch Comité vergadert voorafgaand aan elke Raad van Bestuur. Het Technisch Comité bespreekt de voorgelegde projecten/ investeringen in detail, en vraagt indien nodig om verduidelijking of verdere uitwerking. De voorzitter van het Technisch Comité brengt op de volgende Raad van Bestuur verslag uit over de bevindingen van het Technisch Comité.

Beschrijving van het risico	Potentiële impact	Risicobeheer en -controle
RISICO'S VAN DERDEN
DEME is onderworpen aan risico's van derden met betrekking tot aannemers, leveranciers, verkopers, joint venture partners of andere partijen die betrokken zijn bij de engineering, het ontwerp, de aankoop van materialen, uitrusting en diensten voor de uitvoering van de projecten van DEME.	De succesvolle voltooiing van deze projecten hangt af van het vermogen van deze derden om hun contractuele verplichtingen na te komen, en is onderhevig aan factoren waarop DEME geen invloed heeft, met inbegrip van handelingen of nalatigheden van deze partijen en hun onderaannemers.	DEME implementeert maatregelen om potentiële risico's van derden tot een minimum te beperken, zoals het uitvoeren van due diligence bij derden vooraleer zaken te doen en procure to-pay-procedures voor belangrijke derden.
MILIEU- EN KLIMAATRISICO'S
Baggerwerken, landwinning, offshore werken, infrastructuur en milieuprojecten zijn activiteiten met gevolgen voor het milieu en onderhevig aan specifieke milieu- en/of klimaatrisico's.	DEME loopt specifieke milieurisico's in verband met de verstoring van fauna en flora in de werkomgeving, accidentele verontreiniging of andere ongewenste milieueffecten. Deze milieurisico's kunnen worden onderverdeeld in drie hoofdonderdelen: — Ten eerste moeten de milieubedrijven binnen de Groep naar de aard van hun activiteiten – bodem- en sedimentsanering – omgaan met gevaarlijke en schadelijke stoffen. De aard van sommige soorten vervuiling en de technologieën waarmee die worden aangepakt, zijn niet altijd vrij van risico's; — Ten tweede zijn de infra-activiteiten van DEME – actief in maritieme infrastructuur – sterk afhankelijk van natuurlijke grondstoffen, die worden uitgeput wanneer het verbruik groter is dan hun natuurlijke aangroei. Overheidsinstanties kunnen beperkingen opleggen op het gebruik van bepaalde natuurlijke grondstoffen of kunnen verlangen dat bepaalde middelen opnieuw worden gebruikt. De opdrachtgever zal bijvoorbeeld minimumwaarden voor hergebruik opleggen of de voorkeur geven aan inschrijvingen met de hoogste waarde aan hergebruikte materialen. Daardoor moet DEME zich rond deze circulaire economie organiseren, en manieren vinden om de recycling van materialen te optimaliseren; — Ten derde veroorzaken klimaatrisico's (bv. de opwarming van de aarde) vaker extreme weersomstandigheden, zoals stormen en zware regenval met overstromingen. Dat kan leiden tot meer operationele vertraging voor DEME (van o.a. schepen, windmolenparken, infrastructuur of baggeractiviteiten).	DEME controleert en evalueert voortdurend de economische en klimaatgerelateerde omstandigheden om te anticiperen op eventuele gevolgen voor onze financiën, en die te beperken of te vermijden. Het is ook de ambitie van DEME om fundamenteel bij te dragen tot duurzame oplossingen voor de wereldwijde milieu-, maatschappelijke en economische uitdagingen waarmee de wereld vandaag geconfronteerd wordt. DEME zet zijn ambitieuze strategie voort om de energietransitie te versnellen. Zijn duurzaamheidsambities komen ook tot uiting in zijn moderne, innovatieve vloot. Daarnaast wil DEME een rol spelen in de overgang naar de circulaire economie door geïntegreerde circulaire oplossingen te bieden voor bodemsanering, brownfieldontwikkeling, milieubaggeren en sedimentbehandeling.

FINANCIËLE RISICO'S

Beschrijving van het risico	Potentiële impact	Risicobeheer en -controle
FINANCIERING
DEME maakt voor de financiering van zijn investeringen en activiteiten vaak gebruik van externe financieringsbronnen, zowel voor financieringen op korte als lange termijn.	De omvang van de hefboomfinanciering kan de Groep blootstellen aan verschillende risico's, waaronder het vergroten van de kwetsbaarheid voor neerwaartse of negatieve veranderingen in de algemene economische, sector- of concurrentieomstandigheden en overheidsvoorschriften. Dit vereist dat een aanzienlijk deel van zijn kasstromen uit activiteiten dient om de hoofdsom en rente te betalen over de schuldenlast van de Groep. Daardoor kan hij zijn kasstromen minder goed gebruiken om zijn activiteiten, kapitaaluitgaven en toekomstige businessopportuniteiten te financieren.	DEME streeft naar een gezonde balans tussen het geconsolideerde netto eigen vermogen en de geconsolideerde nettoschuld. DEME beschikt over aanzienlijke krediet- en garantiefaciliteiten bij verschillende internationale banken. Daarnaast heeft het een commercial paper programma om zijn financieringsbehoefte op korte termijn te dekken.
DEME dient in het kader van een aantal van zijn langlopende kredietfaciliteiten te voldoen aan bepaalde restrictieve convenanten voor zijn kapitaalwervingsactiviteiten en andere financiële en operationele zaken (bv. balanstotaal, netto eigen vermogen, netto financiële schuld en EBITDA).	Die kunnen het voor DEME moeilijker maken om extra kapitaal te verkrijgen en zakelijke kansen na te streven, waaronder potentiële acquisities. Bovendien zou een schending van deze convenanten kunnen leiden tot een versnelde terugbetaling van de leningen.	Onder de algemene noemer van kapitaalbeheer worden de netto financiële schuld en de kasstromen van nabij opgevolgd door de Treasury-afdeling van DEME en het management (RvB). DEME wil zijn financieringsbronnen diversifiëren (maar enkel met banken waarmee het een langdurige relatie onderhoudt en die over een goede kredietwaardigheid beschikken) en de vervaldagen spreiden.
MARKTRISICO: RENTERISICO'S
Voor zijn financiering is DEME blootgesteld aan een renterisico dat kan worden gedefinieerd als de mate waarin de resultaten of de waarde van een financiële transactie worden beïnvloed door een verandering in de marktrente.	Wijzigingen in de rentevoeten kunnen leiden tot een stijging van de rentelasten, en als zodanig een impact hebben op de financiële staten van DEME.	Het renterisico wordt binnen de Groep centraal beheerd. Indien DEME dergelijke kortetermijnleningen zou gebruiken om kortetermijnbehoeften te financieren (bv. werkkapitaal voor projecten), zou DEME de variabele rentevoet kunnen indekken. Voor zijn langetermijnleningen dekt DEME het overgrote deel van de risico's van wijzigingen in de onderliggende variabele rentevoeten in met afgeleide financiële instrumenten, voornamelijk door gebruik te maken van renteswaps.

Beschrijving van het risico	Potentiële impact	Risicobeheer en -controle
MARKTRISICO: WISSELKOERSRISICO'S
Het wereldwijde karakter van de activiteiten van DEME brengt met zich dat de betalingen in het kader van contracten, aankopen en uitgaven in verschillende valuta kunnen gebeuren. Hierdoor wordt DEME blootgesteld aan risico's die te maken hebben met wisselkoersschommelingen en indekkingen ervan. Dit zou kunnen leiden tot hogere kosten voor DEME.	De meeste aankopen van de Groep worden gewoonlijk in EUR of USD gedaan. Dit betekent dat de Groep geconfronteerd zal worden met een risico van wisselkoersschommelingen wanneer de verkopen in een andere valuta gebeuren dan de aankopen. Het is mogelijk dat DEME de gestegen kosten niet aan zijn klanten kan doorrekenen.	DEME gebruikt afgeleide financiële instrumenten om de effecten van de wisselkoersschommelingen op zijn kasstromen en financiële toestand te beperken. In principe dekt DEME zich alleen in voor vastgelegde kasstromen in andere dan de eigen valuta. Het doet dit hoofdzakelijk in de vorm van termijntransacties (projectdekking of CapEx) of swaps (bedrijfskapitaal, follow-up van termijntransacties). Zo is het wisselkoersrisico bijzonder relevant in de hier voorafgaande periode. Om het hoofd te bieden aan de wisselkoersrisico's van vreemde valuta die onderworpen zijn aan plaatselijke beperkingen, wordt waar mogelijk gebruik gemaakt van NDF dekking (non-deliverable forward).
De rapportagemunt van DEME is de euro. Gezien de wereldwijde activiteiten van de Groep heeft een aanzienlijk deel van de activa, passiva, kosten en opbrengsten van de Groep echter een andere valuta dan de euro, en worden deze derhalve omgerekend naar euro tegen de toepasselijke wisselkoersen om de geconsolideerde jaarrekening van de Groep op te stellen. Bijgevolg hebben de wisselkoersschommelingen tussen de euro en die andere valuta een invloed op de waarde van de posten die in de geconsolideerde jaarrekening van de Groep in euro zijn uitgedrukt.	Een wijziging ten opzichte van de euro van één of meer van de vreemde valuta waarin de plaatselijke dochterondernemingen van DEME werken, heeft een dienovereenkomstig effect op de omzet en de rentabiliteit uitgedrukt in euro. Wisselkoerswijzigingen hebben ook een invloed op de geconsolideerde balans en resultatenrekening van de Groep. Wijzigingen in de eurowaarden van de geconsolideerde activa en passiva van de Groep als gevolg van wisselkoersschommelingen kunnen ertoe leiden dat de Groep valutawinsten en -verliezen boekt via de resultatenrekening, of via de omrekeningsverschillen in de geconsolideerde staat van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten en in het eigen vermogen.	Translationele valutarisico's worden niet ingedekt.
MARKTRISICO: PRIJS- EN GRONDSTOFFENRISICO
DEME is blootgesteld aan risico's van prijsschommelingen voor grondstoffen en energie. Grondstoffen en energie zijn essentieel in de uitvoering van zijn activiteiten en vormen als zodanig een belangrijk onderdeel van de kosten. Belangrijke grondstoffen zijn bouwmaterialen die nodig zijn voor infrastructuurprojecten of staal dat nodig is voor de bouw van offshore windfunderingen. Met betrekking tot energie gaat het vooral om het gebruik van stookolie of LNG door de schepen en grondverzetmaterieel.	De prijzen waartegen DEME bepaalde grondstoffen (bijv. staal) of energie (stookolie of LNG) kan inkopen, kunnen aanzienlijk fluctueren volgens lokale en internationale marktomstandigheden (bijv. zoals tekorten, marktschommelingen, wisselkoersschommelingen, veranderingen in overheidsprogramma's, enz.), waardoor DEME aan prijsrisico's wordt blootgesteld.	Sommige contracten bieden de mogelijkheid om kostenstijgingen voor grondstoffen en energie door middel van prijsherzieningsmechanismen aan de klant door te rekenen. DEME dekt zich ook in tegen schommelingen van de olieprijs door termijncontracten af te sluiten. Deze praktijk wordt evenwel duurder en is daarom ongeschikt wanneer ze een lange tijdspanne overschrijdt of wanneer hoeveelheden niet betrouwbaar kunnen worden ingeschat.

Beschrijving van het risico	Potentiële impact	Risicobeheer en -controle
KREDIET- EN TEGENPARTIJRISICO'S
Er kan zich een kredietrisico voordoen wanneer een klant of tegenpartij zijn of haar contractuele verplichtingen ten aanzien van DEME niet nakomt overeenkomstig de bepalingen van het betrokken contract.	Niet-betaling door een klant kan het gevolg zijn van een gebrek aan liquiditeit, faillissement of fraude van de kant van de klant of kan te wijten zijn aan de algemene politieke of economische situatie in het land van de klant. Het kan een impact hebben op onze kasstromen en financiële positie.	Hoewel DEME ernaar streeft de kredietrisico's van zijn klanten tot een minimum te beperken door hun solvabiliteit te onderzoeken vooraleer het contract af te sluiten, en door de vereiste betalingsgaranties te stellen (met inbegrip van kredietverzekeringspolissen bij openbare kredietverzekeraars zoals Credendo en particuliere kredietverzekeraars, bankgaranties en kredietbrieven). Maar het is niet mogelijk om de kredietrisico's van klanten volledig uit te sluiten. Een groot deel van de geconsolideerde omzet wordt gerealiseerd bij klanten uit de overheids- of semi-overheidssector. Het tegenpartijrisico is daarom beperkt omdat deze entiteiten een aanzienlijk aantal van onze klanten vertegenwoordigen. Om het resterende risico in te dijken, volgt DEME voortdurend zijn uitstaande handelsvorderingen op, en past het indien nodig zijn positie aan.
DEME is blootgesteld aan tegenpartijrisico's bij het beleggen/investeren van zijn beschikbare liquiditeiten en bij het onderschrijven van financiële derivaten.	Financiële instellingen kunnen in gebreke blijven of failliet gaan, en zo onze belegde activa in gevaar brengen.	DEME voert een beleid om de tegenpartijrisico's tot een minimum te beperken door concentraties ervan te vermijden en in dergelijke aangelegen heden alleen te werken met banken waarmee het een langdurige relatie heeft. De kredietrisico's van financiële tegenpartijen kunnen evenwel niet volledig worden uitgesloten.
LIQUIDITEITSRISICO'S
Hoewel DEME een strikt financieel beleid voert en zorgt voor een diversiteit aan financieringsbronnen en terugbetalings termijnen, kan niet worden uitgesloten dat het niet nakomen van belangrijke betalingsverplichtingen door klanten of het onvermogen om een adequate externe financiering te regelen tegen aanvaardbare voorwaarden een negatief effect kan hebben op de kasstroom en de liquiditeit van DEME, en bijgevolg een negatieve impact op de activiteiten, financiële situatie en resultaten van DEME.	Al deze factoren kunnen ertoe leiden dat DEME moeilijkheden heeft om te voldoen aan de convenanten van zijn kredietfaciliteit. Als DEME's toekomstige kasstromen uit operaties en andere kapitaalmiddelen onvoldoende zouden zijn om aan zijn betalingsverplichtingen te voldoen of om zijn liquiditeitsbehoeften te financieren, kan DEME gedwongen worden om zijn bedrijfsactiviteiten en investeringsuitgaven aan te passen, activa te verkopen, bijkomend schuld- of aandelenkapitaal aan te trekken, zijn schuld geheel of gedeeltelijk te herstructureren of te herfinancieren op of voor de vervaldag, of opportuniteiten	Het liquiditeitsrisico wordt beperkt door de leningen te spreiden over verschillende banken, door verschillende aflossingstermijnen overeen te komen en ook door het kredietrisico te beperken. Bovendien investeert DEME hoofdzakelijk in uitrusting met een lange levensduur, dat over meerdere jaren wordt afgeschreven. Om die reden tracht DEME een aanzienlijk deel van zijn schulden te structureren als schuld op lange termijn.

zoals overnames te laten schieten.

JURIDISCHE EN REGELGEVENDE RISICO'S

Beschrijving van het risico	Potentiële impact	Risicobeheer en -controle
NALEVING VAN EN WIJZIGINGEN IN WETTEN
DEME is actief in een groot aantal landen in alle delen van de wereld, en is onderworpen aan een grote verscheidenheid van wetten en regels in elk van de rechtsgebieden waar het actief is. Het kan gebeuren dat DEME aanzienlijke kosten maakt om aan deze regelgeving te voldoen.	De regelgeving waaraan DEME is onderworpen, kan variëren van rechtsgebied tot rechtsgebied, en kan in de loop van de tijd veranderen. Die wijzigingen kunnen betrekking hebben op o.a. export-, import- en transitcontroles, accijnzen, tarieven en quota, inkomsten belasting, bronbelasting, btw en andere belastingen, milieuwetgeving, controles op de internationale handel en valuta, en het beleid inzake arbeid en sociale zekerheid.	DEME tracht steeds de evolutie van de rechtsstelsels, de reglementaire controles, de gewoonten en de praktijken in de rechtsgebieden waar het actief is, te volgen en zich eraan aan te passen.
	WETTELIJKE EN REGLEMENTAIRE COMPLIANCERISICO'S INZAKE ANTITRUST, ANTIWITWAS EN ANTICORRUPTIE
Zakendoen op wereldwijde basis vereist dat DEME voldoet aan internationale antitrust-, antiwitwas-, anti-omkopings- en anticorruptiewetten en -regelgeving, waaronder de U.S. Foreign Corrupt Practices Act en de U.K. Bribery Act. Bovendien beperken of verbieden sancties van internationale organisaties of individuele naties transacties met bepaalde landen en met bepaalde bedrijven en personen die voorkomen op lijsten van de Verenigde Naties, de federale regering van de VS, de Europese Unie, diverse EU-lidstaten en andere lokale overheden. Door de toenemende complexiteit, omvang en geografische spreiding van de activiteiten van DEME en de mate van afhankelijkheid van werknemers, agenten, externe aanbieders of andere vertegenwoordigers die betrokken zijn bij de activiteiten van DEME, kan het bovendien moeilijker worden om alle wereldwijde activiteiten van DEME effectief te monitoren en te beheren, ook in bepaalde groeimarkten waarvan bekend is dat deze gevoeliger zijn voor omkoping, corruptie en andere compliancerisico's.	Het is mogelijk dat DEME niet of niet tijdig in staat is ontwikkelingen in dergelijke wet-, regelgeving en sancties te anticiperen en zich erop voor te bereiden. De dochterondernemingen en joint ventures van DEME werken autonoom in een internationale omgeving met een veelheid aan stakeholders die deelnemen aan of worden beïnvloed door de activiteiten van de Groep: projectleiders en hun vertegenwoordigers, concessieverlenende autoriteiten, regelgevende instanties, aannemers, ontwerpkantoren, gezamenlijke aannemers, onderaannemers, leveranciers, dienstverleners, lokale bewoners, gemeenschappen, enz.	DEME zet zich in voor verantwoorde bedrijfspraktijken en heeft een intern beleid geformuleerd met als doel zijn activiteiten uit te voeren met integriteit en nultolerantie ten aanzien van corruptie. DEME hanteert een wereldwijd compliance programma (bijvoorbeeld via de 'Code voor ethiek en zakelijke integriteit' van DEME en het bestaande beleid, procedures, opleidingen, klokkenluidersmeldpunt, IT-tools, interne controles en risicobeheer in verband met antitrust, witwassen van geld, anti-omkopings- of anticorruptiewet- en regelgeving en sancties, en het toezicht daarop door de afdeling Compliance van DEME. Maar er kan echter niet worden gegarandeerd dat dergelijke codes, beleidsregels en procedures op elk moment zullen worden nageleefd door werknemers, agenten, externe aanbieders of andere vertegenwoordigers die betrokken zijn bij de activiteiten van DEME.

Beschrijving van het risico	Potentiële impact	Risicobeheer en -controle
	NALEVING VAN EN WIJZIGINGEN AAN MILIEU-, GEZONDHEIDS- EN VEILIGHEIDSWETGEVING
De normale bedrijfsvoering van DEME houdt bepaalde inherente risico's in die verband houden met het milieu en de gezondheid en veiligheid van werknemers, onderaannemers en anderen.	DEME kan in hoge mate aansprakelijk worden gesteld voor ongevallen, blootstelling aan gevaarlijke stoffen, lekken of andere gebeurtenissen die leiden tot een letsel of overlijden, zelfs als een dergelijke gebeurtenis niet het gevolg is van enige fout van DEME. Bovendien kunnen in sommige landen waar DEME actief is, de activiteiten worden beïnvloed door sociale en/of politieke instabiliteit (terrorisme, gewapend conflict, beslaglegging op bankrekeningen enz.) en zijn ze kwetsbaar voor kwaadwillige en/of criminele handelingen (vandalisme, diefstal, fysieke aanvallen, kidnapping, piraterij, enz.).	DEME identificeert risico's op ongevallen of verwondingen en gevolgen voor de gezondheid, en voert de gepaste risicobeperkende maatregelen in. Toch kunnen bij ongevallen waarbij werknemers van DEME of onderaannemers betrokken zouden zijn, verwondingen niet volledig worden uitgesloten. De QHSE-slogan is 'Nul ongevallen en nul milieu-incidenten'. De prioriteit van de Groep is en blijft het welzijn van de werknemers en onderaannemers door een hoogwaardige, gezonde, veilige en milieuvriendelijke werkomgeving te creëren. QHSE staat altijd op de agenda van DEME's managementteam, Executief Comité en van de vergaderingen van de Raad van Bestuur. Daarnaast heeft elke werknemer een 'stop het werk' bevoegdheid: het recht en de plicht om elke activiteit die geacht wordt onaanvaardbare risico's met zich mee te brengen, stop te zetten. Op alle niveaus van de organisatie werden Key Performance Indicators (KPI's) ingevoerd om de QHSE-prestaties op te volgen. Tot de KPI's voor QHSE behoren zowel toonaangevende indicatoren als Green Initiatives, tijdig afgesloten acties, deelnames aan toolboxen, enz., en ook statistische indicatoren zoals de veiligheidsthermometer.
De normale bedrijfsvoering van DEME houdt bepaalde inherente risico's in die verband houden met het milieu.	In bepaalde rechtsgebieden verplichten incidenten die het gevolg zijn van baggerwerken, landwinning, offshore-, infrastructuur en/of milieuactiviteiten (bijvoorbeeld verontreiniging van lucht, water en bodem) de aannemer om saneringswerkzaamheden uit te voeren en de kosten daarvan te dragen.	Het beleid van DEME houdt in dat het zich strikt houdt aan alle toepasselijke wet- en regelgeving in elk rechtsgebied waarin het actief is, zodat de naleving van dit complex geheel van wetten en voorschriften wordt gewaarborgd.

FISCAAL GERELATEERDE RISICO'S

DEME is actief in landen die onderworpen zijn aan verschillende belastingstelsels. Het effectieve belastingtarief en de belastingverplichtingen van DEME zijn gebaseerd op de toepassing van de huidige wet- en regelgeving en belastingverdragen inzake inkomstenbelasting. Van tijd tot tijd brengen verschillende regeringen ook ingrijpende wijzigingen aan in hun belastingregels en de toepassing van de regels op vennootschappen, met inbegrip van wijzigingen die een invloed kunnen hebben op de mogelijkheid voor de Groep om de belastingen op internationale winsten uit te stellen.

Daarnaast wordt DEME regelmatig onderworpen aan controles van zijn inkomstenbelastingaangiftes en btwaangiftes door de belastingdienst in de verschillende landen waar DEME actief is.

Belangrijke inschattingen/ramingen zijn vereist om de wereldwijde belastingverplichtingen te bepalen, onder meer omdat de belastingwetten en -reglementeringen niet altijd duidelijke en definitieve richtlijnen bieden.

De effectieve belastingtarieven van DEME en de belastingblootstelling van DEME kunnen door tal van redenen worden beïnvloed.

Het kan daarbij gaan om wijzigingen in de samenstelling van zijn winst in landen of rechtsgebieden met hogere of lagere belastingtarieven, wijzigingen in de toepasselijke belastingtarieven, wijzigingen in de verrekeningsregels, wijzigingen in de waardering van DEME's uitgestelde belastingvorderingen en -schulden, DEME's vermogen om fiscale verliezen en belastingkredieten te benutten, wijzigingen in de renteaftrekbaarheid of andere wijzigingen in de belastingwetgeving en de manier waarop dergelijke belastingwetgeving door de belastingdiensten wordt toegepast (mogelijks met terugwerkende kracht). Dit omvat ook belastingregelingen uitgevaardigd door de relevante bevoegde belastingdiensten en overeenkomstige betwistingen door belastingdiensten van het oordeel of de interpretatie van DEME in belastingzaken.

Beschrijving van het risico Potentiële impact Risicobeheer en -controle

De belasting op de werkzaamheden van DEME is onderhevig aan inschattingen en kan leiden tot geschillen met de plaatselijke belastingautoriteiten.

Indien het management het waarschijnlijk acht dat dergelijke geschillen tot uitgaven zullen leiden, worden de nodige voorzieningen geboekt.

Hoewel DEME als gevolg van een strikte screening door zijn belastingafdeling meent dat de belastingramingen rationeel en correct zijn, kan elke definitieve aanslag wezenlijk verschillen van de behandeling in DEME's historische belastingvoorzieningen en toerekeningen.

GESCHILLEN

DEME is en kan af en toe betrokken zijn bij geschillen, andere rechtsvorderingen en procedures, onderzoeken en handhavingsacties van toezichthouders met verschillende partijen in zijn bedrijfsvoering.

Geschillen kunnen bijvoorbeeld ontstaan rond verschillende interpretaties van nieuwe zaken die zich voordoen tijdens de uitvoering van het contract, of rond verkeerde interpretaties van contractuele clausules.

Bovendien zijn de activiteiten van DEME onderhevig aan operationele risico's, waaronder milieurisico's, ongevallen, storingen of overstromingen, die kunnen leiden tot schade aan of vernieling van uitrusting, structuren of gebouwen, milieuschade of persoonlijke letsels, of wettelijke aansprakelijkheid jegens derden.

DEME kan ook betrokken zijn in procedures ingeleid door werknemers of voormalige werknemers van DEME, met claims wegens beroepsziekten die verband houden met bepaalde activiteiten (bv. duiken, langdurig werken in de zon) of met blootstelling aan gevaarlijke stoffen (bv. dampen, bijtende of giftige stoffen).

Geschillen en juridische procedures waarin de Groep betrokken kan raken, zijn onderhevig aan tal van onzekerheden, en de uitkomst ervan is vaak moeilijk te voorspellen.

Bepaalde van deze procedures kunnen er met name toe leiden dat DEME schadevergoedingen, rechtsmiddelen of strafrechtelijke of civiele sancties, boetes of winstafdracht moet betalen.

Het verweer tegen dergelijke vorderingen en de ermee gepaard gaande schikkingskosten kunnen aanzienlijk zijn, zelfs bij vorderingen die ongegrond zijn.

Op de contracten van DEME is in de regel het recht van toepassing van de landen waar de projecten worden uitgevoerd, waar mogelijk aangevuld met de arbitrageclausule van de Internationale Kamer van Koophandel, in het bijzonder voor landen waar het rechtssysteem mogelijk onvoldoende bescherming biedt.

OVERIGE RISICO'S

Beschrijving van het risico	Potentiële impact	Risicobeheer en -controle
IT-GERELATEERDE RISICO'S
DEME doet voor zijn wereldwijde activiteiten in toenemende mate een beroep op digitale communicatie, connectiviteit en het gebruik van technologie, wat nog versneld is door het telewerken.	DEME doet in toenemende mate een beroep op digitale communicatie en het gebruik van informatietechnologie voor zijn activiteiten. Dit vergroot zijn blootstelling aan potentiële cybercrimes, storingen of verstoringen in zijn IT-systemen en andere daaraan gerelateerde risico's. De informatietechnologie is van cruciaal belang voor de ondersteuning en bescherming van de kern- en ondersteunende processen. Hierdoor kan DEME vlotter en efficiënter werken en kan het zijn lokale activiteiten in vrijwel reële tijd volgen vanuit het hoofdkantoor. Dit schept echter ook een kwetsbaarheid die verband houdt met uitdagingen op het gebied van cyberveiligheid en de afhankelijkheid van gedigitaliseerde processen.	Het risico inzake informatietechnologie wordt beperkt door interne beleidsmaatregelen, procedures en instructies. Ze omvatten multifactorauthenticatie, eenmalige aanmelding met Office 365 voor alle in de cloud gebaseerde toepassingen, versleuteling van de harde schijven en eindpuntbeveiliging op alle pc's, tot en met regelmatige 'ethische hacking'-oefeningen, bewustmakingscampagnes en pentesten door het Enterprise Security Office (ESO). De ESO geeft het management periodieke updates over het veiligheidsrisicolandschap, en voert evaluaties van veiligheidsrisico's uit. Als zodanig informeert het de Groep over mogelijke bedreigingen voor de veiligheid van personeel en eigendommen.
WERKGELEGENHEID
DEME is voor zijn activiteiten in grote mate afhankelijk van gekwalificeerd personeel, professionals en managers. INTELLECTUELE EIGENDOM DEME maakt gebruik van bepaalde eigendomsrechtelijk beschermde technologie	Het succes van de activiteiten van DEME hangt in grote mate af van zijn vermogen om vakkundig personeel aan te werven en te behouden, en om dit te doen tegen concurrerende voorwaarden. DEME moet voldoende hooggekwalificeerde ingenieurs, vakmensen en managers aanwerven en behouden voor de uitoefening van de technische, ondersteunende en leidinggevende functies. Indien DEME geen talent zou kunnen aantrekken, zou dit de uitvoering van de huidige activiteiten kunnen beperken en een impact kunnen hebben op zijn groei. Om een concurrentievoordeel te verkrijgen ten opzichte van zijn concurrenten moet DEME	Om talent aan te trekken, beschikt DEME over een professioneel rekruteringsteam. DEME is actief bezig op de talentenmarkt om voldoende geschoolde werknemers aan te werven. Het is van cruciaal belang om hen te motiveren en te behouden, ook voor werk ver van huis. DEME probeert de lange werktijden, ploegendienst en de nacht- en weekendarbeid te compenseren met aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden en vakantieregelingen. Het bedrijf investeert ook in de ontwikkeling van zijn werknemers door middel van diverse opleidingsprogramma's, en bereidt kandidaten voor op belangrijke promoties om hun leiderschapsvaardigheden te verbeteren. DEME sluit vertrouwelijkheidsovereenkomsten af met derden die betrokken zijn bij de R&D.
en knowhow, waaronder intellectuele eigendom en knowhow die het zelf heeft ontwikkeld.	geavanceerde technologieën gebruiken die vaak ontwikkeld werden door zijn eigen werknemers.	De intellectuele eigendomsrechten die voortvloeien uit R&D komen toe aan DEME op basis van een standaardcontract met de uitvindende partij. Afhankelijk van het type en de waarde van de intellectuele eigendom kan deze verder worden beschermd door het indienen van een octrooiaanvraag.
UITBRAAK VAN PANDEMIE
Een pandemie, zoals de recente Covid-19, kan onze activiteiten negatief beïnvloeden. Ze heeft een impact op de gezondheid van al onze werknemers, leveranciers en onderaannemers; ze kan de levering van cruciale voorraden verstoren en de vraag doen afnemen.	Een uitbraak van een pandemie heeft gevolgen voor de gezondheid van onze bemanning, onze bedienden en onze bedrijfscontinuïteit, en dit zowel aan boord, op projectlocaties als in onze kantoren. Lokale of internationale maatregelen kunnen het reizen voor onze bemanning en ons personeel beperken, met inbegrip van mogelijke quarantainemaatregelen. Daarnaast kunnen ze de levering van noodzakelijke voorraden bemoeilijken.	Dankzij de medewerking van alle bedienden en de bemanning, de naleving van onze gezondheids- en veiligheidsmaatregelen en vaccinatieaanbevelingen, kon het bedrijf het aantal Covid-infecties beperken. En tot op vandaag heeft DEME de risicobeperkende maatregelen en protocollen behouden om de evolutie van Covid en de bijbehorende overheidsmaatregelen voortdurend te evalueren. De evolutie en de risico's lijken redelijk onder controle nu de meeste overheden hun regelgeving versoepeld hebben.

Quias et qui dolendaniam sitati nessed qui alitatem que idessit, quis ea dolorporeste am ea pro cust, nulluptiberi que volor. Het is fantastisch om deel uit te maken van het DEME-team, zeker als je weet dat je op die manier een aanzienlijke bijdrage levert aan de wereldwijde energietransitie, en uiteindelijk aan een schonere en duurzamere planeet.

UndiciaeUris dionectur?

HUGO BOUVY

Managing Director DEME Offshore

LAURA VOULISMAS | PROJECT COORDINATOR DUURZAAMHEID

Inleiding

Duurzaamheid en QHSE zijn van cruciaal belang als we onze activiteiten met uitmuntendheid willen uitvoeren. Onze acties worden geleid door onze waarden, internationale normen en de verwachtingen van onze belangrijkste stakeholders. Op de volgende pagina's wordt geschetst hoe wij onze verantwoordelijkheid nemen en onze duurzame en QHSE-prestaties in onze dagelijkse activiteiten verbeteren.

DEME's 8 belangrijkste duurzaamheidsthema's

EXCEL - Hoe kunnen we garanderen dat we op de best mogelijke manier presteren?'

	SDG	AMBITIE	PROGRAMMA
KLIMAAT EN ENERGIE		Streven naar klimaatneutrale activiteiten tegen 2050 en de energie-efficiëntie verbeteren van onze activiteiten.	Beperken van BKG-emissies van onze eigen activiteiten en project-waardeketen.
NATUURLIJK KAPITAAL		De milieu-impact van onze activiteiten minimaliseren en streven naar een netto positieve impact op de biodiversiteit en de ecosystemen.	Operationele oplossingen om de negatieve impact op water, land en lucht te beheren.
			Natuurgebaseerde oplossingen integreren in onze activiteiten.
DUURZAME INNOVATIE		Participatie verhogen in wetenschappelijk onderzoek, de technologische capaciteiten vergroten en duurzame innovatie in	Intrapreneurship om duurzaamheid te bevorderen.
		onze projecten aanmoedigen.	Partnerschappen met universiteiten en onderzoeksinstellingen.
AFVAL- EN GRONDSTOFFEN BEHEER		Efficiënt en circulair gebruik van materialen in onze projecten maximaliseren.	Hergebruik van baggerspecie, water en materialen van sloopwerken bij onze werkzaamheden.
GEZONDHEID EN WELZIJN		Een veilige en gezonde werkomgeving bieden aan alle betrokkenen	Garanderen van fysieke en mentale gezondheid en welzijn.
		Zorgen voor een inclusieve werkplek waar alle medewerkers gelijk, waardig en respectvol worden behandeld.	Diversiteit en inclusie.
DIVERSITEIT EN OPPORTUNITEIT		De competenties van werknemers versterken	Persoonlijke en professionele kansen.
ETHIEK		De rechten van de werknemers respecteren en beschermen in onze activiteiten.	Duidelijke richtlijnen en minimumnormen inzake bedrijfsethiek en mensenrechten voor alle
BEDRIJFS		Een ethische bedrijfscultuur in de organisatie verankeren en transparant communiceren over onze ethische prestaties.	partijen die bij onze activiteiten betrokken zijn.
LOKALE GEMEENSCHAPPEN		Samenwerkingsverbanden aangaan met lokale gemeenschappen via overleg, inzet en participatie.	Betrokkenheid van medewerkers bij maatschappelijke participatie.

Klimaat en energie

Wat de vermindering van luchtemissies betreft, hebben wij gekozen voor een zeer ambitieuze strategie. Wij willen zowel emissies aanpakken die leiden tot wereldwijde klimaatverandering, als emissies die een negatief effect hebben op de lokale luchtkwaliteit (ref. thema Natuurlijk Kapitaal).

In overeenstemming met onze ambitie om tegen 2050 een klimaatneutraal bedrijf te zijn (Scope 1 & 2), streven we ernaar om een pioniersrol op te nemen in onze sector met betrekking tot de integratie van klimaatbestendige technologie en van de energieuitmuntendheid in onze activiteiten. We hebben ervoor gekozen om rekening te houden met de huidige strategie van de IMO (Internationale Maritieme Organisatie), en dragen bij aan de ambitie van de IMO om de koolstofintensiteit – als gemiddelde voor de internationale scheepvaart – tegen 2030 met ten minste 40% te verminderen ten opzichte van het referentiejaar 2008. Bovendien willen wij de broeikasgasemissies in onze hele project-waardeketen verminderen (Scope 3). Op de volgende pagina's over klimaat en energie lichten we toe hoe wij werken aan de vermindering van de Scope 1, 2 en 3 broeikasgasemissies.

REDUCTIE VAN BKG-EMISSIES VAN ONZE EIGEN ACTIVITEITEN EN PROJECT SUPPLY CHAIN

DOELSTELLINGEN

We hebben vijf significante energieverbruikers ('SEUs') geïdentificeerd binnen ons ISO 50001 Energiemanagementsysteem en de volgende doelstellingen vastgelegd:

• — Schepen: 17% van de verbruikte koolstofarme brandstoffen in vergelijking met de totale verbruikte (op energie gebaseerde) brandstoffen in 2026.
• — Machines en Uitrusting: Klimaatneutrale activiteiten in de Benelux tegen 2030.
• — Gebouwen: Klimaatneutraal hoofdkantoor tegen 2025.
• — Leasewagens: Verlaging tot 65 gram CO₂/km voor leasewagens in de Benelux tegen 2025.
• — Inkoop van goederen en diensten: Specifieke doelstellingen en/ of acties vaststellen op basis van een analyse van onze Scope 3 emissies en daarmee verband houdende levenscyclusanalyses.

VOORUITGANG 2022

• — In 2022 bedroegen de totale Scope 1 en 2 broeikasgasemissies 653 kt CO2e. Het volume aan totale jaarlijkse broeikasgasemissies van DEME hangt grotendeels af van het type projecten en de bezettingsgraad van de schepen. In 2021 kon het volume van 833 kt CO2e worden toegeschreven aan de hoge totale bezettingsgraad van de hopper- en cuttervloot, die op dat moment een 15% hogere bezettingsgraad dan het jaar voordien lieten optekenen.
• — In 2022 hebben wij gewerkt aan een gestructureerd Energiemanagementsysteem met actielijsten op energievlak voor elke SEU met de bijbehorende eigenaar(s). De actielijsten worden gedurende het jaar opgevolgd en gevalideerd tijdens de jaarlijkse energiebeoordeling.
• — Voor onze algemene vooruitgang met betrekking tot de CO₂ prestatieladder verwijzen wij naar onze specifieke webpagina www. deme-group.com/CO₂-prestatieladder en in het bijzonder naar het voortgangsverslag van DEME 'Energieprestatieboekje, Scope 1 & 2'.

* zie woordenlijst

DEME volgt het Greenhouse Gas Protocol en rapporteert haar BKG-emissies volgens drie scopes (Scope 1, 2 & 3). De totale wereldwijde CO2-voetafdruk van DEME omvat koolstofdioxide (CO2), distikstofoxide ( N2O) en methaan (CH4).

Nota: deze visual is gebaseerd op GHG Protocol Scope 3 Standaard en focust op de meeste relevante aspecten voor DEME

Energiebeheer

Dankzij dit energiemanagementsysteem kunnen we ons energiebeheer integreren in het ermee verbonden beheer van broeikasgasemissies.

In het kader van ISO 50001 werden vijf significante energieverbruikers (SEU's) geïdentificeerd: gebouwen, machines en uitrusting, inkoop van goederen en diensten, schepen en personenvervoer.

Hier vindt u een overzicht van alle SEU's met de bijbehorende doelstellingen. Op de volgende pagina's tonen we de vooruitgang van elke afzonderlijke SEU.

04

PERSONENVERVOER Verlaging tot 65 gram CO₂/km voor leasewagens in de Benelux tegen 2025 VOORUITGANG ― P. 147

01

SCHEPEN

17% van de verbruikte koolstofarme brandstoffen in vergelijking met de totaal verbruikte (op energie gebaseerde) brandstoffen tegen 2026. VOORUITGANG ― P. 140

Op weg naar de meest efficiënte en flexibele vloot in de sector

Wij voeren momenteel een meerjarig investeringsprogramma uit voor onze vloot. Ons doel daarbij is om de energie-efficiëntie verder te verhogen, de luchtemissies rechtstreeks en aanzienlijk te verminderen en op lange termijn over te schakelen op het gebruik van toekomstige koolstofvrije brandstoffen. Bovendien zijn we nu al actief betrokken bij de productie van deze toekomstige brandstoffen die een cruciale rol zullen spelen bij de vermindering van de emissies met bijna 100%. Op het gebied van CO2 en broeikasgassen hebben wij ervoor gekozen om de huidige strategie van de IMO over te nemen en zelfs verder te gaan dan haar eisen.

DEME'S ROADMAP OM DE BKG-EMISSIES VAN S CHEPEN TE VERMINDEREN

Wij hebben een drieledige strategie om de broeikasgasemissies van onze vloot te verminderen:

1. O P E R AT I O N E L E ENERGIE-EFFICIËNTIE

Door de jaren heen hebben wij ons gericht op het verbeteren van de operationele efficiëntie en productiviteit van onze vloot. Dat heeft geleid tot een vermindering van onze CO2-emissies.

Modernisering en uitbreiding van de vloot

Een mooi voorbeeld van onze investering in de modernisering van de vloot is het offshore installatieschip 'Orion' dat een van de nieuwste leden van de DEME-vloot is en het meest innovatieve schip in de offshore windindustrie. De 'Orion' is het eerste drijvende monohull-schip dat de volgende generatie megafunderingen aankan, waardoor de installatietijd aanzienlijk kan worden verkort. Daarnaast heeft de 'Orion' dual-fuel motoren, en werkte het schip gedeeltelijk op LNG (vloeibaar aardgas) bij het Arcadis Ost 1-project, wat resulteerde in een aanzienlijke vermindering van de CO2-voetafdruk van de werkzaamheden.

Bovendien investeren wij in een nieuw valpijpschip om onze capaciteiten op de offshore energiemarkt verder te versterken.

Verbetering van werkmethoden

Wanneer de productiecyclus van een kritische activiteit wordt verhoogd, zorgt dit voor een tijdsbesparing, maar ook een brandstofbesparing, en dus een CO2-reductie. Een voorbeeld van een verbetering van onze werkmethode is het langlopende onderhoudsbaggercontract op de Schelde, waar wij met een middelgrote trailing suction hopper dredger (TSHD) tot 26% brandstofverbruik per gebaggerde m3 konden besparen.

Implementatie van een pragmatische aanpak van procesverbeteringen en bottom-up innovatie

Uit een interne oefening bleek dat toen de CSD's (cutterzuigers) 'Ambiorix' en 'Spartacus' in hetzelfde gebied baggerden met ongeveer gelijke pompafstanden, de 'Spartacus' 37% minder energie verbruikte per gebaggerde kubieke meter in vergelijking met de 'Ambiorix'.

2. T E C H N I S C H E ENERGIE-EFFICIËNTIE

Wij streven er voortdurend naar om onze technische energie-efficiëntie in de hele vloot te verhogen en tegelijk de emissies te verminderen door verschillende soorten energie-efficiëntiemaatregelen te nemen. Deze omvatten systemen voor de terugwinning van restwarmte, die de warmte van de uitlaatgassen omzetten in elektrische energie, het gebruik van vliegwielen en batterijpacks, maar ook maatregelen om de aandrijvingsefficiëntie te verbeteren, zoals combinatorcurves.

Voor de TSHD 'Bonny River' hebben wij bijvoorbeeld geïnvesteerd in een combinatorcurve, waardoor de totale efficiëntie tijdens baggerwerkzaamheden met 7% gestegen is.

In 2022 hebben wij een overeenkomst gesloten met de Noorse rederij Eidesvik voor de aankoop van het DP3 offshore installatieschip 'Viking Neptun'. Het schip voldoet volledig aan de nieuwste emissienormen en is uitgerust met de meest recente milieutechnologie, zoals een batterijpack voor de hoogste brandstofefficiëntie in zijn klasse.

De TSHD 'Bonny River' en de mega CSD 'Spartacus' zijn de eerste baggerschepen die wereldwijd de bijkomende klasse-aanduiding 'Duurzaam schip 1' kregen.

3. BRANDSTOFSHIFT

Korte en middellange termijn (koolstofarme brandstoffen)

Koolstofarme brandstoffen zijn brandstoffen waarvan de CO2-emissies lager zijn dan die van conventionele brandstoffen (gasolie voor de zeescheepvaart). Deze categorie omvat brandstoffen zoals LNG en gemengde biobrandstoffen. Door onze schepen uit te rusten met ultramoderne dual fuel-technologie, kunnen zij zowel op LNG (gasmodus) als op conventionele fossiele brandstoffen (dieselmodus) varen. Vanuit emissie-oogpunt bestaat het concept erin dat de schepen gemakkelijk toegang hebben tot het gebruik van een schonere brandstof met de optie om terug te vallen op conventionele fossiele brandstoffen als er geen alternatieven beschikbaar zijn.

In 2022 is ongeveer 30% van het geïnstalleerde vermogen van onze vloot technisch voorbereid op het gebruik van LNG als brandstof. Hiertoe behoren de schepen 'Spartacus', 'Minerva', 'Meuse River', 'Scheldt River', 'Living Stone', 'Bonny River', 'Orion' en 'Green Jade'. Door op LNG te varen worden SOx- en PM-emissies bijna volledig geëlimineerd, wordt de hoeveelheid NOx-emissies sterk verminderd en worden de CO2-emissies in de gasmodus tot 25% teruggedrongen.

Naast het gebruik van LNG kunnen onze schepen dus ook op biobrandstoffen of een mengsel van een fossiele en een biobrandstof varen. Beide resulteren in een netto vermindering van onze CO2- en BKG-emissies. Biodiesel en biomethaan (Bio-LNG) kunnen als 'drop-in' brandstof worden gebruikt en aan boord van schepen die momenteel op LNG varen, zonder technische aanpassingen voor opslag, behandeling en verbranding.

In 2022 overtroffen wij onze doelstelling om ten minste 5% koolstofarme brandstoffen te verbruiken tegenover de totale hoeveelheid (op energie gebaseerde) brandstoffen.

Middellange en lange termijn (toekomstige brandstoffen, koolstofvrije brandstoffen)

DEME is zeer enthousiast over het potentieel van toekomstige brandstoffen, vooral de e-brandstoffen waarvoor wij een ambitieuze strategie hebben aangenomen. Die is vooral gericht op de voordelen van waterstof en methanol..

Meer informatie over onze investeringen in waterstofprojecten vindt u in Hoofdstuk 3 - Segmenten - Concessions.

BESTE WERKWIJZE

Gebruik van groene walstroom bij DEME Base Flushing (Vlissingen)

In 2022 ging de Nederlandse regering in op het verzoek van DEME en subsidieerde gedeeltelijk onze investering in een walstroomnetwerk om de schepen op het net aan te sluiten. Dat netwerk maakt gebruik van groene stroom van energieleverancier Stedin Group. Dit zal bijdragen tot een aanzienlijke vermindering van de CO2 en NOx-emissies.

Een voorzichtige raming van het energieverbruik van afgemeerde schepen op de DEME Base van Vlissingen in 2021 bedroeg 5.485 MWh. De geschatte emissiereducties voor dit stroomverbruik zijn (op basis van cijfers voor 2021):

• — CO2-emissiereductie van 3.380 ton CO2 per jaar
• — NOx-emissiereductie van 50 ton NOx per jaar

De gebouwde infrastructuur moet in de loop van 2023 operationeel zijn.

Groene kantoren en een klimaatneutraal hoofdkantoor tegen 2025

Wij doen momenteel hard ons best om de energie-efficiëntie te verhogen en het gebruik van duurzame energie in onze kantoren te bevorderen.

Onze inspanningen gaan uit naar de inkoop van groene stroom op korte termijn en het verbeteren van onze energie-efficiëntie en het opwekken van eigen wind- en zonneenergie voor ons hoofdkantoor.

Ons doel? In 2025 over een klimaatneutraal hoofdkantoor beschikken. De inkoop en productie van deze groene stroom zal een essentiële rol spelen bij het terugdringen van de emissies van onze kantoren tot bijna nul.

VOORUITGANG 2022

Inkoop van groene stroom en productie van lokale hernieuwbare energie De eerste stap in onze strategie naar emissievrije kantoren is de aankoop van groene elektriciteit voor onze kantoren en vestigingen in België. Dit zorgt voor een aanzienlijke terugdringing van onze indirecte BKG-emissies (scope 2) als gevolg van het energieverbruik in onze kantoren. In de Benelux streven we naar 100% groene stroom in 2025.

Duurzame DEME Campus

De DEME Campus ondergaat een volledige transformatie. We willen een modern, aantrekkelijk, duurzaam en energieneutraal hoofdkantoor realiseren. De laboratoria en nieuwe kantoren van DEME zullen worden uitgerust met warmtepompen en verwarmingssystemen die volledig op elektriciteit draaien als onderdeel van ons meerjarenplan om geleidelijk over te schakelen van verwarming op fossiele brandstoffen naar het gebruik van groene elektriciteit. Tijdens de bouw en renovatie zal ook aandacht worden besteed aan het ontwerp en de isolatie, om zo de vraag naar verwarming en koeling te verminderen.

D E M E ' S R O A D M A P N A A R E E N K L I M A AT N E U T R A A L H O O F D K A N T O O R T E G E N 2 0 2 5

BESTE PRAKTIJK

GROEN INITIATIEF

Bij het project Groot Onderhoud Vaarwegen (GOVa) werd een werfkeet van energie voorzien door een hybride generator met zonnepanelen. De 3 m lange container is uitgerust met een generator van 20 KVA met 3×5 kW of 3×8 kW lithiumbatterijen en omvormers. Daarnaast zijn 12 zonnepanelen van 300 W op het dak van de container bevestigd, zodat de batterijen ook kunnen worden opgeladen zonder uitstoot te realiseren. De energie van de generator in het batterijpack opslaan levert de grootste besparing op. De generator start enkel als de spanning in de batterijen onder een bepaald niveau daalt, en draait slechts enkele uren per dag in plaats van de volle 24 uur.

Dit initiatief resulteerde in een besparing van 2.550 liter diesel. Die hoeveelheid is nodig om de generator van de container aan te drijven, en levert een besparing op van 2 ton CO2. Bovendien is er geen geluidsoverlast meer voor de omgeving.

V O O R U I T G A N G R E D U C T I E VA N BKG-EMISSIES HOOFDKANTOOR

HOOGTEPUNTEN

In 2018 tekenden we een contract voor de aankoop van groene stroom van het net, wat resulteert in nuluitstoot voor ons elektriciteitsverbruik.

In 2022 gebruikten we 50% van onze lokaal geproduceerde hernieuwbare energie voor ons eigen elektriciteitsverbruik. Voor de overige 50% van ons elektriciteitsverbruik kochten we groene stroom van het net.

In 2023 zullen we ons verder richten op het terugdringen van onze broeikasgasemissies door:

• — de koude-warmtenetwerken voor de kantoren uit te breiden om zo het stookolieverbruik voor verwarming te verminderen;
• — de resterende emissies voor ons hoofdkantoor afkomstig van de verwarming en het sanitair warm water in de kantoren en opslagplaatsen geleidelijk te elimineren.

M A C H I N E S E N U I T R U S T I N G 03

Geleidelijk overschakelen op emissievrije machines en uitrusting

De elektrificatie van bouwmaterieel en het gebruik van waterstof bieden de bouwsector steeds meer mogelijkheden om over te schakelen op emissievrije machines. Toch is er nog steeds geen oplossing voor afgelegen locaties waar energie-intensief bouwmaterieel wordt gebruikt, en precies op die plaatsen bevinden zich meestal de werven van DEME.

VOORUITGANG 2022

De komende jaren zullen we de marktontwikkelingen in nieuwe technologieën (elektrisch/waterstof/ hybride) in de Benelux onderzoeken en van nabij volgen, zodat er voldoende kennis aanwezig is om de juiste investeringen te doen. Tegen 2030 zal 50% van de grondverzetmachines van de Vries & van de Wiel emissievrij zijn.

Verder inventariseren we de data m.b.t. de bedrijfsuren van individuele machines om de inzet ervan te optimaliseren tijdens onze projecten.

Bij de vervanging van bestaand grondverzetmaterieel schaffen we nieuw, emissievrij materieel aan, zoals blijkt uit de beste praktijk.

Daarnaast wordt op projectsites vaak elektrische apparatuur gebruikt, zoals compressoren, generatoren, enz. in plaats van apparatuur die op diesel werkt.

B E S T E P R A K T I J K Aankoop van elektrische droog

grondverzetmachines Ondanks het huidige prijsverschil met conventionele machines en uitrusting hebben wij nieuwe geëlektrificeerde machines aangeschaft. DEME Environmental kocht twee elektrische compacte wielladers. De tijd die nodig is voor een volledige lading is nu gehalveerd tot slechts zes uur, waardoor 420 ton CO2 equivalent wordt vermeden.

Het tempo waartegen ons wagenpark wordt geëlektrificeerd neemt toe

Het personenvervoer bij DEME omvat zakenvluchten, treinreizen en ons wagenpark. We willen de uitstoot van zakenreizen verminderen, de groene mobiliteit in de Benelux vergroten en inzichten vergaren over ons wagenpark wereldwijd.

W E H E B B E N T W E E B E L A N G R I J K E O N T W I K K E L I N G E N VASTGESTELD:

• — Een belangrijke toename van het aantal bestelde elektrische voertuigen, dat steeg van 10% naar 28%; — Een belangrijke vermindering van het aantal bestelde
• benzine- en dieselauto's, dat daalde van 53% naar 16%.

In België streven we ernaar om vanaf 2026 100% van onze nieuwe leasewagens emissievrij te maken.

Aangezien de samenstelling van ons wagenpark aanzienlijk is gewijzigd, heeft dit ook gevolgen voor de BKG-emissies (Scope 1) van personenvervoer.

In 2023-2024 verwachten we een grotere daling van de emissies. Op die manier komen we dichter bij onze doelstelling voor leasewagens van 65 gram CO2/km in 2025 in de Benelux.

V O O R U I T G A N G O P H E T A A N TA L G R A M C O2 - E M I S S I E S P E R K I L O M E T E R V O O R O N Z E L E A S E W A G E N S I N D E B E N E L U X

I N K O O P VA N G O E D E R E N E N D I E N S T E N

Naar rapportage over de belangrijkste emissies in onze waardeketen

Een van de belangrijkste energieverbruikers in de project-waardeketen is de inkoop van goederen en diensten. Wij streven ernaar om de broeikasgasemissies in onze hele project-waardeketen te verminderen. Dit omvat de data-uitwisseling over energie- en emissieprestaties. We zijn vastbesloten om meer inzicht te krijgen in onze belangrijkste emissiecategorieën en specifieke doelstellingen en acties vast te leggen op basis van een analyse van onze Scope 3 emissies en de ermee verband houdende levenscyclusanalyses.

VOORUITGANG 2022

In 2021-2022 hebben wij onze algemene kennis en onze bewustwording van broeikasgasemissies in onze toeleveringsketen uitgebreid. We gebruikten onze interne taxonomie om de categorieën te bepalen waar de meeste BKG-emissies vandaan komen. We hebben ons specifiek gericht op:

• — Aankoop van goederen en diensten (staal, beton, kranen en droog grondverzetmachines).
• — Up- en downstream wegen watertransport.
• — Zakenreizen.

We voerden een analyse uit van de bestaande instrumenten, methodologieën en criteria voor duurzame inkoop, met inbegrip van de Scope 3 informatie.

Als volgende stap hebben wij besloten om een proefproject te doen met een tool voor leveranciersbeoordeling als mogelijke oplossing om duurzamer in te kopen en onze leveranciers aan te zetten om meer inspanningen te leveren en ons informatie te verstrekken over hun emissies die verband houden met ons gezamenlijk werkterrein.

Natuurlijk kapitaal

Onze oceanen, zeeën, rivieren en kusten zijn van vitaal belang voor een gezonde planeet en economie. Het valt niet te ontkennen dat onze maritieme werken het milieu veranderen. Daarom is het van belang om duurzame oplossingen te vinden die de mariene en terrestrische ecosystemen beschermen en gezonder maken door onze rivieren, kustgebieden, havens en land te saneren, te herstellen en te verbeteren.

We streven ernaar om de milieueffecten van onze activiteiten actief te beheren door de biodiversiteit te beschermen en elke verstoring van gevoelige soorten en habitats tijdens onze activiteiten tot een minimum te beperken. Natuurgebaseerde oplossingen kunnen ons helpen in ons streven naar een meer regeneratieve economie.

OPERATIONELE OPLOSSINGEN OM DE NEGATIEVE IMPACT OP WATER, LAND EN LUCHT TE BEHEREN

DOELSTELLINGEN

• — Systematisch milieueffectbeoordelingen implementeren in alle projectvoorbereidingen.
• — Milieu-incidenten vermijden. — Jaarlijks minstens een groen
• initiatief implementeren voor elk project dat langer dan drie maanden duurt (zie Vooruitgang).

VOORUITGANG 2022

— Met een groeiend aantal van 127 groene initiatieven in 2022 nemen zowel het milieubewustzijn als de betrokkenheid van onze werknemers toe, zowel op projectsites als op kantoor. Deze initiatieven zijn acties van werknemers om wijzigingen of aanpassingen in een proces, apparatuur of opstelling aan te brengen en zo het milieueffect van een project tot een minimum te beperken. — Een meer systematische evaluatie van de milieurisico's en risicobeperkende maatregelen (op basis van de matrix voor milieurisicobeoordeling (ERAM)) is opgenomen in onze QHSE-Srisicobeoordelingen van projecten. — In de loop van het jaar zijn er meer succesvolle toepassingen van ons online- en realtime lokale monitoringsysteem uitgevoerd, waarbij we zelf ontworpen milieuboeien gebruiken voor onderzoek naar de waterkwaliteit. Het systeem wordt verder verfijnd op basis van operationele ervaringen en praktische feedback van de projectsites.

BESTE PRAKTIJKEN 2022

1. Réseau Nature Entreprises Om de biodiversiteit op de terreinen van de Ecoterres-kantoren en onze grondrecyclagecentra te beschermen, is Ecoterres aangesloten bij het 'Réseau Nature Entreprises' van Natagora.

Natagora is een vereniging voor de bescherming van de natuur in Wallonië en de regio rond Brussel.

Dit engagement leidde tot de ondertekening van een charter dat ons verbindt tot vijf doelstellingen:

• — Geen menselijke activiteiten ontwikkelen die leiden tot de vernietiging van natuurlijke omgevingen.
• — De strijd tegen invasieve uitheemse soorten aangaan.
• — De voorkeur geven aan inheemse planten die in het wild voorkomen in de regio of gedeeltelijk op de site.
• — De spontaneïteit van de fauna respecteren.
• — Geen synthetische pesticiden gebruiken.

2. Grotere funderingen vereisen betere geluidsbeperkende maatregelen

Bij het Arcadis Ost 1 offshore windmolenpark hebben we nauw samengewerkt met onze klant om het onderwatergeluid te monitoren. We testten meerdere technologieën om onze resultaten op het gebied van geluidsdemping te verbeteren. Er werd een piloottest uitgevoerd met de PULSE-technologie en we plaatsten een drievoudig bellengordijn (BBC) en een verbeterd Hydro geluiddemper net (Hydro Sound Damper net of HSD), inclusief een kleine BBC.

Tijdens onze projecten nemen we een groot aantal geluidsbeperkende maatregelen. We beseffen evenwel dat onderwatergeluid een uitdaging blijft tijdens de installatie van funderingen bij offshore windparken. We onderzoeken voortdurend hoe wij onze geluidsemissies nog meer kunnen beperken.

NATUURGEBASEERDE OPLOSSINGEN INTEGREREN IN ONZE ACTIVITEITEN

DOELSTELLINGEN

• — De ecosystemen waarin wij werken identificeren, begrijpen en waarderen, met inbegrip van de gevoeligheid van de receptoren en hun milieukenmerken.
• — Natuurgebaseerde oplossingen opnemen in aanbestedingen en projecten.
• — Natuurgebaseerde oplossingen valoriseren als competitieve alternatieven.

VOORUITGANG 2022

• — In 2022 waren we actief betrokken bij meerdere initiatieven met betrekking tot natuurgebaseerde oplossingen, en integreerden die in onze aanbestedingsvoorstellen en projectontwerpen. Voor verschillende lopende projecten stelden we ook een natuurgebaseerde oplossing voor als volledig conform alternatief.
• — We ontwikkelen momenteel een spin-off van het R&D-project 'Coastbusters', met als doel de toegevoegde waarde van dit baanbrekende kustbeheerproject te valoriseren.
• — We zijn ook bezig met een gedetailleerde haalbaarheidsanalyse van een NbS Living Lab voor de Belgische Noordzee, 'Cassandra'. Daarmee willen we onze actieve betrokkenheid aantonen bij de transitie van statische kustbescherming naar een dynamisch, veerkrachtig en geïntegreerd kustbeheer. Het project is gebaseerd op onze opgedane kennis en ervaring met Coastbusters. We onderzoeken hoe dit kan worden uitgebreid en ontwikkeld voor een hele kustzone van honderden meters. We streven ernaar om dit proces af te ronden tegen eind 2023.

28 INITIATIEVEN ROND NATUURGEBASEERDE OPLOSSINGEN

BESTE PRAKTIJKEN 2022

1. Fort Sint-Filips

DEME Environmental en zijn partners hebben het grootste saneringsproject ooit in de haven van Antwerpen, namelijk de transformatie van Fort Sint-Filips, na twee jaar succesvol afgerond. Na de Tweede Wereldoorlog diende het 19e-eeuwse fort als stortplaats voor miljoenen liters olie en chemisch afval. Dit afval werd verwijderd en het fort werd ingekapseld in een ondergrondse cement-bentonietmuur, zodat de verontreiniging volledig geïsoleerd is. De herschapen lagune en rivieroevers werden afgewerkt met zuivere dekaarde om een natuurlijke oevervorming te creëren.

Nadat het team de zware historische vervuiling had aangepakt, bouwden ze een hogere dijk om de stad en het industriegebied van de haven te beschermen tegen mogelijke toekomstige stijgingen van het waterpeil als gevolg van de klimaatverandering. Dit initiatief maakt deel uit van het SIGMAplan voor overstromingsbescherming langs de Schelde. Als cruciale aanvulling op de beschermingsmaatregelen tegen

overstromingen werd stroomafwaarts van het fort een extra kribdam gebouwd, die de ontwikkeling van een getijdennatuurgebied van 20 ha zal bevorderen. De natuurlijke dam is ontstaan uit het hergebruik van gebaggerd materiaal van het terrein, en stimuleert de directe creatie en natuurlijke groei van een laagdynamische estuariene zone langs de Schelde met slikken en platen, moerasgebieden en beken.

Het aanvankelijke saneringsproject veranderde in een geïntegreerd, duurzaam overstromingsbeheerproject als onderdeel van een meer evenwichtige Scheldemonding. Zo ontstaat niet alleen een veiliger, maar ook een toegankelijk, aantrekkelijk en natuurlijk estuarien systeem.

2. Offshore natuurgebaseerde oplossingen

In het voorjaar van 2022 installeerde DEME een nieuw rif op de zeebodem van de Belgische Noordzee. Deze speciaal gebouwde rifstructuren zijn de eerste die offshore voor de Belgische kust worden geïnstalleerd om ecologische verrijking mogelijk te maken en de biodiversiteit in het Natura 2000-gebied te vergroten. In nauwe samenwerking met het toonaangevende engineeringbedrijf Subcon dat gespecialiseerd is in kunstmatige riffen, ontwierp en installeerde DEME deze natuurinclusieve ontwerpoplossing, waarbij duurzame waardecreatie de absolute kern van onze activiteiten vormt.

Duurzame innovatie

We hebben er allemaal baat bij om samen duurzame ontwikkeling te stimuleren. 'Multi-stakeholder'-partnerschappen kunnen daarom worden beschouwd als een manier voor organisaties uit verschillende maatschappelijke sectoren om samen te werken.

Het streven naar een duurzame wereld betekent ook dat intrapreneurship (waarbij werknemers zich als ondernemers kunnen gedragen, ook al werken ze binnen een organisatie) binnen het bedrijf moet worden aangemoedigd. Werken aan holistische, duurzame oplossingen vereist ook diepgaande kennis, expertise en R&D over zeer specifieke onderwerpen, en gerichte samenwerking met universiteiten en onderzoeksinstituten. Daarom willen wij het wetenschappelijk onderzoek versterken, onze technologische capaciteiten verbeteren en duurzame innovatie aanmoedigen.

INTRAPRENEURSHIP TER BEVORDERING VAN DUURZAAMHEID

DOELSTELLINGEN

• — Ervoor zorgen dat de opmars van duurzaamheid een integraal onderdeel vormt van elke uitdaging in elke innovatiecampagne.
• — Ervoor zorgen dat duurzaamheid tijdens de ontwikkelingsfase steeds deel uitmaakt van de evaluatiecriteria van elk idee of initiatief.

V O O R U I T G A N G 2 0 2 2

• — We voltooiden de eerste drie van vier fasen van 'DEMEx' – DEME's meest ambitieuze innovatiecampagne. Een op maat gemaakte kaart met megatrends werd gebruikt om 10 toekomstige planeten te creëren, die allemaal duurzaamheidsuitdagingen bevatten. Deze planeten creëerden om een groot aantal veelbelovende toekomstige ondernemingen voor DEME, waarvan er negen werden geselecteerd in 2023.
• — We werkten voort aan de ontwikkeling en uitvoering van de negen meest veelbelovende initiatieven van onze 'Diver Campaign 2020'. Een van de ideeën die worden versneld is het gebruik van emissievrije apparatuur.
• — In 2022 voerden we vijf 'ad hoc' AVISOinnovatiecampagnes uit, waarvan één gericht op de verwijdering van op zee gedumpte munitie, en dus met een sterke duurzaamheidsfocus. AVISO staat voor Alternatives, Value (creation, engineering), Innovation, Smarts & Optimisation, en richt zich op het bereiken van uitmuntendheid in het bedrijfsleven door nieuwe oplossingen aan te dragen.
• — We hielden vier 'DEME Talks' (geïnspireerd op TED Talks). De onderwerpen waren onder meer de Geopolitiek van de Energietransformatie en Werkbaar Werk.

PARTNERSCHAPPEN MET UNIVERSITEITEN EN ONDERZOEKSINSTELLINGEN

DOELSTELLINGEN

• — Partnerschappen op lange termijn opzetten met een selectie van universiteiten.
• — Projectspecifieke samenwerking opzetten met universiteiten en onderzoeksinstellingen.

V O O R U I T G A N G 2 0 2 2

• — We gingen in gesprek met gezinnen en jongeren op het Nerdland Festival, het grootste outdoor wetenschapsfestival in België.
• — DEME steunde Phairywind (een Belgisch academisch offshore windnetwerk voor jonge onderzoekers) en de European Academy of Wind Energy bij de organisatie van het 18e EAWE PhD-seminarie.
• — De Masteropleiding 'Smart Port and Marine Environmental Management' aan het ESITC Caen (FR) behandelt de toename van het internationale maritieme verkeer, de klimaatverandering en de geplande uitputting van fossiele energiebronnen. DEME ondersteunt deze opleiding door colleges te geven over milieubeheer door gebruik te maken van natuurgebaseerde oplossingen.
• — DEME geeft lezingen over duurzaam en slim gebruik van sedimenten aan de Universiteit Antwerpen, waarbij de voordelen van hergebruik van baggerspecie in natuurgebaseerde oplossingen worden uitgelegd, in combinatie met bezoeken ter plaatse.
• — In het kader van de VN-Oceaanconferentie in Lissabon gaf DEME een presentatie over 'Upscaling Nature-based Solutions in Coastal Zone Management' (Opschalen van natuurgewaardeerde oplossingen bij het beheer van kustgebieden) als onderdeel van een speciaal symposium over de Belgisch-Portugese Blauwe Economie.
• — DEME creëerde samen met de UCL (BE) een baggermodule in het online modelleerplatform SeaLab om de knowhow in verband met de voorspelling van baggerpluimen te stroomlijnen en te verbeteren.

Partnerschappen met universiteiten en onderzoeksinstellingen

EUROPA

VK University of Southampton België UGent KU Leuven Universiteit Antwerpen Université Libre de Bruxelles Frankrijk Mines Paris Tech Université Grenoble Alpes Nederland Universiteit Utrecht Eindhoven University of Technology Polen Lodz University of Techology Oekraïne Odessa National Maritime University Italië Politecnico di Milano Duitsland Kiel University Technische Universität Berlin REST VAN DE WERELD

VS Johns Hopkins University- Boston

Singapore National University of Singapore

Australië University of Western Australia

26 doctoraten van 17 universiteiten in de volgende vakgebieden Economie / Engineering Biologie / Geologie / Sociale wetenschappen

Afval- en grondstoffenbeheer

Tegen 2050 zal de afvalproductie naar verwachting tot 3.400 miljoen ton per jaar stijgen. Bovendien wordt afval niet altijd op een gecontroleerde manier verwijderd, waardoor het in de oceanen terechtkomt en het kustmilieu vervuilt.

We streven ernaar een circulaire economie tot stand brengen die bodem, sediment, water en land met succes beheert en voor een efficiënt gebruik van deze vitale natuurlijke hulpbronnen zorgt. Cruciaal is dat we een andere manier van denken vinden en ons afval in plaats daarvan als een belangrijke hulpbron beschouwen. DEME streeft in al zijn projecten naar een zo efficiënt en circulair mogelijk gebruik van materialen. Momenteel richten we ons vooral op mineralen (zand, grind, beton), metalen (staal) en afval.

HERGEBRUIK VAN BAGGERSPECIE, WATER EN MATERIALEN VAN SLOOPWERKEN BIJ ONZE WERKZAAMHEDEN

DOELSTELLINGEN

— In kaart brengen van aanzienlijk hergebruik van materiaalstromen (grond, sedimenten, water en materialen van sloopwerken) in onze projecten via de Groene Initiatieven.

VOORUITGANG 2022

• — In 2022 ontvingen we 39 groene initiatieven m.b.t. afval en 17 m.b.t. het gebruik van natuurlijke grondstoffen.
• — We zetten communicatie op over Groene Initiatieven, waarin we enkele van de meest impactvolle en waardevolle ideeën selecteren en de geleerde lessen met onze medewerkers delen. In 2022 werden twaalf communicaties omtrent Groene Initiatieven verspreid.
• — Via QuickScans brengen we het gebruik van erkende afvalverwerkers tijdens onze projecten in kaart.
• — We passen het Groene Initiatief-proces aan door een meer gedetailleerd scoringsmechanisme in te voeren, dat het hergebruik van materialen kan aangeven.

17 G R O E N E I N I T I AT I E V E N R O N D H E T G E B R U I K VA N N AT U U R L I J K E GRONDSTOFFEN

39 G R O E N E I N I T I AT I E V E N ROND AFVALBEHEER

BESTE PRAKTIJKEN 2022

1. Hergebruik van verpakkings-/ afvalhout voor renovatie van huizen voor lokale mensen

Tijdens het Abu Qir 2 project in Egypte werkte DEME samen met een lokale liefdadigheidsinstelling om de gemeenschap van Alexandrië te ondersteunen. Hoofddoel: de levensomstandigheden verbeteren van mensen die in armoede leven in de regio. De Community Development Association in Bab Al-Obaid houdt zich bezig met een groot aantal verschillende activiteiten, zoals het opzetten van naaiworkshops, wekelijkse schoonmaakacties, een koeien- en schapenfokproject enz.

In overeenstemming met de duurzaamheidsdoelstellingen van DEME richtte het project zich met de liefdadigheidsinstelling op verschillende soorten afval (plastic, hout, metaal ...) die ter plaatse worden gescheiden en gerecycleerd. In plaats van hout te classificeren als afvalmateriaal, onderzocht het DEME-team de haalbaarheid om het hout van de projectlocatie te recycleren. Het bruikbare hout kan dan worden vervoerd naar het dorp dat de liefdadigheidsinstelling ondersteunt. Vervolgens wordt het gerecycleerde hout gebruikt voor nieuwe daken of om lekkende daken op de lokale huizen te vervangen. Aan het eind van het project waren 12 huizen voorzien van een nieuw waterdicht dak.

2. Herontwerp van MP/TP-covers Tijdens een campagne om monopiles (MP) en 'transition pieces' (overgangsstukken of TP's) te installeren wordt na de installatie een MP-cover op de flens van de monopile geplaatst om als navigatiebaken en flensbescherming te dienen totdat de TP is geïnstalleerd. Voor het begin van de volgende installatie wordt de MP-cover verwijderd. Zodra de tweede installatie is voltooid en de TP bovenop de MP is geïnstalleerd, wordt een tweede cover op de flens van de TP geplaatst, een TP-cover of een canvasdoek. Deze cover beschermt de binnenkant van de TP.

Op het Arcadis Ost 1 offshore windmolenparkproject besloot het DEMEteam de MP/TP-cover te combineren, om de benodigde hoeveelheid materiaal te verminderen. De MP-cover werd daarom zo ontworpen dat hij opnieuw kon worden gebruikt en er een canvasdoek in kon worden aangebracht. Zo kon hij na de voltooiing van de TP-installatie weer op de flens van de MP worden geplaatst. Het projectteam bespaarde zo 72.9 ton staal en verbeterde de operationele energie efficiëntie.

Gezondheid en welzijn

Gezondheid, veiligheid en mentaal welzijn op de werkplek – zowel voor onze eigen medewerkers als voor onderaannemers, leveranciers, partners en andere stakeholders – is een voortdurende prioriteit.

Om een veilige werkomgeving te garanderen, hebben wij de nodige beheersystemen, actieplannen en dashboards geïmplementeerd. Voor meer informatie verwijzen wij graag naar ons speciale hoofdstuk over QHSE-S Prestaties voor een overzicht van onze vorderingen. Onze ambitie is om prioriteit te geven aan onze fysieke en mentale gezondheid en welzijn zodat onze medewerkers hun beste beentje kunnen voorzetten op het project, op kantoor en overal elders.

FYSIEKE EN MENTALE GEZONDHEID EN WELZIJN GARANDEREN

DOELSTELLINGEN

• — Het bewustzijn over gezondheid en welzijn vergroten door gerichte campagnes te organiseren.
• — Zorgen voor de opname van gezondheids- en welzijnsonderwerpen in alle people management-opleidingen.
• — Gezondheid en welzijn opnemen in onboardingprogramma's voor nieuwe werknemers.

VOORUITGANG 2022

• — Ons onboardingproces moet ervoor zorgen dat mensen zich welkom en ondersteund voelen tijdens hun eerste maanden bij DEME. Dit proces omvat een opleidingstraject, meerdere check-ins met hun manager en HR Business Partner, en een specifieke welkomstcoach.
• — Op ons Energy@DEME platform kunnen werknemers van DEME deelnemen aan verschillende sportieve evenementen (Antwerp 10 miles, wandel- en fietsuitdagingen ...). Via dit platform blijven onze medewerkers op een leuke en uitdagende manier gezond. Een van de campagnes is 'DEME Heroes', waarbij medewerkers worden aangemoedigd om een lifestyle switch te maken met als uiteindelijk doel hun fysieke conditie te verbeteren, maar ook om hun collega's te motiveren deel te nemen aan Energy@DEME evenementen.
• — Het thuiswerkbeleid van DEME is gericht op een goede balans tussen flexibiliteit en betrokkenheid. Omdat ergonomie belangrijk is voor het voorkomen van veelvoorkomende blessures op de werkplek, kregen medewerkers een speciale bureaustoel en scherm aangeboden om een optimale thuiswerkomgeving te creëren.
• — Er werd een wereldwijd motivatie-onderzoek gelanceerd, met specifieke aandacht voor welzijn.
• — In 2023 worden campagnes gelanceerd die specifiek gericht zijn op welzijn en grensoverschrijdend gedrag.

Diversiteit en opportuniteit

Talent is een belangrijke onderscheidende factor, waardoor wij oplossingen kunnen bieden voor wereldwijde uitdagingen. Wij geloven dat een werkgever die niet alleen blijk geeft van demografische diversiteit, maar ook gebruik maakt van diversiteit in denken en inclusie, ons zal helpen om de huidige en toekomstige uitdagingen aan te gaan.

Wij streven ernaar om ons DEME-personeel aan te trekken, te ontwikkelen en te motiveren, en het personeelsverloop te beperken. Door verschillen te erkennen, te respecteren en te waarderen en mensen in staat te stellen hun authentieke zelf op het werk te zijn, willen wij de impact vergroten die een divers en inclusief personeelsbestand op onze organisatie kan hebben. Wij bevorderen een inclusieve werkomgeving waarin iedereen dezelfde kansen heeft op promotie, loopbaanontwikkeling en opleiding, ongeacht geslacht, leeftijd, religie, seksuele geaardheid, nationaliteit, cultuur, politieke overtuiging, mentale of fysieke capaciteiten. Wij focussen op het maximaliseren van de instroom en het minimaliseren van de uitstroom, en geven werknemers de kans om een levenslange carrière bij ons bedrijf uit te bouwen.

DIVERSITEIT EN INCLUSIE

DOELSTELLINGEN

• — Het bewustzijn over diversiteit en inclusie in de hele organisatie vergroten via leerprogramma's (over leiderschap).
• — Onze 'One DEME, One Team'-geest benutten door voort te bouwen op de rijke diversiteit van onze operationele teams en inclusieve werknemersrelaties.
• — Al onze medewerkers gelijke kansen bieden op het vlak van carrièremogelijkheden en hen daarbij actief ondersteunen en begeleiden.

VOORUITGANG 2022

• — Een 'International Starters' Guide' wordt tijdens het onboardingproces aangeboden om medewerkers die vanuit het buitenland bij DEME komen werken zoveel mogelijk te begeleiden.
• — In Zwijndrecht en Breda werden lessen Nederlands aangeboden om de verdere integratie van anderstalige medewerkers te verzekeren. In 2022 verwelkomden we 88 deelnemers, tegenover 65 in 2021.
• — DEME behield zijn deelname aan het project 'areyouwaterproof. be Olivia' dat meer vrouwen wil aantrekken in de maritieme wereld.
• — Als pilot werd in 2022 een 'Intercultural Awareness' opleidingscursus georganiseerd. Ongeveer 60 mensen die betrokken zijn bij onze projecten in de VS werden uitgenodigd. Het voornaamste doel was om het bewustzijn met betrekking tot interculturele communicatie te vergroten, de deelnemers te helpen meer inzicht te krijgen in mogelijke culturele verschillen, de samenwerking te verbeteren en doeltreffende communicatie te bevorderen.
• — Om onze huidige status te bepalen op het vlak van diversiteit, gelijke kansen en inclusie werd een enquête gehouden (in combinatie met het thema Gezondheid en Welzijn), en werden focusgroepen georganiseerd. Er werden bijna 1.400 enquêtes ingevuld.
• — We voerden een online wervingscampagne en organiseerden carrièredagen met de focus op internationale profielen.

* op basis van het personeelsbestand

PERSOONLIJKE EN PROFESSIONELE OPPORTUNITEITEN

DOELSTELLINGEN

• — De instroom van talenten maximaliseren die passen bij de cultuur en ambities van DEME.
• — Een degelijke onboarding verzekeren voor alle nieuwkomers.
• — De medewerkerstevredenheid verhogen door te focussen op transparantie, en ondersteuning te bieden op het vlak van:
  • — Groei en loopbaanmobiliteit;
  • — Leer- en ontwikkelingsmogelijkheden.

VOORUITGANG 2022

• — In 2022 kreeg DEME opnieuw het Top Employer-certificaat in België. Dit certificaat erkent dat DEME uitzonderlijke arbeidsvoorwaarden biedt, en talent koestert en ontwikkelt op alle niveaus van de organisatie.
• — Om onze positie als potentiële werkgever te versterken, werkten we samen met employer branding experts, waardoor we ons ambitieuze maar authentieke DEME-verhaal konden creëren en delen. Onze employee value-propositie werd bepaald en omgezet in de 'Where next?' tagline die in alle rekruteringscampagnes wordt gebruikt.
• — Om de instroom van talent te maximaliseren, organiseerden we Career Days in Italië en Portugal. Na een dag vol getuigenissen van 'local heroes', presentaties, business cases, interviews en netwerkmogelijkheden gaf meer dan 95% van alle deelnemers formeel aan nog steeds geïnteresseerd te zijn in DEME als potentiële werkgever.
• — Om meer transparantie te creëren op het vlak van carrièremogelijkheden werd een 'Career Map' voor het personeel gelanceerd, gestructureerd per functiefamilie en anciënniteitsniveau.
• — Om mensen een goed zicht te geven op wat er mogelijk is op het vlak van leren en ontwikkelen, lanceerden we het concept 'learning journeys' voor onze medewerkers. Dit plaatst al onze opleidingsinitiatieven in vijf clusters.
• — Er werden tal van infosessies en focusgroepen georganiseerd om onze DEME-talenten te informeren en te raadplegen (over de career map, leiderschapsontwikkeling, technisch leertraject enz.)
• — Wij hebben ons ertoe verbonden onze inspanningen op het vlak van veiligheidsopleiding op te voeren aan de hand van Safety Horizon 2025, een meerjarenplan dat gericht is op het versnellen van onze opleidingsmogelijkheden.

70%

VA N D E B E D I E N D E N I N VA S T D I E N S T V E R B A N D N A M D E E L A A N H E T ' T I M E T O ' - P R O G R A M M A VOOR MEDEWERKERS

68%

VA N D E VA S T E B E M A N N I N G N A M D E E L A A N H E T ' T I M E T O ' - P R O G R A M M A VOOR DE BEMANNING

29

G E M I D D E L D A A N TA L U R E N F O R M E L E O P L E I D I N G P E R VASTE MEDEWERKER

Bedrijfsethiek

In onze dagelijkse activiteiten werken wij nauw samen met derden, zoals ( joint venture) partners, onderaannemers en wervingsbureaus. Bovendien zijn we vaak actief in landen met een hoger risicoprofiel voor niet-ethische praktijken. Als gevolg van deze factoren moeten wij zeer waakzaam zijn en ervoor zorgen dat onze ethische normen te allen tijde worden nageleefd.

In lijn met onze ambities om met alle betrokken derden een duurzaam bedrijf voor de lange termijn te creëren, streven we ernaar om eerlijk en integer zaken te doen en corruptie of omkoping in welke vorm dan ook actief en proactief te voorkomen. Bedrijfsethiek omvat ook andere onderwerpen, zoals respect voor arbeids- en mensenrechten, afschaffing van kinderarbeid, bestrijding van het witwassen van geld, aanmoediging van eerlijke concurrentie met onze stakeholders, enz.

DUIDELIJKE RICHTLIJNEN EN MINIMUMNORMEN INZAKE BEDRIJFSETHIEK EN MENSENRECHTEN VOOR ALLE PARTIJEN DIE BIJ ONZE ACTIVITEITEN BETROKKEN ZIJN

DOELSTELLINGEN

• — Uitsluitend samenwerken met stakeholders die dezelfde ethische normen hanteren als ons bedrijf.
• — Zorgen voor degelijke werkomstandigheden voor iedereen en de sociale dialoog aanmoedigen.
• — Ervoor zorgen dat elke werknemer regelmatig opleidingen over ethisch bewustzijn heeft gevolgd.

VOORUITGANG 2022

• — Na een risicoanalyse en het high-level procesontwerp dat ons in staat zal stellen een geautomatiseerde segmentatie uit te voeren, luidde 2022 de werkelijke start in van de ontwikkeling van ons risicobeheersingspakket voor derden. Begin 2022 werd begonnen met de toolselectie. Daarbij werd gekozen voor een compliance-risicomodule als aanvulling op de nieuwe Procurement-suite. Na een intensieve technische ontwerpfase met onze implementatiepartner zitten we nu in de eerste stadia van unit testing, met een go-live pilot voorzien voor 2023.
• — We hebben een compliancecursus geïntegreerd in onze Basics4Starters-opleiding voor nieuwkomers.
• — Ons personeel behaalde een bijna maximaal slaagpercentage van 99% voor onze verplichte e-learningcursus over bedrijfsethiek. Na een specifieke aanpak voor onze bemanning – afgestemd op het leven aan boord – waarbij de verplichte e-learning vervangen werd door klassikale toolboxen op maat, is het slaagpercentage van onze bemanning nu gestegen tot 82%. Nu bijna alle kapiteins en officieren zijn opgeleid, komen we dichter bij ons doel.

99% VA N D E B E D I E N D E N V O L G D E DE COMPLIANCE-OPLEIDING

82% VA N D E B E M A N N I N G V O L G D E D E C O M P L I A N C E - O P L E I D I N G

Lokale gemeenschappen

DEME streeft ernaar via overleg, betrokkenheid en participatie duurzame samenwerkingsverbanden aan te gaan met lokale gemeenschappen. We willen waarde teruggeven aan deze gemeenschappen en een verantwoordelijke betrokkenheid bij de gemeenschap aan de dag leggen die in lijn is met zowel onze kernwaarden als de SDG's (Sustainable Development Goals of Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen van de VN).

BETROKKENHEID VAN MEDEWERKERS BIJ MAATSCHAPPELIJKE PARTICIPATIE

DOELSTELLINGEN

• — Een brede waaier aan sociale projecten over de hele wereld ondersteunen.
• — De betrokkenheid van werknemers bij de voordelen van maatschappelijke participatie vergroten.

VOORUITGANG 2022

• — Ons langdurige partnerschap met Mercy Ships wordt voortgezet. DEME draagt bij aan de financiering van het tweede ziekenhuisschip 'Global Mercy', dat in 2022 in de vaart kwam.
• — In september namen tal van medewerkers deel aan een Familiedag met sportactiviteiten. Zo werd er geld ingezameld voor een toonaangevend kankerfonds, Kom op tegen Kanker.
• — Tijdens World Clean Up Day staken veel collega's wereldwijd de handen uit de mouwen om zwerfvuil op te ruimen afkomstig van straten, stranden en rivieren. Gedurende het jaar resulteerde dit in een totaal van 17 opruimacties voor alle projecten.

D E M E S T E U N T MERCY SHIPS

DEME heeft zijn langdurige partnerschap verlengd met Mercy Ships, een internationale ngo die particuliere ziekenhuisschepen exploiteert langs de Afrikaanse kust. De vrijwilligersteams verlenen gratis chirurgische zorg en geven medische opleidingen in landen waar de middelen schaars zijn.

DEME is al meer dan 50 jaar actief in bagger- en landwinningsprojecten in Afrika. Het is dan ook zeer verheugd dat het via dit partnerschap een belangrijk humanitair project op het continent kan ondersteunen.

Met de steun van DEME en andere organisaties nam Mercy Ships in juni 2022 een tweede ziekenhuisschip in de haven van Dakar in gebruik. Het nieuwe schip fungeerde eerst als drijvend opleidingscentrum, waar een hele reeks medische opleidingsprogramma's voor gezondheidswerkers worden aangeboden.

'Global Mercy' is het grootste particuliere ziekenhuisschip ter wereld, en telt 200 ziekenhuisbedden en zes operatiekamers. Meer dan 600 professionele vrijwilligers uit de hele wereld, waaronder chirurgen, zeelieden, elektriciens, onderwijzers en verpleegkundigen bieden hun diensten vrijwillig aan.

BESTE PRAKTIJKEN 2022

1. Ok Tedi-project

In Papoea-Nieuw-Guinea is er dringend behoefte aan beter bestuur en investeringen in het gezondheids- en onderwijssysteem. Daarom vinden onze collega's van de lokale entiteit Dredeco en het Ok Tediproject het erg belangrijk om scholen en gezondheidsvoorzieningen binnen de lokale gemeenschappen te ondersteunen. Dredeco heeft ongeveer 80 mensen uit de nabijgelegen gemeenschappen in dienst. Onze werknemers en ook veel van hun familieleden zijn af en toe afhankelijk van medische behandeling in deze zorginstellingen.

Het team biedt financiële steun aan ziekenhuizen en scholen zoals de Hymiamrae Elementary School, Matkomnai Healthcare Centre en de Senamrai Health Care Post, en levert medische hulpmiddelen en/of medicijnen, maar voorziet ook in vervoer.

Voor het Rumginae Health Care Worker Training Centre financiert het team ook nieuw meubilair voor studenten en docenten van een tweejarige algemene verpleegkundeopleiding. Dankzij deze opleiding wordt het nijpende tekort aan gezondheidswerkers in het land aangepakt.

Het Dredeco-team is er trots op dat het deze organisaties van onschatbare waarde kan ondersteunen en hen kan helpen om deze vitale diensten aan de lokale gemeenschappen te blijven aanbieden.

2. Studenten bouwen banken van gerecycled hout afkomstig van het GOVa-project

Het project Groot Onderhoud Vaarwegen (GOVa) bestaat uit vijf locaties in Zuid-Nederland. Op deze locatie worden afmeerpalen en geleideconstructies vervangen. Het meeste hout wordt hergebruikt als fenders in de nieuwe constructies, maar 5% kon niet worden hergebruikt. Daarom wilde DEME het een tweede leven geven.

Er worden vier banken gebouwd door leerlingen van De Lage Waard, een regionale VMBO-school, die langs het nabijgelegen voetpad zullen worden geplaatst. Dit project laat zien dat 'afval' kan worden omgezet in iets waardevols, en bovendien leidde het initiatief tot minder uitstoot.

3. Ondersteuning van een lokaal kinderziekenhuis

Bij een saneringsproject in Schotland heeft het team een systeem opgezet waarbij elke opgehaalde veiligheidsobservatiekaart leidt tot een donatie van £15 voor het goede doel 'Children's Hospices Across Scotland' (CHAS). De organisatie biedt een volledige gezinsondersteuning voor baby's, kinderen en jongeren met levensbedreigende aandoeningen. In 2022 haalde het team £3.030 op en de fondsenwerving gaat verder in 2023.

QHSE-prestatie

DEME werkt elke dag keihard om zijn QHSE-prestatie continu te verbeteren. We besteden veel aandacht aan wat er eventueel fout kan lopen en zeker aan wat er goed gaat.

In het begin van het jaar werkten we een communicatieplan uit dat van start ging met de traditionele 'Nieuwjaarsresolutie'. In mei hielden we onze 'Safety Week' met als centrale thema's de analyse van incidenten, bijna-incidenten en gevaarlijke situaties met een hoog risicopotentieel. Juli en september stonden in het teken van onze deelname aan de Wereldmilieudag (World Environmental Day) en de Wereldschoonmaakdagen (World Cleanup Days). De Safety Week leverde tal van inspirerende 'Safety Success Stories' op die in de hele Groep worden gedeeld.

TAKE 5

DEME koos 'TAKE 5' en 'License to Stop' als gemeenschappelijke thema's voor de campagnes in 2022.

TAKE 5 moedigt onze medewerkers en iedereen die voor DEME werkt aan om even de tijd te nemen en eventuele risico's te evalueren voor ze aan de slag gaan. De License to Stop geeft iedereen het recht om elke activiteit die een potentieel gevaar inhoudt stil te leggen. De videoboodschap van onze CEO spreekt voor zich: "Iedereen heeft het recht en de plicht om het werk stil te leggen".

Veiligheids-DNA

Het is gemakkelijk om te beweren dat veiligheid in ons DNA zit, maar wat betekent dat eigenlijk? Volgens ons draait het allemaal om zorg en delen. Daarom moedigt DEME zijn medewerkers aan om voor elkaar te zorgen en alle beschikbare gegevens en knowhow over operationeel risicobeheer te delen. Binnen DEME streven wij ernaar het verschil te maken door gebruik te maken van deze zeven aspecten van ons Veiligheids-DNA.

Safety Week

De Safety Week staat in het teken van de High Potential (HIPO) incidenten: om te begrijpen wat er fout ging, hebben we een grondige analyse gemaakt van de bijna-ongevallen, gevaarlijke situaties en incidenten met een 'High Potential' die zich het voorbije jaar voordeden. DEME heeft deze waardevolle gegevens geëvalueerd en samengevat, en aan collega's die betrokken waren bij HIPOsituaties gevraagd om hun ervaringen te delen: Wat is er gebeurd of had er kunnen gebeuren? Wat ging er fout of had fout kunnen gaan? Wat kunnen we hieruit leren? Hoe kan 'TAKE 5' helpen om HIPO-situaties te voorkomen? Al deze vragen kwamen aan bod tijdens de Safety Week en werden er besproken.

Wij hebben TAKE 5-kaarten verstrekt en toolboxen ontwikkeld met een operationele link naar de verschillende segmenten. Er zijn ook verschillende posters beschikbaar.

De DEME-veiligheidsvideo's worden gebruikt om onze boodschap te verspreiden tijdens honderden toolboxen met duizenden deelnemers. Deze video's behandelen verschillende onderwerpen: maritieme operaties, handletsels, droog grondverzetmachines, gebruik van machines en uitrusting en gevallen voorwerpen.

Safety Stand Down

De Safety Stand Down legt de focus op ongevallen met werkverlet (Lost Time Incidents - LTI). Wat ging er fout? Wat kan worden verbeterd? In de eerste helft van 2022 was het aantal ongevallen met wekverlet helaas even hoog als in heel 2021. Een duidelijke oproep tot actie was dringend nodig. Daarom werd een speciale campagne gelanceerd om mensen te motiveren niet alleen voor zichzelf te zorgen, maar ook voor hun teamleden. Iedereen moest zich de vraag stellen: "Kan dit ook ons overkomen?"

Tijdens onze Safety Stand Downcampagne – die overigens zeer succesvol was – wezen wij op de risico's in verband met veiligheid van handen, open vloeren en luiken, vallende voorwerpen, vallen van hoogte en overplaatsing van personeel van en naar schepen. Projecten, schepen en operationele locaties organiseerden de Stand Downs om een overzicht te geven van de incidenten die zich hadden voorgedaan en de maatregelen die moesten worden genomen om gelijkaardige situaties te voorkomen.

QHSE-S Performance Dashboard

Het DEME QHSE-S Performance Dashboard ziet er groener uit dan ooit tevoren. De doelstellingen voor Groene Initiatieven, toolboxdeelnemers, observaties en inspecties werden gehaald. Incidenten werden tijdig gemeld en de bijbehorende acties werden tijdig uitgevoerd. De kwaliteit van het incidentenonderzoek werd van dichtbij gevolgd en kreeg een hoge score. Helaas kon DEME zijn ambitieuze 'veiligheidsthermometer'-doelstelling niet halen door een stijging van het aantal ongevallen met werkverlet in het tweede kwartaal van het jaar. Daarom lanceerden we een bijkomende Safety Stand Down-campagne.

Safety Success Stories

Vóór de lancering van de Safety Moment Day werden meer dan 270 Safety Success Stories ingediend. Successen laten ons zien waar we

trots op kunnen zijn, wat we op de best mogelijke manier hebben bereikt, terwijl mislukkingen ons de kans geven om te groeien en eventuele verbeterpunten te identificeren.

Elke Success Story legt uit waarom onze werkplek veiliger is geworden, en kan een waardevolle inspiratiebron zijn voor iedereen binnen DEME. Een van de meest geslaagde voorbeelden is de veiligheidscampagne voor het offshore windmolenpark in Saint-Nazaire met een pakkende slogan: 'knowing what to do is knowing when to stop' (weten wat je moet doen, is weten wanneer je moet stoppen'). De communicatie tussen de bemanning en de mensen op de werf was voorbeeldig.

DEME koos verschillende uitstekende Success Stories om ze tijdens de Safety Moment Day te delen. Risico's elimineren, handveiligheid, maritieme operaties, veilige toegang, veiligheid door ontwerp en hijsen waren slechts enkele van de uitgelichte verhalen.

Wij zijn erg trots dat een van onze Stories, 'Een intrekbare ladder voor graafmachines', de IADC Safety Award gewonnen heeft.

Safety Moment Day

In december vond onze jaarlijkse Safety Moment Day plaats. Daar kwamen niet alleen onze Safety Success Stories aan bod, maar ook twee grote incidenten. De geleerde lessen werden met succes via verschillende bronnen gecommuniceerd: via e-learning voor alle operationele leiders en het management van DEME, en ook via de Safety Success Stories die prachtige initiatieven in de kijker plaatsten.

De videoboodschap van Luc Vandenbulcke, CEO van DEME, is zeer duidelijk: "Als het om veiligheid gaat, is er geen plaats voor nalatigheid." 

DEME' QHSE-S wereldwijde Performance Dashboard (1 januari 2022 - 31 december 2022) 195 HIPO deelname aan toolboxmeetings tijdig gemelde incidenten tijdig afgesloten acties observaties inspecties incidentonderzoeken HIPO Hijswerken 45 Maritieme operaties 39 Werken op hoogte 24 Andere activiteit / Taak 19 Transportactiviteiten 13 Activity Line- specifiek 11 Gebruik van machines en uitrusting 11 Warme werken 09 Werken in beperkte ruimte 06 Werken met droog grondverzetmachines 06 Werken met perslucht 05 Elektrische werken 02 Beheer van Site & Verkeer 02 Omgaan met gevaarlijke stoffen 01 Werken in specifieke omstandigheden (warm, koud, …) 01 W W LT I F R ('VEILIGHEIDSTHERMOMETER') 0,23 DEME referentiedoelstelling 0,20 1.453 INCIDENTEN DOEL-STELLING 313.454 117.164 1.309 1.307,7 2.880 12,1545 7.152 9.964 4.790 2.737 2.455,7 2.905 2.00 1.60 1.20 0.80 0.40 0.00

Samenwerking met stakeholders

STAKEHOLDERSGROEP	VERWACHTINGEN T.O.V. DEME	ONS ENGAGEMENT T.O.V. DE STAKEHOLDER
KLANTEN	De meest duurzame en innovatieve oplossing bieden om aan de verwachtingen van de klant te voldoen.	Klanten informeren en feedback verzamelen m.b.t. duurzaamheidsvoorstel. Samenwerken en partner zijn in sectorinitiatieven.
MEDEWERKERS	Zorgen voor gezonde en veilige werkomstandigheden. Loopbaanontwikkeling mogelijk maken. Informatie verstrekken over belangrijkste duurzaamheidsthema's.	Mededelingen verstrekken over HIPO en Groene Initiatieven. Aanbod van meer dan 600 verschillende opleidingen. Een loopbaanontwikkelingsplan aanbieden. Bewustzijn over duurzaamheid creëren.
I N V E S T E E R D E R S EN AANDEEL HOUDERS	Transparantie, governance en managementfocus stimuleren Kapitaalinvesteringsbeslissingen beter afstemmen op duurzaamheidsstrategie Belangstelling verhogen.	Integratie van ESG-onderwerpen in de langetermijnstrategie. Openbaarmaking van financiële en niet financiële indicatoren en doelstellingen. Aan duurzaamheid gekoppelde leningen. 'Code voor ethiek en zakelijke integriteit'.
LEVERANCIERS	Transparantie verbeteren. De langetermijnrelatie versterken. Gemeenschappelijke visie delen.	'Code voor ethiek en zakelijke integriteit' voor zakenpartners. De veiligheidsprestaties van leveranciers opvolgen.
OVERHEIDS I N STA N T I E S	Toezien op de naleving van de wetgeving. Ethisch zakelijk gedrag.	Externe controle en audits. Naleven van ISO-normen. 'Code voor ethiek en zakelijke integriteit'.
N G O ' S EN GEMEEN SCHAPPEN	Samenwerking opbouwen met gedeelde waarden. Lokale gemeenschappen versterken om projecten in voltooiing te steunen.	Liefdadigheidsorganisaties en campagnes voor lokale gemeenschappen steunen. Sociale projecten over de hele wereld steunen.
SECTOR GENOTEN	Vormgeven aan een duurzame markt.	Deelnemen aan vakverenigingen.
A C A D E M I C I E N ONDERZOEKERS	Duurzame innovatie aanmoedigen. Partnerschappen op lange termijn opbouwen en de samenwerking versterken.	Partnerschap met universiteiten (gastcolleges, stagebegeleiding, sponsoring). Gezamenlijke projectinitiatieven. Masterproeven ondersteunen. Studies uitvoeren met universiteiten.

DEME Offshore heeft zich aangesloten bij het Powering Net Zero Pact-initiatief, samen met een wereldwijde groep van bedrijven uit de energiesector om over te schakelen naar een netto nul-emissie van broeikasgassen. Wij nemen deel aan de werkgroepen voor circulaire economie en emissies. Meer informatie over het pact is te vinden op

Meer transparantie creëren met de lancering van onze interne Career Map voor het personeel, dat een overzicht biedt van alle beschikbare functies binnen DEME. Meer informatie vindt u onder het thema Diversiteit en Opportuniteit in hoofdstuk 5. Lancering van een interne DEME Sustainability Awareness-campagne 'Everyday Forward' om ervoor te zorgen dat onze medewerkers de 8 belangrijkste duurzaamheidsthema's van DEME leren kennen. Indien medewerkers een probleem willen melden of bespreken, zelfs anoniem,

Organisatie van de beursgang van DEME als afzonderlijk genoteerde onderneming.

Meer informatie over onze relaties met aandeelhouders en beleggers is te vinden op

Wij nemen de 'Code voor ethiek en zakelijke integriteit' voor zakenpartners op in onze

Wij controleren en evalueren de veiligheidsprestaties van leveranciers via ons interne

Meer informatie en voorbeelden van onze partnerschappen met universiteiten en onderzoeksinstellingen vindt u in hoofdstuk 5 onder Duurzame innovatie.

— Kunnen ze daarover praten met onze vertrouwenspersonen — Kunnen ze dit melden via de Compliance@deme-group.com mailbox.

Wij hebben een rubriek Investor Relations toegevoegd op onze DEMEwebsite, en zullen deze rubriek in de toekomst verder ontwikkelen. Organiseren van outreach naar beleggersgemeenschap: — De jaarlijkse Algemene Vergadering van aandeelhouders; — Capital Markets Day, beleggersconferenties en roadshows; — Halfjaarlijkse conference calls, persoonlijke (virtuele) vergaderingen. STAKEHOLDERSGROEP VERWACHTINGEN

KLANTEN De meest duurzame en innovatieve

MEDEWERKERS Zorgen voor gezonde en veilige

LEVERANCIERS Transparantie verbeteren.

I N V E S T E E R D E R S EN AANDEEL-HOUDERS

OVERHEIDS-I N STA N T I E S

N G O ' S EN GEMEEN-SCHAPPEN

SECTOR-GENOTEN

A C A D E M I C I E N ONDERZOEKERS Als wereldwijde onderneming die op veel verschillende markten en locaties actief is, is het essentieel om goede werkrelaties te onderhouden met al onze stakeholders.

DEME gelooft sterk in het bundelen van krachten om de totale duurzaamheidsimpact te vergroten. Onze aanpak bestaat erin om deel te nemen aan 'multistakeholder' partnerschappen en inter- en intra-industriële samenwerkingsverbanden om de transitie naar holistische, duurzame oplossingen te bevorderen.

Een uitgebreide lijst van partnerschappen in verband met energie en emissiereductie is beschikbaar op onze website, www.deme-group.com.

BELANG IN DEME	INVLOED OP DEME	VOORBEELDEN EN BESTE PRAKTIJKEN 2022
		DEME Offshore heeft zich aangesloten bij het Powering Net Zero Pact-initiatief, samen met een wereldwijde groep van bedrijven uit de energiesector om over te schakelen naar een netto nul-emissie van broeikasgassen. Wij nemen deel aan de werkgroepen voor circulaire economie en emissies. Meer informatie over het pact is te vinden op https://www.sse.com/sustainability/poweringnetzeropact.
		Meer transparantie creëren met de lancering van onze interne Career Map voor het personeel, dat een overzicht biedt van alle beschikbare functies binnen DEME. Meer informatie vindt u onder het thema Diversiteit en Opportuniteit in hoofdstuk 5. Lancering van een interne DEME Sustainability Awareness-campagne 'Everyday Forward' om ervoor te zorgen dat onze medewerkers de 8 belangrijkste duurzaamheidsthema's van DEME leren kennen. Indien medewerkers een probleem willen melden of bespreken, zelfs anoniem, — Kunnen ze daarover praten met onze vertrouwenspersonen — Kunnen ze dit melden via de Compliance@deme-group.com mailbox.
		Organisatie van de beursgang van DEME als afzonderlijk genoteerde onderneming. Wij hebben een rubriek Investor Relations toegevoegd op onze DEME website, en zullen deze rubriek in de toekomst verder ontwikkelen. Organiseren van outreach naar beleggersgemeenschap: — De jaarlijkse Algemene Vergadering van aandeelhouders; — Capital Markets Day, beleggersconferenties en roadshows; — Halfjaarlijkse conference calls, persoonlijke (virtuele) vergaderingen. Meer informatie over onze relaties met aandeelhouders en beleggers is te vinden op
		het investeerdersportaal.
		Wij nemen de 'Code voor ethiek en zakelijke integriteit' voor zakenpartners op in onze contracten met leveranciers. Wij controleren en evalueren de veiligheidsprestaties van leveranciers via ons interne auditsysteem.
		Follow-up van algemeen regelgevend kader inzake duurzaamheid (CSRD, CSDD, EU-taxonomie) en sectorale richtlijnen.
		Filantropie of publiek-private betrokkenheid van belanghebbenden opnemen in onze projecten. Beste praktijken en meer informatie over lokale gemeenschappen vindt u in hoofdstuk 5.
		DEME neemt deel aan verschillende brancheorganisaties. Zo zijn we bijvoorbeeld lid van het Sustainability Committee van IADC en het Environmental Sustainability Committee van IMCA.
		Meer informatie en voorbeelden van onze partnerschappen met universiteiten en onderzoeksinstellingen vindt u in hoofdstuk 5 onder Duurzame innovatie.

EU-taxonomie

De EU-taxonomie is een classificatiesysteem waarbij een lijst met ecologisch duurzame economische activiteiten wordt opgesteld. Het doel van deze nieuwe Europese wetgeving is een belangrijke rol te spelen bij het opschalen van duurzame investeringen in de EU en het ondersteunen van de implementatie van de Europese Green Deal.

Voor het boekjaar 2022 rapporteert DEME volgens de EU-taxonomienormen in overeenstemming met de richtlijn niet-financiële verslaglegging en de EU-taxonomieverordening. DEME heeft een beoordeling uitgevoerd op basis van de aanvullende gedelegeerde EU-taxonomiehandeling over klimaatmitigatie (CCM) en -adaptatie (CCA) om het aandeel van taxonomisch in aanmerking komende en niet in aanmerking komende activiteiten in de totale omzet, investeringsuitgaven (CapEx) en operationele uitgaven (OpEx) bekend te maken. Daarnaast heeft DEME een beoordeling uitgevoerd van zijn op de taxonomie afgestemde en in aanmerking komende activiteiten, om het aandeel van in aanmerking komende activiteiten bekend te maken. De beoordelingen werden uitgevoerd op projecten die in 2022 werden uitgevoerd, op basis van

de overweging van het uiteindelijke projectdoel, het verband met de relevante bijdragende sector, de voor de taxonomie in aanmerking komende activiteit en de NACE-code(s) en, bijgevolg, de evaluatie van de DNSH-criteria (Do Not Significant Harm - Doen geen ernstige afbreuk aan). Tot slot werd er nagegaan of de minimale sociale waarborgen in acht zijn genomen. De berekening van het aandeel van de in aanmerking komende en afgestemde activiteiten in de omzet is gebaseerd op de officiële IFRS-rapportering van DEME per 31 december 2022, en voor de investeringsuitgaven is deze berekening gebaseerd op het CapEx-plan van DEME per 31 december 2022.

De onderstaande tabel vat de resultaten van deze evaluaties samen. De officiële rapportering over de EUtaxonomie tabel vindt u in de bijlagen. 

Gedelegeerde handeling klimaat	Aandeel van omzet (in %)		Aandeel van CapEx (in %)		Aandeel van OpEx (in %)
	2022	2021	2022	2021	2022	2021
A. Activiteiten (codes) die in aanmerking komen		28	52	32	0	/
Elektriciteitsproductie uit windenergie (4.3) – Klimaatmitigatie
Infrastructuur voor spoorvervoer (6.14) – Klimaatmitigatie
B. Activiteiten die niet in aanmerking komen	71	72	48	68	100	/
Totaal (A+B)	100	100	100	100	100
C. Activiteiten die afgestemd zijn op de taxonomie	26	24	52	32	0	/
D. Activiteiten die niet afgestemd zijn op de taxonomie	74	76	48	68	100	/
Totaal (C+D)	100	100	100	100	100

29% van de geconsolideerde omzet van DEME kan beschouwd worden als in aanmerking komende omzet. Dit percentage houdt rechtstreeks verband met de activiteiten van DEME die een aanzienlijke bijdrage leveren aan de klimaatmitigatie, en omvat projecten voor de bouw en installatie van funderingen en windturbines en hun oeververbindingen, alsook projecten voor spoorwegtunnelinfrastructuur. 26% van de totale omzet is afgestemd op de taxonomie.

52% van de investeringsuitgaven van DEME kunnen worden beschouwd als en in aanmerking komend en op de taxonomie afgestemd. Dit percentage van de investeringsuitgaven omvat materiële en immateriële activa die rechtstreeks verband houden met de in aanmerking komende en op de taxonomie afgestemde activiteiten van DEME.

Certificaties, onderscheidingen en beoordelingen

Certificaties

DEME voldoet aan de internationale en lokale wettelijke voorschriften, maar streeft er steeds naar om aan hogere normen te voldoen dan enkel aan de verplichte vereisten. DEME beschikt over een ISO-groepscertificaat met meer dan 50 entiteiten.

Alle gecertificeerde entiteiten voldoen aan de volgende normen:

• ISO 9001  Kwaliteitsmanagementsystemen
• ISO 14001  Milieumanagementsystemen
• ISO 45001  Gezondheids- en veiligheidsbeheersystemen
• ISO 50001  Energiemanagementsystemen.

Daarnaast zijn er lokale certificaten, zoals:

• — CO2-Prestatieladder
• — VCA (Veiligheid, gezondheid en milieu Checklist voor Aannemers).

Erkenningen en onderscheidingen

• — DEME Building Materials behaalde het CSC-certificaat voor verantwoord ingekochte maritieme aggregaten met een score van 91,85. Dit is de hoogste score voor maritieme aggregaten van het CSC-certificatiesysteem tot nu toe.
• — DEME ontving de IADC-veiligheidsprijs 2022 voor zijn intrekbare ladder voor rupsgraafmachines, die de operator een veilige manier biedt om in en uit de machine te stappen.
• — DEME won de eerste Trends Global Impact Award, de meest prestigieuze prijs in België voor bedrijven die duurzame waarde creëren voor de samenleving.
• — DEME ontving ook de prijs van de International Marine Contractors Association (IMCA) voor zijn interne milieucampagne. Deze campagne had tot doel het milieubewustzijn vergroten en moedigde projectsites, schepen en kantoren wereldwijd aan om actie te ondernemen rond zeven thema's, van energieverbruik tot het voorkomen van water- of bodememissies.
• — DEME ontving de Corporate Blue Innovation Wave Award voor de baanbrekende booroplossing bij de installatie van funderingen voor windmolenparken in een rotsachtige zeebodem en de succesvolle voltooiing van het windmolenpark van Saint-Nazaire. Dankzij deze technologie kunnen wij op een economische en milieuvriendelijke manier offshore windparken rechtstreeks installeren in rotsen, waar conventionele installatiemethoden niet geschikt zijn. Met deze expertise kunnen wij overal ter wereld installatiewerkzaamheden uitvoeren in soortgelijke uitdagende omstandigheden.

Milieu-, sociale en corporate governance (ESG) beoordelingen

De duurzaamheidsprestaties van DEME werden beoordeeld door meerdere ESG-analisten. De ESG-ratings geven de duurzaamheidsprestaties van een bedrijf aan op basis van publiek beschikbare informatie. In 2022 hebben wij onze positie in de ESG-ratings gehandhaafd of verbeterd, zoals blijkt uit onderstaande tabel.

	Ratingschaal	Ratingscore 2022	Ratingscore 2021	Ratingscore 2020	Rangschikking per sector 2022	Gemiddelde rating sector 2022	DEME Trend t.o.v. 2021
CDP*	(D<A)	B	C	-	-	C	Positief
Ecovadis*	(0<100)	Goud (71)	Zilver (63)	-	-	45	Positief
Sustainalytics**	(100<0)	26,1*** Gemiddeld risico	27,8*** Gemiddeld risico	-	21e 'Bouw & engineering'	-	Positief
MSCI	(CCC<AAA)	AA	AA***	BBB***	-	-	Stabiel

* De scope is beperkt tot het bedrijf DEME Offshore.

** De Sustainalytics ESG-Rating geeft een lagere score aan bedrijven met minder blootstelling en beter beheer van hun ESG-risico's.

*** De gegeven scores hebben betrekking op de scope van de CFE Group vóór de afzonderlijke notering van DEME.

Trends Impact Awards

Op 30 november 2022 werd DEME bekroond met de eerste Trends Global Impact Award, de meest prestigieuze prijs in België voor bedrijven die met hun projecten duurzame waarde creëren voor onze samenleving. Daarnaast wonnen we ook de Trends Impact Award in de subcategorie Ecologie.

In september werd DEME genomineerd op basis van een inzending over de transformatie van DEME van een baggerbedrijf met meer dan 145 jaar ervaring tot een leverancier van duurzame oplossingen voor wereldwijde uitdagingen zoals de uitstoot van broeikasgassen, de stijgende zeespiegel, een groeiende bevolking en vervuilde bodems, rivieren en zeeën.

Om deze transformatie te illustreren, stelde DEME zijn baanbrekende rol voor in unieke duurzame bedrijfsoplossingen, zoals de bouw van offshore windmolenparken, de ontwikkeling van productiefaciliteiten voor groene waterstof en energie-eilanden, naast zijn investeringen en R&D-inspanningen in grondreinigingscentra, duurzame

kust- en rivieroeverbescherming en grote infrastructuurwerken voor treinverkeer.

Naast het verkennen van duurzame bedrijfsoplossingen hebben wij ook de vooruitgang aangetoond die wij boeken in onze activiteiten en projectuitvoering met goed gedefinieerde duurzaamheidsprogramma's die op coherente en gestructureerde wijze ambities verbinden met duidelijke doelstellingen, actieplannen en prestatie-indicatoren.

We zien dit als een 'reis', waarbij we al heel wat stappen hebben gezet, maar uiteraard zullen we de komende jaren continu doorwerken om het elke dag beter te doen ('#everyday forward'). 

Goed bestuur bij elke stap

Ons governancemodel inzake duurzaamheid focust op twee kernelementen

D U U R Z A M E B E D R I J F S O P L O S S I N G E N V E R K E N N E N ( O N S Z E L F V O O R T D U R E N D U I T D A G E N O M D U U R Z A M E R E O P L O S S I N G E N TE ONTWIKKELEN)

U I T B L I N K E N I N O N Z E A C T I V I T E I T E N ( D U U R Z A M E P R E S TAT I E S I N O N Z E D A G E L I J K S E ACTIVITEITEN)

Er zijn vier belangrijke lagen in onze governancestructuur: het Executief Comité, de Duurzaamheidsraad, het Duurzaamheidsteam en de Proceseigenaren van de verschillende segmenten en ondersteunende diensten.

Executief Comité

Onze duurzaamheidsprogramma's worden jaarlijks door het Executief Comité beoordeeld en goedgekeurd, samen met de ermee verbonden doelstellingen en richtpunten. De vooruitgang wordt besproken in de vergaderingen van de Raad van Bestuur.

Duurzaamheidsraad

De Duurzaamheidsraad geeft advies over zowel strategische als operationele duurzaamheidsonderwerpen, om ervoor te zorgen dat beslissingen die hiermee verband houden in overeenstemming zijn met de waarden, duurzaamheidsstrategie en doelstellingen van DEME. In 2022 vergaderde de Duurzaamheidsraad tweemaandelijks om de prestaties van onze projectportfolio en de geboekte vooruitgang van onze strategische en operationele doelstellingen te evalueren.

Duuurzaamheidsteam

Het Duurzaamheidsteam is verantwoordelijk voor het verankeren van duurzaamheid in onze bedrijfsvoering.

Proceseigenaren

Er werden verschillende Duurzaamheids– ambassadeurs aangesteld binnen de segmenten en Programmaleiders binnen de ondersteunende diensten ter ondersteuning van de verdere implementatie van de operationele duurzaamheids– doelstellingen, -richtpunten en -maatregelen in de hele organisatie. Daarnaast heeft elk segment in 2022 zijn eigen Tender Sustainability Single Point of Contacts (SPOC's). Dit is het eerste aanspreekpunt voor duurzaamheidsgerelateerde vragen in de aanbestedingsfase.

CEO	Luc Vandenbulcke – Executive Director
Overige leden	Christopher Iwens – Managing Director Dredging	Koen Vanderbeke – Strategic Operations Director
	Els Verbraecken – Chief Financial Officer	Jiska Verhulst – Sustainability Director
	Eric Tancré – Managing Director Dredging, Managing Director Infra	Olivier Maes – Strategic Planning & Growth Director
	Jan Gabriel – Head of Fleet Construction & Conversion Department	Dirk Poppe – Area Director Asia Pacific, Managing Director Environmental
	Hans Casier – Chief Human Resources Officer	Hugo Bouvy – Managing Director Offshore Energy

sitati nessed qui alitatem

dolorporeste am ea pro cust,

que idessit, quis ea

Managing Director DEME Offshore

HUGO BOUVY

nulluptiberi que volor.

Ik hou van de ondernemerszin binnen DEME Groep, die ruimte biedt voor creativiteit en zelfontplooiing.

CLAUDE PANNIER | GROUP FINANCE DIRECTOR FLEET & SUPPORTING SERVICES

INHOUDS-OPGAVE

HOOFDSTUK 06 — FINANCIEEL VERSLAG GECONSOLIDEERDE JAARREKENING

	Geconsolideerde resultatenrekening 182
	Staat van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten 183
	Geconsolideerde balans	184
	Geconsolideerd kasstroomoverzicht	186
	Mutatieoverzicht van het geconsolideerd eigen vermogen 187
	Segmentinformatie	188
	Samenvatting van de voornaamste waarderingsregels 192
	Structuur van de Groep en wijzigingen in de verslagperiode	206
	Vergelijkende analyse van de financiële staten 213
	Toelichtingen bij de geconsolideerde jaarrekening 219
toelichting (1)	Omzet en orderboek 219
toelichting (2)	Overige bedrijfsopbrengsten en -kosten 221
toelichting (3)	Personeelskosten en werkgelegenheid	222
toelichting (4)	Immateriële vaste activa	222
toelichting (5)	Goodwill 224
toelichting (6)	Materiële vaste activa	225
toelichting (7)	Activa met gebruiksrecht	228
toelichting (8)	Investeringen in joint ventures en geassocieerde
	deelnemingen	230
toelichting (9)	Overige niet-vlottende activa	234
	toelichting (10) Actuele belastingen en uitgestelde
	belastingen	235
	toelichting (11) Voorraden	239
	toelichting (12) Vorderingen en verplichtingen uit hoofde van
	contracten	240
	toelichting (13) Handels- en overige vorderingen uit
	operationele activiteiten	242
	toelichting (14) Activa bestemd voor verkoop 243
	toelichting (15) Overige vlottende activa 243
	toelichting (16) Aandelenkapitaal, dividenden en reserves	244
	toelichting (17) Winst per aandeel 245
	toelichting (18) Rentedragende schuld en netto financiële
	schuld	246
	toelichting (19) Beheer van financiële risico's en financiële
	derivaten 249
	toelichting (20) Leaseverplichtingen	259
	toelichting (21) Pensioenverplichtingen	260
	toelichting (22) Overige kortlopende verplichtingen	. 263
	toelichting (23) Voorzieningen en voorwaardelijke activa en
	verplichtingen	263
	toelichting (24) Werkkapitaal	264
	toelichting (25) Niet in de balans opgenomen rechten en
	verplichtingen	266
	toelichting (26) Verbonden partijen	266
	toelichting (27) Remuneratie van de auditor	268
	toelichting (28) Gebeurtenissen na de verslagperiode	268
	Verklaring van het management	269
	Verslag van de commissaris	270

ENKELVOUDIGE JAARREKENING

Inleiding 275
Balans 275
Resultatenrekening 276
Samenvatting van het jaarverslag van de Raad van Bestuur 277
Resultaatsverwerking 277
Belang in aandelenkapitaal 277

De Nederlandstalige versie is een vertaling van de Engelstalige basisversie. In het geval dat er verschillen zouden zijn tussen de Engelstalige basisversie van dit document en de vertaalde versie, dan is het Engelstalige document bindend.

GECONSOLIDEERDE JAARREKENING

GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING

Per 31 december (in duizenden EUR)

	Toelichting	2022	2021
BEDRIJFSOPBRENGSTEN		2.710.796	2.580.773
Omzet	(1)	2.654.725	2.510.607
Overige bedrijfsopbrengsten	(2)	56.071	70.166
BEDRIJFSKOSTEN		-2.555.560	-2.437.492
Grondstoffen, verbruiksgoederen, diensten en uitbesteed werk		-1.704.618	-1.575.624
Personeelskosten	(3)	-505.743	-488.896
Afschrijvingen en waardeverminderingen	(4)/(6)/(7)	-318.240	-291.108
Bijzondere waardevermindering van materiële vaste activa en activa met gebruiksrecht	(6)/(7)	-430	-34.608
Bijzondere waardevermindering van goodwill en immateriële vaste activa	(4)/(5)	-	-311
Overige bedrijfskosten	(2)	-26.529	-46.945
BEDRIJFSRESULTAAT		155.236	143.281
FINANCIEEL RESULTAAT (*)		-24.311	-5.412
Renteopbrengsten		6.026	4.181
Rentelasten		-14.914	-6.920
Gerealiseerde/niet-gerealiseerde wisselkoersresultaten		-11.134	6.130
Overige financiële opbrengsten en kosten		-4.289	-8.803
RESULTAAT VOOR BELASTINGEN		130.925	137.869
Actuele belastingen en uitgestelde belastingen	(10)	-31.361	-31.079
RESULTAAT NA BELASTINGEN		99.564	106.790
Aandeel in de winst (verlies) van joint ventures en geassocieerde deelnemingen	(8)	15.827	10.548
RESULTAAT OVER DE PERIODE		115.391	117.338
Toerekenbaar aan minderheidsbelangen		2.671	2.757
AANDEEL VAN DE GROEP		112.720	114.581
Aantal aandelen	(17)	25.314.482	4.538.100
Winst per aandeel (gewoon en verwaterd)	(17)	4,45	25,25

(*) Het netto financieel resultaat van het jaar bedraagt -24,3 miljoen EUR. Meer informatie over de financiële opbrengsten en kosten wordt gegeven in de vergelijkende analyse van de financiële staten.

STAAT VAN GEREALISEERDE EN NIET-GEREALISEERDE RESULTATEN

Per 31 december (in duizenden EUR)

	Toelichting	2022	2021
Resultaat toerekenbaar aan minderheidsbelangen (*)		2.671	2.757
Aandeel van de Groep		112.720	114.581
RESULTAAT OVER DE PERIODE		115.391	117.338
Niet-gerealiseerde resultaten die in toekomstige periodes naar de resultatenrekening kunnen worden geherklasseerd
Wijzigingen in reële waarde met betrekking tot afdekkingsinstrumenten	(19)	45.455	4.582
Aandeel in de niet-gerealiseerde resultaten van joint ventures en geassocieerde deelnemingen	(8)	50.416	10.343
Wijzigingen in de reserve voor cumulatieve omrekeningsverschillen		3.101	3.855
Niet-gerealiseerde resultaten die in toekomstige periodes niet naar de resultatenrekening kunnen worden geherklasseerd
Herwaardering van nettoverplichtingen uit hoofde van te bereiken doel-pensioenplannen	(21)	3.953	-846
Aandeel in de niet-gerealiseerde resultaten van joint ventures en geassocieerde deelnemingen	(8)	100	27
TOTAAL NIET-GEREALISEERDE RESULTATEN		103.025	17.961
TOTAAL GEREALISEERDE EN NIET-GEREALISEERDE RESULTATEN		218.416	135.299
Toerekenbaar aan minderheidsbelangen		3.168	2.827
AANDEEL VAN DE GROEP		215.248	132.472

(*) In zowel 2022 als 2021 is een bedrag van 2,6 miljoen EUR afkomstig van het Environmental segment.

GECONSOLIDEERDE BALANS

Per 31 december (in duizenden EUR)

ACTIVA	Toelichting	2022	2021
NIET-VLOTTENDE ACTIVA		2.969.289	2.694.235
Immateriële vaste activa	(4)	24.315	25.513
Goodwill	(5)	13.028	13.028
Materiële vaste activa	(6)	2.422.048	2.259.041
Activa met gebruiksrecht	(7)	98.994	90.620
Investeringen in joint ventures en geassocieerde deelnemingen	(8)	202.748	132.781
Overige langlopende financiële activa	(9)	32.540	33.451
Langlopende afdekkingsinstrumenten	(19)	39.336	613
Renteswaps		39.127	-
Wisselkoers/brandstof afdekkingen		209	613
Overige niet-vlottende activa	(9)	11.892	4.239
Uitgestelde belastingvorderingen	(10)	124.388	134.949
VLOTTENDE ACTIVA		1.540.489	1.355.362
Voorraden	(11)	25.696	12.168
Vorderingen uit hoofde van contracten	(12)	344.751	326.685
Handels- en overige vorderingen uit operationele activiteiten	(13)	469.529	384.022
Kortlopende afdekkingsinstrumenten	(19)	22.022	3.207
Renteswaps		17.638	-
Wisselkoers/brandstof afdekkingen		4.384	3.207
Activa bestemd voor verkoop	(14)	31.997	32.456
Overige vlottende activa	(15)	124.233	68.192
Geldmiddelen en kasequivalenten	(18)/(19)	522.261	528.632
TOTAAL DER ACTIVA		4.509.778	4.049.597

EIGEN VERMOGEN EN VERPLICHTINGEN	Toelichting	2022	2021
EIGEN VERMOGEN - DEEL GROEP	(16)	1.753.947	1.579.543
Geplaatst kapitaal		33.194	31.110
Uitgiftepremie		475.989	5.645
Overgedragen resultaat en overige reserves		1.218.272	1.618.824
Afdekkingsreserve		70.020	-25.872
Herwaardering van pensioenverplichtingen		-37.458	-41.283
Cumulatieve omrekeningsverschillen		-6.070	-8.881
MINDERHEIDSBELANGEN		22.318	19.696
TOTAAL EIGEN VERMOGEN		1.776.265	1.599.239
LANGLOPENDE VERPLICHTINGEN		1.015.460	786.718
Pensioenverplichtingen	(21)	60.523	65.267
Voorzieningen	(23)	42.985	39.572
Rentedragende schuld	(18)	789.904	577.970
Langlopende afdekkingsinstrumenten	(19)	53.661	26.868
Renteswaps		-	2.608
Wisselkoers/brandstof afdekkingen		53.661	24.260
Overige langlopende financiële verplichtingen	(8)	1.238	2.827
Uitgestelde belastingverplichtingen	(10)	67.149	74.214
KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN		1.718.053	1.663.640
Rentedragende schuld	(18)	252.870	343.340
Kortlopende afdekkingsinstrumenten	(19)	31.579	12.368
Renteswaps		-	1.892
Wisselkoers/brandstof afdekkingen		31.579	10.476
Voorzieningen	(23)	4.714	3.738
Verplichtingen uit hoofde van contracten	(12)	323.300	181.095
Ontvangen voorschotten	(12)	72.539	101.067
Handelsschulden		777.705	772.905
Bezoldigingen en sociale lasten		98.793	94.026
Actuele inkomstenbelasting	(10)	66.571	76.370
Overige kortlopende verplichtingen	(22)	89.982	78.731
TOTAAL VERPLICHTINGEN		2.733.513	2.450.358
TOTAAL VAN HET EIGEN VERMOGEN EN DE VERPLICHTINGEN		4.509.778	4.049.597

GECONSOLIDEERD KASSTROOMOVERZICHT

Per 31 december (in duizenden EUR)

Toelichting	2022	2021
GELDMIDDELEN EN KASEQUIVALENTEN, OPENINGSBALANS	528.632	621.937
Bedrijfsresultaat	155.236	143.281
Dividenden van deelnemingen waarop vermogensmutatie is toegepast (8)	10.651	10.479
Herclassificatie van (opbrengsten) verliezen uit de verkoop van materiële vaste activa en financiële deelnemingen naar cashflow uit desinvesteringen	-5.692	-16.159
Ontvangen rente	6.026	4.181
Betaalde rente	-15.653	-4.383
Wisselkoerseffecten en overige financiële opbrengsten (kosten)	-15.423	-2.673
Betaalde inkomstenbelasting (10)	-42.962	-38.422
AANPASSING VOOR NIET-GELDELIJKE POSTEN	319.293	344.052
Afschrijvingen en waardeverminderingen	318.240	291.108
Bijzondere waardevermindering van materiële vaste activa en activa met gebruiksrecht	430	34.608
Bijzondere waardevermindering van goodwill en immateriële vaste activa	-	311
(Afname) toename van pensioenverplichtingen (21)	505	1.146
(Afname) toename van voorzieningen (2)/(23)	-1.034	13.013
Overige niet-kaskosten (opbrengsten) (*)	1.152	3.866
CASHFLOW UIT BEDRIJFSACTIVITEITEN VOOR MUTATIES IN WERKKAPITAAL	411.476	440.356
MUTATIES IN WERKKAPITAAL	24.893	-20.782
Afname (toename) van voorraden en ontvangen voorschotten	-42.056	38.773
Afname (toename) van handelsvorderingen	-85.874	-90.181
Afname (toename) van vorderingen uit hoofde van contracten	-18.066	-74.938
Toename (afname) van kortlopende verplichtingen (andere dan leningen)	28.684	81.268
Toename (afname) van verplichtingen uit hoofde van contracten	142.205	24.296
OPERATIONELE CASHFLOW	436.369	419.574
INVESTERINGEN	-512.855	-298.660
Verwerving van immateriële vaste activa	-2.115	-1.908
Verwerving van materiële vaste activa (6)	-481.807	-280.136
Instroom (uitstroom) van kasmiddelen bij verwerving van dochterondernemingen	4.433	-
Instroom (uitstroom) van kasmiddelen bij verwerving van geassocieerde deelnemingen (8) en joint ventures	-22.667	-15.632
Nieuwe leningen verstrekt aan joint ventures en geassocieerde deelnemingen (9)	-10.097	-595
Uitstroom van kasmiddelen van andere financiële activa (9)	-602	-389
DESINVESTERINGEN	24.001	32.248
Verkoop van immateriële vaste activa	-	-
Verkoop van materiële vaste activa (6)	8.320	28.446
Instroom van kasmiddelen bij desinvestering van dochterondernemingen	965	-
Instroom (uitstroom) van kasmiddelen bij desinvestering van geassocieerde (8) deelnemingen en joint ventures	-	-2.539
Aflossing van leningen verstrekt aan joint ventures en geassocieerde deelnemingen (9)	14.716	6.341
Instroom van kasmiddelen van andere financiële activa	-	-
INVESTERINGSCASHFLOW (**)	-488.854	-266.412
Nieuwe rentedragende schuld (18)	465.000	51.344
Terugbetaling van rentedragende schuld (18)	-380.488	-278.875
Brutodividend uitgekeerd aan de aandeelhouders (16)	-40.843	-20.421
Brutodividend uitgekeerd aan de minderheidsbelangen	-504	-
FINANCIERINGSCASHFLOW	43.165	-247.952
NETTOTOENAME (AFNAME) VAN GELDMIDDELEN EN KASEQUIVALENTEN	-9.320	-94.790
Invloed van wisselkoerswijzigingen op geldmiddelen en kasequivalenten	2.949	1.485

(*) Andere niet-kaskosten (-opbrengsten) betreffen hoofdzakelijk voorzieningen voor dubieuze vorderingen en de winst of het verlies uit de tijdswaarde van afgeleide financiële instrumenten.

(**) De bedragen van de kasstroom uit investeringen en desinvesteringen kunnen verschillen van de bedragen die zijn geïnvesteerd of gedesinvesteerd in de toelichtingen waarnaar wordt verwezen, als gevolg van niet-kascorrecties zoals addities van het jaar die nog niet zijn betaald.

MUTATIEOVERZICHT VAN HET GECONSOLIDEERD EIGEN VERMOGEN

2022 (in duizenden EUR)	Aandelen kapitaal en uitgiftepremie	Afdekkings reserve	Herwaardering pensioen verplichtingen	Overgedragen resultaat en overige reserves	Cumulatieve omrekenings verschillen	Eigen vermogen deel Groep	Minderheids belangen	Totaal eigen vermogen
Eindsaldo, 31 december 2021	36.755	-25.872	-41.283	1.618.824	-8.881	1.579.543	19.696	1.599.239
Impact van IFRS-wijzigingen	-	-	-	-	-	-	-	-
Beginsaldo, 1 januari 2022	36.755	-25.872	-41.283	1.618.824	-8.881	1.579.543	19.696	1.599.239
Winst	-	-	-	112.720	-	112.720	2.671	115.391
Niet-gerealiseerde resultaten	-	95.892	3.825	-	2.811	102.528	497	103.025
Totaal gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten	-	95.892	3.825	112.720	2.811	215.248	3.168	218.416
Uitgekeerde dividenden	-	-	-	-40.843	-	-40.843	-504	-41.347
Overige	472.428	-	-	-472.429	-	-1	-42	-43
Eindsaldo, 31 december 2022	509.183	70.020	-37.458	1.218.272	-6.070	1.753.947	22.318	1.776.265

Het maatschappelijk kapitaal bedraagt 31.110 duizend EUR en de uitgiftepremie bedraagt 5.645 duizend EUR in 2021 en tot vóór de partiële splitsing van CFE NV op 29 juni 2022. Na de partiële splitsing van CFE NV vervangt een nieuwe holding vennootschap, DEME Group NV, DEME NV en de componenten van het eigen vermogen van de nieuwe moedervennootschap worden nu weerspiegeld in de geconsolideerde cijfers van de DEME Groep. Na de partiële splitsing van CFE NV bedraagt het maatschappelijk kapitaal 33.194 duizend EUR en bedraagt de uitgiftepremie 475.989 duizend EUR. Dit wordt getoond op lijn 'Overige' als een transfer tussen 'Overgedragen resultaat en overige reserves' en 'Aandelenkapitaal en uitgiftepremie'. Zie ook toelichting (16) Aandelenkapitaal, dividenden en reserves.

De afdekkingsreserve omvat de reële-waardeschommelingen van effectieve kasstroomafdekkingen, na aftrek van belastingen. Zie toelichting (19) Beheer van financiële risico's en afdekkingsinstrumenten. De algemene stijging in de markt van de rentevoeten in vergelijking met de afgedekte rentevoeten had een positieve impact op de afdekkingsreserve. De beweging tijdens het jaar, 95,9 miljoen EUR, bevat ook de afdekkingsreserve voor joint ventures en geassocieerde deelnemingen (50,4 miljoen EUR), zie toelichting (8). Sommige joint ventures en geassocieerde deelnemingen, voornamelijk in het Concessions segment, financieren aanzienlijke activa zoals infrastructuurwerken, offshore windparken of schepen en houden daarom renteswaps aan.

De herwaardering van pensioenverplichtingen heeft betrekking op de actuariële winsten/verliezen (-) en activabeperking na inkomstenbelastingen van te bereiken doel-pensioenplannen (met inbegrip van de Belgische pensioenregelingen op basis van bijdragen die volgens IFRS ook als te bereiken doel-pensioenplannen worden beschouwd). Voor meer informatie wordt verwezen naar toelichting (21) Pensioenverplichtingen, die de herwaardering toont vóór inkomstenbelasting.

Het overgedragen resultaat en overige reserves omvatten de herwaarderingsmeerwaarde, de wettelijke reserve, de beschikbare reserves, de belastingvrije reserves en het overgedragen resultaat van de moedermaatschappij vóór winstverdeling van het boekjaar, evenals de consolidatiereserves. Meer informatie is terug te vinden in toelichting (16) over het aandelenkapitaal en de reserves.

Minderheidsbelangen, in totaal 22,3 miljoen EUR per 31 december 2022, hebben voor 18,9 miljoen EUR betrekking op het Environmental segment en voor 2,8 miljoen EUR op het Dredging & Infra segment.

2021 (in duizenden EUR)	Aandelen kapitaal en uitgiftepremie	Afdekkings reserve	Herwaardering pensioen verplichtingen	Overgedragen resultaat en overige reserves	Cumulatieve omrekenings verschillen	Eigen vermogen deel Groep	Minderheids belangen	Totaal eigen vermogen
Eindsaldo, 31 december 2020	36.755	-40.978	-40.454	1.524.664	-12.495	1.467.492	17.840	1.485.332
Impact van IFRS-wijzigingen	-	-	-	-	-	-	-	-
Beginsaldo, 1 januari 2021	36.755	-40.978	-40.454	1.524.664	-12.495	1.467.492	17.840	1.485.332
Winst	-	-	-	114.581	-	114.581	2.757	117.338
Niet-gerealiseerde resultaten		15.106	-829	-	3.614	17.891	70	17.961
Totaal gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten	-	15.106	-829	114.581	3.614	132.472	2.827	135.299
Uitgekeerde dividenden	-	-	-	-20.421	-	-20.421	-1.008	-21.429
Overige	-	-	-	-	-	-	37	37
Eindsaldo, 31 december 2021	36.755	-25.872	-41.283	1.618.824	-8.881	1.579.543	19.696	1.599.239

SEGMENTINFORMATIE

BESCHRIJVING VAN DE OPERATIONELE SEGMENTEN DEME is uitgegroeid tot een wereldwijde

leverancier van duurzame maritieme oplossingen, georganiseerd rond vier afzonderlijke segmenten. Voor management doeleinden is de groep ingedeeld in vier bedrijfstakken, gebaseerd op hun producten en diensten. De vier rapporteerbare segmenten zijn:

OFFSHORE ENERGY

In dit segment levert de Groep wereldwijd engineeringen contractingdiensten aan de offshore hernieuwbare energie, olie- en gasindustrie. Deze activiteiten worden uitgevoerd met gespecialiseerde offshore schepen. In de offshore hernieuwbare industrie is de Groep betrokken bij de volledige Balance of Plant (BoP) scope voor offshore windmolenparken. Dit omvat de engineering, aankoop, bouw en installatie van funderingen, turbines, inter-array kabels, exportkabels en substations. De Groep doet ook aan operaties en onderhoud, logistiek, reparatie en ontmanteling, evenals bergingsdiensten. In de olie- en gasindustrie levert de Groep diensten voor landfalls en civiele werken, steenbestortingen, zware hijswerken, umbilicals, en ook installatie- en ontmantelingsdiensten. Naast deze hoofdactiviteiten verleent de Groep ook gespecialiseerde offshore diensten, waaronder geowetenschappelijke diensten en de installatie van zuigankers en funderingen.

DREDGING & INFRA

In dit segment voert de Groep wereldwijd een grote verscheidenheid aan baggeractiviteiten uit, waaronder structureel- en onderhoudsbaggeren, landwinning, havenbouw, kustbescherming en zandsuppletie. Deze activiteiten worden uitgevoerd met gespecialiseerde baggerschepen en verschillende soorten grondverzetmachines. De Groep levert ook engineering- en contractingdiensten voor maritieme infrastructuurprojecten. Dit omvat het ontwerp en de bouw van waterbouwkundige werken zoals aanlegsteigers, haventerminals, sluizen en stuwdammen, infrastructuurwerken zoals geboorde en afgezonken tunnels, funderings en waterbouwkundige werken voor bruggen of andere constructies in een maritieme of rivieromgeving, en civieltechnische werken voor de bouw van havens, dammen en zeeweringen, kanaalaanleg, dijkbekleding, de bouw van kademuren en oeverbescherming. Bovendien is de Groep actief in de sector van de maritieme aggregaten, met het baggeren, verwerken, opslaan en vervoeren van aggregaten. Tot slot levert de Groep maritieme diensten voor haventerminals.

ENVIRONMENTAL

Het segment Environmental richt zich op innovatieve milieuoplossingen voor bodemsanering en herontwikkeling van brownfields, milieubaggerwerken, sedimentbehandeling en waterzuivering. Het is

vooral actief in de Benelux, Frankrijk en in andere Europese landen op projectbasis. Een externe partner participeert in het Environmental segment. Het segment kan worden beschouwd als een materieel geaggregeerd niveau van dochterondernemingen met minderheidsbelangen van 25,1%.

CONCESSIONS

In tegenstelling tot de contractingsegmenten investeert het segment Concessions in en ontwikkelt het projecten op het gebied van windenergie, haveninfrastructuur, groene waterstof en andere bijzondere projecten. Het opereert via deelnemingen in special purpose companies, greenfield- en brownfieldprojecten. Het creëert economische waarde met zijn projecten en genereert rendement op zijn investeringen, maar stelt ook contracting-activiteiten veilig voor de Groep in de EPC-fasen van zijn projecten. Naast deze concessies heeft de Groep een divisie diepwaterexploratie die concessies van oceaanbodemgebieden bezit die polymetallische knollen bevatten en die een technologie ontwikkelt voor het oogsten en verwerken van deze polymetallische knollen met nikkel, kobalt, mangaan en koper uit de diepe oceaanbodem.

Elk van de vier bovenvermelde segmenten heeft zijn eigen markt, activabasis en inkomstenmodel en wordt afzonderlijk beheerd, wat verschillende strategieën vereist. De activiteiten Dredging & Infra van DEME vullen elkaar aan, aangezien de maritieme infrastructuurwerken die DEME Infra uitvoert vaak gecombineerd worden met bagger- of landwinningswerken. Het segment Offshore Energy is betrokken bij en bedient de sector van de offshore energie, zowel voor hernieuwbare energie als voor olie en gas. Het Environmental segment legt zich toe op milieuoplossingen. Het segment Concessions investeert, in tegenstelling tot de contractingsegmenten, in en ontwikkelt projecten op het gebied van windenergie, haveninfrastructuur, groene waterstof en andere bijzondere projecten.

De segmentrapportering omvat de financiële informatie van deze vier segmenten, die afzonderlijke operationele segmenten zijn. Op kwartaalbasis worden afzonderlijke operationiële resultaten opgesteld en gerapporteerd aan de 'Chief Operating decision maker', het Uitvoerend Comité van DEME en de Raad van Bestuur.

Voor de segmentrapportering worden sommige activiteitenlijnen, het laagste niveau van rapporteerbare segmenten binnen DEME, samengevoegd. De activiteiten van CTOW (maritieme diensten voor haventerminals) en DBM (maritieme aggregaten) zijn als zodanig samengevoegd in het segment Dreging & Infra. De door Scaldis uitgevoerde werken (bergingswerken) zijn samengevoegd in het segment Offshore Energy.

De verslaggeving van de managementaccounts (rapportage van de bedrijfsresultaten) is een integraal deel van de financiële verslaggeving. Het geconsolideerde managementrapport kan op elk moment worden afgestemd met de geconsolideerde jaarrekening, die allebei hetzelfde IFRS-nettoresultaat voor het jaar rapporteren ('één versie van de waarheid').

De bedrijfsstructuur van de Groep is grotendeels, maar niet volledig, opgebouwd rond de verschillende segmenten. Het is mogelijk dat een bedrijf van de Groep projecten uitvoert in zowel het segment Dredging & Infra als het segment Offshore Energy, en dat kosten en opbrengsten van een project verspreid zitten in verschillende ondernemingen van de Groep. De operationele en managementstructuur van DEME is echter afgestemd op de operationele segmenten van DEME. Hetzelfde geldt voor de managementrapportage, dat op een wereldwijd uniform analytisch boekhoudsysteem gebaseerd is. Het analytisch resultaat per onderneming met een uitsplitsing naar project en kostenplaats vormt de basis voor de gesegmenteerde verslaggeving, dat altijd kan worden aangesloten met de resultatenrekening van de vennootschap.

Voor projecten waarbij twee segmenten betrokken zijn (bijvoorbeeld een offshore contract met een baggeropdracht), rapporteren de segmenten alleen hun eigen aandeel in omzet en resultaat. Wanneer een segment als onderaannemer voor een ander segment werkt of wanneer een segment materieel inhuurt dat toebehoort tot een ander segment, wordt dit marktconform vergoed ('at arm's length'). Inter-segmentopbrengsten worden opgenomen in de opbrengsten van het segment dat het werk uitvoert, maar worden geëlimineerd in het segment dat factureert aan de externe klant. Momenteel vinden intercompany verkopen voor grote projecten plaats binnen hetzelfde segment (baggerwerken en infrastructuurwerken; offshore en bergingswerken), zodat er geen inter-segmentopbrengsten zijn die afzonderlijk moeten worden gerapporteerd.

Voor elk segment worden de omzet, de EBITDA, de kosten van afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen en de EBIT gerapporteerd. Voor het segment Concessions zijn deze kerncijfers enkel van toepassing op de dochterondernemingen (integraal geconsolideerde entiteiten opgenomen in dit segment). Aangezien de activiteit van het segment Concessions vaak tot een minderheidsbelang in deelnemingen leidt, komt het bedrijfsresultaat van deze deelnemingen tot uiting in het resultaat van geassocieerde deelnemingen en joint ventures, dat eveneens gerapporteerd wordt per

segment. De basis voor de segmentrapportering is het managementrapportagesysteem. Naast alle activiteiten die door onze dochterondernemingen worden uitgevoerd, bevat het managementverslag ook de door joint ventures uitgevoerde projecten, met rapportering van het aandeel van DEME in de inkomsten en uitgaven van de joint venture. Deze proportionele consolidatiemethode, waarbij de Groep de activa, passiva, opbrengsten en kosten boekt volgens haar belang in de joint venture, is niet langer toegestaan onder IFRS voor joint ventures. Het management moet echter toezicht houden op de prestaties van het gehele bedrijf, zowel uitgevoerd in controle als in joint ventures. In de segmentrapportering worden de joint ventures geconsolideerd volgens de proportionele consolidatiemethode en de intragroepstransacties tussen de joint ventures en de dochterondernemingen van DEME worden geëlimineerd volgens de regels van de proportionele consolidatie. Het totaal van de gerapporteerde bedragen per segment wordt in de segmentrapportering gereconcilieerd met de overeenkomstige bedragen in de geconsolideerde jaarrekening van DEME. Het Aandeel van de Groep (IFRS nettoresultaat) zelf wordt niet beïnvloed door het verschil in consolidatiemethode, alleen de presentatie van het resultaat van het jaar verschilt.

Wat betreft het nettoresultaat van joint ventures en geassocieerde deelnemingen en de boekwaarde van joint ventures en geassocieerde deelnemingen, bevat de kolom 'Reconciliatie' het nettoresultaat en de boekwaarde van joint ventures die in de jaarrekening worden geconsolideerd volgens de vermogensmutatiemethode, maar in de segmentrapportering volgens de proportionele consolidatiemethode. Meer informatie over onze investeringen in joint ventures en geassocieerde deelnemingen is terug te vinden in toelichting (8).

De managementrapportage van DEME richt zich zowel op de huidige en toekomstige (financiële) prestaties, als op de huidige en toekomstige activa die worden ingezet voor de uitvoering van projecten. De financieringsactiviteiten en het toezicht van ons werkkapitaal worden centraal uitgevoerd op het niveau van de DEME Groep en bijgevolg wordt voor deze activiteiten geen gesegmenteerde financiële informatie gerapporteerd.

De segmentering van de vloot van DEME gebeurt op basis van de aard van het materieel dat bestemd is voor een bepaald segment. Een overzicht van de vloot van DEME volgens aard is eerder opgenomen in dit Jaarverslag. Een geografische segmentatie van de vloot is voor DEME niet van toepassing, aangezien haar schepen voortdurend aan verschillende projecten over de hele wereld werken.

FINANCIELE INFORMATIE VAN DE OPERATIONELE SEGMENTEN

2022 (in duizenden EUR)	Offshore Energy	Dredging & Infra	Environmental	Concessions	Totaal segmenten	Reconciliatie	Financiële staten van de Groep
Omzet	957.810	1.524.316	206.336	2.214	2.690.676	-35.951	2.654.725
EBITDA	221.967	254.889	24.974	-12.675	489.155	-15.249	473.906
Afschrijvingen en waardeverminderingen	-104.851	-210.002	-8.502	-61	-323.416	4.746	-318.670
EBIT	117.116	44.887	16.472	-12.736	165.739	-10.503	155.236
Financieel resultaat					-25.490	1.179	-24.311
RESULTAAT VOOR BELASTINGEN					140.249	-9.324	130.925
Actuele inkomstenbelasting en uitgestelde belastingen					-34.498	3.137	-31.361
Nettoresultaat van joint ventures en geassocieerde deelnemingen	26	108	547	9.255	9.936	5.891	15.827
RESULTAAT OVER DE PERIODE					115.687	-296	115.391
Toerekenbaar aan minderheidsbelangen					2.967	-296	2.671
NETTORESULTAAT AANDEEL VAN DE GROEP					112.720	-	112.720
Nettoboekwaarde immateriële vaste activa	14.488	8.112	1	1.744	24.345	-30	24.315
Nettoboekwaarde materiële vaste activa en activa met gebruiksrecht	1.168.802	1.375.574	55.306	159	2.599.841	-78.799	2.521.042
Boekwaarde van joint ventures en geassocieerde deelnemingen	27	5.471	3.135	98.258	106.891	94.619	201.510
Geboekt als niet-vlottende activa	27	5 471	3 135	99 496	108 129	94 619	202 748
Geboekt als langlopende financiële verplichting (- is credit)	-	-	-	-1 238	-1 238	-	-1 238
Investeringen in materiële vaste activa en activa met gebruiksrecht (*)	351.501	170.877	19.630	87	542.095	-14.062	528.033
Investeringen in joint ventures en geassocieerde deelnemingen	-	-	-	18.771	18.771	3.893	22.664

(*) Investeringen volgens de balans (rollforward vaste activa en activa met gebruiksrecht) en niet volgens het kasstroomoverzicht.

De financiële informatie toegelicht in de segmentinformatie (gebruik makende van de proportionele consolidatiemethode voor joint ventures) wordt in bovenstaande tabellen gereconcilieerd met de geconsolideerde balans en resultatenrekening (waar de vermogensmutatiemethode wordt toegepast, zoals vereist volgens IAS 28). De impact van de verschillende consolidatiemethode voor joint ventures zit vervat in de kolom 'Reconciliatie'. De proportionele (lijn-per-lijn) geïntegreerde bedragen voor joint ventures worden afgetrokken en vervangen door het aandeel van de Groep in het nettoresultaat van de joint ventures. Bijkomend wordt de omzet van integraal geconsolideerde ondernemingen ten opzichte van joint ventures (dewelke proportioneel geëlimineerd is in de segmentinformatie) toegevoegd in de geconsolideerde financiële staten,

gezien deze omzet niet langer geëlimineerd wordt wanneer joint ventures geconsolideerd worden via de vermogensmutatiemethode. Daarom weerspiegelt de ratio tussen EBITDA/EBIT en omzet in de kolom 'Reconciliatie' niet de ratio van de joint ventures zelf. Geassocieerde deelnemingen worden geconsolideerd via de vermogensmutatiemethode in zowel de segmentinformatie als de geconsolideerde staten van de Groep. De lijnen met betrekking tot 'Nettoresultaat van joint ventures en geassocieerde deelnemingen' of 'Investeringen in joint ventures en geassocieerde deelnemingen' in de segmentinformatie bevatten enkel geassocieerde deelnemingen, terwijl joint ventures worden toegevoegd in de reconciliërende items. Zie ook toelichting (8) voor meer informatie over joint ventures en geassocieerde deelnemingen.

2021 (in duizenden EUR)	Offshore Energy	Dredging & Infra	Environmental	Concessions	Totaal segmenten	Reconciliatie	Financiële staten van de Groep
Omzet	916.354	1.478.306	166.163	1.467	2.562.290	-51.683	2.510.607
EBITDA	170.888	305.848	16.834	-12.529	481.041	-11.733	469.308
Afschrijvingen en waardeverminderingen	-96.277	-231.806	-8.037	-89	-336.209	10.182	-326.027
EBIT	74.611	74.042	8.797	-12.618	144.832	-1.551	143.281
Financieel resultaat					-7.447	2.035	-5.412
RESULTAAT VOOR BELASTINGEN					137.385	484	137.869
Actuele inkomstenbelasting en uitgestelde belastingen					-31.637	558	-31.079
Nettoresultaat van joint ventures en geassocieerde deelnemingen	-	1	624	11.068	11.693	-1.145	10.548
RESULTAAT OVER DE PERIODE					117.441	-103	117.338
Toerekenbaar aan minderheidsbelangen					2.860	-103	2.757
NETTORESULTAAT AANDEEL VAN DE GROEP					114.581	-	114.581
Nettoboekwaarde immateriële vaste activa	17.084	8.462	2	-	25.548	-35	25.513
Nettoboekwaarde materiële vaste activa en activa met gebruiksrecht	722.997	1.661.329	44.783	132	2.429.241	-79.580	2.349.661
Boekwaarde van joint ventures en geassocieerde deelnemingen	-	5.020	2.768	31.602	39.390	90.564	129.954
Geboekt als niet-vlottende activa	-	5.020	2.805	34.392	42.217	90.564	132.781
Geboekt als langlopende financiële verplichting (- is credit)	-	-	-37	-2.790	-2.827	-	-2.827
Investeringen in materiële vaste activa en activa met gebruiksrecht (*)	128.705	189.244	14.226	37	332.212	-10.774	321.438
Investeringen in joint ventures en geassocieerde deelnemingen	-	70	-	347	417	15.215	15.632

(*) Investeringen volgens de balans (rollforward vaste activa en activa met gebruiksrecht) en niet volgens het kasstroomoverzicht. In vergelijking met het Financieel Verslag van 2021, werd er een bedrag van 62.291 duizend EUR getransfereerd van Dredging & Infra naar Offshore Energy.

SAMENVATTING VAN DE VOORNAAMSTE WAARDERINGSREGELS

ALGEMENE VERKLARING

DEME is een wereldleider in zeer gespecialiseerde domeinen van baggerwerken, oplossingen voor de offshore energie markt, milieu en infra maritieme werken.

Het bedrijf heeft meer dan 140 jaar knowhow en ervaring en is een koploper in innovatie en nieuwe technologieën. De sub-holding DEME NV werd opgericht op 5 april 1930. De visie van DEME is te werken aan een duurzame toekomst door oplossingen te bieden voor wereldwijde uitdagingen: een stijgende zeespiegel, een groeiende bevolking, reductie van de CO₂-uitstoot, vervuilde rivieren, zeeën en bodems en de schaarste aan natuurlijke hulpbronnen.

Terwijl de wortels van het bedrijf in België liggen, heeft DEME een sterke aanwezigheid opgebouwd in alle wereldzeeën en continenten.

Tot 29 juni 2022 was Dredging, Environmental and Marine Engineering NV (DEME NV) de moedermaatschappij van de DEME Groep. Sindsdien kwam er een nieuwe holdingmaatschappij, DEME Group NV, boven DEME NV na de partiële splitsing van CFE NV, dat zijn 100% aandeel in DEME NV overdroeg aan DEME Group NV. Zie ook toelichting (16) Aandelenkapitaal, dividenden en reserves voor meer informatie over deze transactie en de huidige aandeelhoudersstructuur van de DEME Groep.

Zowel het hoofdkantoor als de maatschappelijke zetel waarop de nieuwe moedermaatschappij DEME Group NV en DEME NV, een 100% dochteronderneming van DEME Group NV, zijn geregistreerd, is Scheldedijk 30, Zwijndrecht, België.

De vennootschappen zijn ingeschreven bij de Kamer van Koophandel te Antwerpen, België, onder de respectievelijke nummers BE 0787829347 en BE 0400473705. De 'legal entity identifier' (LEI) van DEME Group NV bij de Kruispuntbank van Ondernemingen is 549300FPFPQPKI3PJV37.

DEME Group NV is beursgenoteerd sinds 30 juni 2022 op Euronext Brussel onder het symbool 'DEME' en ISIN code BE0974413453. Voor doeleinden van EU Directive 2004/10/EC betreffende de harmonisatie van de transparantievereisten met betrekking tot informatie over emittenten van wie de effecten mogen verhandeld worden op een gereguleerde markt en aanpassend aan Directive 2001/34/EC, is de lidstaat van herkomst België. DEME Group NV zal de Belgische Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA), als bevoegde toezichthouder van de markt van de lidstaat van herkomst, hierover inlichten. De effecten van DEME Group mogen enkel verhandeld

De geconsolideerde jaarrekening van DEME Group NV voor 2022 en 2021 omvat de Vennootschap en de ondernemingen van de Groep, hierna gezamenlijk aangeduid als de 'Groep' en afzonderlijk de dochterondernemingen, joint ventures en geassocieerde deelnemingen. In sectie 'Consolidatieprincipes' wordt uitgelegd hoe de ondernemingen van de Groep in de geconsolideerde jaarrekening worden opgenomen.

De geconsolideerde kerncijfers, de geconsolideerde resultatenrekening, de geconsolideerde balans en het geconsolideerd kasstroomoverzicht werden samen met de managementrapportage en de segmentrapportering voorgelegd aan de Raad van Bestuur van 17 februari 2023. Het volledige Financiële verslag met alle toelichtingen is voorgesteld en goedgekeurd voor publicatie door de Raad van Bestuur van 27 maart 2023.

CONFORMITEITSVERKLARING

De geconsolideerde jaarrekening en de bijbehorende toelichtingen zijn opgesteld in overeenstemming met de International Financial Reporting Standards (IFRS), zoals aanvaard binnen de Europese Unie (EU-IFRS).

BASIS VOOR DE VERSLAGGEVING

De Groep heeft de geconsolideerde jaarrekening opgesteld op basis van de continuïteit van haar activiteiten.

De geconsolideerde jaarrekening is uitgedrukt in duizenden EUR. Ze wordt opgesteld op basis van de historische kostprijs, met uitzondering van afgeleide financiële instrumenten, die tegen reële waarde worden gewaardeerd.

De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld per, en voor de periode eindigend op, 31 december 2022.

Ze wordt voorgesteld vóór de verwerking van de aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders voorgestelde winstverdeling.

In toepassing van IFRS 1, eerste toepassing van International Financial Reporting Standards, heeft de Groep consistente boekhoudkundige principes toegepast, gebaseerd op IFRS-EU, voor alle periodes gepresenteerd in deze jaarrekening, behalve voor standaarden die van kracht zijn vanaf 1 januari 2022. De Groep heeft niet geopteerd voor de vervroegde toepassing van standaarden, interpretaties of wijzigingen die gepubliceerd zijn maar nog niet van kracht zijn.

Onderstaande wijzigingen werden van kracht in 2022 maar hebben geen impact op de geconsolideerde jaarrekening van de Groep:

‒ Wijzigingen in IFRS 3 bedrijfscombinaties, refererend naar het conceptueel framework;

worden in België.

• ‒ Wijzigingen in IAS 16 materiële vaste activa, inkomsten voorafgaand aan het bedoelde gebruik;
• ‒ Wijzigingen in IAS 37 voorzieningen, verlieslatende contracten en kosten om een contract na te komen;
• ‒ IFRS 9 financiële instrumenten, fees in de '10 per cent' test voor de niet-erkenning van financiële verplichtingen;
• ‒ IAS 41 landbouw, belastingen op waarderingen tegen reële waarde;
• ‒ IFRS 16 huurcontracten, aanpassing aan "begeleidend voorbeeld 13".

De standaarden en interpretaties die zijn gepubliceerd maar nog niet van kracht zijn per 31 december 2022 worden hieronder toegelicht:

• ‒ Wijzigingen in IAS 1 presentatie van de jaarrekening en IFRS praktijkverklaring 2 toelichting van grondslagen voor financiële verslaggeving, van kracht per 1 januari 2023;
• ‒ Wijzigingen in IAS 8 grondslagen voor financiële verslaggeving, schattingswijzigingen en fouten: definitie van schattingen, van kracht per 1 januari 2023;
• ‒ Wijzigingen in IAS 12 winstbelastingen: uitgestelde belastingen met betrekking tot activa en verplichtingen ontstaan vanuit een enkele transactie, van kracht per 1 januari 2023;
• ‒ IFRS 17 verzekeringscontracten, van kracht per 1 januari 2023;
• ‒ Wijzigingen in IFRS 17 verzekeringscontracten: eerste toepassing van IFRS 17 en IFRS 9, vergelijkende informatie, van kracht per 1 januari 2023;
• ‒ Wijziging in IFRS 16 huurcontracten: huurverplichtingen in een 'sale and leaseback', van kracht per 1 januari 2024 (*);
• ‒ Wijzigingen in IAS 1: langlopende verplichtingen met convenanten en classificatie van verplichtingen als kortlopend of langlopend (uitgesteld), van kracht per 1 januari 2024 (*).

(*) De wijzigingen in de standaard zijn nog niet bekrachtigd.

De Groep is van plan deze standaarden en interpretaties, indien van toepassing, toe te passen zodra ze van kracht worden. Geen van deze gepubliceerde maar nog niet in werking getreden standaarden zal naar verwachting een materieel effect hebben op de jaarrekening.

VOORNAAMSTE ASSUMPTIES EN SCHATTINGEN

De opstelling van de jaarrekening volgens IFRS vereist het gebruik van ramingen en het maken van assumpties die een invloed hebben op de in de jaarrekening opgenomen bedragen, met name met betrekking tot de volgende zaken:

‒ de raming van de ontvangsten van de projecten naargelang van het voltooiingspercentage: overeenkomstig de bepalingen van IFRS 15 worden de opbrengsten van projecten gewaardeerd op basis van de geraamde opbrengsten bij de voltooiing van het project, volgens het voltooiingspercentage op de afsluitingsdatum. De vastgestelde meerkosten zijn opgenomen in de geraamde opbrengsten bij voltooiing. Op basis van de contractuele voorwaarden die voor elk contract werden bepaald, worden de eventuele toegekende schadevergoedingen of, omgekeerd, de boetes voor vertraging eveneens opgenomen in de geraamde opbrengsten bij voltooiing, overeenkomstig de waarderingsregels van de DEME Groep. Indien de prognose bij de voltooiing van het project een tekort vertoont, wordt het verwachte verlies bij voltooiing onmiddellijk als een last voor de periode opgenomen. De personeelskosten of kosten voor materiaal/uitrusting die niet aan de projecten worden toegewezen, worden uitgesloten van het voltooiingspercentage van het project en worden direct opgenomen als een uitgave voor de periode;

• ‒ de periode waarover niet-vlottende activa worden afgeschreven;
• ‒ de assumptie van de disconteringsvoet en de beoordeling van de leaseperiode;
• ‒ de waardering van voorzieningen en pensioenverplichtingen;
• ‒ de ramingen die in uitgevoerde toetsingen voor bijzondere waardeverminderingen worden gehanteerd. Voor activa waarvan de gebruikswaarde of de reële waarde minus verkoopkosten lager is dan de boekwaarde, worden bijzondere waardeverminderingen opgenomen. De voornaamste assumpties worden beschreven in toelichting (5);
• ‒ de ramingen die worden gehanteerd bij de beoordeling van inkomstenbelastingen of onzekere belastingposities;
• ‒ de beoordeling van controle.

Deze ramingen gaan uit van de veronderstelling van voortzetting van de activiteiten en zijn gebaseerd op de op dat ogenblik beschikbare informatie.

De ramingen kunnen worden herzien indien de omstandigheden waarop zij gebaseerd zijn, veranderen of indien nieuwe informatie beschikbaar komt. Ramingen nemen ook wijzigingen in het macro-economische en geopolitieke landschap in rekening. De werkelijke resultaten kunnen van deze ramingen afwijken.

RISICO'S EN ONZEKERHEDEN

Zie hoofdstuk 'Risicobeheer en controleprocessen' eerder in dit jaarverslag en toelichting (23) Voorzieningen en voorwaardelijke activa en verplichtingen.

TOELICHTINGEN GERELATEERD AAN ONDERWERPEN SPECIFIEK VOOR 2022

De bouwindustrie had nog steeds te maken met de COVID-crisis en zijn gevolgen zoals vertragingen en preventie veroorzaakt door de diverse publieke

gezondheidsmaatregelen en, in de nasleep van opgelegde beperkingen, een opstoot van inflatie, resulterend in stijgende rentevoeten en knelpunten in de toeleveringsketen. Het conflict tussen Rusland en Oekraïne heeft de bestaande verstoring verder versterkt maar ook geleid tot een nieuwe golf van verstoringen, zoals de internationale sancties tegen Rusland, strenge compliance problemen en stijgende energieprijzen. Dit alles heeft geleid tot hogere kosten voor DEME, aangezien afdekkingen en facturaties aan klanten de gestegen kosten niet volledig compenseren, alsook tot vertragingen bij projecten en een meer afwachtende houding bij klanten. De macro-economische situatie heeft echter geen grote impact op contractonderhandelingen of investerings- of financieringsbeslissingen.

Bijkomend onthield DEME zich in 2022 van het uitvoeren van baggerwerken in Rusland en heeft ze geen contracten of contractuele verplichtingen met betrekking tot het uitvoeren van werken. De Groep heeft geen significante blootstellingen meer in Rusland en de situatie in Oekraïne en de gevolgen van de sancties tegen Rusland hebben geen directe materiële impact op de activiteiten van de Groep of haar financiële resultaten.

Voor bovenstaande onderwerpen en voor klimaat gerelateerde zaken wordt er verwezen naar toelichting (1) Omzet en orderboek, toelichting (6) Materiële vaste activa, toelichting (8) Investeringen in joint ventures en geassocieerde ondernemingen, toelichting (18) Rentedragende schuld en netto financiële schuld en toelichting (21) Pensioenverplichtingen.

CONSOLIDATIEPRINCIPES

De geconsolideerde jaarrekening omvat de jaarrekeningen van de Vennootschap en van de dochterondernemingen die entiteiten zijn waarover de Vennootschap zeggenschap uitoefent (integraal geconsolideerde entiteiten).

Er bestaat controle wanneer de Vennootschap:

• ‒ zeggenschap over de deelneming heeft;
• ‒ blootgesteld is aan, of rechten heeft op, variabele opbrengsten uit haar betrokkenheid bij de deelneming;
• ‒ over de mogelijkheid beschikt haar zeggenschap over de deelneming aan te wenden om de omvang van de opbrengsten te beïnvloeden.

De Vennootschap beoordeelt opnieuw of ze al dan niet controle uitoefent over een deelneming indien uit feiten en omstandigheden blijkt dat er wijzigingen zijn in één of meer van de drie hierboven opgesomde elementen van controle.

De consolidatie van een dochteronderneming begint wanneer de Vennootschap controle verkrijgt over de dochteronderneming en eindigt wanneer de Vennootschap de controle over de dochteronderneming verliest. In het bijzonder worden de opbrengsten en kosten van een dochteronderneming die in de loop van het jaar is verworven of afgestoten, opgenomen in de geconsolideerde staat van de gerealiseerde en nietgerealiseerde resultaten vanaf de datum waarop de Vennootschap controle verkrijgt tot de datum waarop de

Vennootschap niet langer controle over de dochteronderneming uitoefent.

Winst of verlies en elke component van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten wordt toegerekend aan de eigenaars van de Vennootschap en aan de minderheidsbelangen. Het totaalresultaat van de dochterondernemingen wordt toegerekend aan de eigenaars van de Vennootschap en aan de minderheidsbelangen, zelfs als dit tot gevolg heeft dat de minderheidsbelangen een negatief saldo vertonen. Indien nodig worden aanpassingen aangebracht aan de financiële staten van de dochterondernemingen om hun waarderingsregels in overeenstemming te brengen met de waarderingsregels van de Groep.

Alle intragroepsactiva en -passiva, eigen vermogen, opbrengsten, kosten en kasstromen met betrekking tot transacties tussen leden van de Groep worden volledig geëlimineerd in de geconsolideerde jaarrekening.

Wijzigingen in de eigendomsbelangen van de Groep in dochterondernemingen die er niet toe leiden dat de Groep de controle over de dochterondernemingen verliest, worden geboekt als eigenvermogenstransacties. De boekwaarden van de belangen van de Groep en van de minderheidsbelangen worden aangepast om rekening te houden met de wijzigingen in hun relatieve belangen in de dochterondernemingen. Elk verschil tussen het bedrag waarmee de minderheidsbelangen worden aangepast en de reële waarde van de betaalde of ontvangen vergoeding wordt rechtstreeks in het eigen vermogen opgenomen en toegerekend aan de eigenaars van de vennootschap. Wanneer de Groep de controle over een

dochteronderneming verliest, wordt een winst of verlies opgenomen in de resultatenrekening. Dit wordt berekend als het verschil tussen (i) het totaal van de reële waarde van de ontvangen vergoeding en de reële waarde van een eventueel resterend belang en (ii) de vorige nettoboekwaarde van de activa (met inbegrip van goodwill) en de passiva van de dochteronderneming en eventuele minderheidsbelangen (vóór haar afstoting). Alle bedragen die voorheen in de niet-gerealiseerde resultaten werden opgenomen met betrekking tot die dochteronderneming, worden geboekt alsof de Groep de gerelateerde activa en verplichtingen van de dochteronderneming direct had afgestoten (d.w.z. overgeboekt naar de resultatenrekening of overgeboekt naar een andere categorie van het eigen vermogen zoals gespecificeerd/toegestaan door de toepasselijke IFRS).

Een aangehouden deelneming wordt initieel tegen reële waarde gewaardeerd. Deze reële waarde wordt de initiële boekwaarde op de datum waarop de controle verloren gaat en met het oog op de latere verwerking van het aangehouden belang als een geassocieerde deelneming, joint venture of financieel actief.

Ondernemingen waarmee een deelnemingsverhouding bestaat (geassocieerde deelnemingen) zijn deze waarin de DEME Groep een invloed van betekenis uitoefent. Invloed van betekenis is de macht om deel te nemen aan het financiële en operationele beleid van een onderneming zonder dat er sprake is van controle of gezamenlijke controle over dat beleid.

Een gemeenschappelijke dochteronderneming ( joint venture) is een gemeenschappelijke regeling waarbij de partijen die gezamenlijke controle over de regeling uitoefenen, rechten hebben op de netto-activa van de gemeenschappelijke regeling. Gezamenlijk zeggenschap is het contractueel overeengekomen delen van de controle over een regeling, waarvan alleen sprake is indien besluiten over de relevante activiteiten de unanieme instemming vereisen van de partijen die de controle delen.

Activa, passiva, opbrengsten en kosten van joint ventures en geassocieerde deelnemingen worden in de geconsolideerde jaarrekening opgenomen volgens de vermogensmutatiemethode. Volgens deze methode wordt een investering in een joint venture of geassocieerde deelneming eerst tegen kostprijs in de geconsolideerde jaarrekening opgenomen en vervolgens aangepast om het aandeel van de Groep in het nettoresultaat en in het totaalresultaat van de geassocieerde deelneming of joint venture op te nemen. Wanneer het aandeel van de Groep in de verliezen van een geassocieerde deelneming of een joint venture groter is dan het belang van de Groep in die geassocieerde deelneming of joint venture (met inbegrip van langetermijnbelangen die in wezen deel uitmaken van de netto-investering van de Groep in de geassocieerde deelneming of joint venture), stopt de Groep met de opname van haar aandeel in verdere verliezen. Bijkomende verliezen worden alleen opgenomen voor zover de Groep een in rechte afdwingbare of feitelijke verplichting heeft aangegaan of betalingen heeft verricht namens de geassocieerde deelneming of de joint venture. Deze verliezen worden op de balans geboekt als overige langlopende financiële verplichtingen in plaats van als negatieve investeringen in niet-vlottende financiële activa (toelichting (8)).

De proportionele consolidatiemethode, waarbij de Groep de activa, passiva, opbrengsten en kosten boekt volgens hun belang in de joint venture, is niet toegestaan onder IFRS, maar wordt nog steeds toegepast in de managementrapportage die de basis vormt voor de segmentrapportering. Belangen in joint ventures of geassocieerde deelnemingen worden geboekt vanaf de datum waarop de entiteit een joint venture of geassocieerde deelneming wordt. Bij de verwerving van het belang wordt het eventuele surplus tussen de kostprijs van de investering en het aandeel in de reële waarde van de netto-activa van de entiteit geboekt als goodwill die in de boekwaarde van de investering is begrepen. Elk surplus tussen het aandeel van de Groep in de reële waarde van de netto-activa en de kostprijs van de investering na herwaardering wordt onmiddellijk in de resultatenrekening opgenomen tijdens de periode van verwerving van de investering.

De Groep blijft de vermogensmutatiemethode toepassen wanneer een investering in een geassocieerde deelneming een investering in een joint venture wordt, of wanneer een investering in een joint venture een investering in een geassocieerde deelneming wordt. Er vindt geen herwaardering naar reële waarde plaats bij dergelijke wijzigingen in eigendomsbelangen. Wanneer de Groep haar eigendomsbelang in een geassocieerde deelneming of een joint venture vermindert, maar de Groep de

vermogensmutatiemethode blijft toepassen, deelt de Groep het gedeelte van de winst of het verlies dat voorheen was opgenomen in de niet-gerealiseerde resultaten met betrekking tot die vermindering van het eigendomsbelang opnieuw in als winst of verlies, indien die winst of dat verlies zou worden heringedeeld als winst of verlies bij de vervreemding van de gerelateerde activa of verplichtingen.

Wanneer een entiteit van de Groep zaken doet met een geassocieerde deelneming of een joint venture van de Groep, worden de winsten en verliezen uit de transacties met de geassocieerde deelneming of joint venture alleen voor de belangen in de geassocieerde deelneming of joint venture die geen verband houden met de Groep opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening van de Groep. Het brutobedrag van transacties met geassocieerde deelnemingen of joint ventures wordt niet geëlimineerd; enkel eventuele winsten of verliezen op deze transacties worden geëlimineerd.

Een gezamenlijke operatie ( joint operation) is een gemeenschappelijke regeling waarbij de partijen directe rechten hebben op de activa en directe verplichtingen hebben met betrekking tot de verplichtingen van deze gezamelijke operatie. Gezamenlijke zeggenschap is het contractueel delen van de zeggenschap over een regeling, waarvan alleen sprake is indien besluiten over de relevante activiteiten de unanieme instemming vereisen van alle partijen die de zeggenschap delen. Wanneer een entiteit van de DEME Groep een gezamenlijke operatie start, erkent DEME in verhouding tot haar belang in de gezamenlijke operatie:

• ‒ haar activa, met inbegrip van haar aandeel in eventuele activa die gezamelijk worden gehouden;
• ‒ haar verplichtingen, met inbegrip van haar aandeel in eventuele activa die gezamelijk worden gehouden;
• ‒ haar opbrengsten uit de verkoop van haar aandeel in de productie die voortvloeit uit de gezamelijke operatie;
• ‒ haar aandeel van de opbrengsten van de verkoop van haar aandeel in de productie die voortvloeit uit de gezamelijke operatie;
• ‒ haar kosten, met inbegrip van haar aandeel in eventuele kosten die gezamelijk worden gedaan.

De Groep boekt de activa, passiva, opbrengsten en kosten met betrekking tot haar belang in een gezamenlijke operatie volgens de IFRS-regels die van toepassing zijn op de specifieke activa, passiva, opbrengsten en kosten.

Wanneer een entiteit van de Groep een transactie verricht met een joint operation waarin een entiteit van de Groep een gezamenlijke exploitant is (zoals een verkoop of inbreng van activa), wordt de Groep geacht de transactie met de andere partijen bij de gezamenlijke operatie uit te voeren, en worden winsten en verliezen uit de transacties alleen in de geconsolideerde jaarrekening van de Groep opgenomen in verhouding tot het belang van de andere partijen bij de gezamenlijke operatie.

Wanneer een entiteit van de Groep handelt met een joint operation waarin een entiteit van de Groep een gezamenlijke exploitant is (zoals een aankoop van activa), neemt de Groep haar aandeel in de winsten en verliezen

pas op wanneer zij deze activa aan een derde partij doorverkoopt.

Binnen de DEME Groep zijn er ook projectgestuurde bouwconsortiums die niet als een afzonderlijke juridische entiteit gestructureerd zijn. Zij worden rechtstreeks geïntegreerd in de cijfers van de dochteronderneming van DEME die deelneemt aan het consortium. Zij worden beschouwd als joint operations en daarom volgen ze de boekhoudmethode hierboven beschreven (integratie op lijn per lijn basis).

BELEID INZAKE BEDRIJFSCOMBINATIES

Overnames van bedrijven worden verwerkt volgens de acquisitiemethode. De in een bedrijfscombinatie overgedragen vergoeding wordt gewaardeerd tegen reële waarde, berekend als de som van de reële waarde op de overnamedatum van de door de Groep overgedragen activa, de door de Groep aangegane verplichtingen jegens de voormalige eigenaars van de overgenomen partij en de door de Groep uitgegeven aandelenbelangen in ruil voor zeggenschap over de overgenomen partij. De aan de overname gerelateerde kosten worden in het algemeen als OpEx-uitgaven in de resultatenrekening opgenomen wanneer zij worden gemaakt.

Op de overnamedatum worden de verworven identificeerbare activa en de overgenomen verplichtingen opgenomen tegen hun reële waarde, met uitzondering van:

• ‒ uitgestelde belastingvorderingen of -schulden, en activa of verplichtingen in verband met personeelsbeloningen worden opgenomen en gewaardeerd overeenkomstig respectievelijk IAS 12 inkomstenbelastingen en IAS 19 personeelsbeloningen;
• ‒ verplichtingen of eigenvermogensinstrumenten die verband houden met aandelengebaseerde betalingsovereenkomsten van de overgenomen partij, of aandelengebaseerde betalingsovereenkomsten van de Groep die zijn aangegaan ter vervanging van aandelengebaseerde betalingsovereenkomsten van de overgenomen partij, worden op de overnamedatum gewaardeerd overeenkomstig IFRS 2 aandelengebaseerde betalingen;
• ‒ activa (of groepen activa die worden afgestoten) die zijn geclassificeerd als bestemd voor verkoop overeenkomstig IFRS 5 niet-vlottende activa bestemd voor verkoop en beëindigde bedrijfsactiviteiten, worden gewaardeerd overeenkomstig die standaard.

Goodwill wordt initieel gewaardeerd tegen kostprijs (zijnde het bedrag waarmee het totaal van de overgedragen vergoeding en het opgenomen bedrag voor minderheidsbelangen en elk vroeger aangehouden belang de netto verworven identificeerbare activa en de overgenomen verplichtingen overschrijdt). Na de eerste opname wordt goodwill gewaardeerd tegen kostprijs verminderd met eventuele geaccumuleerde bijzondere waardeverminderingen. Voor de toetsing op bijzondere waardevermindering wordt in een bedrijfscombinatie verworven goodwill vanaf de overnamedatum, toegerekend aan elk van de kasstroomgenererende eenheden van de Groep die naar verwachting voordeel zullen halen uit de combinatie, ongeacht of andere activa

of verplichtingen van de overgenomen partij aan deze eenheden worden toegewezen. Wanneer goodwill is toegerekend aan een kasstroomgenererende eenheid en een deel van de activiteit binnen die eenheid wordt afgestoten, wordt de goodwill met betrekking tot de afgestoten activiteit opgenomen in de boekwaarde van de activiteit bij de bepaling van de winst of het verlies op de afstoting. Goodwill die in deze omstandigheden wordt afgestoten, wordt gewaardeerd op basis van de relatieve waarde van de afgestoten activiteit en het gedeelte van de kasstroomgenererende eenheid dat wordt behouden.

Minderheidsbelangen die eigendomsbelangen vertegenwoordigen en hun houders in geval van liquidatie recht geven op een evenredig deel van de netto-activa van de entiteit, mogen aanvankelijk worden gewaardeerd tegen reële waarde of tegen het evenredige deel van de minderheidsbelangen in de opgenomen bedragen van de identificeerbare netto-activa van overgenomen partij. De waarderingsgrondslag wordt per transactie gekozen.

Wanneer de door de Groep in een bedrijfscombinatie overgedragen vergoeding activa of verplichtingen omvat die voortvloeien uit een voorwaardelijke vergoedingsovereenkomst, wordt de voorwaardelijke vergoeding gewaardeerd tegen de reële waarde op de overnamedatum en opgenomen als onderdeel van de vergoeding die in een bedrijfscombinatie wordt overgedragen. Wijzigingen in de reële waarde van de voorwaardelijke vergoeding die als aanpassingen van de waarderingsperiode in aanmerking komen, worden met terugwerkende kracht aangepast, met overeenkomstige aanpassingen van de goodwill. Aanpassingen van de waarderingsperiode zijn aanpassingen die voortvloeien uit aanvullende informatie die tijdens de 'waarderingsperiode' (die niet langer kan duren dan één jaar vanaf de overnamedatum) is verkregen over feiten en omstandigheden die op de overnamedatum bestonden.

De verwerking van wijzigingen in de reële waarde van de voorwaardelijke vergoeding die niet in aanmerking komen als aanpassingen van de waarderingsperiode is afhankelijk van hoe de voorwaardelijke vergoeding wordt ingedeeld. Een voorwaardelijke vergoeding die als een actief of een verplichting wordt ingedeeld, wordt op latere verslagdatums geherwaardeerd overeenkomstig IFRS 9, of IAS 37 voorzieningen, voorwaardelijke verplichtingen en activa, naargelang het geval, waarbij de overeenkomstige winst of het overeenkomstige verlies in de resultatenrekening wordt opgenomen.

Wanneer een bedrijfscombinatie in fasen wordt gerealiseerd, wordt het voorheen aangehouden aandelenbelang van de Groep in de overgenomen partij geherwaardeerd naar de reële waarde op de overnamedatum en worden de hieruit voortvloeiende winsten of verliezen in voorkomend geval, in de resultatenrekening opgenomen. Bedragen die voortvloeien uit belangen in de overgenomen partij vóór de overnamedatum en die voorheen in de nietgerealiseerde resultaten werden opgenomen, worden naar de winst of het verlies overgeboekt indien een dergelijke behandeling passend zou zijn als dat belang zou worden afgestoten.

Indien de initiële verwerking van een bedrijfscombinatie niet voltooid is op het einde van de verslagperiode waarin de bedrijfscombinatie tot stand is gekomen, rapporteert de Groep voorlopige bedragen voor de posten waarvoor de verwerking niet voltooid is. Deze voorlopige bedragen worden tijdens de waarderingsperiode retroactief aangepast (zie hierboven), of bijkomende activa of verplichtingen worden opgenomen, om nieuwe informatie te weerspiegelen die verkregen is over feiten en omstandigheden die op de overnamedatum bestonden en die, indien gekend, een invloed zouden hebben gehad op de op die datum opgenomen bedragen.

Aangezien de huidige IFRS-standaarden geen opname- en waarderingsregels specificeren voor bedrijfscombinaties tussen entiteiten waarover gezamenlijk de zeggenschap wordt uitgeoefend (deze zijn uitgesloten van het toepassingsgebied van IFRS 3 bedrijfscombinaties), past de Groep de boekhoudkundige verwerking van zijn voorganger toe. Dit betekent dat de activa en verplichtingen van de overgenomen partij aanvankelijk worden opgenomen tegen hun boekwaarde zonder aanpassingen van de reële waarde. Het verschil tussen de overnameprijs/verkoopprijs en de boekwaarde van de verworven/afgestoten netto-activa wordt in het eigen vermogen verwerkt als een vergoeding aan de aandeelhouder.

VREEMDE VALUTA

De geconsolideerde jaarrekening van de Groep wordt voorgesteld in euro, die ook de functionele munt van de moedermaatschappij is. Voor elke entiteit bepaalt de Groep de functionele valuta en worden de posten in de jaarrekening van elke entiteit gewaardeerd in die functionele valuta. De Groep past de directe consolidatiemethode toe en bij de afstoting van een buitenlandse activiteit weerspiegelt de/het naar de resultatenrekening overgeboekt winst/verlies, het bedrag dat uit de toepassing van deze methode voortvloeit.

Financiële staten van buitenlandse entiteiten met een functionele valuta die niet gelijk is aan de euro, worden als volgt omgerekend:

• ‒ activa en passiva worden omgerekend tegen de koers aan het eind van het jaar;
• ‒ inkomsten en uitgaven worden omgerekend tegen de gemiddelde wisselkoers van het jaar;
• ‒ rekeningen van het eigen vermogen worden omgerekend tegen de historische wisselkoersen.

Eventuele wisselkoersverschillen worden opgenomen in niet-gerealiseerde resultaten en geaccumuleerd in het eigen vermogen (en toegerekend aan minderheidsbelangen indien van toepassing).

Bij de afstoting van een buitenlandse activiteit (d.w.z. een afstoting van het volledige belang van de Groep in een buitenlandse activiteit, een afstoting met verlies van zeggenschap over een dochteronderneming die een buitenlandse activiteit omvat), worden alle gecumuleerde wisselkoersverschillen in het eigen vermogen met betrekking tot die activiteit toerekenbaar aan de eigenaars van de Vennootschap overgeboekt naar de resultatenrekening.

In geval van een gedeeltelijke verkoop van een dochteronderneming, die een buitenlandse activiteit omvat die er niet toe leidt dat de Groep de zeggenschap over de dochteronderneming verliest, wordt het evenredige deel van de gecumuleerde wisselkoersverschillen opnieuw toegewezen aan de minderheidsbelangen en niet in de resultatenrekening opgenomen. Voor alle andere gedeeltelijke afstotingen (d.w.z. gedeeltelijke afstotingen van geassocieerde deelnemingen of gezamenlijke regelingen waarbij de Groep geen invloed van betekenis of gezamenlijke zeggenschap verliest), wordt het evenredige deel van de gecumuleerde wisselkoersverschillen overgeboekt naar de resultatenrekening.

Transacties in vreemde valuta worden geboekt tegen de wisselkoersen die gelden op de datum van de transacties. Monetaire activa en passiva in vreemde valuta worden omgerekend tegen de koers op balansdatum. Winsten en verliezen uit de afwikkeling van in vreemde valuta gebaseerde transacties en uit de omrekening van in vreemde valuta gebaseerde monetaire activa en passiva worden in de resultatenrekening opgenomen. Nietmonetaire posten die worden gewaardeerd tegen historische kostprijs in een vreemde valuta, worden niet omgerekend.

Toelichting (19) bevat een tabel met de wisselkoersen van vreemde valuta ten opzichte van de euro per 31 december 2022 en 2021.

IMMATERIELE VASTE ACTIVA

Verworven concessies, octrooien, licenties en soortgelijke rechten

Deze immateriële vaste activa, die afzonderlijk zijn verworven en die een beperkte gebruiksduur hebben, worden gewaardeerd tegen kostprijs verminderd met geaccumuleerde afschrijving en geaccumuleerde bijzondere waardeverminderingen. De afschrijving geschiedt lineair over de geschatte gebruiksduur. Deze immateriële vaste activa hebben voornamelijk betrekking op de verworven technologie van de activiteiten van SPT Offshore, die wordt afgeschreven over de economische levensduur van 10 jaar.

Kosten voor het configureren of aanpassen van de applicatiesoftware van een leverancier in een Software as a Service (SaaS)-regeling worden beschouwd als kosten van een servicecontract en ten laste genomen in de resultatenrekening.

Onderzoek en ontwikkeling

Uitgaven voor onderzoeksactiviteiten worden als OpEx-uitgaven in de resultatenrekening opgenomen op het moment dat ze zich voordoen.

Een intern gegenereerd immaterieel vast actief dat voortvloeit uit de ontwikkeling (of uit de ontwikkelingsfase van een intern project) wordt opgenomen indien, en alleen indien, alle volgende elementen zijn aangetoond:

‒ de technische haalbaarheid van de voltooiing van het immaterieel vast actief, zodat het beschikbaar zal zijn voor gebruik of verkoop;

• ‒ het voornemen om het immaterieel vast actief te voltooien en het te gebruiken of te verkopen;
• ‒ de mogelijkheid om het immaterieel vast actief te gebruiken of te verkopen;
• ‒ hoe het immaterieel vast actief waarschijnlijke toekomstige economische voordelen zal genereren;
• ‒ de beschikbaarheid van voldoende technische, financiële en andere middelen om de ontwikkeling te voltooien en het immaterieel vast actief te gebruiken of te verkopen;
• ‒ het vermogen om op betrouwbare wijze de uitgaven te meten die aan het immaterieel vast actief kunnen worden toegerekend tijdens de ontwikkeling ervan.

Het voor intern gegenereerde immateriële vaste activa aanvankelijk opgenomen bedrag is de som van de uitgaven die worden gedaan vanaf de datum waarop het immaterieel actief voor het eerst voldoet aan de hierboven vermelde opnamecriteria. Wanneer geen intern gegenereerde immateriële vaste activa kunnen worden erkend, worden de ontwikkelingskosten in de resultatenrekening opgenomen in de periode waarin zij worden gemaakt.

Na de initiële waardering worden intern gegenereerde immateriële vaste activa opgenomen tegen kostprijs verminderd met gecumuleerde afschrijvingen en gecumuleerde waardeverminderingen, op dezelfde basis als immateriële vaste activa die afzonderlijk worden verworven. De toetsing op bijzondere waardevermindering gebeurt tijdens de ontwikkeling bij elke afsluitingsperiode.

In het Concessions segment worden sommige ontwikkelingskosten geactiveerd, zowel in de geassocieerde deelnemingen waarin DEME Concessions participeert, als in de integraal geconsolideerde maatschappij zelf. Voor elk project dient de initiële erkenning voorgaand worden goedgekeurd door het Auditcomité en wordt de toetsing op bijzondere waardevermindering in de vergadering besproken op halfjaarlijkse basis.

Exploratie en evaluatie van minerale hulpbronnen

In het Concessions segment, neemt DEME de uitgaven voor de exploratie en evaluatie van minerale hulpbronnen op de zeebodem in kosten (geen activatie), aangezien de erkenningscriteria niet vervuld zijn.

GOODWILL

Goodwill die voortvloeit uit een bedrijfscombinatie wordt opgenomen als een actief op de datum waarop de zeggenschap is verkregen (de overnamedatum). Goodwill wordt gewaardeerd tegen kostprijs, zijnde het bedrag waarmee de overgedragen vergoeding, de minderheidsbelangen in de overgenomen onderneming en de reële waarde van het eventuele reeds door de Groep gehouden belang in de overgenomen onderneming het nettobedrag overschrijdt van de op de overnamedatum verworven identificeerbare activa en overgenomen verplichtingen.

Minderheidsbelangen worden bij de eerste opname gewaardeerd tegen de reële waarde of tegen het aandeel van de minderheidsbelangen in de opgenomen

identificeerbare netto-activa van de overgenomen partij. De waarderingsgrondslag wordt per transactie gekozen.

Indien, na herbeoordeling, het nettosaldo op de overnamedatum van de verworven identificeerbare activa en de overgenomen verplichtingen hoger is dan de som van de overgedragen vergoeding, de minderheidsbelangen in de overgenomen partij en de reële waarde van het eventuele vroegere belang van de Groep in de overgenomen partij, wordt het surplus onmiddellijk in de resultatenrekening opgenomen als een winst op een voordelige koop.

Goodwill wordt niet afgeschreven, maar wordt jaarlijks op bijzondere waardevermindering getoetst, of vaker indien er aanwijzingen zijn dat de kasstroomgenererende eenheid waaraan de goodwill wordt toegerekend, mogelijk een waardevermindering heeft ondergaan.

Goodwill wordt in de balans opgenomen tegen kostprijs verminderd met eventuele gecumuleerde bijzondere waardeverminderingen. Bijzondere waardeverminderingen op goodwill worden in toekomstige perioden niet teruggenomen.

Indien de Groep de zeggenschap over een dochteronderneming verliest, worden de daarmee verband houdende activa (met inbegrip van goodwill), passiva, minderheidsbelangen en andere bestanddelen van het eigen vermogen niet langer in de balans opgenomen, terwijl de daaruit voortvloeiende winsten of verliezen in de resultatenrekening worden opgenomen. Elke aangehouden investering wordt opgenomen tegen reële waarde.

MATERIELE VASTE ACTIVA

Materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen historische kostprijs, verminderd met gecumuleerde afschrijvingen en bijzondere

waardeverminderingsverliezen. De historische kostprijs omvat alle directe kosten en alle uitgaven die zijn gedaan om het goed in de toestand en op de plaats van gebruik te brengen, alsmede voor het beoogde gebruik. De historische kostprijs omvat de oorspronkelijke aankoopprijs, de tijdens de bouwperiode gemaakte financieringskosten en de daarmee verband houdende directe kosten. De belangrijkste bagger- en offshore schepen bestaan uit componenten met een verschillende gebruiksduur die als afzonderlijke posten worden geboekt.

Latere kosten worden opgenomen in de boekwaarde van het actief of worden opgenomen als een afzonderlijk actief, naargelang het geval, uitsluitend wanneer het waarschijnlijk is dat de toekomstige economische voordelen van het goed naar de Groep zullen vloeien en de kostprijs van het goed op betrouwbare wijze kan worden bepaald. De boekwaarde van het vervangen onderdeel wordt niet langer in de balans opgenomen. De slijtage van baggermaterieel is sterk afhankelijk van projectspecifieke combinaties van bodemgesteldheid, te verwerken materiaal, maritieme omstandigheden en de intensiteit van de inzet van het materieel (factoren die moeilijk te voorspellen zijn). Wegens deze grillige en tijdsonafhankelijke patronen worden de onderhouds- en

reparatiekosten van de activa tijdens de exploitatie van het vaartuig hoofdzakelijk erkend in de resultatenrekening.

De droogdokosten van de belangrijkste productieschepen (kosten van groot onderhoud) worden in de boekwaarde van het vaartuig opgenomen wanneer zij worden gemaakt en afgeschreven over de periode tot de volgende droogdokking.

Afschrijvingen worden ten laste van de resultatenrekening gebracht volgens de lineaire methode op basis van de gebruiksduur, rekening houdend met een geraamde restwaarde. Terreinen worden niet afgeschreven, aangezien ervan wordt uitgegaan dat zij een onbeperkte levensduur hebben, behalve stortplaatsen voor zandwinning, die worden afgeschreven naargelang van de gewonnen tonnage. Gebouwen worden afgeschreven over 25 jaar. De afschrijvingsperiodes voor drijvend en ander bouwmaterieel variëren van 3 jaar (zoals voor pijpleidingen) tot 21 jaar. De hoofdcomponent van sleephopperzuigers en cutterzuigers wordt over een periode van 18 jaar afgeschreven. Voor nieuwe sleephopperzuigers, cutterzuigers, kabellegschepen en DP3 offshore kraanschepen die sinds 2019 in productie zijn, wordt de hoofdcomponent afgeschreven over een periode van 20 jaar en een tweede component over een periode van 10 jaar. Deze afschrijvingsregel was al van toepassing voor de grote hefvaartuigen. De hoofdcomponent omvat voornamelijk de romp en de machines, de tweede component heeft betrekking op de delen van een schip met een kortere levensduur dan de economische levenscyclus van het schip. Meubilair en andere vaste activa worden afgeschreven over een periode van 3 tot 10 jaar.

Sinds 2019 wordt de restwaarde van alle activa met een restwaarde geraamd op 1% van de investeringswaarde. DEME zal deze 1% restwaarde voor oudere schepen toepassen als een extra jaar afschrijving na de nuttige levensduur van het schip.

De afschrijvingsmethoden, de nuttige levensduur en de restwaarde worden aan het eind van elk boekjaar opnieuw geëvalueerd en zo nodig gewijzigd.

Materiële vaste activa in aanbouw worden opgenomen op basis van de betaalde termijnen en de geactiveerde rentekosten tijdens de bouwperiode.

Winsten en verliezen op overdrachten en buitengebruikstellingen worden bepaald door de netto- opbrengst ervan te vergelijken met de boekwaarde en worden opgenomen onder overige bedrijfsopbrengsten of overige bedrijfskosten.

DE GROEP ALS LEASINGNEMER, ACTIVA MET GEBRUIKSRECHT EN LEASEVERPLICHTINGEN

De Groep als leasingnemer

De Groep beoordeelt bij het aangaan van het contract of een contract een leaseovereenkomst is of bevat. Dat wil zeggen, of het contract het recht overdraagt om gedurende een bepaalde periode het gebruik van een geïdentificeerd actief te bepalen in ruil voor een vergoeding.

De Groep past één enkele opname- en

waarderingsmethode toe voor alle leaseovereenkomsten, behalve voor kortlopende leaseovereenkomsten (minder dan één jaar) en leaseovereenkomsten van activa met een lage waarde.

Activa met gebruiksrecht en leaseverplichtingen

Activa die het recht vertegenwoordigen om het onderliggende geleasede actief te gebruiken, worden geactiveerd als activa met gebruiksrecht tegen kostprijs, bestaande uit het bedrag van de eerste waardering van de leaseverplichting, eventuele leasebetalingen die op of vóór de aanvangsdatum zijn gedaan, verminderd met eventuele ontvangen leasebonussen, eventuele directe eerste kosten en herstelkosten. De overeenkomstige leaseverplichtingen, die de netto contante waarde vertegenwoordigen van de leasebetalingen die over de leaseperiode moeten worden verricht, worden opgenomen als langlopende of kortlopende verplichtingen, afhankelijk van de periode waarin zij verschuldigd zijn. De leasebetalingen worden verdisconteerd aan de hand van de incrementele debetrentevoet van de leasingnemer. De leasebetalingen omvatten vaste betalingen (inclusief variabele betalingen die het karakter van vaste betalingen hebben), verminderd met te ontvangen leasevoordelen, variabele leasebetalingen die afhankelijk zijn van een index of een rentevoet, en bedragen die naar verwachting zullen worden betaald uit hoofde van restwaardegaranties. De leaseverplichtingen worden opgenomen onder rentedragende schulden. De leaserente wordt als rentelast ten laste van de resultatenrekening gebracht. Geleasede activa worden lineair afgeschreven over de leaseperiode of over de geschatte gebruiksduur van de activa, indien deze korter is, met inbegrip van de periode van hernieuwbare opties, indien het redelijk zeker is dat de optie zal worden uitgeoefend. Wanneer met redelijke zekerheid kan worden gesteld dat de eigendom aan het eind van de leaseperiode zal worden verkregen, zijn de afschrijvingsgrondslagen voor het geleasede actief consistent met die voor afschrijfbare activa in eigendom. Wanneer er echter geen redelijke zekerheid bestaat dat de eigendom tegen het eind van de leaseperiode zal worden verkregen, wordt het actief afgeschreven over de kortste termijn van de leaseperiode en de verwachte gebruiksduur. De activa met gebruiksrecht zijn eveneens onderhevig aan bijzondere waardeverminderingen.

VOORRADEN

De voorraden worden gewaardeerd tegen de laagste waarde van de kostprijs of de netto realiseerbare waarde.

Voor de berekening van de kosten van grondstoffen wordt de methode van de gewogen gemiddelde kosten gebruikt, terwijl de kosten van verbruiksgoederen worden bepaald volgens de FIFO-methode.

De netto realiseerbare waarde is de geschatte verkoopprijs in het kader van de gewone bedrijfsuitoefening, verminderd met de kosten van voltooiing en de geschatte kosten om de verkoop te realiseren.

Wanneer voorraden worden verkocht, dient de boekwaarde van deze voorraden te worden opgenomen als kost in de periode waarin de gerelateerde opbrengsten worden opgenomen. Het bedrag van elke waardevermindering tot het bedrag van de netto realiseerbare waarde en alle geboekte verliezen op voorraden, wordt als kost opgenomen in de periode waarin de waardevermindering of het verlies plaatsvindt. Het bedrag van terugneming van elke waardevermindering op voorraden, voortvloeiend uit een toename van de netto realiseerbare waarde, dient te worden opgenomen als een vermindering van het bedrag van de voorraden dat als kost wordt opgenomen in de periode waarin de terugneming plaatsvindt.

VORDERINGEN EN VERPLICHTINGEN UIT HOOFDE VAN CONTRACTEN

Activa uit hoofde van contracten betreffen het bruto nog in rekening te brengen bedrag, op verslagdatum, dat naar verwachting van klanten zal worden ontvangen voor verrichte contractuele werkzaamheden (hierna: "werk in uitvoering") en verrichte diensten. Werk in uitvoering wordt gewaardeerd als de som van de kostprijs van het uitgevoerde werk, vermeerderd met een deel van de verwachte resultaten bij voltooiing van het project in verhouding met de gemaakte voortgang en verminderd met de gefactureerde termijnen in verhouding met de voortgang, en verminderd met mogelijke voorzieningen voor verliezen. Voorzieningen worden aangelegd voor verwachte verliezen op werk in uitvoering zodra deze gekend zijn en, in voorkomend geval, worden reeds opgenomen winsten teruggenomen. Zo lang het project niet gestart is en de assumpties over de uitvoering van het werk nog niet finaal zijn (en een voorziening voor verwachte verliezen moeilijk te waarderen valt), wordt er geen voorziening voor verwachte verliezen opgenomen, tenzij er een vaststaande gebeurtenis is die de voorziening onderbouwt. Een voorziening voor verwachte verliezen wordt aangelegd als verplichting uit hoofde van contracten. Opbrengsten uit meerwerken en vorderingen worden opgenomen in de totale opbrengsten uit hoofde van contracten indien de klant het betrokken bedrag formeel heeft aanvaard. De kostprijs omvat de projectkosten, bestaande uit loonkosten, materialen, kosten van uitbesteed werk, huurlasten, onderhoudskosten van het gebruikte materieel en andere projectkosten. De gebruikte huurtarieven zijn gebaseerd op de verwachte gemiddelde bezetting van de schepen op lange termijn. De voortgang van een project wordt gemeten als de verhouding tussen de actuele opgelopen kosten van het verrichte werk en de totale verwachte kostprijs van het project als geheel. Winsten worden pas opgenomen als een betrouwbare schatting van het eindresultaat van het project kan worden gemaakt. DEME is van mening dat een dergelijke betrouwbare raming niet kan worden gemaakt zolang het voltooiingspercentage lager ligt dan 10% van de totale verwachte kostprijs van het project of indien de installatieschepen voor de funderingsprojecten van offshore windmolenparken nog niet zijn gemobiliseerd. Het saldo van de waarde van de werken in uitvoering wordt per project bepaald. Voor projecten waarbij de facturatie naar rato van de voortgang van het werk en de vooruitbetalingen de waarde van het onderhanden werk overschrijden, wordt het saldo opgenomen onder verplichtingen uit hoofde van contracten in plaats van onder vorderingen uit hoofde van contracten.

Vooruitbetalingen zijn bedragen die door de Groep worden ontvangen voordat de desbetreffende werkzaamheden zijn verricht. De Groep presenteert deze afzonderlijk van andere verplichtingen uit hoofde van contracten.

HANDELSVORDERINGEN EN OVERIGE VORDERINGEN

Handelsvorderingen en overige vorderingen worden aanvankelijk opgenomen tegen reële waarde en vervolgens tegen geamortiseerde kostprijs minus gecumuleerde bijzondere waardeverminderingen. Voor de impact van IFRS 9 en de toepassing van het model van verwachte kredietverliezen verwijzen wij naar toelichting (19) van dit verslag, waarin wij nader ingaan op het krediet- en tegenpartijrisico. De geamortiseerde kostprijs wordt bepaald op basis van de effectieve rentevoet.

ACTIVA BESTEMD VOOR VERKOOP EN BEEINDIGDE BEDRIJFSACTIVITEITEN

De Groep classificeert niet-vlottende activa en groepen activa die zullen worden vervreemd, als bestemd voor verkoop indien hun boekwaarde hoofdzakelijk zal worden gerealiseerd door middel van een verkooptransactie en niet door hun voortgezette gebruik. Niet-vlottende (groepen) activa die zullen vervreemd worden, geclassificeerd als bestemd voor verkoop, worden gewaardeerd tegen de laagste waarde van hun boekwaarde en hun reële waarde minus de verkoopkosten. Verkoopkosten zijn de kosten die rechtstreeks toerekenbaar zijn aan de vervreemding van een actief (of groep van activa), exclusief financieringskosten en lasten uit hoofde van inkomstenbelastingen.

De criteria voor classificatie als bestemd voor verkoop zijn slechts voldaan wanneer de verkoop zeer waarschijnlijk is en het actief of de groep van activa die wordt afgestoten in hun huidige toestand onmiddellijk beschikbaar is voor verkoop. Uit de acties die nodig zijn om de verkoop te voltooien, moet blijken dat het onwaarschijnlijk is dat belangrijke wijzigingen in de verkoop zich zullen voordoen of dat de beslissing om te verkopen zal worden ingetrokken. Het management moet zich verbinden tot het plan om het actief te verkopen en de verkoop moet naar verwachting binnen een jaar na datum van de classificatie voltooid zijn.

Materiële vaste activa en immateriële vaste activa worden niet meer afgeschreven zodra zij beschouwd worden als bestemd voor verkoop.

Activa en passiva bestemd voor verkoop worden in de geconsolideerde balans afzonderlijk gepresenteerd en als vlottend beschouwd.

Beëindigde bedrijfsactiviteiten worden niet opgenomen in het resultaat van de voortgezette bedrijfsactiviteiten en worden in de resultatenrekening als één bedrag vermeld als winst of verlies na belastingen uit beëindigde bedrijfsactiviteiten. Alle toelichtingen bij de financiële staten omvatten bedragen voor de voortgezette activiteiten, tenzij anders aangegeven.

GELDMIDDELEN EN KASEQUIVALENTEN

Geldmiddelen en kasequivalenten omvatten contanten in kas en op bankrekeningen en kortetermijnbeleggingen

met een initiële looptijd van minder dan drie maanden. Liquide middelen, kasequivalenten en kortetermijndeposito's worden in de balans opgenomen tegen nominale waarde.

BIJZONDERE WAARDEVERMINDERING VAN MATERIELE EN IMMATERIËLE VASTE ACTIVA, MET INBEGRIP VAN GOODWILL

Op het eind van elke verslagperiode beoordeelt de Groep de boekwaarde van haar materiële vaste activa, haar activa met gebruiksrecht en haar immateriële vaste activa om te bepalen of er aanwijzingen zijn voor een bijzondere waardevermindering. Indien een dergelijke aanwijzing bestaat of indien zulks vereist is, wordt de realiseerbare waarde van het actief geraamd. Voor immateriële vaste activa die nog niet voor gebruik beschikbaar zijn, en voor goodwill, wordt de realiseerbare waarde op elke balansdatum geraamd. Een bijzondere waardevermindering wordt opgenomen wanneer de boekwaarde van een actief of zijn kasstroomgenererende eenheid zijn realiseerbare waarde overschrijdt. De realiseerbare waarde is de hoogste van de reële waarde met aftrek van verkoopkosten en de gebruikswaarde. Voor de beoordeling van de bedrijfswaarde worden de geschatte toekomstige kasstromen verdisconteerd tot hun contante waarde door gebruik te maken van een disconteringsvoet vóór belastingen die een afspiegeling is van de actuele tijdswaarde van geld en de specifieke risico's van het actief waarvoor de ramingen van de toekomstige kasstromen niet zijn aangepast.

Indien de realiseerbare waarde van een actief (of een kasstroomgenererende eenheid) lager wordt geschat dan zijn boekwaarde, wordt de boekwaarde van het actief (of de kasstroomgenererende eenheid) verminderd tot zijn realiseerbare waarde. Een bijzondere waardevermindering wordt onmiddellijk in de resultatenrekening opgenomen.

Wanneer er een aanwijzing bestaat dat een eerder opgenomen bijzondere waardevermindering niet langer bestaat, wordt de boekwaarde van het actief (of van een kasstroomgenererende eenheid) verhoogd tot de herziene schatting van de realiseerbare waarde ervan, maar wel zodanig dat de verhoogde boekwaarde niet hoger is dan de boekwaarde die zou zijn bepaald als voor het actief (of de kasstroomgenererende eenheid) geen bijzondere waardevermindering was opgenomen in de vorige jaren. Een bijzondere waardevermindering wordt onmiddellijk in de resultatenrekening opgenomen. Een bijzondere waardevermindering op goodwill wordt nooit teruggenomen.

VOORZIENINGEN

Voorzieningen worden in de balans opgenomen wanneer de Groep een bestaande (in rechte afdwingbare of feitelijke) verplichting heeft die voortvloeit uit een gebeurtenis uit het verleden en het waarschijnlijk is (waarschijnlijker dan niet) dat een uitgave vereist zal zijn om de verplichting af te wikkelen en een betrouwbare schatting van het bedrag van de verplichting kan worden gemaakt.

Het als voorziening opgenomen bedrag is de beste schatting van de vergoeding die vereist is om de

bestaande verplichting aan het eind van de verslagperiode af te wikkelen, rekening houdend met de risico's en onzekerheden die aan de verplichting zijn verbonden. Wanneer een voorziening wordt gewaardeerd aan de hand van de kasstromen die naar schatting nodig zijn om de bestaande verplichting af te wikkelen, is de boekwaarde gelijk aan de contante waarde van die kasstromen (indien het effect van de tijdswaarde van geld materieel is).

De afwikkeling van voorzieningen wordt als financiële kost geboekt.

Garantiebepalingen

Voorzieningen voor garanties worden opgenomen op basis van de beste raming van de verwachte uitgave of de reparatiekosten om contractueel overeengekomen garanties af te wikkelen tijdens de meldingstermijn voor defecten van voltooide projecten. De boekwaarde van deze voorzieningen wordt geschat op basis van de gangbare praktijk in de sector en de ervaring van de Groep met garantieclaims voor relevante projecten. De eerste opname van deze garanties is gebaseerd op historische ervaringen en de raming van de garantiekosten wordt jaarlijks herzien.

Herstructureringsvoorzieningen

Herstructureringsvoorzieningen zullen worden opgenomen (maar zijn momenteel niet van toepassing) wanneer de Groep een feitelijke verplichting heeft, d.w.z. wanneer er een gedetailleerd formeel plan bestaat waarin de betrokken activiteit of het betrokken bedrijfsonderdeel, de locatie en het aantal betrokken werknemers, een gedetailleerde raming van de daaraan verbonden kosten en een tijdschema zijn opgenomen. De Groep moet ook alle betrokken werknemers op de hoogte brengen van de belangrijkste kenmerken van dit plan.

Overige voorzieningen

De overige voorzieningen, meer bepaald in het segment Environmental, hebben betrekking op de wettelijke voorziening voor de bovenafdichting van de stortplaats wanneer de stortplaatsen volstort zijn, of op de voorziening inzake de heraanleg van een terrein aan het eind van het contract. De overige voorzieningen, die in toelichting (23) worden verklaard, kunnen ook voorzieningen voor een gerechtelijke procedure zijn.

PERSONEELSBELONINGEN

Plannen met vaste bijdrage ('Defined Contribution Plans') zonder interestgarantie door de werkgever Bijdragen worden als kosten in de resultatenrekening opgenomen wanneer zij worden gemaakt.

Belgische plannen met vaste bijdrage met interestgarantie door de werkgever

Bij wet zijn de plannen met vaste bijdrage in België onderworpen aan gegarandeerde minimumrendementen. Bijgevolg worden deze plannen geclassificeerd als 'te bereiken doel plannen'.

Te bereiken doelplannen ('Defined Benefit Plans')

Voor deze plannen worden de kosten van de uitkeringen bepaald aan de hand van de projected unit credit- methode, waarbij actuariële waarderingen worden uitgevoerd aan het eind van elke jaarlijkse verslagperiode. Herwaardering,

bestaande uit actuariële winsten en verliezen, het effect van de wijzigingen in het actiefplafond (indien van toepassing) en het rendement op planactiva (exclusief nettorente), wordt onmiddellijk in de geconsolideerde balans opgenomen, met een last of een baat in de nietgerealiseerde resultaten in de periode waarin ze zich voordoen. Herwaardering opgenomen in niet-gerealiseerde resultaten wordt als een afzonderlijke reserve in het eigen vermogen opgenomen en zal niet naar de resultatenrekening worden overgeboekt. Pensioenkosten van verstreken diensttijd worden in de resultatenrekening opgenomen in de periode waarin een wijziging aan de regeling wordt aangebracht. De nettorente wordt berekend door de disconteringsvoet aan het begin van de periode toe te passen op de netto 'te bereiken doel' pensioenverplichting of -actief. De kosten voor te bereiken doel-pensioenplannen worden als volgt ingedeeld:

• ‒ pensioenkosten (met inbegrip van de aan het dienstjaar toegerekende pensioenkosten, pensioenkosten van verstreken diensttijd, evenals winsten en verliezen uit hoofde van inperkingen en afwikkelingen);
• ‒ nettorentelasten of -baten;
• ‒ herwaardering.

De Groep presenteert de twee eerste componenten van de kosten uit hoofde van te bereiken doelpensioenplannen in de resultatenrekening. Winsten en verliezen op inperkingen worden geboekt als pensioenkosten van verstreken diensttijd.

De pensioenverplichting die in de geconsolideerde balans is opgenomen, vertegenwoordigt het werkelijke tekort of overschot in de te bereiken doel-pensioenplannen van de Groep. Het eventuele overschot dat uit deze berekening resulteert, is beperkt tot de contante waarde van economische voordelen die beschikbaar zijn in de vorm van terugbetalingen uit de regelingen of verlagingen van toekomstige bijdragen aan de regelingen.

RENTEDRAGENDE SCHULD EN VERSTREKTE LENINGEN

Rentedragende schuld en verstrekte leningen worden bij de eerste opname opgenomen tegen reële waarde, gecorrigeerd voor de toerekenbare transactiekosten. Na de eerste opname worden rentedragende schuld en verstrekte leningen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, waarbij een verschil tussen de opbrengsten (na correctie voor transactiekosten) en de aflossingswaarde in de resultatenrekening wordt opgenomen over de periode van opgenomen of verstrekte lening op basis van de effectieve rentevoet.

De effectieve-rentemethode is een methode voor de berekening van de geamortiseerde kostprijs van een financiële verplichting en voor de toerekening van de rentelasten over de desbetreffende periode. De effectieve rentevoet is de rentevoet die de geschatte toekomstige contante betalingen (met inbegrip van alle betaalde of ontvangen provisies en basispunten die integraal deel uitmaken van de effectieve rentevoet, transactiekosten en andere premies of kortingen) over de verwachte looptijd van de financiële verplichting, of (in voorkomend geval) een kortere periode, exact verdisconteert naar de geamortiseerde kostprijs van een financiële verplichting.

HANDELSSCHULDEN EN OVERIGE SCHULDEN

Handelsschulden en overige schulden worden gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs.

INKOMSTENBELASTINGEN

Inkomstenbelastingen worden ingedeeld als actuele verschuldigde en verrekenbare belastingen of als uitgestelde belastingen. De inkomstenbelasting wordt in de resultatenrekening opgenomen, behalve voor zover zij betrekking heeft op posten die rechtstreeks in de niet-gerealiseerde resultaten in het eigen vermogen zijn opgenomen, in welk geval zij dan ook in de nietgerealiseerde resultaten in het eigen vermogen wordt opgenomen.

Actuele belastingvorderingen en -schulden worden gewaardeerd tegen het bedrag dat naar verwachting zal worden teruggevorderd van of betaald aan de belastingautoriteiten. De belastingtarieven en belastingwetten die worden gebruikt voor de berekening van het bedrag zijn die welke op de verslagdatum van kracht zijn of materieel van kracht zijn in de landen waar de Groep actief is en belastbare inkomsten genereert.

De actuele inkomstenbelastingen omvatten de verwachte belastinglasten op basis van de boekhoudkundige winst van het lopende jaar en aanpassingen van de belastinglasten van voorgaande jaren. Actuele belastingvorderingen en -schulden worden gewaardeerd tegen het bedrag dat naar verwachting zal worden teruggevorderd van of betaald aan de belastingautoriteiten. De belastingtarieven en de belastingwetgeving die voor de berekening van het bedrag worden gebruikt, zijn die welke op de verslagdatum zijn vastgesteld of materieel zijn vastgesteld in de landen waar de Groep actief is en belastbare inkomsten genereert.

De uitgestelde belastingen worden berekend volgens de 'liability'-methode op tijdelijke verschillen tussen de fiscale waarde van activa en passiva en hun boekwaarde in de financiële staten. De voornaamste tijdelijke verschillen vloeien voort uit de afschrijving van materiële vaste activa, voorzieningen voor te bereiken doelpensioenplannen, waardering tegen reële waarde van afgeleide financiële instrumenten en overgedragen belastingverliezen.

Uitgestelde belastingen worden gewaardeerd tegen de belastingtarieven die naar verwachting van toepassing zullen zijn op de belastbare winst in de jaren waarin die tijdelijke verschillen naar verwachting zullen worden gerealiseerd of afgewikkeld, op basis van de belastingtarieven die op de balansdatum zijn vastgesteld of materieel zijn vastgesteld. Een uitgestelde belastingvordering moet worden opgenomen voor de overdracht van de ongebruikte fiscale verliezen en ongebruikte fiscaal verrekenbare tegoeden, voor zover het waarschijnlijk is dat er toekomstige fiscale winst beschikbaar zal zijn waarmee de ongebruikte fiscale verliezen en ongebruikte fiscaal verrekenbare tegoeden kunnen worden gebruikt. Uitgestelde belastingvorderingen worden opgenomen voor alle verrekenbare tijdelijke

verschillen, voor zover het waarschijnlijk is dat er fiscale winst beschikbaar zal zijn waarmee het verrekenbare tijdelijke verschil kan worden verrekend, tenzij de uitgestelde belastingvordering voortvloeit uit de eerste opname van een actief of verplichting in een transactie die geen bedrijfscombinatie is en op het ogenblik van de transactie geen invloed heeft op de winst vóór belasting of op de fiscale winst (het fiscale verlies). Uitgestelde belastingvorderingen worden ook opgenomen voor alle aftrekbare verschillen die voortvloeien uit investeringen in dochterondernemingen, joint ventures en geassocieerde deelnemingen, voor zover het waarschijnlijk is dat het tijdelijke verschil in de nabije toekomst zal worden afgewikkeld en de belastbare winst beschikbaar zal zijn waarmee het tijdelijke verschil kan worden verrekend. Op elke balansdatum beoordeelt de Groep opnieuw of aan alle bovenstaande criteria is voldaan.

IFRIC 23, dat met ingang van 1 januari 2019 van kracht is geworden, verduidelijkt hoe de opname- en waarderingsvereisten in IAS 12 Inkomstenbelastingen moeten worden toegepast wanneer er onzekerheid bestaat over de behandeling van actuele en uitgestelde inkomstenbelastingen. Het is mogelijk dat de aanvaardbaarheid van een bepaalde fiscale behandeling uit hoofde van de belastingwetgeving pas bekend wordt wanneer de relevante belastingautoriteit of een rechtbank in de toekomst een beslissing neemt. Bij de beoordeling of en hoe een onzekere fiscale behandeling de bepaling van het belastbaar resultaat beïnvloedt, gaat de Groep uit van de veronderstelling dat een belastingautoriteit de bedragen onderzoekt die zij gerechtigd is te onderzoeken en dat zij volledig op de hoogte is van alle gerelateerde informatie tijdens de uitvoering van die onderzoeken. Als de Groep concludeert dat het waarschijnlijk is dat de belastingautoriteit een onzekere fiscale behandeling zal accepteren, bepaalt zij het belastbare resultaat in overeenstemming met de fiscale behandeling die zij in haar belastingaangiften gebruikt of van plan is te gebruiken. Als de Groep concludeert dat het niet waarschijnlijk is dat een belastingautoriteit een onzekere fiscale behandeling zal aanvaarden, weerspiegelt zij het effect van de onzekerheid bij het bepalen van haar fiscale positie. Als de mogelijke uitkomsten binair zijn of geconcentreerd zijn op één waarde, wordt de onzekere belastingpositie gewaardeerd op basis van het meest waarschijnlijke bedrag. Indien er een reeks mogelijke uitkomsten bestaat die noch binair, noch geconcentreerd zijn op één waarde, kan de som van de gewogen bedragen in een reeks mogelijke uitkomsten de oplossing van de onzekerheid het best voorspellen.

INVESTERINGSAFTREK

Investeringsaftrek is uitgesloten van het toepassingsgebied van IAS 12 inkomstenbelastingen en IAS 20 administratieve verwerking van overheidssubsidies en informatieverschaffing van overheidssteun. In overeenstemming met IAS 8 grondslagen voor financiële wijzigingen in boekhoudkundige inschattingen en fouten: definitie van boekhoudkundige ramingen, heeft de Groep een grondslag voor financiële verslaggeving gedefinieerd met betrekking tot investeringsaftrek door een analogie te maken met IAS 12 inkomstenbelastingen. Door deze analogie te maken en wanneer de entiteit voldoet aan de criteria om het krediet te ontvangen, zal dit in de resultatenrekening worden

opgenomen (uitgestelde belastingen) en zullen de gerelateerde activa in de geconsolideerde balans worden opgenomen (uitgestelde belastingvordering).

RISICO'S VAN FINANCIELE INSTRUMENTEN

De financiële instrumenten van de Groep zijn geldmiddelen en kasequivalenten, handels- en overige vorderingen, rentedragende schulden, handelsschulden en andere te betalen posten en derivaten. Derivaten worden uitsluitend gebruikt als dekkingsinstrumenten en niet voor handels- of andere speculatieve doeleinden.

De Groep is blootgesteld aan de volgende risico's verbonden aan financiële instrumenten, die verder worden toegelicht in toelichting (19) van dit Jaarverslag:

• ‒ krediet- en tegenpartijrisico
• ‒ liquiditeitsrisico
• ‒ marktrisico, bestaande uit valutarisico, renterisico en prijsrisico.

AFGELEIDE FINANCIELE INSTRUMENTEN EN INDEKKING

De onderneming gebruikt afgeleide financiële instrumenten hoofdzakelijk om de blootstelling aan ongunstige schommelingen van de rentevoeten, de wisselkoersen, de grondstoffenprijzen en andere marktrisico's te verminderen. Zoals reeds vermeld verbiedt het beleid van de Groep het gebruik van derivaten voor speculatie. De vennootschap houdt geen afgeleide financiële instrumenten aan, noch geeft zij afgeleide financiële instrumenten uit voor handelsdoeleinden. Derivaten die niet in aanmerking komen als afdekkingsinstrumenten volgens de definitie van IFRS 9, worden echter gepresenteerd als instrumenten die worden aangehouden voor handelsdoeleinden. Afgeleide financiële instrumenten worden aanvankelijk opgenomen tegen kostprijs. Na de eerste opname worden afgeleide financiële instrumenten tegen reële waarde gewaardeerd. De opname van een eventuele hieruit voortvloeiende nietgerealiseerde winst of niet-gerealiseerd verlies is afhankelijk van de aard van het derivaat en de effectiviteit van de indekking. De reële waarde van renteswaps is het geschatte bedrag dat de vennootschap zou ontvangen of betalen bij de uitoefening van de swaps op de afsluitingsdatum, rekening houdend met de actuele rentevoeten en de solvabiliteit van de tegenpartij bij de swaps. De reële waarde van een valutatermijncontract is de genoteerde waarde op de afsluitingsdatum, en bijgevolg de contante waarde van de genoteerde termijnprijs.

Hedge accounting is van toepassing indien aan alle criteria van IFRS 9 voldaan is:

• ‒ er is een formele aanwijzing en documentatie voor de indekkingsrelatie bij het aangaan van deze relatie;
• ‒ de economische relatie tussen de ingedekte positie en de indekking;
• ‒ het instrument en de mogelijke bronnen van ineffectiviteit moeten worden gedocumenteerd;
• ‒ de ineffectiviteit met terugwerkende kracht moet bij elke afsluiting worden beoordeeld.

Variaties in de reële waarde tussen periodes worden verschillend opgenomen naargelang van de boekhoudkundige classificatie.

Kasstroom-indekkingen

Wanneer een afgeleid financieel instrument dient ter indekking van variaties in kasstromen met betrekking tot een opgenomen verplichting, een vaststaande toezegging of een verwachte transactie, wordt het effectieve deel van de winst of het verlies uit het afgeleid financieel instrument rechtstreeks opgenomen in andere elementen van het totaalresultaat en gepresenteerd in een afzonderlijke reserve in het eigen vermogen. Wanneer de vaststaande toezegging of de verwachte transactie resulteert in de opname van een actief of een verplichting, wordt de cumulatieve winst of het cumulatieve verlies verwijderd uit het totaalresultaat en gerapporteerd onder een afzonderlijke reserve in het eigen vermogen. In het andere geval wordt de cumulatieve winst of het cumulatieve verlies uit het eigen vermogen gehaald en tegelijk met de ingedekte transactie in de resultatenrekening opgenomen. Het niet-effectieve deel van de winst of het verlies op het financiële instrument wordt in resultaat genomen. Winsten of verliezen die voortvloeien uit de tijdswaarde van financiële derivaten worden opgenomen in de winst- en verliesrekening. Wanneer een afdekkingsinstrument of -relatie afloopt, maar de ingedekte transactie naar verwachting nog steeds zal plaatsvinden, blijft de gecumuleerde niet-gerealiseerde winst of het gecumuleerde niet-gerealiseerde verlies (op dat ogenblik) in het eigen vermogen, opgenomen in overeenstemming met de bovenvermelde grondslag wanneer de transactie plaatsvindt. Indien verwacht wordt dat de ingedekte transactie niet zal plaatsvinden, wordt de in het eigen vermogen opgenomen gecumuleerde niet-gerealiseerde winst of het in het eigen vermogen opgenomen gecumuleerde niet-gerealiseerde verlies onmiddellijk in resultaat opgenomen.

Reële-waarde-indekkingen

Wanneer een afgeleid financieel instrument dient ter indekking van variaties in de reële waarde van een opgenomen vordering of schuld, worden winsten of verliezen die voortvloeien uit de herwaardering van het afdekkingsinstrument in de resultatenrekening opgenomen. De ingedekte positie wordt ook gewaardeerd tegen de reële waarde die toerekenbaar is aan het ingedekte risico, waarbij alle winsten of verliezen in de resultatenrekening worden opgenomen. De reële waarde van ingedekte posities, met betrekking tot het ingedekte risico, is hun boekwaarde op de balansdatum, omgerekend in euro tegen de wisselkoers op die datum.

Instrumenten gekoppeld aan bouwcontracten

Indien een afgeleid financieel instrument dient voor de indekking van variaties in kasstromen met betrekking tot een opgenomen verplichting, een vaste verplichting of een verwachte transactie in het kader van een bouwcontract (hoofdzakelijk termijnaankopen van grondstoffen, of aan- of verkopen van deviezen), wordt geen documentatie van de kasstroomafdekkingsrelatie, zoals hierboven beschreven, opgesteld. Winsten of verliezen die voortvloeien uit het afgeleide financiële instrument worden in de resultatenrekening opgenomen. Deze instrumenten worden evenwel aan een efficiëntietest onderworpen op basis van dezelfde methode als die gebruikt in hedge accounting. Het effectieve deel van een winst of verlies op het financiële instrument wordt

beschouwd als projectkost en wordt weergegeven als een operationeel resultaat op basis van het voltooiingspercentage van het contract. De variatie in de reële waarde zelf wordt echter niet in aanmerking genomen om het voltooiingspercentage van het contract te bepalen en uitgestelde afdekkingsinkomsten en -lasten maken geen deel uit van vorderingen of verplichtingen uit hoofde van contracten gezien deze gewaardeerd worden aan afgedekte waarde en niet aan marktwaarde. Uitgestelde afdekkingsinkomsten en -lasten worden opgenomen onder overige vlottende activa en overige kortlopende verplichtingen.

OPBRENGSTEN

Omzet of inkomsten uit contracten met klanten

Alle segmenten, met uitzondering van het segment Concessions, dat het investerings- en ontwikkelingsvehikel van de Groep is, dragen bij tot de omzet van de Groep.

De geconsolideerde omzet omvat het totaal van de werken en diensten die door DEME en haar dochterondernemingen in het kader van hun hoofdactiviteit worden gerealiseerd.

De activiteiten van DEME omvatten baggerwerken, landwinning, waterbouwkunde, constructie en dienstverlening voor de offshore olie- en gasindustrie en hernieuwbare energie, civiele bouwkunde en milieuwerken. Deze activiteiten, zijnde de bouw of de uitvoering van een dienst, worden uitgevoerd na een contract met de klant.

De geconsolideerde opbrengsten worden opgenomen in overeenstemming met IFRS 15. De meeste bouw- en dienstverleningscontracten met de klanten omvatten slechts één prestatieverplichting, die geleidelijk in de tijd wordt nagekomen. Voor een beperkt aantal 'EPCI' contracten in de sector hernieuwbare energie (offshore windparken) werden meervoudige prestatieverplichtingen vastgesteld. In deze contracten kunnen het EPC- en T&I-gedeelte voor de monopiles worden gescheiden, evenals het kabelleggedeelte en het EPC- en T&I-gedeelte voor de offshore onderstations (OSS). Deze onderdelen van het contract kunnen worden onderscheiden, en zijn onderscheiden in de context van het contract, en worden bijgevolg beschouwd als afzonderlijke prestatieverplichtingen.

Wanneer een contract meerdere afzonderlijke prestatieverplichtingen bevat, wijst de Groep de totale prijs van het contract toe aan elke prestatieverplichting, in overeenstemming met IFRS 15. Deze prijs stemt overeen met het bedrag van de tegenprestatie waarop zij recht denkt te hebben. De meest voorkomende variabele overwegingen, zoals de staalprijs, het brandstofverbruik of wijzigingen in de ontwerpprijs dienen alleen in de transactieprijs te worden opgenomen voor zover het zeer waarschijnlijk is dat er geen aanzienlijke terugname van de opgenomen opbrengsten zal plaatsvinden. Wanneer de prijs een variabele component bevat, zoals een prestatiebonus of een schade(claim), erkent de Groep die vergoeding pas vanaf het ogenblik dat met de klant overeenstemming is bereikt.

Er zijn geen garanties van het dienstverlenende type volgens IFRS 15 (service-type warranties).

De Groep heeft geconcludeerd dat de opbrengsten uit bouw- en dienstencontracten in de tijd gespreid moeten worden opgenomen. Als zodanig weerspiegelt de opname van de opbrengsten het tempo waarin onze prestatieverplichtingen worden nagekomen, wat overeenstemt met de overdracht van de controle over een goed of dienst aan onze klanten. Wanneer er geen overdracht is van zeggenschap gedurende het contract worden de opbrengsten nog steeds gespreid in de tijd opgenomen, op basis van het feit dat het gecreëerde actief geen alternatieve gebruiksmogelijkheden heeft, evenals het feit dat er een afdwingbaar recht op betaling bestaat voor de verrichte prestaties.

Opbrengsten uit hoofde van bouw- en dienstencontracten worden opgenomen a rato van het stadium van voltooiing van de projectactiviteiten aan het eind van de verslagperiode, gemeten op basis van het aandeel van de gemaakte contractkosten voor tot dan toe verrichte werkzaamheden ten opzichte van de geraamde totale contractkosten, behalve wanneer dit niet representatief zou zijn voor het stadium van voltooiing. Er wordt een correctie toegepast voor de kosten van materiaal (bv. staal) dat is aangekocht maar op de verslagdatum nog niet is vervaardigd of in het productieproces is gebruikt. Wanneer het resultaat van een bouwcontract niet op betrouwbare wijze kan worden ingeschat, worden de opbrengsten uit hoofde van het contract opgenomen tot het bedrag van de gemaakte projectkosten die waarschijnlijk zullen worden vergoed. Projectkosten worden als uitgaven opgenomen in de periode waarin zij worden gemaakt. Het management heeft geconcludeerd dat kosten voor de uitvoering van een contract die niet zijn gemaakt om aan de prestatieverplichting te voldoen, geen materiële invloed hebben op de opname van de opbrengsten en de marge van het project. Als zodanig worden deze kosten ook opgenomen wanneer zij worden gemaakt en worden zij opgenomen bij de berekening van het stadium van voltooiing. Wanneer het waarschijnlijk is dat de totale projectkosten de totale projectopbrengsten zullen overschrijden, wordt het verwachte verlies onmiddellijk als uitgave opgenomen.

Wanneer er belangrijke beperkingen zijn op de transfer van contanten uit het land waar wordt gewerkt naar het hoofdkantoor, wordt de winst op een contract alleen op kasbasis opgenomen.

Overige bedrijfsopbrengsten

Overige bedrijfsopbrengsten omvatten de winst op de verkoop van immateriële vaste activa, de winst op de verkoop van materiële vaste activa en de winst op de verkoop van financiële activa, naast andere nietrecurrente opbrengsten.

Deze laatste omvatten de ontvangen verzekeringsinkomsten met betrekking tot schade aan onze schepen en uitrusting, evenals de ontvangen schadevergoedingen in het kader van een contract voor de bouw van nieuwe schepen, alleen als het de meerkosten compenseert die ontstaan door de late levering van deze nieuwe schepen.

BEDRIJFSKOSTEN

Grondstoffen, verbruiksgoederen, diensten en uitbesteed werk

Deze categorie in de geconsolideerde resultatenrekening is de OpEx van de Groep. Alle bedrijfskosten (ook de verkoop-, algemene en administratieve kosten die voortvloeien uit onze normale bedrijfsvoering) zijn inbegrepen, met uitzondering van personeelskosten, afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen en overige bedrijfskosten die in een afzonderlijke toelichting worden vermeld.

Kosten van onderzoek en ontwikkeling, reclame- en promotiekosten en de ontwikkeling van IT-systemen Onderzoeks-, reclame- en promotiekosten worden ten laste genomen in het jaar waarin zij worden gemaakt. Ontwikkelingskosten en kosten voor de ontwikkeling van IT-systemen worden ten laste genomen in het jaar waarin ze worden gemaakt, indien ze niet voldoen aan de criteria voor activatie. Deze kosten worden opgenomen in de bedrijfskosten (OpEx) van de Groep.

Overige bedrijfskosten

Overige bedrijfskosten omvatten het verlies op de verkoop van immateriële vaste activa en het verlies op de verkoop van materiële vaste activa. De nietkasbewegingen in waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen, in pensioenverplichtingen en in voorzieningen worden eveneens opgenomen als overige bedrijfskosten. Daarnaast zijn ook andere kosten, zoals diverse belastingen, invoer- en zegelrechten, in de overige bedrijfskosten begrepen.

FINANCIEEL RESULTAAT

Rentebaten worden opgenomen op tijdbasis, volgens de uitstaande hoofdsom en tegen de toepasselijke effectieve rentevoet.

Alle rentelasten en andere kosten in verband met leningen, behalve dewelke in aanmerking kwamen om te worden geactiveerd, worden als rentelasten in de resultatenrekening opgenomen. De rentelasten worden in de resultatenrekening opgenomen volgens de effectieverentemethode. De rentelasten omvatten ook negatieve veranderingen in de reële waarde van financiële derivaten.

De rentebaten en rentelasten omvatten ook opbrengsten of kosten komende van de tijdswaarde van financiële derivaten.

Dividendinkomsten (uit niet-geconsolideerde deelnemingen) worden opgenomen wanneer het recht van de aandeelhouder op ontvangst van de betaling is vastgesteld (mits het waarschijnlijk is dat de economische voordelen naar de Groep zullen vloeien en het bedrag van de baten betrouwbaar kan worden bepaald).

De overige financiële lasten hebben hoofdzakelijk betrekking op kosten voor projectgebonden bankgaranties.

STRUCTUUR VAN DE GROEP EN WIJZIGINGEN IN DE VERSLAGPERIODE

WIJZIGINGEN IN DE CONSOLIDATIEKRING TIJDENS DE VERSLAGPERIODE

De volgende dochterondernemingen en joint ventures werden in de loop van 2022 geliquideerd:

Dochterondernemingen:

• ‒ Berin Engenharia Dragagens e Ambiente SA (Portugal) (100%);
• ‒ DEC do Brasil Engenharia Ambiental LTDA (Brazilië) (74,90%);
• ‒ DEME Concessions Merkur BV (Nederland) (100%);
• ‒ Marine Construction & Solution Holding LLC (VS) (100%);
• ‒ Marine Construction & Solution LLC (VS) (100%);

Joint ventures:

• ‒ DEME Brazil Servicos de Dragagem LTDA (Brazilië) (50%);
• ‒ Transterra NV (België) (50%).

De volgende 100% dochterondernemingen

zijn gefuseerd met een andere entiteit

van de DEME Groep tijdens 2022:

• ‒ DEME Offshore DE GmbH is gefuseerd met Nordsee Nassbagger- und Tiefbau GmbH (beide Duitsland);
• ‒ DEME Offshore LU SA is gefuseerd met DEME Offshore LU Procurement & Shipping SA (beide Luxemburg).

De volgende dochterondernemingen en geassocieerde deelnemingen werden in de loop van 2022 opgericht: Dochterondernemingen:

• ‒ DEME Group NV (België) (100%), de nieuwe DEME moedermaatschappij;
• ‒ DEME Dredging NV (België) (100%), in Dredging & Infra;
• ‒ DEME Hyport Energy NV (België) (100%), in Concessions;
• ‒ DEME Japan Ltd (Japan) (100%), in Offshore Energy; ‒ Innovation Shipping SA (Luxemburg)
• (100%), in Offshore Energy;

Geassocieerde deelnemingen:

• ‒ Cedar Luxembourg SARL (Luxemburg) (1,8%), in Offshore Energy;
• ‒ Thistle Wind Partners Cluaran Deas Ear LTD (Verenigd Koninkrijk) (42,50%), in Concessions;
• ‒ Thistle Wind Partners Cluaran Ear-Thuath LTD (Verenigd Koninkrijk) (42,50%), in Concessions.

Het percentage van de deelneming in of de consolidatiemethode van dochterondernemingen en geassocieerde deelnemingen is in de loop van 2022 veranderd:

Dochterondernemingen

‒ Dragafi Asia Pacific Pte Ltd (Singapore) en zijn dochteronderneming, in het segment Dredging & Infra, van 40% naar 100% en van vermogensmutatiemethode naar integrale consolidatie;

Geassocieerde deelnemingen:

‒ Thistle Wind Partners Ltd (Verenigd Koninkrijk), in het Concessions segment, van 100% naar 42,50% en van integrale consolidatie naar vermogensmutatiemethode.

De naam van onderstaande 100% dochteronderneming is in de loop van 2022 veranderd:

‒ DEME Offshore Equipment SA (België) (voorheen G-tec Offshore SA), in het Offshore segment.

De aandelen in Filterres SA (België) (74,90%) in het Environmental segment werden in de loop van 2022 verkocht aan de partner in de onderneming. Hetzelfde geldt voor Hydrogeo SARL (Marokko) (40%), een slapende onderneming in het Offshore Energy segment. In 2022 werd Seatec Holding BV en zijn 100% dochteronderneming Seatec Subsea Systems BV, in het Offshore segment, extern verkocht.

De hiervoor beschreven wijzigingen in de consolidatiekring hebben geen materiële impact op de geconsolideerde jaarrekening.

WIJZIGINGEN IN DE CONSOLIDATIEKRING TIJDENS DE VORIGE VERSLAGPERIODE De volgende dochterondernemingen werden

• in de loop van 2021 geliquideerd:
• ‒ DEME Concessions Infrastructure NV (België) (100%);
• ‒ DEME Shipping Company LTD (Cyprus) (100%);
• ‒ Dredging International Services Middle East DMCEST (VAE) (100%);
• ‒ Mascarenes Dredging & Management LTD (Mauritius) (100%);
• ‒ Middle East Marine Contracting LTD (Cyprus) (100%).

De volgende dochterondernemingen zijn in de loop van 2021 met een andere entiteit van de DEME Groep gefuseerd:

• ‒ Agroviro NV en Purazur NV zijn beide gefuseerd met DEME Environmental NV (allen België);
• ‒ Dredging International Luxembourg SA en Société de Dragage Luxembourg SA zijn beide gefuseerd met DEME Luxemburg SA (allen Luxemburg).

De volgende dochterondernemingen, joint ventures en geassocieerde deelnemingen werden in de loop van 2021 nieuw opgericht: Dochterondernemingen:

• ‒ Hyport Oostende Holdco NV (België) (70%);
• ‒ Thistle Wind Partners LTD (Verenigd Koninkrijk)
• (100% in 2021 maar veranderd naar 42,5% in 2022); Joint ventures:
• ‒ CDWE Green Jade Shipowner LTD (Taiwan) (49,99%);
• ‒ Japan Offshore Marine LTD (Japan) (49%);
• ‒ Wérisol SA (België) (37,45%).

Geassocieerde deelnemingen:

• ‒ Asyad Terminals Duqm LLC (Oman) (14,70%);
• ‒ Duqm Logistic Lands and Investment Company LLC (Oman) (26%);
• ‒ Hyport Coordination Company LLC (50%) (Oman);
• ‒ Hyve BV (België) (16,67%);
• ‒ Nou Vela SA (Frankrijk) (46,60%);
• ‒ Port-La Nouvelle SEMOP (Frankrijk) (23,77%);
• ‒ Rhama Port Hub SRL (Italië) (28%);
• ‒ Zeeboerderij Westdiep BV (België) (20%).

Het percentage van de deelneming in of de consolidatiemethode van de volgende ondernemingen wijzigde in de loop van 2021:

• ‒ DIAP Thailand Co Ltd (Thailand) (van 98% naar 48,90% en van integrale consolidatie naar vermogensmutatiemethode);
• ‒ G-tec Offshore SA / G-tec SAS / G-tec NV / G-tec BV, (van 72,5% naar 100%); als gevolg van het bovenstaande is het belang in Hydrogeo SARL gestegen van 43,50% naar 60% en is de consolidatiemethode gewijzigd van de vermogensmutatiemethode naar integrale consolidatie;
• ‒ Highwind NV (België), van 99,1% naar 100%;
• ‒ PT Dredging International Indonesia (Indonesië), van 60% naar 95%.

De naam van de volgende dochterondernemingen is in de loop van 2021 gewijzigd:

• ‒ DEME Environmental NV (België) (voorheen DEME Environmental Contractors NV);
• ‒ DEME Luxembourg SA (Luxemburg) (voorheen Safindi SA);
• ‒ Spartacus Shipping SA (Luxemburg) (voorheen Maritime Services & Solutions SA).

LIJST VAN DE DOCHTERONDERNEMINGEN, JOINT VENTURES EN GEASSOCIEERDE DEELNEMINGEN VAN DE GROEP

Het operationeel segment waartoe een onderneming van de Groep behoort, kan wijzigen van jaar tot jaar, afhankelijk van de projecten die de onderneming heeft uitgevoerd en is niet noodzakelijk hetzelfde operationeel segment van haar moedervennootschap. Een onderneming kan ook projecten uitvoeren in meer dan één operationeel segment. In dat geval wordt het voornaamste operationeel segment aangegeven in de onderstaande tabel.

Alle dochterondernemingen, joint ventures en geassocieerde deelnemingen hebben dezelfde afsluitingsdatum van 31 december, behalve de vennootschappen in India en Zeeboerderij Westdiep BV (België), dewelke een afsluitingsdatum van 31 maart hebben. Indien de afsluitingsdatum van het boekjaar verschilt van 31 december, zijn de in de consolidatie opgenomen cijfers die voor de periode afgesloten op kalenderdatum 31 december.

Binnen de DEME Groep zijn er geen belangrijke beperkingen voor de overdracht van fondsen in de vorm van contanten en dividenden.

DOCHTERONDERNEMINGEN (INTEGRAAL GECONSOLIDEERD)

Per 31 december, 2022

Tot 29 juni was Dredging, Environmental & Marine Engineering NV (DEME NV) de moedermaatschappij van de Groep. Op die datum heeft CFE NV zijn 100% aandeel in DEME NV overgedragen aan een nieuw opgerichte vennootschap DEME Group NV door middel van een partiële splitsing en op deze manier werd DEME Group NV de nieuwe moedervennootschap van DEME NV. DEME NV, als een subholding, is nu ook opgenomen in de lijst van dochterondernemingen in vergelijking met vorig jaar. Zie ook toelichting (16) Aandelenkapitaal, dividenden en reserves voor meer informatie.

DEME Environmental NV, het moederbedrijf van het segment Environmental, is voor 25,1% in handen van een derde partij. In het segment Dredging & Infra zijn er enkele minderheidsbelangen in de maritieme aggregaat- en maritieme dienstverleningsactiviteiten en in de baggeractiviteiten zijn slechts enkele kleine belangen in handen van derden. In het segment Concessions heeft dezelfde externe partner belangen in twee dochterondernemingen van de Groep. In het Offshore segment zijn er geen minderheidsbelangen op 31 december 2022. Voor meer informatie over de minderheidsbelangen wordt verwezen naar het geconsolideerd overzicht van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten en het mutatieoverzicht van het geconsolideerd eigen vermogen.

Naam	Land	2022 % Aandeel houderschap	2021 % Aandeel houderschap	Belangrijkste operationeel segment 2022
Dredging, Environmental & Marine Engineering NV	België	100%	100%
Baggerwerken Decloedt en Zoon NV	België	100%	100%	Dredging & Infra
Cathie Associates Holding CVBA	België	100%	100%	Offshore Energy
Deeptech NV	België	100%	100%	Concessions
DEME Building Materials NV	België	100%	100%	Dredging & Infra
DEME Concessions NV	België	100%	100%	Concessions
DEME Concessions Wind NV	België	100%	100%	Concessions
DEME Coordination Center NV	België	100%	100%	Dredging & Infra
DEME Dredging NV	België	100%	0%	Dredging & Infra
DEME Hyport Energy NV	België	100%	0%	Concessions
DEME Infra Marine Contractors NV	België	100%	100%	Dredging & Infra
DEME Infrasea Solutions NV	België	100%	100%	Dredging & Infra
DEME Offshore BE NV	België	100%	100%	Offshore Energy
DEME Offshore Equipment SA (voorheen G-tec Offshore SA)	België	100%	100%	Offshore Energy
DEME Offshore Holding NV	België	100%	100%	Offshore Energy
Dredging International NV	België	100%	100%	Dredging & Infra
Geowind NV	België	100%	100%	Offshore Energy
Global Sea Mineral Resources NV	België	100%	100%	Concessions
G-tec SA	België	100%	100%	Offshore Energy
High Wind NV	België	100%	100%	Offshore Energy
Logimarine NV	België	100%	100%	Dredging & Infra
DEME Environmental NV	België	74,90%	74,90%	Environmental
Ecoterres SA	België	74,90%	74,90%	Environmental
Ekosto NV	België	74,90%	74,90%	Environmental
Hyport Oostende Holdco NV	België	70%	70%	Concessions
DEME Blue Energy NV	België	69,99%	69,99%	Concessions
Combined Marine Terminal Operations Worldwide NV	België	54,38%	54,38%	Dredging & Infra
Grond Recyclage Centrum NV	België	52,43%	52,43%	Environmental
GRC Zolder NV	België	36,70%	36,70%	Environmental
Filterres SA	België	0%	56,10%	Environmental
Soyo Dragagem Lda	Angola	100%	100%	Dredging & Infra
Dragagem Angola Serviços Lda	Angola	100%	100%	Dredging & Infra
Dredging International Argentina SA	Argentinië	100%	100%	Dredging & Infra
Dredging International Australia Pty Ltd	Australië	100%	100%	Dredging & Infra
GeoSea Australia Pty Ltd	Australië	100%	100%	Offshore Energy
Dredging International Bahrain WLL	Bahrein	49%(1)	49%(1)	Dredging & Infra
Dragabras Serviços de Dragagem Ltda	Brazilië	100%	100%	Dredging & Infra
DEC do Brasil Engenharia Ambiental Ltda	Brazilië	0%	74,90%	Environmental

(1) De economische rechten in deze vennootschap bedragen 100%.

Naam	Land	2022 % Aandeel houderschap	2021 % Aandeel houderschap	Belangrijkste operationeel segment 2022
DEME Offshore CA Ltd	Canada	100%	100%	Offshore Energy
Dredging International Management Consulting Shanghai Ltd	China	100%	100%	Dredging & Infra
Far East Dredging Ltd	Hong Kong SAR China	100%	100%	Dredging & Infra
Bellsea Ltd	Cyprus	100%	100%	Dredging & Infra
DEME Cyprus Ltd	Cyprus	100%	100%	Dredging & Infra
DEME Offshore CY Ltd	Cyprus	100%	100%	Offshore Energy
Dredging International Cyprus Ltd	Cyprus	100%	100%	Dredging & Infra
Dredging International Services Cyprus Ltd	Cyprus	100%	100%	Dredging & Infra
Novadeal Ltd	Cyprus	100%	100%	Dredging & Infra
T.C.M.C. The Channel Management Company Ltd	Cyprus	100%	100%	Dredging & Infra
DEME Offshore DK SAS	Denemarken	100%	100%	Offshore Energy
DEME Offshore FR SAS	Frankrijk	100%	100%	Offshore Energy
G-tec SAS	Frankrijk	100%	100%	Offshore Energy
Société de Dragage International SA	Frankrijk	100%	100%	Offshore Energy
Nordsee Nassbagger- und Tiefbau GmbH	Duitsland	100%	100%	Dredging & Infra / Offshore Energy
Oam-Deme Mineraliën GmbH	Duitsland	70%	70%	Dredging & Infra
DEME Offshore DE GmbH	Duitsland	0%	100%	Offshore Energy
DEME Building Materials Ltd	Verenigd Koninkrijk	100%	100%	Dredging & Infra
NewWaves Solutions Ltd	Verenigd Koninkrijk	100%	100%	Offshore Energy
SPT Offshore UK Ltd	Verenigd Koninkrijk	100%	100%	Offshore Energy
Dredging International India Pvt Ltd	India	99,97%	99,97%	Dredging & Infra
International Seaport Dredging Pvt Ltd	India	93,64%	93,64%	Dredging & Infra
PT Dredging International Indonesia	Indonesië	49%(3)	49%(3)	Dredging & Infra
Societa Italiana Dragaggi Spa	Italië	100%	100%	Dredging & Infra
DEME Japan Ltd	Japan	100%	0%	Offshore Energy
Apollo Shipping SA	Luxemburg	100%	100%	Offshore Energy
Bonny River Shipping SA	Luxemburg	100%	100%	Dredging & Infra
CRiver Shipping SA	Luxemburg	100%	100%	Dredging & Infra
Delta River Shipping SA	Luxemburg	100%	100%	Dredging & Infra
DEME Luxembourg SA	Luxemburg	100%	100%	Dredging & Infra
DEME Offshore LU Procurement & Shipping SA	Luxemburg	100%	100%	Offshore Energy
Innovation Shipping SA	Luxemburg	100%	0%	Offshore Energy
Meuse River Shipping SA	Luxemburg	100%	100%	Dredging & Infra
Safindi RE SA	Luxemburg	100%	100%	Dredging & Infra
Spartacus Shipping SA	Luxemburg	100%	100%	Dredging & Infra
DEME Offshore LU SA	Luxemburg	0%	100%	Offshore Energy
SPT Offshore SDN BHD	Maleisië	100%	100%	Offshore Energy
Dredging International Malaysia Sdn Bhd	Maleisië	30%(1)	30%(1)	Dredging & Infra
Hydrogeo SARL	Marokko	0%	60%	Offshore Energy
Dredging International Mexico SA de CV	Mexico	100%	100%	Dredging & Infra
Logimarine SA de CV	Mexico	100%	100%	Dredging & Infra
Dragamoz Lda	Mozambique	100%	100%	Dredging & Infra
Earth Moving International Nigeria Ltd	Nigeria	100%	100%	Dredging & Infra
Novadeal EKO FZE	Nigeria	100%	100%	Dredging & Infra
Dredging and Environmental Services Nigeria Ltd	Nigeria	39%(1)	39%(1)	Dredging & Infra
Dredging International Services (Nigeria) Ltd	Nigeria	39%(1)	39%(1)	Dredging & Infra

(1) De economische rechten in deze vennootschap bedragen 100%.

(2) De economische rechten in deze vennootschap bedragen 54,375%.

(3) De economische rechten in deze vennootschap bedragen 95%.

Naam	Land	2022 % Aandeel houderschap	2021 % Aandeel houderschap	Belangrijkste operationeel segment 2022
Combined Marine Terminal Operators Nigeria Ltd	Nigeria	21,25%(2)	21,25%(2)	Dredging & Infra
Dredging International de Panama SA	Panama	100%	100%	Dredging & Infra
Corporacion Arenera Marina NV	Panama	100%	100%	Dredging & Infra
Dredeco PNG Ltd	Papoea Nieuw-Guinea	100%	100%	Dredging & Infra
Berin Engenharia Dragagens e Ambiente SA	Portugal	0%	100%	Dredging & Infra
Middle East Dredging Company QSC	Qatar	49%(3)	49%(3)	Dredging & Infra
Dragmorstroy LLC	Rusland	100%	100%	Dredging & Infra
Mordraga LLC	Rusland	100%	40%	Dredging & Infra
Dredging InternationaI Saudi Arabia Co, Ltd	Saudi-Arabië	100%	100%	Dredging & Infra
Dragafi Asia Pacific Pte Ltd	Singapore	100%	40%	Dredging & Infra
Dredging International Asia Pacific Pte Ltd	Singapore	100%	100%	Dredging & Infra
Dredging International South Africa PTY Ltd	Zuid-Afrika	100%	100%	Dredging & Infra
Dredging International España SA	Spanje	100%	100%	Dredging & Infra
Naviera Living Stone SLU	Spanje	100%	100%	Offshore Energy
DEME Building Materials BV	Nederland	100%	100%	Dredging & Infra
DEME Concessions Netherlands BV	Nederland	100%	100%	Concessions
DEME Infra Marine Contractors BV	Nederland	100%	100%	Dredging & Infra
DEME Offshore NL BV	Nederland	100%	100%	Offshore Energy
DEME Offshore Shipping BV	Nederland	100%	100%	Offshore Energy
Dredging International Netherlands BV	Nederland	100%	100%	Dredging & Infra
G-tec BV	Nederland	100%	100%	Offshore Energy
SPT Equipment BV	Nederland	100%	100%	Offshore Energy
SPT Offshore Holding BV	Nederland	100%	100%	Offshore Energy
SPT Offshore BV	Nederland	100%	100%	Offshore Energy
Aannemingsmaatschappij De Vries & van de Wiel BV	Nederland	74,90%	74,90%	Environmental
De Vries & van de Wiel Beheer BV	Nederland	74,90%	74,90%	Environmental
De Vries & van de Wiel Kust- en Oeverwerken BV	Nederland	74,90%	74,90%	Environmental
Zandexploitatiemaatschappij De Vries & van de Wiel BV	Nederland	74,90%	74,90%	Environmental
Milieutechniek De Vries & van de Wiel BV	Nederland	74,90%	74,90%	Environmental
DEME Concessions Merkur BV	Nederland	0%	100%	Concessions
Seatec Holding BV	Nederland	0%	100%	Offshore Energy
Seatec Subsea Systems BV	Nederland	0%	100%	Offshore Energy
Dredging International Ukraine LLC	Oekraïne	100%	100%	Dredging & Infra
Dredging International RAK FZ LLC	Verenigde Arabische Emiraten	100%	100%	Dredging & Infra
DEME Offshore US INC	Verenigde Staten van Amerika	100%	100%	Offshore Energy
DEME Offshore US LLC	Verenigde Staten van Amerika	100%	100%	Offshore Energy
Marine Construction & Solutions Holding LLC	Verenigde Staten van Amerika	0%	100%	Dredging & Infra
Marine Construction & Solutions LLC	Verenigde Staten van Amerika	0%	100%	Dredging & Infra
Servicios Maritimos Servimar SA	Venezuela	100%	100%	Dredging & Infra

(3) De economische rechten in deze vennootschap bedragen 95%.

JOINT VENTURES (VERMOGENSMUTATIEMETHODE IN DE JAARREKENING, MAAR PROPORTIONELE METHODE IN DE SEGMENTINFORMATIE) Per 31 december 2022

Naam	Land	2022 % Aandeel houderschap	2021 % Aandeel houderschap	Belangrijkste operationeel segment 2022
Scaldis Salvage &Marine Contractors NV	België	54,38%	54,38%	Offshore Energy
Sédisol SA	België	37,45%	37,45%	Environmental
Blue Site SA	België	37,45%	37,45%	Environmental
Wérisol NV	België	37,45%	37,45%	Environmental
Silvamo NV	België	37,45%	37,45%	Environmental
Top Wallonie NV	België	37,45%	37,45%	Environmental
Transterra NV	België	0%	50%	Dredging & Infra
MSB Minerações Sustentáveis do Brasil S.A.	Brazilië	51%	51%	Dredging & Infra
DEME Brazil Serviços de Dragagem Ltda	Brazilië	0%	50%	Dredging & Infra
Guangzhou Coscocs DEME New Energy Engineering Co. Ltd	China	49,99%	49,99%	Offshore Energy
Earth Moving Worldwide Cyprus Ltd	Cyprus	50%	50%	Dredging & Infra
Japan Offshore Marine Ltd	Japan	49%	49%	Offshore Energy
BNS JV Ltd	Verenigd Koninkrijk	50%	50%	Dredging & Infra
Normalux Maritime SA	Luxemburg	37,50%	37,50%	Offshore Energy
Combined Marine Terminal Operations Marafi LLC	Oman	37,68%	37,68%	Dredging & Infra
Gulf Earth Moving Qatar WLL	Qatar	50%	50%	Dredging & Infra
DIAP Thailand Co Ltd	Thailand	48,90%	48,90%	Dredging & Infra
CSBC DEME Wind Engineering Co Ltd (CDWE)	Taiwan	49,99%	49,99%	Offshore Energy
CDWE Green Jade Reder Ltd	Taiwan	49,99%	49,99%	Offshore Energy
DBM-Bontrup BV	Nederland	50%	50%	Dredging & Infra
K3 DEME BV	Nederland	50%	50%	Dredging & Infra
Deeprock Beheer BV	Nederland	50%	50%	Offshore Energy
Deeprock CV	Nederland	50%	50%	Offshore Energy
Overseas Contracting &Chartering Services BV	Nederland	50%	50%	Offshore Energy
Earth Moving Middle East Contracting DMCEST	Verenigde Arabische Emiraten	50%	50%	Dredging & Infra

GEASSOCIEERDE DEELNEMINGEN (VERMOGENSMUTATIEMETHODE) Per 31 december 2022

Naam	Land	2022 % Aandeel houderschap	2021 % Aandeel houderschap	Belangrijkste operationeel segment 2022
Consortium Antwerp Port (Oman) NV	België	60%	60%	Concessions
Power@Sea NV	België	51,10%	51,10%	Concessions
Consortium Antwerp Port Industrial Port Land NV	België	50%	50%	Concessions
Blue Open NV	België	49,94%	49,94%	Environmental
Bluepower NV	België	35%	35%	Concessions
Bluechem Building NV	België	25,47%	25,47%	Environmental
Blue Gate Antwerp Development NV	België	25,46%	25,46%	Environmental
Terranova NV	België	24,96%	24,96%	Environmental
Zeeboerderij Westdiep BV	België	20%	20%	Concessions
Feluy M2M SA	België	19,47%	19,47%	Environmental
Otary BIS NV	België	18,89%	18,89%	Concessions
Otary RS NV	België	18,89%	18,89%	Concessions
Rentel NV	België	18,89%	18,89%	Concessions
Hyve BV	België	16,67%	16,67%	Concessions
Terranova Solar NV	België	16,01%	16,01%	Environmental
North Sea Wave NV	België	13,22%	13,22%	Concessions
SeaMade NV	België	13,22%	13,22%	Concessions
La Vélorie NV	België	12,48%	12,48%	Environmental
C-Power Holdco NV	België	10%	10%	Concessions
C-Power NV	België	6,46%	6,46%	Concessions
Nou Vela SA	Frankrijk	46,60%	46,60%	Concessions
Port-La Nouvelle SEMOP	Frankrijk	23,77%	23,77%	Concessions
Thistle Wind Partners Ltd	Verenigd Koninkrijk	42,50%	100%	Concessions
Thistle Wind Partners Cluaran Deas Ear Ltd	Verenigd Koninkrijk	42,50%	0%	Concessions
Thistle Wind Partners Cluaran Ear-Thuath Ltd	Verenigd Koninkrijk	42,50%	0%	Concessions
West Islay Tidal Energy Park Ltd	Verenigd Koninkrijk	35%	35%	Concessions
Rhama Haven Hub SRL	Italië	28%	28%	Dredging & Infra
Cedar Luxembourg SARL	Luxemburg	1,80%	0%	Offshore Energy
Hyport Coordination Company LLC	Oman	50%	50%	Concessions
Port of Duqm Company SAOC	Oman	30%	30%	Concessions
Duqm Industrial Land Company LLC	Oman	27,55%	27,55%	Concessions
Duqm Logistic Lands en Investment Company LLC	Oman	26%	26%	Concessions
DIAP-Daelim Joint Venture Pte Ltd	Singapore	51%	51%	Dredging & Infra
DIAP-SHAP Joint Venture Pte Ltd	Singapore	51%	51%	Dredging & Infra
BAAK Blankenburg-Verbinding BV	Nederland	15%	15%	Concessions

(*) Alfabetische sortering op basis van de Engelse benaming van het land.

BEDRIJFSCOMBINATIES EN VERKOPEN IN DE LOOP VAN 2022 EN 2021 Bedrijfscombinaties en verkopen in de loop van 2022

Er waren geen bedrijfscombinaties in 2022.

In het Offshore Energy segment werden Seatec Holding BV en zijn dochteronderneming Seatec Subsea Systems BV verkocht als onderdeel van een management buyout. Deze verkoop had een immateriële impact op de geconsolideerde jaarrekening. Het vervaardigingsen handelsvehikel Seatec werd in 2020 verworven als deel van de SPT Offshore Group. DEME verzekerde exclusiviteit voor het door Seatec vervaardigde 'suction pump' materieel via een raamovereenkomst.

De aandelen in Filterres SA (België) (74,90%), in het Environmental segment, werden in de loop van 2022 verkocht aan de partner in de onderneming. Hetzelfde geldt voor Hydrogeo SARL (Marokko) (40%), een slapende vennootschap in het Offshore Energy segment. Deze verkopen hadden een zeer immateriële impact op de geconsolideerde jaarrekening.

Bedrijfscombinaties en verkopen in de loop van 2021 Er waren geen bedrijfscombinaties noch verkopen in 2021.

VERGELIJKENDE ANALYSE VAN DE FINANCIELE STATEN

Deze inleiding moet samen worden gelezen met de financiële prestaties van de DEME Groep, eerder in dit jaarverslag, waarin de belangrijkste bijdragen tot het resultaat van het jaar worden toegelicht. Voor de bespreking van de financiële prestaties van de Groep, waar dieper ingegaan wordt op de prestaties van de segmenten elk afzonderlijk, alsook in de segmentinformatie, worden de cijfers van de managementrapportage gebruikt. Het enige aansluitingsverschil tussen deze cijfers en de cijfers in de financiële staten is het effect van de verschillende consolidatiemethode voor joint ventures.

Joint ventures worden proportioneel geconsolideerd in de cijfers van de managementrapportage en volgens de vermogensmutatiemethode in de jaarrekening. Het resultaat over de periode (aandeel van de Groep) wordt niet beïnvloed door het verschil in consolidatiemethode, alleen de voorstelling is anders.

In de toelichtingen en in de vergelijkende analyse van de financiële staten worden de cijfers volgens de presentatie in de jaarrekening vermeld.

VERGELIJKENDE ANALYSE VAN DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING Per 31 December (in duizenden EUR)

	Toelichting	2022	2021	DELTA
BEDRIJFSOPBRENGSTEN		2.710.796	2.580.773	130.023
Omzet	(1)	2.654.725	2.510.607	144.118
Overige bedrijfsopbrengsten	(2)	56.071	70.166	-14.095
BEDRIJFSKOSTEN		-2.555.560	-2.437.492	-118.068
Grondstoffen, verbruiksgoederen, diensten en uitbesteed werk		-1.704.618	-1.575.624	-128.994
Personeelskosten	(3)	-505.743	-488.896	-16.847
Afschrijvingen en waardeverminderingen	(4)/(6)/(7)	-318.240	-291.108	-27.132
Bijzondere waardevermindering van materiële vaste activa en activa met gebruiksrecht	(6)/(7)	-430	-34.608	34.178
Bijzondere waardevermindering van goodwill en immateriële vaste activa	(4)/(5)	-	-311	311
Overige bedrijfskosten	(2)	-26.529	-46.945	20.416
BEDRIJFSRESULTAAT		155.236	143.281	11.955
FINANCIEEL RESULTAAT		-24.311	-5.412	-18.899
Renteopbrengsten		6.026	4.181	1.845
Rentelasten		-14.914	-6.920	-7.994
Gerealiseerde/niet-gerealiseerde wisselkoersresultaten		-11.134	6.130	-17.264
Overige financiële opbrengsten en kosten		-4.289	-8.803	4.514
RESULTAAT VOOR BELASTINGEN		130.925	137.869	-6.944
Actuele belastingen en uitgestelde belastingen	(10)	-31.361	-31.079	-282
RESULTAAT NA BELASTINGEN		99.564	106.790	-7.226
Aandeel in winst (verlies) van joint ventures en geassocieerde deelnemingen	(8)	15.827	10.548	5.279
RESULTAAT OVER DE PERIODE		115.391	117.338	-1.947
Toerekenbaar aan minderheidsbelangen		2.671	2.757	-86
AANDEEL VAN DE GROEP		112.720	114.581	-1.861

De totale bedrijfsopbrengsten in 2022 stegen met 130 miljoen EUR. De omzet steeg met 144 miljoen EUR of 6% ten opzichte van 2021, terwijl de overige bedrijfsopbrengsten daalden met 14 miljoen EUR. De bedrijfsopbrengsten bevatten in 2022 19 miljoen EUR schadevergoedingen ontvangen als compensatie voor de verhoogde kosten opgelopen door de late oplevering van installatieschip 'Orion' (Offshore Energy segment), terwijl in 2021 de bedrijfsopbrengsten 15 miljoen EUR schadevergoedingen bevatten met betrekking tot cutterzuiger 'Spartacus' (Dredging & Infra segment).

Het bedrijfsresultaat of EBIT steeg met 12 miljoen EUR maar de EBIT-marge bleef gelijk door meer onderhoudskosten en schepen in droogdok, inflatie en prijsstijging van verbruiksgoederen en grondstoffen. De afschrijvingskosten zijn toegenomen door de nieuwe schepen 'Orion', 'Spartacus' en 'Groenewind'. Anderzijds werden er geen significante bijzondere waardeverminderingen opgenomen terwijl dit in 2021 een bedrag van 35 miljoen EUR was. Overige bedrijfskosten daalden met 20 miljoen EUR en worden verder verklaard in de toelichtingen.

De daling in financieel resultaat van 19 miljoen EUR is voornamelijk veroorzaakt door een negatieve impact van gerealiseerde/ongerealiseerde wisselkoersverschillen voor een bedrag van -11,1 miljoen EUR ten opzichte van een positieve impact in 2021 van 6 miljoen EUR

(verschil van -17,3 miljoen EUR). Dit komt voornamelijk door de devaluatie van de Egyptische Pond, wat leidt tot een negatieve herwaardering van de geldmiddelen en vorderingen te maken met het Abu Qir project in Egypte. Ook stegen de rentelasten met 8 miljoen EUR door een hogere openstaande schuld als gevolg van een nieuwe kredietfaciliteit op lange termijn van 440 miljoen EUR (zie toelichting (18)) en doordat er minder rentelasten geactiveerd werden in 2022. Interesten voor de financiering van het schip 'Orion' werden niet meer geactiveerd sinds juni, gezien alle activiteiten om het schip klaar te maken voor het beoogde gebruik voltooid waren.

Het resultaat vóór belastingen is 6,9 miljoen EUR lager dan vorig jaar en de effectieve belastingvoet steeg naar 24,0% tegenover 22,5% vorig jaar.

Het aandeel in de winst van joint ventures en geassocieerde deelnemingen steeg met 5,3 miljoen EUR, voornamelijk door een stijging van het resultaat van de joint ventures. Het bedrag toerekenbaar aan minderheidsbelangen bleef stabiel in vergelijking met vorig jaar.

Het resultaat over de periode (aandeel van de Groep) daalde met 1,9 miljoen EUR in vergelijking met vorig jaar, naar een bedrag van 112,7 miljoen EUR of 4,45 EUR per aandeel.

VERGELIJKENDE ANALYSE VAN DE GECONSOLIDEERDE BALANS Per 31 december (in duizenden EUR)

ACTIVA	Toelichting	2022	2021	DELTA
NIET-VLOTTENDE ACTIVA		2.969.289	2.694.235	275.054
Immateriële vaste activa	(4)	24.315	25.513	-1.198
Goodwill	(5)	13.028	13.028	-
Materiële vaste activa	(6)	2.422.048	2.259.041	163.007
Activa met gebruiksrecht	(7)	98.994	90.620	8.374
Investeringen in joint ventures en geassocieerde deelnemingen	(8)	202.748	132.781	69.967
Overige langlopende financiële activa	(9)	32.540	33.451	-911
Langlopende afdekkingsinstrumenten	(19)	39.336	613	38.723
Renteswaps		39.127	-	39.127
Wisselkoers/brandstof afdekkingen		209	613	-404
Overige niet-vlottende activa	(9)	11.892	4.239	7.653
Uitgestelde belastingvorderingen	(10)	124.388	134.949	-10.561
VLOTTENDE ACTIVA		1.540.489	1.355.362	185.127
Voorraden	(11)	25.696	12.168	13.528
Vorderingen uit hoofde van contracten	(12)	344.751	326.685	18.066
Handels- en overige vorderingen uit operationele activiteiten	(13)	469.529	384.022	85.507
Kortlopende afdekkingsinstrumenten	(19)	22.022	3.207	18.815
Renteswaps		17.638	-	17.638
Wisselkoers/brandstof afdekkingen		4.384	3.207	1.177
Activa bestemd voor verkoop	(14)	31.997	32.456	-459
Overige vlottende activa	(15)	124.233	68.192	56.041
Geldmiddelen en kasequivalenten	(18)/(19)	522.261	528.632	-6.371
TOTAAL DER ACTIVA		4.509.778	4.049.597	460.181

Het totaal der activa van het jaar steeg met 460,2 miljoen EUR, waarvan de stijging in de categorie materieel vast actief de grootste is (+163 miljoen EUR). De belangrijkste investeringen voor 2022 betreffen de 'Orion', DEME's revolutionair offshore installatieschip dat in het tweede kwartaal van 2022 in productie gekomen is, de aanschaf en conversie van kabellegschip 'Viking Neptun', de investering in een nieuw valpijpschip en de upgrade van offshore installatieschip 'Sea Installer'. Ook werden er significante onderhoudskosten voor DEME's bestaande vloot geactiveerd.

De stijging in investeringen in joint ventures en geassocieerde deelnemingen is, naast kapitaalsverhogingen, voornamelijk gerelateerd aan niet-gerealiseerde resultaten (door de stijging in de reële waarde van rente-afdekkingen). Omwille van dezelfde reden zien we ook een stijging in de langlopende en kortlopende afdekkingsinstrumenten gelinkt aan de positieve evolutie in de reële waarde van de rente-afdekkingen in 2022.

Voorraden, vorderingen uit hoofde van contracten en handels- en overige vorderingen stegen respectievelijk met 13,5, 18,1 en 85,5 miljoen EUR. De stijging in handels- en overige vorderingen is deels het gevolg van een stijging in activiteit maar is voornamelijk te wijten aan vooruitgang van grote projecten en de timing van de facturatie gezien vorderingen uit hoofde van contracten handelsvorderingen worden na acceptatie van de klant. De stijging in handelsvorderingen betreft geen stijging in achterstallige bedragen.

Activa bestemd voor verkoop bleef stabiel. In 2021 had dit betrekking op de herclassificatie (komende van materieel vast actief) van de nettoboekwaarde van het schip 'Thor', dat verkocht werd in april 2022. In 2022 betreft het bedrag een ander schip uit het segment 'Offshore Energy'.

Overige vlottende activa steeg met 56 miljoen EUR in vergelijking met 2021, voornamelijk door een stijging in uitgestelde afdekkingskosten voor de Vineyard en Coastal Virginia projecten in de VS.

EIGEN VERMOGEN EN VERPLICHTINGEN	Toelichting	2022	2021	DELTA
EIGEN VERMOGEN - DEEL GROEP	(16)	1.753.947	1.579.543	174.404
Geplaatst kapitaal		33.194	31.110	2.084
Uitgiftepremie		475.989	5.645	470.344
Overgedragen resultaat en overige reserves		1.218.272	1.618.824	-400.552
Afdekkingsreserve		70.020	-25.872	95.892
Herwaardering pensioenverplichtingen		-37.458	-41.283	3.825
Cumulatieve omrekeningsverschillen		-6.070	-8.881	2.811
MINDERHEIDSBELANGEN		22.318	19.696	2.622
TOTAAL EIGEN VERMOGEN		1.776.265	1.599.239	177.026
LANGLOPENDE VERPLICHTINGEN		1.015.460	786.718	228.742
Pensioenverplichtingen	(21)	60.523	65.267	-4.744
Voorzieningen	(23)	42.985	39.572	3.413
Rentedragende schuld	(18)	789.904	577.970	211.934
Langlopende afdekkingsinstrumenten	(19)	53.661	26.868	26.793
Renteswaps		-	2.608	-2.608
Wisselkoers/brandstof afdekkingen		53.661	24.260	29.401
Overige langlopende financiële verplichtingen	(8)	1.238	2.827	-1.589
Uitgestelde belastingverplichtingen	(10)	67.149	74.214	-7.065
KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN		1.718.053	1.663.640	54.413
Rentedragende schuld	(18)	252.870	343.340	-90.470
Kortlopende afdekkingsinstrumenten	(19)	31.579	12.368	19.211
Renteswaps		-	1.892	-1.892
Wisselkoers/brandstof afdekkingen		31.579	10.476	21.103
Voorzieningen	(23)	4.714	3.738	976
Verplichtingen uit hoofde van contracten	(12)	323.300	181.095	142.205
Ontvangen voorschotten	(12)	72.539	101.067	-28.528
Handelsschulden		777.705	772.905	4.800
Bezoldigingen en sociale lasten		98.793	94.026	4.767
Actuele inkomstenbelasting	(10)	66.571	76.370	-9.799
Overige kortlopende verplichtingen	(22)	89.982	78.731	11.251
TOTAAL VERPLICHTINGEN		2.733.513	2.450.358	283.155
TOTAAL VAN HET EIGEN VERMOGEN EN VERPLICHTINGEN		4.509.778	4.049.597	460.181

De totale verplichtingen stegen met 283 miljoen EUR.

Het eigen vermogen – deel van de Groep steeg met 177 miljoen EUR en werd, naast het resultaat van de Groep van 112,7 miljoen EUR, positief beïnvloed door een stijging in niet-gerealiseerde resultaten (afdekkingsreserve, herwaardering pensioenverplichtingen en cumulatieve omrekeningsverschillen) voor een bedrag van 102,5 miljoen EUR, gecompenseerd met de betaling van een dividend van 40,8 miljoen EUR in 2022. Door de partiële splitsing van CFE NV werd er een transfer geboekt van 'Overgedragen resultaat en overige reserves' naar 'Geplaatst kapitaal' en 'Uitgiftepremie'.

De langlopende verplichtingen stegen met 228,7 miljoen EUR, waarvan 211,9 miljoen gerelateerd is aan de stijging

in langlopende rentedragende schuld. De stijging in rentedragende schuld is gerelateerd aan een bijkomende kredietfaciliteit op lange termijn voor een bedrag van 440 miljoen EUR, deels gecompenseerd met terugbetalingen voor een bedrag van 246 miljoen EUR. De kortlopende rentedragende schuld daalde met 90,4 miljoen EUR.

De verplichtingen uit hoofde van contracten stegen met 142 miljoen EUR, deels door een stijging in activiteit maar voornamelijk door timing (bijvoorbeeld nieuwe projecten die opstarten en waar de facturatie voorloopt op de operationele uitvoering van de projecten, zoals bij enkele grote offshore projecten in de VS).

VERGELIJKENDE ANALYSE VAN HET GECONSOLIDEERD KASSTROOMOVERZICHT

Per 31 december (in duizenden EUR)

	Toelichting	2022	2021	DELTA
GELDMIDDELEN EN KASEQUIVALENTEN, OPENINGSSALDO		528.632	621.937	-93.305
CASHFLOW UIT BEDRIJFSACTIVITEITEN VÓÓR MUTATIES IN WERKKAPITAAL		411.476	440.356	-28.880
MUTATIES IN WERKKAPITAAL		24.893	-20.782	45.675
OPERATIONELE CASHFLOW		436.369	419.574	16.795
Investeringen		-512.855	-298.660	-214.195
Desinvesteringen		24.001	32.248	-8.247
INVESTERINGSCASHFLOW		-488.854	-266.412	-222.442
Nieuwe rentedragende schuld	(18)	465.000	51.344	413.656
Terugbetaling van rentedragende schuld	(18)	-380.488	-278.875	-101.613
Brutodividend uitgekeerd aan de aandeelhouders	(16)	-40.843	-20.421	-20.422
Brutodividend uitgekeerd aan de minderheidsaandeelhouders	(16)	-504	-	-504
FINANCIERINGSCASHFLOW		43.165	-247.952	291.117
NETTOTOENAME (AFNAME) VAN GELDMIDDELEN EN KASEQUIVALENTEN		-9.320	-94.790	85.470
Invloed van wisselkoerswijzigingen op geldmiddelen en kasequivalenten		2.949	1.485	1.464
GELDMIDDELEN EN KASEQUIVALENTEN, SLOTBALANS		522.261	528.632	-6.371

Operationele cashflow

De kasstroom uit bedrijfsactiviteiten steeg van 419,6 miljoen EUR in 2021 naar 436,4 miljoen EUR in 2022.

Dit heeft vooral betrekking op gestegen activiteit en de overeenkomstige stijging van het netto bedrijfsresultaat van 143,3 miljoen EUR in 2021 naar 155,2 miljoen EUR in 2022. Dit netto bedrijfsresultaat omvat naar de investeringskasstroom geherclassificeerde items voor een bedrag van 5,7 miljoen EUR in 2022, in vergelijking met 16,2 miljoen EUR in 2021. Het gestegen werkkapitaal per 31 december 2022 is voornamelijk het gevolg van een stijging in verplichtingen uit hoofde van contracten en kortlopende verplichtingen, deels gecompenseerd door een stijging in handelsvorderingen en uitgestelde afdekkingskosten. Het effect van de mutaties in het werkkapitaal op de kasstroom uit bedrijfsactiviteiten bedroeg 24,9 miljoen EUR in 2022 tegenover 20,8 miljoen EUR in 2021. Andere materiële kasstromen uit bedrijfsactiviteiten in 2022 omvatten de instroom van 10,7 miljoen EUR dividenden ontvangen van participaties in joint ventures en geassocieerde deelnemingen en een uitstroom van 43 miljoen EUR aan inkomstenbelastingen.

De materiële niet-geldelijke aanpassingen van de bedrijfsactiviteiten in 2022 omvatten 318,2 miljoen EUR aan afschrijvingskosten en bijzondere waardeverminderingen en 1 miljoen EUR aan verlaging van de voorzieningen.

Investeringscashflow

De kasstroom gebruikt voor investeringsactiviteiten steeg in 2022 met 83% tot 488,9 miljoen EUR vergeleken met 266,4 miljoen EUR in 2021.

De aanzienlijke toename van de uitstroom in 2022 was voornamelijk het gevolg van de volgende factoren:

‒ verhoogde investeringen in de vloot van DEME (materiële vaste activa) tot 482 miljoen EUR in 2022 ten opzichte van 280 miljoen EUR in 2021. Dit is voornamelijk toe te schrijven aan de 'Orion', dewelke de vloot vervoegde in het tweede kwartaal van 2022, de aanschaf en conversie van kabellegschip 'Viking Neptun', de investering in een nieuw valpijpschip, de conversie van offshore installatieschip 'Sea Installer' en onderhoudsinvesteringen in de bestaande DEME vloot;

• ‒ investeringen in joint ventures en geassocieerde deelnemingen (23 miljoen EUR) ten opzichte van 16 miljoen EUR in 2021;
• ‒ desinvesteringen voor een bedrag van 24 miljoen EUR in 2022, wat een daling is ten opzichte van de kasinstroom in 2021 (32,2 miljoen EUR).

Financieringscashflow

De kasstroom gebruikt in financiële activiteiten steeg aanzienlijk van een 248,0 miljoen EUR netto uitstroom in 2021 naar een netto instroom van 43,2 miljoen EUR in 2022.

De voornaamste kasstromen uit financiële activiteiten hebben in 2022 betrekking op:

• ‒ rentedragende schulden aangegaan in 2022 ten bedrage van 465,0 miljoen EUR ten opzichte van 51,3 miljoen EUR in 2021;
• ‒ dividenduitkeringen van 41 miljoen EUR in 2022 ten opzichte van 20 miljoen EUR in 2021;
• ‒ schuldaflossingen uitgevoerd in 2022 voor een bedrag van 380 miljoen EUR ten opzichte van 279 miljoen EUR in 2021.

Als gevolg van de bovenvermelde kasstromen daalde het saldo van de geldmiddelen en kasequivalenten van 528,6 miljoen EUR in 2021 naar 522,3 miljoen EUR in 2022.

TOELICHTING BIJ DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING

TOELICHTING 1 – OMZET EN ORDERBOEK

Saldo per 31 december

OMZET

Hierna vindt u een uitsplitsing per type, segment en geografische markt.

Omzet per type (in duizenden EUR)	2022	2021
Opbrengsten uit contracten met klanten	2.644.257	2.498.256
Opbrengsten uit nevenactiviteiten	10.468	12.351
Totale omzet volgens de resultatenrekening	2.654.725	2.510.607

Opbrengsten uit contracten met klanten omvatten hoofdzakelijk de netto-opbrengsten uit de operationele activiteiten van de segmenten. Voor de meeste aannemingsactiviteiten is het contract gebaseerd op een vaste/forfaitaire prijs. De Groep treedt op als hoofdaannemer van de verbintenis.

Opbrengsten uit nevenactiviteiten zijn opbrengsten die zeer divers kunnen zijn, zoals de verkoop van schepen en materieel of het aanrekenen van service fees of honoraria. Het is omzet die niet als een afzonderlijk project wordt opgevolgd in de managementrapportage.

De Groep heeft bepaald dat de opsplitsing van de opbrengsten per productlijn het best weerspiegeld is in de informatie over de opbrengsten die volgens IFRS 8 voor elk te rapporteren segment wordt bekendgemaakt, aangezien deze informatie regelmatig wordt beoordeeld door de belangrijkste besluitvormers (zie ook het afzonderlijke hoofdstuk over de segmentinformatie) en het best weergeeft hoe de aard, het bedrag, het tijdstip en de onzekerheid van opbrengsten en kasstromen worden beïnvloed door economische factoren.

Omzet per segment (in duizenden EUR)	2022	2021
Offshore Energy	957.810	916.354
Dredging & Infra	1.524.316	1.478.306
Environmental	206.336	166.163
Concessions	2.214	1.467
Totale omzet per segment	2.690.676	2.562.290
Reconciliatie	-35.951	-51.683
Totale omzet volgens de resultatenrekening	2.654.725	2.510.607

De aansluiting tussen de omzet per segment en de omzet in de geconsolideerde resultatenrekening betreft de omzet van joint ventures. Deze worden geconsolideerd volgens de proportionele methode in de segmentrapportering maar volgens de vermogensmutatiemethode (toepassing van IAS 28) in de jaarrekening.

Omzet per geografische markt (in duizenden EUR)	2022	2021
België	354.439	279.248
Europa - EU	1.271.034	976.939
Europa - niet-EU	362.975	608.708
Afrika	319.256	491.058
Azië & Oceanië	136.069	93.700
Amerika	124.832	42.359
Indisch subcontinent	81.023	17.317
Midden-Oosten	5.097	1.278
Totale omzet volgens de resultatenrekening	2.654.725	2.510.607

Een geografische markt is het gebied (de locatie) waar projecten worden gerealiseerd en diensten worden verleend, of de projectlocatie van offshore werken. Een groot deel van de omzet van de Groep wordt gegenereerd op projecten voor uiteenlopende klanten in diverse landen en geografische gebieden.

In tegenstelling tot in 2021, heeft in 2022 geen enkele klant meer dan 10% bijgedragen tot de omzet van de Groep. Het project Abu Qir Port Expansion in Egypte (segment Dredging & Infra), heeft vorig jaar tussen 10% en 15% bijgedragen in de omzet van de Groep en was dus een materiële klant in verhouding tot de totale omzet van de Groep.

Gezien het occasionele karakter en de spreiding van de contracten, kan geen enkele klant van DEME structureel als een materiële klant worden beschouwd in verhouding tot de totale omzet van de Groep.

Vanwege het militair conflict tussen Rusland en Oekraïne heeft de Groep afgezien van baggerwerken in Rusland in 2022 en heeft ze momenteel geen contracten of contractuele verplichtingen gerelateerd aan het uitvoeren van werken in Rusland.

Bijkomend kan 29% van DEME's geconsolideerde omzet aanzien worden als omzet die in aanmerking komt ('eligible') volgens de EU-taxonomie. Dit percentage is rechtstreeks gerelateerd aan de activiteiten van DEME die een substantiële bijdrage leveren aan maatregelen tegen de opwarming van het klimaat en omvatten projecten zowel voor de bouw en installatie van windmolenparken en hun aansluitingen aan land als projecten voor de infrastructuur van spoorwegtunnels. Bijkomend is 26% van DEME's omzet afgestemd ('aligned').

ORDERBOEK

Het orderboek van de Groep is de contractwaarde van opdrachten die per 31 december zijn verworven, maar die nog niet als omzet zijn geboekt omdat zij nog niet zijn uitgevoerd. Het orderboek omvat ook het aandeel van de Groep in het orderboek van joint ventures, maar niet in dat van geassocieerde deelnemingen.

Contracten worden pas in het orderboek opgenomen wanneer de overeenkomst met de klant is ondertekend. Een toekenningsbrief is volgens de Groep niet voldoende om het contract in het orderboek op te nemen. Bovendien moet 'financial close' bereikt zijn voor projecten in 'onzekere' landen vooraleer zij in het orderboek kunnen worden opgenomen.

Verder leert de ervaring dat, wanneer éénmaal een overeenkomst is bereikt, annuleringen of substantiële inperkingen van de omvang of reikwijdte van contracten vrij zeldzaam zijn. Ze komen evenwel voor, zeker op markten die onder zware druk staan.

Orderboek per segment (in duizenden EUR)	2022	2021
Offshore Energy	3.260.909	2.816.564
Dredging & Infra	2.615.713	2.833.296
Environmental	313.378	255.330
Concessions	-	-
Totaal orderboek	6.190.000	5.905.190

De waarde van het orderboek van de Groep per 31 december 2022 bereikt een recordbedrag van 6,2 miljard EUR, een stijging van 5% ten opzichte van vorig jaar (2021: 5,9 miljard EUR). In de loop van 2022 werden projecten met een totale waarde van 2,2 miljard EUR verworven (2021: 3,1 miljard EUR). Het orderboek weerspiegelt de voortgezette gezonde vraag, een sterke marktpositie en aanzienlijke gunningen in het Offshore Energy segment. Het totale orderboek op jaareinde bedraagt 2,3 keer de omzet van 2022. De stijging in vergelijking met vorig jaar wordt voornamelijk gedreven door een sterke vraag in zowel het Environmental als het Offshore Energy segment, waarbij het laatste de toevoeging omvat van grote, lange termijn projecten in Zuid-Oost Azië (onder andere Taiwan en Australië), de Verenigde Staten en Europa.

Orderboek per geografische markt (in duizenden EUR)	2022	2021
Europa - EU	2.467.294	2.866.266
Europa - niet-EU	898.747	814.462
Afrika	306.325	414.346
Azië & Oceanië	752.385	325.516
Amerika	1.692.695	1.454.872
Indisch subcontinent	68.033	25.786
Midden-Oosten	4.521	3.942
Totaal orderboek	6.190.000	5.905.190

Vanuit een geografisch perspectief tonen de regio's Europa en Afrika een daling in 2022 ten opzichte van 2021, grotendeels gecompenseerd door sterke gunningen in de regio's Azië en Amerika. Europa vertegenwoordigt nog steeds meer dan de helft van het orderboek.

Orderboek 2022 opgesplitst in de tijd (in duizenden EUR)	2023	2024	2025	Beyond	Totaal
Totaal orderboek	2.307.546	1.612.426	1.448.181	821.847	6.190.000
Orderboek 2021 opgesplitst in de tijd (in duizenden EUR)	2022	2023	2024	Beyond	Totaal
Totaal orderboek	2.021.167	1.456.930	1.079.065	1.348.028	5.905.190

De Groep schat dat 37,3% van het orderboek zal worden uitgevoerd in het volgende jaar (2021: 34,2%). De feitelijke uitvoering hangt af van verschillende factoren, zoals de weersomstandigheden, de bodemgesteldheid en de technische omstandigheden, de beschikbaarheid van schepen en tal van andere factoren.

TOELICHTING 2 – OVERIGE BEDRIJFSOPBRENGSTEN EN -KOSTEN

Saldo per 31 december

OVERIGE BEDRIJFSOPBRENGSTEN

(in duizenden EUR)	2022	2021
Winst op verkoop van materiële vaste activa	7.752	3.983
Meerwaarde bij realisatie van financiële vaste activa	9	12.186
Overige bedrijfsopbrengsten	48.310	53.997
Totaal overige bedrijfsopbrengsten	56.071	70.166

Het grootste bedrag in de winst op verkoop van materiële vaste activa betreft in 2022 de verkoop van het zelfheffend installatieschip 'Thor' (Offshore Energy segment), dat per 31 december 2021 al gepresenteerd werd onder de sectie activa bestemd voor verkoop. De verkoop vond plaats in april 2022. Andere winsten werden gerealiseerd bij de verkoop van oud materieel (Dredging & Infra segment). In 2021 betrof de winst op verkoop van materiële vaste activa voornamelijk de verkoop van boorplatform 'Li Ya' (voorheen 'Goliath').

Meerwaarde bij realisatie van financiële vaste activa is in 2022 gerelateerd aan de winst op de verkoop van alle aandelen in Filterres aan de partner in de onderneming. In 2021 betreft het bedrag de winst op de verkoop van de participatie van 12,5% in Merkur Offshore Gmbh, een Duits offshore windpark. Ook al vond de verkoop plaats in 2020 werd er in 2021 een bijkomende meerwaarde van 12,1 miljoen EUR opgenomen in verband met deze verkoop, als gevolg van een gunstige en definitieve regeling van een voorwaardelijke verplichting die eerder was geboekt.

Overige bedrijfsopbrengsten omvatten in 2022 18,8 miljoen EUR schadevergoedingen voor de late oplevering van het schip 'Orion' (Offshore Energy segment) terwijl in 2021 het bedrag 15 miljoen EUR schadevergoedingen omvat voor de late oplevering van het schip 'Spartacus' (Dredging & Infra segment). Beide schadevergoedingen compenseren de bijkomende opgelopen kosten door de late oplevering van de schepen.

OVERIGE BEDRIJFSKOSTEN

(in duizenden EUR)	2022	2021
Minderwaarde bij realisatie van financiële vaste activa	17	-
Verlies op verkoop van materiële vaste activa	440	10
Mutaties in afschrijvingen op voorraden en handelsvorderingen	-5.428	3.185
Mutaties in pensioenverplichtingen	505	1.146
Mutaties in voorzieningen	4.389	13.013
Overige bedrijfskosten	26.607	29.591
Totaal overige bedrijfskosten	26.529	46.945

Verlies op verkoop van materiële vaste activa is voornamelijk gerelateerd aan de buitengebruikstelling van de oude kraan van het offshore installatieschip 'Sea Installer'.

De mutatie in afschrijvingen op voorraden en handelsvorderingen heeft voornamelijk betrekking op de definitieve afschrijving van een openstaande handelsvordering en zijn corresponderende voorziening voor waardeverminderingen. De afschrijving die in voorgaande jaren als kost werd geboekt, wordt nu teruggenomen binnen de afschrijvingen op handelsvorderingen, terwijl de waardevermindering van de klant als servicekost wordt geboekt in de geconsolideerde resultatenrekening. De andere mutatie in afschrijvingen op voorraden en handelsvorderingen is de terugname van de voorziening voor dubieuze debiteuren die niet meer oninbaar zijn.

Voor de mutaties in voorzieningen (voornamelijk garantievoorzieningen) wordt verwezen naar toelichting (23) Voorzieningen. Voor informatie over de pensioenverplichtingen wordt verwezen naar toelichting (21).

De overige bedrijfskosten omvatten hoofdzakelijk diverse belastingen, invoerrechten en zegelrechten. De daling in 2022 ten opzichte van 2021 houdt verband met de inzet in 2021 van diverse cutter- en hopperzuigers in Egypte en hun bijhorende bedrijfskosten.

TOELICHTING 3 – PERSONEELSKOSTEN EN WERKGELEGENHEID

Saldo per 31 december

Gemiddeld aantal werknemers gedurende het jaar (in VTE)	2022	2021
Bedienden	2.985	2.797
Arbeiders	2.168	2.083
Totaal	5.153	4.880

Het gemiddelde personeelsbestand dat in deze toelichting wordt vermeld, is opgesteld op basis van de consolidatiekring, waarbij alleen het gemiddelde personeelsbestand van de entiteiten waarover de Groep zeggenschap heeft in aanmerking wordt genomen.

Personeelskosten (in duizenden EUR)	2022	2021
Bezoldigingen	428.954	416.972
Sociale lasten	61.769	57.649
Pensioenlasten	15.020	14.275
Totaal	505.743	488.896

In 2021 heeft DEME een bedrag betaald aan de Belgische belastingautoriteiten na ontvangst van corrigerende belastingaanslagen over voorgaande jaren. Het betaalde bedrag is inbegrepen in de bezoldigingen. Dit verklaart waarom de stijging in bezoldigingen lager is dan de stijging in het gemiddeld aantal werknemers.

TOELICHTING 4 – IMMATERIELE VASTE ACTIVA

2022 (in duizenden EUR)		Ontwikkeling skosten	Concessies, octrooien, licenties, enz.	Overige immateriële vaste activa	Totaal
	Aanschaffingswaarde per 1 januari 2022 4.096 47.025		12.283	63.404
Mutaties gedurende het jaar	Investeringen, met inbegrip van vaste activa, eigen productie	1.744	371	-	2.115
	Overdrachten en buitengebruikstellingen	-	-12.136	-19	-12.155
	Overboekingen van (naar) andere posten	-	-	1.324	1.324
	Toename (afname) door wisselkoerswijzigingen	-	1	-	1
	Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties	-	-	-	-
	Wijzigingen in de consolidatiekring of -methode	-	-853	-	-853
Per 31 december 2022		5.840	34.408	13.588	53.836
	Cumulatieve afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen per 1 januari 2022		24.717	9.078	37.891
	Afschrijvingen van het jaar	-	3.056	885	3.942
	Overdrachten en buitengebruikstellingen	-	-12.136	-19	-12.155
Mutaties gedurende het jaar	Overboekingen van (naar) andere posten	-	-	-	-
	Toename (afname) door wisselkoerswijzigingen	-	1	-	1
	Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties	-	-	-	-
	Wijzigingen in de consolidatiekring of -methode	-	-156	-	-156
Per 31 december 2022	4.096 15.482		9.944	29.522
	Nettoboekwaarde op het einde van het vorige boekjaar	-	22.308	3.205	25.513
	Nettoboekwaarde op het einde van het boekjaar		18.926	3.644	24.315

De concessies, octrooien en licenties omvatten geen immateriële vaste activa met een onbeperkte gebruiksduur.

Onder de overboekingen van (naar) andere posten zijn ook overboekingen opgenomen van activa in aanbouw die oorspronkelijk geboekt waren onder materiële vaste activa.

Binnen de investeringen van 2022 is er een bedrag van 1,7 miljoen EUR dat betrekking heeft op geactiveerde ontwikkelingskosten in het Concessions segment.

Een bedrag van 3,9 miljoen EUR afschrijvingskosten van het jaar is opgenomen onder 'afschrijvingen en waardeverminderingen' in de geconsolideerde resultatenrekening. Afschrijvingen op ontwikkelingskosten starten ten vroegste op datum van de 'financial close' van het gerelateerde project.

Een volledig afgeschreven en vervallen licentiekost werd in 2022 uitgeboekt voor een bedrag van 12 miljoen EUR in de sectie overdrachten en buitengebruikstellingen.

Een bedrag van 14,4 miljoen EUR van de totale nettoboekwaarde van 24,3 miljoen EUR aan immateriële vaste activa op het eind van het jaar houdt verband met de eerste consolidatie van de groep SPT Offshore van eind 2020. Deze immateriële vaste activa worden afgeschreven over de economische levensduur van 10 jaar.

2021 (in duizenden EUR)		Concessies, Overige Ontwikkeling octrooien, immateriële skosten licenties, enz. vaste activa			Totaal
	Aanschaffingswaarde per 1 januari 2021	4.007	48.557	7.963
	Investeringen, met inbegrip van vaste activa, eigen productie	-	1.620	288	1.908
	Overdrachten en buitengebruikstellingen	89 -1.185 -33 - -1.968 4.065 - 1 - - - - - - - 4.096 47.025 12.283 4.004 23.625 7.963 3 2.936 474 89 -1.185 -33 - -660 674 - 1 - - - - - - - 4.096 24.717 9.078 3 24.932 -	-1.129
Mutaties	Overboekingen van (naar) andere posten			2.097
gedurende het jaar	Toename (afname) door wisselkoerswijzigingen				1
	Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties				-
	Wijzigingen in de consolidatiekring of -methode				-
	Per 31 december 2021			63.404
	Cumulatieve afschrijving en bijzondere waardevermindering per 1 januari 2021				35.592
	Afschrijvingen van het jaar				3.413
	Overdrachten en buitengebruikstellingen				-1.129
Mutaties	Overboekingen van (naar) andere posten				14
gedurende het jaar	Toename (afname) door wisselkoerswijzigingen				1
	Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties				-
	Wijzigingen in de consolidatiekring of -methode				-
	Per 31 december 2021				37.891
	Nettoboekwaarde op het einde van het vorige boekjaar				24.935
Nettoboekwaarde op het einde van het boekjaar		-	22.308	3.205	25.513

De investeringen van 1,9 miljoen EUR in 2021 hebben voornamelijk betrekking op de activatie van software licenties.

De afschrijvingskosten van het jaar zijn opgenomen onder de 'afschrijvingen en waardeverminderingen' in de geconsolideerde resultatenrekening voor een bedrag van 3,4 miljoen EUR.

Een bedrag van 17 miljoen EUR van de totale nettoboekwaarde van 25,5 miljoen EUR aan immateriële vaste activa op het eind van het jaar, houdt verband met de eerste consolidatie van de groep SPT Offshore van eind 2020. Deze immateriële vaste activa worden afgeschreven over de economische levensduur van 10 jaar.

TOELICHTING 5 – GOODWILL

(in duizenden EUR)		2022	2021
Saldo per 1 januari		13.028	13.339
Mutaties gedurende het jaar	Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties	-	-
	Buitengebruikstellingen	-	-
	Bijzondere waardeverminderingen opgenomen in de resultatenrekening	-	-311
Saldo per 31 december		13.028	13.028

TOETSING OP BIJZONDERE WAARDEVERMINDERING VAN GOODWILL (IMPAIRMENT TEST)

Overeenkomstig IAS 36 bijzondere waardevermindering van activa, werd de goodwill per 31 december 2022 en 2021 op bijzondere waardevermindering getoetst. In 2022 werden er geen bijzondere waardeverminderingen opgenomen. In 2021 werden in het segment Environmental bijzondere waardeverminderingen ten belope van 0,3 miljoen EUR opgenomen.

Binnen de DEME Groep wordt de goodwill jaarlijks getoetst op bijzondere waardevermindering. De toetsing op bijzondere waardevermindering is gebaseerd op cijfers en inzichten van het derde kwartaal van het verslagjaar. Indien er aanwijzingen zijn dat de kasstroomgenererende eenheid waaraan de goodwill is toegerekend mogelijk een waardevermindering heeft ondergaan, wordt de impairment test vaker dan éénmaal per jaar uitgevoerd. In 2022 waren er geen dergelijke indicatoren en werden geen bijkomende waardeverminderingstesten uitgevoerd.

Kritische beoordeling van het management is noodzakelijk om de impact op de toekomstige kasstromen in te schatten van macro-economische en andere factoren, inclusief degene gerelateerd aan de COVID-19 pandemie, de oorlog in Oekraïne en klimaat gerelateerde zaken (meer informatie in de voorgaande sectie 'risico's en onzekerheden'). De Groep is van mening dat de inschattingen en assumpties gebruikt in de toetsing op bijzondere waardeverminderingen redelijk zijn en vergelijkbaar met degene die concurrenten zouden hanteren. Het management voorziet geen activiteiten die negatief zouden beïnvloed worden door klimaat gerelateerde zakelijke vereisten, leidend tot een bijzondere waardevermindering, gezien de Groep de strategie verder zet om de overgang naar wereldwijde schone energie te promoten bij zijn klanten.

BOEKWAARDE VAN GOODWILL

Goodwill wordt toegerekend aan de kasstroomgenererende eenheid die het meeste voordeel zal halen uit de bij de overname verworven kennis. Het management heeft het laagste niveau van kasstroomgenererende eenheden geïdentificeerd op basis van de meest gepaste en meest gedetailleerde informatie over de activiteiten die beschikbaar is voor interne rapportagedoeleinden. De huidige uitstaande goodwill van de DEME Groep wordt als volgt toegewezen:

Boekwaarde van goodwill (in duizenden EUR)	2022	2021
Kasstroomgenererende eenheid Infra	3.536	3.536
Kasstroomgenererende eenheid Dredging – Asia Pacific	3.024	3.024
Kasstroomgenererende eenheid Environmental Ecoterres	2.496	2.496
Kasstroomgenererende eenheid Offshore	1.943	1.943
Kasstroomgenererende eenheid Offshore Foundations	1.256	1.256
Kasstroomgenererende eenheid Concessions	605	605
Kasstroomgenererende eenheid Dredging DBM	168	168
Totaal	13.028	13.028

De vergelijking van de boekwaarde van elke vermelde kasstroomgenererende eenheid met de realiseerbare waarde van de respectievelijke kasstroomgenererende eenheid resulteerde niet in een noodzaak tot bijzondere waardevermindering voor het verslagjaar 2022.

De realiseerbare waarde van elke kasstroomgenererende eenheid is gebaseerd op een verdisconteerd kasstroommodel dat de reële waarde min de kosten voor buitengebruikstelling weergeeft. De geraamde kasstromen zijn afkomstig van de door het management opgestelde en door de Raad van Bestuur goedgekeurde budgetten van de respectievelijke kasstroomgenererende eenheden. Deze begrotingen bestrijken een periode van drie jaar. Kasstromen na de periode van drie jaar worden geëxtrapoleerd door gebruik te maken van een voorzichtige groeivoet van 1%. De gebruikte disconteringsvoet is gelijk aan de gewogen kapitaalkosten (WACC), berekend op de geconsolideerde cijfers van de DEME Groep in het derde kwartaal van 2022 en bedraagt 5,55%, vergeleken met een WACC van 6,46% gehanteerd in 2021.

SENSITIVITEITSANALYSE

Er werd een sensitiviteitsanalyse uitgevoerd door enkele belangrijke veronderstellingen aan te passen, die bij de berekening van de realiseerbare waarde zijn gehanteerd.

Brutomarge

De brutomarge die in het verdisconteerde kasstroommodel wordt gebruikt, is gebaseerd op de ramingen van het management en is door de Raad van Bestuur goedgekeurd voor een komende periode van drie jaar.

De sensitiviteit werd getest door de geraamde brutomarges te verlagen naar 95% van hun oorspronkelijke waarde. De neerwaartse bijstelling van de brutomarge heeft voor geen van de genoemde kasstroomgenererende eenheden tot een bijzondere waardevermindering geleid.

Verdisconteringsvoet

bijzondere waardevermindering geleid.

De gebruikte verdisconteringsvoet is de gewogen gemiddelde kostprijs van het kapitaal, berekend op basis van de cijfers van de DEME Groep. Toekomstige kasstromen zullen negatief worden beïnvloed als de verdisconteringsvoet stijgt. De sensitiviteit werd getest door de gewogen gemiddelde kapitaalkosten met 1% te verhogen. De aanpassing van de gewogen gemiddelde kapitaalkosten naar een hogere waarde heeft voor geen van de genoemde kasstroomgenererende eenheden tot een

Groeipercentage

De DEME Groep gaat uit van een voorzichtige groei met 1% van haar brutomarge in de komende jaren. Indien het groeipercentage lager is, zal de realiseerbare waarde van elke kasstroomgenererende eenheid dalen.

De sensitiviteit werd getest door het groeipercentage te verlagen naar 0%. De aanpassing van het groeipercentage heeft voor geen van de genoemde kasstroomgenererende eenheden geleid tot een bijzondere waardevermindering.

TOELICHTING 6 – MATERIELE VASTE ACTIVA

2022 (in duizenden EUR)		Terreinen en gebouwen	Installaties, machines en drijvend materieel	Meubilair en rollend materieel	Overige materiële vaste activa	Activa in aanbouw	Totaal materiële vaste activa
	Aanschaffingswaarde per 1 januari 2022	107.910	4.272.250	20.221	1.911	308.955	4.711.247
	Investeringen, met inbegrip van vaste activa, eigen productie	12.970	154.614	1.983	70	316.342	485.980
	Overdrachten en buitengebruikstellingen	-1.169	-95.700	-1.711	-996	-	-99.576
Mutaties	Overboeking naar 'activa bestemd voor verkoop'	-	-34.314	-	-	-	-34.314
gedurende het jaar	Overboekingen van (naar) andere posten	55	394.451	8	6.311	-402.149	-1.324
	Toename (afname) door wisselkoerswijzigingen	-14	3.381	1	-	-	3.367
	Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties	-	-	-	-	-	-
	Wijzigingen in de consolidatiekring of -methode	171	-	62	-40	-106	87
Per 31 december 2022		119.923	4.694.683	20.564	7.256	223.042	5.065.468
Cumulatieve afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen per 1 januari 2022		49.098	2.385.178	16.198	1.732	-	2.452.206
	Afschrijvingen van het jaar	4.483	278.818	2.425	422	-	286.147
	Overdrachten en buitengebruikstellingen	-17	-94.353	-1.591	-996	-	-96.956
Mutaties	Overboeking naar 'activa bestemd voor verkoop'	-	-2.316	-	-	-	-2.316
gedurende	Overboekingen van (naar) andere posten	-	-2.056	-	2.056	-	-
het jaar	Toename (afname) door wisselkoerswijzigingen	-13	4.248	16	-	-	4.250
	Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties	-	-	-	-	-	-
	Wijzigingen in de consolidatiekring of -methode	84		46	-40	-	90
Per 31 december 2022		53.635	2.569.518	17.094	3.174	-	2.643.420
Nettoboekwaarde op het einde van het vorige boekjaar		58.812	1.887.072	4.023	179	308.955	2.259.041
Nettoboekwaarde op het einde van het boekjaar		66.288	2.125.165	3.470	4.082	223.042	2.422.048

Op 31 december 2022 bedraagt de nettoboekwaarde van 'Drijvend materieel' 99% van de categorie 'Installaties, machines en drijvend materieel'. Installaties en machines in de categorie 'Installaties, machines en drijvend materieel' betreft onder andere drooggrondverzetmaterieel, pijpleidingen en materieel van DEME Infra.

In de eerste helft van 2022 heeft DP3 offshore installatieschip 'Orion' de vloot vervoegd en werd het overgeboekt van 'Activa in aanbouw' naar 'Installaties, machines en drijvend materieel'.

In januari 2022 heeft DEME een overeenkomst gesloten met de Noorse rederij Eidesvik voor de aankoop van het DP3 offshore installatieschip 'Viking Neptun'. DEME is het schip aan het upgraden voor het leggen van kabels en zal het schip in het eerste kwartaal van 2023 in haar vloot opnemen.

Om zijn vloot van valpijpschepen te versterken, investeerde DEME ook in een nieuw DP valpijpschip door een vrachtschip over te kopen en te converteren. Het schip zal uitgerust zijn met een centraal valpijp systeem met een lange, hellende pijp om zo pre- en postlegwerken van stenen met een grotere diameter mogelijk te maken dicht bij structuren onder zee. Dit schip zal de vloot vervoegen in de eerste helft van 2024.

De bedragen geïnvesteerd in 'Orion', 'Viking Neptun' en het valpijpschip (allen in het Offshore Energy segment) zijn opgenomen in de categorie 'Activa in aanbouw'.

De DP2 zelfheffende installatieschepen 'Sea Challenger' en 'Sea Installer' ondergaan momenteel een uitgebreide upgrade om hen klaar te maken voor offshore windmolenpark projecten in Japan en de VS. Voor beide schepen zal de hefcapaciteit van de kraan verhoogd worden van 900 ton naar 1.600 ton en met een wijdere scheepsromp en langere benen zullen deze schepen kunnen omgaan met de nieuwe generatie van mega windturbines.

Het bedrag geïnvesteerd voor de 'Sea Installer' is opgenomen bij de investeringen in categorie 'Installaties, machines en drijvend materieel'.

De investering in de 'Sea Challenger' wordt uitgevoerd in een Japanse joint venture tussen DEME (49%) en partner Penta-Ocean Construction. De onderneming zal de upgrade uitvoeren en de 'Sea Challenger' overnemen in 2024, alsook het schip omvlaggen naar de Japanse vlag. Gezien de joint venture geconsolideerd wordt via de vermogensmutatiemethode, is de investering niet zichtbaar in sectie 'Materieel vast actief' van de geconsolideerde balans. DEME financiert het schip via kapitaal en aandeelhoudersleningen, inbegrepen in de financiële vaste activa.

In 2020 heeft CDWE, de Taiwanese joint venture tussen DEME (49,99%) en partner CSBC, het offshore windinstallatieschip 'Green Jade' besteld in Taiwan. Het drijvende kraan- en installatieschip voor zware lasten met DP3-capaciteit zal worden uitgerust met een hoogtechnologische kraan met een hefvermogen van 4.000 ton. Vanaf 2023 zal het schip worden ingezet op de bloeiende lokale offshore windmarkt. Aangezien de joint venture volgens de vermogensmutatiemethode is geïntegreerd, wordt het nieuwe schip niet in 'Materiële vaste activa' opgenomen. DEME heeft echter zelf ongeveer 30 miljoen EUR in CDWE geïnvesteerd in 2020 en 13,3 miljoen EUR in 2021 als kapitaal voor de joint venture. Er werd geen bijkomend kapitaal door DEME gestort in 2022. De joint venture zelf heeft een lange termijn banklening verkregen, die in 2023 opgenomen zal worden voor de verdere betaling van de 'Green Jade'.

In 2022 werden 1,5 miljoen EUR intercalaire interesten met betrekking tot activa in aanbouw geactiveerd.

De afschrijvingskosten bevatten een bijzondere waardevermindering van 0,4 miljoen EUR.

Een schip in het Offshore Energy segment, met een nettoboekwaarde van 32 miljoen EUR, werd overgeboekt naar 'Activa bestemd voor verkoop' (toelichting (14)).

In 2021 werd het zelfheffend installatieschip 'Thor', met een nettoboekwaarde van 32,5 miljoen EUR, overgeboekt naar 'Activa bestemd voor verkoop' en werd het in 2022 verkocht (toelichting (2)).

In de sectie 'Overboeking van (naar) andere posten', zijn ook immateriële vaste activa inbegrepen. De overboeking naar 'Overige materiële vaste activa' betreft een schip dat verhuurd wordt aan een geassocieerde deelneming van de Groep voor meer dan een jaar.

De sectie 'Overdrachten en buitengebruikstellingen' binnen 'Installaties, machines en drijvend materieel' bevat 52 miljoen EUR (zowel aanschaffingswaarde als cumulatieve afschrijvingen) van eerder geactiveerde en volledig afgeschreven droogdokkosten.

In de tweede helft van 2022 werd een hypotheekbedrag op schepen van 18,3 miljoen EUR vrijgegeven na de vroege terugbetaling van de gerelateerde lange termijn lening.

Per 31 december 2022, bedragen de toegezegde investeringen voor de komende jaren 192,6 miljoen EUR, voornamelijk voor upgrades van 'Viking Neptun' en 'Sea Installer', het nieuwe valpijpschip en enkele bijkomende aanpassingen aan de 'Orion'.

52% van DEME's CapEx kan aanzien worden als CapEx die in aanmerking komt ('eligible') en afgestemd is ('aligned') met de EU-taxonomie (2021: 32%). Dit percentage (hoger dan vorig jaar door de investering in 'Viking Neptun') is direct gerelateerd aan DEME's vloot die werkt aan projecten die een bijdrage leveren aan maatregelen tegen de opwarming van het klimaat zoals de bouw en installatie van funderingen en windturbines en hun aansluitingen aan land. Bovendien hebben, op dit moment, de klimaatrisico's geen significante invloed op de levensduur van de activa van de Groep.

2021 (in duizenden EUR)		Terreinen en gebouwen	Installaties, machines en drijvend materieel	Meubilair en rollend materieel	Overige materiële vaste activa	Activa in aanbouw	Totaal materiële vaste activa
	Aanschaffingswaarde per 1 januari 2021	98.742	3.998.148	19.153	1.911	505.821	4.623.775
	Investeringen, met inbegrip van vaste activa, eigen productie	8.750	142.770	2.266	-	126.372	280.158
	Overdrachten en buitengebruikstellingen	-1.013	-136.246	-2.077	-	-26	-139.362
Mutaties	Overboeking naar 'activa bestemd voor verkoop'	-	-58.699	-	-	-	-58.699
gedurende	Overboekingen van (naar) andere posten	1.423	320.950	724	-	-323.212	-115
het jaar	Toename (afname) door wisselkoerswijzigingen	8	5.327	155	-	-	5.490
	Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties	-	-	-	-	-	-
	Wijzigingen in de consolidatiekring of -methode	-	-	-	-	-	-
Per 31 december 2021		107.910	4.272.250	20.221	1.911	308.955	4.711.247
Cumulatieve afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen per 1 januari 2021		45.882	2.223.883	15.253	1.668	-	2.286.686
	Afschrijvingen van het jaar	4.035	294.135	2.332	64	-	300.566
	Overdrachten en buitengebruikstellingen	-827	-111.879	-2.184	-	-	-114.890
	Overboeking naar 'activa bestemd voor verkoop'	-	-26.242	-	-	-	-26.242
Mutaties gedurende	Overboekingen van (naar) andere posten	-	1.140	671	-	-	1.811
het jaar	Toename (afname) door wisselkoerswijzigingen	8	4.141	126	-	-	4.275
	Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties	-	-	-	-	-	-
	Wijzigingen in de consolidatiekring of -methode	-	-	-	-	-	-
Per 31 december 2021		49.098	2.385.178	16.198	1.732	-	2.452.206
Nettoboekwaarde op het einde van het vorige boekjaar		52.860	1.774.265	3.900	243	505.821	2.337.089
Nettoboekwaarde op het einde van het boekjaar		58.812	1.887.072	4.023	179	308.955	2.259.041

In 2021 werden de cutterzuiger 'Spartacus' en het serviceschip 'Groenewind' aan de vloot toegevoegd en overgeboekt van 'Activa in aanbouw' naar 'Installaties, machines en drijvend materieel'.

De nettoboekwaarde van het 'Drijvend materieel' bedraagt eind 2021 97% van de totale nettoboekwaarde van 1.887 miljoen EUR voor 'Installaties, machines en drijvend materieel'. De rest betreft onder meer drooggrondverzetmaterieel, pijpleidingen en materieel van DEME Infra.

In 2021 werden 4,4 miljoen EUR intercalaire interesten met betrekking tot 'Activa in aanbouw' geactiveerd.

De afschrijvingskosten van 2021 omvatten 34,6 miljoen EUR kosten voor bijzondere waardeverminderingen, waarvan 25,5 miljoen EUR verband houdt met de bijzondere waardevermindering van de cutterzuigers 'Al Mahaar' en 'Al Jarraf'. Deze impairment is uitzonderlijk en het gevolg van een strategische herschikking van onze vloot bij de oplevering van de cutterzuiger 'Spartacus'.

Het DP2 offshore installatieschip 'Thor', met een nettoboekwaarde van 32,5 miljoen EUR, werd overgeboekt naar 'Activa bestemd voor verkoop' (toelichting (14)).

In 2021 werden de offshore schepen 'Li Ya' (voorheen 'Goliath') en 'Omalius' verkocht. Voor de 'Omalius' werd geen meerwaarde op de verkoop gerealiseerd. Zie toelichting (2) Overige bedrijfsopbrengsten.

In de sectie 'Overboekingen van (naar) andere posten' zijn ook de overboekingen naar en van 'Immateriële vaste activa' en de 'Activa met gebruiksrecht' opgenomen.

Per 31 december 2021 staat er een hypotheekbedrag van 18,3 miljoen EUR op schepen uit, wat een daling is met 37,4 miljoen EUR ten opzichte van 55,7 miljoen EUR per 31 december 2020.

Per 31 december 2021, bedragen de toegezegde investeringen voor de komende jaren 251,7 miljoen EUR, voornamelijk voor de 'Orion' en upgrades van 'Viking Neptun' en 'Sea Installer'.

TOELICHTING 7 – ACTIVA MET GEBRUIKSRECHT

2022 (in duizenden EUR)		Terreinen en gebouwen	Installaties, machines en drijvend materieel	Meubilair en rollend materieel	Totaal activa met gebruiksrecht
	Aanschaffingswaarde per 1 januari 2022	90.204	10.376	34.143	134.722
	Investeringen, met inbegrip van vaste activa, eigen productie		13.958	8.252	42.052
	Overdrachten en buitengebruikstellingen		-3.309	-4.308	-17.948
Mutaties	Overboekingen van (naar) andere posten	-	-	-	-
gedurende het jaar	Toename (afname) door wisselkoerswijzigingen	-391	385	124	118
	Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties	-	-	-	-
	Wijzigingen in de consolidatiekring of -methode	-22	-	-63	-84
Per 31 december 2022		99.303	21.410	38.148	158.860
Cumulatieve afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen per 1 januari 2022		23.090	5.367	15.645	44.102
	Afschrijvingen van het jaar	13.632	6.404	8.547	28.582
	Overdrachten en buitengebruikstellingen	-7.051	-2.216	-3.704	-12.971
Mutaties	Overboekingen van (naar) andere posten	-	51	-51	-
gedurende het jaar	Toename (afname) door wisselkoerswijzigingen	-141	153	51	63
	Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties	-	-	-	-
	Wijzigingen in de consolidatiekring of -methode	109	-	-20	89
Per 31 december 2022		29.639	9.759	20.468	59.866
Nettoboekwaarde op het einde van het vorige boekjaar		67.114	5.008	18.498	90.620
Nettoboekwaarde op het einde van het boekjaar		69.664	11.650	17.680	98.994

De nettoboekwaarde van de activa met gebruiksrecht bedraagt 99 miljoen EUR per 31 december 2022, tegenover 90,6 miljoen EUR eind 2021.

Per 31 december 2022 kan de nettoboekwaarde van 'Terreinen en gebouwen' worden opgesplitst in 52,6 miljoen EUR terreinen en 17 miljoen EUR gebouwen.

De categorie 'Installaties, machines en drijvend materieel' omvat onder meer ondersteuningsvaartuigen, accommodatievaartuigen en drooggrondverzetmaterieel. De grote stijging in 'Installaties, machines en drijvend materieel' in 2022 is gerelateerd aan de huur van schepen.

De leaseverplichtingen gerelateerd aan de 'Activa met gebruiksrecht' worden vermeld in toelichting (20).

2021 (in duizenden EUR)		Terreinen en gebouwen	Installaties, machines en drijvend materieel	Meubilair en rollend materieel	Totaal activa met gebruiksrecht
	Aanschaffingswaarde per 1 januari 2021	74.909	10.952	24.969	110.830
	Investeringen, met inbegrip van vaste activa, eigen productie	25.974	3.428	11.878	41.280
	Overdrachten en buitengebruikstellingen		-2.332	-2.806	-16.943
Mutaties	Overboekingen van (naar) andere posten	-	-1.967	-	-1.967
gedurende het jaar	Toename (afname) door wisselkoerswijzigingen	1.126	295	101	1.522
	Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties	-	-	-	-
	Wijzigingen in de consolidatiekring of -methode	-	-	-	-
Per 31 december 2021		90.204	10.376	34.142	134.722
Cumulatieve afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen per 1 januari 2021		18.475	5.980	10.458	34.913
	Afschrijvingen van het jaar	10.543	3.364	7.831	21.738
	Overdrachten en buitengebruikstellingen	-6.386	-2.332	-2.642	-11.360
Mutaties	Overboekingen van (naar) andere posten	-	-1.760	-51	-1.811
gedurende het jaar	Toename (afname) door wisselkoerswijzigingen	458	115	49	622
	Verwervingen door middel van bedrijfscombinaties	-	-	-	-
	Wijzigingen in de consolidatiekring of -methode	-	-	-	-
Per 31 december 2021		23.090	5.367	15.645	44.102
Nettoboekwaarde op het einde van het vorige boekjaar		56.434	4.972	14.511	75.917
Nettoboekwaarde op het einde van het boekjaar		67.114	5.009	18.497	90.620

De nettoboekwaarde van de activa met gebruiksrecht bedroeg 90,6 miljoen EUR per 31 december 2021, tegenover 75,9 miljoen EUR eind 2020.

Per 31 december 2021 kan de nettoboekwaarde van 'Terreinen en gebouwen' worden opgesplitst in 52,0 miljoen EUR terreinen en 15,1 miljoen EUR gebouwen (2020: 37,9 miljoen EUR terreinen en 18,5 miljoen EUR gebouwen). De grote stijging in terreinen betreft de lange termijn huur (tot 2040) van een terrein in Vlissingen (Nederland).

TOELICHTING 8 – INVESTERINGEN IN JOINT VENTURES

EN GEASSOCIEERDE DEELNEMINGEN

De lijst van de ondernemingen die deel uitmaken van de investeringen van DEME in joint ventures en geassocieerde deelnemingen, het aandeelhouderspercentage van de DEME Groep, het segment waarin ze actief zijn en het land van oprichting vindt u hoger in dit verslag. Geen van de ondernemingen is op een openbare kapitaalmarkt genoteerd. De joint ventures en geassocieerde deelnemingen hebben voorwaardelijke verplichtingen of verbintenissen waarvoor de Groep een overeenkomstige verbintenis heeft voor een bedrag van 80,0 miljoen EUR (ongeveer 67,5 miljoen EUR met betrekking tot het segment Dredging & Infra).

In de jaarrekening worden alle investeringen in joint ventures en geassocieerde deelnemingen opgenomen volgens de vermogensmutatiemethode. Alleen in de segmentinformatie, een apart hoofdstuk in dit verslag, worden joint ventures opgenomen volgens de proportionele consolidatiemethode.

De wijzigingen tijdens de periode worden hieronder toegelicht.

Het bedrag van de goodwill opgenomen in de boekwaarde volgens het belang van de Groep in joint ventures bedraagt 0,3 miljoen EUR, zonder wijziging in dat bedrag in 2022 en 2021. Er is geen goodwill opgenomen in de boekwaarde van geassocieerde deelnemingen.

(in duizenden EUR)	Wijzigingen tijdens de periode	Investeringen in joint ventures	Investeringen in geassocieerde deelnemingen	2022	Investeringen in joint ventures	Investeringen in geassocieerde deelnemingen	2021
Saldo per 1 januari		90.564	39.390	129.954	71.248	28.737	99.985
	Investeringen	3.893	18.772	22.665	15.215	417	15.632
	Overdrachten en buitengebruikstellingen	-1.613	-	-1.613	4.057	-	4.057
Mutaties gedurende het jaar	Aandeel in het resultaat van deel nemingen verwerkt volgens de vermogensmutatiemethode	5.891	9.936	15.827	-1.145	11.693	10.548
	Dividenden uitgekeerd door de deelnemingen	-2.781	-7.870	-10.651	-3.694	-6.785	-10.479
	Niet-gerealiseerde resultaten	1.177	49.339	50.516	344	10.026	10.370
	Overige mutaties	336	-3.406	-3.070	-207	-5.367	-5.574
	Omrekeningsverschillen	-2.849	730	-2.119	4.746	669	5.415
Saldo per 31 december		94.619	106.891	201.510	90.564	39.390	129.954
	Geboekt als niet-vlottend actief	94.619	108.129	202.748	90.564	42.217	132.781
Geboekt als langlopende financiële verplichting (- is credit)		-	-1.238	-1.238	-	-2.827	-2.827

Het grootste deel van het resultaat van het jaar van de geassocieerde deelnemingen (9,3 miljoen EUR) heeft betrekking op het Concessions segment en zijn participaties in zowel Rentel NV en Seamade NV, die offshore windparken exploiteren, als zijn participatie in BAAK Blankenburgverbinding BV en Port of Duqm Company SAOC. Het Offshore Energy segment draagt 5,6 miljoen EUR bij in het aandeel van het resultaat van joint ventures.

Hetzelfde geldt voor de in 2022 dividenden uitgekeerd door de deelnemingen, waarbij het van geassocieerde deelnemingen ontvangen bedrag afkomstig is van Rentel NV, Seamade NV en C-Power NV, terwijl het van joint ventures ontvangen dividend voornamelijk van Transterra NV komt.

Sommige joint ventures en geassocieerde deelnemingen financieren belangrijke activa zoals infrastructuurwerken, offshore windparken of schepen, en houden daarom renteswaps aan. Per 31 december 2022 omvatten de niet-gerealiseerde resultaten van de lopende periode een positief bedrag van 28,3 miljoen EUR ten opzichte van een negatief bedrag van –22,2 miljoen EUR eind 2021 (+50,5 miljoen EUR). Dit weerspiegelt het aandeel van DEME in de reële waarde van de renteswaps van Rentel NV, C-Power NV, Seamade NV, Normalux SA, BAAK Blankenburg-Verbinding BV en Port-La Nouvelle SEMOP, na aftrek van de uitgestelde belastingvorderingen. Een klein bedrag van 0,02 miljoen EUR vertegenwoordigt de herwaardering van de nettoverplichtingen in verband met te bereiken-doel pensioenplannen en plannen met vaste bijdragen. De reële waarde (aandeel van DEME) wordt onrechtstreeks in de geconsolideerde balans weerspiegeld door het aandeel van DEME in het netto-actief van de deelneming voor hetzelfde bedrag. De grote positieve beweging van het jaar in de afdekkingsreserve van joint ventures en geassocieerde deelnemingen (+ 50,5 miljoen EUR) is gerelateerd aan de stijging van de rentevoeten in de markt ten opzichte van de afgedekte rentevoeten.

Er zijn geen deelnemingen, geconsolideerd volgens de vermogensmutatiemethode, waarvan DEME het aandeel in het negatieve eigen vermogen van de joint venture of geassocieerde onderneming niet geboekt heeft. De volgens de vermogensmutatiemethode opgenomen deelnemingen waarvan het aandeel in de netto-activa negatief is, worden toegerekend aan andere componenten van het belang van de investeerder in de volgens de vermogensmutatiemethode opgenomen deelneming, zoals aandeelhoudersleningen. Deze toewijzing is opgenomen in de regel 'overige mutaties'. Het bedrag kan positief of negatief zijn, aangezien de overdracht van vordering naar investering in joint ventures en geassocieerde deelnemingen wordt teruggenomen zodra de netto-activa van de volgens de vermogensmutatiemethode verwerkte deelnemingen weer positief zijn. Indien na de toewijzing, het negatieve nettoactief groter is dan het belang van de investeerder, wordt in plaats van een negatieve investering onder de niet-vlottende activa een overeenkomstige verplichting (langlopende schuld) geboekt.

De investeringen van het jaar in 2022 bevatten investeringen in geassocieerde deelnemingen voor 18,8 miljoen EUR en in joint ventures voor 3,9 miljoen EUR. De investeringen in geassocieerde deelnemingen hebben voornamelijk betrekking op het Concessions segment en meer bepaald op Thistle Wind Partners. In het begin van 2022 werd dit consortium voor 2GW aan optionele zones toegekend in het uiterst competitieve Scotwind proces voor verhuur van zeebodemgebieden in Schotland. De investering in joint ventures betreft een kapitaalsverhoging in Scaldis NV in het Offshore Energy segment. In 2021 werd een bedrag van 13,3 miljoen EUR geïnvesteerd in CDWE Taiwan. De Taiwanese joint venture tussen DEME (49,99%) en partner CSBC bestelde het offshore wind

installatieschip 'Green Jade' in Taiwan. Aangezien de joint venture volgens de vermogensmutatiemethode wordt geïntegreerd, is dit nieuwe schip niet in de materiële vaste activa opgenomen, maar komt de financiering van DEME in het nieuwe schip tot uiting in de investeringen van het jaar in joint ventures.

SAMENGEVATTE FINANCIELE INFORMATIE 2022 EN RECONCILIATIE MET DE BOEKWAARDE

Hierna volgt een samenvatting van de financiële informatie van de geassocieerde deelnemingen en joint ventures van de Groep per segment. Deze informatie betreft de 100% bedragen uit de jaarrekeningen van geassocieerde deelnemingen en joint ventures, opgesteld volgens de IFRS-standaarden. Intercompany transacties zijn niet geëlimineerd.

Samengevatte financiële informatie van geassocieerde deelnemingen 2022 (in duizenden EUR) (100% standalone bedragen)	Offshore Energy	Dredging & Infra	Environmental	Concessions	Totaal
Balans
Niet-vlottende activa	-	-363	30.610	2.796.443	2.826.690
Vlottende activa	14.063	53.552	43.967	1.361.206	1.472.788
Eigen vermogen	1.506	10.949	16.224	1.031.499	1.060.178
Langlopende verplichtingen	9.388	90	21.016	2.736.867	2.767.361
Kortlopende verplichtingen	3.169	42.149	37.337	389.282	471.937
Netto financiële schuld (+ is nettoschuld)	12.528	-7.407	10.114	2.604.622	2.619.857
Resultatenrekening
Bedrijfsopbrengsten	-	47.027	19.566	698.325	764.918
Resultaat over de periode	1.494	319	3.625	56.213	61.651

De geassocieerde deelnemingen van de Groep zijn voornamelijk te vinden in het segment Concessions en hun niet-vlottende activa en passiva (financiële schulden) houden verband met de offshore windparken C-Power, Rentel en Seamade, alsook met de bouw van de weg en de tunnel van de Blankenburgverbinding in Nederland (BAAK).

Samengevatte financiële informatie van de belangrijkste geassocieerde deelnemingen	Concessions
2022 (in duizenden EUR) (100% standalone bedragen)	C-Power NV	Rentel NV Seamade NV		Totaal BAAK Blankenburg Verbinding BV
Balans
Niet-vlottende activa	594.813	762.021	1.062.573	-	2.419.407
Vlottende activa	112.689	119.503	177.893	852.010	1.262.095
Eigen vermogen	282.760	158.769	187.090	57.132	685.751
Langlopende verplichtingen	352.347	647.613	925.233	770.671	2.695.864
Kortlopende verplichtingen	72.395	75.143	128.143	24.208	299.889
Netto financiële schuld (+ is nettoschuld)	318.371	624.735	924.504	738.086	2.605.696
Resultatenrekening
Bedrijfsopbrengsten	129.235	123.211	140.683	260.341	653.470
Resultaat over de periode	5.787	21.460	11.676	12.321	51.244

Samengevatte financiële informatie van de joint ventures 2022 (in duizenden EUR) (100% standalone bedragen)	Offshore Energy	Dredging & Infra	Environmental	Concessions	Totaal
Balans
Niet-vlottende activa	252.247	2.542	5.070	-	259.859
Vlottende activa	104.258	28.124	8.914	-	141.296
Eigen vermogen	254.829	19.696	8.352	-	282.877
Langlopende verplichtingen	67.058	2.144	1.783	-	70.985
Kortlopende verplichtingen	34.617	8.826	3.849	-	47.292
Netto financiële schuld (+ is nettoschuld)	26.817	-1.740	-2.633	-	22.444
Resultatenrekening
Bedrijfsopbrengsten	110.669	16.650	7.132	-	134.451
Resultaat over de periode	12.201	-1.244	2.353	-	13.310

De joint ventures van de Groep hebben betrekking op offshore werken (CDWE Taiwan en Deeprock BV) en bergingswerken (Scaldis NV), beide in het segment Offshore Energy. In het segment Dredging & Infra noteerde de joint venture K3 DEME BV, een 50% joint venture van DEME Building Materials BV, de hoogste activiteit. Er was geen activiteit in Rusland (Mordraga LLC) meer in 2022.

De reconciliatie tussen de totale netto-activa en de boekwaarde van de belangen van de Groep in de geassocieerde deelnemingen en joint ventures is als volgt.

Reconciliatie met de boekwaarde van geassocieerde deelnemingen 2022 (in duizenden EUR)	Offshore Energy	Dredging & Infra	Environmental	Concessions	Totaal
Netto-activa van geassocieerde deelnemingen: 100% standalone bedragen	1.506	10.949	16.224	1.031.499	1.060.178
Aandeel van de eigendomsbelangen van de Groep in de standalone bedragen	27	5.471	2.938	162.679	171.115
Reconciliatie	-	-	198	-64.423	-64.225
Boekwaarde van het belang van de Groep in geassocieerde deelnemingen	27	5.471	3.135	98.256	106.889
Geboekt als niet-vlottend actief	27	5.471	3.135	99.494	108.127
Geboekt als langlopende financiële verplichting (- is credit)	-	-	-	-1.238	-1.238
Reconciliatie met de boekwaarde van joint ventures 2022 (in duizenden EUR)	Offshore Energy	Dredging & Infra	Environmental	Concessions	Totaal
Netto-activa van geassocieerde deelnemingen: 100% standalone bedragen	254.829	19.696	8.352	-	282.877
Aandeel van de eigendomsbelangen van de Groep in de standalone bedragen	122.119	9.901	3.128	-	135.148
Reconciliatie	-41.491	38	925	-	-40.528
Boekwaarde van het belang van de Groep in geassocieerde deelnemingen geboekt als niet-vlottende activa	80.628	9.939	4.053	-	94.620

De reconciliatie heeft betrekking op de opname van het resultaat in overeenstemming met de boekhoudkundige principes van de DEME Groep en op de onderlinge eliminaties.

2021 SAMENGEVATTE FINANCIELE INFORMATIE EN AANSLUITING MET DE BOEKWAARDE

Samengevatte financiële informatie van geassocieerde deelnemingen 2021 (in duizenden EUR) (100% standalone bedragen)	Offshore Energy	Dredging & Infra	Environmental	Concessions	Totaal
Balans
Niet-vlottende activa	-	125	34.884	2.917.740	2.952.749
Vlottende activa	-	37.547	42.363	966.044	1.045.954
Eigen vermogen	-	9.955	13.470	651.486	674.911
Langlopende verplichtingen	-	1.715	23.059	2.887.892	2.912.666
Kortlopende verplichtingen	-	26.002	40.719	344.405	411.126
Netto financiële schuld (+ is nettoschuld)	-	-7.556	12.140	2.508.011	2.512.595
Resultatenrekening
Bedrijfsopbrengsten	-	43.789	28.379	673.026	745.194
Resultaat over de periode	-	2	3.171	67.077	70.250
Samengevatte financiële informatie van de joint ventures 2021 (in duizenden EUR) (100% standalone bedragen)	Offshore Energy	Dredging & Infra	Environmental	Concessions	Totaal
Balans
Niet-vlottende activa	156.776	19.266	5.266	-	181.308
Vlottende activa	91.429	37.812	7.157	-	136.398

Resultatenrekening
Bedrijfsopbrengsten	87.630	148.722	5.780	-	242.132
Resultaat over de periode	4.790	-4.958	817	-	649

Eigen vermogen 155.586 29.751 6.499 - 191.836 Langlopende verplichtingen 57.921 5.466 2.136 - 65.523 Kortlopende verplichtingen 34.697 21.862 3.787 - 60.346 Netto financiële schuld (+ is nettoschuld) 27.497 -1.965 -2.227 - 23.305

De reconciliatie tussen de totale netto-activa en de boekwaarde van de belangen van de Groep in de geassocieerde deelnemingen en joint ventures is als volgt.

Reconciliatie met de boekwaarde van geassocieerde deelnemingen 2021 (in duizenden EUR)	Offshore Energy	Dredging & Infra	Environmental	Concessions	Totaal
Netto-activa van geassocieerde deelnemingen: 100% standalone bedragen	-	9.955	13.470	651.486	674.911
Aandeel van de eigendomsbelangen van de Groep in de standalone bedragen	-	5.020	2.571	91.902	99.493
Reconciliatie	-	-	197	-60.300	-60.103
Boekwaarde van het belang van de Groep in geassocieerde deelnemingen	-	5.020	2.768	31.602	39.390
Geboekt als niet-vlottend actief	-	5.020	2.805	34.392	42.217
Geboekt als langlopende financiële verplichting (- is credit)	-	-	-37	-2.790	-2.827

Reconciliatie met de boekwaarde van joint ventures 2021 (in duizenden EUR)	Offshore Energy	Dredging & Infra	Environmental	Concessions	Totaal
Netto-activa van geassocieerde deelnemingen: 100% standalone bedragen	155.586	29.751	6.499	-	191.836
Aandeel van de eigendomsbelangen van de Groep in de standalone bedragen	73.052	14.618	2.434	-	90.104
Reconciliatie	-	-465	925	-	460
Boekwaarde van het belang van de Groep in geassocieerde deelnemingen	73.052	14.153	3.359	-	90.564

TOELICHTING 9 – OVERIGE NIET-VLOTTENDE ACTIVA

OVERIGE LANGLOPENDE FINANCIELE ACTIVA

(in duizenden EUR)		2022	2021
Saldo per 1 januari		33.451	32.813
Mutaties gedurende het jaar	Investeringen	10.699	984
	Overdrachten en buitengebruikstellingen	-14.716	-6.341
	Overboeking van (naar) andere posten	3.081	5.995
	Overige mutaties	-19	-
	Toename (afname) door wisselkoerswijzigingen	44	-
Saldo per 31 december		32.540	33.451
Waarvan	Leningen aan joint ventures en geassocieerde deelnemingen	24.173	25.668
	Overige langlopende financiële activa	8.367	7.783

De investeringen van 10,7 miljoen EUR in 2022 zijn voornamelijk leningen gegeven aan Thistle Wind Partners (2,3 miljoen EUR) en Japan Offshore Marine (6,8 miljoen EUR).

Buitengebruikstellingen bevatten een bedrag van 11,5 miljoen EUR in 2022 en 6,3 miljoen EUR in 2021 voor terugbetalingen van leningen gegeven aan ondernemingen die de Rentel en Seamade offshore windmolenparken ontwikkelden en intussen uitbaten. In 2022 werd er een ook een aandeelhouderslening van 3 miljoen EUR terugbetaald in het Dredging & Infra segment.

Op andere niet-vlottende financiële activa worden geen verwachte kredietverliezen geboekt, aangezien de terugbetaling van de leningen volgens een solide bedrijfsplan verloopt.

De volgens de vermogensmutatiemethode verwerkte deelnemingen waarvoor het aandeel in de netto-activa negatief is, worden toegerekend aan andere componenten van het belang van de investeerder in de volgens de vermogensmutatiemethode verwerkte deelneming, zoals aandeelhoudersleningen op deelnemingen opgenomen volgens de vermogensmutatiemethode. Deze toewijzing is opgenomen in de regel overdracht van (naar) andere posten. Het bedrag kan positief of negatief zijn, aangezien de overdracht van vordering naar investering in joint ventures en geassocieerde deelnemingen wordt teruggenomen zodra de netto-activa van de volgens de vermogensmutatiemethode opgenomen deelnemingen weer positief zijn.

De niet-vlottende financiële activa, andere dan leningen aan joint ventures en geassocieerde deelnemingen, omvatten hoofdzakelijk deposito's op lange termijn en garanties.

OVERIGE NIET-VLOTTENDE ACTIVA

(in duizenden EUR)		2022	2021
Saldo per 1 januari		4.239	3.221
Mutaties gedurende het jaar	Investeringen	7.963	1.018
	Overdrachten en buitengebruikstellingen	-310	-
	Overboeking van (naar) andere posten	-	-
	Overige mutaties	-	-
	Toename (afname) door wisselkoerswijzigingen	-	-
Saldo per 31 december		11.892	4.239

Overige niet-vlottende activa zijn vorderingen op lange termijn uit operationele activiteiten en leningen.

De investering van 7,9 miljoen EUR is voornamelijk gerelateerd aan het lange termijn deel van de lening van 10 miljoen EUR gegeven aan de koper van het hefvaartuig 'Thor'.

TOELICHTING 10 – ACTUELE BELASTINGEN EN UITGESTELDE BELASTINGEN

Saldo per 31 december

ACTUELE BELASTINGEN EN UITGESTELDE BELASTINGEN OPGENOMEN IN DE STAAT VAN GEREALISEERDE EN NIET-GEREALISEERDE RESULTATEN

(in duizenden EUR)	2022	2021
Actuele belastingverplichtingen	36.558	45.979
Reclassificatie van uitgestelde inkomstenbelastingen met betrekking tot voorgaande boekjaren	-	-
Aanpassingen met betrekking tot de actuele inkomstenbelasting van voorgaande jaren	7.353	-1.281
Totaal actuele belastinglasten / (opbrengsten)	43.911	44.698
Met betrekking tot het ontstaan en de terugname van tijdelijke verschillen	-11.003	-11.570
Mutatie in opgenomen overdraagbare belastingverliezen	-1.547	-2.049
Totaal uitgestelde belastinglasten / (opbrengsten)	-12.550	-13.619
Actuele en uitgestelde belastingen opgenomen in de resultatenrekening	31.361	31.079
- Personeelsbeloningen	1.294	-259
- Afdekkingsinstrumenten	15.122	1.826
Actuele en uitgestelde belastingen opgenomen in overige elementen van de staat van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten (+ is verplichting)	16.416	1.567
Actuele en uitgestelde belastingen opgenomen in de staat van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten	47.777	32.646

Actuele belastingvorderingen en -schulden worden gewaardeerd tegen het bedrag dat naar verwachting zal worden teruggevorderd van of betaald aan de belastingautoriteiten. De belastingtarieven en de belastingwetgeving die voor de berekening van het bedrag worden gebruikt, zijn de op de verslagdatum geldende belastingpercentages of toekomstige percentages als die reeds bij wet zijn vastgesteld, van de landen waar de Groep actief is en belastbare inkomsten genereert.

De over de verslagperiode verschuldigde en verrekenbare inkomstenbelastingen die betrekking hebben op posten die rechtstreeks in de niet-gerealiseerde resultaten zijn opgenomen, worden ook in de niet-gerealiseerde resultaten opgenomen en niet in de resultatenrekening.

Het management beoordeelt periodiek de standpunten ingenomen voor het maken van de belastingaangiften met betrekking tot situaties waarin de toepasselijke belastingvoorschriften voor interpretatie vatbaar zijn en legt zo nodig voorzieningen aan.

Uitgestelde belastingen worden geboekt op basis van de 'liability method' voor tijdelijke verschillen tussen de fiscale waarde van activa en passiva en hun boekwaarde voor financiële rapportagedoeleinden op de verslagdatum.

De operationele activiteiten van de Groep zijn onderworpen aan verschillende belastingregimes met belastingtarieven die variëren van 0% tot 41,5%.

ACTUELE INKOMSTENBELASTINGVORDERINGEN EN -SCHULDEN

(in duizenden EUR)	2022	2021
Actuele inkomstenbelastingvorderingen (+ is debet)	21.593	32.303
Actuele inkomstenbelastingschulden (+ is credit)	66.571	76.370

Actuele inkomstenbelastingvorderingen worden in de geconsolideerde balans opgenomen onder handels- en overige vorderingen uit operationele activiteiten.

AANSLUITING VAN HET EFFECTIEVE BELASTINGTARIEF

Hierna wordt een aansluiting gemaakt tussen het effectieve belastingtarief en het belastingtarief dat in België van toepassing is.

(in duizenden EUR)	2022	2021
Resultaat vóór belastingen	130.925	137.869
Belastingen tegen het nominale belastingtarief in België, zijnde 25% in 2022 en 2021	32.731	34.467
Verhoging (verlaging) van het belastingtarief als gevolg van:
Fiscaal effect van niet-aftrekbare uitgaven	2.916	2.039
Fiscaal effect van niet-belastbare inkomsten (1 )	-3.711	-9.525
Belastingkredieten en impact van notionele interesten	-	-
Gevolgen van verschillende belastingtarieven voor dochterondernemingen in andere rechts gebieden of voor inkomsten die belastbaar zijn volgens bijzondere belastingregelingen, zoals de tonnagebelasting (2 )	-4.134	-7.823
Fiscale impact van de aanleg (vrijval) van voorzieningen voor onzekere belastingposities	-6.648	-10.429
Fiscale impact van aanpassingen aan actuele en uitgestelde belastingen m.b.t. voorgaande periodes	7.353	-1.281
Fiscale impact op verliezen waarvoor geen uitgestelde belastingvorderingen werden opgenomen (3 )	2.854	23.631
Belastingkosten	31.361	31.079
Effectief belastingtarief voor de periode	23,95%	22,54%

(1) De belangrijkste componenten van het belastingeffect op niet-belastbare opbrengsten zijn fiscaal aftrekbare kapitaalverliezen in 2022 en verliezen op vorderingen en de toepassing van willekeurige afschrijvingen in 2021.

(2) Het effectieve belastingtarief(2022: 23,95%) is lager dan het nominale belastingtariefin België (25%), omdat in een aantal landen waar wij in 2022 actief waren het nominale belastingtarief relatief laag is en vanwege de toepassing van tonnagebelasting. Hetzelfde geldt voor 2021 (effectief belastingtarief van 22,54%).

(3) Het verschil tussen 2022 en 2021 komt enerzijds door een herbeoordeling van eerder opgenomen uitgestelde belastingvorderingen op fiscale verliezen in 2021 (die de effectieve belastingvoet verhoogde) en anderzijds het gebruik van niet-erkende uitgestelde belastingvorderingen op fiscale verliezen in 2022 (met een corresponderend belastingseffect van 6,4 miljoen EUR), wat de effectieve belastingvoet verlaagt.

UITGESTELDE BELASTINGVORDERINGEN EN -VERPLICHTINGEN OPGESPLITST NAAR OORSPRONG

De wijzigingen over de periode van uitgestelde belastingvorderingen en -schulden, opgesplitst naar hun oorsprong, wordt hierna weergegeven.

Uitgestelde belastingen (zowel vorderingen als verplichtingen) met betrekking tot vaste activa worden afzonderlijk voorgesteld. Deze uitgestelde belastingposities hebben zowel betrekking op de tijdelijke verschillen tussen de statutaire boekwaarde en de boekwaarde volgens het afschrijvingsbeleid van de DEME Groep als op bijzondere waardeverminderingen op vaste activa.

Uitgestelde belastingen met betrekking tot personeelsbeloningen (enkel uitgestelde belastingvorderingen) hebben betrekking op de geboekte voorziening voor personeelsbeloningen volgens IAS 19 personeelsbeloningen.

De kolom terugname statutaire voorziening houdt hoofdzakelijk verband met de terugname van de statutaire voorzieningen voor herstelling en onderhoud die volgens IFRS niet zijn toegestaan.

De uitgestelde belastingen op andere tijdelijke verschillen hebben hoofdzakelijk betrekking op consolidatiecorrecties op lopende projecten.

Het management beoordeelt periodiek de standpunten ingenomen voor het maken van de belastingaangiften met betrekking tot situaties waarin de toepasselijke belastingvoorschriften voor interpretatie vatbaar zijn en treft zo nodig voorzieningen. Deze voorzieningen voor onzekere belastingposities worden geboekt als een uitgestelde belastingverplichting. In dit verband beschouwt het management onzekere belastingposities individueel, op basis van een benadering die de beste voorspelling geeft van de uitkomst van de onzekerheden met de belastingdienst. Voor 2022 (en 2021) is elke onzekere belastingpositie gemeten aan de hand van het meest waarschijnlijke afzonderlijke bedrag. Momenteel hebben de belangrijkste onzekere belastingposities betrekking op lopende fiscale geschillen in de Filippijnen, India en Nigeria.

Uitgestelde belastingvorderingen worden opgenomen voor alle verrekenbare tijdelijke verschillen, de overdracht van ongebruikte belastingkredieten en eventuele ongebruikte fiscale verliezen. Uitgestelde belastingvorderingen worden opgenomen voor zover het waarschijnlijk is dat er fiscale winst beschikbaar zal zijn waartegen de verrekenbare tijdelijke verschillen, de ongebruikte fiscaal verrekenbare tegoeden en ongebruikte fiscale verliezen kunnen worden aangewend. De uitgestelde belastingvorderingen voor fiscale verliezen en belastingkredieten worden afzonderlijk geboekt. Verder in deze toelichting kan een uitsplitsing gevonden worden van die (niet-) erkende fiscale verliezen.

Uitgestelde belastingvorderingen en -verplichtingen met betrekking tot afdekkingsinstrumenten betreffen enkel integraal geconsolideerde vennootschappen, zie ook de sectie over de niet-gerealiseerde resultaten.

2022 (in duizenden EUR) Uitgestelde belasting verplichtingen met betrekking tot	Materiële vaste activa	Personeels beloningen	Afdekking sinstru menten	Terugname statutaire voorziening	Lange termijn belasting sprovisies (onzekere belasting posities)	Overige verschillen in timing	Netting	Totaal
Saldo per 1 januari	54.217	-	65	7.577	29.627	9.126	-26.399	74.213
Opgenomen in de resultatenrekening	-19.975	-	14.350	-7.113	-5.549	4.144	-	-14.143
Ten laste van het eigen vermogen	-	-	-	-	-	-	-	-
Wijzigingen in consolidatiekring- of methode	-	-	-	-	-	-	-	-
Wisselkoersverschillen	-	-	-	-	-	-388	-	-388
Netting (*)	-	-	-	-	-	-	7.467	7.467
Transfer	-	-	-	-	-	-	-	-
Saldo per 31 december	34.242	-	14.415	464	24.078	12.882	-18.932	67.149

Uitgestelde belasting vorderingen met betrekking tot	Materiële vaste activa	Personeels beloningen	Afdekking sinstru menten	Fiscale verliezen	Belasting kredieten en impact van notionele interesten	Overige verschillen in timing	Netting	Totaal
Saldo per 1 januari	26.180	13.218	1.293	48.773	17.634	54.251	-26.399	134.950
Opgenomen in de resultatenrekening	-3.685	-19	14.193	1.547	-450	-13.179	-	-1.593
Ten laste van het eigen vermogen	-	-1.294	-15.122	-	-	-	-	-16.416
Wijzigingen in consolidatiekring- of methode	-	-	-	-	-	-	-	-
Wisselkoersverschillen	-	-	-	-	-	-20	-	-20
Netting (*)	-	-	-	-	-	-	7.467	7.467
Transfer	-	2.306	-	-	-	-2.306	-	-
Saldo per 31 december	22.495	14.211	364	50.320	17.184	38.746	-18.932	124.388

(*) De post 'Netting' geeft de netting van uitgestelde belastingvorderingen en -verplichtingen per entiteit weer.

2021 (in duizenden EUR) Uitgestelde belasting verplichtingen met betrekking tot	Materiële vaste activa	Personeels beloningen	Afdekking sinstru menten	Terugname statutaire voorziening	Lange termijn belasting sprovisies (onzekere belasting posities)	Overige verschillen in timing	Netting	Totaal
Saldo per 1 januari	60.676	-	364	570	36.748	6.676	-57.677	47.358
Opgenomen in de resultatenrekening	-6.460	-	-299	7.007	-7.120	2.073	-	-4.799
Ten laste van het eigen vermogen	-	-	-	-	-	-	-	-
Wijzigingen in consolidatiekring- of methode	-	-	-	-	-	-	-	-
Wisselkoersverschillen	-	-	-	-	-	377	-	377
Netting (*)	-	-	-	-	-	-	31.278	31.278
Transfer	-	-	-	-	-	-	-	-
Saldo per 31 december	54.216	-	65	7.577	29.628	9.126	-26.399	74.214

Uitgestelde belasting vorderingen met betrekking tot	Materiële vaste activa	Personeels beloningen	Afdekking sinstru menten	Fiscale verliezen	Belasting kredieten en impact van notionele interesten	Overige verschillen in timing	Netting	Totaal
Saldo per 1 januari	27.546	12.584	3.467	46.723	16.231	47.544	-57.677	96.418
Opgenomen in de resultatenrekening	-1.366	375	-348	2.049	1.403	6.707	-	8.820
Ten laste van het eigen vermogen	-	259	-1.826	-	-	-	-	-1.567
Wijzigingen in consolidatiekring- of methode	-	-	-	-	-	-	-	-
Wisselkoersverschillen	-	-	-	-	-	-	-	-
Netting (*)	-	-	-	-	-	-	31.278	31.278
Transfer	-	-	-	-	-	-	-	-
Saldo per 31 december	26.180	13.218	1.293	48.772	17.634	54.251	-26.399	134.949

(*) De post 'Netting' geeft de netting van uitgestelde belastingvorderingen en -verplichtingen per entiteit weer.

UITGESTELDE BELASTINGVORDERINGEN EN -VERPLICHTINGEN OPGENOMEN ALS NIET-GEREALISEERDE RESULTATEN

De volgende bewegingen in uitgestelde belastingvorderingen en -verplichtingen, en de items waar ze betrekking op hebben, werden geboekt als niet-gerealiseerde resultaten:

2022 (in duizenden EUR)	Voor inkom stenbelasting	Inkomsten belasting	Netto na inkomstenbelasting
Wijzigingen in reële waarde met betrekking tot afdekkingsinstrumenten	60.577	-15.122	45.455
Herwaardering van nettoverplichtingen uit hoofde van te bereiken doel-pensioenplannen	5.247	-1.294	3.953
Totaal	65.824	-16.416	49.408
2021 (in duizenden EUR)	Voor inkom stenbelasting	Inkomsten belasting	Netto na inkomstenbelasting
Wijzigingen in reële waarde met betrekking tot afdekkingsinstrumenten	6.408	-1.826	4.582
Herwaardering van nettoverplichtingen uit hoofde van te bereiken doel-pensioenplannen	-1.105	259	-846

OVERGEDRAGEN FISCALE VERLIEZEN

In 2022 bedragen de overgedragen verliezen van dochterondernemingen 460 miljoen EUR. Voor 200 miljoen EUR van deze fiscale verliezen werd er een uitgestelde belastingvordering erkend. Onderstaande tabel geeft een uitsplitsing volgens vervaldag van de erkende overgedragen fiscale verliezen van dochterondernemingen en van de bedragen (deel van de Groep) gerelateerd aan joint ventures en geassocieerde deelneming. Voor een bedrag van 260 miljoen EUR overgedragen fiscale verliezen van dochterondernemingen werd er geen uitgestelde belastingvordering erkend.

In 2021 bedroegen de overgedragen fiscale verliezen van dochterondernemingen waarvoor er geen uitgestelde belastingvordering werd erkend 241 miljoen EUR.

(in duizenden EUR)	2022
Vervaldag tot en met 1 jaar	-
Vervaldag meer dan 1 jaar maar niet meer dan 5 jaar	32.613
Vervaldag meer dan 5 jaar en fiscale verliezen zonder vervaldag	167.257
Totaal erkende fiscale verliezen van dochterondernemingen	199.870
Erkende fiscale verliezen van joint ventures en geassocieerde ondernemingen (aandeel van de Groep)	190
Totaal erkende fiscale verliezen	200.060
Niet-erkende fiscale verliezen van dochterondernemingen	260.291
Niet-erkende fiscale verliezen van joint ventures en geassocieerde ondernemingen (aandeel van de Groep)	39.196
Totaal niet-erkende fiscale verliezen	299.487
Totaal fiscale verliezen	499.547

TOELICHTING 11 – VOORRADEN

Saldo per 31 december

(in duizenden EUR)	2022	2021
Grondstoffen	2.779	2.683
Verbruiksgoederen	22.917	9.485
Totaal voorraden	25.696	12.168
Mutatie van het boekjaar opgenomen in de resultatenrekening	13.528	1.712

Voorraden kunnen worden opgesplitst in 'Grondstoffen' en 'Verbruiksgoederen'. Grondstoffen hebben hoofdzakelijk betrekking op ballast- en baggerspecie en zand van de maritieme aggregaatactiviteit in het segment Dredging & Infra. Verbruiksgoederen bestaan hoofdzakelijk uit brandstof, hulpmaterieel en reserveonderdelen.

De mutatie over het jaar is opgenomen in de post 'Grondstoffen, verbruiksgoederen, diensten en uitbesteed werk' van de geconsolideerde resultatenrekening.

De mutatie over het jaar van verbruiksgoederen (13,4 miljoen EUR) wordt voornamelijk beïnvloed door het moment van bunkeren en het brandstofverbruik tot afsluitingsdatum. Ook de opstart van enkele grote projecten en voorbereidingen van de vloot verklaren de stijging van het jaar.

Er zijn geen voorraden als onderpand gegeven voor verplichtingen.

TOELICHTING 12 – VORDERINGEN EN VERPLICHTINGEN

UIT HOOFDE VAN CONTRACTEN

Saldo per 31 december

De vorderingen en verplichtingen uit hoofde van contracten betreffen overeenkomstig IFRS 15 omzet uit overeenkomsten met klanten het werk in uitvoering voor bouwprojecten die door de Groep worden uitgevoerd en verleende diensten. Werk in uitvoering toont het saldo van de opgenomen opbrengsten op die contracten, verminderd met facturaties a rato van de voortgang van het werk, vooruitbetalingen en mogelijke voorzieningen voor verliezen. Ontvangen voorschotten zijn bedragen die door de Groep zijn ontvangen voordat de desbetreffende werkzaamheden zijn uitgevoerd. De Groep presenteert deze afzonderlijk van andere verplichtingen uit hoofde van contracten.

De Groep voert een verscheidenheid van projecten uit, alle met verschillende aspecten inzake bijvoorbeeld aard en omvang, type klanten, type contract en betalingsvoorwaarden en geografische ligging. Het grootste deel van de omzet wordt betaald met een voorschot dat wordt ontvangen bij de aanvang van het project, gevolgd door mijlpaalbetalingen (milestones) na uitvoering van het werk en goedkeuring door de klant.

(in duizenden EUR / (-) is credit)	2022	2021
Vorderingen uit hoofde van contracten	344.751	326.685
Verplichtingen uit hoofde van contracten	-323.300	-181.095
Ontvangen voorschotten	-72.539	-101.067
Nettosaldo	-51.088	44.523

Vorderingen uit hoofde van contracten zijn de rechten van de Groep op een vergoeding in ruil voor goederen of diensten die de entiteit aan een klant heeft overgedragen, indien dat recht afhankelijk is van iets anders dan het verstrijken van de tijd. Een vordering uit hoofde van een contract ontstaat wanneer de Groep voor een klant werken heeft uitgevoerd die tot op heden als opbrengsten zijn geboekt maar nog niet zijn gefactureerd of betaald. Als dusdanig weerspiegelt de opbrengsterkenning het tempo waarin de prestatieverplichtingen van de Groep worden vervuld, wat overeenstemt met de overdracht van de zeggenschap over een goed of dienst aan de klanten. Wanneer er geen sprake is van een overdracht van zeggenschap gedurende het contract, worden de opbrengsten toch in de tijd opgenomen, op basis van het feit dat het gecreëerde actief geen alternatieve aanwendingsmogelijkheden heeft en het feit dat de Groep een afdwingbaar recht heeft op de betaling voor de tot op heden verrichte prestaties. Vorderingen uit hoofde van contracten worden handelsvorderingen naarmate de werken door de klant worden aanvaard.

Verplichtingen uit hoofde van contracten zijn de verplichtingen van de Groep om goederen of diensten aan een klant te leveren waarvoor de entiteit een vergoeding van de klant heeft ontvangen. Een verplichting uit hoofde van een contract ontstaat wanneer de Groep de klant heeft gefactureerd of van hem een betaling heeft ontvangen terwijl het werk nog niet was verricht en de facturen en/ of betalingen de tot dan erkende opbrengsten overschrijden. Voorzieningen worden opgenomen voor verwachte verliezen op werk in uitvoering zodra deze gekend zijn en indien nodig wordt een reeds opgenomen winst teruggeboekt. Deze zijn ook opgenomen als verplichtingen uit hoofde van contracten voor een bedrag van 24,8 miljoen EUR per 31 december 2022 in vergelijking met 8,1 miljoen EUR per 31 december 2021.

De bepaling van de geraamde winst (of het geraamde verlies) is gebaseerd op de geraamde kosten en opbrengsten van de desbetreffende projecten en, alleen voor winstgevende projecten, a rato van het stadium van voltooiing. Deze ramingen en beoordelingen kunnen bepaalde onzekerheden inhouden.

2022 VORDERINGEN EN VERPLICHTINGEN UIT HOOFDE VAN CONTRACTEN PER SEGMENT

(in duizenden EUR / (-) is credit)

2022 Vorderingen uit hoofde van contracten	Saldo per 1 januari	Bedrijfsgerelateerde wijzigingen	Wijzigingen in de consolidatiekring	Saldo per 31 december
Offshore Energy	68.174	34.387	-	102.561
Dredging & Infra	239.379	-37.082	-	202.297
Environmental	19.132	20.761	-	39.893
Concessions	-	-	-	-
Totaal	326.685	18.066	-	344.751
2022 Verplichtingen uit hoofde van contracten	Saldo per 1 januari	Bedrijfsgerelateerde wijzigingen	Wijzigingen in de consolidatiekring	Saldo per 31 december
Offshore Energy	-51.075	-180.716	-	-231.791
Dredging & Infra	-124.693	41.126	-	-83.567
Environmental	-5.327	-2.615	-	-7.942
Concessions	-	-	-	-

2022 Ontvangen voorschotten	Saldo per 1 januari	Bedrijfsgerelateerde wijzigingen	Wijzigingen in de consolidatiekring	Saldo per 31 december
Offshore Energy	-79.490	26.392	-	-53.098
Dredging & Infra	-20.464	1.496	-	-18.968
Environmental	-1.113	640	-	-473
Concessions	-	-	-	-
Totaal	-101.067	28.528	-	-72.539
2022 Nettosaldo	Saldo per 1 januari	Bedrijfsgerelateerde wijzigingen	Wijzigingen in de consolidatiekring	Saldo per 31 december
Offshore Energy	-62.391	-119.937	-	-182.328
Dredging & Infra	94.222	5.540	-	99.762
Environmental	12.692	18.786	-	31.478
Concessions	-	-	-	-

'Bedrijfsgerelateerde wijzigingen' hebben betrekking op cumulatieve inhaalcorrecties die voortvloeien uit een wijziging in de mate van vooruitgang, een wijziging in de schatting van de transactieprijs (met inbegrip van eventuele wijzigingen in de beoordeling over de zekerheid van variabele vergoedingen) of een wijziging van het contract.

De stijging in verplichtingen uit hoofde van contracten per 31 december 2022 is voornamelijk gerelateerd aan de offshore contracten in de VS die nog niet volledig operationeel zijn op jaareinde maar waarvoor al een vergoeding werd ontvangen.

Wegens het grote aantal afzonderlijke projecten (met alle verschillende aspecten inzake aard, type klanten, contract- en betalingsvoorwaarden) wordt een meer gedetailleerde beschrijving van de wijzigingen in de vorderingen en verplichtingen uit hoofde van contracten ten opzichte van het voorgaande jaar niet relevant geacht.

Van ongeveer 55% van de prestatieverplichtingen, dit is de omzet die in de komende jaren zal uitgevoerd worden met betrekking tot de huidige lopende bouwcontracten waarvoor er vorderingen en verplichtingen uit hoofde van contracten werden geboekt, wordt verwacht dat de Groep ze zal vervullen volgend jaar, gevolgd door 20% in 2024, 15% in 2025 en 10% nadien. Van de vorderingen en verplichtingen uit hoofde van contracten per 31 december 2022 wordt verwacht dat ze een gelijkaardige afwikkeling zullen hebben.

2021 VORDERINGEN EN VERPLICHTINGEN UIT HOOFDE VAN CONTRACTEN PER SEGMENT

(in duizenden EUR / (-) is credit)

2021 Vorderingen uit hoofde van contracten	Saldo per 1 januari	Bedrijfsgerelateerde wijzigingen	Wijzigingen in de consolidatiekring	Saldo per 31 december
Offshore Energy	108.331	-40.157	-	68.174
Dredging & Infra	135.310	104.069	-	239.379
Environmental	8.106	11.026	-	19.132
Concessions	-	-	-	-
Totaal	251.747	74.938	-	326.685
2021 Verplichtingen uit hoofde van contracten	Saldo per 1 januari	Bedrijfsgerelateerde wijzigingen	Wijzigingen in de consolidatiekring	Saldo per 31 december
Offshore Energy	-7.779	-43.296	-	-51.075
Dredging & Infra	-144.269	19.576	-	-124.693
Environmental	-4.751	-576	-	-5.327
Concessions	-	-	-	-

2021 Ontvangen voorschotten	Saldo per 1 januari	Bedrijfsgerelateerde wijzigingen	Wijzigingen in de consolidatiekring	Saldo per 31 december
Offshore Energy	-33.211	-46.279	-	-79.490
Dredging & Infra	-26.941	6.477	-	-20.464
Environmental	-430	-683	-	-1.113
Concessions	-	-	-	-
Totaal	-60.582	-40.485	-	-101.067

2021 Nettosaldo	Saldo per 1 januari	Bedrijfsgerelateerde wijzigingen	Wijzigingen in de consolidatiekring	Saldo per 31 december
Offshore Energy	67.341	-129.732	-	-62.391
Dredging & Infra	-35.900	130.122	-	94.222
Environmental	2.925	9.767	-	12.692
Concessions	-	-	-	-
Totaal	34.366	10.157	-	44.523

TOELICHTING 13 – HANDELS- EN OVERIGE VORDERINGEN

UIT OPERATIONELE ACTIVITEITEN

Saldo per 31 december

(in duizenden EUR)	2022	2021
Handelsvorderingen brutobedrag	424.476	314.175
Afgeschreven bedragen	-13.018	-18.423
Handelsvorderingen nettobedrag	411.458	295.752
Vennootschapsbelasting	21.593	32.302
Belasting over de toegevoegde waarde (BTW)	27.642	41.354
Overige vorderingen uit operationele activiteiten	8.836	14.614
Handels- en overige vorderingen uit operationele activiteiten	469.529	384.022

De stijging in handelsvorderingen van 115,7 miljoen EUR per jaareinde 2022 wordt gedeeltelijk gecompenseerd door een daling in alle overige vorderingen uit operationele activiteiten voor een bedrag van 30,2 miljoen EUR. De stijging in handels- en overige vorderingen uit operationele activiteiten is deels het gevolg van een stijging in activiteit maar is voornamelijk te wijten aan vooruitgang van grote projecten en de timing van de facturatie gezien vorderingen uit hoofde van contracten handelsvorderingen worden na acceptatie van de klant. De stijging in handelsvorderingen betreft geen stijging in achterstallige bedragen.

De ouderdomsbalans van uitstaande handelsvorderingen is opgenomen in toelichting (19). De Groep voert een verscheidenheid aan projecten uit, allemaal met verschillende aspecten inzake bijvoorbeeld aard en omvang, type klanten, type contract en betalingsvoorwaarden en geografische ligging. Een groot deel van de geconsolideerde omzet wordt gerealiseerd ten aanzien van publieke of semipublieke klanten. De graad van tegenpartijrisico is ook beperkt door het grote aantal klanten. De Groep heeft procedures om toe te zien op de uitstaande vorderingen en zo het residuele risico te beperken. Gebaseerd op zowel historische als huidige onderzoeken en rekening houdend met de macro-economische ontwikkelingen en risicofactoren van de industrie, blijven de verliezen op vorderingen binnen de Groep insignificant in vergelijking met de activiteitsgraad.

Er wordt verder verwezen naar toelichting (10) voor meer informatie over actuele belastingvorderingen.

Overige vorderingen uit operationele activiteiten betreffen hoofdzakelijk bedragen verschuldigd door joint ventures, rekeningencourant met consortiumpartners en voorschotten aan het personeel.

Toelichting (26) Verbonden partijen, geeft een overzicht van alle vorderingen en schulden ten aanzien van joint ventures en geassocieerde deelnemingen.

TOELICHTING 14 – ACTIVA BESTEMD VOOR VERKOOP

Saldo per 31 december

(in duizenden EUR)	2022	2021
Activa bestemd voor verkoop	31.997	32.456

Volgens IFRS 5 niet-vlottende activa bestemd voor verkoop en beëindigde bedrijfsactiviteiten moet aan de volgende voorwaarden voldaan zijn opdat een actief (of een 'groep activa die wordt afgestoten') kan worden geclassificeerd als bestemd voor verkoop:

• het management heeft zich verbonden tot een plan om te verkopen;
• het actief is beschikbaar voor onmiddellijke verkoop;
• een actief programma om een koper te vinden is gestart;
• de verkoop is zeer waarschijnlijk, binnen 12 maanden na classificatie als bestemd voor verkoop;
• het actief wordt op de markt gebracht voor verkoop tegen een verkoopprijs die redelijk is ten opzichte van zijn reële waarde; - uit de maatregelen die nodig zijn om het plan te voltooien, blijkt dat het onwaarschijnlijk is dat het plan ingrijpend zal worden
• gewijzigd of ingetrokken.

Per 31 december 2022 is het management van DEME van mening dat alle voorwaarden vervuld zijn en dat een verkoop binnen de volgende 12 maanden zeer waarschijnlijk is voor een schip in het Offshore Energy segment. De nettoboekwaarde van het schip bedraagt 32 miljoen EUR, dewelke het laagste is van de boekwaarde en de reële waarde op afsluitdatum.

In augustus 2021 werd een memorandum van overeenstemming ondertekend waarbij het hefvaartuig 'Thor', dat tot het segment Offshore & Energy behoorde, aan een Nederlandse derde partij werd verkocht op voorwaarde dat de koper de nodige financiering voor het schip verkreeg. Vervolgens werd de 'Thor' voorgesteld als activa bestemd voor verkoop per 31 december 2021. Op 21 april 2022 werd de 'Thor' verkocht en werd de meerwaarde opgenomen binnen 'Overige bedrijfsopbrengsten'.

TOELICHTING 15 – OVERIGE VLOTTENDE ACTIVA

Saldo per 31 december

(in duizenden EUR)	2022	2021
Over te dragen lasten en verworven opbrengsten	100.950	45.710
Reserveringsvergoeding volume milieustortplaats	8.320	7.530
Voorschotten op aankopen en kosten van materiaal voor bouwcontracten	14.963	14.952
Overige vlottende activa	124.233	68.192

De over te dragen lasten en verworven opbrengsten omvatten onder meer de over te dragen kosten van afdekkingsinstrumenten voor bouwcontracten, uitsluitend voor hun niet voltooide percentage. De afdekkingskosten voor bouwcontracten worden geboekt als kosten van het project voor het voltooide percentage. De stijging in 2022 ten opzichte van 2021 houdt verband met over te dragen afdekkingskosten voor de nieuwe offshore energiecontracten in de VS.

TOELICHTING 16 – AANDELENKAPITAAL, DIVIDENDEN EN RESERVES

AANDEELHOUDERSSTRUCTUUR EN AANDELENKAPITAAL

Tot 29 juni 2022 was DEME NV de moedermaatschappij van de DEME Groep en was DEME's 100% aandeelhouder de in Brussel gevestigde civiele bouwonderneming CFE NV, waarin de Belgische investeringsmaatschappij Ackermans & van Haaren NV controle heeft. Zowel CFE NV als Ackermans & van Haaren NV zijn beursgenoteerde bedrijven op Euronext Brussel. Het aandelenkapitaal bedroeg 31.110.010 EUR en werd vertegenwoordigd door 4.538.100 gewone aandelen zonder nominale waarde.

Op 29 juni 2022 heeft CFE NV zijn 100% aandeel in DEME NV via een partiële splitsing overgedragen aan een nieuwe vennootschap, DEME Group NV, en zo werd DEME Group NV ook beursgenoteerd. De eerste dag in de handel van DEME Group NV aandelen was 30 juni 2022. De aandelen van DEME Group NV zijn genoteerd op Euronext Brussel onder het symbool 'DEME' met ISIN code BE0974413453.

DEME Group NV is nu 100% aandeelhouder van DEME NV en op het moment van de splitsing was de participatie in DEME NV de enige actiefpost, geboekt ten opzichte van het eigen vermogen.

Per 31 december 2022 bedraagt het aandelenkapitaal van DEME Group NV 33.193.861 EUR, vertegenwoordigd door 25.314.482 gewone aandelen zonder nominale waarde. De eigenaars van gewone aandelen hebben dividendrechten en alle aandelen van dezelfde klasse geven recht op één stem per aandeel in Algemene Vergadering.

Per 31 december 2022 is de aandeelhoudersstructuur van DEME Group NV als volgt:

De aandeelhouders die 5% of meer van de totale stemrechten bezitten vanwege hun aandelen, zijn:

Ackermans & van Haaren NV VINCI Construction SAS

Begijnenvest, 113 5, cours Ferdinand-de-Lesseps

115.725.684 aandelen (of 62,12%) 3.066.460 aandelen (of 12,11%) B-2000 Antwerpen (België) F-92851 Rueil-Malmaison Cedex (Frankrijk)

VOORGESTELDE EN UITGEKEERDE DIVIDENDEN

Voor het boekjaar 2020 werd op 14 mei 2021 een dividend van 20.421.450 EUR uitbetaald, wat overeenkomt met 4,5 EUR bruto dividend per aandeel. Een tussentijds dividend, te betalen uit de gecumuleerde resultaten op het eind van het boekjaar 2020, werd door de aandeelhouder van DEME NV goedgekeurd voor een bedrag van 40.842.900 EUR, wat overeenkomt met 9 EUR bruto dividend per aandeel. Dit werd betaald op 25 maart 2022. Er werd door de aandeelhouder van DEME NV beslist om geen bijkomend dividend uit te keren op de resultaten op het einde van 2021.

De Raad van Bestuur van DEME Group NV zal aan de Algemene Vergadering van 17 mei 2023 de uitkering van een bruto dividend van 1,5 euro per aandeel voorstellen. Onder voorbehoud van goedkeuring door de Algemene Vergadering en de Raad van Bestuur, is de voorgestelde opnamedatum 4 juli 2023.

OVERGEDRAGEN RESULTAAT EN OVERIGE RESERVES

Saldo per 31 december

Het mutatieoverzicht van het geconsolideerd eigen vermogen werd eerder in dit verslag opgenomen. In de onderstaande tabel wordt nader ingegaan op de beweging van het overgedragen resultaat en overige reserves gedurende de verslagperiode.

Reserves van de moedermaatschappij vóór winstverdeling
2022 (in duizenden EUR)	Herwaarderings meerwaarde	Wettelijke reserves	Belastingvrije reserves	Beschikbare reserves	Overgedragen resultaat	Consolidatiere serves	Overgedragen resultaat en overige reserves
Saldo per 1 januari 2022		3.111	28.922	3.270	267.027	1.316.494	1.618.824
Resultaat van de moeder maatschappij 2021					79.217	-79.217	-
Uitgekeerde dividenden					-40.843		-40.843
Resultaat aandeel van de Groep						112.720	112.720
Overige	487.400	208	-27.206	-1.356	-249.776	-681.699	-472.429
Saldo per 31 december 2022	487.400	3.319	1.716	1.914	55.625	668.298	1.218.272

De lijn 'Overige' heeft betrekking op het feit dat vanaf 29 juni 2022 er een nieuwe moedermaatschappij DEME Group NV boven DEME NV is gekomen in vergelijking met het begin van het jaar. Het overgedragen resultaat en overige reserves per jaareinde 2022 zijn die van de nieuwe moedermaatschappij DEME Group NV.

		Reserves van de moedermaatschappij vóór winstverdeling
2021 (in duizenden EUR)	Wettelijke reserves	Belastingvrije reserves	Beschikbare reserves	Overgedragen resultaat	Consolidatiere serves	Overgedragen resultaat en overige reserves
Saldo per 1 januari 2021	3.111	28.922	3.270	225.435	1.263.926	1.524.664
Resultaat van de moedermaatschappij 2020				62.013	-62.013	-
Uitgekeerde dividenden				-20.421		-20.421
Resultaat aandeel van de Groep					114.581	114.581
Saldo per 31 december 2021	3.111	28.922	3.270	267.027	1.316.494	1.618.824

TOELICHTING 17 – WINST PER AANDEEL

Saldo per 31 december

(in duizenden EUR)	2022	2021 pro forma (*)	2021
Resultaat over de periode uit voortgezette bedrijfsactiviteiten - Aandeel van de Groep	112.720	114.581	114.581
Resultaat over de periode - Aandeel van de Groep	112.720	114.581	114.581
Gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten - Aandeel van de Groep	215.247	132.472	132.472
Aantal gewone aandelen op balansdatum	25.314.482	25.314.482	4.538.100
Winst per aandeel, gebaseerd op het aantal gewone aandelen op het einde van de periode (zowel gewoon als verwaterd) in EUR:
Winst per aandeel uit voortgezette bedrijfsactiviteiten (Aandeel van de Groep)	4,45	4,53	25,25
Winst per aandeel (Aandeel van de Groep)	4,45	4,53	25,25
Gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten (Aandeel van de Groep) per aandeel	8,50	5,23	29,19

(*) Pro forma uitgaande van hetzelfde aantal aandelen in 2021 als in 2022 (25.314.482 aandelen op het einde van 2022).

Basis winst per aandeel wordt berekend door het 'Resultaat over de periode – Aandeel van de Groep' toerekenbaar aan gewone aandeelhouders van de moedermaatschappij, te delen door het gewogen gemiddelde van het aantal uitstaande gewone aandelen tijdens het jaar.

TOELICHTING 18 – RENTEDRAGENDE SCHULD EN NETTO FINANCIELE SCHULD

Saldo per 31 december

NETTO FINANCIELE SCHULD ZOALS GEDEFINIEERD DOOR DE GROEP

			2022			2021
(in duizenden EUR / (-) is debetsaldo)	Langlopend	Kortlopend	Totaal	Langlopend	Kortlopend	Totaal
Achtergestelde leningen	677	-	677	542	135	677
Leaseverplichtingen (toelichting (20))	76.382	24.960	101.342	72.275	20.118	92.393
Kredietinstellingen	711.441	227.910	939.351	503.649	217.637	721.286
Kredietfaciliteit op lange termijn 1	6.286	31.315	37.601	37.601	57.942	95.543
Kredietfaciliteit op lange termijn 2	19.476	31.408	50.884	50.883	41.407	92.290
Kredietfaciliteit op lange termijn 3	109.375	31.250	140.625	140.625	31.250	171.875
Kredietfaciliteit op lange termijn 4	157.054	44.196	201.250	201.250	44.196	245.446
Kredietfaciliteit op lange termijn 5	357.500	55.000	412.500	-	-	-
Asset-based lening 1 (*)	-	-	-	100	4.573	4.673
Asset-based lening 2	100	2.344	2.444	2.443	4.687	7.130
Asset-based lening 3	100	3.813	3.913	3.913	3.813	7.726
Asset-based lening 4	3.666	3.566	7.232	7.232	3.566	10.798
Asset-based lening 5	5.423	4.192	9.615	9.615	4.192	13.807
Asset-based lening 6	25.220	12.560	37.780	37.780	12.560	50.340
Asset-based lening 7	18.775	6.225	25.000	-	-	-
Andere bankleningen op lange termijn	8.466	2.041	10.507	12.207	9.451	21.658
Andere leningen op lange termijn	1.404	-	1.404	1.504	-	1.504
Kredietfaciliteiten op korte termijn	-	-	-	-	105.450	105.450
Bankleningen op korte termijn	-	-	-	-	105.450	105.450
Kortlopend commercial paper	-	-	-	-	-	-
Totaal rentedragende schuld	789.904	252.870	1.042.774	577.970	343.340	921.310
Deposito's op korte termijn	-	-31.646	-31.646	-	-14.026	-14.026
Contanten in kas en op bankrekeningen	-	-490.615	-490.615	-	-514.606	-514.606
Totaal geldmiddelen en kasequivalenten	-	-522.261	-522.261	-	-528.632	-528.632
Totale netto financiële schuld	789.904	-269.391	520.513	577.970	-185.292	392.678

(*) Initiële looptijd tot 2026, vervroegd afgelost in 2022.

Voor de financiering van de investeringsuitgaven van de DEME Groep (schepen en andere uitrusting), participaties (bv. door DEME Concessions) en acquisities, haalt DEME haar financiering uit leningen, die beschikbaar zijn voor algemene bedrijfsdoeleinden, alsook uit leningen aangegaan specifiek voor schepen (asset-based).

De totale achtergestelde lening is aangegaan door entiteit CTOW (en omvat het deel verschuldigd aan de partners in de vennootschap). Overeenkomstig de contractmodaliteiten zijn er geen vaste aflossingen verschuldigd, daarom wordt de lening gerapporteerd als langlopende schuld en zal deze het jaar vóór de vervaldatum als kortlopend worden gerapporteerd.

Momenteel beschikt DEME Coordination Center NV, die als huisbank fungeert, voor de financiering van de entiteiten van DEME, over termijnkredietfaciliteiten bij elf verschillende commerciële banken. Net als bij de doorlopende kredietfaciliteiten wordt de documentatie bilateraal ondertekend (geen club deal), wat optimale financieringsvoorwaarden en maximale flexibiliteit mogelijk maakt. De documentatie van de termijnleningen is voor alle banken identiek, afgezien van het bedrag, de looptijd en de commerciële voorwaarden.

Op 20 mei 2022 heeft DEME Coordination Center NV bijkomend bilaterale overeenkomsten inzake termijnkredietfaciliteiten afgesloten. Deze faciliteiten waren op 15 juni 2022 volledig opgenomen. Het financieringspakket bedraagt 440 miljoen EUR, wordt afgeschreven over acht jaar (16 halfjaarlijkse gelijke kapitaalaflossingen) en is gebaseerd op de leningdocumentatie die voor eerdere transacties werd gebruikt, echter bijgewerkt naar de nieuwe LMA-standaard, met inbegrip van de duurzaamheids-KPI's die in februari 2022 in alle overeenkomsten inzake termijnkredietfaciliteiten werden opgenomen. De financiële convenanten die van toepassing zijn op de nieuwe kredietfaciliteiten zijn dezelfde als bij eerdere transacties.

In lijn met DEME's duurzaamheidsdoelstellingen, heeft de Groep zijn lange termijn leningen geconverteerd naar duurzaamheidgekoppelde leningen, in totaal 843 miljoen EUR eind 2022. Deze belangrijke verbintenis onderstreept DEME's visie om een duurzame toekomst te realiseren. De twee parameters vereist in de leningsovereenkomsten zijn de wereldwijde LTIFR en de koolstofarme brandstoffen. Met één parameter boven de doelstelling en één er onder, is de impact op het resultaat van 2022 neutraal.

(in duizenden EUR)	Oorspronkelijk bedrag	Dateert van	Looptijd tot
Leningen op lange termijn
Kredietfaciliteit op lange termijn 1	435.000	2015-2017	2024
Kredietfaciliteit op lange termijn 2	240.000	2018	2025
Kredietfaciliteit op lange termijn 3	250.000	2019	2027
Kredietfaciliteit op lange termijn 4	350.000	2019	2027
Kredietfaciliteit op lange termijn 5	440.000	2022	2030
	1.715.000
Leningen specifiek voor schepen
Asset-based lening 1 (*)	18.392	2018	2022
Asset-based lening 2	18.848	2019	2027
Asset-based lening 3	15.352	2019	2027
Asset-based lening 4	14.364	2020	2028
Asset-based lening 5	18.000	2020	2028
Asset-based lening 6	50.340	2021	2029
Asset-based lening 7	25.000	2022	2030
	160.296

(*) Initiële looptijd tot 2026, vervroegd afgelost in 2022.

De rentevoet van de kredietfaciliteiten op lange termijn is gebaseerd op EURIBOR plus een marge die elk semester wordt aangepast op basis van de convenanten van DEME. Het renterisico dat voortvloeit uit deze variabele rentebasis wordt afgedekt met renteswaps (toelichting (19)). De rentevoet van de leningen aangegaan voor de financiering van specifieke schepen is vast. Naast de kredietfaciliteiten op lange termijn en de asset-based leningen, heeft DEME ook leasingschulden en andere leningen op lange termijn.

LOOPTIJD VAN DE TOTALE FINANCIELE VERPLICHTINGEN OP LANGE TERMIJN

(in duizenden EUR)	Meer dan 5 jaar	Tussen 1 en 5 jaar	Minder dan één jaar	Totaal
Achtergestelde leningen	-	677	-	677
Leaseverplichtingen	35.315	41.067	24.960	101.342
Kredietinstellingen	140.494	570.947	227.910	939.351
Andere leningen op lange termijn	-	1.404	-	1.404
Totaal financiële verplichtingen op lange termijn	175.809	614.095	252.870	1.042.774

BANKZEKERHEDEN

(in duizenden EUR)		2022
	Langlopend	Kortlopend	Totaal	Langlopend	Kortlopend	Totaal
Gewaarborgde schuld	711.441	227.910	939.351	500.515	311.349	811.864
Gedekte schuld	-	-	-	3.125	6.250	9.375
Niet gewaarborgde-ongedekte schuld	78.463	24.960	103.423	74.330	25.741	100.071
Totaal rentedragende schuld	789.904	252.870	1.042.774	577.970	343.340	921.310

In tegenstelling tot de manier waarop DEME vóór 2015 haar activa financierde, waarbij DEME voor elke investering een bank (of enkele banken) zocht en harde zekerheden ten gunste van de banken stelde (zoals hypotheken op de schepen), worden voor de kredietfaciliteiten op lange termijn en voor de hierboven vermelde asset-based leningen geen zekerheden gesteld (behoudens de garantie van de moedermaatschappij DEME NV). Dit biedt een maximale flexibiliteit met betrekking tot de onderliggende activa, die binnen de Groep kunnen worden verkocht en kunnen worden omgevlagd naargelang van de projectbehoeften.

KASSTROMEN IN VERBAND MET FINANCIELE VERPLICHTINGEN

(in duizenden EUR)	Totaal rentedragende schuld	2022	2021
Saldo per 1 januari		921.310	1.110.967
	Kasmutaties volgens de financieringscashflow
Mutaties	New interest-bearing debt	465.000	51.344
gedurende het jaar	Repayment of interest-bearing debt	-380.488	-278.875
	Aanpassingen voor niet-geldelijke posten
Mutaties	Overgenomen uit bedrijfscombinaties	-	-
gedurende	IFRS 16 leases	36.952	36.389
het jaar	Overige	-	1.485
Saldo per 31 december		1.042.774	921.310

GELDMIDDELEN EN KASEQUIVALENTEN

De geldmiddelen en kasequivalenten betreffen de geldmiddelen en kasequivalenten die gecentraliseerd zijn bij de interne bank van de DEME Groep, DEME Coordination Center NV, maar ook bij operationele dochterondernemingen en joint ventures. Daarom is een deel van de geconsolideerde geldmiddelen en kasequivalenten niet altijd onmiddellijk beschikbaar ten gevolge van overdrachtsbeperkingen, gezamenlijke zeggenschap (in gezamenlijke operaties) of andere wettelijke beperkingen.

Per 31 december 2022 bedroeg het bedrag aan liquide middelen dat beschikbaar was voor gebruik door de Groep 388,2 miljoen EUR op een totaal van 522,3 miljoen EUR aan geldmiddelen en kasequivalenten. Als zodanig was een bedrag van 134,1 miljoen EUR niet onmiddellijk beschikbaar. Eind 2021 bedroegen de onmiddellijk beschikbare geldmiddelen 405 miljoen EUR op een totaal van 528,6 miljoen EUR geldmiddelen en kasequivalenten. De niet onmiddellijk beschikbare geldmiddelen bedroegen 123,6 miljoen EUR.

KREDIETFACILITEITEN EN BANKLENINGEN

Per 31 december 2022 heeft de Groep 125 miljoen EUR beschikbare maar niet-opgenomen bankkredietfaciliteiten, vergeleken met 118 miljoen EUR niet-opgenomen bankkredietfaciliteiten op het eind van 2021. Bovendien heeft de Groep de mogelijkheid om handelspapier ('commercial paper') uit te geven voor bedragen tot 125 miljoen EUR.

FINANCIELE CONVENANTEN

Dezelfde reeks financiële convenanten als voor de wentelkredieten is van toepassing op de langlopende kredietfaciliteiten. Zowel per 31 december 2022 als per 31 december 2021 voldoet de Groep aan de solvabiliteitsratio (>25%), de ratio schuld/EBITDA (<3), en de rentedekkingsratio (>3), die waren overeengekomen in de contractuele voorwaarden van de ontvangen leningen.

De solvabiliteitsratio, die hoger moet zijn dan 25%, wordt berekend als het eigen vermogen verminderd met de immateriële vaste activa en de goodwill, gedeeld door het balanstotaal gecorrigeerd voor de immateriële vaste activa en de uitgestelde belastingvorderingen. De solvabiliteitsratio bedroeg per 31 december 2022 38,1% (identiek aan 2021: 38,1%).

De schuld/EBITDA ratio, berekend als de totale netto financiële schuld (zonder achtergestelde en andere leningen) gedeeld door de EBITDA, moet lager zijn dan 3. De schuld/EBITDA ratio bedroeg per 31 december 2022 1,09 (2021: 0,83).

De rentedekkingsratio, berekend als EBITDA gedeeld door de netto financiële rentelasten (rentelasten minus renteopbrengsten), moet hoger zijn dan 3. De rentedekkingsratio per 31 december 2022 bedroeg 53,3 (2021: 171,3).

TOELICHTING 19 – BEHEER VAN FINANCIELE

RISICO'S EN FINANCIELE DERIVATEN

De financiële instrumenten van de Groep zijn geldmiddelen en kasequivalenten, handels- en overige vorderingen, rentedragende leningen en bankschulden, handelsschulden en overige te betalen posten en derivaten. Derivaten worden uitsluitend gebruikt als afdekkingsinstrumenten en niet voor handels- of andere speculatieve doeleinden.

De Groep is blootgesteld aan de volgende risico's in verband met financiële instrumenten:

• Marktrisico bestaande uit:
  • Renterisico;
  • Valutarisico;
• Prijsrisico/grondstoffenrisico;
• Krediet- en tegenpartijrisico;
• Liquiditeitsrisico.

MARKTRISICO'S

Om haar investeringen en activiteiten te financieren, doet DEME vaak een beroep op externe financiering, zowel op korte als op lange termijn. Dit kan de Groep blootstellen aan verschillende risico's, waaronder het verhogen van haar kwetsbaarheid voor neerwaartse trends of ongunstige veranderingen in de algemene economische, industriële of concurrerende omstandigheden en overheidsvoorschriften, en de noodzaak om een aanzienlijk deel van de kasstromen uit bedrijfsactiviteiten te besteden aan de betaling van kapitaal en rente op de schulden van de Groep, waardoor haar vermogen om haar kasstromen te gebruiken voor de financiering van haar bedrijfsactiviteiten, kapitaaluitgaven en toekomstige zakelijke mogelijkheden wordt beperkt.

Het marktrisico is het risico dat wijzigingen in de marktprijzen (wisselkoersen, rentevoeten, brandstofprijzen, ...) een invloed zullen hebben op de resultatenrekening van de Groep of op de waarde van haar activa en verplichtingen. Het beheer van het marktrisico heeft tot doel de blootstelling aan marktrisico's te beheren en te beheersen, de positie van het marktrisico binnen aanvaardbare grenzen te houden en tegelijkertijd een zo goed mogelijk rendement te behalen.

RENTERISICO

Saldo per 31 december

DEME sluit aanzienlijke financieringscontracten af voor de aankoop van haar vloot en de daaraan verbonden kapitaaluitgaven. Het renterisico kan worden gedefinieerd als de mate waarin de resultaten of de waarde van een financiële transactie worden beïnvloed door een verandering in de marktrente. Het renterisico wordt binnen de Groep centraal beheerd.

Met het oog op het best mogelijke evenwicht tussen haar financieringskosten en de volatiliteit van de financiële resultaten voor haar leningen op lange termijn, dekt DEME de risico's van wijzigingen in de onderliggende variabele rentevoeten grotendeels in met afgeleide financiële instrumenten, voornamelijk door gebruik te maken van renteswaps. Wat het ongedekte gedeelte van de renterisico's betreft (die voornamelijk betrekking heeft op kortetermijnleningen, indien van toepassing), kunnen ongunstige wijzigingen van de variabele rentevoeten leiden tot een stijging van de rentelasten voor DEME.

Deze afdekkingsinstrumenten hebben meestal dezelfde nominale bedragen en vervaldatums als de afgedekte schulden. Als dusdanig worden deze swaps beschouwd als een effectieve afdekking van uitstaande of verwachte leningen en voldoen zij aan de afdekkingsbepalingen van IFRS 9. De reële waarden van het effectieve deel van het afdekkingsinstrument worden bijgevolg rechtstreeks opgenomen in de niet-gerealiseerde resultaten in de afdekkingsreserve. Het niet-effectieve deel van de winst of het verlies op het financiële instrument wordt in resultaat genomen. Winsten of verliezen die voortvloeien uit de tijdswaarde van afgeleide financiële instrumenten worden in de resultatenrekening opgenomen.

Op de afsluitingsdatum hebben de als kasstroomafdekkingen gekwalificeerde instrumenten de volgende kenmerken:

2022 (in duizenden EUR)	Niet-vlottend actief	Langlopende verplichting	Vlottend actief	Kortlopende verplichting	Totaal nettosaldo reële waarde
Renteswaps	39.127	-	17.638	-	56.765
	<1 jaar	Tussen 1 en 2 jaar	Tussen 2 en 5 jaar	> 5 jaar	Notioneel bedrag
	193.169	150.913	361.278	137.500	842.860
2021 (in duizenden EUR)	Niet-vlottend actief	Langlopende verplichting	Vlottend actief	Kortlopende verplichting	Totaal nettosaldo reële waarde
Renteswaps	-	-2.608	-	-1.892	-4.500
	<1 jaar	Tussen 1 en 2 jaar	Tussen 2 en 5 jaar	> 5 jaar	Notioneel bedrag
	181.045	141.294	255.003	37.188	614.530

Sommige joint ventures en geassocieerde deelnemingen financieren belangrijke activa, zoals infrastructuurwerken, offshore windparken of schepen, en houden daarom ook renteswaps aan. Per 31 december 2022 bevatten de niet-gerealiseerde resultaten van de lopende periode een bedrag van +28,3 miljoen EUR ten opzichte van –22,2 miljoen EUR eind 2021. Dit weerspiegelt het aandeel van DEME in de positieve reële waarde van de renteswaps van Rentel NV, C-Power NV, Seamade NV, Normalux SA, BAAK Blankenburg-Verbinding BV en SEMOP Port-La Nouvelle, na aftrek van de uitgestelde belastingvorderingen.

Bij DEME zetten deze afdekkingsinstrumenten de variabele rente om in een vaste rente, zoals beschreven in de onderstaande tabellen. De leaseverplichtingen zijn niet in de onderstaande tabellen opgenomen. Zie ook toelichting (18) Rentedragende schuld en netto financiële schuld.

2022
Effectieve gemiddelde rentevoet vóór afgeleide instrumenten (in duizenden EUR)
		Vaste rentevoet					Variabele rentevoet
Type van schulden	Bedragen	Quota	Rentevoet	Bedragen	Quota	Rentevoet	Bedragen	Quota	Rentevoet
Kredietinstellingen, achterg estelde leningen & overige leningen	98.572	100,00%	1,75%	842.860	100,00%	3,01%	941.432	100,00%	2,88%
Kredietfaciliteiten op korte termijn	-	0,00%	-	-	0,00%	-	-	0,00%	0,00%
Totaal	98.572	100,00%	1,75%	842.860	100,00%	3,01%	941.432	100,00%	2,88%
	Effectieve gemiddelde rentevoet na afgeleide instrumenten

	Vaste rentevoet			Variabele rentevoet			Totaal
Type van schulden	Bedragen	Quota	Rentevoet	Bedragen	Quota	Rentevoet	Bedragen	Quota	Rentevoet
Kredietinstellingen, achterg estelde leningen & overige leningen	941.432	100,00%	1,58%	-	0,00%	-	941.432	100,00%	1,58%
Kredietfaciliteiten op korte termijn	-	0,00%	-	-	0,00%	-	-	0,00%	0,00%
Totaal	941.432	100,00%	1,58%	-	0,00%	-	941.432	100,00%	1,58%

Gelijkaardig aan 2021, heeft het portfolio van de openstaande schuld (korte en lange termijn) van de Groep een karakter van bijna volledig vaste rentevoeten, wat de blootstelling van de Groep aan schommelingen in de rentevoeten beperkt.

2021

Effectieve gemiddelde rentevoet vóór afgeleide instrumenten

(in duizenden EUR)
	Vaste rentevoet			Variabele rentevoet			Totaal
Type van schulden	Bedragen	Quota	Rentevoet	Bedragen	Quota	Rentevoet	Bedragen	Quota	Rentevoet
Kredietinstellingen, achterg estelde leningen & overige leningen	101.230	48,98%	0,88%	622.237	100,00%	0,52%	723.467	87,28%	0,57%
Kredietfaciliteiten op korte termijn	105.450	51,02%	-0,64% (*)	-	-	-	105.450	12,72%	-0,64%
Totaal	206.680	100,00%	0,43%	622.237	100,00%	0,52%	828.917	100,00%	0,42%

Effectieve gemiddelde rentevoet na afgeleide instrumenten Vaste rentevoet Variabele rentevoet Totaal Type van schulden Bedragen Quota Rentevoet Bedragen Quota Rentevoet Bedragen Quota Rentevoet Kredietinstellingen, achtergestelde leningen & overige leningen 715.761 87,16% 1,07% 7.706 100,00% 0,75% 723.467 87,28% 1,07% Kredietfaciliteiten op korte termijn 105.450 12,84% -0,64% (*) - - - 105.450 12,72% -0,64% Totaal 821.211 100,00% 0,93% 7.706 100,00% 0,75% 828.917 100,00% 0,85%

(*) Op 3 december 2021 sloot DEME Coordination Center NV een kortetermijnlening af, in het kader van het TLTRO-programma (Targeted Longer-Term Refinancing Operation) van de Europese Centrale Bank, dat DEME Coordination Center een rentevoet biedt van EURIBOR zonder drempel + een marge van min 20 basispunten.

SENSITIVITEIT VOOR HET RENTERISICO

Saldo per 31 december

De Groep is blootgesteld aan het risico van schommelende rentevoeten voor kasstromen met betrekking tot financiële instrumenten met variabele rente die niet afgedekt zijn.

Gezien het portfolio van de openstaande schuld (korte en lange termijn) van de Groep een karakter van vaste rentevoeten heeft per eind 2022, is de blootstelling van de Groep aan schommelingen in de rentevoeten geëlimineerd. Zo heeft een stijging van de EURIBOR met 50 basispunten op afsluitdatum (er van uitgaande dat de andere cijfers stabiel blijven tijdens het jaar) geen impact op de rentelasten in resultatenrekening. In 2021, als een gevolg van een hoge ratio van gebruikte afdekkingsinstrumenten, zou een dergelijke stijging van de EURIBOR slechts een beperkte impact van 39 duizend EUR gehad hebben.

2022	Resultaat (- is debet / + is credit)
(in duizenden EUR)	Impact van berekening +50 bp	Impact van berekening -50 bp
Langlopende rentedragende schulden (+ het deel dat binnen het jaar vervalt) na afdekking	-	-
Netto kortlopende financiële schulden (*) na afdekking	-	-

(*) exclusief contanten in kas en op bankrekeningen

2021	Resultaat (- is debet / + is credit)
(in duizenden EUR)	Impact van berekening +50 bp	Impact van berekening -50 bp
Langlopende rentedragende schulden (+ het deel dat binnen het jaar vervalt) na afdekking	-39	+39
Netto kortlopende financiële schulden (*) na afdekking	-	-

(*) exclusief contanten in kas en op bankrekeningen

De Groep houdt geen afdekkingsratio op zich aan, hoewel deze ratio zo hoog mogelijk wordt gehouden. Zoals blijkt uit het bovenstaande bedraagt de afdekkingsratio voor het renterisico bijna 100%. De financieringsactiviteit met betrekking tot de 100% dochterondernemingen is volledig gecentraliseerd bij DEME Coordination Center NV. DEME Coordination Center NV heeft bij verschillende banken leningen op lange termijn aangegaan tegen variabele rentevoeten.

De kasstroomschema's die door middel van renteswaps worden afgedekt, zijn één op één identiek aan de kasstroomschema's die elk individueel leningscontract vertegenwoordigt. Wanneer ineffectiviteit optreedt, wordt de afdekking dienovereenkomstig aangepast. Wanneer leningen worden aangegaan op het niveau van een joint venture, is men van de partner afhankelijk voor het nemen van afdekkingsbeslissingen.

VALUTARISICO

DEME is blootgesteld aan risico's verbonden aan schommelingen van wisselkoersen. Het valutarisico van de Groep kan in twee categorieën worden opgesplitst: translationele en transactionele valutarisico's.

TRANSLATIONELE VALUTARISICO

De rapportagemunt van DEME is de euro, maar gezien de wereldwijde activiteiten van de Groep, is een aanzienlijk deel van de activa, passiva, kosten en opbrengsten van de Groep uitgedrukt in andere munten dan de euro. Deze activa, passiva, kosten en opbrengsten worden omgerekend naar euro tegen de geldende wisselkoersen om de geconsolideerde jaarrekening van de Groep op te stellen. Bijgevolg hebben de wisselkoersschommelingen tussen de euro en die andere valuta een invloed op de waarde van de posten die in de geconsolideerde jaarrekening van de Groep in euro zijn uitgedrukt. Een wijziging ten opzichte van de euro van één of meer van de vreemde valuta waarin de plaatselijke dochterondernemingen van DEME werken, heeft een overeenkomstig effect op de opbrengsten en de rentabiliteit uitgedrukt in euro. Wijzigingen in de eurowaarden van de geconsolideerde activa en passiva van de Groep ten gevolge van wisselkoersschommelingen kunnen ertoe leiden dat de Groep wisselkoerswinsten en -verliezen boekt in de resultatenrekening, of via de reserve voor cumulatieve omrekeningsverschillen, die wordt opgenomen in de niet-gerealiseerde resultaten en gecumuleerd in het eigen vermogen.

De belangrijkste ondernemingen in vreemde valuta die bijdragen tot de omzet van de Groep hebben GBP, USD, INR, NGN, SGD, DKK, UYU, BRL, PLN, PGK, TWD, PEN en MXN als munt. In 2022 droegen deze entiteiten, vooral in GBP en USD, 21% bij aan de omzet van de Groep. In 2021 was dit zelfs 34%. De Groep dekt zich niet in tegen translationele valutarisico's.

Enkele van de voornaamste wisselkoersen die zijn gebruikt voor de omrekening van de financiële staten:

Wisselkoersen van vreemde valuta naar EUR
		31 december 2022	31 december 2021
	Slotkoers	Gemiddelde koers	Slotkoers	Gemiddelde koers
AED	0,2545	0,2576	0,2395	0,2303
AOA	0,0019	0,0021	0,0016	0,0014
AUD	0,6366	0,6570	0,6386	0,6333
BRL	0,1768	0,1835	0,1579	0,1570
CAD	0,6896	0,7268	0,6963	0,6743
CNY	0,1355	0,1408	0,1385	0,1313
EGP	0,0378	0,0498	0,0562	0,0540
HKD	0,1197	0,1208	0,1128	0,1088
INR	0,0113	0,0121	0,0118	0,0115
JPY	0,0071	0,0073	0,0076	0,0077
MXN	0,0480	0,0472	0,0429	0,0415
MYR	0,2124	0,2157	0,2113	0,2048
NGN	0,0021	0,0022	0,0021	0,0021
OMR	2,4289	2,4587	2,2866	2,1983
PGK	0,2584	0,2615	0,2432	0,2348
PHP	0,0168	0,0174	0,0173	0,0172
PLN	0,2135	0,2139	0,2182	0,2193
QAR	0,2549	0,2592	0,2416	0,2316
RUB	0,0129	0,0143	0,0118	0,0115
SGD	0,6974	0,6876	0,6521	0,6305
TWD	0,0306	0,0319	0,0317	0,0304
UAH	0,0253	0,0294	0,0323	0,0310
USD	0,9344	0,9462	0,8797	0,8459
UYU	0,0234	0,0230	0,0197	0,0195
ZAR	0,0550	0,0577	0,0550	0,0569

TRANSACTIONEEL VALUTARISICO

Saldo per 31 december

Het wereldwijde karakter van de activiteiten van DEME brengt met zich mee dat de betalingen in het kader van contracten in verschillende valuta kunnen gebeuren, waardoor DEME aan wisselkoersrisico's wordt blootgesteld. Aankopen en uitgaven in vreemde valuta brengen ook wisselkoersrisico's met zich mee. De meeste aankopen van de Groep worden gewoonlijk in EUR of in USD gedaan. Dit betekent dat de Groep een risico van wisselkoersschommelingen heeft wanneer de verkoop in een andere valuta plaatsvindt dan de aankoop. Het is mogelijk dat DEME niet in staat is om de gestegen kosten aan haar klanten door te rekenen.

• - Financiering & Investering: Het transactionele valutarisico van DEME inzake financierings- en investeringsactiviteiten zou
  • kunnen voortvloeien uit financiële leningen uitgedrukt in andere munten dan de EUR. • Het transactionele valutarisico van financiering kan als nul beschouwd worden voor de openstaande lange termijn schuld
  • (zonder de leaseverplichtingen te beschouwen, die meestal in euro zijn).
  • Lange termijn leningen gegeven aan joint ventures en geassocieerde deelnemingen (geboekt als overige niet-vlottende activa, zie toelichting (8)) zijn voornamelijk in euro, wat de blootstelling aan transactionele valuatrisico's minimaliseert.
  • Kapitaalstortingen in euro in joint ventures en geassocieerde deelnemingen uitgedrukt in andere valuta (bijvoorbeeld CDWE Taiwan Ltd) is onderhevig aan translationeel valutarisico zoals hierboven beschreven.

2022	2021
941.432	723.467
-	-
-	-
941.432	723.467

(*) Leasingschulden zijn niet inbegrepen. De totale langetermijnschulden omvatten ook het gedeelte van de langetermijnschulden dat binnen het jaar vervalt (toelichting (18)).

• Operationele activiteiten: Gezien het internationale karakter van haar activiteiten en de uitvoering van contracten in vreemde valuta, is DEME blootgesteld aan valutarisico's. Het transactionele valutarisico van DEME vloeit voort uit de handelsstromen die uitgedrukt zijn in andere munten dan de euro.
  • In 2022 werd 79% van de omzet van de Groep gerealiseerd in EUR, gevolgd door USD, SGD, INR, GBP, DKK, BRL en UYU. In 2021 was dit 62% in EUR, gevolgd door USD, GBP, DKK, RUB, PLN, SGD, UYU en INR.
  • De uitgaven van de Groep zijn hoofdzakelijk in euro. In mindere mate worden kosten in rekening gebracht in een valuta die verschilt van de EUR of in de munteenheid van een land waar onze activiteiten worden uitgeoefend.
  • Het resterende wisselkoersrisico wordt geval per geval beoordeeld en indien nodig dekt DEME zich via valutatermijncontracten in tegen het wisselkoersrisico op de verwachte netto handelsstromen uitgedrukt in andere munten dan de euro. De variatie in reële waarde van wisselkoersinstrumenten wordt beschouwd als een kost van het project. Deze variatie wordt gepresenteerd als een bedrijfsresultaat.
• Wisselkoersrisico's voor grote projecten en grote investeringen worden zoveel mogelijk afgedekt; ook voor kleinere volumes wordt in de meeste gevallen tot afdekking overgegaan. Wanneer ineffectiviteit optreedt als gevolg van verschillen in timing, worden de valutatransacties doorgeschoven naar de toekomst. Ineffectiviteit in termen van volumes is in de meeste gevallen een gebrek aan afdekking ('onder'-afdekking). Wanneer een 'over'-afdekking optreedt doordat de onderliggende stromen geannuleerd worden of betaald worden in een andere valuta dan de afgedekte valuta, dan wordt de afdekking overeenkomstig gewijzigd.

De volgende tabellen tonen de reële waarde en het notionele bedrag van de gebruikte wisselkoersinstrumenten (termijnverkopen/ aankopen) (+ is actief / - is verplichting):

2022 (in duizenden EUR)	Niet-vlottend actief	Langlopende verplichting	Vlottend actief	Kortlopende verplichting	Totaal nettosaldo reële waarde
Wisselkoersinstrumenten	68	-53.661	2.481	-30.404	-81.516
2021 (in duizenden EUR)	Niet-vlottend actief	Langlopende verplichting	Vlottend actief	Kortlopende verplichting	Totaal nettosaldo reële waarde
Wisselkoersinstrumenten	114	-24.260	1.056	-10.162	-33.252

2022		Marktwaarde Notioneel bedrag (in duizenden EUR) (in duizenden vreemde valuta)
Valuta	Termijnaankoop	Termijnverkoop	Totaal bedrag	Termijnaankoop	Termijnverkoop	Totaal bedrag
USD	463	-81.219	-80.756	-118.110	1.176.483	1.058.373
GBP	-91	177	86	-6.645	5.400	-1.245
AED	-	3	3	-	7.841	7.841
AUD	8	-	8	-5.407	-	-5.407
INR	-	113	113	-	505.000	505.000
SEK	-	-	-	-2	-	-2
DKK	1	-	1	-8.180	1.275	-6.905
SGD	-580	-	-580	-105.339	-	-105.339
JPY	-	-	-	-10.008	-	-10.008
EGP	-	-369	-369	-	150.000	150.000
NOK	-20	-	-20	-24.645	-	-24.645
Saldo per 31 december	-221	-81.295	-81.516

2021	Marktwaarde (in duizenden EUR)			Notioneel bedrag (in duizenden vreemde valuta)
Valuta	Termijnaankoop	Termijnverkoop	Totaal bedrag	Termijnaankoop	Termijnverkoop	Totaal bedrag
USD	561	-32.816	-32.255	-48.067	1.314.750	1.266.683
AUD	-5	-	-5	-7.200	-	-7.200
PLN	70	-6	64	-31.178	24.600	-6.578
SGD	363	-	363	-77.229	-	-77.229
JPY	-12	-	-12	-95.009	-	-95.009
EGP	-	-1.121	-1.121	-	1.224.090	1.224.090
DKK	-	-	-	-19.039	3.639	-15.400
COP	-	19	19	-	10.800.000	10.800.000
GBP	-	-393	-393	-	36.993	36.993
TWD	196	-108	88	-	-	-
Saldo per 31 december	1.173	-34.425	-33.252

SENSITIVITEIT

Saldo per 31 december

De sensitiviteit voor wisselkoersschommelingen houdt voornamelijk verband met de ontwikkeling van een portefeuille van vreemde valuta ten opzichte van de euro.

De reële waarde van monetaire posten in vreemde valuta wordt beïnvloed door wisselkoersschommelingen. Om het grootste deel van deze impact van vreemde valuta te elimineren, maakt de Groep gebruik van monetaire posten en/of afgeleide financiële instrumenten, zoals hierboven beschreven, die bedoeld zijn om het effect van dergelijke resultaten in grote mate te compenseren.

In de onderstaande analyse wordt ervan uitgegaan dat de cijfers voor de financiële schuld en de afgeleide instrumenten per 31 december 2022 en 2021 stabiel blijven gedurende het jaar. Een variatie van 5% (waardestijging van de EUR) op de afsluitingsdatum zou als volgt leiden tot een stijging of een daling van de niet-afgedekte activa en passiva (voornamelijk voor USD, EGP, GBP en SGD):

	Impact op de balans (+ is debet / - is credit)
2022 (in duizenden EUR)	Impact van de sensitiviteitsberekening - waardevermindering van de EUR met 5%	Impact van de sensitiviteitsberekening - waardestijging van de EUR met 5%
Langlopende rentedragende schulden (+ het deel dat binnen het jaar vervalt) na afdekking	-	-
Netto kortlopende financiële schulden (*) na afdekking	+4.309	-3.899
Translationele valuta risico op uitstaande handelsvorderingen & crediteuren	+11.871	-11.871

(*) inclusief contanten in kas en op bankrekeningen

	Impact op de balans (+ is debet / - is credit)
2021 (in duizenden EUR)	Impact van de sensitiviteitsberekening - waardevermindering van de EUR met 5%	Impact van de sensitiviteitsberekening - waardestijging van de EUR met 5%
Langlopende rentedragende schulden (+ het deel dat binnen het jaar vervalt) na afdekking	-	-
Netto kortlopende financiële schulden (*) na afdekking	+2.593	-2.346
Translationele valuta risico op uitstaande handelsvorderingen & crediteuren	+18.894	-18.894

(*) inclusief contanten in kas en op bankrekeningen

PRIJSRISICO/GRONDSTOFFENRISICO

Saldo per 31 december

DEME is ook blootgesteld aan grondstoffenrisico's en dekt zich in tegen schommelingen van de olieprijs door termijncontracten af te sluiten. De variatie in de reële waarde van deze instrumenten wordt beschouwd als kost van het project. Deze variatie wordt gepresenteerd als een bedrijfsresultaat. De reële waarde en het notionele bedrag van deze instrumenten worden hieronder vermeld (+ is actief / - is verplichting):

2022 (in duizenden EUR)	Niet-vlottend actief	Langlopende verplichting	Vlottend actief	Kortlopende verplichting	Totaal nettosaldo reële waarde	Notioneel bedrag
Brandstof afdekking	141	-	1.903	-1.175	869	18.111
2021 (in duizenden EUR)	Niet-vlottend actief	Langlopende verplichting	Vlottend actief	Kortlopende verplichting	Totaal nettosaldo reële waarde	Notioneel bedrag
Brandstof afdekking	500	-	2.151	-314	2.337	16.292

SAMENVATTING VAN ALLE FINANCIELE INSTRUMENTEN OM HET MARKTRISICO IN TE DEKKEN

Saldo per 31 december (+ is actief / - is verplichting)

2022 (in duizenden EUR)	Niet-vlottend actief	Langlopende verplichting	Vlottend actief	Kortlopende verplichting	Totaal nettosaldo reële waarde
Renteswaps	39.127	-	17.638	-	56.765
Wisselkoersinstrumenten	68	-53.661	2.481	-30.404	-81.516
Brandstof afdekking	141	-	1.903	-1.175	869
Saldo per 31 december	39.336	-53.661	22.022	-31.579	-23.881

2021 (in duizenden EUR)	Niet-vlottend actief	Langlopende verplichting	Vlottend actief	Kortlopende verplichting	Totaal nettosaldo reële waarde
Renteswaps	-	-2.608	-	-1.892	-4.500
Wisselkoersinstrumenten	114	-24.260	1.056	-10.162	-33.252
Brandstof afdekking	500	-	2.151	-314	2.337
Saldo per 31 december	614	-26.868	3.207	-12.368	-35.415

KREDIET- EN TEGENPARTIJRISICO

Er kan zich een kredietrisico voordoen wanneer een klant of tegenpartij zijn of haar contractuele verplichtingen ten aanzien van DEME niet nakomt overeenkomstig de bepalingen van het betrokken contract.

Niet-betaling door een klant kan het gevolg zijn van een gebrek aan liquiditeit, faillissement of fraude van de kant of kan te wijten zijn aan de algemene politieke of economische situatie in het land van de klant. Hoewel DEME ernaar streeft de kredietrisico's van haar klanten tot een minimum te beperken door hun solvabiliteit te onderzoeken alvorens het contract af te sluiten, en door de vereiste betalingsgaranties te stellen (met inbegrip van kredietverzekeringspolissen bij openbare kredietverzekeraars zoals Credendo en particuliere kredietverzekeraars, bankgaranties en kredietbrieven), is het niet mogelijk de kredietrisico's van klanten volledig uit te sluiten.

Een groot deel van de geconsolideerde omzet wordt gerealiseerd bij klanten uit de publieke- of semipublieke sector. Het tegenpartijrisico wordt beperkt door het grote aantal klanten. Om dit risico in te dijken, volgt DEME voortdurend haar uitstaande handelsvorderingen op en past indien nodig haar positie aan.

De achterstallige vorderingen in onderstaande tabel, die zoals gezegd voornamelijk door Credendo worden gedekt, hebben betrekking op aanvullende werken en latere contractwijzigingen die door de klanten zijn aanvaard maar die moeten worden geïnd door middel van een algemene overeenkomst met de klant en die deel uitmaken van een breder onderhandelingsproces. Voorts worden inkomsten en winsten pas in de rekeningen opgenomen wanneer het waarschijnlijk is dat zij zullen worden gerealiseerd.

DEME waardeert al haar financiële activa (onder andere vorderingen uit hoofde van contracten) in overeenstemming met het verwachte kredietverliesmodel van IFRS 9. Zo zou het verdisconteerde effect van de geraamde verliezen, indien een debiteur zijn verplichtingen niet zou nakomen, tot uiting komen in zijn boekwaarde. Uit de kredietgeschiedenis van de Groep over de voorbije jaren blijkt dat de kredietverliezen onbeduidend zijn in vergelijking met het niveau van de activiteiten. Daarom is het management van mening dat het kredietrisico afdoende wordt beheerst door de huidige toepasselijke procedures. Het betalingsgedrag van de klanten van de Groep blijft ongewijzigd in 2022 en was niet beïnvloed door macro-economische factoren die een impact kunnen hebben op de mogelijkheid van klanten om deze vorderingen te vereffenen. Op de rapporteringsdatum was er geen concentratie van kredietrisico's bij klanten.

KREDIETRISICO OP DEBITEUREN/TEGENPARTIJRISICO:

Saldo per 31 december

De openstaande handelsvorderingen (nettobedrag, exclusief overige vorderingen uit operationele activiteiten) (toelichting (13)) per vervaldatum zijn als volgt:

2022 (in duizenden EUR)	Totaal	Niet vervallen	Vervallen <1 maand	Vervallen <2 maanden	Vervallen <3 maanden	Vervallen <6 maanden	Vervallen <1 jaar	Vervallen > 1 jaar
Handelsvorderingen	424.476	272.694	30.038	46.527	26.076	8.509	14.610	26.024
Voorziening voor verliezen	-13.018	-	-	-	-	-	-	-13.018
Totaal nettobedrag	411.458	272.694	30.038	46.527	26.076	8.509	14.610	13.006
2021
(in duizenden EUR)	Totaal	Niet vervallen	Vervallen <1 maand	Vervallen <2 maanden	Vervallen <3 maanden	Vervallen <6 maanden	Vervallen <1 jaar	Vervallen > 1 jaar
Handelsvorderingen	314.175	217.102	10.470	14.421	5.372	9.573	10.244	46.993
Voorziening voor verliezen	-18.423	-	-	-	-	-	-	-18.423

Alle andere financiële activa op de geconsolideerde balans worden beschouwd als niet achterstallig.

KREDIETRISICO OP GELDMIDDELEN EN KASEQUIVALENTEN

DEME is ook blootgesteld aan tegenpartijrisico's bij het beleggen van tegoeden waarover zij beschikt en bij het onderschrijven van financiële derivaten. DEME voert een beleid om de tegenpartijrisico's tot een minimum te beperken door concentraties ervan te vermijden en in dergelijke aangelegenheden alleen te werken met banken waarmee zij een langdurige relatie heeft, maar de kredietrisico's van financiële tegenpartijen kunnen niet volledig worden uitgesloten.

De Groep heeft geldmiddelen en kasequivalenten ten belope van 522,3 miljoen EUR per 31 december 2022 (2021: 528,6 miljoen EUR). Deze geldmiddelen en kasequivalenten worden aangehouden bij gerenommeerde tegenpartijen van banken en financiële instellingen met een goede kredietwaardigheid.

LIQUIDITEITSRISICO- EN KAPITAALBEHEER

Hoewel DEME een strikt financieel beleid voert en zorgt voor een diversiteit aan financieringsbronnen en terugbetalingstermijnen, kan niet worden uitgesloten dat het niet nakomen van belangrijke betalingsverplichtingen door klanten of het onvermogen om een adequate externe financiering te regelen tegen aanvaardbare voorwaarden een negatief effect heeft op de kasstroom en de liquiditeit van DEME en bijgevolg een negatieve impact op de activiteiten, financiële situatie en resultaten van DEME.

Al deze factoren kunnen ertoe leiden dat DEME moeilijkheden heeft om te voldoen aan de convenanten van haar kredietfaciliteit. Als DEME's toekomstige kasstromen uit operaties en andere kapitaalmiddelen onvoldoende zouden zijn om aan haar betalingsverplichtingen te voldoen of om haar liquiditeitsbehoeften te financieren, kan DEME gedwongen worden om haar bedrijfsactiviteiten en investeringsuitgaven aan te passen, activa te verkopen, bijkomend schuld- of aandelenkapitaal aan te trekken, haar schuld geheel of gedeeltelijk te herstructureren of te herfinancieren op of voor de vervaldag of opportuniteiten zoals overnames te laten schieten.

Het liquiditeitsrisico wordt beperkt door de leningen te spreiden over verschillende banken, door verschillende aflossingstermijnen overeen te komen en ook door het kredietrisico te beperken zoals hierboven beschreven.

DEME streeft naar een gezond evenwicht tussen het geconsolideerd eigen vermogen van de Groep en de geconsolideerde nettoschuld. DEME beschikt over aanzienlijke krediet- en garantiefaciliteiten bij verschillende internationale banken. Daarnaast beschikt het over een programma voor handelspapier ('commercial paper') om haar behoeften aan kortetermijnleningen te dekken. Het risico op haar huidige bankleningen op lange termijn met variabele rente is volledig afgedekt door gebruik te maken van renteswaps (zie renterisico).

DEME investeert hoofdzakelijk in materieel met een lange levensduur, dat over meerdere jaren wordt afgeschreven.

DEME streeft er daarom ook naar een aanzienlijk deel van haar schulden op lange termijn te structureren. Sinds 2015 heeft DEME een nieuwe structuur voor haar bankfinanciering uitgewerkt, gebaseerd op bilaterale, ongedekte financiering op lange termijn met verschillende banken. DEME moet in het kader van sommige van haar lange termijn kredietfaciliteiten aan bepaalde convenanten voldoen. Elke inbreuk op deze convenanten kan aanleiding geven tot de versnelde terugbetaling van de leningen.

Zowel per 31 december 2022 als per 31 december 2021 voldoet de Groep aan de solvabiliteitsratio (>25%), de schuld/EBITDA-ratio (<3) en de rentedekkingsratio (>3), die waren overeengekomen in de contractuele voorwaarden van de ontvangen leningen. Zie ook toelichting (18).

Op het einde van het boekjaar 2022 heeft DEME een netto financiële schuld van -520.513 duizend EUR (toelichting (18)) en een totaal eigen vermogen van 1.776.265 duizend EUR. Het totaal eigen vermogen van de DEME Groep omvat het maatschappelijk kapitaal, de uitgiftepremies, de geconsolideerde reserves en de minderheidsbelangen. Het volledige eigen vermogen wordt gebruikt voor de financiering van de in de bedrijfsdoeleinden van de dochterondernemingen beschreven activiteiten.

Per 31 december 2022 beschikt de Groep over 125 miljoen EUR ongebruikt bankkrediet, tegenover 118 miljoen EUR eind 2021.

Toelichting (18) geeft een overzicht van de mutaties in de verplichtingen die voortvloeien uit financieringsactiviteiten en de mate waarin geldmiddelen en kasequivalenten niet onmiddellijk beschikbaar zijn ten gevolge van overdrachtsbeperkingen, gezamenlijke zeggenschap of andere juridische restricties. Wij verwijzen ook naar toelichting (24) Werkkapitaal, die eveneens uiteenzet hoe DEME geldmiddelen en liquiditeiten beheert.

REELE WAARDEN EN HIERARCHIE

Saldo per 31 december

De reële waarden worden volgens de waarderingshiërarchie van IFRS 13 in drie levels ingedeeld, afhankelijk van het type input dat voor de waardering van de financiële instrumenten wordt gebruikt.

• Instrumenten van level 1 zijn niet-aangepaste genoteerde prijzen op actieve markten voor identieke activa en passiva. Er wordt geen waarderingsmodel gebruikt. In level 1 vinden we alle financiële activa (gewaardeerd tegen reële waarde) met een openbare notering op een actieve markt;
• Instrumenten van level 2 zijn prijzen die genoteerd zijn voor soortgelijke activa en passiva op actieve markten, of gegevens die gebaseerd zijn op of ondersteund worden door waarneembare marktgegevens. Een waardering op basis van waarneembare parameters zoals een 'discounted cashflow'-model, de vergelijking met een ander soortgelijk instrument, de vaststelling van prijzen door derden;
• Instrumenten van level 3 zijn niet-waarneembare gegevens voor de bepaling van de reële waarde van een actief of passief, bv. sommige financiële activa waarvoor geen publieke notering beschikbaar is, leningen en voorschotten aan klanten, gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs enz.

Hierna wordt een overzicht gegeven van de boekwaarden van de financiële instrumenten van de Groep die in de jaarrekening zijn opgenomen. Alle reële waarden die in de onderstaande tabel worden vermeld, hebben betrekking op level 2. Tijdens de verslagperiodes waren er geen overboekingen van en naar één van deze drie levels.

2022 (in duizenden EUR)	Derivaten aangemerkt als afdekkings instrument	Activa & passiva tegen geamortiseerde kostprijs	Boekwaarde	Waardering tegen reële waarde per level	Reële waarde
Niet-vlottende activa	39.336	44.432	83.768		83.092
Overige langlopende financiële activa	-	32.540	32.540	Level 2	33.002
Afdekkingsinstrumenten	39.336	-	39.336	Level 2	39.336
Overige niet-vlottende activa	-	11.892	11.892	Level 2	10.754
Vlottende activa	22.022	1.116.023	1.138.045		1.138.193
Handels- en overige vorderingen uit operationele activiteiten	-	469.529	469.529	Level 2	469.677
Afdekkingsinstrumenten	22.022	-	22.022	Level 2	22.022
Geldmiddelen en kasequivalenten	-	522.261	522.261	Level 2	522.261
Overige vlottende activa	-	124.233	124.233	Level 2	124.233
Langlopende verplichtingen	53.661	791.142	844.803		798.295
Rentedragende schuld	-	789.904	789.904	Level 2	743.396
Afdekkingsinstrumenten	53.661	-	53.661	Level 2	53.661
Overige verplichtingen	-	1.238	1.238	Level 2	1.238
Kortlopende verplichtingen	31.579	1.358.460	1.390.039		1.400.149
Rentedragende schuld	-	252.870	252.870	Level 2	262.980
Afdekkingsinstrumenten	31.579	-	31.579	Level 2	31.579
Ontvangen voorschotten	-	72.539	72.539	Level 2	72.539
Handels- en overige schulden uit operationele activiteiten	-	777.705	777.705	Level 2	777.705
Bezoldigingen en sociale lasten	-	98.793	98.793	Level 2	98.793
Actuele inkomstenbelasting	-	66.571	66.571	Level 2	66.571
Overige kortlopende verplichtingen	-	89.982	89.982	Level 2	89.982

2021 (in duizenden EUR)	Derivaten aangemerkt als afdekkings instrument	Activa & passiva tegen geamortiseerde kostprijs	Boekwaarde	Waardering tegen reële waarde per level	Reële waarde
Niet-vlottende activa	613	37.690	38.303		38.303
Overige langlopende financiële activa	-	33.451	33.451	Level 2	33.451
Afdekkingsinstrumenten	613	-	613	Level 2	613
Overige niet-vlottende activa	-	4.239	4.239	Level 2	4.239
Vlottende activa	3.207	980.846	984.053		984.053
Handels- en overige vorderingen uit operationele activiteiten	-	384.022	384.022	Level 2	384.022
Afdekkingsinstrumenten	3.207	-	3.207	Level 2	3.207
Geldmiddelen en kasequivalenten	-	528.632	528.632	Level 2	528.632
Overige vlottende activa	-	68.192	68.192	Level 2	68.192
Langlopende verplichtingen	26.868	580.797	607.665		620.631
Rentedragende schuld	-	577.970	577.970	Level 2	590.936
Afdekkingsinstrumenten	26.868	-	26.868	Level 2	26.868
Overige verplichtingen	-	2.827	2.827	Level 2	2.827
Kortlopende verplichtingen	12.368	1.466.439	1.478.807		1.487.090
Rentedragende schuld	-	343.340	343.340	Level 2	351.623
Afdekkingsinstrumenten	12.368	-	12.368	Level 2	12.368
Ontvangen voorschotten	-	101.067	101.067	Level 2	101.067
Handels- en overige schulden uit operationele activiteiten	-	772.905	772.905	Level 2	772.905
Bezoldigingen en sociale lasten	-	94.026	94.026	Level 2	94.026
Actuele inkomstenbelasting	-	76.370	76.370	Level 2	76.370
Overige kortlopende verplichtingen	-	78.731	78.731	Level 2	78.731

De volgende methoden en veronderstellingen werden gebruikt om de reële waarden te schatten:

• Geldmiddelen en kasequivalenten, handels- en overige vorderingen uit operationele activiteiten, overige vlottende activa, handels- en overige schulden uit operationele activiteiten, ontvangen voorschotten, bezoldigingen en sociale lasten, inkomstenbelastingen op korte termijn en andere kortlopende verplichtingen benaderen hun boekwaarde omdat zij een korte looptijd hebben;
• De reële waarde van rentedragende schulden wordt geschat door de toekomstige kasstromen te verdisconteren aan de hand van de effectieve rentevoeten die momenteel beschikbaar zijn voor schulden met soortgelijke voorwaarden, kredietrisico en resterende looptijden; wanneer de rentevoet variabel is (vlottend), wordt de reële waarde geacht gelijk te zijn aan de boekwaarde. Een soortgelijke benadering wordt gebruikt voor niet-vlottende financiële activa;
• De Groep sluit afgeleide financiële instrumenten af met verschillende tegenpartijen, hoofdzakelijk financiële instellingen met een 'investment grade' kredietrating. Derivaten die gewaardeerd worden op basis van waarderingstechnieken met in de markt waarneembare gegevens zijn voornamelijk renteswaps, brandstofafdekkingen en valutatermijncontracten. De modellen bevatten diverse gegevens, waaronder contante wisselkoersen, termijnkoersen en rentecurves.

TOELICHTING 20 – LEASEVERPLICHTINGEN

Saldo per 31 december

				2022	2021
(in duizenden EUR)	Meer dan 5 jaar	Tussen 1 en 5 jaar	Minder dan 1 jaar	Totaal	Totaal
Bruto leasebetalingen	51.234	42.710	25.162	119.106	110.550
Rentebetalingen	-15.919	-1.642	-202	-17.763	-18.157
Contante waarde leaseverplichtingen	35.315	41.068	24.960	101.343	92.393
Terreinen en gebouwen				71.778	68.617
Installaties, machines en drijvend materieel				11.627	4.974
Meubilair en rollend materieel				17.938	18.802
Totale leasebetalingen per categorie van materiële vaste activa				101.343	92.393

Op de verslagdatum zijn geen materiële leaseovereenkomsten gesloten die per 31 december 2022 niet waren aangevangen. Het bedrag van de verlengings- en beëindigingsopties dat niet in de leaseverplichtingen is verwerkt, is niet materieel.

De resultatenrekening bevat volgende bedragen met betrekking tot leases:

(in duizenden EUR)	2022	2021
Terreinen en gebouwen	13.632	10.543
Installaties, machines en drijvend materieel	6.403	3.364
Meubilair en rollend materieel	8.547	7.831
Totale afschrijvingslasten van activa met gebruiksrecht	28.582	21.738
Rentelasten (opgenomen in het financieel resultaat)	1.634	1.257
Kosten in verband met kortlopende huurcontracten	4.271	2.694
Kosten in verband met leasing van activa met een geringe waarde die geen leasing op korte termijn zijn	131	76
Totale kosten in verband met leaseovereenkomsten	34.618	25.765

TOELICHTING 21 – PENSIOENVERPLICHTINGEN

De DEME Groep draagt bij tot pensioenplannen en brugpensioenplannen in verschillende van de landen waar ze actief is. Deze beloningen worden opgenomen in overeenstemming met IAS 19 personeelsbeloningen.

Ongeveer 80% van de pensioenverplichtingen heeft betrekking op Belgische werknemers. De DEME Groep voorziet momenteel in verschillende bedrijfspensioenplannen ten gunste van deze werknemers.

• De pensioenregelingen van het type 'te bereiken doel (defined benefit)' worden gefinancierd via een groepsverzekering tak 21 of via een bedrijfspensioenfonds. Het vermogen van het pensioenfonds 'KBC Pensioenfondsdienst deelvermogen Decloedt' is geraamd op basis van de marktwaarde per 30 november 2022, zoals gerapporteerd door de vermogensbeheerder, rekening houdend met de geplande kasstromen voor de rest van het jaar en uitgaande van een financieel rendement van 0% voor de maand december 2022. De activa van de verzekerde plannen worden per persoon berekend als het maximum van de mathematische reserves en de huidige waarde aan de verdisconteringsvoet van de voorziene verplichtingen volgens IAS 19 paragraaf 115, met toepassing van een correctie op de verdisconteringsvoet op het deel van de huidige waarde dat de mathematische reserves overschrijdt, om het risico op het faillissement van de verzekeringsfirma in rekening te nemen. De totale activa worden vervolgens verhoogd met de waarde van de financieringsfondsen.
• De DEME Groep sponsort ook pensioenplannen van het type 'plannen met vaste bijdragen (defined contributions)', die volledig door de werkgever worden gefinancierd via een groepsverzekering tak 21. Overeenkomstig de Belgische sociale wetgeving moet de werkgever een rentevoet van 3,25% garanderen op de werkgeversbijdragen in pensioenplannen met vastgelegde bijdragen voor bijdragen die zijn gestort tot 1 oktober 2016. Voor de bijdragen die vanaf 2016 worden gestort, heeft de Belgische wetgever beslist een jaarlijkse variabele rentevoet toe te passen op basis van een Belgische staatsobligatie met een looptijd van 10 jaar, met een absoluut minimumrendement van 1,75% en een absoluut maximumrendement van 3,75% (0% vanaf de einddatum van de arbeidsovereenkomst). Alle bijdragen die vóór een wijziging van de rendementsvoet zijn gestort, zullen in de toekomst tegen de oorspronkelijke rentevoet worden aangehouden (wettelijke horizontale garantie). Deze horizontale garantie wordt niet volledig gedekt door de tarieven die de verzekeringsmaatschappijen aan de werkgevers verstrekken voor de uitvoering van de groepsverzekeringsovereenkomsten. De verplichtingen van de werkgever per 31 december 2022, die voortvloeien uit deze wettelijke garantie, werden gewaardeerd op basis van de in het verleden toegekende bijdragen en in de veronderstelling dat de rentevoet met betrekking tot de wettelijke minimumgarantie voor de toekomst stijgen van 1,75% naar 2,50%. De activa worden per persoon berekend als het maximum van de mathematische reserves en de huidige waarde aan de verdisconteringsvoet van de voorziene verplichtingen volgens IAS 19 paragraaf 115, met toepassing van een correctie op de verdisconteringsvoet op het deel van de huidige waarde dat de mathematische reserves overschrijdt, om het risico op het faillissement van de verzekeringsfirma in rekening te nemen. De totale activa worden vervolgens verhoogd met de waarde van de financieringsfondsen.

DEME's dochterondernemingen in Nederland hebben een aantal te bereiken doel pensioenregelingen. Zonder uitzondering zijn deze regelingen verzekerd bij een erkende verzekeringsfirma in Nederland en worden ze afgesloten voor nieuwe toetredingen en verplichtingen. De netto verplichtingen van de regelingen vloeien voort uit de indexatie-verplichting van de entiteiten om voorziene pensioenverplichtingen en verplichtingen in betaling en/of de verplichting om garantiekosten aan de verzekeringsfirma te betalen.

Verplichtingen uit hoofde van personeelsbeloningen (in duizenden EUR)	2022	2021
Pensioenverplichtingen in België en Nederland	56.902	62.213
Overige pensioenverplichtingen	3.621	3.054
Saldo per 31 december	60.523	65.267

De daling in pensioenverplichtingen in België en Nederland is gerelateerd aan de macro-economische omgeving en meer bepaald aan de evolutie van de rentevoeten en inflatie. Per 31 december 2022 steeg de verdisconteringsvoet naar 3,46% in vergelijking met 0,90% eind 2021. Dit resulteerde enerzijds in een zeer negatief rendement op activa en anderzijds in een aanzienlijke winst in de herwaardering van de pensioenverplichtingen door veranderde financiële assumpties. Het netto positieve effect werd slechts licht verminderd door de stijging van het inflatiepercentage van 1,90% naar 2,16%.

Pensioenverplichtingen in België en Nederland (in duizenden EUR)	2022	2021
Contante waarde van geheel of gedeeltelijk gefinancierde verplichtingen	199.109	246.857
Reële waarde van fondsbeleggingen	-142.560	-184.686
Effect van het actiefplafond	353	42
Netto gefinancierde uitkeringsverplichting zoals opgenomen in de balans per 31 december	56.902	62.213
MUTATIE IN PENSIOENVERPLICHTINGEN
Saldo per 1 januari	62.213	60.026
Lasten opgenomen in de resultatenrekening (1)	14.453	14.243
Lasten opgenomen in de staat van niet-gerealiseerde resultaten (2)	-5.248	1.073
Bijdragen van de werkgever	-14.516	-13.136
Overige mutaties	-	7
Saldo per 31 december	56.902	62.213
(1) Lasten opgenomen in de resultatenrekening
Aan het dienstjaar toegerekende pensioenkosten	13.851	13.916
Pensioenkosten van verstreken diensttijd en andere	102	86
Rentekosten	2.225	1.223
Renteopbrengsten op fondsbeleggingen (-)	-1.725	-982
Totaal lasten opgenomen in de resultatenrekening	14.453	14.243

TOELICHTING 21 - vervolg	2022	2021
(2) Lasten opgenomen in de staat van niet-gerealiseerde resultaten
Actuariële (winsten)/verliezen	-57.935	-4.945
Rendement op fondsbeleggingen (-) (met uitzondering van renteopbrengsten)	49.249	2.976
Overige mutaties	3.438	3.042
Totaal lasten opgenomen in de staat van niet-gerealiseerde resultaten	-5.248	1.073
MUTATIE IN VERPLICHTINGEN EN ACTIVA UIT HOOFDE VAN PENSIOENPLANNEN
Saldo pensioenverplichtingen per 1 januari	246.857	250.100
Aan het dienstjaar toegerekende pensioenkosten	13.851	13.916
Rentekosten	2.225	1.223
Werknemersbijdragen	123	137
Uitkeringen aan begunstigden	-7.344	-14.740
Herwaardering van verplichtingen resulterend in actuariële (winsten)/verliezen	-54.809	-1.945
als gevolg van veranderingen in demografische veronderstellingen	-	7.270
als gevolg van veranderingen in financiële veronderstellingen	-70.842	-10.740
als gevolg van ervaringsaanpassingen	16.033	1.525
Pensioenkosten van verstreken diensttijd	-	-
Overige mutaties	-1.794	-1.834
Saldo pensioenverplichtingen per 31 december	199.109	246.857
Saldo planbeleggingen voor pensioenverplichtingen per 1 januari	184.686	190.074
Rendement op fondsbeleggingen (+) (met uitzondering van renteopbrengsten)	-49.249	-2.976
Renteopbrengsten op fondsbeleggingen (+)	1.725	982
Bijdragen van werkgever/werknemers (*)	14.516	13.273
Uitkeringen aan begunstigden	-7.344	-14.740
Overige mutaties	-1.773	-1.927
Saldo planbeleggingen voor pensioenverplichtingen per 31 december	142.560	184.686
VOORNAAMSTE ACTUARIËLE VERONDERSTELLINGEN PER EINDE VAN DE PERIODE
Verdisconteringsvoet per 31 december	3,46%	0,90%
Verwacht percentage van de loonsverhogingen (inflatie inbegrepen)	3,70%	3,40%
Inflatie op lange termijn	2,16%	1,90%
Sterftetabellen plannen BE	MR/FR-5 jaar	MR/FR-5 jaar
Sterftetabellen plannen NL	AG2022 ES-P2A	AG2021 ES-P2A
OVERIGE INFORMATIE
Gemiddelde duur in jaren van de verplichtingen uit hoofde van personeelsbeloningen	13,91	15,37
Gemiddeld effectief rendement op fondsbeleggingen	-25,36%	-1,06%
Verwachte bijdrage in volgend financieel jaar	14.287	12.029

TOELICHTING 21 - vervolg	2022	2021
SENSITIVITEITSANALYSE (impact op het bedrag van de verplichtingen)
Verdisconteringsvoet
stijging met 25bp	-4,25%	-5,00%
daling met 25 bp	2,19%	2,78%
Groeipercentage lonen
stijging met 25bp	0,76%	0,76%
daling met 25 bp	-2,87%	-3,11%
Levensverwachting
verhoging met 1 jaar	-0,39%	-0,15%
Inflatiepercentage
stijging met 25bp	0,39%	N.A.
daling met 25 bp	-2,53%	N.A.
TOEWIJZING VAN ACTIVA
Geldmiddelen en kasequivalenten	0,12%	0,07%
Eigen-vermogensinstrumenten	0,91%	0,93%
Schuldinstrumenten	0,96%	0,82%
Verzekeringscontracten	97,99%	98,18%

(*) In 2022 heeft een bedrag van 10,9 miljoen EUR betrekking op plannen met vaste bijdragen (2021: 9,8 miljoen EUR). De totale bijdrage (te bereiken doel plannen en plannen met vaste bijdrage) die voor het volgende boekjaar wordt verwacht, bedraagt 14,3 miljoen EUR.

TOELICHTING 22 – OVERIGE KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN

Saldo per 31 december

(in duizenden EUR)	2022	2021
Overige actuele belastingen en BTW	35.716	38.160
Overige verschuldigde bedragen	45.540	34.770
Overlopende rekeningen	8.726	5.801
Overige kortlopende verplichtingen	89.982	78.731

Overige verschuldigde bedragen hebben betrekking op bedragen verschuldigd aan joint ventures, die ook zijn opgenomen in het bedrag vermeld in toelichting (25) Verbonden partijen, en op overige schulden uit operationele activiteiten.

TOELICHTING 23 – VOORZIENINGEN EN VOORWAARDELIJKE ACTIVA EN VERPLICHTINGEN

VOORZIENINGEN

(in duizenden EUR)	Garanties	Overige	2022	2021
Saldo per 1 januari	37.378	5.932	43.310	30.297
Aangelegd gedurende het jaar	5.153	895	6.048	13.213
Aangewend gedurende het jaar	-1.659	-	-1.659	-200
Tegengedraaide ongebruikte bedragen	-	-	-	-
Saldo per 31 december	40.872	6.827	47.699	43.310
Vlottend	4.714	-	4.714	3.738
Niet-vlottend	36.158	6.827	42.985	39.572

Voor informatie over de voorzieningen wordt verwezen naar de samenvatting van de voornaamste grondslagen voor financiële verslaggeving.

Er is geen formeel herstructureringsplan. De voorzieningen voor ontslagen in het kader van de normale bedrijfsuitoefening die op het einde van het boekjaar bestaan, zijn immaterieel en worden geboekt als bezoldigingen en sociale lasten.

De overige voorzieningen hebben allen betrekking op het segment Environmental en de garanties (alle garanties van het type 'verzekeringen') hebben betrekking op het segment Offshore Energy.

VOORWAARDELIJKE ACTIVA EN VERPLICHTINGEN

Op basis van de informatie beschikbaar op de datum van goedkeuring door de Raad van Bestuur van de jaarrekening, zijn wij niet op de hoogte van andere voorwaardelijke activa of verplichtingen dan degene die hierna worden beschreven:

• In 2018 was de Groep betrokken in discussies met Rijkswaterstaat in Nederland in verband met de uitvoering van het project voor de verbreding van het Julianakanaal door een van zijn dochterondernemingen. Op basis van de beschikbare informatie kan DEME geen betrouwbare raming maken van de financiële gevolgen van deze discussies. Ondanks het overleg met opdrachtgever Rijkswaterstaat over de uitvoering van de verbreding van het Julianakanaal, is het geschil nog niet geregeld;
• Een van de ondernemingen van de Groep is verwikkeld in een juridische procedure die door het Waterschap Vallei en Veluwe is aangespannen tegen een consortium waarvan de onderneming deel uitmaakt, wegens vermeende ongeoorloofde activiteiten in het project Eemdijk. De vermeende ongeoorloofde activiteiten werden volledig en uitsluitend uitgevoerd door de voormalige partner van de onderneming van de Groep in het consortium, aangezien de onderneming zich nog vóór de aanvang van de werken uit het project heeft teruggetrokken. De onderneming van de Groep kon zich echter niet formeel uit het consortium terugtrekken. Inmiddels heeft de voormalige partner het faillissement aangevraagd. De uitkomst van deze claim is nog onzeker, en het is in dit stadium niet mogelijk om een nauwkeurige raming te maken van de eventuele gevolgen voor de vennootschap. Er wordt echter niet verwacht dat de uitkomst van deze hangende procedures een wezenlijke invloed zal hebben op de toekomstige resultaten en kasstromen van de vennootschap;
• In december 2022 heeft de Kamer van Inbeschuldigingstelling van het Hof van Beroep in Gent enkele ondernemingen van de DEME Groep doorverwezen naar de rechtbank. De beslissing volgt op een gerechtelijk onderzoek naar de omstandigheden waarin in april 2014 via een onderhandelingsprocedure een opdracht werd gegund aan Mordraga, een voormalige Russische joint venture van de DEME Groep, voor de uitvoering van baggerwerken in de haven van Sabetta (Rusland). De werken werden uitgevoerd in de zomermaanden van 2014 en 2015. Het onderzoek werd ingesteld naar aanleiding van een klacht van een concurrent, aan wie dit contract niet via de onderhandelingsprocedure werd gegund, en is uitsluitend gebaseerd op selectieve informatie die door deze concurrent is verstrekt. DEME benadrukt dat de Kamer van Inbeschuldigingstelling enkel beslist heeft om de zaak door te verwijzen naar de rechtbank. Dit betekent dat geen van de betrokken partijen al de mogelijkheid heeft gekregen om substantieve argumenten in te dienen met betrekking tot de aanklachten van de Procureur. In de huidige omstandigheden is het daarom prematuur om te speculeren over de uitkomst van deze procedures.

De Groep ziet erop toe dat al haar entiteiten de geldende wetten en voorschriften naleven, met inbegrip van de complianceregels.

TOELICHTING 24 – WERKKAPITAAL

Saldo per 31 december

Nettowerkkapitaal is vlottende activa minus vlottende passiva.

Operationeel werkkapitaal is het nettowerkkapitaal (vlottende activa min vlottende passiva), exclusief rentedragende schulden, geldmiddelen en kasequivalenten en financiële derivaten met betrekking tot renteswaps en inclusief overige niet-vlottende activa en overige langlopende verplichtingen (indien er zijn) en niet-vlottende financiële derivaten (vorderingen en verplichtingen), behalve die gerelateerd aan renteswaps.

In 2022 heeft het management de definitie van operationeel werkkapitaal gewijzigd om de impact van 'hedge accounting' van renteswaps, die verband houden met de netto financiële schuld en niet met het werkkapitaal, uit te sluiten, en om alle langlopende financiële derivaten van wisselkoers/brandstofafdekkingen, die betrekking hebben op de lopende werken, op te nemen. Het operationeel werkkapitaal zoals vorig jaar gerapporteerd bedroeg -488,7 miljoen EUR. Volgens de nieuwe definitie bedraagt het operationeel werkkapitaal op 31 december 2021 -511,1 miljoen EUR.

De focus van de DEME Groep ligt op het vinden van een evenwicht tussen het operationeel werkkapitaal enerzijds en de nettocash, zijnde het verschil tussen de geldmiddelen en kasequivalenten en de kortlopende verplichtingen anderzijds. In de contractingsector is operationeel werkkapitaal moeilijk te controleren omdat elk project anders is, niet alleen qua omvang en kapitaalbehoeften, maar ook en vooral omdat het betalingsritme waarmee de klanten betalen voor ieder project anders kan zijn. Het grootste deel van de omzet wordt betaald met een voorschot bij de aanvang van het project, gevolgd door mijlpaalbetalingen (milestones) na uitvoering van het werk en goedkeuring door de klant.

Wanneer het werkkapitaal onder druk staat en moet worden verhoogd, kan de Groep ofwel haar activa verhogen ofwel haar passiva verlagen. De Groep kan met de klanten onderhandelen over kortere milestones en betalingstermijnen of over langere betalingstermijnen met de leveranciers, zonder evenwel de relaties met hen onder druk te zetten. De Groep kan de nietprojectgebonden uitgaven beperken en de kapitaaluitgaven herzien en beperken of overtollig materieel verkopen en omzetten in werkkapitaal.

Voor de financiering van haar behoefte aan bedrijfskapitaal, gebruikt DEME handelspapier en wentelkredieten. Het programma voor handelspapier op het eind van 2022 dat niet werd gebruikt, bedraagt 125 miljoen EUR en wordt opgevangen door drie agenten (banken) die de schuld van DEME bij externe investeerders plaatsen in schijven van verschillende omvang en voor looptijden variërend van enkele weken tot maximaal 1 jaar. De wentelkredieten worden door DEME Coordination Center NV aangegaan bij 5 verschillende commerciële banken, die alle relatiebanken voor DEME zijn. In totaal is er eind 2022 125 miljoen EUR aan ongebruikte kredietfaciliteiten beschikbaar voor algemene bedrijfsdoeleinden. Naast financiering op korte termijn kan ook financiering op lange termijn worden overwogen om de behoefte aan werkkapitaal te financieren.

WERKKAPITAAL (in duizenden EUR)	2022	2021	DELTA
NIET-VLOTTENDE ACTIVA	12.101	4.852	7.249
Langlopende financiële derivaten (wisselkoers/brandstof afdekkingen)	209	613	-404
Overige niet-vlottende activa	11.892	4.239	7.653
VLOTTENDE ACTIVA	1.000.590	826.730	173.860
Voorraden	25.696	12.168	13.528
Vorderingen uit hoofde van contracten	344.751	326.685	18.066
Handels- en overige vorderingen uit operationele activiteiten	469.529	384.022	85.507
Kortlopende financiële derivaten (wisselkoers/brandstof afdekkingen)	4.384	3.207	1.177
Activa bestemd voor verkoop	31.997	32.456	-459
Overige vlottende activa	124.233	68.192	56.041
TOTAAL DER ACTIVA	1.012.691	831.582	181.109
LANGLOPENDE VERPLICHTINGEN	53.661	24.260	29.401
Langlopende financiële derivaten (wisselkoers/brandstof afdekkingen)	53.661	24.260	29.401
KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN	1.465.183	1.318.408	146.775
Kortlopende financiële derivaten (wisselkoers/brandstof afdekkingen)	31.579	10.476	21.103
Voorzieningen	4.714	3.738	976
Verplichtingen uit hoofde van contracten	323.300	181.095	142.205
Ontvangen voorschotten	72.539	101.067	-28.528
Handelsschulden	777.705	772.905	4.800
Bezoldigingen en sociale lasten	98.793	94.026	4.767
Actuele inkomstenbelasting	66.571	76.370	-9.799
Overige kortlopende verplichtingen	89.982	78.731	11.251
TOTAAL DER VERPLICHTINGEN	1.518.844	1.342.668	176.176
OPERATIONEEL WERKKAPITAAL	-506.153	-511.086	4.933

De aansluiting van de mutatie van het operationeel bedrijfskapitaal met de operationele cashflow is hieronder terug te vinden.

RECONCILIATIE TUSSEN MUTATIES IN WERKKAPITAAL EN KASSTROOM UIT MUTATIES IN WERKKAPITAAL (in duizenden EUR)	2022	2021	DELTA
OPERATIONEEL WERKKAPITAAL	-506.153	-511.086	4.933
KASSTROOMCORRECTIES OP DE MUTATIES IN WERKKAPITAAL IN HET JAAR
Toevoeging activa bestemd voor verkoop			-31.997
Mutaties in afschrijvingen op voorraden en handelsvorderingen			-5.428
Impact afdekkingsinstrumenten opgenomen in werkkapitaal			1.852
Correctie onbetaalde belastingen en interesten			171
Correctie onbetaalde additie in materiële vaste activa			4.173
Overige correcties			1.403
KASSTROOM UIT MUTATIES IN WERKKAPITAAL			-24.893

TOELICHTING 25 – NIET IN DE BALANS OPGENOMEN RECHTEN EN VERPLICHTINGEN

Saldo per 31 december

(in duizenden EUR)	2022	2021
GESTELDE NIET IN DE BALANS OPGENOMEN RECHTEN EN VERPLICHTINGEN
Bedrag van de zakelijke waarborgen die door de in de consolidatie opgenomen ondernemingen werden gesteld of onherroepelijk beloofd op hun eigen activa, als waarborg voor schulden en toezeggingen van de in de consolidatie opgenomen ondernemingen.	-	18.281
Bank- en verzekeringswaarborgen voor toezeggingen van in de consolidatie opgenomen ondernemingen.	1.374.021	1.411.273
ONTVANGEN NIET IN DE BALANS OPGENOMEN RECHTEN EN VERPLICHTINGEN
Bankwaarborgen ontvangen als zekerheid voor toezeggingen van in de consolidatie opgenomen ondernemingen.	129.672	241.035
TOEKOMSTIGE OPERATIONELE VERPLICHTINGEN AANGEGAAN MET LEVERANCIERS
In het segment Environmental moet DEME de komende 8 jaar een vergoeding betalen voor het reserveren van stortvolumes voor een geraamd bedrag van 9,1 miljoen EUR.

TOELICHTING 26 – VERBONDEN PARTIJEN

Saldo per 31 december

JOINT VENTURES EN GEASSOCIEERDE DEELNEMINGEN

De structuur van de DEME Groep en de lijst van joint ventures en geassocieerde deelnemingen werd eerder in dit verslag opgenomen.

Transacties met joint ventures en geassocieerde deelnemingen worden in het kader van de normale bedrijfsvoering en tegen marktvoorwaarden gerealiseerd. Geen van de verbonden partijen is met de Groep andere transacties aangegaan die voldoen aan de eisen van IAS 24 informatieverschaffing over verbonden partijen.

(in duizenden EUR)	2022	2021
Activa in verband met joint ventures en geassocieerde deelnemingen
Niet-vlottende financiële activa	24.173	25.668
Handels- en overige vorderingen uit operationele activiteiten	31.465	13.889
Verplichtingen in verband met joint ventures en geassocieerde deelnemingen
Handelsschulden en andere kortlopende verplichtingen	34.606	20.996
Uitgaven en inkomsten in verband met joint ventures en geassocieerde deelnemingen (-) is kosten en (+) is inkomsten
Bedrijfsopbrengsten	231.565	194.362
Bedrijfskosten	-28.572	-17.456
Financiële opbrengsten en lasten	1.584	2.116

De niet-vlottende financiële activa zijn de leningen aan joint ventures en geassocieerde deelnemingen, zoals Japan Offshore Marine Ltd, Seamade NV, Rentel NV, Deeprock BV, Thistle Wind Partners Ltd en Combined Marine Terminal Operations Marafi LLC.

De opbrengsten gerealiseerd ten aanzien van joint ventures en geassocieerde deelnemingen hebben voornamelijk betrekking op BAAK Blankenburg-Verbinding BV, CDWE Taiwan LTD, SEMOP Port-La Nouvelle, DIAP-Daelim PTE LTD, K3 DEME BV, Scaldis NV, Deeprock BV en C-Power NV.

AANDEELHOUDERS

CFE NV, DEME's voormalig aandeelhouder voor de beursgang, wordt aanzien als een zusteronderneming sinds 29 juni 2022, datum van de partiële splitsing van CFE NV. CFE NV en DEME Group NV hebben beide Ackermans & van Haaren NV als hoofdaandeelhouder.

DEME heeft sinds 2001 een identieke dienstverleningsovereenkomst gesloten met CFE NV en Ackermans & van Haaren NV. De dienstverleningsovereenkomst, die eindigde voor CFE NV na de recente partiële splitsing, wordt jaarlijks geïndexeerd. De vergoeding die DEME in 2022 verschuldigd is aan beide partijen volgens de voorwaarden van dit contract, bedraagt 1.985 duizend EUR (AvH: 1.323 duizend EUR en CFE: 662 duizend EUR. Ter vergelijking, in 2021 was dit 1.235 duizend EUR voor elk).

Bijkomend, kreeg DEME van CFE NV facturen gerelateerd aan de recente beursgang voor een bedrag van 1.106 duizend EUR. Anderzijds factureerde DEME ongeveer 164 duizend EUR aan zijn aandeelhouder en zusteronderneming, voornamelijk gerelateerd aan IT-licenties en belastingadviesdiensten (2021: 877 duizend EUR).

DEME bouwt momenteel een nieuw kantoorgebouw. De werken worden uitgevoerd door een dochteronderneming van CFE NV. Per 31 december 2022 zijn er facturen voor een bedrag van 6.221 duizend EUR geboekt als activa in aanbouw.

MANAGERS OP SLEUTELPOSITIES

DEME Group NV heeft een monistisch bestuursstructuur bestaande uit de Raad van Bestuur (als collegiale instantie). De Raad van Bestuur is bevoegd om alle handelingen te verrichten die nodig of dienstig zijn voor de verwezenlijking van het maatschappelijk doel van de Vennootschap, met uitzondering van die handelingen die door de wet specifiek zijn voorbehouden aan de Algemene Vergadering.

Op 29 juni 2022 heeft de Raad van Bestuur het dagelijks bestuur van de Vennootschap gedelegeerd van het Uitvoerend Comité naar de CEO. De CEO wordt bij de uitvoering van zijn mandaat bijgestaan door het Uitvoerend Comité, dat functioneert als adviserend comité (los van de Raad van Bestuur). Het Uitvoerend Comité, voorgezeten door de CEO, is verantwoordelijk voor het algemeen bestuur van de Groep.

Voor zijn functie als Uitvoerend Bestuurder ontving Luc Vandenbulcke in 2022 een vaste en variabele vergoeding van 1.862 duizend EUR. (2021: 1.576 duizend EUR). De vertegenwoordigers die lid zijn van de Raad van Bestuur, het Auditcomité en het Remuneratiecomité worden pas sinds de beursgang vergoed.

(in duizenden EUR)	2022	2021
Vergoeding van de bestuurders	360	-
Tantièmes ten laste van DEME Group	360	-
Vergoeding van de CEO	1.862	1.576
Vast jaarsalaris	343	330
Variabele vergoeding op korte termijn	1.454	1.194
Variabele vergoeding op lange termijn	-	-
Groepsverzekering / Bijdragen in pensioenplannen	62	50
Andere voordelen	3	3
Vergoeding van de leden van het Uitvoerend Comité (exclusief CEO)	5.676	4.581
Vast jaarsalaris	1.260	1.197
Variabele vergoeding op korte termijn	3.937	2.984
Variabele vergoeding op lange termijn	-	-
Groepsverzekering / Bijdragen in pensioenplannen	463	383
Andere voordelen	17	18

TOELICHTING 27 – REMUNERATIE VAN DE AUDITOR

Saldo per 31 december

Hierna volgt een overzicht van de remuneratie betaald aan de wettelijke auditors van DEME Group NV en zijn geconsolideerde dochterondernemingen. Er wordt een onderscheid gemaakt (zowel in absolute cijfers als in percentages) tussen de vergoedingen betaald door de Groep aan de commissaris van DEME Group NV en de vergoedingen betaald aan andere auditkantoren.

Voor het boekjaar 2021 werden Deloitte en EY gezamenlijk aangesteld als commissaris van DEME NV (moedermaatschappij vóór de beursgang van de Groep). Voor het boekjaar 2022 werd EY de enige commissaris van DEME Group NV.

2022		EY		Overige
(in duizenden EUR)	Bedrag	%	Bedrag	%
Uitoefening van het mandaat	999	40,0%	1.500	60,0%	2.499
Belastingadviesopdrachten	368	23,5%	1.199	76,5%	1.567
Andere opdrachten buiten de revisorale opdrachten	100	2,4%	4.015	97,6%	4.115
	1.467	17,9%	6.714	82,1%	8.181

Het bedrag van de bijkomende (niet-)auditdiensten geleverd door de commissaris en personen die professioneel met hem verbonden zijn, is in lijn met artikel 3:64 en 65 van het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen en vooraf goedgekeurd door het Auditcomité. Ze hebben voornamelijk betrekking op verleende fiscale diensten, ad-hoc attesten en bijkomende auditwerkzaamheden uitgevoerd in verband met de beursgang.

De andere niet-auditdiensten, uitgevoerd door andere auditors die niet de commissaris van DEME Group NV zijn, hebben voornamelijk betrekking op adviesdiensten voor een transformatieproject van het aankoopproces (inclusief een compliance component) dat in 2021 is gestart.

2021		Deloitte		EY		Overige	Totaal
(in duizenden EUR)	Bedrag	%	Bedrag	%	Bedrag	%
Uitoefening van het mandaat	1.059	47,1%	358	15,9%	833	37,0%	2.250
Belastingadviesopdrachten	129	9,7%	357	26,9%	839	63,4%	1.325
Andere opdrachten buiten de revisorale opdrachten	78	1,7%	72	1,6%	4.394	96,7%	4.544
	1.266	15,6%	787	9,7%	6.066	74,7%	8.119

Naast de start van het aankooptransformatieproject heeft de Groep in 2021 gespecialiseerde software voor garantiebeheer uitgerold en verder geïnvesteerd in een nieuw thesauriesysteem waarvoor adviesdiensten werden ontvangen.

TOELICHTING 28 – GEBEURTENISSEN NA DE VERSLAGPERIODE

Binnen het Concessions segment blijft de Groep, via Global Sea Mineral Resources (GSR), verder werken aan haar initiatief om bij te dragen aan een oplossing voor de schaarste aan grondstoffen op onze planeet en zet het zijn onderzoek voort naar de mogelijkheid om metaalrijke, polymetallische mangaanknollen op de diepzeebodem van oceanen te ontginnen. In februari 2023 kondigde de Groep een strategische samenwerking aan met Transocean Ltd. (NYSE: RIG) waarbij Transocean een boorschip voor ultradiep water en een investering in cash inbrengt.

Er zijn geen andere belangrijke wijzigingen te melden in de financiële en commerciële situatie van de Groep per 31 december 2022.

VERKLARING VAN HET MANAGEMENT

Overeenkomstig artikel 12, §2, 3° van het Koninklijk Besluit van 14 november 2007, verklaren L. Vandenbulcke (CEO) en E. Verbraecken (CFO) dat, voor zover hen bekend:

• de geconsolideerde jaarrekening opgenomen in dit rapport, die is opgesteld in overeenstemming met de toepasselijke normen voor jaarrekeningen, een getrouw beeld geeft van de activa, de financiële situatie en de resultaten van DEME Group NV en de in de consolidatie opgenomen ondernemingen;
• de geconsolideerde jaarrekening een getrouw beeld geeft van de ontwikkeling en de resultaten van de onderneming en van de positie van DEME Group NV en de in de consolidatie opgenomen ondernemingen, alsook een beschrijving van de belangrijkste risico's en onzekerheden waarmee zij worden geconfronteerd.

VERSLAG VAN DE COMMISSARIS

VERSLAG VAN DE COMMISSARIS AAN DE ALGEMENE VERGADERING VAN DEME GROUP NV OVER HET BOEKJAAR AFGESLOTEN OP 31 DECEMBER 2022

In het kader van de wettelijke controle van de geconsolideerde jaarrekening van DEME Group NV (de "Vennootschap") en haar dochterondernemingen (samen "de Groep"), brengen wij u verslag uit in het kader van ons mandaat van commissaris. Dit verslag omvat ons oordeel over de Geconsolideerde balans op 31 december 2022, de Geconsolideerde resultatenrekening, de Staat van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten, het Mutatieoverzicht van het geconsolideerd eigen vermogen en het Geconsolideerd kasstroomoverzicht van het boekjaar afgesloten op 31 december 2022 en over de toelichting (alle stukken gezamenlijk de "Geconsolideerde Jaarrekening") en omvat tevens ons verslag betreffende overige door wet- en regelgeving gestelde eisen. Deze verslagen zijn één en ondeelbaar.

Wij werden als commissaris benoemd door de algemene vergadering op 29 juni 2022, overeenkomstig het voorstel van het bestuursorgaan uitgebracht op aanbeveling van het auditcomité en op voordracht van de ondernemingsraad. Ons mandaat loopt af op de datum van de algemene vergadering die zal beraadslagen over de Geconsolideerde Jaarrekening afgesloten op 31 december 2024. We hebben de wettelijke controle van de Geconsolideerde Jaarrekening van de Groep voor één boekjaar uitgevoerd.

VERSLAG OVER DE CONTROLE VAN DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING

Oordeel zonder voorbehoud

Wij hebben de wettelijke controle uitgevoerd van de Geconsolideerde Jaarrekening van DEME Group NV, die de Geconsolideerde balans op 31 december 2022 omvat, alsook de Geconsolideerde resultatenrekening, de Staat van gerealiseerde en nietgerealiseerde resultaten, het Mutatieoverzicht van het geconsolideerd eigen vermogen en het Geconsolideerd kasstroomoverzicht over het boekjaar afgesloten op die datum en de toelichting, met een geconsolideerd balanstotaal van € 4.509.778 duizend en waarvan de geconsolideerde resultatenrekening afsluit met een winst van het boekjaar van € 112.720 duizend.

Naar ons oordeel geeft de Geconsolideerde Jaarrekening een getrouw beeld van het geconsolideerde eigen vermogen en van de geconsolideerde financiële positie van de Groep op 31 december 2022, alsook van de geconsolideerde resultaten en de geconsolideerde kasstromen voor het boekjaar dat op die datum is afgesloten, in overeenstemming met de

International Financial Reporting Standards zoals goedgekeurd door de Europese Unie ("IFRS") en met de in België van toepassing zijnde wettelijke en reglementaire voorschriften.

Basis voor ons oordeel zonder voorbehoud

We hebben onze controle uitgevoerd in overeenstemming met de International Standards on Auditing ("ISA's") die van toepassing zijn in België. Wij hebben bovendien de door International Auditing and Assurance Standards Board ("IAASB") goedgekeurde ISA's toegepast die van toepassing zijn op huidige afsluitingsdatum en nog niet goedgekeurd zijn op nationaal niveau. Onze verantwoordelijkheden uit hoofde van die standaarden zijn nader beschreven in het gedeelte "Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de Geconsolideerde Jaarrekening" van ons verslag.

Wij hebben alle deontologische vereisten die relevant zijn voor de controle van de Geconsolideerde Jaarrekening in België nageleefd, met inbegrip van deze met betrekking tot de onafhankelijkheid.

Wij hebben van het bestuursorgaan en van de aangestelden van de Vennootschap de voor onze controle vereiste ophelderingen en inlichtingen verkregen.

Wij zijn van mening dat de door ons verkregen controleinformatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.

Kernpunten van de controle

De kernpunten van onze controle betreffen die aangelegenheden die volgens ons professioneel oordeel het meest significant waren bij onze controle van de Geconsolideerde Jaarrekening van de huidige verslagperiode.

Deze aangelegenheden werden behandeld in de context van onze controle van de Geconsolideerde Jaarrekening als een geheel en bij het vormen van ons oordeel hieromtrent en derhalve formuleren wij geen afzonderlijk oordeel over deze aangelegenheden.

Omzeterkenning en boekhoudkundige verwerking van projecten

Beschrijving van het kernpunt

Voor het gros van haar projecten (hierna "contracten" of "projecten") erkent de groep opbrengsten en winst à rato van de voortschrijding der werken, die gedefinieerd wordt als het aandeel van de

gemaakte projectkosten voor de tot de balansdatum verrichte werkzaamheden versus de geschatte totale kosten bij voltooiing van het project. De erkenning van omzet en winst worden aldus gebaseerd op schattingen van de verwachte totale kosten per project. Kosten voor onvoorziene omstandigheden kunnen ook in deze schattingen worden opgenomen om rekening te houden met specifieke onzekere risico's of claims tegen de Groep. De omzet uit projecten kan ook variatie-orders en claims omvatten die per contract worden opgenomen wanneer de bijkomende opbrengsten met een hoge mate van zekerheid kunnen worden gewaardeerd in lijn met IFRS.

Omzeterkenning en boekhoudkundige verwerking van projecten omvat vaak een hoge mate van oordeelsvorming vanwege de complexiteit van projecten, onzekerheid over de nog op te lopen kosten en onzekerheid over de uitkomst van gesprekken met opdrachtgevers over variatie-orders en claims. Dit is een kernpunt van onze controle wegens een hoge graad van risico en bijhorende oordeelsvorming door de directie inzake de inschatting van de te erkennen omzet en winst of verlies, en wijzigingen in deze schattingen kunnen aanleiding geven tot belangrijke afwijkingen.

Samenvatting van de uitgevoerde procedures

• Wij hebben inzicht verkregen in het proces van contractopvolging, de erkenning van omzet en winst en, voor zover van toepassing, de voorzieningen voor verlieslatende contracten. We evalueerden het ontwerp en de implementatie van de belangrijkste interne controles, inclusief de controles uitgevoerd door de directie.
• Op basis van kwantitatieve en kwalitatieve criteria hebben wij een steekproef van contracten geselecteerd om de belangrijkste en meest complexe schattingen

en oordeelsvormingen te beoordelen. Voor deze steekproef hebben wij inzicht verworven in de huidige status en historiek van het project, en hebben we de inschattingen m.b.t. deze projecten besproken met het senior uitvoerend en financieel management. We analyseerden de verschillen met eerdere projectinschattingen en evalueerden de consistentie van de rapportering van de status van het project met de effective ontwikkelingen van het project gedurende het jaar. - We analyseerden de

• berekening van het percentage van de voortschrijding der werken ("percentage of completion") gebruikt voor de erkenning van omzet en winst voor een steekproef van projecten.
• We vergeleken de financiële prestaties van projecten ten opzichte van budgetten en historische trends.
• We voerden werfbezoeken uit voor bepaalde projecten, om de voortschrijding der werken van die projecten te oberserveren, en om met het personeel ter plaatse de status en complexiteiten van het project te bespreken die de verwachte totale kosten zouden kunnen beïnvloeden.
• We analyseerden de correspondentie met klanten over variatie-orders en claims, en beoordeelden of deze informatie consistent was met de gemaakte inschattingen door de directie.
• We inspecteerden belangrijke clausules die een invloed hebben op de (ont)bundeling van contracten, boetes voor vertragingen, bonussen of succesvergoedingen. We beoordeelden of deze clausules naar behoren zijn weerspiegeld in de bedragen die zijn opgenomen in de Geconsolideerde Jaarrekening.
• We beoordeelden of de informatie in de waarderingsregels van de Groep en in toelichtingen 1 en 12 van de Geconsolideerde Jaarrekening gepast is.

Onzekere belastingposities

Beschrijving van het kernpunt

DEME is wereldwijd actief in diverse landen en aldus onderworpen aan verschillende belastingstelsels. De belasting van haar activiteiten kan afhankelijk zijn van inschattingen die aanleiding geven tot geschillen met de lokale belastingautoriteiten, waarvan de oplossing meerdere jaren neemt. Indien het bedrag van de belastingschuld onzeker is, legt de directie op basis van haar beste inschatting een voorziening aan voor het waarschijnlijk verschuldigde bedrag. Dit is een kernpunt aangezien de directie een belangrijk oordeelsvermogen uitoefent bij de inschatting van het bedrag van voorzieningen voor onzekere belastingposities, en wijzigingen in deze schattingen aanleiding kunnen geven tot belangrijke afwijkingen.

Samenvatting van de uitgevoerde procedures

• Wij hebben inzicht verkregen in het proces van de boekhoudkundige verwerking van (uitgestelde) belastingposities, en hebben het ontwerp en de implementatie van de belangrijkste bijbehorende interne controles in aanmerking genomen.
• We hebben de geschatte waarschijnlijkheid van de geïdentificeerde belastingrisico's geëvalueerd alsook de inschattingen door de directie van de potentiële uitstroom van middelen, via besprekingen met de directie en via de analyse van onderliggende documentatie (wijzigingen in fiscale wetgeving, correspondentie met belastingautoriteiten en fiscale adviseurs, beschikbare rulings).
• We hebben beroep gedaan op onze belastingspecialisten om ons bij te staan bij de evaluatie van de assumpties en de toepassing van de relevante belastingwetgeving en regelgeving die de directie

hanteert bij de bepaling van de onzekere belastingposities van de Groep.

• We beoordeelden of de informatie in de waarderingsregels van de Groep en in toelichting 10 van de Geconsolideerde Jaarrekening gepast is.

Verantwoordelijkheden van het bestuursorgaan voor het opstellen van de Geconsolideerde Jaarrekening

Het bestuursorgaan is verantwoordelijk voor het opstellen van de Geconsolideerde Jaarrekening die een getrouw beeld geeft in overeenstemming met IFRS en met de in België van toepassing zijnde wettelijke en reglementaire voorschriften, alsook voor een systeem van interne beheersing die het bestuursorgaan noodzakelijk acht voor het opstellen van de Geconsolideerde Jaarrekening die geen afwijking van materieel belang bevat die het gevolg is van fraude of van fouten.

In het kader van de opstelling van de Geconsolideerde Jaarrekening is het bestuursorgaan verantwoordelijk voor het inschatten van de mogelijkheid van de Vennootschap om haar continuïteit te handhaven, het toelichten, indien van toepassing, van aangelegenheden die met continuïteit verband houden en het gebruiken van de continuïteitsveronderstelling tenzij het bestuursorgaan het voornemen heeft om de Vennootschap te vereffenen of om de bedrijfsactiviteiten stop te zetten of geen realistisch alternatief heeft dan dit te doen.

Onze

verantwoordelijkheden voor de controle over de Geconsolideerde Jaarrekening

Onze doelstellingen zijn het verkrijgen van een redelijke mate van zekerheid over de vraag of de Geconsolideerde Jaarrekening als geheel geen afwijking van materieel belang bevat die het gevolg is van fraude of van

fouten en het uitbrengen van een commissarisverslag waarin ons oordeel is opgenomen. Een redelijke mate van zekerheid is een hoog niveau van zekerheid, maar is geen garantie dat een controle die overeenkomstig de ISAs is uitgevoerd altijd een afwijking van materieel belang ontdekt wanneer die bestaat. Afwijkingen kunnen zich voordoen als gevolg van fraude of fouten en worden als van materieel belang beschouwd indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat zij, individueel of gezamenlijk, de economische beslissingen genomen door gebruikers op basis van de Geconsolideerde Jaarrekening, beïnvloeden.

Bij de uitvoering van onze controle leven wij het wettelijk, reglementair en normatief kader dat van toepassing is op de controle van de Geconsolideerde Jaarrekening in België na. De wettelijke controle biedt geen zekerheid omtrent de toekomstige levensvatbaarheid van de Vennootschap en van de Groep, noch omtrent de efficiëntie of de doeltreffendheid waarmee het bestuursorgaan de bedrijfsvoering van de Vennootschap en van de Groep ter hand heeft genomen of zal nemen. Onze verantwoordelijkheden inzake de door het bestuursorgaan gehanteerde continuïteitsveronderstelling staan hieronder beschreven.

Als deel van een controle uitgevoerd overeenkomstig de ISAs, passen wij professionele oordeelsvorming toe en handhaven wij een professioneelkritische instelling gedurende de controle. We voeren tevens de volgende werkzaamheden uit:

• het identificeren en inschatten van de risico's dat de Geconsolideerde Jaarrekening een afwijking van materieel belang bevat die het gevolg is van fraude of fouten, het bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden die op deze risico's inspelen en het verkrijgen van

controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Het risico van het niet detecteren van een van materieel belang zijnde afwijking is groter indien die afwijking het gevolg is van fraude dan indien zij het gevolg is van fouten, omdat bij fraude sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten om transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van het systeem van interne beheersing;

• het verkrijgen van inzicht in het systeem van interne beheersing dat relevant is voor de controle, met als doel controlewerkzaamheden op te zetten die in de gegeven omstandigheden geschikt zijn maar die niet zijn gericht op het geven van een oordeel over de effectiviteit van het systeem van interne beheersing van de Vennootschap en van de Groep;
• het evalueren van de geschiktheid van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en het evalueren van de redelijkheid van de door het bestuursorgaan gemaakte schattingen en van de daarop betrekking hebbende toelichtingen;
• het concluderen van de aanvaardbaarheid van de door het bestuursorgaan gehanteerde continuïteitsveronderstelling, en op basis van de verkregen controle-informatie, concluderen of er een onzekerheid van materieel belang bestaat met betrekking tot gebeurtenissen of omstandigheden die significante twijfel kunnen doen ontstaan over de mogelijkheid van de Vennootschap en de Groep om de continuïteit te handhaven. Als we besluiten dat er sprake is van een onzekerheid van materieel belang, zijn wij ertoe gehouden om de aandacht in ons commissarisverslag te vestigen op de daarop

betrekking hebbende toelichtingen in de Geconsolideerde Jaarrekening of, indien deze toelichtingen inadequaat zijn, om ons oordeel aan te passen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot op de datum van ons commissarisverslag. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat de continuïteit van de Vennootschap of van de Groep niet langer gehandhaafd kan worden;

• het evalueren van de algehele presentatie, structuur en inhoud van de Geconsolideerde Jaarrekening, en of deze Geconsolideerde Jaarrekening de onderliggende transacties en gebeurtenissen weergeeft op een wijze die leidt tot een getrouw beeld.

Wij communiceren met het auditcomité binnen het bestuursorgaan, onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante controlebevindingen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing die we identificeren gedurende onze controle.

Omdat we de

eindverantwoordelijkheid voor ons oordeel dragen, zijn we ook verantwoordelijk voor het organiseren, het toezicht en het uitvoeren van de controle van de dochterondernemingen van de Groep. In die zin hebben wij de aard en omvang van de controleprocedures voor deze entiteiten van de Groep bepaald.

We verstrekken aan het auditcomité binnen het bestuursorgaan een verklaring dat we de relevante deontologische vereisten inzake onafhankelijkheid naleven en we melden hierin alle relaties en andere aangelegenheden die redelijkerwijs onze onafhankelijkheid zouden kunnen beïnvloeden, alsook, voor zover van toepassing, de bijbehorende maatregelen die

we getroffen hebben om onze onafhankelijkheid te waarborgen.

Aan de hand van de aangelegenheden die met het auditcomité binnen het bestuursorgaan besproken worden, bepalen we de aangelegenheden die het meest significant waren bij de controle van de Geconsolideerde Jaarrekening over de huidige periode en die daarom de kernpunten van onze controle uitmaken. We beschrijven deze aangelegenheden in ons verslag, tenzij het openbaar maken van deze aangelegenheden is verboden door wet- of regelgeving.

VERSLAG BETREFFENDE DE OVERIGE DOOR WET- EN REGELGEVING GESTELDE EISEN

Verantwoordelijkheden van het bestuursorgaan

Het bestuursorgaan is verantwoordelijk voor het opstellen en de inhoud van het jaarverslag over de Geconsolideerde Jaarrekening, de verklaring van niet-financiële informatie gehecht aan dit jaarverslag en de andere informatie opgenomen in het jaarrapport.

Verantwoordelijkheden van de commissaris

In het kader van ons mandaat en overeenkomstig de Belgische bijkomende norm (Herzien) bij de in België van toepassing zijnde ISAs, is het onze verantwoordelijkheid om, in alle van materieel belang zijnde opzichten, het jaarverslag over de Geconsolideerde Jaarrekening, de verklaring van niet-financiële informatie gehecht aan dit jaarverslag , de andere informatie opgenomen in het jaarrapport te verifiëren, alsook verslag over deze aangelegenheden uit te brengen.

Aspecten betreffende het jaarverslag over de Geconsolideerde Jaarrekening en andere informatie opgenomen in het jaarrapport

Naar ons oordeel, na het uitvoeren van specifieke werkzaamheden op het jaarverslag over de Geconsolideerde Jaarrekening, stemt dit jaarverslag over de Geconsolideerde Jaarrekening overeen met de Geconsolideerde Jaarrekening voor hetzelfde boekjaar, enerzijds, en is dit jaarverslag over de Geconsolideerde Jaarrekening opgesteld overeenkomstig artikel 3:32 van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen, anderzijds.

In de context van onze controle van de Geconsolideerde Jaarrekening zijn wij tevens verantwoordelijk voor het overwegen, op basis van de kennis verkregen in de controle, of het jaarverslag over de Geconsolideerde Jaarrekening en de andere informatie opgenomen in het jaarrapport, zijnde:

• Financiële en niet-financiële kerncijfers

• Resultaten van de Groep 2022 een afwijking van materieel belang bevatten, hetzij informatie die onjuist vermeld is of anderszins misleidend is. In het licht van de werkzaamheden die wij hebben uitgevoerd, hebben wij geen afwijking van materieel belang te melden.

De niet-financiële informatie zoals vereist op grond van artikel 3:32, § 2 van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen, werd opgenomen in het jaarverslag. De Vennootschap heeft zich bij het opstellen van deze nietfinanciële informatie gebaseerd op de rapporteringsrichtlijnen volgens de SDG's (Sustainable Development Goals). Overeenkomstig artikel 3:80 § 1, 5° van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen spreken wij ons echter niet uit over de vraag of deze niet-financiële informatie is opgesteld in overeenstemming met de SDG's.

Op vraag van de Vennootschap hebben wij een apart verslag opgesteld waarin we een beperkte mate van zekerheid geven over een duurzaamheidsindicator ("KPI'") met betrekking tot koolstofarme brandstoffen in overeenstemming met de International Standard on Assurance Engagements ISAE 3000. We drukken geen enkele mate van zekerheid uit over de KPI's waarover wij niet concluderen in ons afzonderlijk verslag met beperkte mate van zekerheid.

Vermeldingen betreffende de onafhankelijkheid

Ons bedrijfsrevisorenkantoor en ons netwerk hebben geen opdrachten verricht die onverenigbaar zijn met de wettelijke controle van de Geconsolideerde Jaarrekening en zijn in de loop van ons mandaat onafhankelijk gebleven tegenover de Vennootschap.

De honoraria voor de bijkomende opdrachten die verenigbaar zijn met de wettelijke controle van de Geconsolideerde Jaarrekening bedoeld in artikel 3:65 van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen werden correct vermeld en uitgesplitst in de toelichting bij de Geconsolideerde Jaarrekening.

Europees uniform elektronisch formaat ("ESEF")

Wij hebben, overeenkomstig de norm inzake de controle van de overeenstemming van de financiële overzichten met het Europees uniform elektronisch formaat (hierna "ESEF"), de controle uitgevoerd van de overeenstemming van het ESEF-formaat met de technische reguleringsnormen vastgelegd door de Europese Gedelegeerde Verordening nr. 2019/815 van 17 december 2018 (hierna: "Gedelegeerde Verordening").

Het bestuursorgaan is verantwoordelijk voor het opstellen, in overeenstemming met de ESEF-vereisten, van de geconsolideerde financiële overzichten in de vorm van een elektronisch bestand in ESEFformaat (hierna "de digitale geconsolideerde financiële overzichten") opgenomen in het jaarlijks financieel verslag beschikbaar op het portaal van de FSMA (https://www.fsma.be/ nl/data-portal).

Het is onze verantwoordelijkheid voldoende en geschikte onderbouwende informatie te verkrijgen om te concluderen dat het formaat en de markeertaal van de digitale geconsolideerde financiële overzichten in alle van materieel belang zijnde opzichten voldoen aan de ESEF-vereisten krachtens de Gedelegeerde Verordening.

Op basis van de door ons uitgevoerde werkzaamheden zijn wij van oordeel dat het formaat en de markering van informatie in de digitale geconsolideerde financiële overzichten van DEME Group NV per 31 december 2022 opgenomen in het jaarlijks financieel verslag beschikbaar op het portaal van de FSMA (https:// www.fsma.be/nl/data-portal) in alle van materieel belang zijnde opzichten in overeenstemming zijn met de ESEF-vereisten krachtens de Gedelegeerde Verordening.

Andere vermeldingen

Huidig verslag is consistent met onze aanvullende verklaring aan het auditcomité bedoeld in artikel 11 van de verordening (EU) nr. 537/2014.

Diegem, 30 maart 2023

EY Bedrijfsrevisoren BV Commissaris Vertegenwoordigd door

Patrick Rottiers* (Partner) Wim Van Gasse* (Partner) *Handelend in naam van een BV *Handelend in naam van een BV

ENKELVOUDIGE JAARREKENING

INLEIDING

In overeenstemming met het Belgische Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen worden zowel de statutaire jaarrekening als het jaarverslag van de Raad van Bestuur van DEME Group NV in verkorte vorm weergegeven.

De statutaire jaarrekening van DEME Group NV is opgesteld in overeenstemming met de Belgische Algemeen Aanvaarde Boekhoudprincipes (BE GAAP).

De commissaris heeft een auditverklaring zonder voorbehoud afgegeven bij de statutaire jaarrekening afgesloten op 31 december 2022, aangezien deze een getrouw beeld geeft van de financiële positie en resultaten van DEME Group NV in overeenstemming met alle wettelijke en reglementaire bepalingen.

Overeenkomstig de wetgeving zullen de volledige financiële staten (geconsolideerde en statutaire jaarrekening), samen met het jaarverslag van de Raad van Bestuur aan de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders, evenals het verslag van de commissaris, worden neergelegd bij de Nationale Bank van België.

Al deze documenten zijn beschikbaar op de website van de Vennootschap (www.deme-group.com) of op eenvoudig verzoek op de maatschappelijke zetel van de vennootschap.

Adres: Scheldedijk 30 - 2070 Zwijndrecht, Belgium Telefoon: +32 3 250 52 11 - Email: investor.relations@deme-group.com

BALANS

Per 31 december (in duizenden EUR) (volgens BE GAAP en na resultaatsverwerking)

ACTIVA	2022	2021
VASTE ACTIVA	1.100.000	-
OPRICHTINGSKOSTEN	-	-
IMMATERIELE VASTE ACTIVA	-	-
MATERIELE VASTE ACTIVA	-	-
FINANCIELE VASTE ACTIVA	1.100.000	-
Verbonden ondernemingen	1.100.000	-
VLOTTENDE ACTIVA	50.148	-
VORDERINGEN OP MEER DAN ÉÉN JAAR	-	-
VOORRADEN EN BESTELLINGEN IN UITVOERING	-	-
VORDERINGEN OP TEN HOOGSTE ÉÉN JAAR	49.524	-
Overige vorderingen	49.524	-
EIGEN AANDELEN EN OVERIGE BELEGGINGEN	-	-
GELDBELEGGINGEN EN LIQUIDE MIDDELEN	-	-
OVER TE DRAGEN KOSTEN EN VERKREGEN OPBRENGSTEN	624	-
TOTAAL VAN DE ACTIVA	1.150.148	-

PASSIVA	2022	2021
KAPITAAL EN RESERVES	1.111.845	-
KAPITAAL	33.194	-
Geplaatst kapitaal	33.194	-
Niet-opgevraagd kapitaal (-)	-	-
UITGIFTEPREMIES	475.989	-
HERWAARDERINGSMEERWAARDE	487.400	-
RESERVES	6.949	-
Wettelijke reserves	3.319	-
Niet-beschikbare reserves	-	-
Belastingvrije reserves	1.716	-
Beschikbare reserves	1.914	-
OVERGEDRAGEN WINST	108.313	-
VOORZIENINGEN EN UITGESTELDE BELASTINGEN	-	-
Voorzieningen voor risico's en kosten	-	-
Uitgestelde belastingschulden	-	-
SCHULDEN	38.303	-
SCHULDEN OP MEER DAN ÉÉN JAAR	-	-
SCHULDEN OP TEN HOOGSTE ÉÉN JAAR	38.303	-
Handelsschulden	331	-
Overige schulden	37.972	-
TOE TE REKENEN KOSTEN EN OVER TE DRAGEN KOSTEN	-	-
TOTAAL VAN DE PASSIVA	1.150.148	-

RESULTATENREKENING

Per 31 december (in duizenden EUR) (volgens BE GAAP)

	2022	2021
BEDRIJFSOPBRENGSTEN	-	-
BEDRIJFSKOSTEN	-204	-
BEDRIJFSRESULTAAT	-204	-
FINANCIELE OPBRENGSTEN	50.022	-
Opbrengsten uit financiële vaste activa	50.022	-
FINANCIELE KOSTEN	-	-
RESULTAAT VAN HET BOEKJAAR VÓÓR BELASTINGEN	49.818	-
ONTTREKKING AAN/OVERBOEKING NAAR DE UITGESTELDE BELASTINGEN	-	-
BELASTINGEN OP HET RESULTAAT	-	-
RESULTAAT OVER HET BOEKJAAR	49.818	-

SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR

Tot 29 juni 2022 was DEME NV de holdingmaatschappij van de DEME Groep, 100 % eigendom van de Brusselse bouwkundige aannemer CFE NV, die gecontroleerd wordt door de Belgische investeringsgroep Ackermans & van Haaren NV. Zowel CFE NV als Ackermans & van Haaren NV zijn beursgenoteerde bedrijven op Euronext Brussels.

Op 29 juni 2022 heeft CFE NV via een partiële splitsing haar 100% participatie in DEME NV overgedragen aan een nieuwe vennootschap, DEME Group NV, en daarmee werd ook DEME beursgenoteerd. De eerste handelsdag van de aandelen DEME Group NV was 30 juni 2022.

DEME Group NV is 100% aandeelhouder van DEME NV en op datum van de splitsing was de participatie in DEME NV het enige actief van de vennootschap, geboekt tegenover het eigen vermogen. In de loop van 2022 ontving DEME Group NV dividenden voor een bedrag van 50.000 duizend EUR van haar dochterondernemingen en heeft een uitstaand dividend te betalen van 37.972 duizend EUR. Als gevolg van cashpooling binnen de Groep worden alle ontvangen gelden onmiddellijk overgemaakt naar de huisbank van de Groep, DEME Coordination Center NV, wat resulteert in een 'overige vordering' op de balans.

Aangezien DEME Group NV een nieuw opgerichte onderneming is in 2022, zijn er geen vergelijkende cijfers voor 2021 beschikbaar.

Ook wordt verwezen naar het hoofdstuk over 'Risicobeheer & controleprocessen', 'Strategie en innovatie', 'Duurzaamheid', 'Financieel risicomanagement en financiële derivaten' eerder in dit Jaarverslag van de Groep.

RESULTAATSVERWERKING

Per 31 december (in duizenden EUR) (volgens BE GAAP)

	2022	2021
RESULTAAT OVER HET BOEKJAAR	49.818	-
ONTREKKING AAN/OVERBOEKING NAAR DE BELASTINGVRIJE RESERVES	-	-
TE BESTEMMEN WINST VAN HET BOEKJAAR	49.818	-
OVERGEDRAGEN WINST VAN HET VORIGE BOEKJAAR	96.467	-
TOEVOEGING AAN DE WETTELIJKE RESERVES	-	-
UIT TE KEREN WINST IN DIVIDENDEN	-37.972	-
OVER TE DRAGEN WINST	108.313	-

Het resultaat van het financieel jaar 2022 van DEME Group NV bedraagt 49.818 duizend EUR. De overgedragen winst van het vorige boekjaar is afkomstig uit de partiële splitsing van CFE NV.

De Raad van Bestuur zal in de Algemene Vergadering van 17 mei 2023 een bruto dividend van 1,5 euro per aandeel voorstellen. Onder voorbehoud van goedkeuring door de Algemene Vergadering en de Raad van Bestuur, is de voorgestelde opnamedatum 4 juli 2023.

BELANG IN AANDELENKAPITAAL

In lijn met de Wet van 2 mei 2007 op de openbaarmaking van belangrijke deelnemingen in beursgenoteerde vennootschappen (de Transparantiewet), hanteert de Vennootschap de drempel van 5%. Op 31 december 2022 bedraagt het totaal aantal aandelen 25.314.482. De eigenaren van gewone aandelen hebben recht op dividend en alle aandelen zijn van dezelfde soort en hebben recht op één stem per aandeel in de Algemene Vergaderingen van Aandeelhouders.

Aandeelhouders die 5% of meer van de totale stemrechten bezitten voor de aandelen die zij hebben, zijn:

Ackermans & van Haaren NV VINCI Construction SAS 15.725.684 aandelen (of 62,12%) 3.066.460 aandelen (of 12,11%) Begijnenvest, 113 5, cours Ferdinand-de-Lesseps

B-2000 Antwerpen (België) F-92851 Rueil-Malmaison Cedex (Frankrijk)

UndiciaeUris dionectur?

Quias et qui dolendaniam

sitati nessed qui alitatem

dolorporeste am ea pro cust,

que idessit, quis ea

Managing Director DEME Offshore

HUGO BOUVY

nulluptiberi que volor.

280

DEME JAARVERSLAG 2022 281

Verklarende woordenlijst

Activiteitenlijn

Een activiteitenlijn is het laagste niveau van intern bedrijfssegment waarover kan worden gerapporteerd.

AVISO

Alternatives (Alternatieven), Value (Waardecreatie en - engineering), Innovation (Innovatie), Smarts (Slimme) & Optimisation (Optimalisatie). Interne innovatiecampagne die zich richt op het bereiken van uitmuntendheid in het bedrijfsleven door nieuwe oplossingen aan te dragen.

BBC

Big Bubble Curtain

Bergingswerkzaamheden

De bergingswerkzaamheden omvatten de volgende activiteiten: zware hijswerken tijdens bergingswerkzaamheden en het verwijderen van wrakken.

Bezettingsgraad van de vloot

De bezettingsgraad is de gewogen gemiddelde operationele bezetting, in weken, van de DEME-vloot, uitgedrukt over een gegeven rapporteringsperiode. De bezettingsgraad wordt berekend als een gewogen gemiddelde op basis van de interne huurtarieven van de schepen.

BKG-emissies

Broeikasgassen (BKG's) zijn samengestelde gassen die warmte of straling met lange golflengte in de atmosfeer gevangen houden. Hun aanwezigheid in de atmosfeer maakt het aardoppervlak warmer. DEME volgt het Greenhouse Gas Protocol en rapporteert zijn BKG-emissies volgens drie scopes.

DEME neemt de uitstoot van koolstofdioxide (CO₂), stikstofoxide (N₂O) en methaan (CH₄) op in zijn koolstofvoetafdruk.

BKG-emissies Scope 1

Wereldwijd - Scope 1 omvat alle directe broeikasgasemissies. Ze zijn afkomstig van bronnen die eigendom zijn van of gecontroleerd worden door DEME (bv. verbranding van diesel en aardgas);

BKG-emissies Scope 2

Wereldwijd - Scope 2 staat voor de indirecte uitstoot van broeikasgassen door de opwekking van elektriciteit die door DEME wordt aangekocht. Scope 2-emissies vinden fysiek plaats in de faciliteit waar de elektriciteit wordt opgewekt.

BKG-emissies Scope 3

Wereldwijd - Scope 3 is een rapportagecategorie voor alle andere indirecte emissies. Deze emissies zijn een gevolg van de activiteiten van DEME, maar vinden plaats via bronnen die geen eigendom zijn van of niet worden gecontroleerd door DEME. Wereldwijd rapporteren we alleen de emissies die het gevolg zijn van zakelijke vliegkilometers.

BOP

Balance of Plant

Capaciteitsbijdrage ('MW geïnstalleerde funderingen')

De capaciteitsbijdrage wordt berekend door het totale aantal funderingen te tellen dat DEME tijdens de rapporteringsperiode (tussen 1 januari en 31 december) installeerde, en dat aantal te vermenigvuldigen met de overeenkomstige turbine-capaciteit. De turbine-capaciteit wordt ook wel het nominale vermogen van de turbine genoemd. Het is het vermogen dat de turbine genereert bij windsnelheden boven het 'nominale' niveau. Elke geïnstalleerde turbine heeft een specifiek nominaal vermogen, uitgedrukt in aantal MW.

CapEx

Investeringsuitgaven. In onze rapportering gaat het om de investeringsuitgaven, exclusief investeringen in financiële vaste activa.

CCZ

Clarion Clipperton Zone van de Stille Oceaan. Relevant voor DEME's GSR-activiteiten.

CO2-emissies Scope 1

Alleen voor de Benelux - Scope 1 omvat alle directe broeikasgasemissies. Ze zijn afkomstig van bronnen die eigendom zijn van of gecontroleerd worden door DEME (bv. verbranding van diesel en aardgas).

CO2-emissies Scope 2

Alleen voor de Benelux - Scope 2 staat voor de indirecte uitstoot van broeikasgassen door de opwekking van elektriciteit die door DEME wordt aangekocht. Scope 2-emissies vinden fysiek plaats in de faciliteit waar de elektriciteit wordt opgewekt.

CO2-emissies Scope 3

Alleen voor de Benelux - Scope 3 is een rapportagecategorie voor alle andere indirecte emissies. Deze emissies zijn een gevolg van de activiteiten van DEME, maar vinden plaats via bronnen die geen eigendom zijn van of niet worden gecontroleerd door DEME. Hier worden alleen de emissies gerapporteerd in verband met de aankoop van goederen en diensten zoals staal en beton, downand upstream transport, zakenreizen, ...

CO2-Prestatieladder

Voor Nederland en België zijn we gecertificeerd volgens de normen van de CO₂-Prestatieladder (versie 3.1 lvl.5), en rapporteren we de CO2-uitstoot voor Scope 1, 2 en 3. Meer informatie en details over de CO2-uitstoot en de driejaarlijkse verificatie vindt u op www.deme-group. com/CO₂ prestatieladder en in het bijzonder in het 'Energieprestatieboekje' van DEME.

CSDD

Corporate Sustainability Due Diligence Directive

CSRD

Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) is de nieuwe EU-wetgeving die alle grote bedrijven verplicht om regelmatig rapporten te publiceren over hun activiteiten op milieu- en sociaal gebied. Ze helpt investeerders, consumenten, beleidsmakers en andere belanghebbenden om de niet-financiële prestaties van grote bedrijven te beoordelen.

Cutter Suction Dredger (CSD - cutterzuiger)

Een stationair hydraulisch baggerschip dat op zijn plaats wordt gehouden met behulp van spudpalen en ankers en dat gebruik maakt van een snijkop om het te baggeren materiaal los te maken. Het snijdt en pompt het gebaggerde materiaal in een pijpleiding onder druk, aan wal of in beunschepen. Tijdens het baggeren beschrijft de snijkop bogen en wordt hij door lieren rond de spudpaal verplaatst. Hij combineert krachtig snijden met zuigtechnieken. De snijkop kan worden vervangen door verschillende soorten zuigkoppen voor speciale doeleinden, zoals milieubaggeren. Dit soort baggerschip wordt hoofdzakelijk gebruikt waar de zee- en rivierbodem hard en/of compact is. Grote cutterzuigers voor zwaar gebruik kunnen bepaalde soorten gesteente zonder voorbehandeling baggeren. De meeste cutterzuigers van DEME zijn zelfvarend, zodat ze gemakkelijk van de ene naar de andere locatie kunnen worden verplaatst.

DF

Dual-fuel Hoofdmotoren (LNG/MGO)

DP/DT

Dynamic Positioning / Dynamic Tracking (Dynamisch positioneren / Dynamisch volgen)

Duurzaamheidsraad

De Duurzaamheidsraad geeft advies over zowel strategische als operationele duurzaamheidsonderwerpen, om ervoor te zorgen dat beslissingen die hiermee verband houden in overeenstemming zijn met de waarden, duurzaamheidsstrategie en doelstellingen van DEME. Het Executief Comité maakt deel uit van de Duurzaamheidsraad.

EBIT

EBIT is het bedrijfsresultaat of de winst vóór financieel resultaat en belastingen en vóór ons aandeel in het resultaat van joint ventures en geassocieerde deelnemingen.

EBITDA

EBITDA is de som van het bedrijfsresultaat (EBIT), afschrijvingen en (bijzondere) waardeverminderingen en de bijzondere waardevermindering van goodwill.

Emissiefactoren

Voor emissiefactoren: DEME verwijst zowel naar BKG-emissies als naar CO2-emissies: Voor BKG-emissies (wereldwijd): Voor schepen worden de sectorspecifieke emissiefactoren van de IMO gebruikt. Voor alle andere uitrusting worden de wereldwijde (directe CO₂-) emissiefactoren van Defra (het Britse ministerie voor Environment, Food and Rural Affairs) gebruikt. Voor CO2-emissies (enkel Benelux): In overeenstemming met de CO₂- Prestatieladder-normen gebruiken wij als bronnen "www.CO₂emissiefactoren. nl" en "www.CO₂emissiefactoren.be".

Emissieloze apparatuur/wagens

Voertuigen die een aandrijvingstechnologie gebruiken waarbij geen uitlaatgassen van verbrandingsmotoren of andere koolstofemissies vrijkomen, zoals elektrische voertuigen.

EPC-project

Een Engineering, Procurement and Construction Project is een contracttype dat de reikwijdte van het werk van de aannemer vastlegt. Een aannemer zorgt voor de engineering, de aankoop en de bouw en draagt de werken over aan de eigenaar voor de inbedrijfstelling en exploitatie.

EPCI-project

Een Engineering, Procurement, Construction and Installation Project is één van de typische contracttypes van het segment Offshore Energy. Het bepaalt de reikwijdte van de door een aannemer te verzorgen engineering, aankoop, bouw en installatie.

Geassocieerde ondernemingen

Geassocieerde ondernemingen zijn die ondernemingen waarin de Groep een invloed van betekenis heeft. Invloed van betekenis is de macht om deel te nemen aan het financiële en operationele beleid van een onderneming zonder dat er sprake is van zeggenschap of gezamenlijke zeggenschap over dat beleid.

Geografische markt

Geografische markt is het gebied (de locatie) waar projecten worden gerealiseerd en diensten worden verleend, of de projectlocatie van offshore werken.

Gezamenlijke zeggenschap

Gezamenlijke zeggenschap is het contractueel overeengekomen delen van de zeggenschap over een regeling, waarvan alleen sprake is indien besluiten over de relevante activiteiten de unanieme instemming vereisen van de partijen die de zeggenschap delen.

Groene Initiatieven

Alle initiatieven, organisatorische veranderingen of aanpassingen in een proces, apparatuur of opstelling die het milieueffect van een project beperken.

GSR

Global Sea Mineral Resources, de diepzee-exploratieafdeling van DEME, zit omvat in het segment Concessions.

GW

Gigawatt

HIPO

Een High Potential Incident is een incident dat ernstige gevolgen had kunnen hebben, niet alleen voor mensen, maar ook voor kwaliteit, activa, reputatie en milieu.

IEA

Internationaal Energie Agentschap

IFRS

International Financial Reporting Standards (IFRS) zijn een reeks door de Europese Unie goedgekeurde boekhoudregels voor de financiële staten van beursgenoteerde ondernemingen. Ze hebben tot doel deze financiële staten over de hele wereld consistent, transparant en gemakkelijk vergelijkbaar te maken. De IFRS-standaarden worden uitgevaardigd door het in Londen gevestigde Accounting Standards Board (IASB) en hebben betrekking op de boekhouding, de rapportage en andere aspecten van financiële verslaggeving. Sinds 2005 moeten alle beursgenoteerde ondernemingen in de Europese Unie aan deze standaarden voldoen in hun externe financiële verslaggeving.

IMO

Internationale Maritieme Organisatie

Investeringen

Investeringen is het bedrag dat betaald is voor de verwerving van 'immateriële vaste activa' en 'materiële vaste activa'. Er wordt verwezen naar de geconsolideerde kasstroom uit investeringsactiviteiten.

IP

Intellectual Property (intellectueel eigendom)

ISA

International Seabed Authority (Internationale Zeebodemautoriteit)

Joint Venture

Een joint venture is een gemeenschappelijke regeling waarbij de partijen die gezamenlijke zeggenschap over de regeling uitoefenen, rechten hebben op de netto-activa van de gemeenschappelijke regeling.

Klimaatneutraliteit

Netto-nul broeikasgasemissies bereiken door die emissies in evenwicht te brengen, zodat zij gelijk zijn aan (of minder bedragen dan) de emissies die worden verwijderd door de natuurlijke absorptie van de planeet.

Koolstofarme brandstoffen

Koolstofarme brandstoffen zijn brandstoffen waarvan de CO2-emissies lager zijn dan die van conventionele brandstoffen (scheepsdiesel). Deze categorie omvat brandstoffen zoals LNG (vloeibaar aardgas) en gemengde biobrandstoffen.

Koolstofvrije brandstoffen

Brandstoffen die bij verbruik geen koolstofdioxide uitstoten.

kW

Kilowatt

Li-ion

Een lithium-ion (Li-ion) batterij is een geavanceerde batterijtechnologie die lithium-ionen gebruikt als hoofdbestanddeel van haar elektrochemie.

LNG

Vloeibaar aardgas (Liquified Natural Gas)

LTI

Een ongeval met werkverlet (Lost Time Injury) is een incident dat leidt tot een verwonding of ziekte met een arbeidsverzuim van ≥ 24 uur of ≥ 1 dienst (de dag van het incident niet meegerekend). De verklaring dat de gewonde persoon niet in staat is om te werken moet door een bevoegd medisch deskundige zijn afgelegd. Ongevallen in het woon-werkverkeer, ziekten en andere niet-werkgerelateerde ongevallen zijn uitgesloten.

Managementrapportering

De managementrapportering van de Groep is een driemaandelijkse interne rapportering van de economische cijfers van de Groep waarin de ondernemingen van de Groep die DEME gezamenlijk controleert niet worden geconsolideerd volgens de vermogensmutatiemethode (dus in strijd met de standaarden IFRS 10 en IFRS 11), maar volgens de proportionele methode. In deze rapportering zijn de omzet en resultaat van in joint ventures uitgevoerde projecten binnen de Groep zichtbaar en worden ze van nabij gevolgd en gerapporteerd. De presentatie van de cijfers gebeurt ook per operationeel segment.

MP Monopaal

Multifunctioneel kabelinstallatieschip

Een diepzeevaartuig dat is ontworpen en wordt gebruikt voor het leggen van onderzeese kabels voor telecommunicatie, transmissie van elektriciteit en vele andere doeleinden. Dit type vaartuig wordt gebruikt om offshore structuren via intra-array kabels (kabels tussen de turbines) te verbinden en vervolgens de offshore geproduceerde energie via exportkabels aan land te brengen. Naast het leggen van kabels kan het schip een brede waaier aan aanverwante activiteiten uitvoeren, zoals offshore ondersteuning, ploegen, het storten van stenen in zee, offshore bouw, de installatie van drijvende windparken enz. De schepen zijn uitgerust met een of meer draaitafels, zodat ze zeer lange kabels doorlopend kunnen laden en installeren.

MW

Megawatt

MWh

Megawattuur - Een megawattuur (MWh) is gelijk aan 1.000 kilowatt opgewekte elektriciteit per uur, en wordt gebruikt om de elektrische output te meten.

MW Economische Eigendom

De hoeveelheid economische eigendom van offshore windenergie uit operationele concessies.

MW Geïnstalleerde windturbines

De totale turbine-capaciteit die DEME tijdens de rapporteringsperiode (tussen 1 januari en 31 december) heeft geïnstalleerd. De turbine-capaciteit wordt ook wel het nominale vermogen van de turbine genoemd. Dit is het vermogen dat de turbine genereert bij windsnelheden boven het 'nominale' niveau. Elke geïnstalleerde turbine heeft een specifiek nominaal vermogen, uitgedrukt in aantal MW.

Natuurgebaseerde oplossingen

Oplossingen die geïnspireerd en ondersteund worden door de natuur, die kosteneffectief zijn en tegelijk ecologische, sociale en economische voordelen opleveren en bijdragen tot het opbouwen van veerkracht.

NDF

Een non-deliverable forward (NDF) is een valutaderivatencontract waarbij twee partijen overeenkomen om op een toekomstige datum contanten tegen een bepaalde contante koers te ruilen. Het contract wordt afgewikkeld in een op ruime schaal verhandelde valuta, in plaats van in de oorspronkelijke valuta.

Netto financiële schuld

Netto financiële schuld is de som van kortlopende en langlopende rentedragende schulden (met inbegrip van leasingschulden), verminderd met geldmiddelen en kasequivalenten.

NOx

Stikstofoxide (NO) en stikstofdioxide (NO2) staan samen bekend als stikstofoxiden (NOx), een groep giftige, zeer reactieve gassen. NOx ontstaan bij de verbranding van brandstof op hoge temperaturen, en zijn luchtverontreinigende stoffen die een lokaal milieueffect veroorzaken, zoals de vorming van zure regen. Ook hebben ze gezondheidseffecten op de luchtwegen.

Niet-gerealiseerde resultaten

De opbrengsten, kosten, winsten en verliezen die in de resultatenrekening niet in het nettoresultaat worden opgenomen.

Offshore installatieschip (drijvend of jack-up)

Een drijvend of zelfheffend vaartuig dat wordt gebruikt voor de installatie en het onderhoud van offshore windparken of andere offshorebouwwerken. Een jack-up vaartuig of zelfheffende eenheid is een zelfvarend mobiel platform dat bestaat uit een drijvende romp met een aantal beweegbare poten die in staat zijn de romp boven de zeespiegel te tillen. Eenmaal op locatie wordt de romp op de vereiste hoogte boven het zeeoppervlak geheven terwijl de poten op de zeebodem rusten, wat leidt tot stabiele werkomstandigheden onafhankelijk van eventuele deining op zee. Anders dan een zelfheffend schip kan een drijvend offshore installatieschip zich niet boven het zeeoppervlak heffen, wat betekent dat het niet afhankelijk is van de waterdiepten en de toestand van de zeebodem.

OLO

OLO is de afkorting van 'Obligation Linéaire/Lineaire Obligatie'. Dit zijn obligaties uitgegeven door de Belgische overheid voor normaal gezien een lange tijd. OLO's op 10 jaar zijn gewoonlijk een algemene indicator voor het globale renteniveau van obligaties.

Operationeel werkkapitaal (OWC)

Operationeel werkkapitaal (+ is vordering, - is schuld) is het netto werkkapitaal (vlottende activa min kortlopende verplichtingen), exclusief rentedragende schulden, geldmiddelen en kasequivalenten en afgeleide financiële derivaten zoals renteswaps, inclusief andere niet-vlottende activa en langlopende verplichtingen (indien van toepassing) evenals langlopende financiële derivaten (activa en verplichtingen), behalve renteswaps.

OpEx

OpEx zijn alle bedrijfskosten van de Groep. De verkoop, algemene en administratieve kosten (VA&A) die voortvloeien uit de normale bedrijfsuitoefening zijn eveneens opgenomen, met uitzondering van personeelskosten, waardevermindering, afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen, en overige bedrijfskosten.

Opportunity and Risk Management system (ORM)

Systeem voor de correcte identificatie, beoordeling en beheersing van risico's en opportuniteiten met betrekking tot de aanbesteding, voorbereiding en uitvoering van projecten.

Orderboek

Het orderboek van de Groep is de contractwaarde van opdrachten die per 31 december zijn verworven, maar die nog niet als omzet zijn geboekt omdat ze nog niet zijn uitgevoerd. Het orderboek omvat ook het aandeel van de Groep in het orderboek van joint ventures, maar niet in dat van geassocieerde deelnemingen. Contracten worden pas in het orderboek opgenomen wanneer het contract met de klant is ondertekend. Een gunningsbrief is volgens de Groep niet voldoende om het contract in het orderboek op te nemen. Bovendien moeten projecten in 'onzekere' landen eerst een financial close hebben vooraleer zij in het orderboek kunnen worden opgenomen. Het Executief Comité identificeert wat 'onzekere landen' zijn.

OSS (offshore substation)

De systemen die de door turbines opgewekte energie verzamelen en via gespecialiseerde onderzeese kabels exporteren, zijn een essentieel onderdeel van offshore windparken, vooral op grote multi-megawatt locaties.

Personeelsbestand

Totaal aantal vaste medewerkers in loondienst bij DEME op 31 december 2022. Het personeelsbestand wijkt af van het gemiddeld aantal VTE's dat in andere niet-financiële KPI's is opgenomen. Tijdelijke werknemers en onderaannemers zijn hier niet inbegrepen.

PM

Deeltjesverontreiniging – ook zwevende deeltjes (particulate matter of PM) genoemd – bestaat uit deeltjes (kleine stukjes) van vaste stoffen of vloeistoffen die zich in de lucht bevinden. Deze deeltjes kunnen bestaan uit stof, vuil, roet, rook of vloeistofdruppels die een plaatselijk milieueffect hebben en bij inademing schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid.

PPP

Publiek-Private samenwerking

R&D

Onderzoek & Ontwikkeling

Segment

Een segment is een samenvoeging van operationele segmenten (activiteitenlijnen) waarover gerapporteerd wordt. Meer informatie over de verschillende DEME-segmenten en hun aard vindt u in het hoofdstuk Financieel verslag van dit Jaarverslag.

SEU's

Significant Energy Users (significante energieverbruikers)

SOx

Zwaveloxiden (SOx) zijn een groep moleculen die bestaan uit zwavel- en zuurstofatomen, zoals zwaveldioxide (SO2) en zwaveltrioxide (SO3). Zwaveloxiden zijn luchtverontreinigende stoffen die een lokaal milieueffect veroorzaken, zoals de vorming van zure regen. Ook hebben ze gezondheidseffecten op de luchtwegen.

Sustainable Ship 1

Nieuwe klassering die wordt toegekend aan schepen die zijn ontworpen, gebouwd en uitgerust volgens eisen die gericht zijn op de volgende duurzame aspecten:

- Preventie van zee- en luchtverontreiniging

• Bescherming van het mariene milieu
• Vermindering van de BKG-emissies — Voorbereiding van scheepsrecycling
• Verbetering van het
• welzijn aan boord.

Time To

Intern DEME-programma voor loopbaanontwikkeling. Het 'Time To'-programma maakt een formeel feedbackmoment mogelijk tussen de werknemer en de manager om alle feedback en discussies over loopbaan en ontwikkeling vast te leggen.

TP

Transition Piece (overgangsstuk)

T&I

Transport & Installatie

Trailing Suction Hopper Dredger (TSHD of sleephopperzuiger)

Een zelfvarend vaartuig dat zijn ruim of hopper vult tijdens het baggeren. Het vaartuig is uitgerust met één of twee zuigbuizen die reiken tot aan de zeebodem. Tijdens het baggeren wordt de gebaggerde specie met behulp van centrifugaalpompen in het beun opgeslagen. Daarna kan het schip lange afstanden varen en zijn ruim legen door het openen van bodemdeuren, door rainbowing, door backfilling of door zijn lading aan land te pompen via drijvende en landleidingen. Dit soort baggerschip, dat zelfstandig kan werken, wordt voornamelijk in open water gebruikt: rivieren, kanalen, riviermonden en de open zee.

SDG's van de VN

Sustainable Development Goals - Doelstellingen voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties

VA&A-kosten

Verkoop-, algemene en administratieve kosten. Alle uitgaven op het niveau van DEME met betrekking tot onze ondersteunende diensten bij onze verkoop- en aanbestedingsorganisatie. Als zodanig houden deze uitgaven niet rechtstreeks verband met een project of een type uitrusting. Het gaat om uitgaven van niet-operationele aard.

Valpijpschip

Een zelfvarend vaartuig dat speciaal is ontworpen voor het storten van stenen op de zeebodem. Het schip kan stenen van variabele grootte vervoeren en storten, en is uitgerust met een flexibele valpijp die in het water wordt neergelaten om stenen op pijpleidingen en andere onderzeese constructies aan te brengen. Het vaartuig is uitgerust met een dynamisch positioneringssysteem, zodat het zeer nauwkeurig kan worden gepositioneerd ten opzichte van de stenen of rotsen. Het valpijpschip kan stenen plaatsen tot een diepte van 2.000 meter door gebruik te maken van een op afstand bediend voertuig met actieve deiningcompensatie.

VTE

Voltijds equivalent

WTG

Wind Turbine Generator vessel

WW LTIFR ('Veiligheidsthermometer')

De wereldwijde frequentiegraad van de ongevallen met werkverlet (LTIFR) is de maatstaf die de ongevallen weergeeft van DEME-werknemers en tijdelijke DEME-werknemers met arbeidsongeschiktheid (≥ 24 uur of ≥ 1 shift), vermenigvuldigd met 200.000 en gedeeld door het aantal gepresteerde werkuren. De 'Wereldwijde' methode is een risicogebaseerde methode die de 'risicograad' (= gebeurtenis die de verwonding veroorzaakte) en de 'verwondingsgraad' (= soort verwonding) combineert. Om te bepalen of een incident als 'wereldwijd' scoort, worden de 'risicograad' en de 'verwondingsgraad' met elkaar vermenigvuldigd.

288

DEME JAARVERSLAG 2022 289

A. Samenvattende tabel van alle niet-financiële cijfers

OVERIGE	Eenheid	2022	2021	4,342020m
EU-taxonomie
Omzet
In aanmerking komend	%	29	28	-
Afgestemd	%	26	24	-
CapEx
In aanmerking komend	%	52	32	-
Afgestemd	%	52	32	-
OpEx
In aanmerking komend	%	0	-	-
Afgestemd	%	0	-	-
KLIMAAT EN ENERGIE	Eenheid	2022	2021	2020
Beperken van BKG-emissies van onze eigen activiteiten en project-waardeketen
Broeikasgasemissies (totaal, wereldwijd)
Scope 1 BKG-emissies	kt CO2e	652	832	659
Scope 2 BKG-emissies	kt CO2e	1	0,8	1,0
Scope 3 BKG-emissies (beperkt tot zakelijke vliegkilometers)	kt CO2e	23	11	10
CO2-emissies BE + NE + LUX (volgens de CO2-Prestatieladder)
Scope 1 CO2-emissies	kt CO2	108	133	191
Scope 2 CO2-emissies	kt CO2	2	0,7	2,0
Scope 3 CO2-emissies	ktCO2	98	10	22
Broeikasgasemissies (%, wereldwijd, per activatype)
Totale wereldwijde BKG-emissies (scope 1 & 2 BKG-emissies)	kt CO2e	653	833	660
Schepen en overig drijvend hulpmaterieel	%	96	97,5	97
Machines en uitrusting	%	3	2	1
Personenvervoer (leasewagens)	%	1	0,5	1
Gebouwen	%	<0,5	<0,5	1
Koolstofarme brandstof (% Koolstofarme brandstoffen versus totaal verbruikte (op energie gebaseerde) brandstoffen	%	6,0	-	-
Bijkomende KPI's
MW Geïnstalleerde windturbines	MW	440	2.378	1.477
MW Geïnstalleerde funderingen ('MW capaciteitsbijdrage')	MW	2.798	1.867	2.499
MW Economische Eigendom	MW	144	144	144
NATUURLIJK KAPITAAL	Eenheid	2022	2021	2020
Operationele oplossingen om de negatieve milieu-impact op water, land en lucht onder controle te krijgen
Gerealiseerde Groene Initiatieven	Aantal	127	125	128
Groene Initiateven per thema
Minimaliseren van de luchtemissies	Aantal	15	22	26
Voorkomen van emissies in water	Aantal	6	7	0
Afval vermijden en hergebruiken	Aantal	39	36	12
Bodememissies voorkomen	Aantal	2	1	13
Fauna en flora beschermen	Aantal	18	20	13
Energie-efficiëntie verhogen	Aantal	30	24	29
Slim gebruik van natuurlijke grondstoffen	Aantal	17	15	35
Natuurgebaseerde oplossingen integreren in onze activiteiten
Initiatieven rond natuurgebaseerde oplossingen	Aantal	28	25	9
DUURZAME INNOVATIE	Eenheid	2022	2021	2020
Intrapreneurship om duurzaamheid te bevorderen
Goedgekeurde innovatie-initiatieven	Aantal	12	14	18
Partnerschappen met universiteiten en onderzoeksinstellingen
Samenwerkingsverbanden met universiteiten en onderzoeksinstellingen	Aantal	17	10	14
Masterproeven en doctoraatsthesissen	Aantal	26	14	22

AFVAL- EN GRONDSTOFFENBEHEER	Eenheid	2022	2021	2020
Hergebruik van baggerspecie, water en materialen van sloopwerken bij onze werkzaamheden
Groene initiatieven rond het slimme gebruik van natuurlijke grondstoffen	Aantal	17	15	35
Groene Initiatieven om afval te vermijden en te hergebruiken	Aantal	39	36	12
GEZONDHEID EN WELZIJN	Eenheid	2022	2021	2020
Fysieke en mentale gezondheid en welzijn garanderen
QHSE-S wereldwijd Performance Dashboard
Frequentiegraad van de ongevallen met werkverlet (WW LTIFR)	Aantal	0,23	0,19	0,19
Toolboxparticipatie	Aantal	313.454	283.684	345.312
Tijdig gemelde incidenten	Aantal	1.309	1.272	1.181
Tijdig afgesloten acties	Aantal	2.905	2.260	1.394
Observaties	Aantal	12.545	12.117	17.133
Inspecties	Aantal	9.964	9.645	11.593
Incidentonderzoeken	Aantal	2.737	2.869	379
DIVERSITEIT EN OPPORTUNITEIT	Eenheid	2022	2021	2020
Diversiteit en inclusie
Totaal personeelsbestand vaste medewerkers	Personeelsbestand	5.207	5.090	4.976
Totaal personeelsbestand bedienden	% (was Personeelsbestand)	56	56	54
Totaal personeelsbestand bemanning en arbeiders	% (was Personeelsbestand)	44	44	46
Personeelsbestand per leeftijdsgroep vaste medewerkers
jonger dan 30 jaar	%	16	16	17
30-49 jaar	%	59	59	58
50 jaar of ouder	%	25	25	25
Verdeling volgens geslacht van vaste medewerkers
Personeelsbestand mannelijke vaste medewerkers	Personeelsbestand	4.426	4.334	4.226
Personeelsbestand mannen – bedienden	% (was Personeelsbestand)	49	49	47
Personeelsbestand mannen – bemanning en arbeiders	% (was Personeelsbestand)	51	51	53
Personeelsbestand vrouwelijke vaste medewerkers	Personeelsbestand	781	756	750
Personeelsbestand vrouwen – bedienden	% (was Personeelsbestand)	95	95	93
Personeelsbestand vrouwen – bemanning en arbeiders	% (was Personeelsbestand)	5	5	7
Nationaliteiten vaste medewerkers (totaal)
Totaal aantal nationaliteiten	Aantal	79	80	80
Bemanning en arbeiders - aantal nationaliteiten Bedienden - aantal nationaliteiten	Aantal Aantal	47 74	49 75	52 72
Voltijdse en deeltijdse medewerkers volgens geslacht
Personeelsbestand van voltijdse vaste medewerkers	Personeelsbestand	5.016	4.944	4.797
Vrouwelijk voltijds	% (was Personeelsbestand)	14	13	13
Mannelijk voltijds	% (was Personeelsbestand)	86	87	87
Personeelsbestand van deeltijdse vaste medewerkers	Personeelsbestand	191	146	179
Vrouwelijk deeltijds	% (was Personeelsbestand)	65	63	67
Mannelijk deeltijds	% (was Personeelsbestand)	35	37	33
Leiderschapstraining over diversiteit (totaal)	Uren	36	73	136
Aanwervingen - Totaal aantal nieuwe vaste medewerkers	Personeelsbestand	965	670
Nieuwe vrouwelijke medewerkers	%	20	18	23
Nieuwe mannelijke medewerkers	%	80	82	77
Persoonlijke en professionele kansen
Prestaties en loopbaanontwikkeling vaste medewerkers
Deelnamepercentage aan programma voor bedienden 'Time to'	%	70	71	86
Deelnamepercentage aan programma voor bemanning 'Time to'	%	68	73	80
Anciënniteit vaste medewerkers
Minder dan 1 jaar	%	14	13	5
1-5 jaar	%	31	31	38
6-10 jaar	%	19	20	20
> 10 jaar	%	36	36	37
Opleidingsuren vaste medewerkers
Totaal opleidingsuren	Uren	148.056	208.766	98.055
Gem. uren opleiding/medewerker	Uren/medewerker	29	40	20
Opleidingsuren voor mannelijke bedienden	Uren	127.402	192.504	87.551
Opleidingsuren voor vrouwelijke bedienden	Uren	20.654	16.261	10.504
Opleidingsuren voor bemanning en arbeiders	Uren	61.780	135.334	38.073
Opleidingsuren voor medewerkers	Uren	86.276	73.431	59.982
BEDRIJFSETHIEK	Eenheid	2022	2021	2020
Duidelijke richtlijnen en minimumnormen inzake bedrijfsethiek en mensenrechten voor alle partijen die bij onze activiteiten betrokken zijn
DEME-bedienden dat een DEME Compliance Awareness-opleiding volgden	%	99	99	97

DEME-bemanning die een DEME Compliance Awareness-opleiding volgde % 82 - -

B. Rapporteringstabellen over de EU-taxonomie

Criteria voor een substantiële bijdrage DNSH-criteria ('Does Not Significantly Aandeel van de omzet uit producten of diensten die verband houden met op de taxonomie afgestemde economische activiteiten (2022) Codes (2) Absolute Omzet (3) Aandeel van omzet (4) Klimaatmitigatie (5) Klimaatadaptatie (6) Water en maritieme hulpbronnen (7) euro euro % % % % % % % J/N J/N J/N J/N J/N J/N J/N % % F T A. IN AANMERKING KOMENDE ACTIVITEITEN A.1. Ecologisch duurzame activiteiten (op de taxonomie afgestemd) Infrastructuur voor spoorvervoer F42.12 39.160.552,00 1,48% 1,48% 0,00% J J J J J J 1,48% Elektriciteitsproductie uit windenergie D35.11 649.369.509,00 24,46% 24,46% 0,00% J J J J J J 24,46% Omzet uit ecologisch duurzame activiteiten (op de taxonomie afgestemd) (A.1) 688.530.061,00 25,94% 25,94% 0,00% 25,94% A.2. In aanmerking komende maar niet ecologisch duurzame activiteiten (niet op de taxonomie afgestemd) Elektriciteitsproductie uit windenergie D35.11 80.442.467,00 3,03% Omzet uit in aanmerking komende maar niet ecologisch duurzame activiteiten (niet op de taxonomie afgestemd) (A.2) 80.442.467,00 3,03% Totaal (A.1 + A.2) 768.972.528,00 28,97% 25,94% 0,00% 0,00% B. NIET IN AANMERKING KOMENDE ACTIVITEITEN Omzet uit niet in aanmerking komende activiteiten (B) 1.885.752.511,00 71,03% Totaal (A + B) 2.654.725.039,00 100,00%

Harm' - Doen geen ernstige afbreuk aan)

Water en maritieme hulpbronnen (13)

Circulaire economie (14)

Vervuiling (15)

Biodiversiteit en ecosystemen (16)

Minimumgaranties (17)

Op de taxonomie afgestemd

Op de taxonomie afgestemd aandeel

Categorie (faciliterende

Categorie (transitieactiviteit) (21)

activiteit of) (20)

van de omzet, jaar N-1 (19)

aandeel van de omzet, jaar N (18)

Circulaire economie (8)

Vervuiling (9)

Biodiversiteit en ecosystemen (10)

Klimaatmitigatie (11)

Klimaatadaptatie (12)

Aandeel van de omzet uit producten of diensten die verband houden met op de taxonomie afgestemde economische activiteiten

A. IN AANMERKING KOMENDE ACTIVITEITEN A.1. Ecologisch duurzame activiteiten (op de taxonomie afgestemd)

maar niet ecologisch duurzame activiteiten (niet op de taxonomie afgestemd)

B. NIET IN AANMERKING KOMENDE ACTIVITEITEN

Omzet uit in aanmerking komende maar niet ecologisch duurzame activiteiten (niet op de taxonomie afgestemd) (A.2)

Elektriciteitsproductie uit windenergie D35.11 80.442.467,00 3,03%

Omzet uit niet in aanmerking komende activiteiten (B) 1.885.752.511,00 71,03% Totaal (A + B) 2.654.725.039,00 100,00%

80.442.467,00 3,03%

(2022)

F42.12 39.160.552,00 1,48% 1,48% 0,00%	J	J	J	J	J	J	1,48%
D35.11 649.369.509,00 24,46% 24,46% 0,00%	J	J	J	J	J	J	24,46%
688.530.061,00 25,94% 25,94% 0,00%							25,94%

Totaal (A.1 + A.2) 768.972.528,00 28,97% 25,94% 0,00% 0,00%

		DNSH-criteria ('Does Not Significantly
Criteria voor een substantiële bijdrage

Harm' - Doen geen ernstige afbreuk aan)

Aandeel van de CapEx uit producten of diensten die verband houden met op de taxonomie afgestemde economische activiteiten (2022)	Co de s (2 ) in euro	Ab sol ute Ca pE x ( 3) %	Aa nd ee l va n C ap Ex (4 ) %	Kli ma atm itig ati e (5 ) %	Kli ma ata da pta tie (6 ) %	Wa ter en ma riti em e h ulp bro nn en (7) %
A. IN AANMERKING KOMENDE ACTIVITEITEN
A.1. Ecologisch duurzame activiteiten (op de taxonomie afgestemd)
Elektriciteitsproductie uit windenergie	D35.11	274.970.745,00	51,87%	51,87%	0,00%
CapEx uit ecologisch duurzame activiteiten (op de taxonomie afgestemd) (A.1)		274.970.745,00	51,87%	51,87%	0,00%
A.2. In aanmerking komende maar niet ecologisch duurzame activiteiten (niet op de taxonomie afgestemd)
CapEx in aanmerking komende maar niet ecologisch duurzame activiteiten (niet op de taxonomie afgestemd) (A.2)		0,00	0,00%
Totaal (A.1 + A.2)		274.970.745,00	51,87%
B. NIET IN AANMERKING KOMENDE ACTIVITEITEN
CapEx uit niet in aanmerking komende activiteiten (B)		255.177.292,00	48,13%

B. NIET IN AANMERKING KOMENDE ACTIVITEITEN

CapEx uit niet in aanmerking komende activiteiten (B) 255.177.292,00 48,13% Totaal (A + B) 530.148.037,00 100,00%

					DNSH-criteria ('Does Not Significantly Harm' - Doen geen ernstige afbreuk aan)
Op Ca de teg ta xo ori va no e (t n d Ca mi ran e o teg e a sit mz fge ori act iea e (f ste ivit cti aci md vit eit r N lite aa eit of -1 ren nd ) (2 ) (2 (19 ee de 0) 1) ) l % F T	aa nd Op ee l va de ta n d xo e o no mz et, mi et, jaa e a jaa fge r N ste (1 md 8) %	Mi nim um ga ran tie s (1 7) J/N	Bio div ers ite it e n e cos yst em en (16 ) J/N	Ve rvu ilin g ( 15 ) J/N	Cir cul air e e con om ie ( 14 ) J/N	Wa ter en ma riti em e h ulp bro nn en (13 ) J/N	Kli ma ata da pta tie (1 2) J/N	Kli ma atm itig ati e (1 1) J/N	Bio div ers ite it e n e cos yst em en (10 ) %	Ve rvu ilin g (9 ) %	Cir cul air e e con om ie ( 8) %
	51,87%	J	J	J	J	J	J
	51,87%
0,00% 0,00%	51,87%

Harm' - Doen geen ernstige afbreuk aan)

Aandeel van de OpEx uit producten of diensten die verband houden met op de taxonomie afgestemde economische activiteiten (2022)	Co de s (2 ) euro	Ab sol ute Op Ex (3 ) %	Aa nd ee l va n O pE x (4 ) %	Kli ma atm itig ati e (5 ) %	Kli ma ata da pta tie (6 ) %	Wa ter en ma riti em e h ulp bro nn en (7) %
A. IN AANMERKING KOMENDE ACTIVITEITEN
A.1. Ecologisch duurzame activiteiten (op de taxonomie afgestemd)
OpEx uit ecologisch duurzame activiteiten (op de taxonomie afgestemd) (A.1)		0,00	0,00%	0,00%	0,00%
A.2. In aanmerking komende maar niet ecologisch duurzame activiteiten (niet op de taxonomie afgestemd)
OpEx of in aanmerking komende maar niet ecologisch duurzame activiteiten (niet op de taxonomie afgestemd) (A.2)		0,00	0,00%
Totaal (A.1 + A.2)		0,00	0,00%
B. NIET IN AANMERKING KOMENDE ACTIVITEITEN		0,00	100,00%
Omzet uit niet in aanmerking komende activiteiten (B)		0,00	100,00%
Totaal (A + B)		0,00	100,00%

(niet op de taxonomie afgestemd) (A.2)

maar niet ecologisch duurzame activiteiten (niet op de taxonomie afgestemd)

OpEx of in aanmerking komende maar niet ecologisch

A.2. In aanmerking komende

duurzame activiteiten

B. NIET IN AANMERKING KOMENDE ACTIVITEITEN 0,00 100,00% Omzet uit niet in aanmerking komende activiteiten (B) 0,00 100,00% Totaal (A + B) 0,00 100,00%

0,00 0,00%

Criteria voor een substantiële bijdrage				DNSH-criteria ('Does Not Significantly Harm' - Doen geen ernstige afbreuk aan)
Wa ter en ma riti Aa Kli em Kli nd Ab ma ma e h ee uit producten of diensten sol ata atm ulp l va ute die verband houden met op da bro itig n O Co pta Op de taxonomie afgestemde nn ati pE de tie Ex en economische activiteiten x (4 e (5 s (2 (3 (6 (7) ) ) ) ) ) euro % % % % %	Cir cul air e e con om ie ( 8) %	Ve rvu ilin g (9 ) %	Bio div ers ite it e n e cos yst em en (10 ) %	Kli ma atm itig ati e (1 1) J/N	Kli ma ata da pta tie (1 2) J/N	Wa ter en ma riti em e h ulp bro nn en (13 ) J/N	Cir cul air e e con om ie ( 14 ) J/N	Ve rvu ilin g ( 15 ) J/N	Bio div ers ite it e n e cos yst em en (16 ) J/N	Mi nim um ga ran tie s (1 7) J/N	aa nd Op ee l va de ta n d xo e o no mz mi et, e a jaa fge r N ste (1 md 8) %	Op de ta xo va no n d mi e o e a mz fge et, ste jaa md r N aa -1 nd (19 ee ) l %	Ca teg ori act e (f ivit aci eit lite of ren ) (2 de 0) F	Ca teg ori e (t ran sit iea cti vit eit ) (2 1) T
0,00% 0,00%											0,00%

Totaal (A.1 + A.2) 0,00 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

C. DEME's materialiteitsmatrix en zijn 8 belangrijkste duurzaamheidsthema's

Deze tabel verduidelijkt hoe de verschillende ESG-onderwerpen in onze materialiteitsmatrix gekoppeld zijn aan DEME's 8 belangrijkste duurzaamheidsthema's en de overeenkomstige Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG's). Bovendien worden de ESG-onderwerpen voorgesteld als risico of kans voor DEME.

VERWIJZING NAAR

Duurzaamheid – Governance

BELANGRIJKSTE DUURZAAMHEIDSTHEMA EN SDG('S)	ESG	RISICO / OPP.*	ESG-ONDERWERP IN MATERIALITEITSMATRIX	ENGAGEMENTEN, DOELSTELLINGEN & PRESTATIES
KLIMAAT EN ENERGIE	E	O	Energietransitie	Verwijzing naar hoofdstuk 03 Segmenten
	E	O	Veerkrachtige infrastructuur	Verwijzing naar hoofdstuk 03 Segmenten
	E	O	Energie-efficiëntie	Verwijzing naar hoofdstuk 05 Duurzaamheid – klimaat en energie
	E	R	BKG-emissies	Verwijzing naar hoofdstuk 05 Duurzaamheid – klimaat en energie
	E	R	Luchtvervuilende stoffen	Verwijzing naar hoofdstuk 05 Duurzaamheid – klimaat en energie
NATUURLIJK KAPITAAL	E	R	Biodiversiteit	Verwijzing naar hoofdstuk 05 Duurzaamheid – natuurlijk kapitaal
AFVAL- EN GROND- STOFFENBEHEER	E	O	Bodemherstel	Verwijzing naar hoofdstuk 03 Segmenten
	E	O	Grondstoffenbeheer	Verwijzing naar hoofdstuk 03 Segmenten
GEZONDHEID EN WELZIJN	S	R	Veiligheid	Verwijzing naar hoofdstuk 05 QHSE-prestatie
	S	R	Gezondheid en welzijn	Verwijzing naar hoofdstuk 05 Duurzaamheid – gezondheid en welzijn
DIVERSITEIT EN OPPORTUNITEIT	S	R	Talentbeheer	Verwijzing naar hoofdstuk 05 Duurzaamheid – diversiteit en opportuniteit
	S	R	Werkplek Diversiteit en inclusie	Verwijzing naar hoofdstuk 05 Duurzaamheid – diversiteit en opportuniteit
LOKALE GEMEENSCHAPPEN	S	O	Betrokkenheid van de lokale gemeenschap	Verwijzing naar hoofdstuk 05 Duurzaamheid – lokale gemeenschappen
DUURZAME INNOVATIE	G	O	Duurzame innovatie	Verwijzing naar hoofdstuk 05 Duurzaamheid – duurzame innovatie
	G	O	Partnerships	Verwijzing naar hoofdstuk 05 Duurzaamheid – duurzame innovatie
	S	R	Werkpraktijken en mensenrechten	Verwijzing naar hoofdstuk 05 Duurzaamheid – bedrijfsethiek
BEDRIJFSETHIEK	G	R	Verantwoord Ondernemen	Verwijzing naar hoofdstuk 05 Duurzaamheid – bedrijfsethiek
	G	R	Toeleveringsketen	Verwijzing naar hoofdstuk 05 Duurzaamheid – bedrijfsethiek
	G	R	Corporate & ESG Governance	Verwijzing naar hoofdstuk 05

* OPP. = Opportuniteit

D. Managementsystemen

Ons geïntegreerd managementsysteem omvat verschillende internationale normen en kaders, waardoor wij onze ambitie van continue verbetering kunnen nastreven. Deze tabel laat zien hoe DEME's 8 belangrijkste duurzaamheidsthema's worden beheerd en opgevolgd.

	BELEID	Beleid inzake energie en broeikasgassen
KLIMAAT EN ENERGIE	INTERNATIONALE NORMEN EN KADERS	— GHG-protocol — CO₂-Prestatieladder (België en Nederland) Niveau 5 versie 3.1 — ISO 14064 (rapportering) — ISO 50001 (Energiemanagementsysteem)
	AANPAK VAN HET MANAGEMENTSYSTEEM	Het Energiemanagementsysteem is geïntegreerd in het managementsysteem van DEME. Wij evalueren de doeltreffendheid van onze aanpak met de volgende validatie- en/of controlemechanismen: — Naleving van de CO₂-prestatieladder - Niveau 5 (België & Nederland) op basis van ISO 14064 en het Greenhouse Gas Protocol (GHG)-protocol. — Driejaarlijkse externe verificatie van de emissie-inventaris (voor België en Nederland) (Scope 1 & 2) — Beperkte zekerheid door een onafhankelijke derde partij ten aanzien van koolstofarme brandstofdoelstelling voor schepen — Jaarlijkse interne evaluatie van het energiebeheer — Naleving van IMO-regelgeving door classificatiebureaus en vlaggenstaten
	BELEID	Beleid inzake kwaliteit, gezondheid, veiligheid en milieu
NATUURLIJK KAPITAAL	INTERNATIONALE NORMEN EN KADERS AANPAK VAN HET MANAGEMENTSYSTEEM	1. Operationele oplossingen om de negatieve impact te beheren — ISO 14001 (Milieumanagement) — Internationale veiligheidsmanagementcode (ISM) voor het veilig beheer en de veilige exploitatie van schepen en voorkoming van verontreiniging — IMO-Verdrag voor ballastwaterbeheer — IMO MARPOL-verdrag Bijlage VI 2. Natuurgebaseerde oplossingen — IFC-normen voor milieu- en sociale prestaties — IUCN Wereldwijde normen voor natuurgebaseerde oplossingen (NbS) - EU-Commissie Definitie van NbS — Op de natuur gebaseerde oplossingen voor het Klimaatverdrag van de Verenigde Naties — EU Kaderrichtlijn mariene strategie (2008/56/EG) — EU-biodiversiteitsstrategie 2030 "De natuur terugbrengen in ons leven" — EU-strategie inzake aanpassing aan de klimaatverandering — VN Kunming-Montreal Wereldwijd kader voor biodiversiteit (GBF), 2022 Het Milieumanagementsysteem is geïntegreerd in het managementsysteem van DEME. — Op basis van een template ontwikkelen wij projectspecifieke milieumanagement- en engineeringplannen voor alle relevante projecten. — De doelstelling inzake Groene Initiatieven is gekoppeld aan de QHSE-S Bonus. Wij evalueren onze aanpak met de volgende geldende validatie- en/of controlemechanismen: — Periodieke externe audits van het Milieumanagementsysteem volgens ISO 14001 en de ISM-code. — Jaarlijkse interne QHSE-S Management Review, inclusief milieuonderwerpen.
	INTERNATIONALE	ISO 56002 als richtlijn voor innovatiebeheer.
DUURZAME INNOVATIE	NORMEN EN KADERS AANPAK VAN HET MANAGEMENTSYSTEEM	— Elke bedrijfsinnovatiecampagne volgt een gefaseerd goedkeuringsproces. De initiële goedkeuring van ideeën en de daaropvolgende goedkeuringen worden gecontroleerd of uitgevoerd door de Innovation Board. — Om ervoor te zorgen dat alle initiatieven dit gefaseerde goedkeuringsproces doorlopen met inachtneming van de duurzaamheid, werd aan het bestaande Technical Readiness Level (TRL) en Commercial Readiness Level (CRL) een systeem toegevoegd van Sustainability Readiness Level (SRL). — We hebben databanken ontwikkeld die de richting aangeven van samenwerkingen tussen DEME en universiteiten/onderzoeksinstellingen en informatie bevatten over studenten en hun thesisonderwerpen.

	BELEID	Beleid inzake kwaliteit, gezondheid, veiligheid en milieu
AFVAL- EN	INTERNATIONALE	ISO14001
	NORMEN EN KADERS
GRONDSTOFFENBEHEER	AANPAK VAN HET MANAGEMENTSYSTEEM	Afval en gebruik van natuurlijke grondstoffen zijn twee milieuaspecten die binnen het QHSE-managementsysteem gedefinieerd werden. Wij evalueren onze aanpak met de volgende geldende externe validatie- en/of controlemechanismen: — ISO 14001 externe audits — Rapportage aan lokale autoriteiten — Naleving van MARPOL-voorschriften (bijv. Garbage Record Book) — Interne jaarlijkse QHSE-S Management Review inclusief onderwerpen voor afval- en grondstoffenbeheer
GEZONDHEID EN WELZIJN	BELEID	— Beleid inzake kwaliteit, gezondheid, veiligheid en milieu — Beleid inzake drugs en alcohol — 'Code voor ethiek en zakelijke integriteit'
	INTERNATIONALE NORMEN EN KADERS	— ISO 45001 Systeem voor het beheer van gezondheid en veiligheid op het werk — ISM-Code
	AANPAK VAN HET MANAGEMENTSYSTEEM	Wij zorgen in onze organisatie voor een structurele sociale dialoog over welzijnsgerelateerde thema's, zoals veiligheid op het werk, gezondheid, ergonomie, psychosociale aspecten op het werk (bv. stress) en het milieu. De resultaten van deze dialoog hebben we gebundeld in een actielijst die wordt aangepakt door ons management. Wij evalueren onze aanpak met de volgende geldende externe validatie- en/of controlemechanismen: — Periodieke externe audits van het Managementsysteem van DEME volgens ISO 45001 DEME en ISM — Jaarlijkse interne QHSE-S Management Review, inclusief onderwerpen inzake gezondheid en veiligheid
DIVERSITEIT EN OPPORTUNITEIT	BELEID	— 'Code voor ethiek en zakelijke integriteit' — Mensenrechtenbeleid (inclusief beleid inzake gelijke kansen, aanwervingspraktijken en discriminatie, intimidatie en disciplinaire maatregelen, vrijheid van vereniging en het recht op collectieve onderhandelingen)
	AANPAK VAN HET MANAGEMENTSYSTEEM	Wij zorgen voor een structurele sociale dialoog in de organisatie. Deze dialoog leidt tot een actielijst die wordt aangepakt door ons management. Wij evalueren onze aanpak met de volgende geldende externe validatie- en/of controlemechanismen: — Periodieke externe audits van DEME's Managementsysteem volgens ISO 9001 — Interne jaarlijkse QHSE-S Management Review inclusief onderwerpen inzake opleiding en competentiebeheer.
BEDRIJFSETHIEK	BELEID	— 'Code voor ethiek en zakelijke integriteit' — 'Code voor ethiek en zakelijke integriteit' voor zakenpartners — Compliancebeleid en -praktijken — Beleid inzake mensenrechten — Beleid en procedure voor het aankaarten en melden van integriteitskwesties
	INTERNATIONALE NORMEN EN KADERS	— Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties — OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen
	AANPAK VAN HET MANAGEMENTSYSTEEM	Wij voeren due diligence-procedures uit om te zorgen voor een robuuste sanctie- en anticorruptiescreening van derden. Om de doeltreffendheid van onze aanpak te evalueren hanteren we de volgende geldende validatie- en/of controlemechanismen: — Interne audits — Management Reviews — Ad hoc audits door sommige van onze klanten — Externe audit door een Commissaris.
LOKALE GEMEENSCHAPPEN	AANPAK VAN HET MANAGEMENTSYSTEEM	Alle beslissingen over gemeenschapsprojecten zijn gebaseerd op de kernwaarden en duurzaamheidsdoelstellingen van DEME. Wij steunen projecten die een positieve impact hebben en de levenskwaliteit verbeteren in de gemeenschappen waar wij actief zijn. Projecten moeten een definieerbaar en meetbaar maatschappelijk resultaat hebben. Aanvragen voor liefdadigheidssponsoring worden alleen in overweging genomen als ze uitgaan van organisaties zonder winstoogmerk.

302

VERSLAG VAN DE COMMISSARIS

In deze rubriekverwijzen wij naar hoofdstuk 6 - Financieel verslag, waar het 'Verslag van de commisaris' is opgenomen. Zie blz. 266-269.

VERSLAG

COMMISSARIS

VAN DE

DEME JAARVERSLAG 2022 303

TOEKOMSTGERICHTE INFORMATIE

Dit verslag kan toekomstgerichte informatie bevatten. Toekomstgerichte verklaringen beschrijven verwachtingen, plannen, strategieën, doelstellingen, toekomstige gebeurtenissen of bedoelingen. De verwezenlijking van toekomstgerichte verklaringen in dit rapport is onderhevig aan risico's en onzekerheden. Bijgevolg kunnen werkelijke resultaten of toekomstige gebeurtenissen wezenlijk verschillen van die uitgedrukt of geïmpliceerd door dergelijke toekomstgerichte verklaringen. Mochten bekende of onbekende risico's of onzekerheden zich voordoen, of mochten onze veronderstellingen onjuist blijken, kunnen de werkelijke resultaten aanzienlijk afwijken van de verwachtingen. DEME neemt geen verplichting om toekomstgerichte verklaringen publiekelijk bij te werken of te herzien.

SAMENGESTELD EN GECOORDINEERD DOOR DEME

Investor Relations en het financieel departement Interne en Externe communicatie

GRAFISCHE VORMGEVING

www.bbc.be

DRUKWERK

Grafilux printing

www.deme-group.com