AI assistant
ÇAN2 TERMİK A.Ş. — Audit Report / Information 2022
Jan 26, 2023
10653_rns_2023-01-26_b6dafa39-f9e1-4a11-8766-4433009a3a48.pdf
Audit Report / Information
Open in viewerOpens in your device viewer
ÇAN2 TERMİK A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI 31 ARALIK 2022 TARİHİNDE SONA EREN HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR VE BAĞIMSIZ DENETİM RAPORU



| Kilit Denetim Konusu | Denetimimizde Konunun Nasıl Ele Alındığı |
|---|---|
| Nakit Akış Riskinden Korunma Muhasebesi | |
| Grup, bütçelemiş olduğu elektrik enerjisi satışları ile elektrik üretimi yatırımına istinaden olduğu Avro cinsinden kredilerini almış ilişkilendirmektedir. Satışları USD para birimine ve enflasyon endeksli olup bu satışlar Türk Lirası ile USD arasındaki kur değişimlerinden etkilenmektedir. Şirket, maruz kaldığı bu kur riskini Avro para birimi cinsinden borçlandığı kredileriyle koruma altına almaktadır. 31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla öz kaynaklar altında sınıflandırılan nakit akış riskinden korunma kayıplarının tutarı 766.181.663 TL olup finansal tablolar açısından tutarsal olarak önemli bir seviyededir. |
Şirket'in nakit akış riskinden korunma işleminde bulunmasına neden olan risk yönetimi hedef ve stratejisinin resmi tanımı ve dokümantasyonu, Muhasebelestirme ve Ölçme Standardında belirtilen finansal riskten korunma muhasebesine ilişkin tanımlar çerçevesinde incelenmiştir. Şirket için danışman hizmet kuruluşu tarafından hazırlanan nakit akım riskinden korunma muhasebesi modeli hesaplamaları, risk yönetim stratejisi, risk yönetim amaçları, riskten korunma ilişkisi, korunulan riskin niteliği, kredi riskinden korunma etkinliğinin ölçüm yöntemi kontrol edilmiştir. |
| Nakit akış riskinden korunma muhasebesi yapısal olarak kompleks olup denetimi mesleki uzmanlık gerektiren bir konu olduğundan dolayı tarafimizca kilit denetim konusu olarak değerlendirilmiştir. |
Grup hedge muhasebesi işlemine konu olan USD alacaklarını USD para birimine ve enflasyon endeksli yapılacak olan satışlar ile ilişkilendirmiştir. Nakit akış riskinden korunma işlemine konu olan elektrik enerjisi satış fiyatlarının yönetim tarafından onaylanan bütçe ile uyumluluğu kontrol edilmiştir. Söz konusu Avro kredilerin geri ödeme planları kredi sözleşmelerinden ve banka mutabakatlarından kontrol edilmiştir. ilişkin gerçekleştirilen muhasebe Konuya |
| kaydının matematiksel doğruluğu ve muhasebeleştirilmesi kontrol edilmiştir. Nakit akış riskinden korunma muhasebesi ile ilgili finansal tablo notlarında yer alan açıklamaların yeterliliği değerlendirilmiştir. |

| Kilit Denetim Konusu | Denetimimizde Konunun Nasıl Ele Alındığı |
|---|---|
| Aktifleştirilen Maden Varlıkları | |
| Grup aşağıda belirtilen durumlarda yapılan harcamaları aktifleştirmektedir; |
Bu alanda uyguladığımız denetim prosedürlerimiz aşağıdakileri içermektedir: |
| Maden sahalarında yapmış olduğu geliştirme maliyetlerini, söz konusu madenden gelecekte bir ekonomik faydanın elde edilmesinin kuvvetle muhtemel olduğu, belirli maden alanları için |
Her maden sahası ile ilgili olarak aktifleştirilen araştırma ve geliştirme maliyetlerinin içeriğinin değerlendirilmesi, |
| tanımlanabildiği ve maliyetinin güvenilir bir şekilde ölçülebildiği durumlarda, |
Yönetim değerlendirmelerinin uygunluğunun test edilmesi, |
| Dönem içerisinde her bir açık ocak cevher yatağında cevherin tanımlanan kısmına erişimi dekapaj kolaylaştıran çalışması yapılırken katlanılan direkt maliyetler ile dekapaj çalışması ile ilişkilendirilebilen genel üretim giderlerini, Açık ocak maden sahası geliştirme aktivitelerine ve açık ocakta yapılan üretime bağlı olarak ortaya çıkan maden sahalarının hali hazırdaki durumlarına göre ıslahı, rehabilitasyonu ve kapanma maliyetleri; madenlerin kapanması ve rehabilitasyonu sırasında harcanması kuvvetle muhtemel olan giderlerin karşılığının bilanço tarihi itibarıyla indirgenmiş maliyet değerleri aktiflestirilen geliştirme maliyetlerinin 31.12.2022 tarihli finansal tablolardaki payı ve ilgili maliyetlerin aktifleştirilmesi sürecinde uygulanan yönetim muhakemeleri, nedeniyle bu konu, kilit denetim konusu olarak belirlenmiştir. |
Grup'un maden sahalarından sorumlu departmanlarında bulunan yöneticiler ile görüşmeler yapılması, Gelistirme maliyetlerine ilişkin detay testlerin yapılması, fatura örneklerinin maden ruhsatları ve hakkediş raporları ile karşılıklı kontrolü, Gelecekte beklenen ekonomik faydanın Grup'un tahminlerine ve geçmiş dönem performansına göre incelenmesi, |
| Kilit Denetim Konusu | Denetimimizde Konunun Nasıl Ele Alındığı |
|---|---|
| Kısa ve Uzun Vadeli Finansal Borçlar ve | |
| Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler | |
| prosedürlerimiz finansal borçların Denetim |
|
| 31.12.2022 tarihi itibariyle Grup'un konsolide | doğruluğunu sorgulamak üzerine tasarlanmıştır. |
| finansal tablolarında, kısa vadeli |
|
| yükümlülüklerinin %24'ünü oluşturan |
Grup'un finansal borçlara ilişkin uyguladığı |
| 293.815.316 TL tutarında kısa vadeli finansal | muhasebe politikaları ve bunların uygulama |
| borcu ve toplam uzun vadeli yükümlülüklerinin | esasları değerlendirilmiştir, |
| ise %99'unu oluşturan 1.931.248.633 - TL |
|
| tutarında uzun vadeli finansal borcu |
Finansal borçların gerçekliği banka ve finansa |
| bulunmaktadır. | kurumları yapılan ile $\mathrm{d}$ 1 teyitlerle |
| sorgulanmıştır, | |
| Kisa ve uzun vadeli finansal borçlara ilişkin | |
| detaylar Not 33'te yer almaktadır. | Grup tarafından finansal borçlar için yapılan kur |
| değerlemeleri, iskonto ve tahakkuk çalışmaları. | |
| Grup finansal borçlarının kur değerlemeleri ve | yeniden hesaplanarak test edilmiştir. |
| etkin faiz yöntemi kullanılarak iskonto edilmiş | |
| maliyeti üzerinden göstermektedir. Finansal | Finansal borçlara ilişkin finansal tablo |
| borçların hesaplanması ve mutabakatı |
dipnotlarında yer alan açıklamalar incelenmiş ve |
| tarafimizca kilit denetim konusu olarak |
bu notlarda yer verilen bilgilerin veterliliği |
| değerlendirilmiştir. | değerlendirilmiştir. |

| Ayrıca grubun konsolide mali tablolarında kısa Gider Tahakkuklarına ilişkin olarak, karşılık | |
|---|---|
| vadeli yükümlülüklerin %40'ını oluşturan hesaplamaları ve ilgili fatura vb. belgeler ile | |
| tutarda 498.136.013 TL Gider Karşılığı kesinliği ve doğruluğunun kontrolü | |
| bulunmaktadır. | gerçekleştirilmiştir. |
| Kilit Denetim Konusu | Denetimimizde Konunun Nasıl Ele Alındığı |
|---|---|
| Stokların muhasebeleştirilmesi | |
| 31.12.2022 tarihli konsolide finansal tablolarda yer alan 528.587.004 TL tutarındaki toplam stok içerisinde yer alan 17.696.163 TL tutarındaki ilk madde ve malzeme, 172.140.215 TL tutarındaki mamul ve 34.960.916 TL tutarındaki yedek parça stoklarının zarar görmesi, dışsal faktörler nedeniyle kısmen veya tamamen değerini kaybetmesi ya da satış fiyatının düşmesi durumunda geri kazanılamaması ve ekonomik faktörler gibi nedenlerle değer düşüklüğüne uğrama riski bulunmaktadır. Stoklara ilişkin detaylar Not 9'da yer almaktadır. |
Denetimimiz sırasında, stoklarla ilgili olarak aşağıdaki denetim prosedürleri uygulanmıştır: Stok değer düşüklüğü karşılığı ile ilgili muhasebe politikasının anlaşılması ve uygunluğunun değerlendirilmesi, Grup yönetimi ile stokların zarar görmesi, dışsal faktörler nedeniyle kısmen veya tamamen değerini kaybetmesi ya da satış fiyatının düşmesi durumunda geri kazanılamaması sebebiyle stokların değer düşüklüğüne uğrama riski ile ilgili görüşülmesi, |
| Yönetimin tahmin ve varsayımları sonucu cari dönemde stoklarla ilgili herhangi bir değer düşüklüğü karşılığı ayrılmamıştır. Bu tahmin ve varsayımlar, yavaş satılan stokların değerlendirilmesi ile belirli bir süre hareket görmemiş ve zarar görmüş stokların değerlendirilmesini içermektedir. Bu sebeplerle stoklar denetimimiz bakımından önemli bir konudur. |
Stok devir hızının önceki yıl ile karşılaştırılması, Yönetimin tahmin ve varsayımları sonucu cari dönemde stoklarla ilgili herhangi bir değer düşüklüğü karşılığı ayrılmaması hususunun değerlendirilmesi, Net gerçekleşebilir değer hesaplamasında kullanılan ıskontolar düşülmüş satış fiyatlarının örneklem yoluyla test edilmesi. $\sqrt{2}$ |

| Kilit Denetim Konusu | Denetimimizde Konunun Nasıl Ele Alındığı |
|---|---|
| Hasılatın muhasebeleştirilmesi | |
| Grup'un fiili faaliyet konusu, Grup'un aktifinde bulunan Çan-2 Termik Santrali aracılığı ile üretilen elektrik enerjisinin satışı ile çıkarılan kömür madenlerinin satış faaliyetlerini yürütmektir. Grup'un konsolide performans değerlendirmesinde hasılat, önemli en göstergedir. |
Hasılatın muhasebelestirilmesi ile ilgili aşağıdaki denetim prosedürleri uygulanmıştır: Satış süreçlerinin anlaşılması ve bu süreçlere ilişkin kontrollerin tasarımının ve isleyis etkinliğinin değerlendirilmesi, |
| 31.12.2022 tarihinde sonra eren hesap dönemi içerisinde Grup toplam 5.812.540.889 TL hasılat elde etmiştir. Hasılat, yıl içerisinde uygulanan stratejilerin sonuçlarının değerlendirilmesi ve performans takibi açısından ciddi öneme sahip olup, 31.12.2022 tarihinde sona eren hesap dönemine ait gelir tablosu açısından en önemli finansal tablo kalemi olması nedeniyle denetimimiz açısından önemli bir konudur. Grup'un muhasebe politikalarına ve hasılat tutarlarına ilişkin açıklamalar Dipnot 2 ve 22'de yer almaktadır. |
Hasılatın muhasebelestirilmesine yönelik Grup'un muhasebe politikasının uygunluğunun değerlendirilmesi, ilişkili taraflara yapılan satışların incelenmesi, Konsolide finansal tablolara kaydedilen hasılatın beklenen seviyelerde olup olmadığına ilişkin analitik prosedürlerin gerçekleştirilmesi, faturalarının Müşteri doğruluğuna ilişkin örnekleme yöntemiyle testlerin yapılması ve bu faturaların sevk irsaliyeleri (kömür satışları) ve müşteriden yapılan tahsilatlarla eşleştirilmesi, Grup'un müşterilerle yapmış olduğu satış sözleşmeleri incelenmesi ve farklı teslimat yöntemleri için hasılatın finansal tablolara alınma zamanlamasının değerlendirilmesi, işleyişinden Enerji piyasası kaynaklanan özellikli durumlar nedeni ile gelir ve gider tahakkuku yapılan alım ve satış tutarlarının izleyen dönemde düzenlenen ve alınan faturalar ile, yoksa hesaplanan tahakkuklara ilişkin olarak ticari birimlerden tahminlerin kesinliğini sağlayacak bilgilerin elde edilmesi ve tahakkuk tutarlarının doğrulanması, |


| İçindekiler | ||
|---|---|---|
| Konsolide finansal durum tablosu 1-3 | ||
| Konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu…………………………………………………………… | 4 | |
| Konsolide özkaynak değişim tablosu | 5 | |
| Konsolide nakit akış tablosu | 6 | |
| 1. | GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU 7 | |
| 2. | FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR 8 | |
| 3. | İŞLETME BİRLEŞMELERİ 26 | |
| 4. | DİĞER İŞLETMELERDEKİ PAYLAR 26 | |
| 5. | BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA 26 | |
| 6. | İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI 27 | |
| 7. | TİCARİ ALACAK VE BORÇLAR 29 | |
| 8. | DİĞER ALACAK VE BORÇLAR 30 | |
| 9. | STOKLAR 31 | |
| 10. | PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER VE ERTELENMİŞ GELİRLER 31 | |
| 11. | MADDİ DURAN VARLIKLAR 32 | |
| 12. | MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 34 | |
| 13. 14. |
MADEN KAYNAKLARININ ARAŞTIRILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ 34 KULLANIM HAKKI VARLIKLARI 35 |
|
| 15. | VARLIKLARDA DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ 36 | |
| 16. | DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI 36 | |
| 17. | BORÇLANMA MALİYETLERİ 37 | |
| 18. | KARŞILIKLAR, KOŞULLU VARLIK VE BORÇLAR 37 | |
| 19. | ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR 39 | |
| 20. | DİĞER VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER 41 | |
| 21. | SERMAYE, YEDEKLER VE DİĞER ÖZKAYNAK KALEMLERİ 42 | |
| 22. | HASILAT VE SATIŞLARIN MALİYETİ 43 | |
| 23. | NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER 44 | |
| 24. | GENEL YÖNETİM GİDERLERİ, PAZARLAMA GİDERLERİ, ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ 45 | |
| 25. | ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİRLER VE GİDERLER 45 | |
| 26. | YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİRLER VE GİDERLER 46 | |
| 27. 28. |
ÇEŞİT ESASINA GÖRE SINIFLANDIRILMIŞ GİDERLER 46 FİNANSMAN GİDERLERİ VE GELİRLERİ 47 |
|
| 29. | DİĞER KAPSAMLI GELİR UNSURLARININ ANALİZİ 47 | |
| 30. | GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL) 48 | |
| 31. | PAY BAŞINA KAZANÇ 50 | |
| 32. | YÜKSEK ENFLASYONLU EKONOMİDE RAPORLAMA 50 | |
| 33. | FİNANSAL ARAÇLAR 50 | |
| 34. | FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ 53 | |
| 35. | FİNANSAL ARAÇLAR (GERÇEĞE UYGUN DEĞER AÇIKLAMALARI VE FİNANSAL RİSKTEN KORUNMA | |
| MUHASEBESİ ÇERÇEVESİNDEKİ AÇIKLAMALAR) 59 | ||
| 36. | RAPORLAMA DÖNEMİNDEN SONRAKİ OLAYLAR 60 | |
| 37. | BAĞIMSIZ DENETİM KURULUŞUNDAN ALINAN HİZMETLERE İLİŞKİN ÜCRETLER 60 | |
| 38. | TÜREV ARAÇLAR 60 | |
| 39. | FİNANSAL TABLOLARI ÖNEMLİ ÖLÇÜDE ETKİLEYEN YA DA FİNANSAL TABLOLARIN AÇIK, YORUMLANABİLİR | |
| VE ANLAŞILABİLİR OLMASI AÇISINDAN AÇIKLANMASI GEREKEN DİĞER HUSUSLAR 61 | ||
| 40. | NAKİT AKIŞ TABLOSUNA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR 61 | |
| 41. 42. |
ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSUNA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR 62 NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ 62 |
|
ÇAN2 TERMİK A.Ş. 31.12.2022 TARİHİ İTİBARİYLE KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU (Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
| Cari Dönem Bağımsız Denetimden |
Geçmiş Dönem Bağımısz Denetimden |
||
|---|---|---|---|
| VARLIKLAR | Dipnot Referansı |
Geçmiş Konsolide 31.12.2022 |
Geçmiş Konsolide 31.12.2021 |
| Dönen Varlıklar | |||
| Nakit ve Nakit Benzerleri | 42 | 209.452.279 | 23.552.721 |
| Ticari Alacaklar | 6-7 | 914.917.992 | 155.198.509 |
| İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklar | 6 | 498.659.615 | 28.517.163 |
| İlişkili OlmayanTaraflardan Ticari Alacaklar | 7 | 416.258.377 | 126.681.346 |
| Diğer Alacaklar | 6-8 | 12.590.640 | 3.333.243 |
| İlişkili Taraflardan Diğer Alacaklar | 6 | 9.979.929 | 592.695 |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Diğer Alacaklar | 8 | 2.610.711 | 2.740.548 |
| Stoklar | 9 | 528.587.004 | 222.076.764 |
| Peşin Ödenmiş Giderler | 10 | 51.342.279 | 15.182.551 |
| Cari Dönem Vergisiyle İlgili Varlıklar | 30 | 3.268.855 | -- |
| Diğer Dönen Varlıklar | 20 | 377.502.937 | 122.166.556 |
| TOPLAM DÖNEN VARLIKLAR | 2.097.661.986 | 541.510.344 | |
| Duran Varlıklar | |||
| Diğer Alacaklar | 8 | 209.963 | 209.744 |
| İlişkili Taraflardan Diğer Alacaklar | 6 | -- | -- |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Diğer Alacaklar | 8 | 209.963 | 209.744 |
| Maddi Duran Varlıklar | 11 | 4.919.883.315 | 4.921.667.543 |
| Maddi Olmayan Duran Varlıklar | 12 | 33.809.355 | 30.706.367 |
| Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar | 12 | 33.809.355 | 30.706.367 |
| Kullanım Hakkı Varlıkları | 14 | 1.713.135 | 3.290.763 |
| Peşin Ödenmiş Giderler | 10 | 889.057 | 1.884.776 |
| Ertelenmiş Vergi Varlığı | 30 | 490.995.261 | -- |
| Diğer Duran Varlıklar | 20 | 47.864.509 | 53.860.977 |
| TOPLAM DURAN VARLIKLAR | 5.495.364.595 | 5.011.620.170 | |
| TOPLAM VARLIKLAR | 7.593.026.581 | 5.553.130.514 |
31.12.2022 tarihinde sona eren döneme ilişkin konsolide finansal tablolar 25.01.2023 tarih ve 2023/1 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile onaylanmıştır.
ÇAN2 TERMİK A.Ş. 31.12.2022 TARİHİ İTİBARİYLE KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU (Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
| Cari Dönem Bağımsız Denetimden Geçmiş Konsolide |
Geçmiş Dönem Bağımsız Denetimden Geçmiş Konsolide |
||
|---|---|---|---|
| KAYNAKLAR | Dipnot Referansları |
31.12.2022 | 31.12.2021 |
| Kısa Vadeli Yükümlülükler | |||
| Kısa Vadeli Borçlanmalar | 33 | -- | 81.776.258 |
| Kısa Vadeli Finansal Kiralama Yükümlülükleri | 861.732 | 421.153 | |
| Uzun Vadeli Borçlanmaların Kısa Vadeli Kısımları | 33 | 293.815.316 | 543.249.068 |
| Diğer Finansal Yükümlülükler | 33 | 866.832 | 2.972.839 |
| Ticari Borçlar | 6-7 | 232.541.573 | 204.267.918 |
| İlişkili Taraflara Ticari Borçlar | 6 | 121.268 | 516.207 |
| İlişkili Taraflara Olmayan Ticari Borçlar | 7 | 232.420.305 | 203.751.711 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlar | 19 | 9.326.857 | 6.115.662 |
| Diğer Borçlar | 6-8 | 159.839.880 | 132.618.962 |
| İlişkili Taraflara Diğer Borçlar | 6 | 16.778.893 | 103.398.050 |
| İlişkili Olmayan Taraflara Diğer Borçlar | 8 | 143.060.987 | 29.220.912 |
| Ertelenmiş Gelirler | 10 | 5.634.429 | 61.096.265 |
| Dönem Karı Vergi Yükümlülüğü | 30 | 28.460.456 | -- |
| Kısa Vadeli Karşılııklar | 18-19 | 11.375.439 | 5.807.581 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Kısa Vadeli Karşılıklar |
19 | 10.397.411 | 4.867.231 |
| Diğer Kısa Vadeli Karşılıklar | 18 | 978.028 | 940.350 |
| Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler | 20 | 498.136.013 | 43.650.986 |
| TOPLAM KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER | 1.240.858.527 | 1.081.976.692 | |
| Uzun Vadeli Borçlanmalar | 33 | 1.931.248.633 | 1.670.555.436 |
| Uzun Vadeli Finansal Kiralama Yükümlülükleri | 590.132 | 1.136.908 | |
| Diğer Borçlar | 6-8 | 1.680.862 | 5.796.327 |
| İlişkili Taraflara Diğer Borçlar | 6 | -- | -- |
| İlişkili Olmayan Taraflara Diğer Borçlar | 8 | 1.680.862 | 5.796.327 |
| Uzun Vadeli Karşılıklar | 18-19 | 3.312.062 | 1.509.318 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Uzun | |||
| Vadeli Karşılıklar | 19 | 3.109.464 | 1.324.274 |
| Diğer Uzun Vadeli Karşılıklar | 18 | 202.598 | 185.044 |
| Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü | 30 | 5.686.230 | 175.075.436 |
| Diğer Uzun Vadeli Yükümlülükler TOPLAM UZUN VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER |
20 | 481.163 1.942.999.082 |
1.447.164 1.855.520.589 |
31.12.2022 tarihinde sona eren döneme ilişkin konsolide finansal tablolar 25.01.2023 tarih ve 2023/1 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile onaylanmıştır.
ÇAN2 TERMİK A.Ş. 31.12.2022 TARİHİ İTİBARİYLE KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU (Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
| Cari Dönem Bağımsız Denetimden Geçmiş Konsolide |
Geçmiş Dönem Bağımısz Denetimden Geçmiş Konsolide |
||
|---|---|---|---|
| ÖZKAYNAKLAR | Dipnot Referansları |
31.12.2022 | 31.12.2021 |
| Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar | 4.409.168.972 | 2.615.633.233 | |
| Ödenmiş Sermaye | 21 | 320.000.000 | 320.000.000 |
| Paylara İlişkin Primler/İskontolar | 21 | 185.332.488 | 185.332.488 |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler Yeniden Değerleme ve Ölçüm Kazanç/Kayıpları Ortak Kontrole Tabi Teşebbüs veya İşletmeleri |
11 | 2.828.402.269 2.829.801.337 |
2.829.865.838 2.831.264.906 |
| İçeren Birleşmelerin Etkisi | 3-21 | (1.399.068) | (1.399.068) |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler Riskten Korunma Kazanç/Kayıpları |
21 | (767.840.764) (766.181.663) |
(425.813.602) (425.193.010) |
| Diğer Kazanç/Kayıplar | 21 | (1.659.101) | (620.592) |
| Geçmiş Yıllar Karları/Zararları | 21 | (293.751.490) | (112.788.484) |
| Net Dönem Karı/Zararı | 31 | 2.137.026.469 | (180.963.007) |
| Kontrol Gücü Olmayan Paylar | -- | -- | |
| TOPLAM ÖZKAYNAKLAR | 4.409.168.972 | 2.615.633.233 | |
| TOPLAM KAYNAKLAR | 7.593.026.581 | 5.553.130.514 |
31.12.2022 tarihinde sona eren döneme ilişkin konsolide finansal tablolar 25.01.2023 tarih ve 2023/1 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile onaylanmıştır.
ÇAN2 TERMİK A.Ş. 31.12.2022 TARİHİ İTİBARİYLE KONSOLİDE KAR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
| Cari Dönem Bağımsız |
Geçmiş Dönem Bağımsız |
||
|---|---|---|---|
| Denetimden Geçmiş Konsolide |
Denetimden Geçmiş Konsolide |
||
| KAR VEYA ZARAR KISMI | Dipnot Referansları |
01.01 - 31.12.2022 | 01.01 - 31.12.2021 |
| Hasılat | 22 | 5.812.540.889 | 1.192.936.521 |
| Satışların Maliyeti (-) | 23 | (3.736.295.353) | (865.358.998) |
| BRÜT KAR/ZARAR | 2.076.245.536 | 327.577.523 | |
| Genel Yönetim Giderleri (-) | 24 | (45.686.163) | (25.637.218) |
| Pazarlama Giderleri(-) | 24 | -- | -- |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler | 25 | 40.571.671 | 32.960.780 |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler (-) | 25 | (78.044.561) | (83.984.436) |
| ESAS FAALİYET KARI/ZARARI | 1.993.086.483 | 250.916.649 | |
| Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler | 26 | 28.829.080 | 124.647 |
| Yatırım Faaliyetlerinden Giderler (-) | 26 | (1.671) | -- |
| FİNANSMAN GİDERİ ÖNCESİ FAALİYET KARI/ZARARI | 2.021.913.892 | 251.041.296 | |
| Finansman Gelirleri | 28 | 382.317.574 | 132.480.998 |
| Finansman Giderleri (-) | 28 | (815.626.926) | (656.608.597) |
| SÜRDÜRÜLEN FAALİYETLER VERGİ ÖNCESİ KARI/ZARARI |
1.588.604.540 | (273.086.303) | |
| Sürdürülen Faaliyetler Vergi Gideri/Geliri | 548.421.929 | 92.123.296 | |
| Dönem Vergi Gideri/Geliri | 30 | (28.460.456) | -- |
| Ertelenmiş Vergi Gideri/Geliri | 30 | 576.882.385 | 92.123.296 |
| SÜRDÜRÜLEN FAALİYETLER DÖNEM KARI/ZARARI | 2.137.026.469 | (180.963.007) | |
| DURDURULAN FAALİYETLER DÖNEM KARI/ ZARARI | -- | -- | |
| DÖNEM KARI/ZARARI | 2.137.026.469 | (180.963.007) | |
| Dönem Karı/Zararının Dağılımı | - | ||
| Kontrol Gücü Olmayan Paylar | -- | -- | |
| Ana Ortaklık Payları | 21 | 2.137.026.469 | (180.963.007) |
| Pay Başına Kazanç | |||
| Sürdürülen Faaliyetlerden Pay Başına Kazanç | 31 | 6,678208 | (0,607332) |
| DİĞER KAPSAMLI GELİR | (1.038.509) | 2.176.410.510 | |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacaklar | (1.038.509) | 2.176.410.510 | |
| Maddi Duran Varlıklar Yeniden Değerleme Artışları/Azalışları |
29 | -- | 2.693.227.136 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Hesaplanan Aktüeryal Kayıp ve Kazançlar |
19-29 | (1.298.136) | (211.349) |
| Vergi Etkisi | 19-29 | 259.627 | (516.605.277) |
| Kar veya Zarar Olarak Yeniden Sınıflandırılacaklar | (340.988.653) | (425.193.010) | |
| Nakit Akış Riskinden Korunma Kazançları/Kayıpları | 37 | (423.865.116) | (533.861.963) |
| Ertelenmiş Vergi Gideri/Geliri | 29 | 82.876.463 | 108.668.953 |
| DİĞER KAPSAMLI GELİR | (342.027.162) | 1.751.217.500 | |
| TOPLAM KAPSAMLI GELİR | 1.794.999.307 | 1.570.254.493 |
31.12.2022 tarihinde sona eren döneme ilişkin konsolide finansal tablolar 25.01.2023 tarih ve 2023/1 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile onaylanmıştır.
ÇAN2 TERMİK A.Ş. 31.12.2022 TARİHİNDE SONA EREN HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE ÖZKAYNAK DEĞİŞİM TABLOSU
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler ve Giderler |
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler ve Giderler |
Birikmiş Karlar | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ödenmiş Sermaye |
Sermaye Avansları |
Ortak Kontrole Tabi Teşebbüs veya İşletmeleri İçeren Birleşmelerin Etkisi |
Pay İhraç Primleri / İskontoları |
Aktüeryal Kayıp Kazanç |
Riskten Korunma Kanaç / (Kayıpları) |
Yeniden Değerleme ve Sınıflandırma Kazanç/Kayıpları |
Geçmiş Yıllar Kar/Zararları |
Net Dönem Karı Zararı |
Kontrol Gücü Olmayan Paylar |
Özkaynaklar | ||
| 01 Ocak 2021 bakiye | 252.410.000 | -- | (1.399.068) | -- | (457.852) | -- | 654.691.656 | (150.141.189) | 37.352.705 | -- | 792.456.252 | |
| Diğer Kapsamlı Gelir/Gider | -- | -- | -- | -- | (162.740) (425.193.010) | 2.176.573.250 | -- | -- | -- 1.751.217.500 | |||
| Transferler | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | 37.352.705 | (37.352.705) | -- | -- | |
| Toplam Kapsamlı Gelir | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | |
| Sermaye Artırımı | 67.590.000 | -- | -- | 185.332.488 | -- | -- | -- | -- | -- | -- | 252.922.488 | |
| Net Dönem Karı | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- (180.963.007) | -- (180.963.007) | |||
| 31 Aralık 2021 bakiye | 320.000.000 | -- | (1.399.068) 185.332.488 | (620.592) (425.193.010) | 2.831.264.906 | (112.788.484) (180.963.007) | -- 2.615.633.233 | |||||
| 01 Ocak 2022 bakiye | 320.000.000 | -- | (1.399.068) 185.332.488 | (620.592) (425.193.010) | 2.831.264.906 | (112.788.484) (180.963.007) | -- 2.615.633.233 | |||||
| Diğer Kapsamlı Gelir/Gider | -- | -- | -- | -- | (1.038.509) (340.988.653) | (1.463.569) | -- | -- | -- (343.490.731) | |||
| Transferler | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | (180.963.007) | 180.963.007 | -- | -- | |
| Toplam Kapsamlı Gelir | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | |
| Sermaye Artırımı | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | |
| Diğer Değişiklikler Nedeniyle Artış/Azalış | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | |
| Net Dönem Karı | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- 2.137.026.469 | -- 2.137.026.469 | |||
| 31 Aralık 2022 bakiye | 320.000.000 | -- | (1.399.068) 185.332.488 | (1.659.101) (766.181.663) | 2.829.801.337 | (293.751.491) 2.137.026.469 | -- 4.409.168.971 |
ÇAN2 TERMİK A.Ş. 31.12.2022 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.)
| Bağımsız Bağımsız Denetimden Denetimden Geçmiş Geçmiş Konsolide Konsolide Dipnot 01.01- 01.01- Referansları 31.12.2022 31.12.2021 A. İŞLETME FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI 1.030.126.669 2.742.220.839 Dönem Karı/Zararı 2.137.026.469 (180.963.007) Dönem Net Karı/Zararı Mutabakatı İle İlgili Düzeltmeler (53.611.610) 2.906.172.439 11-12-14-23- Amortisman ve İtfa Giderleri İle İlgili Düzeltmeler 24-27 199.527.687 65.633.944 Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar (İptali) İle İlgili Düzeltmeler 19 6.000.126 2.139.786 Dava Ve/Veya Ceza Karşılıkları (İptali) İle İlgili Düzeltmeler 18 37.678 (539.736) Sektörel Gereksinimler Çerçevesinde Ayrılan Karşılıklar (İptali) İle İlgili Düzeltmeler 18 17.554 -- Vadeli Alımlardan Kaynaklanan Ertelenmiş Finansman Gideri 7-8 5.660.098 1.805.544 Vadeli Satışlardan Kaynaklanan Kazanılmamış Finansman Geliri 7-8 (5.246.072) (5.536.774) Faiz Giderleri İle İlgili Düzeltmeler 20 498.136.013 43.650.986 Faiz Gelirleri İle İlgili Düzeltmeler 20 (327.137.281) (104.435.569) Gerçekleşmemiş Yabancı Para Çevrim Farkları İle İlgili Düzeltmeler 572.229.276 836.255.642 Maddi Duran Varlık Değer Düşüklüğü İptali İle İlgili Düzeltmeler 11 (1.463.570) 2.176.573.250 Vergi Gideri/Geliri İle İlgili Düzeltmeler 30 (660.384.466) 315.818.376 Gerçeğe Uygun Değer Kayıpları (Kazançları) İle İlgili Düzeltmeler 37 (340.988.653) (425.193.010) İşletme Sermayesinde Gerçekleşen Değişimler (1.052.249.681) 17.174.146 Stoklardaki Artış/Azalışla İlgili Düzeltmeler 9 (306.510.240) (94.212.445) İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklardaki Artış/Azalış 6 (470.142.452) (11.157.288) İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklardaki Artış/Azalış 7 (295.237.130) (27.715.693) İlişkili Taraflardan Diğer Alacaklardaki Azalış (Artış) 6 (9.387.233) 21.205.373 İlişkili Olmayan Taraflardan Diğer Alacaklardaki Azalış (Artış) 8 129.618 118.471 Diğer Varlıklardaki Değişim 20 74.528.514 41.812.197 İlişkili Taraflara Ticari Borçlardaki Artış (Azalış) 6 (394.939) (136.010) İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlardaki Artış (Azalış) 7 33.481.312 25.317.656 Peşin Ödenmiş Giderlerdeki Değişim 10 (35.164.009) (885.760) Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamındaki Borçlardaki Değişim 19 (2.788.931) (375.569) İlişkili Taraflara Faaliyetlerle İlgili Diğer Borçlardaki Artış (Azalış) 6 (86.619.157) 12.951.711 İlişkili Olmayan Taraflara Faaliyetlerle İlgili Diğer Borçlardaki Artış (Azalış) 8 110.157.964 18.996.386 Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar 19 7.315.369 2.342.001 Ertelenmiş Gelirlerdeki Artış (Azalış) 10 (55.461.836) 53.750.006 Diğer Yükümlülüklerdeki Değişim 20 (16.156.531) (24.836.890) Faaliyetlerden Elde Edilen Nakit Akışları 1.031.165.178 2.742.383.578 Diğer Kayıp/Kazanç 21 (1.038.509) (162.739) B. YATIRIM FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI (199.268.820) (2.809.668.940) Maddi Duran Varlıkların Satışından Kaynaklanan Nakit Girişleri 11 28.829.080 124.647 Maddi Duran Varlıkların Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları 11 (219.537.381) (2.806.574.152) Maddi Olmayan Duran Varlıkların Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları 12 (10.138.147) (2.803.626) Kullanım Hakkı Varlıklarından Nakit Çıkışları 14 1.577.628 (415.809) C. FİNANSMAN FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI (644.958.291) 89.797.650 Pay ve Diğer Özkaynağa Dayalı Araçların İhracından Kaynaklanan Nakit Girişleri 21 -- 252.922.488 Finansal Kiralama Sözleşmelerinden Kaynaklanan Nakit Girişleri 33 (106.199) 1.558.063 Kredilerden Nakit Girişleri 33 180.096.087 150.348.964 Kira Sözleşmelerinden Kaynaklanan Borç Ödemelerine İlişkin Nakit Girişleri 14 137.878 704.375 Kredi Geri Ödemelerine İlişkin Nakit Çıkışları 33 (822.846.448) (313.483.957) Kira Sözleşmelerinden Kaynaklanan Borç Ödemelerine İlişkin Nakit Çıkışları 14 (2.245.090) (2.233.275) Diğer Finansal Borç Ödemelerinden Nakit Çıkışları 33 -- (19.008) Diğer Finansal Borç Ödemelerinden Nakit Girişleri 5.481 -- NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ/AZALIŞ 185.899.558 22.349.549 DÖNEM BAŞI NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ 23.552.721 1.203.172 |
Cari Dönem | Geçmiş Dönem | |
|---|---|---|---|
| DÖNEM SONU NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ | 209.452.279 | 23.552.721 |
1. GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU
Çan2 Termik A.Ş.
Çan2 Termik A.Ş. ("Şirket", "Ana Ortaklık"), 27 Mayıs 2003 tarihinde Çan Kömür ve İnşaat A.Ş. unvanıyla kurulmuştur. Şirket'in unvanı 19 Ocak 2021 tarihinde yapılan Olağanüstü Genel Kurul'un İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü nezdinde 21 Ocak 2021 tarihinde tescili sonrasında Çan2 Termik Anonim Şirketi olarak değişmiştir. Bu değişiklik 26 Ocak 2021 tarih ve 10253 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayınlanmıştır. Şirket yerli kömüre dayalı elektrik enerjisi üretim tesisi kurulması, işletmeye alınması, kiralanması, elektrik enerjisi üretimi, üretilen elektrik enerjisinin ve/veya kapasitesinin müşterilere satışı ile iştigal etmektedir. Merkezi Barbaros Mahallesi Başak Cengiz Sokak Varyap Meridian Sitesi No:1D Ataşehir / İstanbul'da bulunmaktadır.
Şirket'in Çanakkale ili Çan ilçesinde bulunan 340 MWm/330 MWe kurulu gücündeki Çan-2 Termik Santral Üretim Tesisine ilişkin lisans belgesi Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun 28.01.2016 tarih ve 6083-2 sayılı kararı ile uygun bulunarak 28.01.2016 tarihinde Şirket'e teslim edilmiştir. Çan-2 Termik Santrali'nin Bakanlık kabulü 01.08.2018 tarihinde yapılmıştır. Ayrıca termik santrale ilişkin olarak 10.08.2020 tarih ve 720480 numaralı Sanayi Sicil Belgesi ile 28.07.2020 tarih ve 79 numaralı 29.07.2022 tarihine kadar geçerli kapasite raporu alınmıştır. 31.12.2022 itibariyle Grup'un ortalama çalışan sayısı 580' dir.
Çan2 Termik A.Ş. paylarının ilk halka arzına yönelik Sermaye Piyasası Kurulu'na yapılan başvurusu Kurul'un 15.04.2021 tarih ve 2021/20 sayılı bülteninde onaylanmış ve paylarının halka arzı 21-22 Nisan 2021 tarihlerinde "Sabit Fiyatla Talep Toplama" yöntemiyle gerçekleştirilmiştir.
Halka arz edilen 67.590.000 TL nominal değerli pay ile ek satışa sunulan 6.759.000 TL nominal değerli pay olmak üzere toplam 74.349.000 TL nominal değerli paylarının tamamının satışı halka arz fiyatı olan 3.90 TL/pay üzerinden gerçekleşmiştir.
Çan2 Termik A.Ş.'nin 31.12.2022 tarihi itibari ile sermayesi 320.000.000TL olup, ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Odaş Elektrik Üretim Sanayi Ticaret A.Ş. | 76,77% | 76,77% |
| Halka Açık Kısım | 23,23% | 23,23% |
Bağlı ortaklıklar
Yel Enerji Elektrik Üretim Sanayi A.Ş.
Yel Enerji Elektrik Üretim Sanayi A.Ş. ("Yel Enerji") 22.10.2007 tarihinde kurulmuştur. Yel Enerji elektrik enerjisi üretim tesisi kurulması, işletmeye alınması, kiralanması, elektrik enerjisi üretimi, üretilen elektrik enerjisinin ve/veya kapasitesinin müşterilere satışı ile iştigal etme amacıyla kurulmuştur. 31.12.2022 tarihi itibariyle Yel Enerji'nin ortalama çalışan sayısı 3 kişidir.
Yel Enerji tarafından, Çanakkale İli Bayramiç İlçesinde İR:17517 Nolu maden ruhsatı satın alınmış ve devir işlemleri tamamlanmıştır. Merkezi Barbaros Mahallesi Başak Cengiz Sokak Varyap Meridian Sitesi No:1D Ataşehir / İstanbul'da bulunmaktadır.
20.10.2016 tarihinde imzalanan Pay Alım Satım sözleşmesi ile Yel Enerji hissedarları paylarının tamamını nominal bedeli üzerinden Çan2 Termik A.Ş.'ye devretmiş ve Yel Enerji konsolidasyon kapsamına alınmıştır.
Yel Enerji'nin 31.12.2022 tarihi itibari ile sermayesi 2.000.000 TL olup, ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Çan2 Termik A.Ş. | 100% | 100% |
1. GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (Devamı)
Çan 2 Trakya Kömür Maden A.Ş.
Çan2 Termik A.Ş.18.06.2019 tarihinde kurucu ortak olarak Çan 2 Trakya Kömür Maden A.Ş.'ye ("Çan 2 Trakya") %100 oranında ortak olup, konsolidasyona dahil edilmiştir.
Çan 2 Trakya, her nevi doğal taş, maden cevherlerinin mamul ve yarı mamul halde alımı, satımı, imalatı, montajı, ithalatını yapmak ile iştigal etmektedir. Merkezi Barbaros Mahallesi Başak Cengiz Sokak Varyap Meridian Sitesi No:1D Ataşehir / İstanbul'da bulunmaktadır. 31.12.2022 tarihi itibariyle Çan 2 Trakya'nın ortalama çalışan sayısı 1 kişidir.
Şirketin Tekirdağ, Malkara, İbrice köyünde bulunan kömür sahasına ilişkin 06.01.2027 tarihine kadar geçerli rödovans sözleşmesi bulunmaktadır.
Çan 2 Trakya'nın 31.12.2022 tarihi itibari ile sermayesi 550.000 TL olup, ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Çan2 Termik A.Ş. | 100% | 100% |
Ana ortaklık ve bağlı ortaklıkların 31 Aralık 2022 tarihi itibari ile sahip olduğu EPDK lisanslarına ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir;
| Lisans Sahibi | Lisans Türü | Lisans No | Lisansın Yürürlüğe Girdiği Tarih |
Lisans Süresi |
|---|---|---|---|---|
| ÇAN2 TERMİK | ÜRETİM | EÜ/6083-2/03428 | 28.01.2016 | 17 Yıl |
Ana ortaklık ve bağlı ortaklıkların 31 Aralık 2022 tarihi itibari ile sahip olduğu Ruhsatlara ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir;
| Ruhsat Sahibi | Ruhsat Grubu | Ruhsat Türü |
Ruhsat Numarası | Ruhsat Yürürlüğe Giriş Tarihi |
Ruhsat Bitim Tarihi |
|---|---|---|---|---|---|
| YEL ENERJİ | IV. Grup | İŞLETME | 17517 | 05.01.2015 | 05.01.2025 |
| YEL ENERJİ | IV. Grup | ARAMA | 201900443 | 09.04.2019 | 09.04.2026 |
2. FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR
a. Sunuma İlişkin Temel Esaslar
Uygulanan Muhasebe Standartları
İlişikteki konsolide finansal tablolar Sermaye Piyasası Kurulu'nun ("SPK") 13.06.2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan II-14.1 No'lu "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği" ("Tebliğ") hükümleri uyarınca Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yürürlüğe konulmuş olan Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına ("TFRS"ler) uygun olarak hazırlanmıştır. TFRS'ler; KGK tarafından Türkiye Muhasebe Standartları ("TMS"), Türkiye Finansal Raporlama Standartları, TMS Yorumları ve TFRS Yorumları adlarıyla yayımlanan Standart ve Yorumları içermektedir.
Geçerli ve Raporlama Para Birimi
Grup yasal defterlerini ve kanuni finansal tablolarını Türk Ticaret Kanunu ("TTK"), vergi mevzuatınca belirlenen muhasebe ilkelerine ve Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılan Tek Düzen Hesap Planı şartlarına uygun olarak tutmakta ve hazırlamaktadır. Grup'un geçerli para birimi Türk Lirası' dır ("TL"). Bu ara dönem konsolide finansal tablolar, Grup'un geçerli para birimi olan TL cinsinden sunulmuştur.
Yüksek Enflasyon Dönemlerinde Mali Tabloların Düzeltilmesi
Türkiye'de faaliyette bulunan ve SPK Muhasebe Standartları'na uygun finansal tablo hazırlayan şirketler, SPK'nın 17.03.2005 tarihinde almış olduğu bir kararla, 01.01.2005 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere enflasyon muhasebesi uygulamamaktadır. SPK'nın aldığı karar doğrultusunda TMS 29 "Yüksek Enflasyonist Ekonomilerde Finansal Raporlama"ya göre finansal tabloların hazırlanması ve sunumu uygulanmamaktadır.
Kamu Gözetimi Kurumu, 20 Ocak 2022 tarihinde, Türkiye Finansal Raporlama Standartları, Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı Kapsamında Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlamanın Uygulanması ile ilgili açıklamada bulunmuştur. Buna göre, TFRS'yi uygulayan işletmelerin 2021 yılına ait finansal tablolarında TMS 29 kapsamında herhangi bir düzeltme yapmalarına gerek bulunulmadığı belirtilmiştir.
Konsolidasyon Esasları
Konsolidasyon, ana ortaklık olan Çan2 Termik A.Ş. bünyesinde gerçekleştirilmiştir. Konsolide finansal tablolar TMS 27 Konsolide ve Bireysel Finansal Tablolara İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı'na uygun olarak hazırlanmıştır.
Konsolide finansal tablolar ana ortaklığın tüm bağlı ortaklıklarını kapsar.
- Ana ortaklığın her bir bağlı ortaklıklardaki yatırım tutarı ve bağlı ortaklıkların özkaynaklarından ana ortaklığın payına isabet eden tutarlar elimine edilir.
- Konsolide edilen bağlı ortaklıkların dönem kar/zararından azınlık paylarına isabet eden tutarlar belirlenir ve Konsolide edilen bağlı ortaklıkların net aktiflerinden azınlık paylarına isabet eden tutarlar ana ortaklığa isabet eden tutardan ayrı olarak belirlenir. Net aktiflerden azınlık paylarına isabet eden tutarlar; TFRS 3'e uygun olarak, işletme birleşmesinin gerçekleştiği tarihte hesaplanan azınlık payları; İşletme birleşmesinin gerçekleştiği tarihten sonra özkaynaklarda meydana gelen değişikliklerden azınlık paylarına isabet eden tutarlardan oluşur.
- Grup içi bakiyeler, işlemler, gelir ve giderler tamamen elimine edilir.
- Gelir, gider ve temettüler dahil olmak üzere, grup içi bakiyeler ve işlemler tamamen elimine edilir. Grup içi işlemler nedeniyle oluşan ve stoklar ve maddi duran varlıklar gibi varlıkların maliyetine dahil edilen kar ve zararlar tamamen elimine edilir. Grup içi zararlar, varlıklarda konsolide ara dönem finansal tablolara yansıtılması gereken bir değer düşüklüğünün oluştuğunu gösterebilir. Grup içi işlemlerden kaynaklanan kar ve zararların elimine edilmesi sırasında ortaya çıkan geçici farklara ilişkin olarak TMS 12 "Gelir Vergileri" Standardı hükümleri uygulanır.
-
Konsolide finansal tablolara dahil olan şirketlerin herhangi birinin finansal tablolarının benzer işlemler ve benzer koşullardaki diğer olaylar için farklı muhasebe politikaları kullanılarak hazırlanmış olması durumunda, konsolide ara dönem finansal tabloların hazırlanması sırasında ilgili şirketin finansal tablolarında gerekli düzeltmeler yapılır.
-
Konsolide finansal tabloların hazırlanmasında kullanılan ana ortaklık ve bağlı ortaklık finansal tabloları aynı tarih itibariyle hazırlanmıştır. Konsolide ara dönem finansal tablolar, benzer işlemler ve benzer koşullardaki diğer olaylar için yeknesak muhasebe politikaları benimsenmiştir.
- Bir bağlı ortaklığın gelir ve giderleri, TFRS 3'te belirlenen elde etme tarihinden itibaren konsolide finansal tablolara dahil edilir ve bu durum ana ortaklığın bağlı ortaklık üzerindeki kontrol gücünü kaybettiği tarihe kadar devam eder. Bağlı ortaklık elden çıkarıldığında; elde edilen gelir ile bağlı ortaklığın defter değeri arasındaki fark, konsolide gelir tablosuna kazanç veya zarar olarak yansıtılır. Bu işlem ile ilgili olarak, varsa "TMS 21 Kur Değişiminin Etkileri" Standardına uygun olarak doğrudan özkaynak ile ilişkilendirilen birikmiş kur farkları kazanç veya zararın hesaplanmasında dikkate alınır.
- Azınlık payları, konsolide bilançoda ana ortaklığın özkaynaklardaki payından ayrı olarak özkaynaklar içerisinde gösterilir. Grup'un kar ya da zararından azınlık paylarına isabet eden tutar da ayrıca gösterilmelidir.
Karşılaştırmalı Bilgiler ve Önceki Dönem Tarihli Finansal Tabloların Düzeltilmesi
Grup, 31 Aralık 2022 tarihli konsolide finansal durum tablosunu 31 Aralık 2021 tarihi itibariyle hazırlanmış konsolide finansal durum tablosu ile; 1 Ocak – 31 Aralık 2022 dönemine ait konsolide kapsamlı gelir tablosu, konsolide nakit akım tablosunu 1 Ocak – 31 Aralık 2021 tarihi itibariyle hazırlanmış konsolide kapsamlı gelir tablosu, nakit akım tablosu ile; 1 Ocak – 31 Aralık 2022 tarihli konsolide özsermaye değişim tablosunu ise 1 Ocak – 31 Aralık 2021 tarihli konsolide özsermaye değişim tablosu ile karşılaştırmalı olarak düzenlemiştir. Cari dönem konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlanması açısından karşılaştırmalı bilgiler gerekli görüldüğünde yeniden sınıflandırılır ve önemli farklılıklar açıklanır.
Covid - 19 Salgını Etkileri
Dünyada ve Türkiye'de yayılan ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından Mart 2020'de pandemi olarak ilan edilen Covid-19 salgını ve salgına karşı alınan önlemler, salgına maruz kalınan tüm ülkelerde operasyonlarda aksaklıklara yol açmakta ve hem küresel olarak hem de ülkemizde ekonomik koşulları olumsuz yönde etkilemektedir. Santralde salgın kaynaklı bir üretim sıkıntısı yaşanmamıştır. Etki elektrik satış fiyatlarına yansımıştır. Grup şirketlerinden Yel Enerji'nin henüz faaliyeti olmaması sebebiyle bu süreçte bir etki yaşamamıştır. Grup Çan II Termik Santralinde Covid-19 salgınından dolayı üretim konusunda sıkıntı yaşanmamış olup elektrik piyasasında genel elektrik fiyatlarına yansımadan etkilenmiştir. Grup Covid-19 güvenli üretim belgesini temin etmiştir. Çan2 Trakya'da kömür çıkartımı mevcut olup açık işletme olduğundan üretim kısmında ciddi bir etkilenme yaşanmamış, üretim maliyetlerindeki artışlardan dolayı etkilenme olmuştur. Salgının ekonomik etkileri açısından Grup yönetimi raporlama tarihi itibarıyla Covid-19'dan dolayı önemli derecede olumsuz bir etkiye maruz kalmayacağını düşünmektedir.
Muhasebe Politikalarında Değişiklikler
Muhasebe politikalarındaki değişiklik geçmişe dönük uygulanırsa, işletme etkilenen her bir özkaynak kaleminin finansal tablolarda yer verilen en eski döneme ait açılış tutarını düzeltmeli ve bu yeni muhasebe politikası eskiden beri uygulanıyormuş gibi önceki dönemlerle karşılaştırılabilir bilgileri sunmalıdır. Muhasebe politikasında değişiklik, geçmişe dönük uygulama gerektirmekle birlikte döneme özgü veya kümülatif olarak değişikliğin etkisi belirlenemiyor ise geçmişe dönük uygulama yapılmayabilir.
b. Muhasebe Tahminlerindeki Değişiklikler ve Hatalar
Muhasebe tahminlerindeki değişikliğin etkileri varlık, yabancı kaynak veya özkaynak kalemlerinde değişiklik yaratıyorsa, ilgili varlık, yabancı kaynak veya özkaynak kaleminin defter değerleri değişikliğin yapıldığı dönemde düzeltilmelidir. Muhasebe tahminindeki bir değişikliğin etkisinin ileriye yönelik olarak finansal tablolara yansıtılması, tahminde değişiklik yapıldığı tarihten sonraki işlemlere, olaylara ve koşullara uygulandığı anlamına gelir. Hataya ilişkin döneme özgü veya kümülatif etkilerin hesaplanamadığı durumlar haricinde önceki dönem hataları geriye yönelik yeniden düzenleme yoluyla düzeltilirler.
Konsolide finansal tabloların hazırlanmasında Grup yönetiminin, varlık ve yükümlülük tutarlarını etkileyecek, bilanço tarihi itibari ile vukuu muhtemel yükümlülük ve taahhütleri ve raporlama dönemi itibariyle gelir ve gider tutarlarını belirleyen tahminler ve varsayımlar yapması gerekmektedir. Gerçekleşen sonuçlar, tahmin ve varsayımlardan farklı olabilir. Bu tahmin ve varsayımlar düzenli olarak gözden geçirilmekte, gerekli düzeltmeler yapılmakta ve ilgili dönemin faaliyet sonuçlarına yansıtılmaktadır.
Önemli Muhasebe Değerlendirme, Tahmin ve Varsayımları
Finansal tabloların hazırlanması, finansal durum tablosu tarihi itibariyle raporlanan varlıklar ve yükümlülüklerin tutarlarını, şarta bağlı varlıkların ve yükümlülüklerin açıklamasını ve hesap dönemi boyunca raporlanan gelir ve giderlerin tutarlarını etkileyebilecek tahmin ve varsayımların kullanılmasını gerektirmektedir. Bu tahmin ve varsayımlar, Grup yönetiminin mevcut olaylar ve işlemlere ilişkin en iyi bilgilerine dayanmasına rağmen, fiili sonuçlar varsayımlardan farklılık gösterebilir. Gelecek finansal raporlama döneminde, varlık ve yükümlülüklerin kayıtlı değerinde önemli düzeltmelere neden olabilecek tahmin ve varsayımlar aşağıda belirtilmiştir:
Stoklar: Stoklar fiziksel olarak sayıma tabi tutulmaktadır. Aylık dönemlerde üretimde kullanılan veya satılan stoklar ilgili muhasebe hesaplarında giderleştirilmektedir.
Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin karşılıklar: Kıdem tazminatı yükümlülüğü, iskonto oranları, gelecekteki maaş artışları ve çalışanların ayrılma oranlarını içeren birtakım varsayımlara dayalı aktüeryal hesaplamalar ile belirlenmektedir. Bu planların uzun vadeli olması sebebiyle, söz konusu varsayımlar önemli belirsizlikler içermektedir.
Gerçeğe uygun değerlerin belirlenmesi: Gerçeğe uygun değerin belirlenmesinde kullanılan gözlemlenebilir ve gözlemlenebilir nitelikte olmayan piyasa bilgilerin kullanılmasında belli başlı tahminler yapılmaktadır.
Maddi ve maddi olmayan duran varlıkların faydalı ömürleri: Grup yönetimi maddi ve maddi olmayan duran varlıkların faydalı ömürlerinin belirlenmesinde teknik ekibinin tecrübeleri ve özellikle özel maliyetler için ileriye dönük pazarlama ve yönetim stratejileri doğrultusunda önemli varsayımlarda bulunmaktadır.
Tesis, makine ve cihazlar, bağımsız profesyonel ve Sermaye Piyasası Kurulu ("SPK") nezdinde lisanslı bir gayrimenkul değerleme şirketi tarafından yürütülen değerleme çalışmalarına istinaden hazırlanan varlık değerleme raporunda yer alan gerçeğe uygun varlık değerlerinden finansal tablolara yansıtılmıştır. Yeniden değerleme çalışmalarının sıklığı, yeniden değerlemesi yapılan maddi duran varlıkların defter değerlerinin ilgili raporlama dönemi sonu itibarıyla gerçeğe uygun değerlerinden önemli ölçüde farklı olmadığından emin olacak şekilde belirlenir. Yeniden değerleme çalışmalarının yapılma sıklığı maddi duran varlık kalemlerinin gerçeğe uygun değerlerindeki değişime bağlıdır. Yeniden değerlenen bir varlığın geçeğe uygun değerinin defter değerinden önemli ölçüde farklı olduğu düşünülen durumlarda, yeniden değerleme çalışmasının tekrarlanması gerekmektedir ve bu çalışma aynı tarih itibarıyla yeniden değerlenen varlığın bulunduğu varlık sınıfının tamamı için yapılmaktadır. Öte yandan gerçeğe uygun değer değişimleri önemsiz olan maddi duran varlıklar için yeniden değerleme çalışmalarının tekrarlanması gerekli görülmemektedir. Cari dönem itibariyle yeninden değerleme çalışmasına gerek görülmemiştir.
Önemli Muhasebe Değerlendirme, Tahmin ve Varsayımları (Devamı)
Çan-2 termik santralin ekonomik amortisman süresi teknik bölümlerce tesisin devreye alındığı dönemde ekonomik ömüre ilişkin yapılan belirlemelere dayanmaktır.
Ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülükleri: Ertelenmiş vergi varlıkları gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle geçici farklardan ve kullanılmamış geçmiş yıl mali zararlardan faydalanmanın kuvvetle muhtemel olması durumunda kaydedilmektedir. Kaydedilecek olan ertelenmiş vergi varlıkların tutarı belirlenirken gelecekte oluşabilecek olan vergilendirilebilir karlara ilişkin önemli tahminler ve değerlendirmeler yapmak gerekmektedir.
Borçlanma maliyetleri: Grup, elektrik santrallerinin yapımını finanse edebilmek için kullanmış olduğu kredilere ait borçlanma maliyetlerini özellikli varlık olarak değerlendirilen elektrik santralinin maliyet bedeline eklemiştir.
c. İşletmenin Sürekliliği
Grup konsolide finansal tablolarını işletmenin sürekliliği ilkesine göre hazırlamıştır.
d. Netleştirme/Mahsup
Finansal varlık ve yükümlülükler, gerekli kanuni hakkın halihazırda mevcut olması, söz konusu varlık ve yükümlülükleri net esasa göre ödeme niyetinin olması veya varlıkların elde edilmesi ile yükümlülüklerin yerine getirilmesinin eş zamanlı gerçekleştirme niyetinin olması durumunda net olarak gösterilirler.
e. Finansal Raporlama Standartları'ndaki Değişiklikler
31 Aralık 2022 tarihi itibariyle sona eren hesap dönemine ait finansal tabloların hazırlanmasında esas alınan muhasebe politikaları aşağıda özetlenen 1 Ocak 2021 tarihi itibariyle geçerli yeni ve değiştirilmiş TFRS standartları ve TFRYK yorumları dışında önceki yılda kullanılanlar ile tutarlı olarak uygulanmıştır. Bu standartların ve yorumların Grup'un mali durumu ve performansı üzerindeki etkileri ilgili paragraflarda açıklanmıştır.
31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla yürürlükte olan yeni standartlar ile mevcut önceki standartlara getirilen değişiklikler ve yorumlar:
TFRS 3 (Değişiklikler) Kavramsal Çerçeve 'ye Yapılan Atıflar
Bu değişiklik standardın hükümlerini önemli ölçüde değiştirmeden TFRS 3'te Finansal Raporlama için Kavramsal Çerçeveye yapılan bir referansı güncellemektedir.
TMS 16 (Değişiklikler) Maddi Duran Varlıklar – Amaçlanan Kullanım Öncesi Kazançlar
Bu değişiklikler, ilgili maddi duran varlığın yönetim tarafından amaçlanan koşullarda çalışabilmesi için gerekli yer ve duruma getirilirken üretilen kalemlerin satışından elde edilen gelirlerin ilgili varlığın maliyetinden düşülmesine izin vermemekte ve bu tür satış gelirleri ve ilgili maliyetlerin kâr veya zarara yansıtılmasını gerektirmektedir.
TMS 37 (Değişiklikler) "Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar" da yapılan değişiklikler' Ekonomik Açıdan Dezavantajlı Sözleşmeler – Sözleşmeyi Yerine Getirme Maliyeti
TMS 37'de yapılan değişiklikle, sözleşmenin ekonomik açıdan dezavantajlı bir sözleşme olup olmadığının belirlenmesi amacıyla tahmin edilen sözleşmeyi yerine getirme maliyetlerinin hem sözleşmeyi yerine getirmek için katlanılan değişken maliyetlerden hem de sözleşmeyi yerine getirmeyle doğrudan ilgili olan diğer maliyetlerden dağıtılan tutarlardan oluştuğu hüküm altına alınmıştır.
31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla yayımlanmış ancak henüz yürürlüğe girmemiş olan standartlar, değişiklikler ve yorumlar:
TMS 1, Uygulama Bildirimi 2 ve TMS 8'deki dar kapsamlı değişiklikler, 1 Ocak 2023 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler muhasebe politikası açıklamalarını iyileştirmeyi ve finansal tablo kullanıcılarının muhasebe tahminlerindeki değişiklikler ile muhasebe politikalarındaki değişiklikleri ayırt etmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
TMS 12, Tek bir işlemden kaynaklanan varlık ve yükümlülüklere ilişkin ertelenmiş vergiye ilişkin değişiklik, 1 Ocak 2023 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler, şirketler tarafından ilk defa finansal tablolara alındığında vergilendirilebilir ve indirilebilir geçici farkların eşit tutarlarda oluşmasına neden olan işlemler üzerinden ertelenmiş vergi muhasebeleştirmelerini gerektirmektedir. TFRS 16, Satış ve geri kiralama işlemleri; 1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler, işletmenin
TFRS 16, Satış ve geri kiralama işlemleri; 1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler, işletmenin TFRS 16'daki bir satış ve geri kiralama işlemini işlem tarihinden sonra nasıl muhasebeleştirdiğini açıklayan satış ve geri kiralama hükümlerini içerir. Kira ödemelerinin bir kısmı veya tamamı bir endekse veya orana bağlı olmayan değişken kira ödemelerinden oluşan satış ve geri kiralama işlemlerinin etkilenmesi muhtemeldir.
TMS 1, Sözleşme koşulları olan uzun vadeli yükümlülüklere ilişkin değişiklik; 1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler, işletmenin raporlama döneminden sonraki on iki ay içinde uyması gereken koşulların bir yükümlülüğün sınıflandırmasını nasıl etkilediğine açıklık getirmektedir. Söz konusu değişikliklerin, Grup'un finansal durumu ve performansı üzerinde önemli bir etkisinin olması beklenmemektedir.
TFRS 16 (Değişiklikler) COVID-19'la İlgili Olarak Kira Ödemelerinde 30 Haziran 2021 Tarihi Sonrasında Devam Eden İmtiyazlar
TFRS 16 'Kiralamalar' - COVID 19 kira imtiyazları kolaylaştırıcı uygulamanın uzatılmasına ilişkin değişiklikler (1 Nisan 2021 tarihi itibarıyla yürürlüktedir); COVID-19 salgını sebebiyle kiracılara kira ödemelerinde bazı imtiyazlar sağlanmıştır. Mayıs 2020'de, UMSK TFRS 16 Kiralamalar standardında yayımladığı değişiklik ile kiracıların kira ödemelerinde COVID-19 sebebiyle tanınan imtiyazların, kiralamada yapılan bir değişiklik olup olmadığını değerlendirmemeleri konusunda isteğe bağlı kolaylaştırıcı bir uygulama getirmiştir. 31 Mart 2021 tarihinde, UMSK kolaylaştırıcı uygulamanın tarihini 30 Haziran 2021'den 30 Haziran 2022'ye uzatmak için ilave bir değişiklik yayınlamıştır. Kiracılar, bu tür kira imtiyazlarını kiralamada yapılan bir değişiklik olmaması durumunda geçerli olan hükümler uyarınca muhasebeleştirmeyi seçebilirler. Bu uygulama kolaylığı çoğu zaman kira ödemelerinde azalmayı tetikleyen olay veya koşulun ortaya çıktığı dönemlerde kira imtiyazının değişken kira ödemesi olarak muhasebeleştirilmesine neden olur.
e. Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti
İlişkili Taraflar
Aşağıdaki kriterlerden birinin varlığı halinde ilişkili sayılır:
- a) Söz konusu tarafın, doğrudan ya da dolaylı olarak bir veya birden fazla aracı yoluyla:
- i) İşletmeyi kontrol etmesi, işletme tarafından kontrol edilmesi ya da işletme ile ortak kontrol altında bulunması (ana ortaklıklar, bağlı ortaklıklar ve aynı iş dalındaki bağlı ortaklıklar dahil olmak üzere);
- ii) Grup üzerinde önemli etkisinin olmasını sağlayacak payının olması; veya,
- iii) Grup üzerinde ortak kontrole sahip olması;
- b) Tarafın, Grup'un bir iştiraki olması;
- c) Tarafın, Grup'un ortak girişimci olduğu bir iş ortaklığı olması;
- d) Tarafın, Grup'un veya ana ortaklığının kilit yönetici personelinin bir üyesi olması;
- e) Tarafın, a) veya d)'de bahsedilen herhangi bir bireyin yakın bir aile üyesi olması;
- f) Tarafın; kontrol edilen, ortak kontrol edilen ya da önemli etki altında veya d) veya e)'de bahsedilen herhangi bir bireyin doğrudan ya da dolaylı olarak önemli oy hakkına sahip olduğu bir işletme olması; veya,
Tarafın, işletmenin ya da işletme ile ilişkili taraf olan bir işletmenin çalışanlarına işten ayrılma sonrasında sağlanan fayda planları olması gerekir.
Finansal Varlıklar
Finansal yatırımlar, gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan ve gerçeğe uygun değerinden kayıtlara alınan finansal varlıklar haricinde, gerçeğe uygun piyasa değerinden alım işlemiyle doğrudan ilişkilendirilebilen harcamalar düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden muhasebeleştirilir. Yatırımlar, yatırım araçlarının ilgili piyasa tarafından belirlenen süreye uygun olarak teslimatı koşulunu taşıyan bir kontrata bağlı olan işlem tarihinde kayıtlara alınır veya kayıtlardan çıkarılır. Finansal varlıklar "gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar", "itfa edilmiş maliyeti ile ölçülen finansal varlıklar", "gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar" olarak sınıflandırılır.
Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar
Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar; alım-satım amacıyla elde tutulan finansal varlıklardır. Bir finansal varlık kısa vadede elden çıkarılması amacıyla edinildiği zaman söz konusu kategoride sınıflandırılır. Finansal riske karşı etkili bir koruma aracı olarak belirlenmemiş olan türev ürünleri teşkil eden bahse konu finansal varlıklar da gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar olarak sınıflandırılır.
İtfa edilmiş maliyeti ile ölçülen finansal varlıklar
Finansal varlığın, sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini amaçlayan ve finansal varlığa ilişkin sözleşme şartlarının, belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarına yol açması durumunda finansal varlık itfa edilmiş maliyeti ile ölçülen finansal varlık olarak sınıflandırılmaktadır. Etkin faiz oranı yöntemi kullanılarak iskonto edilmiş maliyeti ile değerlemeye tabi tutulmakta ve varsa değer azalışı için karşılık ayrılmaktadır. Vadeye kadar elde tutulacak menkul değerlerden kazanılan faiz gelirleri dönem kar/zararında faiz geliri olarak muhasebeleştirilmektedir.
Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar
Finansal varlığın sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini ve finansal varlığın satılmasını amaçlayan ve buna ek olarak finansal varlığa ilişkin sözleşme şartlarının, belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarına yol açması durumlarında finansal varlık, gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan olarak sınıflandırılmaktadır.
Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıkların müteakip değerlemesi gerçeğe uygun değerleri üzerinden yapılmaktadır. Ancak, gerçeğe uygun değerleri güvenilir bir şekilde tespit edilemiyorsa, sabit bir vadesi olanlar için iç verim oranı yöntemi kullanılarak iskonto edilmiş bedel üzerinden; sabit bir vadesi olmayanlar için gerçeğe uygun değer fiyatlandırma modelleri veya iskonto edilmiş nakit akış teknikleri kullanılarak değerlenmektedir. Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıkların gerçeğe uygun değerlerindeki değişikliklerden kaynaklanan ve menkul kıymetlerin etkin faiz yöntemiyle hesaplanan itfa edilmiş maliyeti ile gerçeğe uygun değeri arasındaki farkı ifade eden gerçekleşmemiş kar veya zararlar özkaynak kalemleri içerisinde "Finansal Varlıklar Değer Artış / Azalış Fonu" hesabı altında gösterilmektedir. Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar elden çıkarılmaları durumunda gerçeğe uygun değer uygulaması sonucunda özkaynak hesaplarında oluşan değer, dönem kar/zararına yansıtılmaktadır.
Finansal varlıkların kayda alınması ve bilanço dışı bırakılması
Grup, finansal varlık veya yükümlülükleri, ilgili finansal araç sözleşmelerine taraf olduğu takdirde konsolide bilançosuna yansıtmaktadır. Grup finansal varlığın tamamını veya bir kısmını, sadece söz konusu varlıkların konu olduğu sözleşmeden doğan haklar üzerindeki kontrolünü kaybettiği zaman kayıttan çıkartır. Grup finansal yükümlülükleri ancak sözleşmede tanımlanan yükümlülüğü ortadan kalkar, iptal edilir veya zaman aşımına uğrar ise kayıttan çıkartır.
Finansal varlıklarda değer düşüklüğü / beklenen zarar karşılığı
Her raporlama tarihinde, değer düşüklüğü kapsamındaki finansal aracın kredi riskinde ilk defa konsolide finansal tablolara alınmasından bu yana önemli bir artış olup olmadığı değerlendirilir. Bu değerlendirme yapılırken, finansal aracın temerrüt riskinde meydana gelen değişim dikkate alınır. Beklenen zarar karşılığı tahmini tarafsız, olasılıklara göre ağırlıklandırılmış ve geçmiş olaylar, mevcut şartlar ve gelecekteki ekonomik şartlara ilişkin tahminler hakkında desteklenebilir bilgiler içermektedir. Bir karşılık hesabının kullanılması yoluyla kayıtlı değerinin azaltıldığı ticari alacaklar haricinde bütün finansal varlıklarda, değer düşüklüğü doğrudan ilgili finansal varlığın kayıtlı değerinden düşülür. Ticari alacağın tahsil edilememesi durumunda söz konusu tutar karşılık hesabından düşülerek silinir. Karşılık hesabındaki değişimler *dönem kâr zararında muhasebeleştirilir. Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan özkaynak araçları haricinde, değer düşüklüğü zararı sonraki dönemde azalırsa ve azalış değer düşüklüğü zararının muhasebeleştirilmesi sonrasında meydana gelen bir olayla ilişkilendirilebiliyorsa, önceden muhasebeleştirilen değer düşüklüğü zararı değer düşüklüğünün iptal edileceği tarihte, yatırımın değer düşüklüğü hiçbir zaman muhasebeleştirilmemiş olması durumunda ulaşacağı itfa edilmiş maliyet tutarını aşmayacak şekilde konsolide gelir tablosunda iptal edilir. Gerçeğe uygun değer farkı konsolide diğer kapsamlı gelire yansıtılan özkaynak araçlarının gerçeğe uygun değerinde değer düşüklüğü sonrasında meydana gelen artış, doğrudan özkaynaklarda muhasebeleştirilir.
Faizler, temettüler, kayıp ve kazançlar
Bir finansal araçla veya finansal borç niteliğindeki bir unsurla ilgili faiz, temettü, kayıp ve kazançlar, kâr ya da zararda gelir veya gider olarak muhasebeleştirilir. Özkaynağa dayalı finansal araç sahiplerine yapılan dağıtımlar doğrudan özkaynaklarda muhasebeleştirilir. Özkaynak işlemlerinden kaynaklanan işlem maliyetleri özkaynaktan indirim olarak muhasebeleştirilir.
Özkaynağa dayalı finansal araç sahiplerine yapılan dağıtımlara ve özkaynak işlemlerinden kaynaklanan işlem maliyetlerine ilişkin gelir vergileri, TMS 12 Gelir Vergileri uyarınca muhasebeleştirilir. Bir finansal aracın, finansal borç veya özkaynağa dayalı finansal araç olarak sınıflandırılması, bu finansal araca bağlı faiz, temettü, kayıp ve kazançların kâr ya da zararda gelir veya gider olarak muhasebeleştirilmesini belirler. Bu suretle, tamamı borç olarak muhasebeleştirilen hisselere ait temettü ödemeleri, bono faizleri gibi gider olarak muhasebeleştirilir.
Benzer biçimde, finansal borçların geri satın alınması ya da yeniden finanse edilmesi ile bağlantılı kazanç ve kayıplar kâr ya da zararda muhasebeleştirilirken, özkaynağa dayalı finansal araçların geri satın alınması ya da yeniden finanse edilmesi özkaynakta meydana gelen değişim olarak muhasebeleştirilir. Özkaynağa dayalı finansal aracın gerçeğe uygun değerinde meydana gelen değişiklikler finansal tablolara yansıtılmaz. İşletme, kendi özkaynağına dayalı finansal araçlarının ihracında ya da geri satın alımında genellikle çeşitli maliyetlere katlanır. Bu maliyetler, tescil ve diğer mevzuata dayalı ücretleri, yasal, mali ve diğer profesyonel danışmanlık ücretlerini, basım maliyetlerini ve damga vergilerini içerebilir. Özkaynak işlemlerinden kaynaklanan işlem maliyetleri, doğrudan bu işlemlerden dolayı katlanılan yani aksi halde katlanılmasına gerek olmayan ek maliyetler olduğu sürece, özkaynaktan indirim olarak muhasebeleştirilir. Bunun yanı sıra, vazgeçilen özkaynak işlemleriyle ilgili maliyetler gider olarak muhasebeleştirilir.
Bir bileşik finansal aracın ihracına ilişkin işlem maliyetleri, elde edilen tutarların ilgi araca dağıtımı oranında araca ait borç ve özkaynak bileşenlerine dağıtılır. Birden fazla işlemle ilgili işlem maliyetleri (örneğin bazı hisse senetlerinin arz edilmesi işlemleri ile diğer bazı hisselerin borsaya kaydedilmesi işlemlerinin eş zamanlı olarak gerçekleştirilmesi ile ilgili maliyetler), makul ve benzer işlemlerle tutarlılık arz eden bir tahsis yöntemi esas alınmak suretiyle ilgili işlemlere dağıtılır. Dönem içinde özkaynaktan indirim olarak muhasebeleştirilen işlem maliyetlerinin tutarı, TMS 1'e göre ayrıca açıklanır.
Ticari alacaklar
Alıcıya ürün veya hizmet sağlanması sonucunda oluşan ticari alacaklar orijinal fatura değerinden kayda alınan alacakların izleyen dönemlerde elde edilecek tutarlarının etkin faiz yöntemi ile itfa edilmiş değerinden muhasebeleştirilirler. Belirlenmiş faiz oranı olmayan kısa vadeli alacaklar, orijinal etkin faiz oranının etkisinin çok büyük olmaması durumunda, fatura tutarından gösterilmiştir.
Konsolide finansal tablolarda itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen ve önemli bir finansman bileşeni içermeyen (1 yıldan kısa vadeli olan) ticari alacakların değer düşüklüğü hesaplamaları kapsamında "basitleştirilmiş yaklaşım" uygulanmaktadır. Söz konusu yaklaşım ile, ticari alacakların belirli sebeplerle değer düşüklüğüne uğramadığı durumlarda (gerçekleşmiş değer düşüklüğü zararları haricinde), ticari alacaklara ilişkin zarar karşılıkları "ömür boyu beklenen kredi zararlarına" eşit bir tutardan ölçülmektedir.
Değer düşüklüğü karşılığı ayrılmasını takiben, değer düşüklüğüne uğrayan alacak tutarının tamamının veya bir kısmının tahsil edilmesi durumunda, tahsil edilen tutar ayrılan değer düşüklüğü karşılığından düşülerek esas faaliyetlerden diğer gelirlere kaydedilir.
Nakit ve nakit benzerleri
Nakit ve nakit benzeri kalemleri, nakit para, vadesiz mevduat ve satın alım tarihinden itibaren vadeleri 3 ay veya 3 aydan daha az olan, hemen nakde çevrilebilecek olan ve önemli tutarda değer değişikliği riski taşımayan yüksek likiditeye sahip diğer kısa vadeli yatırımlardır.
Finansal Yükümlülükler
Finansal bir yükümlülük ilk muhasebeleştirilmesi sırasında gerçeğe uygun değerinden ölçülür. Gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılmayan finansal yükümlülüklerin ilk muhasebeleştirilmesi sırasında, ilgili finansal yükümlülüğün yüklenimi ile doğrudan ilişkilendirilebilen işlem maliyetleri de söz konusu gerçeğe uygun değere ilave edilir. Finansal yükümlülükler sonraki dönemlerde etkin faiz oranı üzerinden hesaplanan faiz gideri ile birlikte etkin faiz yöntemi kullanılarak itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilir.
Stoklar
Stoklar ağırlıklı ortalama maliyet yöntemine göre maliyetin ya da net gerçekleşebilir değerin düşük olanı ile değerlenmektedir. Net gerçekleşebilir değer, olağan ticari faaliyet içerisinde oluşan tahmini satış fiyatından tahmini tamamlanma maliyeti ile satışı gerçekleştirmek için yüklenilmesi gereken tahmini maliyetlerin toplamının indirilmesiyle elde edilir. Stokların net gerçekleşebilir değeri maliyetinin altına düştüğünde, stoklar net gerçekleşebilir değerine indirgenir ve değer düşüklüğünün oluştuğu yılda gelir tablosuna gider olarak yansıtılır.
Daha önce stokların net gerçekleşebilir değere indirgenmesine neden olan koşulların geçerliliğini kaybetmesi veya değişen ekonomik koşullar nedeniyle net gerçekleşebilir değerde artış olduğu kanıtlandığı durumlarda, ayrılan değer düşüklüğü karşılığı iptal edilir. İptal edilen tutar önceden ayrılan değer düşüklüğü tutarı ile sınırlıdır (Dipnot 9).
Maddi Duran Varlıklar
Grup, TMS 16 "Maddi Duran Varlıklar" standardına uygun olarak termik santralin varlık değeri için SPK'ya akredite bağımsız değerleme şirketi tarafından yapılan değerleme çalışmalarında tespit edilen makul değerleri baz alarak 30.09.2018 tarihinden başlayarak "Yeniden değerleme modelini" benimsemiştir.
Çan2 Termik A.Ş'ye ait Çan2 Termik Santralinin gerçeğe uygun değerinin tespitinde Gelir Yaklaşımı kullanılmıştır. Bu yaklaşımın seçilmesinde, varlığın gelir yaratma kabiliyetinin değeri etkileyen çok önemli bir unsur olması, değerleme konusu varlıkla ilgili gelecekteki gelirin miktarı ve zamanlamasına ilişkin makul tahminlerin bulunması
Maddi Duran Varlıklar (Devamı)
etkili olmuştur. Yeniden değerlemeler, raporlama dönemi sonu tarihi itibariyle gerçeğe uygun değer kullanılarak bulunacak tutarın defter değerinden önemli ölçüde farklı olmasına neden olmayacak şekilde düzenli olarak yapılır. Yeniden değerlemelerin sıklığı, yeniden değerleme konusu maddi duran varlık kalemlerinin gerçeğe uygun değerlerindeki değişimlere bağlıdır.
Yeniden değerlenen varlığın gerçeğe uygun değerinin defter değerinden önemli ölçüde farklılaşması durumunda, varlık tekrar yeniden değerlenir. Gerçeğe uygun değerleri önemli değişiklikler gösteren bazı maddi duran varlık kalemleri yıllık olarak yeniden değerlenir. Gerçeğe uygun değerlerinde önemli değişiklikler olmayan maddi duran varlık kalemleri üç veya beş yılda bir yeniden değerlemeye tabidir.
Maddi duran varlıklarda, söz konusu yeniden değerleme sonucu meydana gelen artışlar, bilançoda özkaynaklar grubunda yer alan yeniden değerleme fonu hesabına ertelenmiş vergi etkisi netleştirildikten sonra kaydedilmektedir. Yeniden değerlenen varlıkların taşınan değerleri üzerinden hesaplanan amortisman ve itfa payları (kar veya zarar tablosuna yansıtılan amortisman) ile bu varlıkların elde etme maliyetleri üzerinden hesaplanan amortisman ve itfa payları arasındaki fark, her yıl ertelenmiş vergi etkisi netleştirildikten sonra yeniden değerleme fonundan birikmiş kar/zarara transfer edilir. Aynı uygulama maddi duran varlık çıkışlarında da geçerlidir.
Arsalar, ekonomik faydalı ömürleri sonsuz olarak kabul edildiğinden amortismana tabi tutulmamışlardır. Söz konusu varlıkların tahmin edilen faydalı ömürleri aşağıda belirtilmiştir:
| Yıllar | |
|---|---|
| Termik Santral | 30 |
| Yerüstü ve yeraltı düzenleri | 8-50 |
| Binalar | 50 |
| Makine, tesis ve cihazlar | 4-15 |
| Taşıt araç ve gereçleri | 5 |
| Döşeme ve demirbaşlar | 3-15 |
| Özel maliyetler | kira süresi (gün) veya kullanım ömründen küçük olanı |
Maddi duran varlıkların elden çıkartılması sonucu oluşan kar veya zarar, düzeltilmiş tutarlar ile tahsil olunan tutarların karşılaştırılması ile belirlenir ve cari dönemde ilgili gelir ve gider hesaplarına yansıtılır.
Maddi duran varlıkların bakım ve onarım giderleri normal şartlarda gider yazılmaktadır. Ancak, istisnai durumlarda, eğer bakım ve onarım varlıklarda genişletme veya önemli ölçüde geliştirme ile sonuçlanırsa söz konusu maliyetler aktifleştirilebilir ve ilişkilendirildiği maddi varlığın kalan faydalı ömrü üzerinden amortismana tabi tutulur (Dipnot11).
Maddi Olmayan Varlıklar
Maddi olmayan duran varlıklar, iktisap edilmiş hakları, bilgi sistemlerini, bilgisayar yazılımları, geliştirme faaliyetlerini ve özel maliyetleri içermektedir. Bunlar, iktisap maliyeti üzerinden kaydedilir ve iktisap edildikleri tarihten sonra tahmini faydalı ömürleri üzerinden doğrusal amortisman yöntemi ile amortismana tabi tutulur. Söz konusu maddi olmayan varlıkların tahmin edilen faydalı ömürleri aşağıda belirtilmiştir:
| Yıllar | |
|---|---|
| Haklar | 3-15 |
| Bilgisayar Programları | 3 |
| Hazırlık ve Geliştirme Faaliyetleri | Ruhsat Süresi veya Rödovans Sözleşmesi Süresi |
Değer düşüklüğünün olması durumunda maddi olmayan duran varlıkların kayıtlı değeri, geri kazanılabilir değerine indirilir. Geri kazanılabilir değer, ilgili maddi olmayan varlığın mevcut kullanım değeri ile net satış fiyatından yüksek olanı olarak kabul edilir (Dipnot 12).
Kiralamalar – TFRS 16 (Kiralayan olarak)
Grup, bir sözleşmenin başlangıcında, sözleşmenin kiralama sözleşmesi olup olmadığını ya da kiralama işlemi içerip içermediğini değerlendirir. Sözleşmenin, bir bedel karşılığında tanımlanan bir varlığın kullanımını kontrol etme hakkını belirli bir süre için devretmesi durumunda bu sözleşme, bir kiralama sözleşmesidir ya da bir kiralama işlemi içermektedir.
Grup, bir sözleşmenin tanımlanan bir varlığın kullanımını kontrol etme hakkını belirli bir süre için devredip devretmediğini değerlendirirken aşağıdaki koşulları göz önünde bulundurur:
• Sözleşmenin tanımlanan bir varlık içermesi (bir varlığın sözleşmede açık veya zımni bir şekilde belirtilerek tanımlanması),
• Varlığın işlevsel bir bölümünün fiziksel olarak ayrı olması veya varlığın kapasitesinin tamamına yakınını temsil etmesi (tedarikçinin kullanım süresi boyunca varlığı ikame etme yönünde aslî bir hakka sahip olması ve bundan ekonomik fayda sağlaması durumunda varlık tanımlanmış değildir),
Kiralamalar – TFRS 16 (Kiralayan olarak) (Devamı)
• Grup'un tanımlanan varlığın kullanımından sağlanacak ekonomik yararların tamamına yakınını elde etme hakkının olması,
• Grup'un tanımlanan varlığın kullanımını yönetme hakkının olması. Grup, varlığın kullanımını yönetme hakkına aşağıdaki durumlardan herhangi birinin varlığı halinde sahip olmaktadır:
a) Grup'un, kullanım süresi boyunca varlığın nasıl ve hangi amaçla kullanılacağını yönetme ve değiştirebilme hakkına sahip olması veya
b) Varlığın nasıl ve hangi amaçla kullanılacağına ilişkin aşağıdaki kararların önceden belirlenmiş olması:
i. Grup'un, kullanım süresi boyunca varlığı işletme (veya varlığı kendi belirlediği şekilde işletmeleri için başkalarını yönlendirmesi) hakkına sahip olması ve tedarikçinin bu işletme talimatlarını değiştirme hakkının bulunmaması veya ii. Grup'un, kullanım süresi boyunca varlığın nasıl ve ne amaçla kullanılacağını önceden belirleyecek şekilde varlığı (ya da varlığın belirli özelliklerini) tasarlamış olması.
Grup, yukarıda yer alan söz konusu değerlendirmeler sonrasında, kiralamanın fiilen başladığı tarihte konsolide finansal tablolarına bir kullanım hakkı varlığı ve bir kira yükümlülüğü yansıtır.
Kullanım hakkı varlığı
Grup, kiralamanın fiilen başladığı tarihte kullanım hakkı varlığını maliyeti üzerinden ölçer. Kullanım hakkı varlığının maliyeti aşağıdakileri içerir:
a) kira yükümlülüğünün ilk ölçüm tutarı,
b) kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya öncesinde yapılan tüm kira ödemelerinden alınan tüm kiralama teşviklerinin düşülmesiyle elde edilen tutar,
c) Grup tarafından katlanılan başlangıçtaki tüm doğrudan maliyetler ve
d) dayanak varlığın, kiralamanın hüküm ve koşullarının gerektirdiği duruma getirilmesi için restore edilmesiyle ilgili olarak
Kullanım Hakkı Varlığı (Devamı)
Grup tarafından katlanılan maliyetler (stok üretimi için katlanılan maliyetler hariç). Grup maliyet yöntemini uygularken, kullanım hakkı varlığını:
a) birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklüğü zararları düşülmüş ve
b) kira yükümlülüğünün yeniden ölçümüne göre düzeltilmiş maliyeti üzerinden ölçer.
Kiralamalar – TFRS 16 (Kiracı olarak)
Grup, kullanım hakkı varlığını amortismana tabi tutarken TMS 16 Maddi Duran Varlıklar Standardı'nda yer alan amortisman hükümlerini uygular. Kullanım hakkı varlığının değer düşüklüğüne uğramış olup olmadığını belirlemek ve belirlenen herhangi bir değer düşüklüğü zararını muhasebeleştirmek için TMS 36 Varlıklarda Değer Düşüklüğü Standardı uygulanır.
Grup'un kira yükümlülüğünün ölçümüne dâhil olan ve kiralamanın fiilen başladığı tarihte gerçekleşmemiş olan kira ödemeleri aşağıdakilerden oluşur:
a) Sabit ödemelerden her türlü kiralama teşvik alacaklarının düşülmesiyle elde edilen tutar,
b) Bir endeks ya da orana bağlı olan, ilk ölçümü kiralamanın fiilen başladığı tarihte bir endeks veya oran kullanılarak yapılan kira ödemeleri ve
c) Kiralama süresinin kiracının kiralamayı sonlandırmak için bir opsiyon kullanacağını göstermesi durumunda, kiralamanın sonlandırılmasına ilişkin ceza ödemeleri.
Kiralamanın fiilen başladığı tarihten sonra Grup, kira yükümlülüğünü aşağıdaki şekilde ölçer:
a) Defter değerini, kira yükümlülüğündeki faizi yansıtacak şekilde artırır,
b) Defter değerini, yapılmış olan kira ödemelerini yansıtacak şekilde azaltır ve
c) Defter değerini, varsa yeniden değerlendirmeleri ve yeniden yapılandırmaları yansıtacak şekilde yeniden ölçer. Grup, kira yükümlülüğünün yeniden ölçüm tutarını, kullanım hakkı varlığında düzeltme olarak konsolide finansal tablolarına yansıtır.
Nakit akış riskinden korunma işlemleri
Grup, türev sözleşmesi yapıldığı tarihte, kayıtlı bir varlığın veya yükümlülüğün veya belirli bir riskle ilişkisi kurulabilen ve gerçekleşmesi muhtemel olan işlemlerin nakit akışlarında belirli bir riskten kaynaklanan ve kar/zararı etkileyebilecek değişmelere karşı korunmayı sağlayan işlemleri nakit akış riskinden korunma olarak belirlemektedir.
Grup, etkin olarak nitelendirilen finansal riskten korunma işlemine ilişkin kazanç ve kayıplarını özkaynaklarda "riskten korunma kazançları (kayıpları)" altında göstermektedir. Etkin olmayan kısım ise dönem karında kar veya zarar olarak tanımlanır. Finansal riskten korunan taahhüdün veya gelecekteki muhtemel işlemin bir varlık veya yükümlülük haline gelmesi durumunda özkaynak kalemleri arasında izlenen bu işlemlerle ilgili kazanç ya da kayıplar bu kalemlerden alınarak söz konusu varlık veya yükümlülüğün elde etme maliyetine veya defter değerine dahil edilmektedir. Aksi durumda, özkaynak kalemleri altında muhasebeleştirilmiş tutarlar, finansal riskten korunan gelecekteki muhtemel işlemin gelir tablosunu etkilediği dönemde gelir tablosuna transfer edilerek kar veya zarar olarak yansıtılır.
Finansal riskten korunma aracının satılması, sona ermesi veya finansal riskten korunma amaçlı olduğu halde finansal riskten korunma muhasebesi koşullarını sağlayamaması veya taahhüt edilen ya da gelecekte gerçekleşmesi muhtemel işlemin gerçekleşmesinin beklenmediği durumlardan birinin oluşması halinde, taahhüt edilen ya da gelecekte gerçekleşmesi muhtemel işlem gerçekleşene kadar özkaynaklar içerisinde ayrı olarak sınıflandırılmaya devam eder. Taahhüt edilen ya da gelecekte gerçekleşmesi muhtemel işlem gerçekleştiğinde gelir tablosuna kaydedilir ya da gerçekleşmeyeceği öngörülürse, işlem ile ilgili birikmiş kazanç veya kayıplar kar veya zarar olarak konsolide finansal tablolara yansıtılır (Dipnot 37).
Kolaylaştırıcı uygulamalar
Kiralama süresi 12 ay ve daha kısa olan kısa vadeli kiralama sözleşmeleri ile Grup tarafından düşük değerli olarak belirlenen bilgi teknolojileri ekipman kiralamalarına (ağırlıklı olarak yazıcı, dizüstü bilgisayar, mobil telefon vb.) ilişkin sözleşmeler, TFRS 16 Kiralamalar Standardının tanıdığı istisna kapsamında değerlendirilmiş olup, bu sözleşmelere ilişkin ödemeler oluştukları dönemde gider olarak muhasebeleştirilmeye devam edilmektedir (Dipnot 14).
Yatırım Amaçlı Gayrimenkuller
Mal ve hizmetlerin üretiminde kullanılmak veya idari maksatlarla veya işlerin normal seyri esnasında satılmak yerine, kira elde etmek ve/veya sermaye kazancı elde etmek amacıyla veya her ikisi için tutulan araziler ve binalar yatırım amaçlı gayrimenkuller olarak sınıflandırılır ve maliyet yöntemine göre maliyet eksi birikmiş amortisman (arazi hariç) değerleri ile gösterilir. İnşası, Grup tarafından yapılan yatırım amaçlı gayrimenkulün maliyeti ise, inşaat veya ıslah çalışmalarının tamamlandığı tarihteki maliyeti üzerinden belirtilir. Söz konusu tarihte varlık, yatırım amaçlı gayrimenkul haline gelir ve bu nedenle yatırım amaçlı gayrimenkuller hesap kalemine transfer edilir.
Borçlanma Maliyetleri
Grup, borçlanma maliyetlerini, kar/zarar tablosuna kredi dönemi süresince finansman maliyeti olarak yansıtır. Kredilerden kaynaklanan finansman maliyeti, oluştuğunda kar/zarar tablosuna kaydedilir.
Enerji üretim tesisleri koşullara bağlı olarak, özellikli varlık olarak değerlendirilebilir. İşletmelerce, bir özellikli varlığın elde edilmesi, inşaası veya üretimi ile doğrudan ilişkilendirilebilen borçlanma maliyetleri, ilgili özellikli varlığın maliyetinin bir parçası olarak aktifleştirilir. İşletmeler, diğer borçlanma maliyetlerini oluştukları dönemde gider olarak muhasebeleştirirler.
Bir özellikli varlığın elde edilmesi, inşaası veya üretimi ile doğrudan ilişkilendirilebilen borçlanma maliyetleri ilgili varlığın maliyetine dahil edilir. Bu tür borçlanma maliyetleri, güvenilir bir biçimde ölçülebilmeleri ve işletmeye gelecekte ekonomik fayda sağlamalarının muhtemel olması durumunda, özellikli varlığın maliyetinin bir parçası olarak aktifleştirilir. Bir özellikli varlığın elde edilmesi, inşaası veya üretimi ile doğrudan ilişkilendirilebilen borçlanma maliyetleri, özellikli varlıkla ilişkili harcamaların hiç yapılmamış olması durumunda ortaya çıkmayacak borçlanma maliyetleridir.
Bir işletme bir özellikli varlığın edinilmesi amacıyla özellikle borçlanmış ise, bu durumda aktifleştirilecek borçlanma maliyeti tutarı; ilgili dönem boyunca söz konusu borçlanmaya ilişkin oluşan borçlanma maliyetlerinden, söz konusu fonların geçici olarak nemalandırılması ile sağlanan gelirlerin düşülmesi suretiyle belirlenir.
Bir işletmenin genel amaçlı olarak borçlandığı fonların bir kısmının, bir özellikli varlığın finansmanı için kullanıldığı durumlarda; aktifleştirilebilecek borçlanma maliyeti tutarı, ilgili varlığa ilişkin yapılan harcamalara uygulanacak bir aktifleştirme oranı yardımı ile belirlenir. Bu aktifleştirme oranı, özellikli varlık alımına yönelik yapılmış borçlanmalar hariç olmak üzere, işletmenin ilgili dönem süresince mevcut tüm borçlarına ilişkin borçlanma maliyetlerinin ağırlıklı ortalamasıdır. Bir dönem boyunca aktifleştirilen borçlanma maliyetlerinin tutarı, ilgili dönem boyunca oluşan borçlanma maliyetleri tutarını aşamaz.
Bir varlığın amaçlanan kullanıma veya satışa hazır duruma getirilmesi için gerekli tüm işlemler esas itibarıyla tamamlandığında, borçlanma maliyetlerinin aktifleştirilmesine son verilir. Bir özellikli varlığın yapımının parçalar halinde tamamlandığı ve diğer parçaların yapımı devam ederken her bir parçanın kullanılabildiği durumlarda; belli bir parçanın amaçlanan kullanıma veya satışa hazır duruma getirilmesi için gerekli tüm işlemler esas itibarıyla tamamlandığında, ilgili parçaya ilişkin borçlanma maliyetlerinin aktifleştirilmesine son verilir.
TMS-23 "Borçlanma Maliyetleri" standardı kapsamında grup, Özellikli Varlıkların yapımını finanse edebilmek için kullanmış olduğu kredilere ait ana para kur farkı tutarlarını; kredi TL olarak kullanılmış olması varsayımı ile kredilerin kullanıldığı tarihteki TL baz faiz oranı alarak, TL faiz maliyetine isabet eden kur farklarını özellikli varlık olarak değerlendirilen varlıkların aktifleştirme tutarına eklemiştir. Yapılan hesaplamada, aynı kredilerin aynı koşullarla TL olarak kullanılması durumunda kullanılan tüm yatırım kredileri için cari dönemde imzalanan ve yenilenen sözleşmelerin yapıldığı tarihteki temsili faiz oranı üzerinden baz faiz oranı esas alınmıştır (Dipnot 17).
Karşılıklar, Koşullu Varlık ve Yükümlülükler
Karşılıklar
Karşılıklar, Grup'un finansal durum tablosu tarihi itibariyle mevcut bulunan ve geçmişten kaynaklanan yasal veya yapısal bir yükümlülüğünün bulunması, yükümlülüğü yerine getirmek için ekonomik fayda sağlayan kaynakların çıkışının gerçekleşmesinin kuvvetle muhtemel olması ve yükümlülük tutarı konusunda güvenilir bir tahminin yapılabildiği durumlarda muhasebeleştirilmektedir.
Karşılıklar, Koşullu Varlık ve Yükümlülükler (Devamı)
Birden fazla sayıda benzer yükümlülüğün bulunduğu durumlarda, gerekli olabilecek ekonomik fayda sağlayan kaynakların çıkış olasılığı aynı nitelikteki yükümlülüklerin tamamı dikkate alınarak değerlendirilir. Aynı nitelikte bulunan yükümlülüklerden herhangi bir tanesine ilişkin kaynak çıkışı ihtimali az bile olsa karşılık ayrılmaktadır. Gelecekteki operasyonel zararlarla ilgili olarak karşılık ayrılmamaktadır.
Paranın zaman değerinin etkisinin önemli olduğu durumlarda, karşılık tutarı; yükümlülüğün yerine getirilmesi için gerekli olması beklenen giderlerin bugünkü değeri olarak belirlenir.
Koşullu Varlık ve Yükümlülükler
Geçmişteki olaylardan kaynaklanan ve gerçekleşmesi gelecekte Grup'un tamamıyla kontrolünde olmayan, bir veya birden fazla olayın olması veya olmaması durumuna bağlı olan olası varlık ve yükümlülükler, koşullu varlık ve yükümlülükler olarak kabul edilmektedir.
Grup, koşullu varlık ve yükümlülükleri kayıtlarına yansıtmamaktadır. Koşullu yükümlülükler, ilgili bir ekonomik fayda çıkışı olasılığı uzak olmadığı sürece, koşullu varlıklar ise ancak ekonomik faydaların girişi kuvvetle muhtemel ise konsolide finansal tablo dipnotlarında açıklanmıştır.
Çalışanlara Sağlanan Faydalar
Tanımlanan Fayda Planı
Kıdem tazminatı karşılıkları TMS 19 ''Çalışanlara Sağlanan Faydalar" a göre aktüer çalışmasına dayanarak yansıtılmıştır.
Kıdem tazminatı yükümlülüğü Grup'un personelinin Türk İş Kanunu uyarınca emekliye ayrılmasından ya da ilgili kanunca belirtilmiş nedenlerden dolayı iş akdinin sona ermesinden doğacak gelecekteki olası yükümlülüklerinin tahmini toplam karşılığının finansal durum tablosu tarihi itibariyle değerini ifade eder.
Grup, kıdem tazminatını personelin işten ayrılması veya işine son verilmesi ile ilgili Grup'un kendi deneyimlerinden doğan bilgilere dayanarak ve hak kazanılan menfaatlerin indirgenmiş net değerinden kaydedilmesini öngörerek hesaplanır ve mali tablolara yansıtılır.
Tanımlanan Katkı Planları
Grup, Sosyal Sigortalar Kurumu'na zorunlu olarak sosyal sigortalar primi ödemektedir. Grup, bu primleri ödediği sürece başka yükümlülüğü kalmamaktadır. Bu primler tahakkuk ettikleri dönemde personel giderlerine yansıtılmaktadır.
Hasılat
Grup, taahhüt edilmiş bir mal veya hizmeti müşterisine devrederek edim yükümlülüğünü yerine getirdiğinde veya getirdikçe hasılatı konsolide finansal tablolara alır. Bir varlığın kontrolü müşterinin eline geçtiğinde veya geçtikçe varlık devredilmiş olur. Grup, aşağıda yer alan 5 temel prensip doğrultusunda hasılatı konsolide finansal tablolara almaktadır:
a) Müşteri sözleşmelerinin tanımlanması
- b) Sözleşmelerdeki edim yükümlülüklerinin tanımlanması
- c) Sözleşmelerdeki işlem fiyatının belirlenmesi
- d) İşlem fiyatının sözleşmelerdeki edim yükümlülüklerine dağıtılması
- e) Her edim yükümlülüğü yerine getirildiğinde hasılatın muhasebeleştirilmesi.
Hasılat (Devamı)
Bir sözleşme ancak yasal olarak uygulanabilir olduğunda, tahsilatı gerçekleştirilebilir, mal ve hizmetlere ilişkin haklar ve ödeme koşulları tanımlanabilir olduğunda sözleşmenin ticari öze sahip olması, sözleşmenin taraflarca onaylanması ve taraflarca yükümlülüklerinin yerine getirilmesi taahhüt edilmesi şartlarının tamamının karşılanması durumunda, bu sözleşme TFRS 15 kapsamında değerlendirilir.
Sözleşme başlangıcında Grup, müşteriyle yaptığı sözleşmede taahhüt ettiği mal veya hizmetleri değerlendirir ve müşteriye devretmek için verdiği her bir taahhüdü ayrı bir edim yükümlülüğü olarak tanımlar. Grup ayrıca, sözleşme başlangıcında, her bir edim yükümlülüğünü zamanla ya da zamanın belli bir anında yerine getirip getirmediğini belirler.
Grup, işlem fiyatını tespit etmek için sözleşme hükümlerini ve ticari teamüllerini dikkate alır. İşlem fiyatı, Grup'un üçüncü şahıslar adına (örneğin bazı satış vergileri) tahsil edilen tutarlar hariç taahhüt ettiği mal veya hizmetleri müşteriye devretmesi karşılığında hak etmeyi beklediği bedeldir. Değerlendirme yapılırken, sözleşmenin değişken tutarlara ilişkin unsurları ve önemli bir finansman bileşeni içerip içermediği göz önünde bulundurulur.
Grup'un, TFRS 15 "Müşterilerle yapılan sözleşmelerden doğan hasılat" standardı uyarınca edim yükümlülükleri toptan elektrik satışı ve elektrik satışına dair yan hizmetlerden oluşmaktadır. Satılan elektrik, iletim hatları üzerinden müşteriye iletilmekte ve müşteri Grup'un edimden sağlanan faydayı eş zamanlı olarak tüketmektedir. Elektrik satışı ve elektrik satışına dair yan hizmetlerden elde edilen hasılat teslimatın gerçekleştiği an muhasebeleştirilmektedir.
TEİAŞ Elektrik Satış Geliri
Piyasa katılımcısının serbest piyasa PMUM (Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi) tarafından uzlaştırılan serbest piyasada yapmış olduğu tüm satış işlemlerine istinaden ve serbest piyasa bulunmasından ötürü uzlaştırma sisteminden doğan satışları içermektedir.
Serbest Tüketici Elektrik Satışı
EPDK'nın yayınlamış olduğu tüketici limitlerine göre serbest tüketici tanımına giren tüm tüketicilere yapılan satışlar.
İkili Anlaşmalar Elektrik Satışı
Gerek toptan satış şirketlerine veya özel üretim şirketlerine fiziksel veya hizmet satışları. Primer Frekans Kontrol (PFK) ilgili mevzuatta yükümlülüğü bulunan santrallerin bu yükümlülüğünü başkasına devretmesi ile ilgili hizmet satışını içermektedir.
Enerji Dengesizliği
İlgili mevzuata göre grup şirketleri birleşerek dengeleme grubu oluşturduklarında tüm dengesizlik alacak ve borçları dengeden sorumlu tarafa tarafın bünyesinde uzlaştırılır. Dengeden sorumlu tarafta bu tutarları dengeleme grup üyelerine dağıtır. Grup dengesizlik kalemlerinin içerisinde pozitif dengesizlik alacak, negatif dengesizlik borç ve sıfır bakiye borç/alacak tutarları bulunmaktadır.
Yabancı Para Çevrimi
Dönem içinde gerçekleşen dövizli işlemler, işlem tarihlerinde geçerli olan döviz kurları üzerinden Türk Lirası'na çevrilmiştir. Dövize dayalı parasal varlık ve yükümlülükler, dönem sonunda geçerli olan döviz kurları üzerinden değerlenmiştir. Dövize dayalı parasal varlık ve yükümlülüklerin değerlemelerinden doğan kur kazancı veya zararları, kar/zarar tablosuna yansıtılmıştır. 31.12.2022 tarihi itibariyle Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından açıklanan USD alış kuru 18,6983 TL, (31.12.2021: 13,3290 TL), EURO alış kuru 19,9349 TL (31.12.2021: 15,0867 TL), GBP alış kuru 22,4892 TL'dir. (31.12.2021: 17,9667 TL). 31.12.2022 tarihi itibariyle Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından açıklanan USD satış kuru 18,7320 TL, (31.12.2021: 13,3530 TL), EURO satış kuru 19,9708 TL (31.12.2021: 15,1139 TL), GBP satış kuru 22,6065 TL'dir. (31.12.2021: 18,0604 TL).
Kurum Kazancı Üzerinden Hesaplanan Vergiler
Ertelenmiş vergi
Ertelenmiş vergi, finansal durum tablosu yükümlülüğü metodu dikkate alınarak hesaplanmıştır. Ertelenmiş vergi, aktif ve pasiflerin mali tablolarda yansıtılan değerleri ile yasal vergi bazı arasındaki geçici farkların vergi etkisi dikkate alınarak yansıtılmaktadır. Ertelenen vergi yükümlülüğü vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenen vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle bu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır. Ertelenmiş vergi alacağı ve yükümlülüğü, aktif ve pasif kalemlerin vergi ve defter değerleri arasındaki farklardan doğan vergiden (gelecekte indirilebilecek veya vergilendirilebilir geçici farklar) oluşmaktadır.
Cari vergi
Türkiye'de kurumlar vergisi oranı 2022 yılı için %23'tür. Bu oran, kurumların ticari kazancına vergi yasaları gereğince indirimi kabul edilmeyen giderlerin ilave edilmesi, vergi yasalarında yer alan istisna (iştirak kazançları istisnası gibi) ve indirimlerin (yatırım indirimi gibi) indirilmesi sonucu bulunacak vergi matrahına uygulanır. Kar dağıtılmadığı takdirde başka bir vergi ödenmemektedir.
Türkiye'deki bir işyeri ya da daimi temsilcisi aracılığı ile gelir elde eden kurumlar ile Türkiye'de yerleşik kurumlara ödenen kar paylarından (temettüler) stopaj yapılmaz. Bunların dışında kalanlara yapılan temettü ödemeleri %15 oranında stopaja tabidir. Karın sermayeye ilavesi, kar dağıtımı sayılmaz ve stopaj uygulanmaz. Türk vergi mevzuatına göre beyanname üzerinde gösterilen mali zararlar 5 yılı aşmamak kaydıyla dönem kurum kazancından indirilebilirler. Ancak, mali zararlar, geçmiş yıl karlarından mahsup edilemez.
Pay Başına Kazanç / Kayıp
Gelir tablolarında belirtilen pay başına kazanç / Kayıp, net karın / zararım, raporlama dönemleri boyunca piyasada bulunan hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama adedine bölünmesiyle bulunmaktadır. Dönem içerisinde içsel kaynaklardan sermaye artırımı yapılması halinde, hisse adedinin ağırlıklı ortalaması hesaplanırken yeni bulunan değerin dönem başı itibariyle de geçerli olduğu kabul edilir. TMS 33 de bu konudan aşağıdaki şekilde bahsedilmektedir; Adi hisse senetleri kaynaklarda herhangi bir değişikliğe neden olmaksızın ihraç edilebilir veya mevcut adi hisse senetlerinin sayıları azaltılabilir. Örneğin:
- a. Aktifleştirme veya bedelsiz hisse senedi verilmesi (bazen, hisse olarak verilen temettü olarak da adlandırılır);
- b. Başka bir ihraç işleminde bedelsiz bir unsurun bulunması; örneğin mevcut hissedarlara yeni haklar içeren bir ihraç işlemindeki bedelsiz unsur;
- c. Hisse senedi bölünmesi ve
- d. Nominal değeri artırarak hisse senetlerini birleştirme (hisselerin konsolidasyonu).
Aktifleştirme veya bedelsiz dağıtımı ya da hisse bölünmesinde, adi hisse senetleri, mevcut hissedarlara ek bir ödeme talep etmeden ihraç edilir. Bu nedenle, kaynaklarda bir artış olmadan mevcut adi hisse senedi sayısı artar. Anılan işlem öncesinde mevcut olan adi hisse senetlerinin sayısı, anılan işlemin, sunulan en erken dönemin başında gerçekleşmiş olması durumunda mevcut adi hisse senetlerinin sayısında meydana gelecek oransal değişime göre düzeltilir.
Raporlama Döneminden Sonraki Olaylar
Raporlama döneminden sonraki olaylar; kara ilişkin herhangi bir duyuru veya diğer seçilmiş finansal bilgilerin kamuya açıklanmasından sonra ortaya çıkmış olsalar bile, finansal durum tablosu tarihi ile finansal durum tablosunun yayımı için yetkilendirilme tarihi arasındaki tüm olayları kapsar.
Grup; finansal durum tablosu tarihinden sonraki düzeltme gerektiren olayların ortaya çıkması durumunda, konsolide finansal tablolara alınan tutarları bu yeni duruma uygun şekilde düzeltir. Finansal durum tablosu tarihinden sonra ortaya çıkan düzeltme gerektirmeyen hususlar, finansal tablo kullanıcılarının ekonomik kararlarını etkileyen hususlar olmaları halinde konsolide finansal tablo dipnotlarında açıklanır.
Nakit Akış Tablosu
Konsolide nakit akım tablosunda, döneme ilişkin nakit akımları işletme, yatırım ve finansman faaliyetlerine dayalı bir biçimde sınıflandırılarak raporlanır. Esas faaliyetlerden kaynaklanan nakit akımları, Grup'un elektrik satışından kaynaklanan nakit akımlarını gösterir. Yatırım faaliyetleriyle ilgili nakit akımları, Grup'un yatırım faaliyetlerinde (duran varlık yatırımları ve finansal yatırımlar) kullandığı ve elde ettiği nakit akımlarını gösterir. Finansman faaliyetlerine ilişkin nakit akımları, Grup'un finansman faaliyetlerinde kullandığı kaynakları ve bu kaynakların geri ödemelerini gösterir. Nakit ve nakit benzeri değerler, nakit ve banka mevduatı ile tutarı belirli nakde kolayca çevrilebilen kısa vadeli, yüksek likiditeye sahip ve vadesi 3 ay veya daha kısa olan yatırımları içermektedir.
Gerçeğe Uygun Değerin Belirlenmesi
Grup'un çeşitli muhasebe politikaları ve açıklamaları hem finansal hem de finansal olmayan varlık ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerinin belirlenmesini gerektirmektedir. Uygulanabilir olması halinde, gerçeğe uygun değerlerin belirlenmesinde kullanılan varsayımlar ile ilgili ilave bilgiler varlık veya yükümlülüğe özgü dipnotlarda sunulmuştur.
Seviyelere göre değerleme yöntemleri şu şekilde sıralanmıştır.
Seviye 1: Özdeş Varlıklar veya Borçlar için aktif piyasadaki kayıtlı (düzeltilmemiş) fiyatlar;
Seviye 2: Seviye 1'de yer alan kayıtlı fiyatlar dışında kalan ve varlıklar veya borçlar açısından doğrudan (fiyatlar aracılığıyla veya dolaylı olarak (fiyatlardan türetilmek suretiyle) gözlemlenebilir nitelikteki veriler;
Seviye 3: Varlık veya borçlara ilişkin olarak gözlemlenebilir piyasa verilerine dayanmayan veriler (gözlemlenebilir nitelikte olmayan veriler)
3. İŞLETME BİRLEŞMELERİ
Ortak kontrole tabi teşebbüs veya işletmeleri içeren bir işletme birleşmesi, birleşen tüm teşebbüs ya da işletmelerin işletme birleşmesinin öncesinde ve sonrasında aynı kişi veya kişiler tarafından kontrol edildiği ve bu kontrolün geçici olmadığı bir işletme birleşmesidir.
Ortak kontrole tabi işletme birleşmelerinin hakların birleşmesi yöntemi ile muhasebeleştirilmesi dolayısıyla finansal tablolarda şerefiyeye yer verilemeyeceğinden dolayı ortak kontrole tabi işletmelerin satın alınmasından kaynaklanan 1.399.068 TL şerefiye tutarları özkaynaklar altında denkleştiren bir hesap olarak "Ortak Kontrole Tabi Teşebbüs veya İşletmeleri İçeren Birleşmelerin Etkisi" hesabında gösterilmiştir.
Aşağıda "Ortak Kontrole Tabi Teşebbüs veya İşletmeleri İçeren Birleşmelerin Etkisi" hesabında yer alan ortak kontrole tabi işletmelerin birleşmesi nedeniyle oluşan tutarlar gösterilmiştir;
| İktisap Maliyeti | İktisap Edilen Özkaynak |
Ortak Kontrole Tabi Teşebbüs veya İşletmeleri İçeren Birleşmelerin Etkisi |
|---|---|---|
| 100.000 | (1.299.068) | (1.399.068) |
| 100.000 | (1.299.068) | (1.399.068) |
| Pay Değeri |
4. DİĞER İŞLETMELERDEKİ PAYLAR
Yoktur. (31.12.2021: Yoktur)
5. BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA
İşletmenin ürün veya hizmet grubu sunumunda risk ve getiri açısından diğer faaliyet alanlarından farklı özellikler taşıyan, ayırt edilebilir faaliyet bölümünün ve farklı risk ve getiri özelliklerine sahip ayırt edilebilir coğrafi bölümünün olmaması nedeniyle bölümlere göre raporlama yapılmamıştır.
6. İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI
i) 31 Aralık 2022 ve 31 Aralık 2021 tarihleri itibariyle ilişkili taraflarla olan bakiyeler:
a) İlişkili taraflardan ticari alacaklar:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Suda Stratejik Metal Dış Ticaret A.Ş. | 357.493.406 | -- |
| Voytron Enerji Elektrik Perakende Satış A.Ş. | 166.705.567 | 746.106 |
| Arsın Enerji Elektrik Üretim Sanayi Ticaret A.Ş. | 7.312.766 | 10.314.282 |
| Suda Maden A.Ş. | 770.835 | 601.708 |
| Hidro Kontrol Elektrik Üretim A.Ş | 408.105 | 6.037.674 |
| Batı Trakya Madencilik A.Ş. | 17.500 | 12.406.844 |
| Öztay Enerji Elektrik Üretim Sanayi A.Ş | -- | 2.321.547 |
| Ys Madencilik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti | -- | 25.195 |
| TOPLAM | 532.708.179 | 32.453.356 |
| Tenzil: Tahakkuk etmemiş finansman giderleri | (34.048.564) | (3.936.193) |
| TOPLAM | 498.659.615 | 28.517.163 |
b) İlişkili taraflardan diğer alacaklar :
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Abdulkadir Bahattin Özal | 5.511.145 | -- |
| Burak Altay | 4.209.365 | 7.500 |
| Süleyman Sarı | 160.750 | 160.750 |
| Tahsin Yazan | 100.000 | 100.000 |
| Kerem Emir Yazan | -- | 93.951 |
| Odaş Elektrik Üretim San. ve Tic. A.Ş. | -- | 234.917 |
| Ys Madencilik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti | -- | 254 |
| Rey Bilişim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. | -- | 936 |
| TOPLAM | 9.981.260 | 598.308 |
| Tenzil: Tahakkuk Etmemiş Finansman Giderleri | (1.331) | (5.613) |
| TOPLAM | 9.979.929 | 592.695 |
c) İlişkili taraflara ticari borçlar :
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Odaş Elektrik Üretim San. ve Tic. A.Ş. | 121.380 | -- |
| Kısrakdere Maden A.Ş. | -- | 55.680 |
| Batı Trakya Madencilik A.Ş. | -- | 544.758 |
| TOPLAM | 121.380 | 600.438 |
| Tenzil: Tahakkuk etmemiş finansman gelirleri | (112) | (84.231) |
| TOPLAM | 121.268 | 516.207 |
e) İlişkili taraflara diğer borçlar :
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Odaş Elektrik Üretim San. ve Tic. A.Ş. | 10.778.330 | 94.971.030 |
| Suda Maden A.Ş. | 7.360.678 | 6.697.536 |
| Bahattin Özal | 12.500 | 12.500 |
| Voytron Enerji Elektrik Perakende Satış A.Ş. | -- | 12.067.921 |
| Ys Madencilik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti | -- | 1.406.192 |
| Batı Trakya Madencilik A.Ş. | -- | 2.221 |
| TOPLAM | 18.151.508 | 115.157.400 |
| Tenzil: Tahakkuk Etmemiş Finansman Gelirleri | (1.372.615) | (11.759.350) |
| TOPLAM | 16.778.893 | 103.398.050 |
6. İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI (Devamı)
ii) İlişkili taraflara yapılan önemli satışlar ve ilişkili taraflardan yapılan önemli alımlar:
a) İlişkili taraflara yapılan satışlar
| 01 Ocak – 31 Aralık 2022 |
01 Ocak - 31 Aralık 2021 |
|
|---|---|---|
| Voytron Enerji Elektrik Perakende Satış A.Ş. | 2.395.830.735 | 42.012.653 |
| Odaş Elektrik Üretim San. ve Tic. A.Ş. | 1.065.011.126 | 577.149 |
| Suda Stratejik Metal Dış Ticaret A.Ş. | 316.163.900 | -- |
| Suda Maden A.Ş | 14.950.423 | 9.704.196 |
| Batı Trakya Madencilik A.Ş | -- | 1.932.752 |
| Arsin Enerji Elektrik Üretim San. Tic. A.Ş | 1.284.155 | -- |
| Hidro Kontrol Elektrik Üretim A.Ş | 437.320 | -- |
| Toplam | 3.793.677.659 | 54.226.750 |
b) İlişkili taraflardan yapılan alışlar
| 01 Ocak - 31 | 01 Ocak - 31 | |
|---|---|---|
| Aralık 2022 | Aralık 2021 | |
| Voytron Enerji Elektrik Perakende Satış A.Ş. | 19.742.442 | 4.889.228 |
| Suda Maden A.Ş. | 2.905.842 | 9.700.596 |
| Rey Bilişim Hizmetleri Ve Ticaret Ltd Şti. | 161.301 | -- |
| Kısrakdere Maden A.Ş. | -- | 25.672.990 |
| TOPLAM | 22.809.585 | 40.262.814 |
Üst yönetime 31.12.2022 tarihinde sona eren hesap döneminde sağlanan ücret ve benzeri faydalar aşağıda belirtilmiştir:
- a) Çalışanlara sağlanan kısa vadeli faydalar: Yönetim Kurulu üyeleri ile üst düzey yöneticilere 2022 yılı hesap dönemi on iki ayda sağlanan ücret ve benzeri faydaların toplam tutarı 21.906.106 TL'dir. (31.12.2021: 7.821.599 TL'dir.)
- b) İşten ayrılma sonrası faydalar: Kanunen tanınan hakları hakkeden personele kıdem tazminatı ödenmektedir. İş Kanunu'ndan doğan haklar dışında bir ödeme yapılmamaktadır.
- c) Diğer uzun vadeli faydalar: Yoktur.
- d) İşten çıkarma nedeniyle sağlanan faydalar: Yoktur.
- e) Hisse bazlı ödemeler: Yoktur.
7. TİCARİ ALACAK VE BORÇLAR
Ticari Alacaklar
Grup'un 31.12.2022 ve 31.12.2021 tarihleri itibariyle ticari alacaklarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Müşteri cari hesapları | 936.653.558 | 114.307.354 |
| -İlişkili kuruluşlardan alacaklar | 532.708.179 | 32.453.356 |
| -Diğer alacaklar | 403.945.379 | 81.853.998 |
| Alacak senetleri | 17.973.097 | 46.632.891 |
| Şüpheli ticari alacaklar | 1.500.000 | 1.500.000 |
| Şüpheli ticari alacaklar karşılığı (-) | (1.500.000) | (1.500.000) |
| 954.626.655 | 160.940.245 | |
| Tenzil: Tahakkuk etmemiş finansman giderleri | (39.708.663) | (5.741.736) |
| -İlişkili kuruluşlardan alacaklar | (34.048.564) | (3.936.193) |
| -Diğer alacaklar | (5.660.099) | (1.805.543) |
| TOPLAM | 914.917.992 | 155.198.509 |
Şüpheli alacak karşılığının 31.12.2022 ve 31.12.2021 tarihleri itibariyle hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Dönem Başı Bakiye | 1.500.000 | 1.500.000 |
| İlave Karşılıklar | -- | -- |
| Ödemeler (-) | -- | -- |
| Toplam | 1.500.000 | 1.500.000 |
Ticari Borçlar
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Satıcı Cari Hesapları | 237.354.404 | 176.094.130 |
| -İlişkili taraf satıcı borçları | 121.380 | 600.438 |
| -Diğer satıcı borçları | 237.233.024 | 175.493.692 |
| Borç Senetleri | -- | 33.794.793 |
| Diğer Ticari Borçlar | -- | -- |
| 237.354.404 | 209.888.923 | |
| Tenzil: Tahakkuk etmemiş finansman gelirleri | (4.812.831) | (5.621.005) |
| -İlişkili Taraflara Ticari Borçlar | (112) | (84.231) |
| -İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlar | (4.812.719) | (5.536.774) |
| TOPLAM | 232.541.573 | 204.267.918 |
8. DİĞER ALACAK VE BORÇLAR
Kısa Vadeli Diğer Alacaklar
Grup'un kısa vadeli diğer alacaklarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| İlişkili Kuruluşlardan Alacaklar | 9.981.260 | 598.308 |
| Diğer Alacaklar | 259.197 | 498.225 |
| Verilen depozito ve teminatlar | 2.351.514 | 2.242.323 |
| TOPLAM | 12.591.971 | 3.338.856 |
| Tenzil: Tahakkuk etmemiş finansman giderleri | (1.331) | (5.613) |
| -İlişkili Kuruluşlardan Alacaklar | (1.331) | (5.613) |
| -İlişkili Olmayan Taraflardan Alacaklar | -- | -- |
| TOPLAM | 12.590.640 | 3.333.243 |
Uzun Vadeli Diğer Alacaklar
Grup'un uzun vadeli diğer alacaklarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Verilen depozito ve teminatlar | 209.963 | 209.744 |
| Toplam | 209.963 | 209.744 |
Kısa Vadeli Diğer Borçlar
Grup'un kısa vadeli diğer borçlarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| İlişkili kuruluşlar borçlar | 18.151.508 | 115.157.400 |
| Diğer çeşitli borçlar | 235.390 | 666.112 |
| Ödenecek vergi ve fonlar | 139.285.116 | 14.279.187 |
| Alınan Sipariş Avansları | 9.965 | 8.422 |
| Vadesi Geç.Ert.Veya Taksit. Vergi ve Diğer Yük. |
3.939.782 | 14.257.942 |
| Ödenecek Diğer Yükümlülükler | 24.088 | 9.249 |
| 161.645.849 | 144.378.312 | |
| Tenzil: Tahakkuk etmemiş finansman geliri | (1.805.969) | (11.759.350) |
| -İlişkili taraf satıcı borçları | (1.372.615) | (11.759.350) |
| -Diğer borçlar | (433.354) | -- |
| TOPLAM | 159.839.880 | 132.618.962 |
Ödenecek vergi fonların detayı aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|
| 125.960.785 | 9.512.160 |
| 4.660.215 | |
| 3.381.157 | 106.812 |
| 139.285.116 | 14.279.187 |
| 9.943.174 |
8. DİĞER ALACAK VE BORÇLAR (Devamı)
Uzun Vadeli Diğer Borçlar
Grup'un uzun vadeli diğer borçlarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar | 1.680.862 | 5.796.327 |
| Toplam | 1.680.862 | 5.796.327 |
9. STOKLAR
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| İlk madde ve malzeme | 17.696.163 | 7.475.983 |
| Yarı mamüller - üretim |
303.789.710 | 113.372.192 |
| Mamüller | 172.140.215 | 90.947.624 |
| Diğer stoklar | 34.960.916 | 10.280.965 |
| TOPLAM | 528.587.004 | 222.076.764 |
İlk madde ve malzeme tutarı bakiyesi fueloil alımlarından, yarı mamul stokları tüvenan kömür alımlarından, mamul stokları toz kömür ve kireçtaşından, diğer stoklar ise yardımcı üretim malzemeleri ve diğer işletme malzeme ve yedek parçalarından oluşmaktadır.
10. PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER VE ERTELENMİŞ GELİRLER
Kısa vadeli peşin ödenmiş giderler
Kısa vadeli peşin ödenmiş giderlerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Verilen Sipariş Avansları | 29.993.674 | 5.640.818 |
| Gelecek Aylara Ait Giderler | 21.348.605 | 9.541.732 |
| TOPLAM | 51.342.279 | 15.182.551 |
Uzun vadeli peşin ödenmiş giderler
Uzun vadeli peşin ödenmiş giderlerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Gelecek Aylara Ait Giderler | 889.057 | 1.884.776 |
| TOPLAM | 889.057 | 1.884.776 |
Kısa Vadeli Ertelenmiş Gelirler
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Alınan Avanslar (*) | 5.634.429 | 61.096.265 |
| Toplam | 5.634.429 | 61.096.265 |
(*) Alınan avanslar ile ilgili tutarlardır. Sonraki dönemde ticari alacaklara mahsup edilerek kapatılmıştır.
11. MADDİ DURAN VARLIKLAR
01.01.-31.12.2022 hesap dönemi içerisinde maddi duran varlıkların hareketi aşağıdaki gibidir:
| 01.01.2022 | Giriş | Çıkış | Transfer | Yeniden Değerleme |
31.12.2022 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet | ||||||
| Arsa ve araziler | 166.675.000 | 9.334.628 | -- | -- | -- | 176.009.628 |
| Binalar | 596.707 | -- | -- | -- | -- | 596.707 |
| Tesis, makine ve cihazlar | 4.925.301.810 | 79.304.401 | (3.533.057) | -- | -- | 5.001.073.154 |
| Araçlar | 13.335.631 | 39.979.069 | (740.408) | -- | -- | 52.574.292 |
| Mobilya ve demirbaşlar | 7.736.063 | 9.407.427 | (3.390) | -- | -- | 17.140.100 |
| Yapılmakta olan yatırımlar | 33.668.266 | 56.465.353 | -- | -- | -- | 90.133.619 |
| Arama Giderleri | 167.381 | -- | -- | -- | -- | 167.381 |
| Toplam | 5.147.480.858 | 194.490.878 | (4.276.855) | -- | -- | 5.337.694.881 |
| Birikmiş Amortisman | ||||||
| Binalar | (61.707) | -- | -- | -- | -- | (61.707) |
| Tesis, makine ve cihazlar | (220.870.145) | (183.350.049) | 357.364 | -- | -- | (403.862.830) |
| Araçlar | (1.775.114) | (7.491.503) | 135.408 | -- | -- | (9.131.209) |
| Mobilya ve demirbaşlar | (3.106.350) | (1.650.976) | 1.507 | -- | -- | (4.755.820) |
| Toplam | (225.813.316) | (192.492.528) | 494.278 | -- | -- | (417.811.566) |
| Net Defter Değeri | 4.921.667.543 | 1.998.350 | (3.782.577) | -- | -- | 4.919.883.315 |
01.01.-31.12.2021 hesap dönemi içerisinde maddi duran varlıkların hareketi aşağıdaki gibidir:
| 01.01.2021 | Giriş | Çıkış | Transfer | Yeniden Değerleme | 31.12.2021 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet | ||||||
| Arsa ve araziler | 54.755.175 | 2.086.644 | -- | -- | 109.833.181 | 166.675.000 |
| Binalar | 320.000 | -- | -- | -- | 276.707 | 596.707 |
| Tesis, makine ve cihazlar | 2.262.393.996 | 87.335.125 | (635.593) | 2.008.625 | 2.574.199.657 | 4.925.301.810 |
| Araçlar | 4.011.077 | 472.831 | (65.869) | -- | 8.917.592 | 13.335.631 |
| Mobilya ve demirbaşlar | 6.020.196 | 1.715.871 | -- | -- | -- | 7.736.067 |
| Yapılmakta olan yatırımlar | 13.746.851 | 19.921.415 | -- | -- | -- | 33.668.266 |
| Arama Giderleri | -- | 167.381 | -- | -- | -- | 167.381 |
| Toplam | 2.341.247.295 | 111.699.267 | (701.462) | 2.008.625 | 2.693.227.137 | 5.147.480.862 |
| Birikmiş Amortisman | ||||||
| Binalar | (48.881) | (12.826) | -- | -- | -- | (61.707) |
| Tesis, makine ve cihazlar | (164.076.858) | (56.793.287) | -- | -- | -- | (220.870.145) |
| Araçlar | (1.405.255) | (585.798) | 215.939 | -- | -- | (1.775.114) |
| Mobilya ve demirbaşlar | (2.153.362) | (952.991) | -- | -- | -- | (3.106.353) |
| Toplam | (167.684.356) | (58.344.902) | 215.939 | -- | -- | (225.813.319) |
| Net Defter Değeri | 2.173.562.940 | 53.354.365 | (485.523) | 2.008.625 | 2.693.227.137 | 4.921.667.543 |
Grup, TMS 16 "Maddi Duran Varlıklar" standardına uygun olarak arazi ve arsalar, yer altı ve yer üstü düzenleri, binalar, makine, tesis ve cihazlar için SPK Lisanslı bağımsız değerleme şirketi Lal Gayrimenkul Değerleme ve Müşavirlik A.Ş. tarafından yapılan değerleme çalışmalarında tespit edilen makul değerleri baz alarak 30.09.2018 tarihinden başlayarak "Yeniden değerleme modelini" benimsemiştir.
11. MADDİ DURAN VARLIKLAR (Devamı)
30.09.2018 tarihi itibariyle hazırlanan 11.10.2018 tarihli değerleme raporunda gelir yönetimine (İNA) göre yatırımın değeri 1.961.836.045 TL olarak tespit edilmiştir. 31.12.2019 tarihi itibariyle yetkili bir değerleme kuruluşu tarafınca hazırlanan 10.02.2020 tarihli değerleme raporunda gelir yönetimine (İNA) göre yatırımın değeri 2.085.175.474 TL olarak tespit edilmiştir.
31.12.2021 tarihi itibariyle Çan 2 Termik Santralinin varlık değeri Ata Yatırım Menkul Değerler tarafından yürütülen varlık değerleme çalışmasına istinaden, Sermaye Piyasası Kurulunun 11.04.2019 tarih ve 21/500 sayılı kararı uyarınca gayrimenkul dışı varlıkların değerlemesinde uyulacak genel esaslar ve Uluslararası Değerleme Standartları doğrultusunda hazırlanan 12.01.2022 tarihli Varlık Değerleme Raporunda yer alan değerler üzerinden finansal tablolara yansıtılmıştır. Yetkili değerleme kuruluşları tarafından gelir yöntemine (İNA) göre Çan 2 Termik Santralin varlık değeri 4.684.505.558 TL olarak tespit edilmiştir.
Çan 2 Termik Santralinin varlık değeri gelir yaklaşımına göre indirgenmiş nakit akışları yöntemi kullanılarak belirlenmiş, değerleme çalışması Pazar Yaklaşımı, Gelir Yaklaşımı ve Maliyet Yaklaşımı yöntemleri kullanılmıştır. Değerleme çalışması Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş değerleme şirketi ve değerleme uzmanları tarafından Uluslararası Değerleme Standartları'na (UDES) göre yapılmıştır.
| 31.12.2022 | Taşıt, Makine Ekipman ve Tesis |
Bina | Arsa | 31.12.2022 |
|---|---|---|---|---|
| 01.01.2022 Bakiye | 2.682.442.026 | 355.718 | 148.467.161 | 2.831.264.906 |
| Yeniden Değerleme Değer Artışı (Brüt) | -- | -- | -- | -- |
| Yeniden Değerleme Değer Düşüklüğü | -- | -- | -- | -- |
| Ertelenmiş Vergi | -- | -- | -- | -- |
| Satışlar (Brüt) | (1.829.462) | -- | -- | (1.829.462) |
| Satışlar (Ertelenmiş Vergi) | 365.893 | -- | -- | 365.893 |
| Yeniden Değerlenmiş Tutar | 2.680.978.457 | 355.718 | 148.467.161 | 2.829.801.337 |
31.12.2022 tarihi itibariyle yeniden değerleme değer artış fonu hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2021 | Taşıt, Makine Ekipman ve Tesis |
Bina | Arsa | Toplam |
|---|---|---|---|---|
| 01.01.2021 Bakiye | 615.948.227 | 109.449 | 38.633.980 | 654.691.656 |
| Yeniden Değerleme Değer Artışı (Brüt) | 2.586.606.678 | 276.707 | 109.833.182 | 2.696.716.567 |
| Yeniden Değerleme Değer Düşüklüğü | (3.489.429) | -- | -- | (3.489.429) |
| Ertelenmiş Vergi | (516.623.450) | (30.438) | -- | (516.653.888) |
| Yeniden Değerlenmiş Tutar | 2.682.442.026 | 355.718 | 148.467.162 | 2.831.264.906 |
12. MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR
31.12.2022 itibarinde sona eren hesap dönemi içerisinde Grup'un maddi olmayan duran varlıklarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 01.01.2022 | Giriş | Çıkış | Transfer | 31.12.2022 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet | |||||
| Haklar | 5.758.547 | 3.053.937 | (254.000) | -- | 8.558.484 |
| Diğer Maddi Olmayan Duran varlıklar | 299.880 | 29.299 | -- | -- | 329.179 |
| Hazırlık Geliştirme Gideri | 36.215.981 | 7.256.691 | -- | -- | 43.472.672 |
| Toplam | 42.274.408 | 10.339.927 | (254.000) | -- | 52.360.335 |
| Birikmiş İtfa Payları | |||||
| Haklar | (1.973.387) | (996.365) | 52.220 | -- | (2.917.532) |
| Diğer maddi olmayan duran varlıklar | (281.506) | (12.784) | -- | -- | (294.290) |
| Hazırlık ve Geliştirme Giderleri | (9.313.148) | (6.026.010) | -- | -- | (15.339.158) |
| Toplam | (11.568.041) | (7.035.159) | 52.220 | -- | (18.550.980) |
| Net Defter Değeri | 30.706.367 | 3.304.768 | (201.780) | -- | 33.809.355 |
31.12.2021 tarihinde sona eren hesap dönemi içerisinde Grup'un maddi olmayan duran varlıklarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 01.01.2021 | Giriş | Çıkış | Transfer | 31.12.2021 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet | |||||
| Haklar | 3.643.455 | 2.115.092 | -- | -- | 5.758.547 |
| Diğer Maddi Olmayan Duran varlıklar | 288.355 | 11.526 | -- | -- | 299.881 |
| Hazırlık Geliştirme Gideri | 35.538.973 | 677.008 | -- | -- | 36.215.981 |
| Toplam | 39.470.783 | 2.803.626 | -- | -- | 42.274.409 |
| Birikmiş İtfa Payları | |||||
| Haklar | (1.557.572) | (415.814) | -- | -- | (1.973.386) |
| Diğer maddi olmayan duran varlıklar | (278.143) | (3.363) | -- | -- | (281.506) |
| Hazırlık ve Geliştirme Giderleri | (4.059.464) | (5.253.686) | -- | -- | (9.313.150) |
| Toplam | (5.895.179) | (5.672.863) | -- | -- | (11.568.042) |
| Net Defter Değeri | 33.575.604 | (2.869.237) | -- | -- | 30.706.367 |
13. MADEN KAYNAKLARININ ARAŞTIRILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ
31.12.2022 ve 31.12.2021 tarihlerinde sona eren hesap dönemleri içerisinde aktifleştirilen toplam hazırlık ve geliştirme harcamaları tutarı aşağıdaki gibidir.
| 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|
| 3.198.426 | |
| 3.025.247 | |
| 33.798.317 | 29.992.308 |
| 43.472.672 | 36.215.981 |
| 6.649.108 3.025.247 |
13. MADEN KAYNAKLARININ ARAŞTIRILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ (Devamı)
Yel Enerji'de hazırlık ve geliştirme gideri olarak aktife alınan 6.649.108 tutar Çanakkale ili Bayramiç ilçesindeki 1.205,11 hektarlık İR:17517 numaralı kömür madeni işletme ruhsatına ilişkin yapılan proje etüt, analiz, arazi izin başvuruları ve sondaj çalışmalarına ilişkin tutarlardır.
Maden ruhsatının devri 15.07.2015 tarihinde gerçekleşmiş olup, hazırlık ve geliştirme harcamaları Maden Kaynaklarının Araştırılması ve Değerlendirilmesi Standardında ve Grup'un uyguladığı muhasebe politikası gereğince aktifleşmiş olup, itfa işlemi maddi olmayan duran varlığın kullanıma hazır olduğu (ruhsatın devir alındığı), yani yönetimin amaçladığı şekilde faaliyet gösterebilmesi için gereken konum ve duruma geldiğinde başlamış ve Hazırlık ve Geliştirme Giderleri için itfa payı hesaplanmaya başlanmıştır.
Çan2 Termik A.Ş.'de geliştirme giderleri olarak aktife alınan tutarlar 09.07.2013 tarihinde Çan2 Termik A.Ş. ile İR.17448 Ruhsat No'lu Çanakkale ili Çan ilçesi Yayaköy Köyü'nde bulunan maden kömürü sahasının rödevans karşılığı işletme sözleşmesi ile işletme hakları alınan maden kömürüne ilişkin olarak daha önceden işletilen maden sahasında yapılan arazi ölçüm, test ve sondaj, mimarlık mühendislik, arazi hasar bedelleri, iş makinası kiralama hizmeti gibi geliştirme giderleri olarak aktifleştirilmiş olan harcamalara ait olup rödovans sözleşmesinin süresinde itfa edilmeye başlanmıştır. 31.12.2022 tarihinde sona eren hesap dönemi içerisinde maden kömürünün çıkarılması için yapılan harcama toplamı 3.025.247 TL'dir. (31.12.2021: 3.025.247 TL)
Çan 2 Trakya' da aktifleştirilen 33.798.317 TL tutarındaki Hazırlık ve Geliştirme Giderleri, Tekirdağ Malkara' da bulunan kömür maden sondajlarına, analiz ve jeofizik bedellerine ilişkin tutarlardır. Sondaj çalışmaları devam etmekte olup, itfa işlemi maddi olmayan duran varlığın yönetimin amaçladığı şekilde faaliyet gösterebilmesi için gereken konum ve duruma geldiğinde başlayacaktır.
14. KULLANIM HAKKI VARLIKLARI
| 1.01.2022 | Giriş | Çıkış | Transfer | 31.12.2022 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet – Taşıtlar | |||||
| Kullanım Hakkı Varlıkları | 6.316.280 | -- | (4.788) | -- | 6.311.492 |
| Toplam | 6.316.280 | -- | (4.788) | -- | 6.311.492 |
| Birikmiş Amortisman - Taşıtlar | |||||
| Kullanım Hakkı Varlıkları | (3.025.517) | (1.572.840) | -- | -- | (4.598.357) |
| Toplam | (3.025.517) | (1.572.840) | -- | -- | (4.598.357) |
| Net Defter Değeri | 3.290.763 | -- | -- | -- | 1.713.135 |
31.12.2022 itibarinde sona eren hesap dönemi içerisinde Grup'un kullanım hakkı varlıklarının detayı aşağıdaki gibidir:
14. KULLANIM HAKKI VARLIKLARI (Devamı)
31.12.2021 itibarinde sona eren hesap dönemi içerisinde Grup'un kullanım hakkı varlıklarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 01.01.2021 | Giriş | Çıkış | Transfer | 31.12.2021 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet – Taşıtlar | |||||
| Kullanım Hakkı Varlıkları | 5.900.470 | 415.810 | -- | -- | 6.316.280 |
| Toplam | 5.900.470 | 415.810 | -- | -- | 6.316.280 |
| Birikmiş Amortisman - Taşıtlar | |||||
| Kullanım Hakkı Varlıkları | (1.409.337) | (1.616.180) | -- | -- | (3.025.517) |
| Toplam | (1.409.337) | (1.616.180) | -- | -- | (3.025.517) |
| Net Defter Değeri | 4.491.134 | 3.290.763 |
Grup, kira ödemekle yükümlü olduğu operasyonel kira ödemelerini temsil eden kiralama borçlarını konsolide finansal tablolarına almıştır. Grup' un TFRS 16 Kiralamalar standardı uyarınca yapmış olduğu muhasebeleştirmeye ilişkin detaylar Dipnot 2' de açıklanmıştır.
15. VARLIKLARDA DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ
Grup' un 31.12.2022 ve 31.12.2021 tarihleri itibariyle ticari alacaklarında değer düşüklüğü bulunmakta olup, değer düşüklüğü tutarları ilgili finansal tablo kalemlerinin içinde gösterilmiştir (Dipnot 7).
Grup' un 31.12.2021 tarihi itibari ile maddi duran varlıklarında değer düşüklüğü bulunmakta olup, değer düşüklüğü tutarları ilgili finansal tablo kalemlerinin içinde gösterilmiştir. (Dipnot 14)
16. DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI
Çan2 Termik A.Ş.'nin Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen 06.02.2015 tarih, 117824 numaralı yatırım teşvik belgesi 18.09.2017 tarih, C117824 numarası ile yenilenmiştir. Belge konusu yatırım 340 MW kurulu gücünde yerli kömüre dayalı elektrik üretim santrali (Çan 2 Termik Santrali) olup, teşvik belgesi EPDK'nın 10.07.2014 tarih ÖN/5117-5/03070 sayılı ön lisansına istinaden düzenlenmiştir.
Yatırım teşvik belgesi Çanakkale Çan 2.bölgede gerçekleştirilen komple yeni yatırım için verilmiş olup, 13.08.2014- 12.02.2019 dönemlerini kapsamaktadır. Belge ile Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği, Faiz Desteği, Vergi İndirimi Oranı Desteği, KDV istisnası ve Gümrük Vergisi muafiyeti teşviklerinden yararlanılmaktadır. Yatırımın toplam tutarı 801.789.866 TL'dir. 02.10.2019 tarihinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na Teşvik Kapama Vizesi başvurusu yapılmış ve 15.06.2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı kararın 24.maddesi ile bu kararın uygulanmasına ilişkin 2012/1 sayılı tebliğin 23. Maddesi hükümleri çerçevesinde tamamlama vizesi yapılmıştır. Karar 05.08.2020 tarih ve 1777914 sayılı yazı ile tarafımıza tebliğ edilmiştir. Yatırım teşvik belgesine konu kapamadan önceki toplam yatırım tutarı üzerinden %40 oranında yatırıma katkı oranı hesaplanmakta olup, 320.715.946 TL' ye kadar ulaşılacak vergiye kadar %80 oranında vergi indirimi sağlanmaktadır. 2022 Yılında Endekslenmiş ve kullanılmamış yatırım indirimi tutar 866.559.089 TL' dir. Bu tutarda ertelenmiş vergiye konu edilmiştir (Dipnot 30).
Ayrıca Türkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından düzenlenen 08.04.2020 tarih 510216 belge no ve 1013731 ID numaralı yatırım teşvik belgesi düzenlenmiştir. Destekleme sınıfı Bölgesel-Öncelikli Yatırım olup, KDV Muafiyeti, Faiz Desteği, Vergi İndirimi, Sigorta Primi İşveren Hissesi ve Yatırım Yeri Tahsisi destek unsurlarıdır. Belge konusu yatırım 340 MW kurulu gücünde yerli kömüre dayalı elektrik üretim santrali (Çan 2 Termik Santrali) olup, teşvik belgesi EPDK'nın 28.01.2016 tarih ÜE/6083-2/03428 sayılı Üretim Lisansına istinaden düzenlenmiştir.
17. BORÇLANMA MALİYETLERİ
Yoktur. (31.12.2021 : Yoktur)
18. KARŞILIKLAR, KOŞULLU VARLIK VE BORÇLAR
Diğer Kısa Vadeli Karşılıklar
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Dava Karşılıkları | 978.028 | 940.350 |
| Toplam | 978.028 | 940.350 |
Aleyhte Davalar
31.12.2022 tarihi itibariyle Grup'un hukuk müşavirliğinden temin edilen bilgiye göre Grup aleyhine açılmış çeşitli ticari davalar bulunmaktadır. Bu davalar ve masraflarına ilişkin 281.821 TL karşılık ayrılmıştır.
Grup, 31.12.2022 tarihi itibari ile personel işe iade davaları nedeni ile ilgili davaların kaybedilmesi olasılığının yüksek olacağını göz önünde bulundurarak 696.207 TL dava gider karşılığı ayırmıştır.
Grup' un aleyhte açılan davalarına ilişkin dava gider karşılık detayı aşağıdaki gibidir;
| 01 Ocak – 31 Aralık 2022 |
01 Ocak – 31 Aralık 2021 |
|
|---|---|---|
| Dönem Başı Bakiye | 940.350 | 1.480.086 |
| İlave Karşılıklar | 361.119 | 183.850 |
| İptaller | (323.441) | (723.586) |
| Toplam | 978.028 | 940.350 |
Lehte Davalar
Rapor tarihi itibariyle Grup tarafından başlatılmış çeşitli davalar bulunmaktadır.
Diğer Uzun Vadeli Karşılıklar
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Maden Restorasyon Karşılıkları | 202.598 | 185.044 |
| Toplam | 202.598 | 185.044 |
TFRS 6 Maden Kaynaklarının Araştırılması ve Düzenlenmesi Standardına göre, bir işletme maden kaynaklarının araştırılması ve değerlendirilmesini üstlenmesi sonucunda, belirli bir süre boyunca oluşan kaldırma ve restorasyon yükümlülüklerini TMS 37 Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar Standardına göre finansal tablolara yansıtır. Buna göre proje müdürü ve teknik ekip tarafından yapılan değerlendirmede; Çanakkale İli Çan İlçesi Yayaköy Ruhsat No:17448 nolu sahada maden faaliyetleri kapalı işletme ve açık işletme olarak işletilecektir. Bu kapsamı içeren temdit projeleri Maden İşleri Genel Müdürlüğüne ("Migem") onaya sunulmuştur. Açık işletme sonrası kapalı işletmeye geçilecektir. Kapalı işletme dönemlerinde yerüstünde herhangi bir dekapaj çalışması olmayacaktır.
18. KARŞILIKLAR, KOŞULLU VARLIK VE BORÇLAR (Devamı)
Açık işletmede dekapaj yapılan bölge Çan 2 termik santrali kapsamında ÇED raporunda da belirtildiği üzere kül depo sahası olarak kullanılacaktır. Saha ekonomik ömrünü tamamlamasına müteakip rölekasyon çalışması ile düzenlenip ağaçlama yapılıp terk edilecektir. Teraslama ve ağaçlama için yaklaşık öngörülen maliyet 300.000 TL civarında olacaktır.
Yaklaşık 150 dönüm alanda dekapaj çalışması yapılacaktır. Temdit projesi gereği dönüm başına 100 ağaç düşmektedir. Bölge toprak yapısı sebebi ile yaklaşık dönüm rölekasyon maliyeti bu şekilde 2.000 TL civarında hesaplanmaktadır. 150 dönüm alan için toplam maliyet 150 x 2.000 TL = 300.000 TL olarak hesaplanmıştır. Açık işletme ekonomik ömrünü tamamladıktan sonra bu çalışma yapılacak olup tahmini olarak 20 yıl sonunda gerçekleşecektir.
Maden Restorasyon Karşılığı
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Dönem Başı Bakiye | 185.044 | 185.044 |
| İlave Karşılık / Ödeme (-) | 17.554 | -- |
| Dönem Sonu Bakiye | 202.598 | 185.044 |
31.12.2022 tarihi itibariyle 300.000 TL toplam maliyetin bugünkü değere indirgenmiş tutarı 202.598 TL'dir.
Rehin ve İpotekler
Yapı Kredi Bankası A.Ş. Esenyurt Ticari Şubesi ve Halk Bankası A.Ş. Kozyatağı Ticari Şubesi Konsorsiyumu ile Çan2 Termik A.Ş. arasında imzalanmış olan Genel Kredi Sözleşmesi uyarınca verilen kredinin güvencesi olarak Yapı Kredi Bankası A.Ş. Esenyurt Ticari Şubesi ve Halk Bankası A.Ş. Kozyatağı Ticari Şubesi lehine Çan2 Termik A.Ş.'deki ortakların hisselerinin tamamını rehin eden hisse rehin anlaşması imzalanmıştır. İlaveten, Yapı Kredi Bankası A.Ş. Esenyurt Ticari Şubesi ve Halk Bankası A.Ş. Kozyatağı Ticari Şubesi Konsorsiyumu ile Çan2 Termik A.Ş. arasında imzalanmış olan Genel Kredi Sözleşmesi'ndeki kredi borcuna karşılık olarak Çan2 Termik A.Ş. arasında ve Alacak Temliki Sözleşmesi ve zilyetlik teslim edilmeksizin Taşınır Rehin Sözleşmesi imzalanmıştır. Taşınır Rehin için sözleşmede yer alan tutar toplam 244.800.000 Euro ve 1.000.000.000 TL' dir.
Çan2 Termik A.Ş.'ye ait gayrimenkuller üzerinde kredi sözleşmesi kapsamında kredi teminatı olarak Yapı Kredi Bankası A.Ş ve Türkiye Halkbankası A.Ş lehine 1. dereceden 10. dereceye kadar ipotek tesis edilmiştir. İpoteklerin toplam tutarı 2.614.500.000 TL ve 558.900.000 Euro' dur.
Temlik
Yapı Kredi Bankası A.Ş. Esenyurt Ticari Şubesi ile Yapılan EPİAŞ Alacağın Devri Sözleşmesi:
Yapı Kredi Bankası A.Ş. Esenyurt Ticari Şubesi ve Halk Bankası A.Ş. Kozyatağı Ticari Şubesi Konsorsiyumu ile Çan2 Termik A.Ş. arasında imzalanmış olan Genel Kredi Sözleşmesi uyarınca verilen kredinin güvencesi olarak Yapı Kredi Bankası A.Ş. Esenyurt Ticari Şubesi ve Halk Bankası A.Ş. Kozyatağı Ticari Şubesi lehine EPİAŞ Alacak Temliki Sözleşmesi imzalanmıştır. Temlik tutarı 13.000.000.000 TL ve süresi 2029 yılıdır.
Yapı Kredi Bankası A.Ş. Esenyurt Ticari Şubesi ile ve Türkiye Halk Bankası A.Ş Kozyatağı Ticari Şube ile yapılan EÜAŞ Alacağın Devri Sözleşmesi:
Yapı Kredi Bankası A.Ş. Esenyurt Ticari Şubesi ve Halk Bankası A.Ş. Kozyatağı Ticari Şubesi Konsorsiyumu ile Çan2 Termik A.Ş. arasında imzalanmış olan Genel Kredi Sözleşmesi uyarınca verilen kredinin güvencesi olarak Yapı Kredi Bankası A.Ş. Esenyurt Ticari Şubesi ve Halk Bankası A.Ş. Kozyatağı Ticari Şubesi lehine, Çan2 Termik A.Ş ile EÜAŞ arasında imzalanmış olan 24.12.2020 tarihli elektrik satış sözleşmesine istinaden verilen temliktir.
18. KARŞILIKLAR, KOŞULLU VARLIK VE BORÇLAR (Devamı)
Teminatlar
Grup tarafından verilen teminatlar aşağıdaki gibidir:
| TEMİNAT REHİN İPOTEKLER | 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|---|
| A) | Kendi tüzel kişiliği adına vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı | 19.998.450.829 | 15.969.233.599 |
| B) | Tam konsolidasyon kapsamına dahil edilen ortaklıklar | -- | -- |
| C) | Olağan ticari faaliyetlerin yürütülmesi amacıyla diğer 3. Kişilerin borcunu temin amacıyla vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı |
-- | -- |
| D) | Diğer Verilen TRİ'lerin Toplam Tutarı | -- | -- |
| i) | Ana ortak lehine vermiş olduğu TRİ' lerin toplam tutarı | -- | -- |
| B ve C maddeleri kapsamına girmeyen diğer Şirket şirketleri | -- | -- | |
| ii) | lehine vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı | -- | -- |
| iii) | C maddesi kapsamına girmeyen 3. kişiler lehine vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı |
-- | -- |
| TOPLAM | 19.998.450.829 | 15.969.233.599 |
Grup tarafından alınan teminat ve senetler aşağıdaki gibidir;
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Alınan teminat mektupları | 7.243.878 | 3.277.211 |
| 7.243.878 | 3.277.211 |
19. ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR
a. Kısa Vadeli
Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlar
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Personele Borçlar | 5.119.135 | 1.964.029 |
| Ödenecek sosyal güvenlik kesintileri | 4.207.722 | 4.151.633 |
| TOPLAM | 9.326.857 | 6.115.662 |
Personele borçlar hesabı bakiyesi tahakkuk etmiş ancak henüz ödemesi gerçekleştirilmemiş personele olan ücret ve benzeri borçlardan, Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri bakiyeleri ise ilgili tarihler itibari ile bordro ile tahakkuk ettirilmiş ve izleyen ayın yirmi üçünde beyan edilip, ay sonuna kadar ödenecek olan işçi ve işverene ait sosyal güvenlik prim borçlarından oluşmaktadır.
Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar
İzin Karşılığı
31.12.2022 ve 31.12.2021 tarihleri arasında sona eren hesap dönemi içerisinde izin karşılığı hesabının hareketi aşağıda sunulmuştur:
19. ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR (Devamı)
| 31 Aralık 2022 | 31 Aralık 2021 | |
|---|---|---|
| Devir | 4.867.231 | 3.031.076 |
| Dönem İçi Ayrılan Karşılık | 5.530.180 | 1.836.155 |
| Toplam | 10.397.411 | 4.867.231 |
b. Uzun Vadeli
Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar
Kıdem Tazminatı Karşılığı
Şirketler mevcut iş kanunu gereğince, en az bir yıl hizmet verdikten sonra emeklilik nedeni ile işten ayrılan veya istifa ve kötü davranış dışındaki nedenlerle işine son verilen personele belirli miktarda kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdürler. Ödenecek tazminat her hizmet yılı için bir aylık maaş tutarı kadardır ve bu tutar 31.12.2022 tarihi itibariyle, 17.904,62 TL (31.12.2021: 10.596,74TL) ile sınırlandırılmıştır.
TMS 29 (Çalışanlara Sağlanan Faydalar)'a uygun olarak Grup'un yükümlülüklerinin hesaplanabilmesi için aktüer varsayımlarla yapılan bir hesaplama gerekmektedir. Grup, kıdem tazminatı karşılığını, TMS 29'a uygun olarak "Projeksiyon Metodu"nu kullanarak, Grup'un geçmiş yıllardaki personel hizmet süresini tamamlama ve kıdem tazminatına hak kazanma konularındaki deneyimlerini baz alarak hesaplamış ve finansal tablolara yansıtmıştır.
Kıdem tazminatı karşılığı, çalışanların emekliliği halinde ödenmesi gerekecek muhtemel yükümlülüğün bugünkü değeri hesaplanarak ayrılır. Buna bağlı olarak 31.12.2022 ve 31.12.2021 tarihleri itibariyle yükümlülüğü hesaplamak için kullanılan aktüer varsayımları aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|
| 18,90% | |
| 15,00% | |
| 3,11% | 3,39% |
| 21,44% 17,78% |
31.12.2022 ve 31.12.2021 tarihleri arasında kıdem tazminatı karşılığının hareketi aşağıda sunulmuştur:
Kıdem Tazminatı Karşılığı
| 31 Aralık 2022 | 31 Aralık 2021 | |
|---|---|---|
| Dönem başı bakiye | 1.324.274 | 818.428 |
| İlave Karşılık / Ödeme (-) | 1.785.190 | 505.846 |
| Dönem sonu bakiye | 3.109.464 | 1.324.274 |
| 31 Aralık 2022 | 31 Aralık 2021 | |
| Devir | 1.324.274 | 818.428 |
| Ödeme | 1.030.959 | 891.014 |
| Faiz Maliyeti | 305.041 | 152.865 |
| Cari Hizmet Maliyeti | (848.946) | (749.382) |
| Aktüeryal Kazanç/(Kayıp) | 1.298.136 | 211.349 |
| Bakiye | 3.109.464 | 1.324.274 |
20. DİĞER VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER
Diğer Dönen Varlıklar
31.12.2022 ve 31.12.2021 tarihleri itibariyle Diğer Dönen Varlıklar aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2021 | |
|---|---|
| 104.435.569 | |
| 7.829.601 | |
| 3.447.047 | |
| 3.654 | |
| 6.450.685 | |
| 377.502.937 | 122.166.556 |
| 31.12.2022 327.137.281 5.335.857 1.024.235 72.371 43.933.193 |
(*) Gelir tahakkuklarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Elektrik satışı gelir tahakkukları | 327.137.281 | 104.435.569 |
| Toplam | 327.137.281 | 104.435.569 |
Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Gider Tahakkukları | 498.136.013 | 43.650.986 |
| Toplam | 498.136.013 | 43.650.986 |
Gider Tahakkuklarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Elektrik alışı gider tahakkukları | 497.213.402 | 41.063.525 |
| Diğer gider tahakkukları | 922.611 | 2.587.461 |
| Toplam | 498.136.013 | 43.650.986 |
31.12.2022 ve 31.12.2021 tarihleri itibari ile Diğer Duran Varlıkların detayı aşağıdaki gibidir:
Diğer Duran Varlıklar
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Verilen avanslar (*) | 47.864.509 | 53.860.977 |
| TOPLAM | 47.864.509 | 53.860.977 |
(*) Verilen avans tutarları geçmiş dönemlerde Çan-2 Termik Santrali için yatırım malzemeleri ve hizmet alımı amacı ile yüklenicilere ve tedarikçilere verilen avans tutarlarından oluşmaktadır.
Diğer Uzun Vadeli Yükümlülükler
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Gider tahakkukları (*) | 481.163 | 1.447.164 |
| Toplam | 481.163 | 1.447.164 |
(*) Grup'a ait Sigorta ve Vergi borcu aylık yapılandırma taksitlerinin faizlerinden oluşmaktadır.
21. SERMAYE, YEDEKLER VE DİĞER ÖZKAYNAK KALEMLERİ
Ödenmiş sermaye
Grup'un 31.12.2022 ve 31.12.2021 tarihlerindeki ödenmiş sermaye yapısı aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |||
|---|---|---|---|---|
| Hissedarlar | Pay Tutarı | Pay Oranı | Pay Tutarı | Pay Oranı |
| Odaş Elektrik Üretim San. Tic. A.Ş. | 245.651.000 | 76,77% | 245.651.000 | 76,77% |
| Halka Açık Kısım | 74.349.000 | 23,23 | 74.349.000 | 23,23 |
| Toplam | 320.000.000 | 100% | 320.000.000 | 100% |
31.12.2022 tarihi itibariyle Çan2 Termik A.Ş.'nin ödenmiş sermayesi 320.000.000 Türk Lirası olup her biri 1 (Bir) TL nominal değerde 320.000.000 (Üçyüzyirmimilyon) adet paya bölünmüştür.
Paylara İlişkin Primler / İskontolar
21-22 Nisan 2021 tarihinde gerçekleşen sermaye artırımı (halka arzı) sonrasında 67.590.000 Adet hissenin Borsa İstanbul A.Ş.' de 1 TL nominal bedelinden daha yüksek bir bedel fiyat üzerinden satılması nedeni ile oluşan ve halka arz giderlerinin 9.441.284 TL tutarındaki kısmı netleştirildikten sonra kalan 185.332.488 TL lik tutar, hisse senedi ihraç primleri olarak özkaynaklarda muhasebeleştirilmiştir.
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Hisse Senedi İhraç Primleri | 185.332.488 | 185.332.488 |
| Toplam | 185.332.488 | 185.332.488 |
Yeniden Değerleme Ölçüm Kazanç ve Kayıpları
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Arsa, Bina, Taşıt, Makine Ekipman ve Tesis | 2.829.801.337 | 2.831.264.906 |
| Toplam | 2.829.801.337 | 2.831.264.906 |
Nakit Riskinden Korunma Kazanç ve Kayıpları
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Riskten Korunma Kazanç ve Kayıpları | 766.181.663 | 425.193.010 |
| Toplam | 766.181.663 | 425.193.010 |
Aktüeryal Kayıp/Kazanç Fonu
Aktüeryal kayıp/kazanç fonunun hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Dönem Başı Bakiye | (620.592) | (457.852) |
| Aktüeryal Kazanç/(Kayıp) | (1.298.136) | (211.350) |
| Ertelenmiş Vergi Etkisi | 259.627 | 48.610 |
| Dönem Sonu Bakiye | (1.659.101) | (620.592) |
21. SERMAYE, YEDEKLER VE DİĞER ÖZKAYNAK KALEMLERİ (Devamı)
Ortak Kontrole Tabi Teşebbüs veya İşletmeleri İçeren Birleşmelerin Etkisi
Aşağıda "Ortak Kontrole Tabi Teşebbüs veya İşletmeleri İçeren Birleşmelerin Etkisi" hesabında yer alan ortak kontrole tabi işletmelerin birleşmesi nedeniyle oluşan tutarlar gösterilmiştir;
| Şirket Ünvanı | İktisap Maliyeti | İktisap Edilen Özkaynak Pay Değeri | Ortak Kontrole Tabi Teşebbüs veya İşletmeleri İçeren Birleşmelerin Etkisi |
|---|---|---|---|
| Yel Enerji | 100.000 | (1.299.068) | (1.399.068) |
Ortak kontrole tabi teşebbüs veya işletmeleri içeren bir işletme birleşmesi, birleşen tüm teşebbüs ya da işletmelerin işletme birleşmesinin öncesinde ve sonrasında aynı kişi veya kişiler tarafından kontrol edildiği ve bu kontrolün geçici olmadığı bir işletme birleşmesidir.
Ortak kontrole tabi işletme birleşmelerinin hakların birleşmesi yöntemi ile muhasebeleştirilmesi dolayısıyla finansal tablolarda şerefiyeye yer verilemeyeceğinden dolayı ortak kontrole tabi işletmelerin satın alınmasından kaynaklanan
1.399.068 TL şerefiye tutarları özkaynaklar altında denkleştiren bir hesap olarak "Ortak Kontrole Tabi Teşebbüs veya İşletmeleri İçeren Birleşmelerin Etkisi" hesabında gösterilmiştir.
Sermaye Avansları
Yoktur (31.12.2021: Yoktur).
Ana Ortaklık Payları
31.12.2022 tarihinde sona eren dönemde Grup 2.137.026.469 TL (31.12.2021: 180.963.007 TL Dönem Zararı) dönem karı elde etmiştir. Bu tutarların tamamı ana ortaklık paylarına ait olup içerisinde azınlık payı bulunmamaktadır.
Geçmiş Yıl Kar/Zararları
Dönem net karı dışındaki birikmiş kar/zararlar netleştirilerek bu kalemde gösterilmiştir.
| Geçmiş Yıl Kar / Zararları | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|---|
| Geçmiş Yıl Kar/Zarar | (112.788.484) | (150.141.189) |
| Bağlı Ortaklıklarda Kontrol Kaybı İle Sonuçlanmayan Pay Oranı Değ. Bağlı Artış/Azalış |
-- | -- |
| Dönem Kar/Zararı | (180.963.006) | 37.352.705 |
| Toplam | (293.751.490) | (112.788.484) |
22. HASILAT VE SATIŞLARIN MALİYETİ
Satışların detayı aşağıdaki gibidir;
| 01 Ocak - 31 Aralık 2022 |
01 Ocak - 31 Aralık 2021 |
|
|---|---|---|
| Yurtiçi Satışlar | 5.825.394.984 | 1.192.954.380 |
| Enerji Satış Geliri | 5.819.210.126 | 1.192.058.316 |
| Diğer Gelirler | 6.184.858 | 896.064 |
| Satıştan İadeler | (12.854.095) | (17.859) |
| Toplam | 5.812.540.889 | 1.192.936.521 |
23. NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER
01.01.-31.12.2022 ve 01.01.-31.12.2021 hesap dönemlerine ait satışların maliyetinin niteliklerine göre detayı aşağıdaki gibidir:
| 01 Ocak - 31 | 01 Ocak – 31 | |
|---|---|---|
| Aralık 2022 | Aralık 2021 | |
| GİB Borç Tutarı | 1.101.156.832 | 124.259.259 |
| TEİAŞ/Epiaş Diğer giderler | 889.339.618 | 1.092.194 |
| Kömür Kullanım Maliyeti | 721.681.510 | 294.779.488 |
| Enerji dengesizlik tutarı | 422.513.153 | 145.096.489 |
| Amortisman ve itfa gider payı | 190.064.102 | 61.069.542 |
| Personel gider payı | 118.992.843 | 53.888.803 |
| Bakım onarım gideri | 63.277.518 | 19.812.223 |
| Motorin Kullanım Maliyeti | 52.298.236 | 10.602.714 |
| Sistem Kullanım ve İşletim Ücreti | 41.303.014 | 33.585.055 |
| Fuel Oil Kullanım Maliyeti | 32.146.536 | 12.567.173 |
| DGP Borç Tutarı | 24.042.389 | 10.847.487 |
| Sigorta giderleri | 14.178.586 | 8.387.410 |
| Kiralama gideri | 10.593.018 | -- |
| Kömür Satış Maliyeti | 9.752.019 | 10.316.531 |
| Üretimden Elde Edilen Mamül Satış Maliyeti |
9.732.596 | 14.322.380 |
| Kireç Taşı Kullanım Maliyeti | 9.634.450 | 3.736.621 |
| İkili Anlaşmalar Maliyeti | 8.750.201 | 6.619.759 |
| Danışmanlık Giderleri | 1.478.287 | -- |
| Diğer Giderler | 15.360.445 | 20.703.519 |
| Göp sistem alış tutarı | -- | 32.410.381 |
| Grup Şirketler Dengesizlik | -- | 1.206.267 |
| Geçmişe Dönük Düzeltme Tutarı | -- | 55.703 |
| TOPLAM | 3.736.295.353 | 865.358.998 |
24. GENEL YÖNETİM GİDERLERİ, PAZARLAMA GİDERLERİ, ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ
Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri
01.01.-31.12.2022 ve 01.01.-31.12.2021 dönemlerine ait pazarlama satış ve dağıtım giderleri bulunmamaktadır.
Genel Yönetim Giderleri
01.01.-31.12.2022 ve 01.01.-31.12.2021 hesap dönemlerine ait genel yönetim giderlerinin niteliklerine göre detayı aşağıdaki gibidir:
| 01 Ocak - 31 | 01 Ocak - 31 | |
|---|---|---|
| Aralık 2022 | Aralık 2021 | |
| Personel gideri | 25.042.724 | 16.592.763 |
| Beyanname ve Sözleşme Damga Vergisi | 4.879.039 | 1.629.333 |
| Amortisman Gideri | 4.151.679 | 3.595.334 |
| Danışmanlık gideri | 3.552.957 | 992.862 |
| SPK Kurul Giderleri | 2.908.165 | -- |
| Temsil Ağırlama Giderleri | 280.244 | 94.039 |
| Dava Karşılık Giderleri | 206.223 | 1.035.568 |
| Akaryakıt gideri | 196.827 | 114.782 |
| Halka Arz Gideri | 194.378 | -- |
| Aidat gideri | 168.673 | 162.448 |
| Seyahat gideri | 159.286 | 159.985 |
| Noter gideri | 61.174 | 42.967 |
| Kargo Gideri | 33.324 | 13.994 |
| Diğer giderler | 3.851.469 | 586.172 |
| Kira gideri | -- | 573.792 |
| Vergi giderleri | -- | 43.179 |
| TOPLAM | 45.686.163 | 25.637.218 |
25. ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİRLER VE GİDERLER
Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler
| 01 Ocak - 31 | 01 Ocak - 31 | |
|---|---|---|
| Aralık 2022 | Aralık 2021 | |
| Kur Farkı Geliri | 30.859.520 | 10.187.642 |
| Önceki Dönem Gelir ve Karları | 6.211.846 | 9.571.782 |
| Faaliyetle İlgili Diğer Gelir ve Karlar | 1.651.125 | 8.902.356 |
| Diğer Olağandışı Gelirler | 1.498.480 | 3.548.773 |
| Konusu Kalmayan Karşılıklar | 325.114 | 723.587 |
| Reeskont Faiz Gelirleri | 25.586 | 26.640 |
| TOPLAM | 40.571.671 | 32.960.780 |
25. ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİRLER VE GİDERLER (Devamı)
Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler
| 01 Ocak - 31 | 01 Ocak - 31 | |
|---|---|---|
| Aralık 2022 | Aralık 2021 | |
| Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar | 34.295.725 | 18.036.779 |
| Kur Farkı Gideri | 31.591.182 | 18.109.837 |
| Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları | 6.903.975 | 4.153.798 |
| Reeskont Gideri | 3.256.128 | 10.543.866 |
| Önceki Dönem Gider ve Zararları | 1.101.012 | 30.714.530 |
| Karşılık Giderleri | 222.244 | -- |
| Diğer | 674.295 | 2.425.626 |
| TOPLAM | 78.044.561 | 83.984.436 |
26. YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİRLER VE GİDERLER
01.01.-31.12.2022 ve 01.01.-31.12.2021 hesap dönemlerine ait yatırım faaliyetlerinden gelirler ve giderler aşağıdaki gibidir:
| 01 Ocak - 31 | 01 Ocak - 31 | |
|---|---|---|
| Aralık 2022 | Aralık 2021 | |
| Yatırım Faaliyeti Gelirleri | 28.829.080 | 124.647 |
| Yatırım Faaliyeti Giderleri | (1.671) | -- |
| TOPLAM | 28.827.409 | 124.647 |
27. ÇEŞİT ESASINA GÖRE SINIFLANDIRILMIŞ GİDERLER
Grup'un 01.01.-31.12.2022 ve 01.01.-31.12.2021 hesap dönemleri içerisinde çeşit esasına göre sınıflandırılmış giderleri aşağıdaki gibidir:
| Amortisman Giderleri | 01 Ocak – 31 Aralık 2022 |
01 Ocak – 31 Aralık 2021 |
|---|---|---|
| Satışların Maliyeti | 190.064.102 | 61.069.542 |
| Genel Yönetim Giderleri | 4.151.679 | 3.595.334 |
| Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları | 5.311.906 | 927.096 |
| Önceki Dönem Gider ve Zararları | -- | 41.972 |
| TOPLAM | 199.527.687 | 65.633.944 |
| Personel Giderleri | 01 Ocak – 31 Aralık 2022 |
01 Ocak – 31 Aralık 2021 |
|---|---|---|
| Satışların Maliyeti | 118.992.843 | 53.888.803 |
| Genel Yönetim Giderleri | 25.042.724 | 16.592.763 |
| TOPLAM | 144.035.567 | 70.481.566 |
27. ÇEŞİT ESASINA GÖRE SINIFLANDIRILMIŞ GİDERLER (Devamı)
| Sigorta Giderleri | 01 Ocak – 31 Aralık 2022 |
01 Ocak – 31 Aralık 2021 |
|---|---|---|
| Satışların Maliyeti | 14.178.586 | 8.387.410 |
| TOPLAM | 14.178.586 | 8.387.410 |
| Danışmanlık Giderleri | 01 Ocak – 31 Aralık 2022 |
01 Ocak – 31 Aralık 2021 |
| Genel Yönetim Giderleri | 3.552.957 | 992.862 |
| Satışların Maliyeti | 1.478.287 | -- |
| TOPLAM | 5.031.244 | 992.862 |
28. FİNANSMAN GİDERLERİ VE GELİRLERİ
Finansman Gelirleri
| 01 Ocak – 31 | 01 Ocak – 31 | |
|---|---|---|
| Aralık 2022 | Aralık 2021 | |
| Kambiyo karları | 333.226.471 | 117.563.958 |
| Faiz gelirleri | 28.509.987 | 9.537.101 |
| Türev araçlardan sağlanan karlar | 18.384.000 | -- |
| Reeskont faiz geliri | 1.740.499 | 5.333.391 |
| Menkul kıymet satış karı | 456.617 | 46.548 |
| TOPLAM | 382.317.574 | 132.480.998 |
Finansman Giderleri
| 01 Ocak - 31 | 01 Ocak - 31 | |
|---|---|---|
| Aralık 2022 | Aralık 2021 | |
| Kambiyo zararları | 442.110.605 | 418.551.979 |
| Faiz ve komisyon giderleri | 330.282.165 | 235.366.152 |
| Reeskont faiz giderleri | 43.234.156 | 2.690.466 |
| TOPLAM | 815.626.926 | 656.608.597 |
29. DİĞER KAPSAMLI GELİR UNSURLARININ ANALİZİ
Grup'un, 01.01.-31.12.2022 ve 01.01.-31.12.2021 hesap dönemlerine ait diğer kapsamlı gelir/(gider) dökümü aşağıdaki gibidir:
| 01 Ocak - 31 | |
|---|---|
| Aralık 2021 | |
| 2.693.227.136 | |
| (211.349) | |
| (516.605.277) | |
| (1.038.509) | 2.176.410.510 |
| 01 Ocak - 31 Aralık 2022 -- (1.298.136) 259.627 |
30. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL)
01.01.-31.12.2022 ve 01.01.-31.12.2021 hesap dönemlerine ait gelir tablosunda yer alan vergi gelir /giderleri aşağıda özetlenmiştir:
| 01 Ocak - 31 Aralık 2022 |
01 Ocak - 31 Aralık 2021 |
|
|---|---|---|
| Ertelenen Vergi Geliri / Gideri | 576.882.385 | 92.123.296 |
| Nakit Akış Riskinden Korunma Kazançları/Kayıpları | 82.876.463 | 108.668.953 |
| Dönem Vergi Gideri / Geliri | (28.460.456) | -- |
| Öz Sermayede Yansıtılan Erte.Vergi (*) | 259.627 | (516.605.277) |
| TOPLAM | 631.558.019 | (315.813.028) |
Cari Vergi
Türkiye'de, kurumlar vergisi oranı 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'na göre vergi oranı 2018, 2019 ve 2020 yılı vergilendirme dönemlerine ait kurum kazançları için %22, 2021 yılı vergilendirme dönemi için %25 ve 2022 yılı için %23 olarak uygulanmaktadır.
Dönem Karı Vergi Karşılıkları, Net
| 31 Aralık 2022 | 31 Aralık 2021 | |
|---|---|---|
| Vergi öncesi kar/(zarar) | 1.376.526.867 | -- |
| Kanunen kabul edilmeyen giderler | 11.945.911 | -- |
| Finansman Gider Kısıtlaması | 68.407.716 | -- |
| Kur Korumalı | 24.409.882 | -- |
| İştirak Kazancı | 1.721.475 | -- |
| Mahsup edilecek geçmiş yıl zararı | 754.913.960 | -- |
| Nakit Sermaye Artışı Kayn.Vergi İnd. | 85.869.555 | -- |
| Kurumlar Vergisi Matrahı | 589.965.621 | -- |
| Kurumlar Vergisi Matrahı (%23) | 1.652.242 | -- |
| Kurumlar Vergisi Matrahı (Yatırım İndirimli Kısmı %4,6) | 26.808.214 | -- |
| Dönem Vergi Gideri | 28.460.456 | -- |
Cari Dönem Vergisi ile İlgili Varlıklar
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Peşin ödenen vergiler ve fonlar | 3.268.855 | -- |
| TOPLAM | 3.268.855 | -- |
Ertelenmiş Vergi
Grup'un ertelenen gelir vergisi varlık ve yükümlülüklerini, bilanço kalemlerinin kayıtlı değerleri ile Vergi Usul Kanunu arasındaki farklı değerlendirmelerin sonucunda ortaya çıkan geçici farkların etkilerini dikkate alarak hesaplamaktadır.
30. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL) (Devamı)
Söz konusu geçici farklar genellikle gelir ve giderlerin, SPK Tebliği ve vergi kanunlarına göre değişik raporlama dönemlerinde muhasebeleştirilmesinden kaynaklanır. 31.12.2008 tarihinden sonra gerçekleşecek geçici farklar üzerinden yükümlülük metoduna göre hesaplanan ertelenen vergi alacağı ve yükümlülüğü için uygulanacak oran %20'dir. Ancak 28.11.2017 tarihinde kabul edilen 7061 sayılı "Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair" kanun ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi kanununun 32. Maddesinin birinci fıkrasında belirtilen %20 vergi oranı 2018, 2019 ve 2020 yılı vergilendirme dönemlerine ait kurum kazançları için %22 olarak uygulanır hükmü geçici madde ile eklenmiştir. 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 13 üncü maddesi uyarınca 2021 yılı kurum kazançları için %25, 2022 yılı kurum kazançları için ise %23 oranında uygulanacaktır.
Türk Vergi mevzuatı, ana ortaklık olan şirketin, bağlı ortaklık ve iştiraklerini konsolide ettiği finansal tabloları üzerinden vergi beyannamesi düzenlemesine olanak tanımamaktadır. Bu nedenle, ertelenen vergi aktifine sahip şirketlere ertelenen vergi pasifine sahip şirketlerin ertelenen vergi pozisyonları netleştirilmemiş ve ayrı açıklanmıştır.
31.12.2022 ve 31.12.2021 tarihleri itibari ile ertelenen vergi varlığı ve yükümlülüğü finansal tablolarda aşağıdaki şekilde yansıtılmıştır.
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Ertelenen Vergi Varlığı | 490.995.261 | -- |
| Ertelenen Vergi Yükümlülüğü | (5.686.230) | (175.075.436) |
| Toplam | 485.309.031 | (175.075.436) |
31.12.2022 ve 31.12.2021 tarihleri itibariyle ertelenen vergiye konu olan birikmiş geçici farklar ve ertelenen vergi varlık ve yükümlülüklerinin yürürlükteki vergi oranları kullanılarak hazırlanan dökümü aşağıdaki gibidir:
| Birikmiş Geçici Farklar | Ertelenen Vergi Varlıkları / (Yükümlülükleri) |
|||
|---|---|---|---|---|
| Ertelenen vergi varlıkları / yükümlülükleri | 31.12.2022 | 31.12.2021 | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
| Diğer Ertelenmiş Vergi Varlık/Yükümlülüğü | 85.430 | -- | 19.649 | -- |
| Reeskontlar | 28.774.956 | (11.633.005) | 6.618.240 | (2.675.591) |
| Stoklar | (13.575) | -- | (3.122) | -- |
| Diğer Borç ve Gider Karşılıkları | 137.491.731 | (167.995.885) | 31.623.097 | (38.639.053) |
| Maddi ve Maddi Olmayan Duran Varlıklar Amortisman Farkları | 210.464.627 | (34.587.391) | 48.406.864 | (7.955.100) |
| Kıdem Tazminatı ve İzin Karşılığı | 12.874.350 | 5.055.347 | 2.961.101 | 1.162.730 |
| Nakit Sermaye Artışı Kaynaklı Vergi İndirimi (*) | -- | 218.291.299 | -- | 50.206.999 |
| Yatırım Teşvik, Doğan İndirimli Kurumlar Vergisi Hakkı (**) | -- | -- | 866.559.089 | 320.715.946 |
| Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Etkileri | -- | -- | (695.587.677) | (695.171.391) |
| Nakit Akış Riskinden Korunma Kazançları/Kayıpları | -- | -- | 224.711.790 | 108.668.953 |
| TMS-21 Kur Değişim Etkisi | -- | 61.757.204 | -- | 13.586.584 |
| Birikmiş Mali Zararlar | -- | -- | -- | 75.024.487 |
| TOPLAM | 389.677.519 | 70.887.569 | 485.309.031 | (175.075.436) |
(*) Grup'un tamamlanmış olan ilgili yatırımı II. Bölgede bulunmaktadır, ancak YTB'nin Özel Şartlar bölümünde 5. Maddede belge konusu yatırımın öncelikli yatırımlar konuları arasında yer alması nedeni ile 5. Bölge desteklerinden faydalanacağı belirtilmiştir. Buna göre Yatırıma Katkı Oranı %40, İndirimli Kurumlar Vergisi Oranı ise %80'dir. Buna göre 801.789.865 TL tutarındaki toplam yatırımın %40'ı olan 320.715.946 TL tutarında yatırımdan elde edilen kazanca ilişkin olarak indirimli kurumlar vergisi uygulamasından faydalanılabilecektir. Ayrıca 08.04.2020 tarihli yatırım teşvik belgesi kapsamında yatırım indirimi bulunmaktadır. Yatırıma Katkı Oranı %40, İndirimli Kurumlar Vergisi Oranı ise %80' dir. Buna göre 191.132.885 TL tutarındaki toplam yatırımın %40' ı olan 76.453.154 TL tutarında yatırımdan elde edilen kazanca ilişkin olarak indirimli kurumlar vergisi uygulamasından faydalanılabilecektir. 2022 Yılında endekslenmiş kalan yatırım indirimi tutarı 866.559.089 TL' dir.
31. PAY BAŞINA KAZANÇ
| 01 Ocak - 31 | 01 Ocak - 31 | |
|---|---|---|
| Aralık 2022 | Aralık 2021 | |
| Net kar / (zarar) | 2.137.026.469 | (180.963.007) |
| Adi hisselerin ağırlıklı ortalama sayısı | 320.000.000 | 297.963.808 |
| Nominal değeri 1 TL olan pay başına kar / (zarar) | 6,678208 | (0,607332) |
32. YÜKSEK ENFLASYONLU EKONOMİDE RAPORLAMA
01.01.2005 tarihinden önceki dönemlerde düzenlenen finansal tablolar Türk Lirası'nın satın alma gücündeki değişimin gösterilmesi amacıyla, TMS 29 kapsamında toptan eşya genel fiyat endeksleri kullanılarak enflasyon düzeltmeleri yapılmıştır. Söz konusu standartta yüksek enflasyon dönemlerinde para birimi ile hazırlanan finansal tabloların, düzeltme katsayısı kullanılmak suretiyle, paranın satın alma gücündeki değişmelerin finansal tablo kalemlerine olan etkilerini gidererek, finansal tabloların paranın cari satın alma gücü cinsinden ifade edilmesi öngörülmektedir. Kamu Gözetimi Kurumu, 20 Ocak 2022 tarihinde, Türkiye Finansal Raporlama Standartları, Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı Kapsamında Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlamanın Uygulanması ile ilgili açıklamada bulunmuştur. Buna göre, TFRS'yi uygulayan işletmelerin 2021 yılına ait finansal tablolarında TMS 29 kapsamında herhangi bir düzeltme yapmalarına gerek bulunulmadığı belirtilmiştir.
33. FİNANSAL ARAÇLAR
Kısa Vadeli Finansal Borçlar
31.12.2022 ve 31.12.2021 tarihleri itibariyle kısa vadeli finansal borçlar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2022 | 31 Aralık 2021 | |
|---|---|---|
| Banka kredileri | -- | 81.776.258 |
| Finansal kiralama işlemlerinden borçlar | 1.125.581 | 804.476 |
| Ertelenmiş finansal kiralama maliyetleri (-) | (263.849) | (383.323) |
| Kredilerin anapara taksitleri ve faizleri | 293.815.316 | 543.249.068 |
| Diğer Finansal Borçlar | 866.832 | 2.972.839 |
| Kısa Vadeli Finansal Borçlar – Net | 295.543.880 | 628.419.318 |
Uzun Vadeli Finansal Borçlar
| 31 Aralık 2022 | 31 Aralık 2021 | |
|---|---|---|
| Banka kredileri | 1.931.248.633 | 1.670.555.436 |
| Finansal kiralama işlemlerinden borçlar | 670.897 | 1.475.364 |
| Ertelenmiş finansal kiralama maliyetleri (-) | (80.765) | (338.456) |
| Uzun Vadeli Finansal Borçlar – Net | 1.931.838.765 | 1.671.692.344 |
| 31 Aralık 2022 | 31 Aralık 2021 | |
|---|---|---|
| Diğer Finansal Borçlar | 866.832 | 2.972.839 |
| Toplam | 866.832 | 2.972.839 |
33. FİNANSAL ARAÇLAR (Devamı)
Grup'un kredi borçlarının vade ve faiz tutarlarının detayı aşağıdaki gibidir;
Kredi Geri Ödeme Tablosu
| Uzun Vadeli Kredi Yükümlülükleri | 31 Aralık 2022 | 31 Aralık 2021 |
|---|---|---|
| 2023 | -- | 340.316.800 |
| 2024 | 441.534.725 | 293.026.883 |
| 2025 | 378.260.303 | 256.153.049 |
| 2026 | 330.334.391 | 226.669.511 |
| 2027 | 287.320.534 | 200.187.875 |
| 2028 | 248.673.391 | 176.350.730 |
| 2029 | 214.207.450 | 155.018.633 |
| 2030 | 30.917.839 | 22.831.955 |
| Toplam | 1.931.248.633 | 1.670.555.436 |
| Uzun Vadeli Kredi Yükümlülükleri | 31 Aralık 2022 | 31 Aralık 2021 |
|---|---|---|
| 1-2 Yıl | -- | -- |
| 2-3 Yıl | 441.534.725 | -- |
| 3-4 Yıl | 378.260.303 | 340.316.800 |
| 4-5 Yıl | 330.334.391 | 293.026.883 |
| 5 Yıl ve Üstü | 781.119.214 | 1.037.211.753 |
| Toplam | 1.931.248.633 | 1.670.555.436 |
| Ödeme Yılı | Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar |
Ertelenmiş Finansal Kiralama Maliyetleri |
|---|---|---|
| 2023 | 1.125.581 | (263.849) |
| 2024 | 670.898 | (80.766) |
| Toplam | 1.796.479 | (344.615) |
33. FİNANSAL ARAÇLAR (Devamı)
| Yıllık faiz oranı % | Döviz değeri | TL | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2022 | 31 Aralık 2021 | 31 Aralık 2022 | 31 Aralık 2021 | 31 Aralık 2022 | 31 Aralık 2021 | |
| TL Krediler | 7,5%-18% | 7%-29% | -- | -- | -- | 14.299.118 |
| EURO Krediler | 6%-8,5% | 5,5%-7% | -- | 4.464.575 | -- | 67.477.140 |
| Kısa vadeli krediler | -- | -- | -- | 81.776.258 | ||
| EURO Krediler | 6%-8,5% | 5,5%-7% | 11.586.248 | 31.191.030 | 231.386.636 | 471.418.101 |
| TL Krediler | 7,5%-18% | 7,5-29% | -- | -- | 62.428.680 | 71.830.967 |
| Kredilerin kısa dönem taksit ve faizleri | 293.815.316 | 543.249.068 | ||||
| Toplam kısa vadeli krediler | -- | -- | 293.815.316 | 625.025.327 | ||
| EURO Krediler | 6%-8,5 | 5,5%-7% | 91.908.500 | 102.531.484 | 1.835.486.267 | 1.549.650.599 |
| TL Krediler | 7,5%-18% | 7,5-29% | -- | -- | 95.762.366 | 120.904.837 |
| Toplam uzun vadeli krediler | 1.931.248.633 | 1.670.555.436 |
Kredi Riski
Finansal araç türleri itibariyle 31.12.2022 tarihli maruz kalınan kredi riskleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
| Alacaklar | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31.12.2022 | Ticari Alacaklar | Diğer Alacaklar | Bankalardaki Mevduat |
Türev Araçlar |
Diğer | ||
| İlişkili Taraf | Diğer Taraf | İlişkili Taraf | Diğer Taraf | ||||
| Raporlama Tarihi İtibariyle Maruz kalınan azami kredi riski (A+B+C+D+E) * |
498.659.615 | 416.258.377 | 9.979.929 | 2.820.674 | 209.449.833 | 2.446 | 121.933.701 |
| - Azami riskin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı |
-- | -- | -- | 2.561.476 | -- | -- | -- |
| A. Vadesi geçmemiş ve değer düşüklüğüne uğramamış finansal |
|||||||
| varlıkların net değeri | 498.659.615 | 416.258.377 | 9.979.929 | 259.198 | 209.449.833 | 2.446 | 121.933.701 |
| B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan, aksi takdirde vadesi geçmiş veya değer düşüklüğüne uğramış sayılacak finansal varlıkların defter değeri |
-- | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri |
-- | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| D.Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri |
-- | 1.500.000 | -- | -- | -- | -- | -- |
| -Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) | -- | (1.500.000) | -- | -- | -- | -- | -- |
| -Değer düşüklüğü (-) | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| - Net değerin teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı |
-- | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| - Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) |
-- | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| -Değer düşüklüğü (-) | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| - Net değerin teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı |
-- | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| E. Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.
Finansal araç türleri itibariyle 31.12.2021 tarihli maruz kalınan kredi riskleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
| Alacaklar | Diğer | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31.12.2021 | Ticari Alacaklar | Diğer Alacaklar | Bankalardaki Mevduat |
Hazır | Diğer | ||
| İlişkili Taraf | Diğer Taraf | İlişkili Taraf | Diğer Taraf | Değerler | |||
| Raporlama Tarihi İtibariyle Maruz kalınan azami kredi riski (A+B+C+D+E) * |
28.517.163 | 126.681.346 | 592.695 | 2.950.292 | 15.643.115 | 7.909.606 | 66.142.481 |
| - Azami riskin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı |
-- | -- | -- | 2.452.067 | -- | -- | -- |
| A. Vadesi geçmemiş ve değer düşüklüğüne uğramamış finansal |
|||||||
| varlıkların net değeri | 28.517.163 | 126.681.346 | 592.695 | 498.225 | 15.643.115 | 7.909.606 | 66.142.481 |
| B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan, aksi takdirde vadesi geçmiş veya değer düşüklüğüne uğramış sayılacak finansal varlıkların defter değeri |
-- | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri |
-- | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| D.Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri |
-- | 1.500.000 | -- | -- | -- | -- | -- |
| -Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) | -- | (1.500.000) | -- | -- | -- | -- | -- |
| -Değer düşüklüğü (-) | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| - Net değerin teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı |
-- | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| - Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) |
-- | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| -Değer düşüklüğü (-) | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| - Net değerin teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı |
-- | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
| E. Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar | -- | -- | -- | -- | -- | -- | -- |
Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.
Likidite Riski
Likidite riski yönetimi ile ilgili esas sorumluluk, Yönetim Kuruluna aittir. Yönetim kurulu, Grup Yönetiminin kısa, orta ve uzun vadeli fonlama ve likidite gereklilikleri için, uygun bir likidite riski yönetimi oluşturmuştur. Grup, likidite riskini tahmini ve fiili nakit akımlarını düzenli olarak takip etmek ve finansal varlık ve yükümlülüklerin vadelerinin eşleştirilmesi yoluyla yeterli fonların ve borçlanma rezervinin devamını sağlamak suretiyle, yönetir.
Bu kapsamda, alacak ve borç vadelerinin uyumlu olmasına özen gösterilmekte, kısa vadeli likiditenin korunması amacıyla, net işletme sermayesi yönetimi hedefleri konulmakta ve bilanço oranlarının belli seviyelerde tutulmasına çalışılmaktadır.
Orta ve uzun vadeli likidite yönetiminde ise Grup'un nakit akış tahminleri finansal piyasalar ve sektör dinamikleri baz alınarak yapılmakta, nakit akış döngüsü izlenmekte ve çeşitli senaryolara göre test edilmektedir.
Grup'un türev niteliğinde olmayan finansal yükümlülüklerinin vade dağılımını göstermektedir. Türev olmayan finansal yükümlülükler iskonto edilmeden ve ödemesi gereken en erken tarihler esas alınarak hazırlanmıştır. Alacaklar veya borçlar sabit olmadığı zaman açıklanan tutar, rapor tarihindeki getiri eğrilerinden elde edilen faiz oranı kullanılarak belirlenir.
Piyasa Riski
Piyasa riski faiz oranlarında, kurlarda veya menkul kıymetlerin değerinde meydana gelecek ve Grup'u olumsuz etkileyecek değişimlerdir.
Döviz riski
| DÖVİZ POZİSYONU TABLOSU | ||||
|---|---|---|---|---|
| 31.12.2022 | ||||
| TL Karşılığı (Fonksiyonel para birimi) |
ABD Doları |
Avro | GBP | |
| 1. Ticari Alacaklar | 34.088.871 | 1.823.100 | -- | -- |
| 2a. Parasal Finansal Varlıklar (Kasa, Banka hesapları dahil) |
14.059.517 | 1.714 | 703.540 | 111 |
| 2b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | 30.430.057 | 347.816 | 1.200.231 | -- |
| 3. Diğer | -- | -- | -- | -- |
| 4. Dönen Varlıklar (1+2+3) | 78.578.445 | 2.172.630 | 1.903.771 | 111 |
| 5. Ticari Alacaklar | -- | -- | -- | -- |
| 6a. Parasal Finansal Varlıklar | -- | -- | -- | -- |
| 6b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | -- | -- | -- | -- |
| 7. Diğer | -- | -- | -- | -- |
| 8. Duran Varlıklar (5+6+7) | -- | -- | -- | -- |
| 9. Toplam Varlıklar (4+8) | 78.578.445 | 2.172.630 | 1.903.771 | 111 |
| 10. Ticari Borçlar | (52.419.333) | (341.912) | (2.304.096) | -- |
| 11. Finansal Yükümlülükler | (231.386.636) | -- | (11.586.248) | -- |
| 12a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler | -- | -- | -- | -- |
| 12b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler | -- | -- | -- | -- |
| 13. Kısa Vadeli Yükümlülükler (10+11+12) | (283.805.969) | (341.912) | (13.890.344) | -- |
| 14. Ticari Borçlar | -- | -- | -- | -- |
| 15. Finansal Yükümlülükler | (1.835.486.267) | -- | (91.908.500) | -- |
| 17. Uzun Vadeli Yükümlülükler (14+15+16) | (1.835.486.267) | -- | (91.908.500) | -- |
| 18. Toplam Yükümlülükler (13+17) | (2.119.292.236) | (341.912) | (105.798.844) | -- |
| 19. Bilanço Dışı Türev Araçların Net Varlık/(Yükümlülük) Pozisyonu (19a-19b) |
-- | -- | -- | -- |
| 19a. Hedge Edilen Toplam Varlık Tutarı | -- | -- | -- | -- |
| 19b. Hedge Edilen Toplam Yükümlülük Tutarı | -- | -- | -- | -- |
| 20. Net Yabancı Para varlık/ (Yükümlülük) Pozisyonu (9-18+19) |
(2.040.713.791) | 1.830.718 | (103.895.073) | 111 |
| 21. Parasal Kalemler Net Yabancı Para Varlık/ (Yükümlülük) Pozisyonu (=1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a) |
(2.071.143.848) | 1.482.902 | (105.095.304) | 111 |
| 22. Döviz Hedge'i İçin Kullanılan Finansal Araçların Toplam Gerçeğe Uygun Değeri |
-- | -- | -- | -- |
| 23. İhracat 24. İthalat |
-- -- |
-- -- |
-- -- |
-- -- |
| DÖVİZ POZİSYONU TABLOSU | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31.12.2021 | ||||||
| TL Karşılığı (Fonksiyonel para birimi) |
ABD Doları |
Avro | GBP | |||
| 1. Ticari Alacaklar | 41.190.353 | 3.035.383 | 48.501 | -- | ||
| 2a. Parasal Finansal Varlıklar (Kasa, Banka hesapları dahil) |
6.891.193 | 757 | 456.097 | 6 | ||
| 2b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | 12.478.428 | 453.225 | 426.693 | -- | ||
| 3. Diğer | -- | -- | -- | -- | ||
| 4. Dönen Varlıklar (1+2+3) | 60.559.974 | 3.489.365 | 931.291 | 6 | ||
| 5. Ticari Alacaklar | -- | -- | -- | -- | ||
| 6a. Parasal Finansal Varlıklar | -- | -- | -- | -- | ||
| 6b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | -- | -- | -- | -- | ||
| 7. Diğer | -- | -- | -- | -- | ||
| 8. Duran Varlıklar (5+6+7) | -- | -- | -- | -- | ||
| 9. Toplam Varlıklar (4+8) | 60.559.974 | 3.489.365 | 931.291 | 6 | ||
| 10. Ticari Borçlar | (64.242.470) | (1.437.503) | (2.975.515) | (4.200) | ||
| 11. Finansal Yükümlülükler | (538.895.242) | -- | (35.655.605) | -- | ||
| 12a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler | -- | -- | -- | -- | ||
| 12b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler | -- | -- | -- | -- | ||
| 13. Kısa Vadeli Yükümlülükler (10+11+12) | (603.137.712) | (1.437.503) | (38.631.120) | (4.200) | ||
| 14. Ticari Borçlar | -- | -- | -- | -- | ||
| 15. Finansal Yükümlülükler | (1.549.650.599) | -- | (102.531.484) | -- | ||
| 17. Uzun Vadeli Yükümlülükler (14+15+16) | (1.549.650.599) | -- | (102.531.484) | -- | ||
| 18. Toplam Yükümlülükler (13+17) 19. Bilanço Dışı Türev Araçların Net |
(2.152.788.311) | (1.437.503) | (141.162.604) | (4.200) | ||
| Varlık/(Yükümlülük) Pozisyonu (19a-19b) |
(295.395.306) | 156.827.174 | (158.135.793) | -- | ||
| 19a. Hedge Edilen Toplam Varlık Tutarı | 2.094.113.250 | 156.827.174 | -- | -- | ||
| 19b. Hedge Edilen Toplam Yükümlülük Tutarı | (2.390.048.556) | -- | (158.135.793) | -- | ||
| 20. Net Yabancı Para varlık/ (Yükümlülük) Pozisyonu (9-18+19) |
(2.387.623.643) | 158.879.036 | (298.367.106) (4.194) | |||
| 21. Parasal Kalemler Net Yabancı Para Varlık/ (Yükümlülük) Pozisyonu (=1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a) |
(2.104.706.765) | 1.598.637 | (140.658.006) | (4.194) | ||
| 22. Döviz Hedge'i İçin Kullanılan Finansal Araçların Toplam Gerçeğe Uygun Değeri |
-- | -- | -- | -- | ||
| 23. İhracat | -- | -- | -- | -- | ||
| 24. İthalat | -- | -- | -- | -- |
Döviz Pozisyonu Duyarlılık Analizi
| Döviz Kuru Duyarlılık Analizi Tablosu | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31.12.2022 | ||||||
| Kar/Zarar Özkaynaklar |
||||||
| Yabancı | Yabancı | Yabancı | Yabancı | |||
| paranın | paranın | paranın | paranın | |||
| değer | değer | değer | değer | |||
| kazanması | kaybetmesi | kazanması | kaybetmesi | |||
| ABD Doları'nın TL karşısında % 10 değişmesi halinde; | ||||||
| 1- ABD Doları net varlık/yükümlülüğü | 2.013.790 | (2.013.790) | -- | -- | ||
| 2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-) | -- | -- | -- | -- | ||
| 3- ABD Doları Net Etki (1+2) | 2.013.790 | (2.013.790) | -- | -- | ||
| Avro'nun TL karşısında % 10 değişmesi halinde; | ||||||
| 4- Avro net varlık/yükümlülüğü | (114.284.580) | 114.284.580 | -- | -- | ||
| 5- Avro riskinden korunan kısım (-) | -- | -- | -- | -- | ||
| 6- Avro Net Etki (4+5) | (114.284.580) | 114.284.580 | -- | -- | ||
| GBP'nin TL karşısında % 10 değişmesi halinde; | ||||||
| 7- Diğer Döviz net varlık/yükümlülüğü | 122 | (122) | -- | -- | ||
| 8- Diğer Döviz riskinden korunan kısım (-) | -- | -- | -- | -- | ||
| 9- GBP Net Etki (7+8) | 122 | (122) | -- | -- |
| Döviz Kuru Duyarlılık Analizi Tablosu | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31.12.2021 | ||||||
| Kar/Zarar Özkaynaklar |
||||||
| Yabancı | Yabancı | Yabancı | Yabancı | |||
| paranın | paranın | paranın | paranın | |||
| değer | değer | değer | değer | |||
| kazanması | kaybetmesi | kazanması | kaybetmesi | |||
| ABD Doları'nın TL karşısında % 20 değişmesi halinde; | ||||||
| 1- ABD Doları net varlık/yükümlülüğü | 190.654.843 | (190.654.843) | -- | -- | ||
| 2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-) | -- | -- | -- | -- | ||
| 3- ABD Doları Net Etki (1+2) | 190.654.843 | (190.654.843) | -- | -- | ||
| Avro'nun TL karşısında % 20 değişmesi halinde; | ||||||
| 4- Avro net varlık/yükümlülüğü | (358.040.527) | 358.040.527 | -- | -- | ||
| 5- Avro riskinden korunan kısım (-) | -- | -- | -- | -- | ||
| 6- Avro Net Etki (4+5) | (358.040.527) | 358.040.527 | -- | -- | ||
| GBP'nin TL karşısında % 20 değişmesi halinde; | ||||||
| 7- Diğer Döviz net varlık/yükümlülüğü | (5.033) | 5.033 | -- | -- | ||
| 8- Diğer Döviz riskinden korunan kısım (-) | -- | -- | -- | -- | ||
| 9- GBP Net Etki (7+8) | (5.033) | 5.033 | -- | -- |
35. FİNANSAL ARAÇLAR (GERÇEĞE UYGUN DEĞER AÇIKLAMALARI VE FİNANSAL RİSKTEN KORUNMA MUHASEBESİ ÇERÇEVESİNDEKİ AÇIKLAMALAR)
Rayiç Değer
Rayiç değer, bir varlığın cari bir işlemde istekli taraflar arasında alım satımına konu olan fiyatını ifade eder. Yabancı para cinsinden olan finansal varlıklar ve yükümlülükler bilanço tarihindeki piyasa fiyatlarına yaklaşan döviz kurlarından çevrilmiştir. Aşağıdaki metotlar ve varsayımlar rayiç değeri belirlemenin mümkün olduğu durumlarda her bir finansal aracın rayiç değerini tahmin etmekte kullanılmıştır.
Finansal Varlıklar
Kısa vadeli olmalarından ve önemsiz kredi riskine tabi olmalarından dolayı nakit ve nakit eşdeğeri varlıklar ile tahakkuk etmiş faizleri ve diğer finansal varlıkların taşınan değerlerinin rayiç değerlerine yakın olduğu düşünülmektedir. Ticari alacakların şüpheli alacaklar karşılığı düşüldükten sonraki taşınan değerlerinin rayiç değerlerine yakın olduğu düşünülmektedir.
Finansal Yükümlülükler
Ticari borçların ve diğer parasal yükümlülüklerin kısa vadeli olmaları nedeniyle rayiç değerlerinin taşıdıkları değere yaklaştığı düşünülmektedir.
Banka kredileri iskonto edilmiş maliyet ile ifade edilir ve işlem maliyetleri kredilerin ilk maliyetine eklenir. Üzerindeki faiz oranları değişen piyasa koşulları dikkate alınarak güncellendiği için kredilerin rayiç değerlerinin taşıdıkları değeri ifade ettiği düşünülmektedir. Kısa vadeli olmaları sebebiyle ticari borçların rayiç değerlerinin taşıdıkları değere yakın olduğu öngörülmektedir.
Finansal Varlıkların ve Yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri aşağıdaki gibi belirlenmektedir
- Birinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, birbirinin aynı varlık ve yükümlülükler için aktif piyasada işlem gören borsa fiyatından değerlenir.
- İkinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, ilgili varlık ya da yükümlülüğün birinci seviyede belirtilen borsa fiyatından başka direkt ya da endirekt olarak piyasada gözlenebilen fiyatının bulunmasında kullanılan girdilerden değerlenir.
- Üçüncü Seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, varlık ya da yükümlülüğün gerçeğe uygun değerinin bulunmasında kullanılan piyasada gözlenebilir bir veriye dayanmayan girdilerden değerlenir.
Grup yönetimi, finansal araçların kayıtlı değerlerinin makul değerlerini yansıttığını düşünmektedir.
Türev Finansal Araçlar (Vadeli İşlem Anlaşmaları)
Grup yabancı para piyasasında çeşitli vadeli işlem anlaşmaları yapmaktadır. (Dipnot 38)
Finansal Yükümlülükler
Ticari borçların ve diğer parasal yükümlülüklerin kısa vadeli olmaları nedeniyle rayiç değerlerinin taşıdıkları değere yaklaştığı düşünülmektedir. Banka kredileri ıskonto edilmiş maliyet ile ifade edilir ve işlem maliyetleri kredilerin ilk maliyetine eklenir. Üzerindeki faiz oranları değişen piyasa koşulları dikkate alınarak güncellendiği için kredilerin rayiç değerlerinin taşıdıkları değeri ifade ettiği düşünülmektedir. Kısa vadeli olmaları sebebiyle ticari borçların rayiç değerlerinin taşıdıkları değere yakın olduğu öngörülmektedir.
36. RAPORLAMA DÖNEMİNDEN SONRAKİ OLAYLAR
30 Mart 2022 tarihinde yayınlanan Kaynak Bazında Destekleme Bedelinin Belirlenmesine ve Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar' daki değişiklik ile ikili anlaşma miktarlarının muafiyet kapsamında olduğu kanunen belirtilmiştir. Şirket söz konusu muafiyete ilişkin ikili anlaşma ve bundan çok daha düşük miktarda olan nihai tüketiciye dolaylı olarak satılan kısımları EPİAŞ' a bildirmiş ve EPİAŞ ikili anlaşma miktarlarını baz alarak Şirkete muafiyet uygulamıştır. EPDK tarafından Şirkete 13 Ocak tarihli gelen yazıya istinaden Şirket bu konuda gerekli açıklamalarını 14 Ocak 2023 tarihinde Kamuyu Aydınlatma Platformunda yapmış ve her türlü hakkını koruyacağını belirtmiştir.
37. BAĞIMSIZ DENETİM KURULUŞUNDAN ALINAN HİZMETLERE İLİŞKİN ÜCRETLER
1 Ocak – 31 Aralık 2022 raporlama dönemine ait bağımsız denetim ücreti 325.000 TL'dir. (31.12.2021 : 175.000 TL)
38. TÜREV ARAÇLAR
YÜKSEK OLASILIKLI TAHMİNİ İŞLEM KUR RİSKİNE YÖNELİK NAKİT AKIŞ RİSKİNDEN KORUNMA MUHASEBESİ
Şirket, yapmış olduğu anlaşmalar ve kurumsal bütçe kapsamında ilerki tarihlerde gerçekleştirmesi yüksek olasılıklı yabancı para satış tutarlarından kaynaklanan kur risklerine karşı aynı para biriminde borçlanarak bilanço üzerinde kur riskinden korunma sağlamaktadır.
Bu bağlamda, riskten korunma muhasebesine konu olan ve riskten korunma aracı olarak belirlenen yabancı para borçlanmaların geri ödemeleri, birbirine yakın tarihlerde gerçekleştirilecek ve riskten korunma muhasebesi kapsamında riskten korunan kalem olarak belirlenen yabancı para satış nakit akışlarıyla yapılmaktadır.
Şirket, belirlemiş olduğu kur riski yönetim stratejisi kapsamında, gerçekleşme olasılığı yüksek tahmini işlem nakit akış riski kur riski bileşeninden korunma amacıyla riskten korunma muhasebesi uygulamakta ve riskten korunma aracı üzerinde oluşmuş, etkinliği matematiksel olarak TFRS 9 a uygun şekilde kanıtlanmış ve henüz realize edimemiş döviz kuru dalgalanmalarını gelir tablosundan çekerek kapsamlı gelir tablosuna park etmekte ve daha sağlıklı gelir tablosu sunumunu amaçlamaktadır.
Şirket, kurmuş olduğu riskten korunma muhasebesi kapsamında %100 riskten korunma rasyosu ve %70 ila %130 arasında riskten korunma etkinliği sürdürmeye özen göstermekte olup, 31 Aralık 2022 tarihi itibariyle riskten korunma rasyosu %106, riskten korunma etkinliği ise %87 olarak hesaplanmıştır.
| TRY | 31 Aralık 2022 |
|---|---|
| Riskten korunan kalem üzerindeki kümülatif kur farkı (cari kısım) | 169.347.242 |
| Riskten korunan kalem üzerindeki kümülatif kur farkı (cari olmayan kısım) | 932.544.849 |
| Riskten korunma aracı üzerindeki kümülatif kur farkı (cari kısım) | (53.036.476) |
| Riskten korunma aracı üzerindeki kümülatif kur farkı (cari olmayan kısım) | (904.690.604) |
| Riskten korunma etkinliği oranı | 87% |
| Gelir tablosunda bırakılan etkinlik dışı kısım | -- |
38. TÜREV ARAÇLAR (Devamı)
| Türk Lirası | 31 Aralık 2022 |
|---|---|
| Riskten korunulan kalemin gelecekteki nakit akışlarının toplam miktarı | 2.662.929.515 |
| Riskten koruma amacıyla kullanılan aracın gelecekteki nakit akışlarının toplam miktarı | 2.509.379.059 |
| Riskten Korunma Oranı | 106% |
39. FİNANSAL TABLOLARI ÖNEMLİ ÖLÇÜDE ETKİLEYEN YA DA FİNANSAL TABLOLARIN AÇIK, YORUMLANABİLİR VE ANLAŞILABİLİR OLMASI AÇISINDAN AÇIKLANMASI GEREKEN DİĞER HUSUSLAR
Yoktur.
40. NAKİT AKIŞ TABLOSUNA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR
Nakit akış tablosundaki nakit giriş çıkışı yaratmayan hareketler yıllar itibariyle aşağıdaki gibidir:
| Cari Dönem | Geçmiş Dönem | ||
|---|---|---|---|
| Bağımsız | Bağımsız | ||
| Denetimden | Denetimden | ||
| Geçmiş Konsolide | Geçmiş Konsolide | ||
| Dipnot | |||
| Referansları | 01.01-31.12.2022 | 01.01-31.12.2021 | |
| A. İŞLETME FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI | 1.030.126.669 | 2.742.220.839 | |
| Dönem Karı/Zararı | 2.137.026.469 | (180.963.007) | |
| Dönem Net Karı/Zararı Mutabakatı İle İlgili Düzeltmeler | (53.611.610) | 2.906.172.438 | |
| 11-12-14-23- | |||
| Amortisman ve İtfa Giderleri İle İlgili Düzeltmeler | 24-27 | 199.527.687 | 65.633.944 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar (İptali) İle İlgili Düzeltmeler | 19 | 6.000.126 | 2.139.786 |
| Dava Ve/Veya Ceza Karşılıkları (İptali) İle İlgili Düzeltmeler | 18 | 37.678 | (539.736) |
| Sektörel Gereksinimler Çerçevesinde Ayrılan Karşılıklar (İptali) İle İlgili Düzeltmeler | 18 | 17.554 | - |
| Vadeli Alımlardan Kaynaklanan Ertelenmiş Finansman Gideri | 7-8 | 5.660.098 | 1.805.544 |
| Vadeli Satışlardan Kaynaklanan Kazanılmamış Finansman Geliri | 7-8 | (5.246.072) | (5.536.774) |
| Faiz Giderleri İle İlgili Düzeltmeler | 20 | 498.136.013 | 43.650.986 |
| Faiz Gelirleri İle İlgili Düzeltmeler | 20 | (327.137.281) | (104.435.569) |
| Gerçekleşmemiş Yabancı Para Çevrim Farkları İle İlgili Düzeltmeler | 572.229.276 | 836.255.642 | |
| Maddi Duran Varlık Değer Düşüklüğü İptali İle İlgili Düzeltmeler | 11 | (1.463.570) | 2.176.573.250 |
| Vergi Gideri/Geliri İle İlgili Düzeltmeler | 30 | (660.384.466) | 315.818.376 |
| Gerçeğe Uygun Değer Kayıpları (Kazançları) İle İlgili Düzeltmeler | 37 | (340.988.653) | (425.193.010) |
| İşletme Sermayesinde Gerçekleşen Değişimler | (1.052.249.681) | 17.174.147 | |
| Stoklardaki Artış/Azalışla İlgili Düzeltmeler | 9 | (306.510.240) | (94.212.445) |
| İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklardaki Artış/Azalış | 6 | (470.142.452) | (11.157.288) |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklardaki Artış/Azalış | 7 | (295.237.130) | (27.715.693) |
| İlişkili Taraflardan Diğer Alacaklardaki Azalış (Artış) | 6 | (9.387.233) | 21.205.373 |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Diğer Alacaklardaki Azalış (Artış) | 8 | 129.618 | 118.471 |
| Diğer Varlıklardaki Değişim | 20 | 74.528.514 | 41.812.197 |
| İlişkili Taraflara Ticari Borçlardaki Artış (Azalış) | 6 | (394.939) | (136.010) |
| İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlardaki Artış (Azalış) | 7 | 33.481.312 | 25.317.656 |
| Peşin Ödenmiş Giderlerdeki Değişim | 10 | (35.164.009) | (885.760) |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamındaki Borçlardaki Değişim | 19 | (2.788.931) | (375.569) |
| İlişkili Taraflara Faaliyetlerle İlgili Diğer Borçlardaki Artış (Azalış) | 6 | (86.619.157) | 12.951.711 |
| İlişkili Olmayan Taraflara Faaliyetlerle İlgili Diğer Borçlardaki Artış (Azalış) | 8 | 110.157.964 | 18.996.386 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar | 19 | 7.315.369 | 2.342.001 |
| Ertelenmiş Gelirlerdeki Artış (Azalış) | 10 | (55.461.836) | 53.750.006 |
| Diğer Yükümlülüklerdeki Değişim | 20 | (16.156.531) | (24.836.890) |
| Faaliyetlerden Elde Edilen Nakit Akışları | 1.031.165.178 | 2.742.383.578 | |
| Diğer Kayıp/Kazanç | 21 | (1.038.509) | (162.739) |
41. ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSUNA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR
Grup'un 31.12.2022 ve 31.12.2021 itibariyle özkaynakların detayı Dipnot 21'de açıklanmıştır.
42. NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ
Nakit ve Nakit Benzerleri
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Banka | 209.449.833 | 15.643.115 |
| -Vadesiz mevduat | 21.516.289 | 10.862.280 |
| -Vadeli mevduat | 187.933.544 | 4.780.835 |
| Diğer hazır değerler | 2.446 | 7.909.606 |
| TOPLAM | 209.452.279 | 23.552.721 |
31.12.2022 tarihi itibariyle Grup'un bloke mevduatı bulunmamaktadır (31.12.2021 : Yoktur).
| Vadeli Mevduat Para birimi |
Vade | Faiz oranı | 31.12.2022 TL |
|---|---|---|---|
| TL | 2.01.2023 | 4,00% | 122.979 |
| TL | 2.01.2023 | 10,24% | 1.430.275 |
| TL | 6.03.2023 | 12,00% | 9.817.300 |
| TL | 3.03.2023 | 12,00% | 127.624.900 |
| TL | 2.01.2023 | 13,00% | 15.000.000 |
| TL | 15.02.2023 | 13,50% | 1.938.090 |
| TL | 2.01.2023 | 14,75% | 12.000.000 |
| TL | 2.01.2023 | 15,00% | 20.000.000 |
| 187.933.544 |
Grup' un 31.12.2022 ve 31.12.2021 dönemindeki vadeli hesabına ait bilgiler aşağıdaki şekildedir:
| Vadeli Mevduat Para birimi |
Vade | Faiz oranı | 31.12.2021 TL |
|---|---|---|---|
| TL | 03.01.2022 | 19,00% | 3.000.000 |
| TL | 03.01.2022 | 15,42% | 328.675 |
| TL | 03.01.2022 | 15,42% | 452.160 |
| TL | 03.01.2022 | 19,00% | 1.000.000 |
| TL | 15.03.2021 | 14,00% | -- |
| 4.780.835 |
43. FAİZ, AMORTİSMAN, VERGİ ÖNCESİ KAR (FAVÖK)
Finansman, vergi, amortisman öncesi gelir olarak hesap edilen bu finansal veri bir işletmenin finansman, vergi, nakit çıkışı gerektirmeyen giderler ile amortisman ve itfa payı giderleri dikkate alınmaksızın ölçülen gelirinin göstergesidir. Bu finansal veri, bazı yatırımcılar tarafından, işletmenin kredilerini geri ödeyebilme ve/veya ilave borçlanabilme kabiliyetinin ölçümünde kullanılmasından dolayı mali tablolarda ayrıca belirtilir. Ancak, FAVÖK, diğer finansal verilerden bağımsız olarak dikkate alınmamalı, net kar (zarar), işletme, yatırım ve finansman faaliyetlerinden elde edilen net nakit akımı, yatırım ve finansal faaliyetlerinden elde edilen veya TMS / TFRS ile uyumlu olarak hazırlanan finansal data veya işletmenin faaliyet performansı gibi finansal göstergelerden elde edilen diğer verilere bir alternatif olarak değerlendirilmemelidir. Bu finansal bilgi nakit akım tablosunda yer alan diğer finansal verilerle bilgilerle birlikte değerlendirilmelidir.