BİRLEŞİM MÜHENDİSLİK ISITMA SOĞUTMA HAVALANDIRMA SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

Audit Report / Information • Apr 29, 2024

1 Ocak – 31 Aralık 2023 Hesap Dönemine Ait Konsolide Finansal Tablolar, Dipnotlar ve Bağımsız Denetçi Raporu

BAĞIMSIZ DENETÇİ RAPORU

Birleşim Mühendislik Isıtma Soğutma Havalandırma Sanayi ve Ticaret A.Ş. Yönetim Kurulu'na

A) Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimi

Görüş

Birleşim Mühendislik Isıtma Soğutma Havalandırma Sanayi ve Ticaret A.Ş. 'nin ("Şirket") ve bağlı ortaklıklarının (Hep birlikte "Grup" olarak anılacaktır) 31 Aralık 2023 tarihli konsolide finansal durum tablosu ile aynı tarihte sona eren hesap dönemine ait; konsolide kâr veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu, konsolide özkaynak değişim tablosu ve konsolide nakit akış tablosu ile önemli muhasebe politikalarının özeti de dâhil olmak üzere konsolide finansal tablo dipnotlarından oluşan konsolide finansal tablolarını denetlemiş bulunuyoruz.

Görüşümüze göre ilişikteki konsolide finansal tablolar, Grup'un 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla konsolide finansal durumunu ve aynı tarihte sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal performansını ve konsolide nakit akışlarını, Türkiye Finansal Raporlama Standartları'na (TFRS'lere) uygun olarak tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun bir biçimde sunmaktadır.

Görüşün Dayanağı

Yaptığımız bağımsız denetim Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yayımlanan Türkiye Denetim Standartlarının bir parçası olan Bağımsız Denetim Standartlarına ("BDS") ve Sermaye Piyasası Kurulu'nca yayımlanan Bağımsız Denetim Standarlarına uygun olarak yürütülmüştür. Bu Standartlar kapsamındaki sorumluluklarımız, raporumuzun Bağımsız Denetçinin Finansal Tabloların Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları bölümünde ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. KGK tarafından yayımlanan Bağımsız Denetçiler için Etik Kurallar ("Etik Kurallar") ile finansal tabloların bağımsız denetimiyle ilgili mevzuatta yer alan etik hükümlere uygun olarak Şirket'ten bağımsız olduğumuzu beyan ederiz. Etik Kurallar ve diğer mevzuat kapsamındaki etiğe ilişkin sorumluluklar da tarafımızca yerine getirilmiştir. Bağımsız denetim sırasında elde ettiğimiz denetim kanıtlarının, görüşümüze dayanak oluşturmak için yeterli ve uygun olduğuna inanıyoruz.

Dikkat Çekilen Hususlar

Kamu Gözetim Kurumu tarafından yayımlanan 23 Kasım 2023 tarihli "Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Finansal Tablolarının Enflasyona Göre Duyuru" kapsamında Grup'un 31 Aralık 2023 tarihli finansal tabloları TMS 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" standardı gereği enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuştur. Bu kapsamda enflasyon muhasebesine geçiş ile ilgili açıklamaların yer aldığı Not 2 dipnotuna dikkat çekeriz. Bu husus tarafımızca verilen görüşümüzü etkilememektedir.

Kilit Denetim Konusu

Kilit denetim konuları, mesleki muhakememize göre denetlenen döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konulardır. Kilit denetim konuları, bir bütün olarak konsolide finansal tabloların bağımsız denetimi çerçevesinde ve konsolide finansal tablolara ilişkin görüşümüzün oluşturulmasında ele alınmış olup, bu konular hakkında ayrı bir görüş bildirmiyoruz.

Kilit denetim konusu	Konunun denetimde nasıl ele alındığı
Hasılat	Hasılatın kaydedilmesine ilişkin denetim
Grup'un yıllara yaygın mekanik ve elektrik tesisatı	çalışmalarımız kapsamında uygulanan denetim
taahhüt sözleşmelerinden elde ettiği hasılatın	prosedürlerimiz aşağıda belirtilmiştir:
muhasebeleştirilmesi ile ilgili muhasebe politikaları ve
kullanılan önemli muhasebe değerlendirme, tahmin ve	- Hasılatın muhasebeleştirilmesine yönelik
varsayımları Dipnot 2 ve Dipnot 20'de sunulmuştur.	Grup'un muhasebe politikasının uygunluğu
	değerlendirilmiştir.
Hasılat, TFRS 15 "Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat"
standardı uyarınca Grup'un performans	- Tamamlanma yüzdesi yöntemi ile
yükümlülüklerinin gerçekleşmesi ve buna bağlı olarak	muhasebeleştirilen hasılatı etkileyen tahmini
ürün ve hizmetler üzerindeki kontrolünün alıcıya	tamamlanma maliyeti ve yönetimin varsayım,
devredilmesi sonucunda konsolide finansal tablolara	beklenti ve yargılarının makul olup olmadığı
alınır.	değerlendirilmiştir.
Grup devam eden inşaat ve taahhüt sözleşmelerine	- Örneklem seçimi ile belirlemiş olduğumuz
ilişkin olarak hasılat ve maliyetin belirlenmesinde	müşteriler için doğrudan temin edilen dış teyitler
tamamlanma yüzdesi yöntemini uygulamaktadır.	ile ticari alacakların varlığı ve bakiyelerin
Tamamlanma yüzdesinin ve toplam proje maliyetinin belirlenmesinde önemli varsayımlar kullanılmaktadır.	doğruluğu test edilmiştir.
	- Hasılatın kayıtlara alınmasına ilişkin konsolide
Hasılatın konsolide finansal tablolar içerisindeki	finansal tablo dipnotlarında yer alan açıklamalar
önemi ve önceki yıla göre artması; toplam proje	incelenmiş ve bu dipnotlarda yer verilen
maliyetinin ve tamamlanma yüzdesinin	bilgilerin yeterliliği TFRS'ler açısından
belirlenmesinin önemli tahminler içermesi nedeniyle,	değerlendirilmiştir.
hasılat kilit denetim konusu olarak değerlendirilmiştir.

Yönetimin ve Üst Yönetimden Sorumlu Olanların Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Sorumlulukları

Grup yönetimi; konsolide finansal tabloların TFRS'lere uygun olarak hazırlanmasından, gerçeğe uygun bir biçimde sunumundan ve hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlık içermeyecek şekilde hazırlanması için gerekli gördüğü iç kontrolden sorumludur.

Konsolide finansal tabloları hazırlarken yönetim; Grup'un sürekliliğini devam ettirme kabiliyetinin değerlendirilmesinden, gerektiğinde süreklilikle ilgili hususları açıklamaktan ve Grup'u tasfiye etme ya da ticari faaliyeti sona erdirme niyeti ya da mecburiyeti bulunmadığı sürece işletmenin sürekliliği esasını kullanmaktan sorumludur.

Üst yönetimden sorumlu olanlar, Grup'un konsolide finansal raporlama sürecinin gözetiminden sorumludur.

Bağımsız Denetçinin Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları

Bir bağımsız denetimde, biz bağımsız denetçilerin sorumlulukları şunlardır:

Amacımız, bir bütün olarak konsolide finansal tabloların hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlık içerip içermediğine ilişkin makul güvence elde etmek ve görüşümüzü içeren bir bağımsız denetçi raporu düzenlemektir. BDS'lere uygun olarak yürütülen bir bağımsız denetim sonucunda verilen makul güvence; yüksek bir güvence seviyesidir ancak, var olan önemli bir yanlışlığın her zaman tespit edileceğini garanti etmez. Yanlışlıklar hata veya hile kaynaklı olabilir. Yanlışlıkların, tek başına veya toplu olarak, finansal tablo kullanıcılarının bu tablolara istinaden alacakları ekonomik kararları etkilemesi makul ölçüde bekleniyorsa bu yanlışlıklar önemli olarak kabul edilir.

BDS'lere uygun olarak yürütülen bir bağımsız denetimin gereği olarak, bağımsız denetim boyunca mesleki muhakememizi kullanmakta ve mesleki şüpheciliğimizi sürdürmekteyiz.

Tarafımızca ayrıca:

• Konsolide finansal tablolardaki hata veya hile kaynaklı "önemli yanlışlık" riskleri belirlenmekte ve değerlendirilmekte; bu risklere karşılık veren denetim prosedürleri tasarlanmakta ve uygulanmakta ve görüşümüze dayanak teşkil edecek yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmektedir. (Hile; muvazaa, sahtekârlık, kasıtlı ihmal, gerçeğe aykırı beyan veya iç kontrol ihlali fiillerini içerebildiğinden, hile kaynaklı önemli bir yanlışlığı tespit edememe riski, hata kaynaklı önemli bir yanlışlığı tespit edememe riskinden yüksektir.)
• Grup'un iç kontrolünün etkinliğine ilişkin bir görüş bildirmek amacıyla değil ama duruma uygun denetim prosedürlerini tasarlamak amacıyla denetimle ilgili iç kontrol değerlendirilmektedir.
• Yönetim tarafından kullanılan muhasebe politikalarının uygunluğu ile yapılan muhasebe tahminlerinin ve ilgili açıklamaların makul olup olmadığı değerlendirilmektedir.
• Elde edilen denetim kanıtlarına dayanarak, Grup'un sürekliliğini devam ettirme kabiliyetine ilişkin ciddi şüphe oluşturabilecek olay veya şartlarla ilgili önemli bir belirsizliğin mevcut olup olmadığı hakkında ve yönetimin işletmenin sürekliliği esasını kullanmasının uygunluğu hakkında sonuca varılmaktadır. Önemli bir belirsizliğin mevcut olduğu sonucuna varmamız hâlinde, raporumuzda, finansal tablolardaki ilgili açıklamalara dikkat çekmemiz ya da bu açıklamaların yetersiz olması durumunda olumlu görüş dışında bir görüş vermemiz gerekmektedir. Vardığımız sonuçlar, bağımsız denetçi raporu tarihine kadar elde edilen denetim kanıtlarına dayanmaktadır. Bununla birlikte, gelecekteki olay veya şartlar Grup'un sürekliliğini sona erdirebilir.
• Konsolide finansal tabloların, açıklamalar dâhil olmak üzere, genel sunumu, yapısı ve içeriği ile bu tabloların, temelini oluşturan işlem ve olayları gerçeğe uygun sunumu sağlayacak şekilde yansıtıp yansıtmadığı değerlendirilmektedir.
• Konsolide finansal tablolar hakkında görüş vermek amacıyla, topluluk içerisindeki işletmelere veya işletme faaliyetlerine ilişkin finansal bilgiler hakkında yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmektedir. Grup denetiminin yönlendirilmesinden, gözetiminden ve yürütülmesinden sorumluyuz. Verdiğimiz denetim görüşünden de tek başımıza sorumluyuz.

Diğer hususların yanı sıra, denetim sırasında tespit ettiğimiz önemli iç kontrol eksiklikleri dâhil olmak üzere, bağımsız denetimin planlanan kapsamı ve zamanlaması ile önemli denetim bulgularını üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmekteyiz.

Bağımsız Denetçinin Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları (Devamı)

Bağımsızlığa ilişkin etik hükümlere uygunluk sağladığımızı üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmiş bulunmaktayız. Ayrıca bağımsızlık üzerinde etkisi olduğu düşünülebilecek tüm ilişkiler ve diğer hususları ve -varsa- ilgili önlemleri üst yönetimden sorumlu olanlara iletmiş bulunmaktayız.

Üst yönetimden sorumlu olanlara bildirilen konular arasından, cari döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konuları yani kilit denetim konularını belirlemekteyiz. Mevzuatın konunun kamuya açıklanmasına izin vermediği durumlarda veya konuyu kamuya açıklamanın doğuracağı olumsuz sonuçların, kamuya açıklamanın doğuracağı kamu yararını aşacağının makul şekilde beklendiği oldukça istisnai durumlarda, ilgili hususun bağımsız denetçi raporumuzda bildirilmemesine karar verebiliriz.

B) Mevzuattan Kaynaklanan Diğer Yükümlülükler

1) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ("TTK") 398. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Riskin Erken Saptanması Sistemi ve Komitesi Hakkında Denetçi Raporu 29 Nisan 2024 tarihinde Şirket'in Yönetim Kurulu'na sunulmuştur.

2) TTK'nın 402. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Grup'un 1 Ocak – 31 Aralık 2023 hesap döneminde defter tutma düzeninin, finansal tabloların, kanun ile Şirket esas sözleşmesinin finansal raporlamaya ilişkin hükümlerine uygun olmadığına dair önemli bir hususa rastlanmamıştır.

3) TTK'nın 402. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Yönetim Kurulu tarafımıza denetim kapsamında istenen açıklamaları yapmış ve talep edilen belgeleri vermiştir.

Bu bağımsız denetimi yürütüp sonuçlandıran sorumlu denetçi Hüseyin Çetin'dir.

Yeditepe Bağımsız Denetim ve Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. (Associate member of PRAXITY AISBL)

Hüseyin Çetin, YMM Sorumlu Denetçi İstanbul, 29 Nisan 2024

1 Ocak - 31 Aralık 2023 Hesap Dönemine Ait Konsolide Finansal Tablolar ve Bağımsız Denetçi Raporu

İÇİNDEKİLER

	Sayfa
Bağımsız Denetçi Raporu
31 Aralık 2023 Tarihi İtibarıyla Konsolide Finansal Durum Tabloları	1 - 2
1 Ocak - 31 Aralık 2023 Hesap Dönemine Ait Konsolide Kar veya Zarar ve Diğer Kapsamlı Gelir Tabloları	3
1 Ocak - 31 Aralık 2023 Hesap Dönemine Ait Konsolide Özkaynak Değişim Tabloları	4
1 Ocak - 31 Aralık 2023 Hesap Dönemine Ait Konsolide Nakit Akış Tabloları	5
Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar	6 – 66

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Durum Tablosu

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

VARLIKLAR	Dipnot	Bağımsız Denetimden Geçmiş 31 Aralık 2023	Bağımsız Denetimden Geçmiş 31 Aralık 2022
Dönen Varlıklar		3.153.981.803	3.187.140.096
Nakit ve Nakit Benzerleri	6	337.815.909	587.178.613
Finansal Yatırımlar	12	14.768.357	113.827.269
Ticari Alacaklar	7	1.288.108.998	1.127.052.962
-İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklar	5, 7	591.892	203.295
-İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklar	7	1.287.517.106	1.126.849.667
Diğer Alacaklar	9	30.246.033	115.650.111
-İlişkili Taraflardan Diğer Alacaklar	5, 9	4.946.612	17.130.220
-İlişkili Olmayan Taraflardan Diğer Alacaklar	9	25.299.421	98.519.891
Müşteri Sözleşmelerinden Doğan Varlıklar -Devam Eden İnşaat ve Taahhüt İşlerinden Doğan		154.638.046	119.729.756
Sözleşme Varlıkları	8	154.638.046	119.729.756
Stoklar	10	295.972.244	438.533.161
Peşin Ödenmiş Giderler	11	260.080.013	194.586.428
Cari Dönem Vergisiyle İlgili Varlıklar	26	89.173.958	116.407.629
Diğer Dönen Varlıklar	18	599.475.509	275.900.350
ARA TOPLAM		3.070.279.067	3.088.866.279
Satış Amacıyla Elde Tutulan Duran Varlıklar	27	83.702.736	98.273.817
Duran Varlıklar		342.870.209	311.648.443
Maddi Duran Varlıklar	13	300.048.448	267.511.719
Maddi Olmayan Duran Varlıklar	14	39.166.465	44.136.724
Ertelenmiş Vergi Varlığı	28	3.655.296	-
TOPLAM VARLIKLAR		3.496.852.012	3.498.788.539

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Durum Tablosu

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

		Bağımsız	Bağımsız
		Denetimden	Denetimden
		Geçmiş	Geçmiş
KAYNAKLAR	Dipnot	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Kısa Vadeli Yükümlülükler		2.825.108.702	2.505.168.476
Kısa Vadeli Borçlanmalar	12	509.581	39.478.406
Uzun Vadeli Borçlanmaların Kısa Vadeli Kısımları	12	45.178.495	600.011
Ticari Borçlar	7	782.999.274	958.124.899
-İlişkili Taraflara Ticari Borçlar	5, 7	5.371.714	13.057.777
-İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlar	7	777.627.560	945.067.122
Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlar	17	25.228.873	18.197.815
Diğer Borçlar	9	362.540	49.665.041
-İlişkili Taraflara Diğer Borçlar	5, 9	185.741	2.307.112
-İlişkili Olmayan Taraflara Diğer Borçlar	9	176.799	47.357.929
Müşteri Sözleşmelerinden Doğan Yükümlülükler	8	109.771.219	367.860.529
-Devam Eden İnşaat ve Taahhüt İşlerinden Doğan Sözleşme Yükümlülükleri	8	109.771.219	367.860.529
Ertelenmiş Gelirler	11	1.802.729.443	1.018.167.261
-İlişkili Olmayan Taraflardan Ertelenmiş Gelirler	11	1.802.729.443	1.018.167.261
Dönem Karı Vergi Yükümlülüğü	28	-	1.946.991
Kısa Vadeli Karşılıklar	15,17	13.447.276	17.632.761
-Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin
Kısa Vadeli Karşılıklar	15, 17	5.834.014	6.502.004
-Diğer Kısa Vadeli Karşılıklar	17	7.613.262	11.130.757
Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler	18	44.882.001	33.494.762
Uzun Vadeli Yükümlülükler		19.144.786	90.927.052
Uzun Vadeli Borçlanmalar	12	5.753.117	-
Uzun Vadeli Karşılıklar		12.218.056	15.815.908
-Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin
Uzun Vadeli Karşılıklar	17	12.218.056	15.815.908
Ertelenmiş Gelirler	11	1.173.613	3.688.175
Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü	26	-	71.422.969
Özkaynaklar		652.598.524	902.693.011
Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar		666.980.893	900.840.384
Ödenmiş Sermaye	19	224.000.000	224.000.000
Sermaye Düzeltmesi Farkları	19	437.080.612	437.080.612
Paylara İlişkin Primler	19	332.429.302	332.429.302
Geri Alınmış Paylar (-)		-	(5.373.470)
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Birikmiş
Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler		(9.545.070)	(4.114.052)
- Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden
Ölçüm Kazanç/(Kayıpları)	19	(9.545.070)	(4.114.052)
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Birikmiş
Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler		(1.308.698)	-
- Yabancı Para Çevrim Farkları		(1.308.698)	-
Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler	19	66.282.620	48.054.704
Geçmiş Yıllar Karları		(181.907.930)	42.192.756
Net Dönem Zararı		(200.049.943)	(173.429.468)
Kontrol Gücü Olmayan Paylar		(14.382.369)	1.852.627
TOPLAM KAYNAKLAR		3.496.852.012	3.498.788.539

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Kar veya Zarar ve Diğer Kapsamlı Gelir Tabloları

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

		Bağımsız	Bağımsız
		Denetimden	Denetimden
		Geçmiş	Geçmiş
		1 Ocak	1 Ocak
	Dipnot	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
KAR VEYA ZARAR KISMI
Hasılat	20	3.968.179.018	2.638.649.776
Satışların Maliyeti (-)	20	(3.557.941.782)	(2.415.170.480)
Brüt Kar		410.237.236	223.479.296
Genel Yönetim Giderleri (-)	21	(171.264.746)	(101.928.023)
Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler	23	870.862.341	317.225.753
Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler (-)	23	(724.244.171)	(267.143.127)
Esas Faaliyet Karı		385.590.660	171.633.899
Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler	24	113.534.956	103.659.301
Yatırım Faaliyetlerinden Giderler (-)	24	(3.001.092)	(20.846.105)
Finansman Gideri Öncesi Faaliyet Karı		496.124.524	254.447.095
Finansman Gelirleri	25	425.110	4.044.325
Finansman Giderleri (-)	25	(27.491.762)	(49.795.973)
Net Parasal Pozisyon Kazançları/(Kayıpları)		(670.598.072)	(338.445.919)
Sürdürülen Faaliyetler Vergi Öncesi Zararı		(201.540.200)	(129.750.472)
Vergi Gelir / (Gideri)	26	(14.183.869)	(43.678.996)
Dönem Vergi Gideri (-)	26	(59.375.108)	(5.911.080)
Ertelenmiş Vergi Gelir / (Gideri)	26	45.191.239	(37.767.916)
DÖNEM ZARARI		(215.724.069)	(173.429.468)
Dönem Karının Dağılımı
Kontrol Gücü Olmayan Paylar		(15.674.126)	-
Ana Ortaklık Payları		(200.049.943)	(173.429.468)
Pay Başına Kazanç	29	(0,89)	(0,77)
DİĞER KAPSAMLI GELİRLER:
Kâr veya zararda yeniden sınıflandırılacaklar		(1.869.568)	-
- Yabancı Para Çevrim Farkları		(1.869.568)	-
Kâr veya zararda yeniden sınıflandırılmayacaklar		(5.431.018)	(1.534.809)
- Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kazançları ve	17
Kayıpları		(7.241.358)	(5.142.565)
- Ertelenmiş Vergi (Gideri)/Geliri	26	1.810.340	1.028.513
DİĞER KAPSAMLI GİDER		(7.300.586)	(4.114.052)
TOPLAM KAPSAMLI GİDER		(223.024.655)	(177.543.520)
Toplam Kapsamlı Giderin Dağılımı
Kontrol Gücü Olmayan Paylar		(16.234.996)	-
Ana Ortaklık Payları		(206.789.659)	(177.543.520)

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Özkaynak Değişim Tabloları

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

	Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler ve Giderler	Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler ve Giderler		Birikmiş Karlar
--	-----------------------------------------------------------------------------------------------------------	--------------------------------------------------------------------------------------------------------------	--	-----------------	--

		Sermaye		Paylara	Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden		Kardan Ayrılan	Geçmiş		Ana	Kontrol Gücü
	Ödenmiş	Düzeltmesi	Geri Alınmış	İlişkin	Ölçüm	Yabancı para	Kısıtlanmış	Yıllar	Net Dönem	Ortaklığa Ait	Olmayan	Toplam
	Sermaye	Farkları	Paylar	Primler	Kazanç/(Kayıpları)	çevrim farkları	Yedekler	Karları	Zararı	Özkaynaklar	Paylar	Özkaynaklar
1 Ocak 2022 Tarihi İtibarıyla Bakiye	102.000.000	342.396.460	(80.887.293)	549.113.454	-	-	42.993.986	37.615.452	-	993.232.059	-	993.232.059
Transferler	-	-	-	-	-	-	5.060.718	(5.060.718)		-	-	-
Sermaye Artışı (Not 19)	122.000.000	94.684.152	-	(216.684.152)	-	-	-	-	-	-	-	-
Temettü Ödemesi	-	-	-	-	-	-	-	(8.524.614)	-	(8.524.614)	-	(8.524.614)
Payların Geri Alım İşlemleri Nedeniyle Meydana Gelen Artış	-	-	(145.420.370)	-	-	-	-	-	-	(145.420.370)	-	(145.420.370)
Payların Geri Alım İşlemleri Nedeniyle Meydana Gelen Azalış	-	-	220.934.193	-	-	-	-	18.162.636	-	239.096.829	-	239.096.829
Bağlı Ortaklık Alımı	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	1.852.627	1.852.627
Toplam Kapsamlı Gelir	-	-	-	-	(4.114.052)	-	-	-	(173.429.468)	(177.543.520)	-	(177.543.520)
31 Aralık 2022 Tarihi İtibarıyla Bakiye	224.000.000	437.080.612	(5.373.470)	332.429.302	(4.114.052)	-	48.054.704	42.192.756	(173.429.468)	900.840.384	1.852.627	902.693.011
1 Ocak 2023 Tarihi İtibarıyla Bakiye	224.000.000	437.080.612	(5.373.470)	332.429.302	(4.114.052)	-	48.054.704	42.192.756	(173.429.468)	900.840.384	1.852.627	902.693.011
Transferler	-	-	-	-	-	-	18.227.916	(191.657.384)	173.429.468	-	-	-
Temettü Ödemesi	-		-	-	-	-	-	(35.676.887)	-	(35.676.887)	-	(35.676.887)
Payların Geri Alım İşlemleri Nedeniyle Meydana Gelen Artış	-	-	(49.859.529)	-	-	-	-	-	-	(49.859.529)	-	(49.859.529)
Payların Geri Alım İşlemleri Nedeniyle Meydana Gelen Azalış	-	-	55.232.999	-	-	-	-	3.233.585	-	58.466.584	-	58.466.584
Toplam Kapsamlı Gelir	-	-	-	-	(5.431.018)	(1.308.698)	-	-	(200.049.943)	(206.789.659)	(16.234.996)	(223.024.655)
31 Aralık 2023 Tarihi İtibarıyla Bakiye	224.000.000	437.080.612	-	332.429.302	(9.545.070)	(1.308.698)	66.282.620	(181.907.930)	(200.049.943)	666.980.893	(14.382.369)	652.598.524

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Nakit Akış Tabloları

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

		Bağımsız	Bağımsız
		Denetimden	Denetimden
		Geçmiş	Geçmiş
		1 Ocak-	1 Ocak
	Dipnot	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
A. İşletme Faaliyetlerinden Elde Edilen Nakit Akışları		(58.971.158)	592.768.732
Dönem Zararı		(215.724.069)	(173.429.468)
Düzeltmeler:		473.818.793	296.417.586
Amortisman Giderleri ve İtfa Payları	13, 14	23.750.040	14.849.359
Şüpheli Ticari Alacak Karşılıklar /İptali, net	7	-	(3.300.835)
Proje Zarar Karşılığı	15	316.984	(13.015.088)
Sabit Kıymet Satış Karı/Zararı,net	24	2.147.842	18.546.628
Kıdem Tazminatı Karşılığı	17	6.236.116	5.687.588
İzin Karşılığı	17	1.887.977	3.381.150
Dava Karşılığı	17	-	(1.685.949)
Vergi (Geliri) Gideri İle İlgili Düzeltmeler	26	14.183.869	43.678.996
Faiz Geliri	24, 25	(32.746.233)	(44.074.415)
Faiz Gideri	25	8.129.324	37.146.975
Kar (Zarar) Mutabakatı İle İlgili Diğer Düzeltmeler		3.233.585	18.162.636
Parasal Kayıp Kazanç Etkisi		446.679.289	217.040.541
İşletme Sermayesindeki Değişim Öncesi Faaliyet Karı		(188.584.565)	(94.052.423)
Ticari Alacaklardaki (Artış)/Azalış	5, 7	(604.105.574)	(577.531.313)
Stoklardaki Azalış/(Artış)	10	142.560.917	(114.618.659)
Diğer Alacaklardaki (Artış)/Azalış	5, 9	34.491.862	(81.300.420)
Peşin Ödenen Giderlerdeki Azalış/(Artış)	11	(65.493.585)	(83.474.036)
Diğer Dönen ve Duran Varlıklardaki (Artış)/Azalış	18	(432.032.568)	(13.056.922)
Ertelenmiş İnşaat Maliyetleri ve Verilen Avanslar	8	(81.974.590)	(47.170.153)
Ticari Borçlardaki Artış/(Azalışlar)	5, 7	201.517.539	462.148.906
Diğer Borçlardaki Artış/(Azalış)	5, 9	(29.778.952)	47.785.721
Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlardaki Artış/(Azalış)	17	14.184.700	8.917.680
Ertelenmiş Gelirlerdeki Artış/(Azalış)	11	523.958.310	952.911.945
Diğer Kısa ve Uzun Vadeli Yükümlülüklerdeki Artış/(Azalış)	18	24.552.507	11.075.395
Ödenen Vergiler Ödenen Kıdem Tazminatları	26 17	(34.088.428) (10.858.020)	(91.196.975) (4.710.555)
B. Yatırım Faaliyetlerinden Kaynaklanan Nakit Akışları		53.211.540	(194.898.435)
Maddi ve Maddi Olmayan Duran Varlık Alımları	13, 14	(54.982.904)	(19.597.812)
Maddi ve Maddi Olmayan Duran Varlık Satımları	13, 14	1.615.864	(16.294.919)
Satış Amaçlı Gayrimenkul Alımı	27	-	(85.689.192)
Satış Amaçlı Gayrimenkul Satımı	27	14.571.081	30.774.780
İşletmenin Kendi Paylarını Almasından Kaynaklanan Nakit Çıkışları		(49.859.529)	(145.420.370)
Geri Alınan Payların Satışından Kaynaklanan Nakit Girişleri		55.232.999	220.934.193
Faiz Gelirleri	24	32.321.123	40.030.089
Finansal Varlık Alışı	12	54.312.906	(108.842.458)
Bağlı Ortaklık Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları		-	(110.792.746)
C. Finansman Faaliyetlerinden Kaynaklanan Nakit Akışları		(10.813.679)	(107.439.688)
Kredi Kullanımı	12	53.408.721	113.075.995
Kredi Ödemeleri	12	(26.290.941)	(187.165.875)
Diğer Finansal Borçlanmalardan Nakit Girişleri		-	(55.014)
Adat Gelirleri	24	425.110	4.044.325
Ödenen Faizler	25	(8.129.324)	(37.146.975)
İlişkili Taraflardan Alacaklardaki Değişim	5	5.449.642	8.332.470
Ödenen Temettüler	19	(35.676.887)	(8.524.614)
Yabancı Para Çevrim Farklarının Etkisinden Önce Nakit Ve Nakit
Benzerlerindeki Net Artış (Azalış)		(16.573.297)	290.430.609
Yabancı Para Çevrim Farklarının Nakit ve Nakit Benzerleri Üzerindeki Etkisi		(1.966.880)	-
Nakit ve Nakit Benzerlerindeki Enflasyon Etkisi		(230.822.527)	(190.719.941)
Nakit Ve Nakit Benzerlerinde Meydana Gelen Artış/(Azalış)		(249.362.704)	99.710.668
Dönem Başındaki Nakit ve Nakit Benzerleri Mevcudu	6	587.178.613	487.467.945
Dönem Sonundaki Nakit ve Nakit Benzerleri Mevcudu	6	337.815.909	587.178.613

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

1. GRUP'UN ORGANİZASYON VE FAALİYET KONUSU

Birleşim Mühendislik Isıtma Soğutma Havalandırma Sanayi ve Ticaret A.Ş. ("Şirket") 2002 yılında İstanbul'da kurulmuştur.

Şirket'in faaliyet alanları her türlü yapıların ısıtma, soğutma, havalandırma, klima ve iklimlendirme ile ilgili tesisatlarını yapmak, yaptırmak, müşavirlik ve mühendislik hizmetlerini vermektir.

Şirketin merkezi Dudullu Organize Sanayi Bölgesi 1.Cadde No: 3 Ümraniye – İstanbul'dur.

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla dönem içinde ortalama çalışan personel sayısı 400'dür (31 Aralık 2022 – 466).

Şirket'in 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık 2023		31 Aralık 2022
	Pay		Pay
Ortaklar	Oranı	Pay Tutarı	Oranı	Pay Tutarı
Mesut Altan	%25,98	58.196.077,6	%25,98	58.196.077,6
İdris Çakır	%25,98	58.196.077,6	%25,98	58.196.077,6
Halka Açık Kısım	%48,04	107.607.844,8	%48,04	107.607.844,8
Ödenmiş Sermaye		224.000.000		224.000.000

Şirket'in bağlı ortaklıklarının (hep birlikte "Grup") detayı aşağıdaki gibidir:

Erde Mühendislik Sanayi ve Ticaret A.Ş. 10 Aralık 2013 tarihinde 10.463.383 TL karşılığında satın alınmıştır (Dipnot 2). Ana faaliyet alanı elektrik tesisat, işlem ve sistemleri uygulamak ve bu alanlarda müşavirlik ve mühendislik hizmetleri vermektir.

Solar Santral Enerji 31 Aralık 2022 tarihinde 28.667.645 TL karşılığı satın alınmıştır (Dipnot 3). Ana faaliyet alanı, EPDK'dan gerekli lisansların temini sonrası endüstriyel işletmelerde, binalarda elektrik enerjisi üretim tesisi kurulması, işletmeye alınması, kiralanması, elektrik enerjisi üretimi vb için gerekli tüm tesis ve iletim hatları için, proje, taahhüt, mühendislik ve müşavirlik hizmetlerini yapmak ve/veya yaptırmaktır.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

(a) Sunuma İlişkin Temel Esaslar

Konsolide finansal tablolar tarihi maliyet esasına (gerçeğe uygun değerleme istisnaları dışında) göre hazırlanmaktadır. Tarihi maliyetin belirlenmesinde, genellikle varlıklar için ödenen tutarın gerçeğe uygun değeri esas alınmaktadır.

Gerçeğe uygun değer, fiyatın doğrudan gözlemlenebilir olmasına veya başka bir değerleme yöntemi kullanılarak tahmin edilmesine bakılmaksızın, mevcut piyasa koşullarında ölçüm tarihinde asıl (ya da en avantajlı) piyasada olağan bir işlemde bir varlığın satışından elde edilecek veya bir borcun devrinde ödenecek fiyattır (başka bir ifadeyle çıkış fiyatıdır). Grup, bir varlığın ya da yükümlülüğün gerçeğe uygun değerini hesaplarken, ilgili varlık ya da yükümlülüklerin özelliklerini, eğer piyasa katılımcıları bu varlık ya da yükümlülüklerin fiyatlarını belirlerken bu özellikleri dikkate alıyorsa, göz önünde bulundurur. TFRS 2'nin kapsamına dahil olan hisse bazlı ödeme işlemleri, TFRS 16 kapsamına dahil olan finansal kiralama işlemleri ve gerçeğe uygun değer hesaplamasına benzer diğer ölçümler haricinde, bu finansal tablolardaki gerçeğe uygun değere ilişkin hesaplamalar ve/veya açıklamalar, bu esasa göre belirlenmiştir.

Buna ek olarak, gerçeğe uygun değerin hesaplanması, gerçeğe uygun değerleme bilgilerinin gözlemlenebilir bir düzeyde olmasına ve bu bilgilerin kendi içlerindeki önemine göre, aşağıdaki açıklandığı şekilde 1. Seviye, 2. Seviye ve 3. Seviye olmak üzere üçe ayrılır:

• Birinci seviyedeki bilgiler, bir işletmenin ölçüm tarihinde elde ettiği ve aktif bir piyasada benzer varlık ve yükümlülükler için kullanılan borsa fiyatlarıdır (düzeltilmemiş).
• İkinci seviyedeki bilgiler, birinci seviyede belirtilen borsa fiyatından hariç, bir varlık veya yükümlülük için doğrudan ya da dolaylı olarak gözlemlenebilen bilgilerdir ve
• Üçüncü seviyedeki bilgiler, bir varlığın ya da yükümlülüğün gerçeğe uygun değerinin bulunmasında kullanılan piyasada gözlenebilir bir veriye dayanmayan bilgilerdir.

(b) Yüksek Enflasyon Dönemlerinde Finansal Tabloların Düzeltilmesi

SPK, 17 Mart 2005 tarihinde almış olduğu bir kararla, Türkiye'de faaliyette bulunan ve SPK Muhasebe Standartları'na uygun mali tablo hazırlayan şirketler için, 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere enflasyon muhasebesi uygulamasının gerekli olmadığını ilan ettiği için bu tarihten itibaren Türkiye Muhasebe Standardı 29 "Yüksek Enflasyonist Ekonomilerde Finansal Raporlama"ya göre finansal tabloların hazırlanması ve sunumu uygulamasını sona erdirmiştir.

Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") 23 Kasım 2023 tarihinde Türkiye'de enflasyon muhasebesi uygulanmasına ilişkin açıklamada bulunmuş olup söz konusu duyuruya göre, TFRS uygulayan işletmelerin 31 Aralık 2023 tarihinde veya sonrasında sona eren yıllık raporlama dönemine ait finansal tablolarının TMS 29'da yer alan ilgili muhasebe ilkelerine uygun olarak enflasyon etkisine göre düzeltilerek sunulması gerekmektedir. Bu finansal tabloların hazırlanmış olduğu tarih itibarıyla 31 Aralık 2023 tarihli finansal tablolar hazırlanırken TMS 29'a göre enflasyon düzeltmesi yapılmıştır.

TMS 29, hiper enflasyonist ekonomilerin para birimi ile hazırlanan mali tabloların bilanço tarihindeki ölçüm biriminden gösterilmesini ve genel fiyat endeksinin kullanılarak daha önceki dönemlere ait bakiyelerin de aynı birimden gösterilmesini öngörmektedir. TMS 29'un uygulanmasını gerektiren durumlardan biri, üç yıllık kümülatif enflasyon oranının, yaklaşık %100 veya üzerinde olmasıdır. Türkiye'de Türkiye İstatistik Kurumu ("TÜİK") tarafından yayımlanan tüketici fiyat endeksi ("TÜFE") baz alındığında söz konusu kümülatif oran 31 Aralık 2023 tarihi itibariyle sona eren üç yıllık dönem için %268 olmuştur.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

Fiyat endekslerinde yukarıda belirtilen düzeyde artış olmamakla beraber, halkın tasarruflarını ağırlıklı olarak yabancı para cinsinden tutması, mal ve hizmet fiyatlarının yabancı para birimi üzerinden belirlenmesi, faiz oranlarının, ücret ve fiyatların genel fiyat endekslerine bağlanması, kısa vadeli işlemler de dahil satın alma gücündeki kayıpları karşılamak için fiyatların vade farkı konularak belirlenmesi gibi yüksek enflasyon emarelerinin mevcut bulunması halinde de TMS 29'un uygulanması gerekmektedir.

Enflasyona göre yapılan düzeltmeler, TÜİK tarafından yayımlanan Türkiye'deki Tüketici Fiyat Endeksi kullanılarak bulunan katsayılar esas alınarak hesaplanmıştır. 31 Aralık 2023 tarihi itibariyle ekte sunulan mali tabloların düzeltilmesinde kullanılan endeks ve katsayılar aşağıda belirtilmiştir:

Dönem	Endeks	Düzeltme Katsayısı
31 Aralık 2023	1.859,39	1
31 Aralık 2022	1.128,45	1,64773
31 Aralık 2021	686,95	2,70673

TMS 29 endeksleme işlemlerinin ana hatları aşağıdaki gibidir:

Bilanço tarihi itibarıyla cari satın alma gücü ile gösterilenler dışındaki tüm kalemler ilgili tüketici fiyat endeksi katsayıları kullanılarak endekslenmiştir. Önceki yıllara ait tutarlar da yine aynı şekilde endekslenmiştir.

Önceki raporlama dönemlerine ait mali tablolar paranın en son bilanço tarihindeki cari satın alma gücü esas alınarak düzeltilmiştir. Cari dönem düzeltme katsayısı önceki dönem finansal tablolarına uygulanmıştır.

Parasal aktif ve pasif kalemler, bilanço tarihinde cari satın alma gücü ile ifade edildiklerinden endekslemeye tabi tutulmamışlardır. Parasal kalemler nakit para ve nakit olarak alınacak veya ödenecek kalemlerdir.

Parasal olmayan aktif ve pasifler satın alma veya ilk kayda alınma tarihinden bilanço tarihine kadar olan süre içerisinde genel fiyat endeksinde meydana gelen değişikliklerin alım maliyetlerine ve birikmiş amortisman tutarlarına yansıtılması suretiyle yeniden ifade edilmiştir. Böylece maddi duran varlıklar, maddi olmayan duran varlıklar, kullanım hakkı varlıkları ve benzeri aktifler piyasa değerlerini geçmeyecek şekilde alım değerleri üzerinden endekslenmiştir. Amortismanlar da benzeri şekilde yeniden düzeltilmişlerdir. Özkaynakların içerisinde yer alan tutarlar, bu tutarların şirkete katıldığı veya şirket içerisinde oluştuğu dönemlerdeki tüketici fiyat endekslerinin uygulanması neticesinde yeniden düzeltilmiştir.

Finansal durum tablosundaki parasal olmayan kalemlerin kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosuna etkisi olanlar dışında kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda yer alan tüm kalemler, gelir ve gider hesaplarının mali tablolara ilk olarak yansıtıldıkları dönemler üzerinden hesaplanan katsayılar ile endekslenmişlerdir.

Net parasal pozisyon üzerinden genel enflasyon neticesinde oluşan kazanç veya kayıp; parasal olmayan aktiflere, özkaynak kalemlerine ve kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu hesaplarına yapılan düzeltmelerin farkıdır. Net parasal pozisyon üzerinden hesaplanan bu kazanç veya kayıp net kara dahil edilmiştir.

Nakit akış tablosunda sunulan tüm kalemler raporlama dönemi sonundaki cari ölçüm birimine göre ifade edilerek enflasyona göre düzeltilmiştir. Enflasyonun işletme, yatırım ve finansman faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışları üzerindeki etkisi ilgili kaleme atfedilmiş ve nakit ve nakit benzerleri üzerindeki parasal kazanç veya kayıp ayrı olarak sunulmuştur.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

(c) TFRS'ye Uygunluk Beyanı:

Grup, yasal defterlerini ve kanuni finansal tablolarını Türk Ticaret Kanunu ("TTK") ve vergi mevzuatınca belirlenen muhasebe ilkelerine uygun olarak tutmakta ve hazırlamaktadır.

İlişikteki konsolide finansal tablolar Sermaye Piyası Kurulu"nun ("SPK") 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Seri II, 14.1 nolu "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği" ("Tebliğ") hükümlerine uygun olarak hazırlanmıştır.

SPK mevzuatına göre raporlama yapan şirketler Tebliğin 5. Maddesine göre Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yayımlanan Türkiye Finansal Raporlama Standartları ile bunlara ilişkin ek ve yorumları ("TFRS") uygularlar.

(c) TFRS'ye Uygunluk Beyanı (devamı):

Konsolide finansal tabloların TFRS'ye uygun olarak hazırlanması, varlık ve yükümlülükler ile şarta bağlı varlık ve yükümlülüklere ilişkin açıklayıcı notları etkileyecek belirli varsayımların ve önemli muhasebe tahminlerinin kullanılmasını gerektirmektedir. Bu tahminler, yönetimin mevcut olaylar ve aksiyonlar çerçevesinde en iyi tahminlerine dayansa da, fiili sonuçlar tahmin edilenden farklı gerçekleşebilir. Karmaşık ve daha ileri derecede bir yorum gerektiren varsayım ve tahminlerin finansal tablolar üzerinde önemli etkisi bulunabilir. 31 Aralık 2023 tarihinde sone eren döneme ilişin konsolide finansal tabloların hazırlanmasında kullanılan varsayım ve önemli muhasebe tahminlerinde değişiklik olmamıştır.

Konsolide finansal tablolar tarihi maliyet esasına göre hazırlanmaktadır.

(d) Konsolide Finansal Tabloların Onaylanması:

Grup'un TFRS'ye göre hazırlanan konsolide finansal tabloları 29 Nisan 2024 tarihinde Yönetim Kurulu tarafından onaylanmıştır. Genel Kurul'un ve bazı düzenleyici organların konsolide finansal tabloları yayınlandıktan sonra değiştirme yetkisi bulunmaktadır.

(e) Raporlama ve Fonksiyonel Para Birimi

Grup'un fonksiyonel ve raporlama para birimi Türk Lirası ("TL")'dır.

Grup, konsolide finansal tabloların ve dipnotların sunumu amacıyla para birimi olarak TL'yi belirlemiştir. Konsolide finansal tablolardaki kalemlerin ölçümü için seçilen para birimi hariç bütün para birimleri yabancı para olarak ele alınmaktadır.

(f) İşletmenin Sürekliliği

Grup konsolide finansal tablolarını işletmenin sürekliliği ilkesine göre hazırlamıştır.

(g) Karşılaştırmalı Bilgiler ve Önceki Dönem Konsolide Finansal Tablolarının Düzeltilmesi

Mali durum ve performans trendlerinin tespitine imkan vermek üzere, Grup'un konsolide finansal tabloları önceki dönemle karşılaştırmalı olarak hazırlanmaktadır. Cari dönem konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlanması açısından karşılaştırmalı bilgiler gerekli görüldüğünde yeniden sınıflandırılır ve önemli farklılıklar açıklanır.

(h) Konsolidasyona İlişkin Esaslar

Ana Ortaklığın doğrudan veya dolaylı olarak %100 veya daha fazla hissesine sahip olduğu veya %100 üzerinde oy hakkı sahibi olduğu veya oy kullanma hakkının %100'den fazlasını kullanma yetkisine sahip olmamakla birlikte finansal ve işletme politikaları üzerinde fiili hakimiyet etkisini kullanmak suretiyle finansal ve işletme politikaları süzerinde kontrol hakkına sahip olduğu işletmeler tam konsolidasyona tabi tutulmuştur.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

Bağlı ortaklık ilişikteki konsolide finansal tablolara tam konsolidasyon yöntemiyle dahil edilmiştir.

Konsolidasyon, Ana Ortaklık bünyesinde gerçekleştirilmiş olup, Ana Ortaklık'ın bağlı ortaklıklarındaki doğrudan ve dolaylı hisse payları aşağıdaki gibidir;

Bağlı ortaklık adı	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Erde Mühendislik Sanayi ve Ticaret A.Ş.	100,00%	100,00%
Solar Santral Enerji A.Ş.	70,00%	70,00%

(h) Konsolidasyona İlişkin Esaslar (devamı)

Tam Konsolidasyon Yöntemi :

• Ana Ortaklık ile bağlı ortaklıkların ödenmiş sermayesi ve satın alma tarihindeki özkaynakları dışındaki bilanço kalemleri toplanır. Yapılan toplama işleminde, konsolidasyon yöntemine tabi ortaklıkların birbirlerinden olan alacak ve borçları karşılıklı indirilir.
• Ana Ortaklık'ın bağlı ortaklıklardaki payları ana ortaklık'taki finansal yatırımlar ve bağlı ortaklıklardaki sermaye hesabından karşılıklı olarak elimine edilir.
• Konsolidasyon kapsamındaki ortaklıkların bağlı ortaklık haline geldiği tarih itibariyle ve daha sonraki pay alımlarında bir defaya mahsus olmak üzere, ana ortaklığın bağlı ortaklığın sermayesinde sahip olduğu payların elde etme maliyeti, bu payların bağlı ortaklıkların gerçeğe uygun değere göre değerlenmiş bilançosundaki özkaynağında temsil ettiği değerden mahsup edilir.
• Konsolidasyon kapsamındaki bağlı ortaklıkların ödenmiş/çıkarılmış sermaye dahil bütün özkaynak hesap grubu kalemlerinden, ana ortaklık ve bağlı ortaklık dışı paylara isabet eden tutarlar indirilir ve konsolide bilançonun özkaynak hesap grubunda 'Kontrol Gücü Olmayan Paylar' hesap grubu adıyla gösterilir.
• Ana Ortaklık ve bağlı ortaklıkların birbirleri arasındaki satın alma ve satış işlemleri ve bu işlemlerden kaynaklanan kar ve zararlar konsolide kapsamlı gelir tablosunda iptal edilir. Bahse konu iptal edilen kar ve zararlara, konsolidasyona tabi ortakların kendi aralarında alım-satıma konu olan menkul kıymetler, stoklar, maddi ve maddi olmayan duran varlıklar, finansal yatırımlar ve diğer aktifler dahildir.

Kontrol Gücü Olmayan Pay Alımları

Grup, her bir işletme birleşmesinde, edinilen işletmedeki kontrol gücü olmayan payları aşağıdaki yöntemlerden birini kullanarak ölçer.

• Gerçeğe uygun değer üzerinden ya da
• Edinilen işletmenin net tanımlanabilir varlıklarının, genelde gerçeğe uygun değerinden, muhasebeleştirilen tutarlarındaki orantılı payı üzerinden.

Grup'un bağlı ortaklıklardaki paylarında kontrol kaybına neden olmayan değişiklikler, ortaklarla yapılan ortaklığa ilişkin işlem olarak muhasebeleştirilir. Kontrol gücü olmayan paylara yapılan düzeltmeler, bağlı ortaklığın net varlık değerinin oransal tutarı üzerinden hesaplanmaktadır. Şerefiye üzerinde bir düzeltme yapılmaz ve kar veya zararda kazanç veya kayıp olarak muhasebeleştirilmez.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

(h) Konsolidasyona İlişkin Esaslar (devamı)

Bağlı ortaklıklar, Grup tarafından kontrol edilen işletmelerdir. Grup doğrudan ve/ veya dolaylı olarak kendisine ait olan hisseler neticesinde şirketlerdeki oy kullanma hakkının %50'den fazlasını kullanma yetkisine sahipse veya %50'den fazla oy kullanma yetkisine sahip olmamakla birlikte, finansal ve faaliyet politikaları üzerinde fiili kontrol etkisini kullanmak suretiyle finansal ve faaliyet politikalarını Grup'un menfaatleri doğrultusunda kontrol etme yetkisi ve gücüne sahipse ilgili şirket konsolidasyona dahil edilmiştir.

Ana Ortaklığın Mevcut Bağlı Ortaklığının Sermaye Payındaki Değişiklikler

Ana ortaklığın bağlı ortaklıklarındaki sermaye payında kontrol kaybına neden olmayan değişiklikler özkaynak işlemleri olarak muhasebeleştirilir. Ana ortaklığın payı ile kontrol gücü olmayan payların defter değerleri, bağlı ortaklık paylarındaki değişiklikleri yansıtmak amacıyla düzeltilir. Kontrol gücü olmayan payların düzeltildiği tutar ile alınan veya ödenen bedelin gerçeğe uygun değeri arasındaki fark, doğrudan özkaynaklarda Ana ortaklığın payı olarak muhasebeleştirilir.

Ana ortaklığın bir bağlı ortaklığındaki kontrolü kaybetmesi durumunda, satış sonrasındaki kar/zarar, i) alınan satış bedeli ile kalan payın gerçeğe uygun değerlerinin toplamı ile ii) bağlı ortaklığın varlık (şerefiye dahil) ve yükümlülüklerinin ve kontrol gücü olmayan payların önceki defter değerleri arasındaki fark olarak hesaplanır. Diğer kapsamlı gelir içinde bağlı ortaklık ile ilgili önceden muhasebeleştirilen ve özkaynakta toplanan tutarlar, Ana ortaklığın ilgili varlıkları satmış olduğu varsayımı üzerine kullanılacak muhasebe yöntemine göre kayda alınır (örneğin; konuyla ilgili TMS standartları uyarınca, kar/zarara aktarılması ya da doğrudan geçmiş yıl karlarına transfer). Bağlı ortaklığın satışı sonrası kalan yatırımın kontrolünün kaybedildiği tarihteki gerçeğe uygun değeri, başlangıç muhasebeleştirmesinde gerçeğe uygun değer olarak ya da, uygulanabilir olduğu durumlarda, bir iştirak ya da müşterek olarak kontrol edilen bir işletmedeki yatırımın başlangıç muhasebeleştirmesindeki maliyet bedeli olarak kabul edilir.

İşletme Birleşmeleri ve Şerefiye

İşletme birleşmeleri, iktisap eden işletmenin, bir veya daha fazla işletmenin kontrolünü eline geçirdiği vaka veya işlemdir. Grup'un 2017 ve 2018 yılları içinde gerçekleşen işletme birleşmelerinde 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren geçerli olan yeniden düzenlenmiş TFRS 3 "İşletme Birleşmeleri" standardı kapsamında satın alma yöntemi uygulanmıştır. Bu yöntemde, iktisap maliyeti, alım tarihinde verilen varlıkların gerçeğe uygun değeri, çıkarılan sermaye araçları, değişimin yapıldığı tarihte varsayılan veya katlanılan yükümlülükler ve buna ilave iktisapla ilişkilendirilebilecek maliyetleri içerir. İşletme birleşmesi sözleşmesi, gelecekte ortaya çıkacak olaylara bağlı olarak maliyetin düzeltilebileceğini öngören hükümler içerirse; bu düzeltmenin muhtemel olması ve değerinin tespit edilebilmesi durumunda, birleşme tarihinde birleşme maliyetine bu düzeltme dahil edilmiştir. Bir işletmenin satın alınması ile ilgili katlanılan satın alma maliyeti ile iktisap edilen işletmenin tanımlanabilir varlık, yükümlülük ve koşullu yükümlülüklerinin gerçeğe uygun değeri arasındaki fark şerefiye olarak konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilmiştir. İşletme birleşmesi sırasında oluşan şerefiye itfaya tabi tutulmaz, bunun yerine yılda bir kez (31 Aralık tarihi itibarıyla) veya şartların değer düşüklüğünü işaret ettiği durumlarda daha sık değer düşüklüğü testine tabi tutulur. Şerefiye üzerinden hesaplanan değer düşüklüğü zararları takip eden dönemlerde söz konusu değer düşüklüğünün ortadan kalkması durumunda kar veya zarar tablosu ile ilişkilendirilmez.

Şerefiye, değer düşüklüğü testi sırasında nakit üreten birimler ile ilişkilendirilir. İktisap edilen tanımlanabilir varlık, yükümlülük ve koşullu yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerindeki iktisap edenin payının işletme birleşmesi maliyetini aşması durumunda ise fark konsolide kar veya zarar tablosuyla ilişkilendirilmiştir.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

Ortak Kontrol Altındaki İşletme Paylarından Edinimler

Grup'u kontrol eden ana hissedarın kontrolündeki şirketlerin paylarının transferinden kaynaklanan işletme birleşmeleri ortak kontrolün sağlandığı tarihte muhasebeleştirilir. İktisap edilen varlıklar ve borçlar defter değerinden kaydedilirler. İktisap edilen şirketlerin özsermaye kalemleri sermayenin haricinde Grup'un özkaynaklarında aynı kalemlere eklenir ve ortaya çıkan kar yada zarar özkaynaklarda muhasebeleştirilir.

Erde Mühendislik Sanayi ve Ticaret A.Ş. Ortakları 10 Aralık 2013 tarihinde aldıkları Yönetim Kurulu kararı gereği hisselerinin %100 'ünü 10.463.383 TL karşılığında Ana Ortaklık'a devretmiştir. Devir işlemi 31 Aralık 2013 tarihli finansal tablolar baz alınarak yapılmıştır.

Ana Ortaklık'ı kontrol eden hissedarların ortak kontrolündeki Erde Mühendislik Sanayi ve ticaret A.Ş'nin hisse devri ile gerçekleşen işletme birleşmelerinden edinilen varlık ve yükümlülükler defter değerleriyle muhasebeleştirilmiştir.

(h) Konsolidasyona İlişkin Esaslar (devamı)

Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu'nun, Türkiye Muhasebe Standartlarının Uygulanmasına Yönelik 2018-1 nolu Ortak Kontrole Tabi İşletme Birleşmelerinin Muhasebeleştirilmesi İlke Kararı'na istinaden;

• Ortak kontrole tabi işletme birleşmeleri hakların birleşmesi (pooling of interest) yöntemi ile muhasebeleştirilmektedir; dolayısıyla satın alınan varlık ve yükümlülükler birleşme öncesi değerleri ile taşınmakta ve konsolide finansal tablolarda şerefiyeye yer verilmemektedir.
• Hakların birleştirilmesi yöntemini uygularken Ana Ortaklık ve Erde Mühendislik arasında ortak kontrolün oluştuğu raporlama döneminin başı itibarıyla birleşme gerçekleşmiş gibi konsolide finansal tablolar düzeltilmiş ve ortak kontrolün oluştuğu raporlama döneminin başından itibaren karşılaştırmalı olarak sunulmuştur.
• Ortak kontrole tabi işletme birleşmelerinin konsolide finansal tablolara yansıtılmasında ana ortaklık açısından bakılması uygun olacağından konsolidasyon işleminde grubun kontrolünü elinde bulunduran şirketin ortak kontrolde bulunan şirketlerin kontrolünü ele geçirdiği tarihte ve sonrasında TFRS'ye göre finansal tablo düzenleniyormuş gibi finansal tablolar birleşme muhasebesi dahil TFRS hükümlerine göre yeniden düzenlenmiştir. Ortak kontrole tabi işletme birleşmesi nedeniyle oluşacak muhtemel aktif –pasif uyumsuzluğunu gidermek amacıyla özkaynaklar altında denkleştirici bir hesap olarak "Ortak Kontrole Tabi Teşebbüs veya İşletmeleri İçeren Birleşmelerin Etkisi" hesabı kullanılmıştır.

(ı) Muhasebe Politikalarındaki Değişiklikler

Muhasebe politikalarında yapılan önemli değişiklikler geriye dönük olarak uygulanmakta ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenmektedir. Grup, cari yıl içerisinde muhasebe politikalarında herhangi bir değişiklik yapmamıştır. 31 Aralık 2023 itibarıyla sona eren yıla ait konsolide finansal tablolar, 31 Aralık 2022 tarihinde sona eren yıla ait konsolide finansal tabloların hazırlanması sırasında uygulanan muhasebe politikalarıyla tutarlı olan muhasebe politikalarının uygulanması suretiyle hazırlanmıştır.

(i) Muhasebe Tahminlerindeki Değişiklikler ve Hatalar

Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığı cari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise, hem değişikliğin yapıldığı dönemde hem de gelecek dönemlerde, ileriye yönelik olarak uygulanır. Grup'un cari yıl içerisinde muhasebe tahminlerinde değişikliklere ilişkin bilgiler dipnot 2.g 'de belirtilmiştir.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

(j) Yeni ve Revize Edilmiş Finansal Raporlama Standartları

31 Aralık 2023 tarihinde sona eren yıla ait konsolide finansal tabloların hazırlanmasında esas alınan muhasebe politikaları aşağıda özetlenen 1 Ocak 2023 tarihi itibarıyla geçerli yeni ve değiştirilmiş TFRS standartları ve TFRYK yorumları dışında önceki yılda kullanılanlar ile tutarlı olarak uygulanmıştır. Bu standartların ve yorumların Grup'un finansal durumu ve performansı üzerindeki etkileri ilgili paragraflarda açıklanmıştır.

a) 1 Ocak 2023 Tarihinden İtibaren Geçerli Olan Yeni Standart, Değişiklik ve Yorumlar

TFRS 17 – Sigorta Sözleşmeleri

KGK Şubat 2019'da, sigorta sözleşmeleri için muhasebeleştirme ve ölçüm, sunum ve açıklamayı kapsayan kapsamlı yeni bir muhasebe standardı olan TFRS 17'yi yayımlamıştır. TFRS 17 hem sigorta sözleşmelerinden doğan yükümlülüklerin güncel bilanço değerleri ile ölçümünü hem de karın hizmetlerin sağlandığı dönem boyunca muhasebeleştirmesini sağlayan bir model getirmektedir. Gelecekteki nakit akış tahminlerinde ve risk düzeltmesinde meydana gelen bazı değişiklikler de hizmetlerin sağlandığı dönem boyunca muhasebeleştirilmektedir. İşletmeler, iskonto oranlarındaki değişikliklerin etkilerini kar veya zarar ya da diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirmeyi tercih edebilirler. Standart, katılım özelliklerine sahip sigorta sözleşmelerinin ölçüm ve sunumu için özel yönlendirme içermektedir. TFRS 17, 1 Ocak 2023 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde yürürlüğe girecek olup bu tarihte veya öncesinde TFRS 9 Finansal Araçlar ve TFRS 15 Müşteri Sözleşmelerinden Hasılatı uygulayan işletmeler için erken uygulamaya izin verilmektedir. KGK tarafından Aralık 2021'de yayımlanan değişikliklere göre, TFRS 17 ilk kez uygulandığında sunulan karşılaştırmalı bilgilerde yer alan finansal varlıklar ile sigorta sözleşmesi yükümlülükleri arasındaki muhtemel muhasebe uyumsuzluklarını gidermek amacıyla işletmeler "sınıflandırmanın örtüştürülmesi"ne yönelik geçiş opsiyonuna sahiptir.

TFRS 17'nin uygulanmasının Grup'un konsolide finansal tabloları üzerinde önemli bir etkisi olmamıştır.

TMS 1 Değişiklikleri – Yükümlülüklerin Kısa ve Uzun Vade Olarak Sınıflandırılması

Ocak 2021'de KGK, "TMS 1 Finansal Tabloların Sunumu" standardında değişiklikler yapmıştır. 1 Ocak 2023 tarihinde veya sonrasında başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerli olmak üzere yapılan bu değişiklikler yükümlülüklerin uzun ve kısa vade sınıflandırılmasına ilişkin kriterlere açıklamalar getirmektedir. Yapılan değişiklikler TMS 8 "Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar" e göre geriye dönük olarak uygulanmalıdır. Erken uygulamaya izin verilmektedir.

TMS 1'de yapılan bu değişikliğin, Grup'un konsolide finansal tabloları üzerinde önemli bir etkisin olmamıştır.

TMS 1 Değişiklikleri – Muhasebe Politikalarının Açıklanması

Ağustos 2021'de KGK, TMS 1 için işletmelerin muhasebe politikası açıklamalarına önemlilik tahminlerini uygulamalarına yardımcı olmak adına rehberlik ve örnekler sağladığı değişiklikleri yayınlamıştır. TFRS'de "kayda değer" teriminin bir tanımının bulunmaması nedeniyle, KGK, muhasebe politikası bilgilerinin açıklanması bağlamında bu terimi "önemli" terimi ile değiştirmeye karar vermiştir. 'Önemli' TFRS'de tanımlanmış bir terimdir ve KGK'ya göre finansal tablo kullanıcıları tarafından büyük ölçüde anlaşılmaktadır. Muhasebe politikası bilgilerinin önemliliğini değerlendirirken, işletmelerin hem işlemlerin boyutunu, diğer olay veya koşulları hem de bunların niteliğini dikkate alması gerekir. Ayrıca işletmenin muhasebe politikası bilgilerini önemli olarak değerlendirebileceği durumlara örnekler eklenmiştir.

TMS 1'de yayınlanan değişiklikler 1 Ocak 2023 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık hesap dönemleri için geçerlidir. TMS 1'de yapılan bu değişikliğin, Grup'un konsolide finansal tabloları üzerinde önemli bir etkisi olmamıştır.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

TMS 8 Değişiklikleri – Muhasebe Tahminlerinin Tanımı

Ağustos 2021'de KGK, TMS 8'de "muhasebe tahminleri" için yeni bir tanım getiren değişiklikler yayınlamıştır. Değişiklikler, muhasebe tahminlerindeki değişiklikler ile muhasebe politikalarındaki değişiklikler ve hataların düzeltilmesi arasındaki ayrıma açıklık getirmektedir. Ayrıca, işletmelerin muhasebe tahminlerini geliştirmek için ölçüm tekniklerini ve girdilerini nasıl kullanacaklarına açıklık getirir. Değiştirilen standart, girdideki bir değişikliğin veya bir ölçüm tekniğindeki değişikliğin muhasebe tahmini üzerindeki etkilerinin, önceki dönem hatalarının düzeltilmesinden kaynaklanmıyorsa, muhasebe tahminlerindeki değişiklikler olduğuna açıklık getirmektedir. Muhasebe tahminindeki değişikliğin önceki tanımı, muhasebe tahminlerindeki değişikliklerin yeni bilgilerden veya yeni gelişmelerden kaynaklanabileceğini belirtmekteydi. Bu nedenle, bu tür değişiklikler hataların düzeltilmesi olarak değerlendirilmemektedir.

TMS 8 için yayınlanan değişiklikler, 1 Ocak 2023 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık hesap dönemleri için geçerlidir. TMS 8'de yapılan bu değişikliğin, Grup'un konsolide finansal tabloları üzerinde önemli bir etkisi olmamıştır.

TMS 12 Değişiklikleri – Tek Bir İşlemden Kaynaklanan Varlık ve Yükümlülüklere İlişkin Ertelenmiş Vergi

Ağustos 2021'de KGK, TMS 12'de ilk muhasebeleştirme istisnasının kapsamını daraltan ve böylece istisnanın eşit vergilendirilebilir ve indirilebilir geçici farklara neden olan işlemlere uygulanmamasını sağlayan değişiklikler yayınlamıştır. Değişiklikler, bir yükümlülüğe ilişkin yapılan ödemelerin vergisel açıdan indirilebilir olduğu durumlarda, bu tür indirimlerin, finansal tablolarda muhasebeleştirilen yükümlülüğe (ve faiz giderine) ya da ilgili varlık bileşenine (ve faiz giderine) vergi amacıyla ilişkilendirilebilir olup olmadığının (geçerli vergi kanunu dikkate alındığında) bir muhakeme meselesi olduğuna açıklık getirmektedir. Bu muhakeme, varlık ve yükümlülüğün ilk defa finansal tablolara alınmasında herhangi bir geçici farkın olup olmadığının belirlenmesinde önemlidir.

TMS 12'ye yapılan değişiklikler 1 Ocak 2023'te veya bu tarihten sonra başlayan yıllık hesap dönemleri için geçerlidir. TMS 12'de yapılan bu değişikliğin, Grup'un konsolide finansal tabloları üzerinde önemli bir etkisi olmamıştır.

b) 31 Aralık 2023 Tarihi İtibarıyla Yayınlanan Ama Yürürlüğe Girmemiş Ve Erken Uygulamaya Konulmayan Standartlar

TMS 1'e İlişkin Değişiklikler- Kredi Sözleşmesi Şartları İçeren Uzun Vadeli Yükümlülükler

Kredi Sözleşmesi Şartları İçeren Uzun Vadeli Yükümlülükler'de belirtilen değişiklikler, raporlama tarihinde, işletmenin borcun kısa vadeli veya uzun vadeli olarak sınıflandırılmasını değerlendirirken gelecekte uyulması gereken kredi sözleşmesi şartlarını dikkate almasına gerek olup olmadığına açıklık getirmektedir. İşletmeler kredi sözleşmelerinden doğan yükümlülüklerin ödemesini erteleme hakkının; raporlama döneminden sonraki on iki ay içinde kredi sözleşmesi şartlarına uygunluk sağlanmasına bağlı olması durumunda, söz konusu yükümlülükler uzun vadeli olarak sınıflandırılabilir. Bu tür durumlarda işletme, finansal tablo kullanıcılarının yükümlülüklerin raporlama döneminden sonraki on iki ay içinde geri ödenme riski taşıdığını anlamalarını sağlayacak bilgileri dipnotlarda açıklar. Bu değişiklikle, yatırımcıların bu tür borçların erken ödenebilir hale gelme riskini anlamalarına yardımcı olmak amacıyla uzun vadeli borçlar hakkında sağlanan bilgileri iyileştirilmiştir.

Bu değişiklikler, 1 Ocak 2024 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanır. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Grup, bu değişikliğin, konsolide finansal tabloları üzerindeki muhtemel etkilerini değerlendirmektedir.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

TFRS 16 Değişiklikleri – Satış ve geri kiralama işlemlerinde kira yükümlülükleri

Ocak 2023'te KGK TFRS 16'ya yönelik değişiklikler yayımlamıştır. Söz konusu değişiklikler, elde kalan kullanım hakkıyla ilgili herhangi bir kazanç ya da zarar muhasebeleştirilmemesini sağlayacak şekilde, satıcıkiracı tarafından satış ve geri kiralama işleminden doğan kira yükümlülüklerinin ölçümünde uygulanacak hükümleri belirlemektedir. Bu kapsamda, satıcı-kiracı satış ve geri kiralama işleminin fiilen başladığı tarihten sonra "Kira yükümlülüğünün sonraki ölçümü" başlığı altındaki TFRS 16 hükümlerini uygularken, elde kalan kalan kullanım hakkıyla ilgili herhangi bir kazanç ya da zarar muhasebeleştirmeyecek şekilde "kira ödemeleri"ni ya da "revize edilmiş kira ödemeleri"ni belirleyecektir. Değişiklikler, geri kiralamadan ortaya çıkan kira yükümlülüklerinin ölçümüne yönelik spesifik bir hüküm içermemektedir. Söz konusu kira yükümlülüğünün ilk ölçümü, TFRS 16'da yer alan kira ödemeleri tanımına dahil edilenlerden farklı ödemelerin kira ödemesi olarak belirlenmesine neden olabilecektir. Satıcı-kiracının TMS 8'e göre güvenilir ve ihtiyaca uygun bilgi sağlayacak muhasebe politikası geliştirmesi ve uygulaması gerekecektir.

Bu Değişiklikler 1 Ocak 2024 tarihinde ya da bu tarihten sonra başlayan yıllık hesap dönemleri için geçerlidir. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Satıcı-kiracı değişiklikleri TFRS 16'nın ilk uygulama tarihinden sonra girdiği satış ve geri kiralama işlemlerine TMS 8'e göre geriye dönük uygular. Grup, bu değişikliğin, konsolide finansal tabloları üzerindeki muhtemel etkilerini değerlendirmektedir.

TMS 7 ve TFRS 7'ye İlişkin Değişiklikler – Tedarikçi Finansmanı Anlaşmaları

Tedarikçi Finansmanı Anlaşmaları TMS 7 ile TFRS 7 değişikliklerine ilişkin Kurul Kararı, 19 Eylül 2023 tarihinde KGK tarafından yayımlanmıştır.

Yapılan değişiklikle birlikte işletmelerin tedarikçi finansmanı anlaşmalarına yönelik olarak aşağıdaki hususları açıklamaları yapmaları öngörülmektedir:

• Anlaşmaların hüküm ve koşulları,
• Tedarikçi finansmanı anlaşmasının parçası olan finansal yükümlülüklerin ve finansal durum tablosunda bu yükümlülüklerle ilişkilendirilen kalemlerin defter değeri, bu yükümlülüklerin ödenen kısımları; yükümlülüklerin nerede sınıflandırıldığı,
• Vade aralıkları,
• Likidite riski hakkında bilgiler.

TMS 7 ve TFRS 7'ye ilişkin değişiklikler, erken uygulanmasına izin verilmekte birlikte, 1 Ocak 2024 tarihi ve sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanmak üzere yürürlüğe girecektir. Grup, bu değişikliğin, konsolide finansal tabloları üzerindeki muhtemel etkilerini değerlendirmektedir.

TMS 12 Gelir Vergileri'ne İlişkin Değişiklikler – Uluslararası Vergi Reformu-İkinci Sütun Modeli Kuralları

TMS 12 Gelir Vergileri değişikliklerine ilişkin Kurul Kararı 19 Eylül 2023 tarihinde KGK tarafından yayımlanmıştır.

Uluslararası Vergi Reformu-İkinci Sütun Modeli Kurallarına ilişkin değişiklikler ile bir şirketin İkinci Sütun Modeli'nden kaynaklı gelir vergisine maruz kalma durumunu daha iyi anlamalarına yardımcı olmak amacıyla ilâve açıklama yükümlülüğü getirilmiştir. Bu değişiklik ile TMS 12 Gelir Vergileri standardındaki hükümlerin bir istisnası olarak işletmeler, İkinci Sütun Gelir Vergileriyle ilgili ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri hakkındaki bilgileri finansal tablolarına yansıtmaz ve açıklamaz.

İşletmeler, Uluslararası Vergi Reformu—İkinci Sütun Modeli Kuralları'nda tanınan geçici istisnadan hemen yararlanabilir ancak 1 Ocak 2024 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemleri için açıklamaları yapmak zorundadır. Grup, bu değişikliğin, konsolide finansal tabloları üzerindeki muhtemel etkilerini değerlendirmektedir.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

c) Uluslararası Muhasebe Standartları Kurumu (UMSK) tarafından yayınlanmış fakat KGK tarafından yayınlanmamış değişiklikler

Aşağıda belirtilen değişiklikler UMSK tarafından yayınlanmış ancak henüz KGK tarafından TFRS'ye uyarlanmamıştır/yayınlanmamıştır. Bu sebeple TFRS'nin bir parçasını oluşturmazlar. Grup konsolide finansal tablolarında ve dipnotlarda gerekli değişiklikleri bu değişiklikler TFRS'de yürürlüğe girdikten sonra yapacaktır.

UMS 21 Değişiklikleri - Konvertibl olmama

Ağustos 2023'te UMSK, UMS 21'e yönelik değişiklikler yayımlamıştır. Değişiklikler bir para biriminin konvertibl olup olmadığının nasıl değerlendirileceği ile para birimi konvertibl olmadığında döviz kurunun ne şekilde tespit edileceğini belirlemektedir. Değişikliğe göre, bir para birimi konvertibl olmadığı için döviz kuru tahmini yapıldığında, ilgili para biriminin konvertibl olmaması durumunun işletmenin performansı, finansal durumu ve nakit akışını nasıl etkilediğini ya da nasıl etkilemesinin beklendiğini finansal tablo kullanıcılarının anlamasını sağlayan bilgiler açıklanır. Grup'un konsolide finansal tabloları üzerinde önemli bir etkisinin olması beklememektedir.

(k) Önemli Muhasebe Politikaları

Hasılat

Grup, taahhüt edilmiş bir mal veya hizmeti müşterisine devrederek edim yükümlülüğünü yerine getirdiğinde veya getirdikçe hasılatı konsolide finansal tablolara alır. Bir varlığın kontrolü müşterinin eline geçtiğinde (veya geçtikçe) varlık devredilmiş olur. Grup aşağıda yer alan beş temel prensip doğrultusunda hasılatı finansal tablolara almaktadır:

• Müşteri sözleşmelerinin belirlenmesi,
• Sözleşmelerdeki edim yükümlülüklerinin belirlenmesi,
• Sözleşmelerdeki işlem fiyatının belirlenmesi,
• İşlem fiyatının sözleşmelerdeki edim yükümlülüklerine dağıtılması,
• Her bir edim yükümlülüğü yerine getirildiğinde hasılatın muhasebeleştirilmesi.

Grup aşağıdaki şartların tamamının karşılanması durumunda müşterisi ile yaptığı bir sözleşmeyi hasılat olarak muhasebeleştirir:

• Sözleşmenin tarafları sözleşmeyi (yazılı, sözlü ya da diğer ticari teamüllere uygun olarak) onaylamış ve kendi edimlerini yerine getirmeyi taahhüt etmiştir,
• Grup, devredilecek mal veya hizmetlerle ilgili her bir tarafın haklarını tanımlayabilmektedir,
• Grup, devredilecek mal veya hizmetler için yapılacak ödeme koşullarını tanımlayabilmektedir,
• Sözleşme özü itibarıyla ticari niteliktedir,
• Grup'un müşteriye devredilecek mal veya hizmetler karşılığı bedel tahsil edecek olması muhtemeldir.

Sözleşme başlangıcında Grup müşteriyle yaptığı sözleşmede taahhüt ettiği mal veya hizmetleri değerlendirir ve müşteriye devretmek için verdiği her bir taahhüdü edim yükümlülüğü olarak tanımlamaktadır.

Grup, işlem fiyatını tespit etmek için sözleşme hükümlerini ve ticari teamüllerini dikkate almaktadır. İşlem fiyatı, Grup'un üçüncü şahıslar adına (örneğin bazı satış vergileri) tahsil edilen tutarlar hariç taahhüt ettiği mal veya hizmetleri müşteriye devretmesi karşılığında hak etmeyi beklediği bedeldir. Bir müşteriyle yapılan sözleşmede taahhüt edilen bedel, sabit tutarları, değişken tutarları ya da her ikisini içerebilir.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

(k) Önemli Muhasebe Politikaları (devamı)

Hasılat (devamı)

Sözleşmede taahhüt edilen bedelin değişken bir tutar olması durumunda Grup, müşteriye taahhüt ettiği mal veya hizmetlerin devri karşılığında tahsile hak kazanacağı bedeli tahmin yoluyla belirler. Grup'un tahmin ettiği değişken bedel tutarının bir kısmını veya tamamını işlem bedeline dâhil edebilmesi için, değişken bedelle ilgili belirsizlik sonradan ortadan kalktığında konsolide finansal tablolara alınan kümülatif hasılat tutarında önemli bir iptal olmayacağının kuvvetle muhtemel olması gerekmektedir. Değişken bedele ilişkin belirsizlik sonradan ortadan kalktığında finansal tablolara alınan kümülatif hasılat tutarında önemli bir iptal işlemi olmayacağının kuvvetle muhtemel olup olmadığını takdir ederken, Grup söz konusu hasılat iptalinin hem gerçekleşme olasılığını hem de büyüklüğünü göz önünde bulundurur.

Grup, aşağıda belirtilen kaynaklardan elde edilen hasılatı konsolide finansal tablolarına almaktadır:

Yıllara Yaygın Mekanik ve Elektrik Tesisatı İnşaat Sözleşmeleri

Grup Yüklenici ve/veya Alt Yüklenici sıfatıyla üstlenilen yıllara yaygın ısıtma ve soğutma sistemleri ile mekanik ve elektrik tesisatı inşaatı işleri ile ilgili sözleşmeleri zamana yaygın olarak, tamamlanma yüzdesi yöntemine göre, muhasebeleştirilmektedir. Sözleşme gelir ve giderleri, sözleşmenin getirisi doğru bir şekilde tahmin edildiği zaman, gelir ve gider kalemi olarak kayıt edilir. İlgili hesap döneminin sonunda oluşan toplam sözleşme giderlerinin, sözleşmenin tahmin edilen toplam maliyetine oranı tamamlanma oranını ifade eder. Bu oran ise sözleşme gelirinin cari döneme ait kısmının konsolide finansal tablolara kaydedilmesinde kullanılır.

Sözleşme hasılatı, sözleşmelerin neticesinin güvenilir olarak tahmin edilebildiği ve sözleşmenin kar getirmesinin muhtemel olduğu durumlarda sözleşme dönemi boyunca muhasebeleştirilir. Toplam sözleşme giderlerinin toplam sözleşme hasılatını aşmasının muhtemel olduğu durumlarda, beklenen zarar derhal gider olarak muhasebeleştirilir.

Faiz Geliri

Faiz geliri, kalan anapara bakiyesi ile beklenen ömrü boyunca ilgili finansal varlıktan elde edilecek tahmini nakit girişlerini söz konusu varlığın kayıtlı değerine indirgeyen efektif faiz oranı nispetinde ilgili dönemde tahakkuk ettirilir.

Kira Geliri

Yatırım amaçlı gayrimenkullerden elde edilen kira geliri, ilgili kiralama sözleşmesi boyunca doğrusal yönteme göre muhasebeleştirilir.

İşverenler Tarafından Tutulan Maddi Teminatlar

İşverenler, mekanik ve elektrik tesisatı inşaatı işleri projelerine ilişkin Grup'a ödedikleri hakedişler üzerinden, sözleşme koşullarına göre değişen oranlarda, teminat kesintisi yapabilirler. Bu teminat alacakları garanti süreci tamamlandığında işverenlerden tahsil edilir. İşverenler tarafından tutulan maddi teminatlar, başlangıçta gerçeğe uygun değerleri ile kayıtlara alınır ve sonraki dönemlerde etkin faiz oranı yöntemi kullanılarak itfa edilmiş değerleri ile değerlenir.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

(k) Önemli Muhasebe Politikaları (devamı)

Taşeronlardan Yapılan İstihkak Kesintileri

Grup taşeronların kestiği hakediş bedelleri üzerinden, sözleşme koşullarına göre değişen oranlarla, teminat kesintisi yapabilir. Bu borçlar garanti süreci tamamlandığında taşeronlara geri ödenir. Taşeronlardan yapılan istihkak kesintileri başlangıçta gerçeğe uygun değerleri ile kayıtlara alınır ve sonraki dönemlerde iç verim oranı yöntemi kullanılarak itfa edilmiş değerleri ile değerlenir.

Stoklar

Stoklar, maliyetin ya da net gerçekleşebilir değerin düşük olanı ile değerlenmektedir. Sabit ve değişken genel üretim giderlerinin bir kısmını da içeren maliyetler stokların bağlı bulunduğu sınıfa uygun olan yönteme göre ve çoğunlukla ağırlıklı ortalama yöntemine göre değerlenir. Net gerçekleşebilir değer, olağan ticari faaliyet içerisinde oluşan tahmini satış fiyatından tahmini tamamlanma maliyeti ile satışı gerçekleştirmek için yüklenilmesi gereken tahmini maliyetlerin toplamının indirilmesiyle elde edilir. Stokların net gerçekleşebilir değeri maliyetinin altına düştüğünde, stoklar net gerçekleşebilir değerine indirgenir ve değer düşüklüğünün oluştuğu yılda gelir tablosuna gider olarak yansıtılır. Daha önce stokların net gerçekleşebilir değere indirgenmesine neden olan koşulların geçerliliğini kaybetmesi veya değişen ekonomik koşullar nedeniyle net gerçekleşebilir değerde artış olduğu kanıtlandığı durumlarda, ayrılan değer düşüklüğü karşılığı iptal edilir. İptal edilen tutar önceden ayrılan değer düşüklüğü tutarı ile sınırlıdır.

Maddi Duran Varlıklar

Maddi duran varlıklar, maliyet değerlerinden, birikmiş amortisman ve her türlü değer düşüklüğü karşılığı düşülerek ölçülürler.

İdari amaçlı ya da halihazırda belirlenmemiş olan diğer amaçlar doğrultusunda inşa edilme aşamasındaki varlıklar, maliyet değerlerinden varsa değer düşüklüğü kaybı düşülerek gösterilirler. Maliyete yasal harçlar da dahil edilir. Bu varlıkların inşası bittiğinde ve kullanıma hazır hale geldiklerinde ilgili maddi duran varlık kalemine sınıflandırılırlar.

Bu tür varlıklar, diğer sabit varlıklar için kullanılan amortisman yönteminde olduğu gibi, kullanıma hazır olduklarında amortismana tabi tutulurlar.

Maddi duran varlıkların maliyet tutarları, beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak amortismana tabi tutulur. Beklenen faydalı ömür, kalıntı değer ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkileri için her yıl gözden geçirilir ve tahminlerde bir değişiklik varsa ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.

Arazi ve arsalar amortismana tabi tutulmazlar. Diğer maddi duran varlıklar, maliyet değerlerinden birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutar üzerinden gösterilirler.

Bir maddi duran varlık elden çıkarıldığında veya kullanımı ya da satışından, gelecekte ekonomik yarar elde edilmesinin beklenmemesi durumunda finansal durum tablosu dışı bırakılır. Maddi duran varlıkların elden çıkarılması ya da bir maddi duran varlığın hizmetten alınması sonucu oluşan kazanç veya kayıp satış hasılatı ile varlığın defter değeri arasındaki fark olarak belirlenir ve gelir tablosuna dahil edilir.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

(k) Önemli Muhasebe Politikaları (devamı)

Maddi duran varlıkların faydalı ömür süreleri aşağıdaki gibidir:

	Faydalı Ömür Süreleri
Binalar	50 yıl
Tesis, makine ve cihazlar	4 - 20 yıl
Taşıtlar	5 yıl
Demirbaşlar	3 - 15 yıl
Diğer maddi duran varlıklar	3 yıl
Özel maliyetler	3 - 15 yıl

Yatırım Amaçlı Gayrimenkuller

Yatırım amaçlı gayrimenkuller, kira ve/veya değer artış kazancı elde etmek amacıyla elde tutulan gayrimenkuller olup, maliyet değerinden birikmiş amortisman ve varsa birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarlar ile gösterilmektedirler. Kabul gören kriterlere uyması durumunda finansal durum tablosunda yer alan tutara, var olan yatırım amaçlı gayrimenkulün herhangi bir kısmını değiştirmenin maliyeti dahil edilir. Söz konusu tutara, yatırım amaçlı gayrimenkullere yapılan olağan bakımlar dahil değildir.

Yatırım amaçlı gayrimenkuller, satılmaları veya kullanılamaz hale gelmeleri ve satışından gelecekte herhangi bir ekonomik yarar sağlanamayacağının belirlenmesi durumunda bilanço dışı bırakılırlar. Yatırım amaçlı gayrimenkulün kullanım süresini doldurmasından veya satışından kaynaklanan kar/zarar, oluştukları dönemde gelir tablosuna dahil edilir.

Maddi Olmayan Duran Varlıklar

Satın alınan maddi olmayan duran varlıklar

Satın alınan maddi olmayan duran varlıklardan sınırlı ömre sahip olanlar, maliyet değerlerinden birikmiş itfa payları ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler. Bu varlıklar beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak itfa edilir. Beklenen faydalı ömür ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkilerini tespit etmek amacıyla her yıl gözden geçirilir ve tahminlerdeki değişiklikler ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir. Satın alınan maddi olmayan duran varlıklardan sınırsız ömre sahip olanlar maliyet değerlerinden birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarları ile gösterilirler.

Bilgisayar yazılımı

Satın alınan bilgisayar yazılımları, satın alımı sırasında ve satın almadan kullanıma hazır olana kadar geçen sürede oluşan maliyetler üzerinden aktifleştirilir. Söz konusu maliyetler, faydalı ömürlerine göre itfa edilir.

Maddi Olmayan Varlıkların Bilanço Dışı Bırakılması

Bir maddi olmayan duran varlık elden çıkarıldığında veya kullanımı ya da satışından, gelecekte ekonomik yarar elde edilmesinin beklenmemesi durumunda finansal durum tablosu dışında bırakılır. Bir maddi olmayan duran varlığın finansal durum tablosun dışında bırakılmasından kaynaklanan kar ya da zarar, varsa, varlıkların elden çıkarılmasından sağlanan net tahsilatlar ile defter değerleri arasındaki fark olarak hesaplanır. Bu fark, ilgili varlık finansal durum tablosun dışına alındığı zaman kar veya zararda muhasebeleştirilir.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

(k) Önemli Muhasebe Politikaları (devamı)

Maddi olmayan duran varlıklara ait faydalı ömür süreleri aşağıdaki gibidir:

	Faydalı Ömür Süreleri
Haklar	2 - 15 yıl
Diğer	3 - 5 yıl

Satış Amacıyla Elde Tutulan Duran Varlıklar

Varlıklar, kayıtlı değerlerinin kullanılmak suretiyle değil satış işlemi sonucu geri kazanılmasının amaçlandığı durumlarda satış amacıyla elde tutulan duran varlıklar olarak sınıflandırılır. Satılmak üzere elde tutulan duran varlıkların satışının bilanço tarihini takip eden oniki ay içerisinde gerçekleşmesi beklenir. Çeşitli olay veya koşullar satış işleminin tamamlanma süresini bir yıldan fazlaya uzatabilir. Söz konusu gecikmenin, işletmenin kontrolü dışındaki olaylar veya koşullar nedeniyle gerçekleşmiş ve işletmenin ilgili varlığın satışına yönelik satış planının devam etmekte olduğuna dair yeterli kanıt bulunması durumunda; satış işlemini tamamlamak için gerekli olan sürenin uzaması, ilgili varlığın satış amaçlı elde tutulan varlık olarak sınıflandırılmasını engellemez.

Kiralamalar

Kiracı olarak

Grup, bir sözleşmenin başlangıcında, sözleşmenin kiralama niteliği taşıyıp taşımadığını ya da kiralama işlemi içerip içermediğini değerlendirir. Sözleşmenin, bir bedel karşılığında tanımlanan varlığın kullanımını kontrol etme hakkını belirli bir süre için devretmesi durumunda, bu sözleşme kiralama niteliği taşımaktadır ya da bir kiralama işlemi içermektedir. Grup, bir sözleşmenin tanımlanan bir varlığın kullanımını kontrol etme hakkını belirli bir süre için devredip devretmediğini değerlendirirken aşağıdaki koşulları göz önünde bulundurur:

• a) Sözleşmenin tanımlanan varlık içermesi; bir varlık genellikle sözleşmede açık veya zımni bir şekilde belirtilerek tanımlanır.
• b) Varlığın işlevsel bir bölümünün fiziksel olarak ayrı olması veya varlığın kapasitesinin tamamına yakınını temsil etmesi. Tedarikçinin varlığı ikame etme yönünde asli bir hakka sahip olması ve bundan ekonomik fayda sağlaması durumunda varlık tanımlanmış değildir.
• c) Tanımlanan varlığın kullanımından sağlanacak ekonomik yararların tamamına yakınını elde etme hakkının olması
• d) Tanımlanan varlığın kullanımını yönetme hakkının olması. Grup, varlığın nasıl ve ne amaçla kullanılacağına ilişkin kararların önceden belirlenmiş olması durumunda varlığın kullanım hakkına sahip olduğunu değerlendirmektedir. Grup varlığın kullanımını yönetme hakkına aşağıdaki durumlarda sahip olmaktadır
• i. Grup'un, kullanım süresi boyunca varlığı işletme hakkına sahip olması (veya varlığı kendi belirlediği şekilde işletmeleri için başkalarını yönlendirmesi) ve tedarikçinin bu işletme talimatlarını değiştirme hakkının bulunmaması veya
• ii. Grup'un, kullanım süresi boyunca varlığın nasıl ve ne amaçla kullanılacağını önceden belirleyecek şekilde varlığı (ya da varlığın belirli özelliklerini) tasarlamış olması.

Grup, kiralamanın fiilen başladığı tarihte konsolide finansal tablolarına bir kullanım hakkı varlığı ve bir kira yükümlülüğü yansıtır.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

(k) Önemli Muhasebe Politikaları (devamı)

Kiralamalar (devamı)

Kullanım hakkı varlığı

Kullanım hakkı varlığı ilk olarak maliyet yöntemiyle muhasebeleştirilir ve aşağıdakileri içerir:

• a) Kira yükümlülüğünün ilk ölçüm tutarı,
• b) Kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya öncesinde yapılan tüm kira ödemelerinden alınan tüm kiralama teşviklerinin düşülmesiyle elde edilen tutar,
• c) Grup tarafından katlanılan tüm başlangıçtaki doğrudan maliyetler.

Grup maliyet yöntemini uygularken, kullanım hakkı varlığını:

• a) Birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklüğü zararları düşülmüş ve
• b) Kira yükümlülüğünün yeniden ölçümüne göre düzeltilmiş maliyeti üzerinden ölçer.

Grup, kullanım hakkı varlığını amortismana tabi tutarken doğrusal amortisman yöntemini uygular. Tedarikçinin, kiralama süresinin sonunda dayanak varlığın mülkiyetini Grup'a devretmesi durumunda veya kullanım hakkı varlığı maliyetinin Grup'un bir satın alma opsiyonunu kullanacağını göstermesi durumunda, Grup kullanım hakkı varlığını kiralamanın fiilen başladığı tarihten dayanak varlığın faydalı ömrünün sonuna kadar amortismana tabi tutar. Diğer durumlarda, Grup kullanım hakkı varlığını, kiralamanın fiilen başladığı tarihten başlamak üzere söz konusu varlığın faydalı ömrü veya kiralama süresinden kısa olanına göre amortismana tabi tutar.

Grup kullanım hakkı varlığının değer düşüklüğüne uğramış olup olmadığını belirlemek ve belirlenen herhangi bir değer düşüklüğü zararını muhasebeleştirmek için TMS 36 Varlıklarda Değer Düşüklüğü standardını uygular.

Kira yükümlülüğü

Kiralamanın fiilen başladığı tarihte, Grup kira yükümlülüğünü o tarihte ödenmemiş olan kira ödemelerinin bugünkü değeri üzerinden ölçer. Kira ödemeleri, bu oranın kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda, kiralamadaki zımni faiz oranı kullanılarak iskonto edilir. Grup, bu oranın kolaylıkla belirlenememesi durumunda, Grup'un alternatif borçlanma faiz oranını kullanır.

Kiralamanın fiilen başladığı tarihte, kira yükümlülüğünün ölçümüne dahil olan kira ödemeleri, dayanak varlığın kiralama süresi boyunca kullanım hakkı için yapılacak ve kiralamanın fiilen başladığı tarihte ödenmemiş olan aşağıdaki ödemelerden oluşur:

• a) Sabit ödemelerden her türlü kiralama teşvik alacaklarının düşülmesiyle elde edilen tutar,
• b) Bir endeks ya da orana bağlı olan, ilk ölçümü kiralamanın fiilen başladığı tarihte bir endeks veya oran kullanılarak yapılan değişken kira ödemeleri,
• c) Grup'un satın alma opsiyonunu kullanacağından makul ölçüde emin olması durumunda bu opsiyonun kullanım fiyatı ve
• d) Kiralama süresinin Grup'un kiralamayı sonlandırmak için bir opsiyon kullanacağını göstermesi durumunda, kiralamanın sonlandırılmasına ilişkin ceza ödemeleri.

Kiralamanın fiilen başladığı tarihten sonra Grup, kira yükümlülüğünü aşağıdaki şekilde ölçer:

• a) Defter değerini, kira yükümlülüğündeki faizi yansıtacak şekilde artırır,
• b) Defter değerini, yapılmış olan kira ödemelerini yansıtacak şekilde azaltır ve
• c) Defter değerini yeniden değerlendirmeleri ve yeniden yapılandırmaları yansıtacak şekilde ya da revize edilmiş özü itibari ile sabit olan kira ödemelerini yansıtacak şekilde yeniden ölçer.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

(k) Önemli Muhasebe Politikaları (devamı)

Kiralamalar (devamı)

Kiralama süresindeki her bir döneme ait kira yükümlülüğüne ilişkin faiz, kira yükümlülüğünün kalan bakiyesine sabit bir dönemsel faiz oranı uygulanarak bulunan tutardır. Dönemsel faiz oranı, kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda, kiralamadaki zımni faiz oranıdır. Grup, bu oranın kolaylıkla belirlenememesi durumunda, Grup'un alternatif borçlanma faiz oranını kullanır. Kiralamanın fiilen başladığı tarihten sonra, Grup, kira yükümlülüğünü, kira ödemelerindeki değişiklikleri yansıtacak şekilde yeniden ölçer. Grup, kira yükümlülüğünün yeniden ölçüm tutarını, kullanım hakkı varlığında düzeltme olarak finansal tablolarına yansıtır.

Grup, aşağıdaki durumlardan birinin gerçekleşmesi halinde, kira yükümlülüğünü, revize edilmiş kira ödemelerini revize edilmiş bir iskonto oranı üzerinden indirgeyerek yeniden ölçer:

• a) Kiralama süresinde bir değişiklik olması. Grup, revize edilmiş kira ödemelerini revize edilmiş kiralama süresine dayalı olarak belirler,
• b) Dayanak varlığın satın alınmasına yönelik opsiyona ilişkin değerlendirmede değişiklik olması. Grup, revize edilmiş kira ödemelerini, satın alma opsiyonu kapsamında ödenecek tutarlardaki değişikliği yansıtacak şekilde belirler.

Grup, kiralama süresinin kalan kısmı için revize edilmiş iskonto oranını, kiralamadaki zımni faiz oranının kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda bu oran olarak; kolaylıkla belirlenememesi durumunda ise Grup'un yeniden değerlendirmenin yapıldığı tarihteki alternatif borçlanma faiz oranı olarak belirler.

Süresi 12 ay ve daha kısa olan kısa vadeli kiralama sözleşmeleri ile Grup tarafından düşük değerli olarak belirlenen kira sözleşmeleri standardın tanıdığı istisna kapsamında değerlendirilmiş olup, bu sözleşmelere ilişkin ödemeler oluştukları dönemde gider olarak kaydedilmeye devam edilmektedir.

Finansal kiralama

Grup'a kiralanan varlığın mülkiyeti ile ilgili bütün risk ve faydaların devrini öngören finansal kiralamalar, finansal kiralamanın başlangıç tarihinde, kiralamaya söz konusu olan varlığın rayiç değeri ile kira ödemelerinin bugünkü değerinden küçük olanı esas alınarak yansıtılmaktadır. Finansal kira ödemeleri kira süresi boyunca, her bir dönem için geriye kalan borç bakiyesine sabit bir dönemsel faiz oranı üretecek şekilde anapara ve finansman gideri olarak ayrılmaktadır. Finansman giderleri dönemler itibarıyla doğrudan kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosuna yansıtılmaktadır. Aktifleştirilen kiralanmış varlıklar, varlığın tahmin edilen ömrü üzerinden amortismana tabi tutulmaktadır.

Maddi Duran Varlıklar ve Şerefiye Haricinde Maddi Olmayan Duran Varlıklarda Değer Düşüklüğü

Grup, her raporlama tarihinde varlıklarında değer düşüklüğü olup olmadığını belirlemek için maddi olan ve olmayan duran varlıklarının defter değerini inceler. Varlıklarda değer düşüklüğü olması durumunda, değer düşüklüğü tutarının belirlenebilmesi için varlıkların, varsa, geri kazanılabilir tutarı ölçülür. Bir varlığın geri kazanılabilir tutarının ölçülemediği durumlarda Grup, varlıkla ilişkili nakit yaratan birimin geri kazanılabilir tutarını ölçer. Makul ve tutarlı bir tahsis esası belirlenmesi halinde grup varlıkları nakit yaratan birimlere dağıtılır. Bunun mümkün olmadığı durumlarda, Grup varlıkları makul ve tutarlı bir tahsis esasının belirlenmesi için en küçük nakit yaratan birimlere dağıtılır.

Süresiz ekonomik ömrü olan ve kullanıma hazır olmayan maddi olmayan duran varlıklar, yılda en az bir kez ya da değer düşüklüğü göstergesi olması durumunda değer düşüklüğü testine tabi tutulur. Geri kazanılabilir tutar, bir varlığın veya nakit yaratan birimin, satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinden yüksek olanıdır. Kullanım değeri, bir varlık veya nakit yaratan birimden elde edilmesi beklenen gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değeridir. Kullanım dexğerinin hesaplanmasında mevcut dönemdeki piyasa değerlendirmesine göre paranın kullanım değerini ve gelecekteki nakit akımları tahminlerinde dikkate alınmayan varlığa özgü riskleri yansıtan vergi öncesi iskonto oranı kullanılır.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

(k) Önemli Muhasebe Politikaları (devamı)

Bir varlığın (ya da nakit yaratan birimin) geri kazanılabilir tutarının defter değerinden düşük olduğu durumlarda, varlığın (ya da nakit yaratan birimin) defter değeri, geri kazanılabilir tutarına indirilir. İlgili varlığın yeniden değerlenen tutarla ölçülmediği hallerde değer düşüklüğü zararı doğrudan kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Bu durumda değer düşüklüğü zararı yeniden değerleme değer azalışı olarak dikkate alınır.

Değer düşüklüğü zararının sonraki dönemlerde iptali söz konusu olduğunda, varlığın (ya da ilgili nakit yaratan birimin) defter değeri geri kazanılabilir tutar için yeniden güncellenen tahmini tutara denk gelecek şekilde artırılır. Arttırılan defter değer, ilgili varlık (ya da ilgili nakit yaratan birimi) için önceki dönemlerde varlık için değer düşüklüğü zararının ayrılmamış olması durumunda ulaşacağı defter değeri aşmamalıdır. Varlık yeniden değerlenmiş bir tutar üzerinden gösterilmedikçe, değer düşüklüğü zararına ilişkin iptal işlemi doğrudan kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Yeniden değerlenmiş bir varlığın değer düşüklüğü zararının iptali, yeniden değerleme artışı olarak dikkate alınır.

Borçlanma Maliyetleri

Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar (özellikli varlıklar) söz konusu olduğunda, satın alınması, yapımı veya üretimi ile doğrudan ilişkilendirilen borçlanma maliyetleri, ilgili varlık kullanıma veya satışa hazır hale getirilene kadar varlığın maliyetine dahil edilmektedir.

Bir dönemde, özellikli bir varlığın elde edilmesi amacıyla borç alınan fonlara ilişkin aktifleştirilebilecek borçlanma maliyetleri tutarı, ilgili dönemde bu varlıklar için katlanılan toplam borçlanma maliyetlerinden bu fonların geçici yatırımlardan elde edilen gelirlerin düşülmesi sonucu belirlenen tutardır.

Diğer tüm borçlanma maliyetleri, oluştukları dönemde gelir tablosuna kaydedilmektedir.

Finansal Araçlar

Finansal Varlıklar:

Sınıflandırma

Grup, finansal varlıklarını "itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen", "gerçeğe uygun değeri kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar" ve "gerçeğe uygun değeri diğer kapsamlı gelir tablosuna yansıtılan finansal varlıklar" olarak üç sınıfta muhasebeleştirmektedir. Sınıflandırma, finansal varlıklardan faydalanma amaçlarına göre belirlenen iş modeli ve beklenen nakit akışları esas alınarak yapılmaktadır. Yönetim, finansal varlıklarının sınıflandırmasını satın alındıkları tarihte yapar.

Grup'un finansal varlıkların yönetiminde kullandığı iş modelinin değiştiği durumlar hariç, finansal varlıklar ilk muhasebeleştirilmelerinden sonra yeniden sınıflanmazlar; iş modeli değişikliği durumunda ise, değişikliğin akabinde takip eden raporlama döneminin ilk gününde finansal varlıklar yeniden sınıflanırlar.

Muhasebeleştirme ve Ölçümleme

"İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen finansal varlıklar", sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulan ve sözleşme şartlarında belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarının bulunduğu, türev araç olmayan finansal varlıklardır. Grup'un itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen finansal varlıkları, "nakit ve nakit benzerleri", "ticari alacaklar" ve "diğer alacaklar" kalemlerini içermektedir. İlgili varlıklar, finansal tablolara ilk kayda alımlarında gerçeğe uygun değerleri ile sonraki muhasebeleştirmelerde ise etkin faiz oranı yöntemi kullanılarak iskonto edilmiş bedelleri üzerinden ölçülmektedir. İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen ve türev olmayan finansal varlıkların değerlemesi sonucu oluşan kazanç ve kayıplar konsolide kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilmektedir.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

(k) Önemli Muhasebe Politikaları (devamı)

Finansal Araçlar (Devamı)

"Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar", sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini ve finansal varlığın satılmasını amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulan ve sözleşme şartlarında belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarının bulunduğu türev araç olmayan finansal varlıklardır.

İlgili finansal varlıklardan kaynaklanan kazanç veya kayıplardan, değer düşüklüğü kazanç ya da kayıpları ile kur farkı gelir veya giderleri dışında kalanlar diğer kapsamlı gelire yansıtılır.

Grup, özkaynağa dayalı finansal varlıklara yapılan yatırımlar için, gerçeğe uygun değerinde sonradan oluşan değişimlerin diğer kapsamlı gelire yansıtılması yöntemini, ilk defa finansal tablolara alma sırasında geri dönülemez bir şekilde tercih edebilir. Söz konusu tercihin yapılması durumunda, ilgili yatırımlardan elde edilen temettüler konsolide kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilir.

"Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar", itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen ve gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar dışında kalan finansal varlıklardan oluşmaktadır. Söz konusu varlıkların değerlemesi sonucu oluşan kazanç ve kayıplar konsolide kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilmektedir.

Finansal Tablo Dışı Bırakma

Grup, finansal varlıklarla ilgili sözleşme uyarınca meydana gelen nakit akışları ile ilgili hakları sona erdiğinde veya ilgili haklarını, bu finansal varlık ile ilgili bütün risk ve getirilerinin sahipliğini bir alım satım işlemiyle devrettiğinde söz konusu finansal varlığı kayıtlarından çıkarır. Grup tarafından devredilen finansal varlıkların yaratılan veya elde tutulan her türlü hak, ayrı bir varlık veya yükümlülük olarak muhasebeleştirilir.

Değer Düşüklüğü

Grup, konsolide finansal tablolarda yer alan itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen ticari alacakları önemli bir finansman bileşeni içermediği için değer düşüklüğü hesaplamaları için kolaylaştırılmış uygulamayı seçmiştir. Bu uygulamayla, önemli bir finansman bileşeni içermeyen (1 yıldan kısa vadeli olan) ticari alacakların değer düşüklüğü hesaplamaları kapsamında "basitleştirilmiş yaklaşım" uygulanmıştır. Söz konusu yaklaşım ile, ticari alacakların belirli sebeplerle değer düşüklüğüne uğramadığı durumlarda (gerçekleşmiş değer düşüklüğü zararları haricinde), ticari alacaklara ilişkin zarar karşılıkları "ömür boyu beklenen kredi zararlarına" eşit bir tutardan ölçülmektedir. Değer düşüklüğü karşılığı ayrılmasını takiben, değer düşüklüğüne uğrayan alacak tutarının tamamının veya bir kısmının tahsil edilmesi durumunda, tahsil edilen tutar ayrılan değer düşüklüğü karşılığından düşülerek esas faaliyetlerden diğer gelirlere kaydedilir. Beklenen kredi zararlarının hesaplamasında, geçmiş kredi zararı deneyimleri ile birlikte, Grup'un geleceğe yönelik tahminleri de dikkate alınmaktadır.

Nakit ve Nakit Benzerleri:

Nakit ve nakit benzeri kalemleri, nakit para, vadeli ve vadesiz mevduatlardan oluşmaktadır. Kasadaki nakit paralar Türk Lirası bakiyelerden oluşmaktadır. Türk Lirası bakiyeler kayıtlı değeriyle kayıtlarda gösterilmektedir. Türk Lirası mevduatlar maliyet değerleriyle, döviz tevdiat hesapları ise raporlama tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası döviz kuru kullanılmak suretiyle Türk Lirası'na çevrilmiş değerleriyle kayıtlarda gösterilmektedir.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

(k) Önemli Muhasebe Politikaları (devamı)

Finansal Araçlar (devamı)

Ticari Alacaklar:

Ticari alacaklar, Grup tarafından, alıcılara doğrudan mal ve hizmet satmak suretiyle yaratılan finansal varlıklardır. Ticari alacaklar ve şüpheli alacak karşılığı ayrılmış değerlerinin, varlıkların gerçeğe uygun değerine eşdeğer olduğu varsayılmaktadır.

Ayrıca, Grup, konsolide finansal tablolarda yer alan itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen ticari alacaklar için beklenen kredi zarar modelini uygulamaktadır. Bu uygulamayla, önemli bir finansman bileşeni içermeyen (1 yıldan kısa vadeli olan) ticari alacakların değer düşüklüğü hesaplamaları kapsamında "basitleştirilmiş yaklaşım" uygulanmıştır. Söz konusu yaklaşım ile, ticari alacakların belirli sebeplerle değer düşüklüğüne uğramadığı durumlarda (gerçekleşmiş değer düşüklüğü zararları haricinde), ticari alacaklara ilişkin zarar karşılıkları "ömür boyu beklenen kredi zararlarına" eşit bir tutardan ölçülmektedir. Değer düşüklüğü karşılığı ayrılmasını takiben, değer düşüklüğüne uğrayan alacak tutarının tamamının veya bir kısmının tahsil edilmesi durumunda, tahsil edilen tutar ayrılan değer düşüklüğü karşılığından düşülerek esas faaliyetlerden diğer gelirlere kaydedilir. Beklenen kredi zararlarının hesaplamasında, geçmiş kredi zararı deneyimleri ile birlikte, Grup'un geleceğe yönelik tahminleri de dikkate alınmaktadır.

Ticari alacaklar defter değeri, şüpheli alacak karşılığı ve beklenen kredi zarar modeline göre değer düşüklüğü karşılığı ayrılmış değerlerinin, varlıkların gerçeğe uygun değerine eşdeğer olduğu varsayılmaktadır.

Kısa ve Uzun Vadeli Borçlanmalar ve Ticari Borçlar:

Kısa ve uzun vadeli borçlanmalar banka kredilerinden oluşmaktadır. Banka kredileri, anapara ve raporlama dönemi sonundaki tahakkuk eden faiz giderlerinin toplanması sonucu oluşan maliyet değerleri etkin faiz oranı yöntemi ile iskonto edilmiş tutarları ile kayıtlarda gösterilmektedir.

Ticari borçlar, satıcılardan doğrudan mal ve hizmet almak suretiyle oluşmakta olup defter değeri ile kayıtlarda gösterilmektedir.

Kısa ve uzun vadeli banka kredilerinin gerçeğe uygun değerinin; bahse konu finansal borçların maliyetine, etkin faiz oranı üzerinden hesaplanıp raporlama tarihleri itibarıyla tahakkuk etmiş faiz borçlarının eklenmesi suretiyle oluşturulan kayıtlı değerlerine eşdeğer olduğu varsayılmaktadır. Benzer şekilde, ticari borçların defter değerinin gerçeğe uygun değerleri olarak kabul edilmektedir.

Diğer Finansal Yükümlülükler

Diğer finansal yükümlülükler, finansal borçlar dahil, başlangıçta işlem maliyetlerinden arındırılmış gerçeğe uygun değerleriyle muhasebeleştirilir.

Diğer finansal yükümlülükler sonraki dönemlerde etkin faiz oranı üzerinden hesaplanan faiz gideri ile birlikte etkin faiz yöntemi kullanılarak itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilir.

Etkin faiz yöntemi, finansal yükümlülüğün itfa edilmiş maliyetlerinin hesaplanması ve ilgili faiz giderinin ilişkili olduğu döneme dağıtılması yöntemidir. Etkin faiz oranı; finansal aracın beklenen ömrü boyunca veya uygun olması halinde daha kısa bir zaman dilimi süresince gelecekte yapılacak tahmini nakit ödemelerini tam olarak ilgili finansal yükümlülüğün net bugünkü değerine indirgeyen orandır.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

(k) Önemli Muhasebe Politikaları (devamı)

Kur Değişiminin Etkileri

Grup'un finansal tabloları faaliyette bulunduğu temel ekonomik çevrede geçerli olan para birimi (fonksiyonel para birimi) ile sunulmuştur.

Bilançoda yer alan dövize endeksli parasal varlık ve yükümlülükler bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak Türk Lirası'na çevrilmektedir. Gerçeğe uygun değeri ile izlenmekte olan parasal olmayan kalemlerden yabancı para cinsinden kaydedilmiş olanlar, gerçeğe uygun değerin belirlendiği tarihteki kurlar esas alınmak suretiyle TL'ye çevrilmektedir. Tarihi maliyet cinsinden ölçülen yabancı para birimindeki parasal olmayan kalemler yeniden çevrilmeye tabi tutulmazlar.

Kur farkları, aşağıda belirtilen durumlar haricinde, oluştukları dönemdeki kar ya da zararda muhasebeleştirilirler:

• Geleceğe yönelik kullanım amacıyla inşa edilmekte olan varlıklarla ilişkili olan ve yabancı para birimiyle gösterilen borçlar üzerindeki faiz maliyetlerine düzeltme kalemi olarak ele alınan ve bu tür varlıkların maliyetine dahil edilen kur farkları,
• Yabancı para biriminden kaynaklanan risklere karşı finansal koruma sağlamak amacıyla gerçekleştirilen işlemlerden kaynaklanan kur farkları.

Karşılıklar, Koşullu Varlık ve Yükümlülükler

Geçmiş olaylardan kaynaklanan mevcut bir yükümlülüğün bulunması, yükümlülüğün yerine getirilmesinin muhtemel olması ve söz konusu yükümlülük tutarının güvenilir bir şekilde tahmin edilebilir olması durumunda konsolide finansal tablolarda karşılık ayrılır.

Karşılık olarak ayrılan tutar, yükümlülüğe ilişkin risk ve belirsizlikler göz önünde bulundurularak, bilanço tarihi itibarıyla yükümlülüğün yerine getirilmesi için yapılacak harcamanın en güvenilir şekilde tahmin edilmesi yoluyla hesaplanır. Karşılığın, mevcut yükümlülüğün karşılanması için gerekli tahmini nakit akımlarını kullanarak ölçülmesi durumunda söz konusu karşılığın defter değeri, ilgili nakit akımlarının bugünkü değerine eşittir.

Karşılığın ödenmesi için gerekli olan ekonomik faydanın bir kısmı ya da tamamının üçüncü taraflarca karşılanmasının beklendiği durumlarda, tahsil edilecek tutar, ilgili tutarın tahsil edilmesinin hemen hemen kesin olması ve güvenilir bir şekilde ölçülmesi halinde varlık olarak muhasebeleştirilir.

Kurum Kazancı Üzerinden Hesaplanan Vergiler

Türk vergi mevzuatı, konsolide finansal tablolar üzerinden vergi beyannamesi vermesine olanak tanımamaktadır. Bu sebeple bu konsolide finansal tablolara yansıtılan vergi karşılıkları, tam konsolidasyon kapsamına alınan tüm şirketler için ayrı ayrı hesaplanmıştır. Vergi gideri; dönem vergi gideri ile ertelenmiş vergi geliri / (gideri) toplamından oluşur.

Cari vergi

Cari dönem vergi yükümlülüğü, dönem karının vergiye tabi olan kısmı üzerinden hesaplanır. Vergiye tabi kâr, diğer yıllarda vergilendirilebilir ya da vergiden indirilebilir kalemler ile vergilendirilmesi ya da vergiden indirilmesi mümkün olmayan kalemleri hariç tutması nedeniyle, gelir tablosunda yer verilen kârdan farklılık gösterir. Grup'un cari vergi yükümlülüğü bilanço tarihi itibarıyla yasallaşmış ya da önemli ölçüde yasallaşmış vergi oranı kullanılarak hesaplanmıştır.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

(k) Önemli Muhasebe Politikaları (devamı)

Kurum Kazancı Üzerinden Hesaplanan Vergiler (devamı)

Ertelenmiş vergi

Ertelenmiş vergi yükümlülüğü veya varlığı, varlıkların ve yükümlülüklerin mali tablolarda gösterilen tutarları ile yasal vergi matrahı hesabında dikkate alınan tutarları arasındaki geçici farklılıkların bilanço yöntemine göre vergi etkilerinin yasallaşmış vergi oranları dikkate alınarak hesaplanmasıyla belirlenmektedir. Ertelenmiş vergi yükümlülükleri vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır. Bahse konu varlık ve yükümlülükler, ticari ya da mali kar/zararı etkilemeyen işleme ilişkin geçici fark, şerefiye veya diğer varlık ve yükümlülüklerin ilk defa mali tablolara alınmasından (işletme birleşmeleri dışında) kaynaklanıyorsa muhasebeleştirilmez.

Ertelenmiş vergi yükümlülükleri, Grup'un geçici farklılıkların ortadan kalkmasını kontrol edebildiği ve yakın gelecekte bu farkın ortadan kalkma olasılığının düşük olduğu durumlar haricinde, bağlı ortaklık ve iştiraklerdeki yatırımlar ve iş ortaklıklarındaki paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanır. Bu tür yatırım ve paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farklardan kaynaklanan ertelenmiş vergi varlıkları, yakın gelecekte vergiye tabi yeterli kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması ve gelecekte ilgili farkların ortadan kalkmasının muhtemel olması şartlarıyla hesaplanmaktadır.

Ertelenmiş vergi varlığının kayıtlı değeri, her bilanço tarihi itibarıyla gözden geçirilir. Ertelenmiş vergi varlığının kayıtlı değeri, bir kısmının veya tamamının sağlayacağı faydanın elde edilmesine imkân verecek düzeyde mali kar elde etmenin muhtemel olmadığı ölçüde azaltılır.

Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri varlıkların gerçekleşeceği veya yükümlülüklerin yerine getirileceği dönemde geçerli olması beklenen ve bilanço tarihi itibarıyla yasallaşmış veya önemli ölçüde yasallaşmış vergi oranları (vergi düzenlemeleri) üzerinden hesaplanır. Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülüklerinin hesaplanması sırasında, Grup'un bilanço tarihi itibarıyla varlıklarının defter değerini geri kazanması ya da yükümlülüklerini yerine getirmesi için tahmin ettiği yöntemlerin vergi sonuçları dikkate alınır.

Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri, cari vergi varlıklarıyla cari vergi yükümlülüklerini mahsup etme ile ilgili yasal bir hakkın olması veya söz konusu varlık ve yükümlülüklerin aynı vergi mercii tarafından toplanan gelir vergisiyle ilişkilendirilmesi ya da Grup'un cari vergi varlık ve yükümlülüklerini netleştirmek suretiyle ödeme niyetinin olması durumunda mahsup edilir.

7256 Sayılı Kanunun 35 inci maddesiyle eklenen fıkra. Yürürlük: 01 Ocak 2022 tarihinden, özel hesap dönemine tabi olan mükelleflerde 2022 takvim yılında başlayan özel hesap döneminin başından itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere (17 Kasım 2020) (6) Payları Borsa İstanbul Pay Piyasasında ilk defa işlem görmek üzere en az %20 oranında halka arz edilen kurumların (bankalar, finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri, finansman şirketleri, ödeme ve elektronik para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları ile sigorta ve reasürans şirketleri ve emelilik şirketleri hariç) paylarının ilk defa halka arz edildiği hesap döneminden başlamak üzere beş hesap dönemine ait kurum kazançlarına kurumlar vergisi oranı 2 puan indirimli olarak uygulanır. İndirimden yararlanılan hesap döneminden itibaren beş hesap dönemi içinde pay oranına ilişkin bu fıkrada belirlenen şartın kaybedilmesi halinde, indirimli vergi oranı uygulaması nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

(k) Önemli Muhasebe Politikaları (devamı)

Kurum Kazancı Üzerinden Hesaplanan Vergiler (devamı)

Dönem cari ve ertelenmiş vergisi:

Doğrudan özkaynakta alacak ya da borç olarak muhasebeleştirilen kalemler (ki bu durumda ilgili kalemlere ilişkin ertelenmiş vergi de doğrudan özkaynakta muhasebeleştirilir) ile ilişkilendirilen ya da işletme birleşmelerinin ilk kayda alımından kaynaklananlar haricindeki cari vergi ile döneme ait ertelenmiş vergi, gelir tablosunda gider ya da gelir olarak muhasebeleştirilir. İşletme birleşmelerinde, şerefiye hesaplanmasında ya da satın alanın, satın alınan bağlı ortaklığın tanımlanabilen varlık, yükümlülük ve şarta bağlı borçlarının gerçeğe uygun değerinde elde ettiği payın satın alım maliyetini aşan kısmının belirlenmesinde vergi etkisi göz önünde bulundurulur.

İlişkili Taraflar

(a) Bir kişi veya bu kişinin yakın ailesinin bir üyesi, aşağıdaki durumlarda raporlayan işletmeyle ilişkili sayılır:

Söz konusu kişinin,

• (i) Raporlayan işletme üzerinde kontrol veya müşterek kontrol gücüne sahip olması durumunda,
• (ii) Raporlayan işletme üzerinde önemli etkiye sahip olması durumunda,
• (iii) Raporlayan işletmenin veya raporlayan işletmenin bir ana ortaklığının kilit yönetici personelinin bir üyesi olması durumunda.
• (b) Aşağıdaki koşullardan herhangi birinin mevcut olması halinde işletme raporlayan işletme ile ilişkili sayılır:
• (i) İşletme ve raporlayan işletmenin aynı grubun üyesi olması halinde.
• (ii) İşletmenin, diğer işletmenin (veya diğer işletmenin de üyesi olduğu bir grubun üyesinin) iştiraki ya da iş ortaklığı olması halinde.
• (iii) Her iki işletmenin de aynı bir üçüncü tarafın iş ortaklığı olması halinde.
• (iv) İşletmelerden birinin üçüncü bir işletmenin iş ortaklığı olması ve diğer işletmenin söz konusu üçüncü işletmenin iştiraki olması halinde.
• (v) İşletmenin, raporlayan işletmenin ya da raporlayan işletmeyle ilişkili olan bir işletmenin çalışanlarına ilişkin olarak işten ayrılma sonrasında sağlanan fayda planlarının olması halinde. Raporlayan işletmenin kendisinin böyle bir planının olması halinde, sponsor olan işverenler de raporlayan işletme ile ilişkilidir.
• (vi) İşletmenin (a) maddesinde tanımlanan bir kişi tarafından kontrol veya müştereken kontrol edilmesi halinde.
• (vii) (a) maddesinin (i) bendinde tanımlanan bir kişinin işletme üzerinde önemli etkisinin bulunması veya söz konusu işletmenin (ya da bu işletmenin ana ortaklığının) kilit yönetici personelinin bir üyesi olması halinde.

İlişkili taraflardan alacaklar ve ilişkili taraflara borçlar maliyet değerleri ile gösterilmiş olup, varlıkların ve borçların gerçeğe uygun değerine eşdeğer olduğu varsayılmaktadır.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

(k) Önemli Muhasebe Politikaları (devamı)

Çalışanlara Sağlanan Faydalar

Kıdem tazminatları

Türkiye'de mevcut kanunlar ve toplu iş sözleşmeleri hükümlerine göre kıdem tazminatı, emeklilik, işten çıkarılma veya yasa ile belirtilen şartların yerine getirilmesi durumunda ödenmektedir. Güncellenmiş olan TMS 19 "Çalışanlara Sağlanan Faydalar Standardı" uyarınca söz konusu türdeki ödemeler tanımlanmış emeklilik fayda planları olarak nitelendirilir.

Bilançoda muhasebeleştirilen kıdem tazminatı yükümlülüğü, tüm çalışanların emeklilikleri dolayısıyla ileride doğması beklenen yükümlülük tutarlarının net bugünkü değerine göre hesaplanmış ve finansal tablolara yansıtılmıştır. Grup ve konsolide olan bağlı ortaklıkların yurt dışında çalışan yabancı işçileri kıdem tazminatı hususunda bulundukları ülkelerde geçerli olan mevzuat ve kanunlara tabidir. Söz konusu kanunlara istinaden gerekli karşılık finansal tablolarda ayrılmıştır.

Nakit Akış Tablosu

Nakit akış tablosunda, döneme ilişkin nakit akışları esas, yatırım ve finansman faaliyetlerine dayalı bir biçimde sınıflandırılarak raporlanır.

Esas faaliyetlerden kaynaklanan nakit akışları, Grup'un mekanik ve elektrik tesisat ve makine kiralama faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışlarını gösterir.

Yatırım faaliyetleriyle ilgili nakit akışları, Grup'un yatırım faaliyetlerinde kullandığı ve elde ettiği nakit akışlarını gösterir.

Finansman faaliyetlerine ilişkin nakit akışları, Grup'un finansman faaliyetlerinde kullandığı kaynakları ve bu kaynakların geri ödemelerini gösterir.

Hazır değerler, nakit para, vadesiz mevduat ve satın alım tarihinden itibaren vadeleri 3 ay veya 3 aydan daha az olan, hemen nakde çevrilebilecek olan ve önemli tutarda değer değişikliği riskini taşımayan yüksek likiditeye sahip diğer kısa vadeli yatırımlardır.

Sermaye ve Temettüler

Adi hisseler, özsermaye olarak sınıflandırılır. Adi hisseler üzerinden dağıtılan temettüler, temettü kararının alındığı dönemde birikmiş kardan indirilerek kaydedilir.

Bilanço Tarihinden Sonraki Olaylar

Bilanço tarihinden sonraki olaylar; kara ilişkin herhangi bir duyuru veya diğer seçilmiş finansal bilgilerin kamuya açıklanmasından sonra ortaya çıkmış olsalar bile, bilanço tarihi ile bilançonun yayımı için yetkilendirilme tarihi arasındaki tüm olayları kapsar. Grup, bilanço tarihinden sonra düzeltme gerektiren olayların ortaya çıkması halinde, konsolide finansal tablolara alınan tutarları bu yeni duruma uygun şekilde düzeltir.

Pay Başına Kazanç

Konsolide kar veya zarar tablosunda belirtilen pay başına kazanç, ana ortaklık payına düşen konsolide net karın ilgili yıl içinde mevcut hisselerin ağırlıklı ortalama adedine bölünmesi ile tespit edilir.

Türkiye'deki şirketler mevcut hissedarlara birikmiş karlardan ve özkaynak enflasyon düzeltmesi farkları hesabından hisseleri oranında hisse dağıtarak ("bedelsiz hisseler") sermayelerini arttırabilir. Hisse başına kazanç hesaplanırken, bu bedelsiz hisse ihracı çıkarılmış hisseler olarak sayılır. Dolayısıyla pay başına kazanç hesaplamasında kullanılan ağırlıklı hisse adedi ortalaması, çıkarılan bedelsiz hisselerin geriye dönük olarak dikkate alınması suretiyle elde edilir (Dipnot 29).

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

(k) Önemli Muhasebe Politikaları (devamı)

Devlet Teşvik ve Yardımları

Devlet bağışları, bağışların alınacağına ve Grup'un uymakla yükümlü olduğu şartları karşıladığına dair makul bir güvence olduğunda gerçeğe uygun değerleri üzerinden kayda alınırlar.

Maliyetlere ilişkin devlet bağışları, karşılayacakları maliyetlerle eşleştikleri ilgili dönemler boyunca tutarlı bir şekilde gelir olarak muhasebeleştirilir.

Maddi duran varlıklara ilişkin devlet bağışları olarak yükümlülükler içerisinde "Ertelenmiş Gelirler" hesabında sınıflandırılır ve faydalı ömürleri üzerinden doğrusal amortisman uygulanarak kar veya zarar tablosunda gelir kaydedilir.

Geri Alınmış Paylar

Şirket aracı bir kurumla anlaşarak likidite sağlayıcılık sözleşmesi kapsamında borsadan alım tarihindeki fiyat üzerinden hisse alımını gerçekleştirmiştir. Söz konusu hisseler, alım ve satış işlemleri "takas tarihi"ne göre kayıtlara alınmakta ve kayıtlardan çıkarılmaktadır. Alım ve satış işlemleri sonucunda ortaya çıkan kayıp ve kazanç kar veya zarar tablosunda yatırımlardan elde edilen gelirler altında sunulmuştur. Alım ve satış işlemleri sonucunda Şirket geri almış olduğu payları özkaynaklar altında "Geri Alınmış Paylar" altında sınıflandırmıştır.

(l) Önemli Muhasebe Değerlendirme, Tahmin ve Varsayımları

Dipnot 2.k'de belirtilen muhasebe politikalarının uygulanması sürecinde yönetim, konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilen tutarlar üzerinde önemli etkisi olan aşağıdaki yorumları yapmıştır.

Sözleşme bedeli değişikliği

Sözleşme bedeli değişikliklerinin işveren tarafından onaylanmasının muhtemel hale geldiği durumlarda Grup söz konusu sözleşme bedeli değişikliklerini projelerinin tamamlanma oranına göre finansal tablolara yansıtır. Sözleşme bedeli değişikliklerinin tahsil edilebilirliğine ilişkin tahminler Grup yönetiminin geçmiş tecrübeleri, ilgili sözleşme hükümleri ve ilgili yasal düzenlemeler göz önüne alınarak yapılır.

Tamamlanma oranı

Grup, sözleşmelerin muhasebeleştirilmesinde tamamlanma yüzdesi yöntemi kullanmaktadır. Bu metoda göre, belirli bir tarihe kadar gerçekleşen sözleşme giderinin sözleşmenin tahmini toplam maliyetine oranı hesaplanmaktadır.

Uzun vadeli inşaat gelirleri kesintisi alacakları

Uzun vadeli inşaat gelirleri kesintisi alacakları ve borçları, mali tablolarda, gerçeğe uygun değerleriyle gösterilmiştir. Gerçeğe uygun değerler, Grup Yönetimi'nin bahse konu varlık ve borçlar için uygun gördüğü, Grup'un fiili, mevduat ve borçlanma faiz oranlarıyla iskonto edilmiş değerleri ifade etmektedir.

Maddi ve maddi olmayan duran varlıkların ekonomik ömürleri

Grup, her raporlama dönemi sonunda, maddi ve maddi olmayan duran varlıkların tahmini faydalı ömürleri gözden geçirmektedir. Beklenen faydalı ömür tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin ortaya çıkan olası etkileri için her dönem elden geçirilir ve tahminlerde bir değişiklik varsa ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

(l) Önemli Muhasebe Değerlendirme, Tahmin ve Varsayımları

Şüpheli alacak karşılığı

Şüpheli alacak karşılıkları, yönetimin bilanço tarihi itibarıyla var olan ancak cari ekonomik koşullar çerçevesinde tahsil edilememe riski olan alacaklara ait gelecekteki zararları karşılayacağına inandığı tutarları yansıtmaktadır. Alacakların değer düşüklüğüne uğrayıp uğramadığı değerlendirilirken borçluların geçmiş performansları piyasadaki kredibiliteleri ve bilanço tarihinden konsolide finansal tabloların onaylanma tarihine kadar olan performansları ile yeniden görüşülen koşullar da dikkate alınmaktadır.

Dava karşılığı

Grup davalara ilişkin karşılık ayırırken davaların kaybedilme olasılıkları ve kaybedilme durumunda ortaya çıkacak yükümlülükler hukuk müşaviri görüşü alınarak Grup yönetimi tarafından değerlendirilir. Grup yönetimi en iyi tahminlere dayanarak dava karşılık tutarını belirler.

(m) Konsolide Finansal Bilgilerin Bölümlere Göre Raporlaması

Grup, mekanik işleri, elektrik tesisat işleri ve iş makinesi kiralama işleri alanlarında faaliyet göstermekte olup bölümlere göre raporlama yapmıştır.

3. İŞLETME BİRLEŞMELERİ

Solar Santral İktisabı

Şirket Solar Santral'e ait hisselerin %70'ini 31 Aralık 2022 tarihinde 28.667.645 TL karşılığı satın almıştır. İlgili işletme birleşmesi TFRS 3 kapsamında satın alma yöntemiyle muhasebeleştirilmiştir. İşletme birleşmesine ilişkin detaylar aşağıdaki gibidir;

Solar Santral Enerji A.Ş.	31 Aralık 2023
Edinilen tanımlanabilir varlıklar *	40.336.136
Kısa Vadeli Yabancı Kaynak	10.465.539
Net Varlıklar Toplamı	29.870.597
Elde Edilen Nakit (-)	2.571.308
Kontrol Gücü Olmayan Paylar (-)	1.202.952
Satınalım İçin Ödenen Tutar (-)	26.096.337
Hesaplanan şerefiye	-

* Grup işletme birleşmesi kapsamında 25.860.757 TL müşteri ilişkilerini tanımlanabilir varlık olarak muhasebeleştirmiştir (Not 14).

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

4. BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA

	Mekanik	Elektrik	GES Kurulum	Eliminasyon
31 Aralık 2023	İşleri	Tesisat İşleri	İşleri	ve Sınıflama	Konsolide
Dönen varlıklar	1.448.519.862	1.251.536.639	489.851.601	(35.926.299)	3.153.981.803
Duran varlıklar	496.735.664	9.866.980	3.107.517	(170.495.248)	339.214.913
Toplam varlıklar	1.945.255.526	1.261.403.619	492.959.118	(206.421.547)	3.493.196.716
Kısa vadeli yükümlülükler	1.161.179.282	1.148.055.651	551.804.110	(35.930.341)	2.825.108.702
Uzun vadeli yükümlülükler	74.861.332	(15.275.458)	(10.916.257)	-	48.669.617
Özkaynaklar	709.214.912	128.623.427	(47.928.735)	(170.491.207)	619.418.397
Toplam yükümlülükler ve özkaynaklar	1.945.255.526	1.261.403.620	492.959.118	(206.421.548)	3.493.196.716
31 Aralık 2022	Mekanik İşleri	Elektrik Tesisat İşleri	GES Kurulum İşleri	Eliminasyon ve Sınıflama	Konsolide
Dönen varlıklar	1.764.355.199	1.391.944.088	31.248.848	(408.039)	3.187.140.096
Duran varlıklar	473.681.141	8.321.595	43.038.263	(213.392.556)	311.648.443
Toplam varlıklar	2.238.036.340	1.400.265.683	74.287.111	(213.800.595)	3.498.788.539
Kısa vadeli yükümlülükler	1.309.024.923	1.171.254.026	25.299.914	(410.387)	2.505.168.476
Uzun vadeli yükümlülükler	62.004.520	29.024.500	(101.968)	-	90.927.052
Özkaynaklar	867.006.895	199.987.159	6.175.422	(170.476.465)	902.693.011
Toplam yükümlülükler ve özkaynaklar	2.238.036.338	1.400.265.685	31.373.368	(170.886.852)	3.498.788.539

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

4. BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA (devamı)

1 Ocak - 31 Aralık 2023	Mekanik İşleri	Elektrik Tesisat İşleri	GES Kurulum İşleri	Eliminasyon ve Sınıflama	Konsolide
Hasılat	1.933.571.753	1.718.736.077	318.870.697	(2.999.509)	3.968.179.018
Satışların Maliyeti (-)	(1.683.003.316)	(1.505.271.583)	(376.799.905)	7.133.022	(3.557.941.782)
BRÜT KAR / (ZARAR)	250.568.437	213.464.494	(57.929.208)	4.133.513	410.237.236
Faaliyet Giderleri ve Diğer Gelir / (Giderleri), Net	(33.076.470)	13.721.874	7.748.094	(13.040.074)	(24.646.576)
ESAS FAALİYET KARI / (ZARARI)	217.491.967	227.186.368	(50.181.114)	(8.906.561)	385.590.660
Yatırım Faaliyetlerinden Gelir / (Giderleri), Net	67.181.878	45.910.059	12.914	(2.570.987)	110.533.864
FİNANSMAN GİDERİ ÖNCESİ FAALİYET KÂRI/ZARARI	284.673.845	273.096.427	(50.168.200)	(11.477.548)	496.124.524
Finansman Gelir / (Giderleri), Net	(17.814.356)	(6.790.342)	(2.461.954)	-	(27.066.652)
Parasal Kayıp /Kazanç	(322.815.915)	(339.919.741)	(7.862.416)		(670.598.072)
VERGİ ÖNCESİ KARI / (ZARARI)	(55.956.426)	(73.613.656)	(60.492.570)	(11.477.548)	(201.540.200)
Vergi Gelir/(Gideri)	(70.578.244)	15.101.281	8.112.967	-	(47.363.996)
DÖNEM KARI / (ZARARI)	(126.534.670)	(58.512.375)	(52.379.603)	(11.477.548)	(248.904.196)
1 Ocak - 31 Aralık 2022	Mekanik İşleri	Elektrik Tesisat İşleri	GES Kurulum İşleri	Eliminasyon ve Sınıflama	Konsolide
Hasılat	1.441.968.948	1.197.750.421	-	(1.069.593)	2.638.649.776
Satışların Maliyeti (-)	(1.323.252.895)	(1.097.895.238)	-	5.977.653	(2.415.170.480)
BRÜT KAR / (ZARAR)	118.716.053	99.855.183	-	4.908.060	223.479.296
Faaliyet Giderleri ve Diğer Gelir / (Giderleri), Net	(44.085.222)	(4.384.200)	-	(3.375.975)	(51.845.397)
ESAS FAALİYET KARI / (ZARARI)	74.630.831	95.470.983	-	1.532.085	171.633.899
Yatırım Faaliyetlerinden Gelir / (Giderleri), Net	39.087.339	45.257.942	-	(1.532.085)	82.813.196
FİNANSMAN GİDERİ ÖNCESİ FAALİYET KÂRI/ZARARI	113.718.170	140.728.925	-	-	254.447.095
Finansman Gelir / (Giderleri), Net	(14.844.691)	(30.906.957)	-	-	(45.751.648)
Parasal Kayıp /Kazanç	(223.972.174)	(114.473.745)	-	-	(338.445.919)
VERGİ ÖNCESİ KARI / (ZARARI)	(125.098.695)	(4.651.777)	-	-	(129.750.472)
Vergi Gelir/(Gideri)	(28.362.838)	(15.316.158)	-		(43.678.996)

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

5. İLİŞKİLİ TARAFLARLA OLAN İŞLEMLER

Grup'un ana ortakları ve esas kontrolü elinde tutan taraflar Mesut Altan ile İdris Çakır'dır.

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla ilişkili taraflardan alacaklar ve ilişkili taraflara borçlar aşağıdaki gibidir :

	31 Aralık 2023
	Alacaklar		Borçlar
	Kısa vadeli	Kısa vadeli
İlişkili taraflarla olan bakiyeler	Ticari	Diğer	Ticari	Diğer
Birleşim İnşaat San. ve Tic.A.Ş.	249.345	32.290	45.406	-
Toro Makina A.Ş.	34.240	-	1.115.780	-
Birleşim Başakşehir Akaryakıt ve Petrol Ürün.Pazar.A.Ş.	-	690.501	93.365	-
Edikli GES Enerji A.Ş.	21.306	-	-	-
Uluder Elektrik Üretim A.Ş.	20.828	-	-	-
İdil Elektrik Enerjisi Üretim A.Ş.	13.514	-	-	-
Gülbahar Elektrik Üretim A.Ş.	25.332	-	-	-
Birleşim Makina Tarım Tur.Gayri.Gıda San. ve Tic.A.Ş. (*)	39.552	4.222.315	4.117.163	-
Birleşim Yeşil Enerji Anonim Şirketi (**)	164.854	-	-	-
Menekşe Yenilenebilir Enerji Ve Elektrik Üretim A.Ş.	1.081	-	-	-
Başakşehir Emlak Turizm Gayrimenkul A.Ş.	21.840	-	-	-
Murat Şenyürek	-	-	-	645
Ortaklar	-	1.506	-	185.096
Toplam	591.892	4.946.612	5.371.714	185.741

	31 Aralık 2022
	Alacaklar		Borçlar
	Kısa vadeli		Kısa vadeli
İlişkili taraflarla olan bakiyeler	Ticari	Diğer	Ticari	Diğer
Birleşim İnşaat San. ve Tic.A.Ş.	88.770	-	13.097	-
Toro Makina A.Ş.	-	-	2.552.039	-
Birleşim Başakşehir Akaryakıt ve Petrol Ürün.Pazar.A.Ş.	-	-	246.024	-
Edikli GES Enerji A.Ş.	18.263	-	-	-
Uluder Elektrik Üretim A.Ş.	18.263	-	-	-
Gülbahar Elektrik Üretim A.Ş.	20.150	-	-	-
Birleşim Makina Tarım Tur.Gayri.Gıda San. ve Tic.A.Ş. (*)	39.585	17.130.220	10.246.617	-
Birleşim Yeşil Enerji Anonim Şirketi (**)	18.264	-	-	-
Ortaklar	-	-	-	2.307.112
Toplam	203.295	17.130.220	13.057.777	2.307.112

Kısa vadeli diğer alacaklara adat faizi işletilmekte olup 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla faiz oranı %44,25'tir (31 Aralık 2022 % 15,75).

(*) Birleşim Makina'dan kısa vadeli diğer alacaklar, Grup'un projeler kapsamında Birleşim Makina'ya ürettirdiği hava kanalları için verdiği avanslardan oluşmaktadır.

(**) Birleşim Yapı ve Endüstri Tesisleri San. ve Tic.A.Ş.'nin ünvanı 26 Ocak 2023 tarihli, 10503 sayılı ve 157535-0 ticaret sicil numaralı Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiği üzere "Birleşim Yeşil Enerji Anonim Şirketi" olarak değiştirilmiştir. Şirketin amaç ve konusu da aynı Ticaret Sicil Gazetesinde yer alan ilanla revize edilmiştir.

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

5. İLİŞKİLİ TARAFLARLA OLAN İŞLEMLER (devamı)

1 Ocak - 31 Aralık 2023 ve 2022 yıllarında ilişkili taraflarla yapılan işlemler aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak - 31 Aralık 2023
Alış İşlemleri	Mal Alımı	Hizmet Alımı	Finansman	Diğer
Birleşim Başakşehir Akaryakıt ve Petrol Ürün.Pazar.A.Ş.	-	6.380.999	-	-
Birleşim İnşaat San Ve Tic.A.Ş.	-	153.070	-	-
Birleşim Makina Tarım Tur.Gayri.Gıda San.ve Tic.A.Ş.	66.373.092	5.620	-	-
Toro Makina A.Ş.	54.532	3.036.436	-	-
Perspektif Otelcilik ve Turizm A.Ş.	-	236.310	-	-
Solenpa Enerji A.Ş.	10.131.746	3.443.229		-
Toplam	76.559.370	13.255.664	-	-

		1 Ocak - 31 Aralık 2022
Alış İşlemleri	Mal Alımı	Hizmet Alımı	Finansman	Diğer
Birleşim Madencilik San. ve Tic. A.Ş.	-	154.690	-	1.398.792
Birleşim Makina Tarım Tur.Gayri.Gıda San.ve Tic.A.Ş.	87.364.911	23.119	-	-
Birleşim İnşaat San Ve Tic.A.Ş.	65.712	101.478	-	-
Perspektif Otelcilik ve Turizm A.Ş.	-	73.602	-	-
Birleşim Başakşehir Akaryakıt ve Petrol Ürün.Pazar.A.Ş.	-	7.732.366	-	-
Toro Makina A.Ş.	-	7.942.148	-	2.871.607
Toplam	87.430.623	16.027.403	-	4.270.399

	1 Ocak - 31 Aralık 2023
Satış İşlemleri	Mal Satışı	Hizmet Satışı	Finansman	Diğer
Birleşim Başakşehir Akaryakıt ve Petrol Ürün.Pazar.A.Ş.	819.420	-	46.657	-
Başakşehir Emlak Turizm Gayrimenkul A.Ş	22.729	-	-	-
Birleşim İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.	239.779	40.324	61.779	-
Birleşim Makina Tarım Turizm Gayrimenkul Gıda Sa.ve Tic.A.Ş.	658.109	-	110.733	-
Toro Makina A.Ş.	278.912	-	49.803	-
Birleşim Yeşil Enerji Anonim Şirketi	1.025.240	-	121.198	-
Edikli GES Enerji A.Ş.	231.881	-	-	-
Gülbahar Elektrik Üretim A.Ş.	285.693	-	-	-
Uluder Elektrik Üretim A.Ş.	234.138	-	-	-
İdil Elektrik Enerjisi Üretim A.Ş.	143.454	-	-	-
Menekşe Yenilenebilir Enerji Ve Elektrik Üretim A.Ş.	62.964	-	-	-
Perspektif Otelcilik ve Turizm A.Ş.	2.797	-	-	-
Ortaklar	-	7.561	15.023	-
Toplam	4.005.116	47.885	405.193	-

	1 Ocak - 31 Aralık 2022
Satış İşlemleri	Mal Satışı	Hizmet Satışı	Finansman	Diğer
Birleşim Madencilik San. ve Tic. A.Ş.	-	11.748	-	9.267
Birleşim İnşaat San. ve Tic.A.Ş.	-	132.186	-	5.065
Birleşim Makina Tarım Tur.Gayri.Gıda San. ve Tic.A.Ş.	-	416.898	3.659.413	201.807
Birleşim Başakşehir Akaryakıt ve Petrol Ürün.Pazar.A.Ş.	-	180.071	-	207.801
Edikli GES Enerji A.Ş.	-	172.885	-	16.676
Uluder Elektrik Üretim A.Ş.	-	193.200	-	661
Toro Makina A.Ş.	-	88.652	302.666	159.797
Gülbahar Elektrik Üretim A.Ş.	-	161.755	-	231
Birleşim Yeşil Enerji Anonim Şirketi	-	169.267	-	31.371
Perspektif Otelcilik Ve Turizm A.Ş.	-	-	-	1.105
İdil Elektrik Enerjisi Üretim A.Ş.	-	39.374	-	6.026
Ortaklar	-	-	82.246	-
Toplam	-	1.566.036	4.044.325	639.807

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

5. İLİŞKİLİ TARAFLARLA OLAN İŞLEMLER (devamı)

Grup üst düzey yönetim kadrosunu Yönetim Kurulu Başkanı ve üyeleri olarak belirlemiştir.

Dönem içerisinde üst düzey yöneticilere sağlanan ücret ve benzeri menfaatler aşağıdaki gibidir:

31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
11.454.917	8.218.061
	8.218.061
	11.454.917

6. NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla nakit ve nakit benzerleri aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Kasa	864.936	153.357
Bankadaki mevduat	336.950.973	587.025.256
- Vadesiz TL Mevduat	74.529.360	5.841.211
- Vadesiz Döviz Mevduat	228.223.882	194.747.779
- Vadeli TL Mevduat	14.801.843	319.653.047
- Vadeli Döviz Mevduat	19.395.888	66.783.219
Toplam	337.815.909	587.178.613

Vadeli TL mevduatların vadesi 3 aydan kısa olup, faiz oranı %35'dir (31 Aralık 2022: 12% ile 16,8%) arasında değişmektedir. Vadeli Avro mevduatların vadesi 3 aydan kısa olup, faiz oranı %0,05'dir (31 Aralık 2022: %0,15 ile %0,20). Vadeli Amerikan Doları mevduatların vadesi 3 aydan kısa olup, faiz oran %0,01'dir (31 Aralık 2022: %1,1).

7. TİCARİ ALACAK VE BORÇLAR

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla ticari alacaklar aşağıdaki gibidir:

Kısa Vadeli Ticari Alacaklar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklar (Dipnot 5)	591.892	203.295
İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklar	876.606.754	876.926.968
Alacak Senetleri ve Vadeli Çekler	410.910.352	249.922.699
Şüpheli Ticari Alacaklar	5.117.643	8.432.494
Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)	(5.117.643)	(8.432.494)
Toplam	1.288.108.998	1.127.052.962

Ticari alacaklardaki risklerin niteliği ve düzeyine ilişkin açıklamalar Dipnot 28 b.1'de belirtilmiştir.

Ticari alacakların ortalama tahsil süresi 70 gündür (31 Aralık 2022: 90).

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

7. TİCARİ ALACAK VE BORÇLAR (devamı)

Grup'un şüpheli ticari alacak hareketleri aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak -	1 Ocak -
Şüpheli ticari alacak karşılığı hareketleri	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Açılış Bakiyesi	8.432.494	19.274.340
İptal Edilen Karşılıklar (Dipnot 23)	-	(4.111.192)
Dönem Gideri (Dipnot 23)	-	810.357
Parasal Kazanç/Kayıp	(3.314.851)	(7.541.011)
Kapanış Bakiyesi	5.117.643	8.432.494

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, ticari alacakların 5.117.643 TL (31 Aralık 2022 – 8.432.494 TL) tutarındaki kısmı için şüpheli alacak karşılığı ayrılmıştır. Ticari alacaklar için ayrılan şüpheli alacak karşılığı, TFRS 9 beklenen kredi zarar modeline göre hesaplanmıştır.

Kısa Vadeli Ticari Borçlar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Borç Senetleri	277.780.926	605.481.571
İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlar	499.846.634	339.585.551
İlişkili Taraflara Ticari Borçlar (Dipnot 5)	5.371.714	13.057.777
Toplam	782.999.274	958.124.899

Ticari borçlardaki risklerin niteliği ve düzeyine ilişkin açıklamalar Dipnot 28 b.2'de belirtilmiştir.

Ticari borçların ortalama ödeme süresi 75 gündür (31 Aralık 2022: 93).

8. MÜŞTERİ SÖZLEŞMELERİNDEN DOĞAN VARLIKLAR VE YÜKÜMLÜLÜKLER

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla Grup'un mekanik ve elektrik işleri sebebiyle alt taşeronlarına verdiği avanslardan oluşmaktadır.

Müşteri sözleşmelerinden doğan varlıklar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Müşteri sözleşmelerinden doğan varlıklar	154.638.046	119.729.756
Toplam	154.638.046	119.729.756

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

8. MÜŞTERİ SÖZLEŞMELERİNDEN DOĞAN VARLIKLAR VE YÜKÜMLÜLÜKLER (devamı)

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla müşteri sözleşmelerinden doğan yükümlülükleri aşağıdaki gibidir:

Müşteri Sözleşmelerinden Doğan Yükümlülükler	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Müşteri Sözleşmelerinden Doğan Yükümlülükler	109.771.219	367.860.529
Toplam	109.771.219	367.860.529

9. DİĞER ALACAK VE BORÇLAR

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla diğer alacak ve borçlar detayı aşağıdaki gibidir :

31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
4.945.106	17.130.220
1.506	-
25.299.421	98.519.891
30.246.033	115.650.111

İlişkili taraflardan kısa vadeli diğer alacaklara ve ortaklardan alacaklara adat faizi işletilmekte olup 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla faiz oranı %44,25'tir (31 Aralık 2022: % 15,75).

Kısa Vadeli Diğer Borçlar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
İlişkili Taraflara Borçlar (Dipnot 5)	645	-
Ortaklara Borçlar (Not 5)	185.096	2.307.112
Diğer Borçlar	176.799	47.357.929
Toplam	362.540	49.665.041

Diğer alacaklardaki risklerin niteliği ve düzeyine ilişkin açıklamalar Dipnot 28 b.1'de belirtilmiştir.

10. STOKLAR

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla stokların detayı aşağıdaki gibidir :

Stoklar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Hammadde	295.972.244	438.533.161
Toplam	295.972.244	438.533.161

11. PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER VE ERTELENMİŞ GELİRLER

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla peşin ödenmiş giderler detayı aşağıdaki gibidir:

Kısa Vadeli Peşin Ödenmiş Giderler	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Verilen Sipariş Avansları	253.913.985	191.079.365
Gelecek Aylara Ait Giderler	4.737.961	2.713.333
İş Avansları	1.008.584	425.243
Personel Avansları	419.483	368.487
Toplam	260.080.013	194.586.428

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

11. PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER VE ERTELENMİŞ GELİRLER (devamı)

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla ertelenmiş gelirler detayı aşağıdaki gibidir:

Kısa Vadeli Ertelenmiş Gelirler	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Alınan Sipariş Avansları	1.800.791.794	1.014.723.497
Gelecek Aylara Ait Gelirler	1.937.649	3.443.764
Toplam	1.802.729.443	1.018.167.261
Uzun Vadeli Ertelenmiş Gelirler	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Gelecek Yıllara Ait Gelirler	1.173.613	3.688.175

12. FİNANSAL ARAÇLAR

Finansal Yatırımlar

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Yatırım Fonları	14.768.357	113.827.269
Toplam	14.768.357	113.827.269

Finansal Borçlar

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla banka kredileri hesabının detayı aşağıdaki gibidir :

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Kısa Vadeli Banka Kredileri	-	37.294.579
Uzun Vadeli Banka Kredilerinin Kısa Vadeli Kısımları	45.178.495	600.011
Kredi Kartı Borçları	509.581	2.183.827
Toplam Kısa Vadeli Finansal Borçlar	45.688.076	40.078.417
Uzun Vadeli Banka Kredileri	5.753.117	-
Toplam Uzun Vadeli Finansal Borçlar	5.753.117	-

31 Aralık 2023
Para birimi	Ağırlıklı ortalama faiz oranı (%)	Kısa vadeli	Uzun vadeli	Toplam
TL	51,19%	12.642.506	4.846.889	17.489.395
Avro	6,85%	32.535.989	-	32.535.989
Toplam		45.178.495	4.846.889	50.025.384

31 Aralık 2022
Para birimi	Ağırlıklı ortalama faiz oranı (%)	Kısa vadeli	Uzun vadeli	Toplam
TL	17,73%	37.894.590	-	37.894.590
Toplam		37.894.590	-	37.894.590

31 Aralık 2023 ve 2022 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

Banka kredilerinin vade detayları aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
1 yıl içinde ödenecekler	45.178.495	37.894.590
1 - 2 yıl içinde ödenecekler	4.609.157	-
2 - 3 yıl içinde ödenecekler	845.439	-
3 yıldan fazla	298.521	-
Toplam	50.931.612	37.894.590

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

13. MADDİ DURAN VARLIKLAR

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla maddi duran varlıklar detayı aşağıdaki gibidir:

		İşletme Birleşmesi Kapsamında Elde Edilen
Maliyet Değeri	Açılış 1 Ocak 2023	Duran Varlıklar	Girişler	Çıkışlar	Çevrim Farkı	Kapanış 31 Aralık 2023
Arsa	135.929.472	-	-	-	-	135.929.472
Bina	89.911.073	-	20.451.405	-	-	110.362.478
Tesis Makine ve Cihazlar	15.794.247	-	530.761	-	21.060	16.346.068
Taşıtlar	44.947.806	-	25.821.154	(10.133.814)	37.155	60.672.301
Demirbaşlar	34.273.950	-	7.729.522	(225.748)	44.045	41.821.769
Diğer Maddi Duran Varlıklar	1.694.145	-	12.759	(74.909)	-	1.631.995
Toplam	322.550.693	-	54.545.601	(10.434.471)	102.260	366.764.083
Birikmiş Amortismanlar (-)
Bina	3.392.462	-	2.016.898	-	-	5.409.360
Tesis Makine ve Cihazlar	9.508.228	-	1.962.602	-	883	11.471.713
Taşıtlar	16.465.750	-	10.620.571	(6.506.680)	794	20.580.435
Demirbaşlar	24.822.415	-	3.539.401	(149.886)	3.271	28.215.201
Diğer Maddi Duran Varlıklar	850.119	-	203.006	(14.199)	-	1.038.926
Toplam	55.038.974	-	18.342.478	(6.670.765)	4.948	66.715.635
Maddi Duran Varlıklar, net	267.511.719					300.048.448

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

13. MADDİ DURAN VARLIKLAR (devamı)

		İşletme Birleşmesi
		Kapsamında Elde Edilen
	Açılış	Duran				Kapanış
Maliyet Değeri	1 Ocak 2022	Varlıklar	Girişler	Çıkışlar	Çevrim Farkı	31 Aralık 2022
Arsa	135.929.472	-	-	-	-	135.929.472
Bina	89.911.073	-	-	-	-	89.911.073
Tesis Makine ve Cihazlar	12.459.063	-	3.481.573	(146.389)	-	15.794.247
Taşıtlar	36.424.868	-	11.116.579	(2.593.641)	-	44.947.806
Demirbaşlar	30.037.699	43.019	4.416.089	(222.857)	-	34.273.950
Diğer Maddi Duran Varlıklar	2.310.045	-	494.594	(1.110.494)	-	1.694.145
Toplam	307.072.220	43.019	19.508.835	(4.073.381)	-	322.550.693
Birikmiş Amortismanlar (-)
Bina	1.594.240	-	1.798.222	-	-	3.392.462
Tesis Makine ve Cihazlar	7.833.374	-	1.707.823	(32.969)	-	9.508.228
Taşıtlar	11.035.034	-	6.993.993	(1.563.277)	-	16.465.750
Demirbaşlar	21.954.074	9.858	2.921.720	(63.237)	-	24.822.415
Diğer Maddi Duran Varlıklar	656.319	-	355.989	(162.189)	-	850.119
Toplam	43.073.041	9.858	13.777.747	(1.821.672)	-	55.038.974
Maddi Duran Varlıklar, net	263.999.179					267.511.719

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

13. MADDİ DURAN VARLIKLAR (devamı)

Amortisman ve itfa paylarının gider hesapları dipnot 24'te açıklanmıştır.

Maddi duran varlıkların faydalı ömür süreleri aşağıdaki gibidir:

	Faydalı Ömür Süreleri
Binalar	50 yıl
Tesis, makine ve cihazlar	4 - 20 yıl
Taşıtlar	5 yıl
Demirbaşlar	3 - 15 yıl
Diğer maddi duran varlıklar	3 yıl
Özel maliyetler	3 - 15 yıl

Grup'un 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla maddi duran varlıkları üzerinde ipotek bilgisi 3.198.952.200 TL'dir (31 Aralık 2022: 1.605.090.043 TL).

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

14. MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla maddi olmayan duran varlıklar aşağıdaki gibidir:

		İşletme Birleşmesi
	Açılış	Kapsamında Elde Edilen			Kapanış
Maliyet değeri	1 Ocak 2023	Duran Varlıklar	Alışlar	Satışlar	31 Aralık 2023
Haklar	50.204.518	-	-	-	50.204.518
Diğer	-		437.303	(13.294)	424.009
Toplam	50.204.518	-	437.303	(13.294)	50.628.527
Birikmiş İtfa Payları (-)
Haklar	6.067.794		5.407.562	(13.294)	11.462.062
Diğer	-				-
Toplam	6.067.794	-	5.407.562	(13.294)	11.462.062
Maddi olmayan duran varlıklar, net	44.136.724				39.166.465

		İşletme Birleşmesi
	Açılış	Kapsamında Elde Edilen			Kapanış
Maliyet değeri	1 Ocak 2022	Duran Varlıklar	Alışlar	Satışlar	31 Aralık 2022
Haklar	7.019.081	43.096.459	88.978	-	50.204.518
Diğer	-	-	-	-	-
Toplam	7.019.081	43.096.459	88.978	-	50.204.518
Birikmiş İtfa Payları (-)
Haklar	4.904.823	91.358	1.071.613		6.067.794
Diğer	-	-	-	-	-
Toplam	4.904.823	91.358	1.071.613	-	6.067.794
Maddi olmayan duran varlıklar, net	2.114.258				44.136.724

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

14. MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR (devamı)

Maddi olmayan duran varlıklara ait faydalı ömür süreleri aşağıdaki gibidir:

	Faydalı Ömür Süreleri
Haklar	2 - 15 yıl
Diğer	3 - 5 yıl

15. KISA VADELİ KARŞILIKLAR

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla kısa vadeli karşılıklar hesabının detayı aşağıdaki gibidir:

Kısa Vadeli Karşılıklar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Kısa Vadeli Karşılıklar	5.834.014	6.502.004
Devam Eden İnşaat Sözleşmelerinden Doğan Sözleşme
Yükümlülükleri ile İlgili Düzeltmeler	1.693.389	1.376.405
Dava Karşılığı	5.919.873	9.754.352
Toplam	13.447.276	17.632.761

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla dava karşılıkları hareket tablosu aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak -	1 Ocak -
Dava Karşılığı Hareketleri	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Açılış Bakiyesi	9.754.352	12.131.440
Dönem Gideri (Dipnot 23)	-	3.060.429
Konusu Kalmayan Karşılık (Dipnot 23)	-	(691.139)
Parasal Kazanç/Kayıp	(3.834.479)	(4.746.378)
Kapanış Bakiyesi	5.919.873	9.754.352

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

16. ŞARTA BAĞLI VARLIKLAR VE YÜKÜMLÜLÜKLER

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla ana ortaklığın ve bağlı ortaklarının şarta bağlı yükümlülükleri aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
A. Kendi tüzel kişiliği adına vermiş olduğu
TRİ'lerin toplam tutarı	2.088.269.095	1.754.518.005
- Teminat	1.853.139.895	1.472.934.130
- Rehin	-	-
- İpotek	235.129.200	281.583.875
B. Tam konsolidasyon kapsamına dahil edilen
ortaklıklar lehine vermiş olduğu TRİ'lerin toplam
tutarı	3.198.952.200	1.605.090.043
- Teminat	-	-
- Rehin	-	-
- Kefalet	3.198.952.200	1.605.090.043
C. Olağan ticari faaliyetlerin yürütülmesi amacıyla
diğer 3. kişilerin borcunu temin amacıyla vermiş
olduğu TRİ'lerin toplam tutarı	-	-
D.Diğer verilen TRİ'lerin toplam tutarı	65.000.000	65.000.000
i. Ana ortak lehine vermiş olduğu TRİ'lerin toplam
tutarı	-	-
- Teminat	-	-
- Rehin	-	-
- İpotek	-	-
ii. B ve C maddeleri kapsamına girmeyen diğer grup
şirketleri	65.000.000	65.000.000
- Teminat	-	-
- Rehin	-	-
- Kefalet	65.000.000	65.000.000
iii. C maddesi kapsamına girmeyen 3. kişiler vermiş
olduğu TRİ'lerin toplam tutarı	-	-
Toplam	5.352.221.295	3.424.608.048

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Grup'un vermiş olduğu TRİ'lerin Grup özkaynaklarına oranı %820'dir (31 Aralık 2022: % 270).

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla ana ortaklığın ve bağlı ortaklarının şarta bağlı varlıkları aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Taşeronlardan Alınan Teminat Çek ve Senetler	160.206.388	208.708.005
Alınan Kefaletler	4.012.000.000	19.772.760
Toplam	4.172.206.388	228.480.765

Dava diğer hukuki süreçler: Rapor tarihi itibarıyla Grup tarafından açılmış ve halen devam eden 4.990.408 TL tutarında dava, 1.969.863 TL tutarında icra takibi mevcuttur.

Rapor tarihi itibarıyla Grup aleyhine açılmış ve halen devam eden 4.548.668 TL tutarında dava, 1.371.205 TL tutarında icra takibi mevcuttur. Grup ilgili hukuki süreçler için 5.919.873 TL tutarında karşılık ayırmıştır (Dipnot 15).

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

17. ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla çalışanlara sağlanan faydaların detayı aşağıdaki gibidir:

Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamındaki Borçlar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Personele Borçlar	13.430.353	10.061.277
Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri	11.798.520	8.136.538
Toplam	25.228.873	18.197.815

Kıdem Tazminatı Karşılığı

Yürürlükteki İş Kanunu hükümleri uyarınca, çalışanlardan kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde iş sözleşmesi sona erenlere, hak kazandıkları yasal kıdem tazminatlarının ödenmesi yükümlülüğü vardır. Ayrıca, halen yürürlükte bulunan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 6 Mart 1981 tarih, 2422 sayılı ve 25 Ağustos 1999 tarih, 4447 sayılı yasalar ile değişik 60. Maddesi hükmü gereğince kıdem tazminatını alarak işten ayrılma hakkı kazananlara da yasal kıdem tazminatlarını ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Emeklilik öncesi hizmet şartları ile ilgili bazı geçiş karşılıkları, ilgili kanunun 23 Mayıs 2002 tarihinde değiştirilmesi ile kanundan çıkarılmıştır.

Kıdem tazminatı tavanı yılda iki revize edilmekte olup Grup'un kıdem tazminatı karşılığının hesaplanmasında 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren geçerli olan 35.058,58 TL tavan tutarı dikkate alınmıştır (1 Ocak 2023: 19.982,83 TL).

Kıdem tazminatı yükümlülüğü yasal olarak herhangi bir fonlamaya tabi değildir. Kıdem tazminatı karşılığı, Grup'un çalışanlarının emekli olmasından kaynaklanan gelecekteki muhtemel yükümlülük tutarının bugünkü değerinin tahmin edilmesi yoluyla hesaplanmaktadır. TMS 19 (Çalışanlara Sağlanan Faydalar) Grup'un yükümlülüklerinin, tanımlanmış fayda planları kapsamında aktüeryal değerleme yöntemleri kullanılarak geliştirilmesini öngörür. Bu doğrultuda toplam yükümlülüklerin hesaplanmasında kullanılan aktüeryal varsayımlar aşağıda belirtilmiştir.

Ana varsayım, her hizmet yılı için olan azami yükümlülük tutarının enflasyona paralel olarak artacak olmasıdır. Dolayısıyla, uygulanan iskonto oranı, gelecek enflasyon etkilerinin düzeltilmesinden sonraki beklenen reel oranı ifade eder. Bu nedenle, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, ekli konsolide finansal tablolarda karşılıklar, geleceğe ilişkin, çalışanların emekliliğinden kaynaklanacak muhtemel yükümlülüğünün bugünkü değeri tahmin edilerek hesaplanır. İki farklı bilanço tarihlerinde ayrılmış olan karşılıklar aşağıdaki aktüeryal varsayımlara dayanarak hesaplanmıştır:

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Yıllık Enflasyon Oranı	21,70%	9,50%
Faiz Oranı	25,50%	12,70%
İskonto Oranı	3,12%	2,92%
Geçmiş Yıllarda Kıdem Tazminatına Hak Kazanan
Çalışanların Toplam Çalışanlara Oranı	67%	51%

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

17. ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR (devamı)

Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamındaki Kısa Vadeli

Karşılıklar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
İzin Karşılığı	5.834.014	6.502.004
Toplam	5.834.014	6.502.004

	1 Ocak -	1 Ocak -
İzin Karşılığı Hareket Tablosu	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Açılış bakiyesi	6.502.004	5.126.626
Dönem içi hareket, net	1.887.977	3.381.150
Parasal Kazanç/Kayıp	(2.555.967)	(2.005.772)
Kapanış bakiyesi	5.834.014	6.502.004

Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamındaki Uzun

Vadeli Karşılıklar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Kıdem Tazminatı Karşılığı	12.218.056	15.815.908
Toplam	12.218.056	15.815.908

Kıdem Tazminatı Karşılığı	1 Ocak -	1 Ocak -
Hareket Tablosu	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Açılış bakiyesi	15.815.908	15.824.160
Parasal Kazanç/Kayıp	(6.217.306)	(6.127.850)
Cari hizmet maliyeti	4.211.917	3.678.968
Faiz maliyeti	2.024.199	2.008.620
Ödemeler (-)	(10.858.020)	(4.710.555)
Aktüeryal kayıp /(kazanç) (*)	7.241.358	5.142.565
Kapanış bakiyesi	12.218.056	15.815.908

(*) 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla 7.241.358 TL (31 Aralık 2022: 5.142.565 TL) tutarındaki aktüeryal kayıp/kazanç, diğer kapsamlı gelir tablosunda muhasebeleştirilmiştir.

18. DİĞER VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla diğer dönen ve duran varlıklar aşağıdaki gibidir:

Diğer Dönen Varlıklar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Verilen Depozito ve Teminatlar	413.182.011	190.813.825
Devreden KDV	186.293.498	85.086.525
Toplam	599.475.509	275.900.350
Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Alınan Depozito ve Teminatlar	24.435.420	21.003.110
Ödenecek Vergi ve Fonlar	20.374.997	12.394.617
Diğer Yükümlülükler	71.584	97.035
Toplam	44.882.001	33.494.762

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

19. ÖZKAYNAKLAR, YEDEKLER VE DİĞER ÖZKAYNAK KALEMLERİ

Grup'un çıkarılmış sermayesi her biri 1 Türk Lirası değerinde 224.000.000 adet paya bölünmüştür (31 Aralık 2022: 1TL, 102.000.000 adet). 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla Grup'un ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

		31 Aralık 2023			31 Aralık 2022
Ortaklar	Grubu	Pay Oranı	Pay Tutarı	Grubu	Pay Oranı	Pay Tutarı
Mesut Altan	B	22,06%	49.411.764	B	22,06%	49.411.764
İdris Çakır	B	22,06%	49.411.764	B	22,06%	49.411.764
Mesut Altan	A	3,92%	8.784.314	A	3,92%	8.784.314
İdris Çakır	A	3,92%	8.784.314	A	3,92%	8.784.314
Halka Açık Kısım	B	48,04%	107.607.844	B	48,04%	107.607.844
Ödenmiş Sermaye			224.000.000			224.000.000
Sermaye Düzeltme Farkları			437.080.612			437.080.612
Toplam Sermaye			661.080.612			661.080.612

6 Haziran 2022 tarihli genel kurul kararı ile sermaye payları A ve B grubu olarak ayrılmıştır. İlgili genel kurulda onaylanan ana sözleşme değişikliği ile Yönetim kurulu üyelerinin ikisi A grubu paylar içerisinden seçilir. İlave olarak Şirket ana sözleşmesi A grubu payların sadece A grubu pay sahiplerine satılabileceği şeklinde değiştirilmiştir.

Şirket 2023 yılı içerisinde brüt 35.676.887 TL temettü dağıtımı gerçekleştirmiştir (2022: 8.524.614 TL).

Paylara İlişkin Primler

Şirket'in 20 Ağustos 2022 tarihinde halka arzını gerçekleştirdiği 39.000.000 nominal bedelli hisselerden elde ettiği ihraç primlerinden oluşmakta olup 31.12.2023 tarihi itibarıyla 332.429.302 TL'dir (2022: 332.429.302 TL)

Kardan Ayrılmış Kısıtlanmış Yedekler

Yasal yedekler Türk Ticaret Kanunu'na göre ayrılan birinci ve ikinci tertip yasal yedeklerden oluşmaktadır. Birinci tertip yasal yedekler, tüm yedekler tarihi (enflasyona göre endekslenmemiş) ödenmiş sermayenin %20'sine erişene kadar, geçmiş dönem ticari karının yıllık %5'i oranında ayrılır. İkinci tertip yasal yedekler, birinci tertip yasal yedek ve temettülerden sonra, tüm nakdi temettü dağıtımları üzerinden yıllık %10 oranında ayrılır.

Grup'un TMS 29 ve vergi usul kanunu'na göre düzenlenmiş kardan kısıtlanmış yedeklerin detayı aşağıdaki gibidir:

Tüfe Endeksli	Üfe Endeksli	Geçmiş Yıllara Karlarında/
Kayıtlar	Kayıtlar	Zararlarında takip edilecek farklar
66.282.620	23.249.466	(43.033.154)

Kıdem Tazminatı Karşılığı Aktüeryal Kayıp/Kazanç Fonu

TMS–19 "Çalışanlara Sağlanan Faydalar" standardındaki değişiklikle birlikte kıdem tazminatı karşılığının hesaplanmasında dikkate alınan aktüeryal kayıp kazançların gelir tablosunda muhasebeleştirilmesine izin vermemektedir. Aktüeryal varsayımların değişmesi sonucu oluşan kayıp ve kazançlar özkaynaklar içerisinde muhasebeleştirilmiştir.

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

20. HASILAT VE SATIŞLARIN MALİYETİ

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait hasılat ve maliyet hesabının detayı aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak –	1 Ocak –
Hasılat	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Yıllara sari mekanik işleri	1.933.591.583	1.441.966.503
Yıllara sari elektrik işleri	1.715.716.738	1.196.683.273
Yılları sari ges kurulum işleri	318.870.697	-
Toplam Satışlar	3.968.179.018	2.638.649.776
	1 Ocak –	1 Ocak –
Satışların Maliyeti	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Yıllara sari mekanik işleri	1.679.530.922	1.321.705.700
Yıllara sari elektrik işleri	1.501.629.854	1.093.464.780
Yılları sari ges kurulum işleri	376.781.006	-
Toplam Satışların Maliyeti	3.557.941.782	2.415.170.480

21. GENEL YÖNETİM VE PAZARLAMA GİDERLERİ

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait faaliyet giderleri aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak –	1 Ocak –
Genel Yönetim Giderleri	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Personel Giderleri	98.659.055	53.723.004
Amortisman ve İtfa Payı Giderleri (Dipnot 22)	16.954.728	12.944.119
Vergi Resim ve Harçlar	3.290.278	7.044.252
Dışardan Sağlanan Fayda ve Hizmetler	4.587.373	6.248.078
Danışmanlık Giderleri	11.833.907	4.775.629
Taşıt Giderleri	6.292.912	4.504.810
Kıdem Tazminatı Giderleri	3.491.222	2.734.276
Elektrik Giderleri	1.851.705	2.514.446
Bakım Onarım Giderleri	2.395.888	927.484
Temizlik Giderleri	1.184.956	848.327
Aidat Giderleri	2.091.827	595.710
Sigorta Giderleri	2.460.249	256.308
Reklam ve İlan Gideri	3.815.368	43.965
Diğer Giderler	12.355.278	4.767.615
Toplam	171.264.746	101.928.023

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

22. NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait niteliklerine göre amortisman ve itfa payı giderleri aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak –	1 Ocak –
Amortisman ve İtfa Payları	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Genel Yönetim Giderleri (Dipnot 21)	16.954.728	12.944.119
Satışların Maliyeti	6.795.312	1.905.241
Toplam	23.750.040	14.849.360
Maddi Duran Varlık Amortismanı (Dipnot 13)	18.342.478	13.777.747
Maddi Olmayan Duran Varlık Amortismanı (Dipnot 14)	5.407.562	1.071.613
Toplam	23.750.040	14.849.360

Bağımsız Denetçi/Bağımsız Denetim Kuruluşundan Alınan Hizmetlere İlişkin Ücretler

Grup'un, KGK'nın 30 Mart 2022 tarihinde mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan Kurul Kararına istinaden hazırladığı ve hazırlanma esasları 19 Ağustos 2022 tarihli KGK yazısını temel alan bağımsız denetim kuruluşlarınca verilen hizmetlerin ücretlerine ilişkin açıklaması aşağıdaki gibidir:

	2023 (*)	2022 (*)
Raporlama dönemine ait bağımsız denetim ücreti	320.984	316.364
Vergi danışmanlık hizmetlerine ilişkin ücretler	2.199.137	308.126
	2.520.121	624.490

(*) Yukarıdaki ücretler tüm bağlı ortaklıkların yasal denetim ve ilgili diğer hizmet ücretleri dahil edilerek belirlenmiştir.

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

23. ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİR VE GİDERLER

1 Ocak - 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait esas faaliyetlerden diğer gelir ve giderler aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak –	1 Ocak –
Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Kur Farkı Gelirleri	821.164.532	291.189.675
Hurda Satışı	2.136.222	8.603.502
İptal Edilen Şüpheli Alacak Karşılığı (Dipnot 7)	-	4.111.192
SSK prim gelirleri	3.128.087	3.551.181
Vade Farkı Geliri	-	1.584.006
İptal Edilen Dava Karşılığı (Dipnot 17)	-	691.139
Diğer Gelirler	44.433.500	7.495.058
Toplam	870.862.341	317.225.753

Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler	1 Ocak – 31 Aralık 2023	1 Ocak – 31 Aralık 2022
Kur Farkı Giderleri	693.696.536	243.813.517
Dava Karşılık Gideri (Dipnot 17)	-	3.060.429
Şüpheli Alacak Gideri (Dipnot 7)	-	810.357
Diğer Karşılık Giderleri	4.521.297	-
Diğer Giderler	26.026.338	19.458.824
Toplam	724.244.171	267.143.127

24. YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİRLER VE GİDERLER

1 Ocak - 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait yatırım faaliyetlerinden gelir / (giderlerin) detayı aşağıdaki gibidir:

	1 Ocak –	1 Ocak –
Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Faiz Gelirleri	32.321.123	40.030.089
Vadeli Mevduat Kur Farkı Gelirleri	76.717.669	57.679.779
Menkul Kıymet Satış Karları	2.992.373	3.404.836
Kira Gelirleri	1.503.791	2.544.597
Toplam	113.534.956	103.659.301

Yatırım Faaliyetlerinden Giderler	1 Ocak – 31 Aralık 2023	1 Ocak – 31 Aralık 2022
Vadeli Mevduat Kur Farkı Giderleri	853.250	2.299.477
Maddi Duran Varlık Satış Zararı	2.147.842	18.546.628
Toplam	3.001.092	20.846.105

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

25. FİNANSMAN GELİRLER ve GİDERLERİ

1 Ocak - 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait finansman gelirleri / giderleri aşağıdaki gibidir :

	1 Ocak –	1 Ocak –
Finansman Gelirleri	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Adat Faiz Gelirleri	425.110	4.044.325
Toplam	425.110	4.044.325

	1 Ocak –	1 Ocak –
Finansman Giderleri	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Banka Kredi Faiz Giderleri	8.129.324	37.146.976
Teminat Mektubu Giderleri	16.174.861	9.334.175
Diğer Giderler	3.187.577	3.314.822
Toplam	27.491.762	49.795.973

26. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER DAHİL)

1 Ocak - 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla gelir vergileri detayı aşağıdaki gibidir:

Cari Dönem Vergisiyle İlgili Varlıklar	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Peşin Ödenen Vergi Ve Fonlar	89.173.958	116.407.629
Toplam	89.173.958	116.407.629
Cari Dönem Vergi Yükümlülüğü	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Cari Kurumlar Vergisi Karşılığı	59.375.108	5.911.080
Eksi: Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar	(59.375.108)	(3.964.089)
Toplam	-	1.946.991
	1 Ocak –	1 Ocak –
Vergi Gideri	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Cari Dönem Vergi Gideri	(59.375.108)	(5.911.080)
Ertelenmiş Vergi Geliri/(Gideri)	45.191.239	(37.767.916)
Toplam	(14.183.869)	(43.678.996)

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

26.GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER DAHİL) (Devamı)

Kurumlar Vergisi

Şirket ve Türkiye'de yerleşik bağlı ortaklıkları, Türkiye'de yürürlükte bulunan vergi mevzuatı ve uygulamalarına tabidir. Kurumlar vergisi, ilgili olduğu hesap döneminin sonunu takip eden dördüncü ayın son günü akşamına kadar beyan edilmekte ve ilgili ayın sonuna kadar tek taksitte ödenmektedir.

15 Temmuz 2023 tarih ve 30659 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 7456 sayılı "6 Şubat 2023 Tarihinde Meydana Gelen Depremlerin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpların Telafisi için Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi İhdası ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun" ile Kurumlar vergisi oranını 5 puan artırılmış olup, bu değişiklik ile kurumlar vergisi oranı %20'den %25'e çıkartılmış yeni oran 1 Ekim 2023 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere geçerli olacaktır (31 Aralık 2022: %23).

Kurumlar Vergisi Kanunu'na göre beyanname üzerinde gösterilen mali zararlar 5 yılı aşmamak kaydıyla dönemin kurumlar vergisi matrahından indirilebilir. Beyanlar ve ilgili muhasebe kayıtları vergi dairesince beş yıl içerisinde incelenebilmekte ve vergi hesapları revize edilebilmektedir.

Türkiye'de mukim anonim şirketlerden, kurumlar vergisi ve gelir vergisinden sorumlu olmayanlar ve muaf tutulanlar haricindekilere yapılanlarla Türkiye'de mukim olan ve olmayan gerçek kişilere ve Türkiye'de mukim olmayan tüzel kişilere yapılan temettü ödemeleri %10 gelir vergisine tabidir.

Türkiye'de mukim anonim şirketlerden yine Türkiye'de mukim anonim şirketlere yapılan temettü ödemeleri gelir vergisine tabi değildir. Ayrıca karın dağıtılmaması veya sermayeye eklenmesi durumunda gelir vergisi hesaplanmamaktadır.

Türkiye'de vergi mevzuatı, ana ortaklık ve konsolidasyon kapsamı şirketlerin konsolide vergi beyannamesi doldurmasına izin vermemektedir. Bu yüzden konsolide finansal tablolara yansıtılan vergi karşılığı, şirket bazında ayrı ayrı hesaplanmıştır.

Gelir Vergisi Stopajı

Kurumlar vergisine ek olarak, dağıtılması durumunda kar payı elde eden ve bu kar paylarını kurum kazancına dahil ederek beyan eden tam mükellef kurumlara ve yabancı şirketlerin Türkiye'deki şubelerine dağıtılanlar hariç olmak üzere kar payları üzerinden ayrıca gelir vergisi stopajı hesaplanması gerekmektedir. Gelir vergisi stopajı 24 Nisan 2003 – 22 Temmuz 2006 tarihleri arasında tüm şirketlerde %10 olarak uygulanmıştır. Bu oran, 22 Temmuz 2006 tarihinden itibaren, 2006/10731 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile %10 olarak uygulanmaktadır. Dağıtılmayıp sermayeye ilave edilen kar payları gelir vergisi stopajına tabi değildir.

24 Nisan 2003 tarihinden önce alınmış yatırım teşvik belgelerine istinaden yararlanılan yatırım indirimi tutarı üzerinden %19,8 vergi tevkifatı yapılması gerekmektedir. Bu tarihten sonra yapılan teşvik belgesiz yatırım harcamalarından vergi tevkifatı yapılmamaktadır.

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

26. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER DAHİL) (Devamı)

Ertelenmiş Vergi

Grup, vergiye esas yasal finansal tabloları ile TFRS'ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları için ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü muhasebeleştirmektedir. Söz konusu farklılıklar genellikle bazı gelir ve gider kalemlerinin vergiye esas finansal tablolar ile TFRS'ye göre hazırlanan finansal tablolarda farklı dönemlerde yer almasından kaynaklanmakta olup, söz konusu farklar aşağıda belirtilmektedir.

Ertelenmiş vergi aktifleri ve pasiflerinin hesaplanmasında varlıkların gelire dönüştüğü veya borçların ödendiği dönemlerde uygulanması beklenen vergi oranları dikkate alınmıştır (2022: %23, 2023: %23).

	1 Ocak – 31 Aralık 2023	1 Ocak – 31 Aralık 2022
1 Ocak Açılış Bakiyesi	(71.422.969)	(57.407.933)
Ertelenmiş Vergi Geliri / (Gideri)	45.191.239	(37.767.916)
Çıkış Etkisi	-	101.968
Aktüeryal kayıp / (kazanç)	1.810.340	1.028.513
Parasal Kazanç/Kayıp	28.076.686	22.622.399
Ertelenmiş vergi varlığı/ (yükümlülüğü)	3.655.296	(71.422.969)

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

26. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER DAHİL) (devamı)

	Toplam Geçici Farklar		Ertelenmiş Vergi Varlığı / (Yükümlülüğü)
	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Proje Maliyeti Düzeltmeleri	2.321.416.360	2.048.511.570	557.329.738	383.150.386
Proje Geliri Düzeltmeleri	(2.521.158.520)	(2.289.478.633)	(605.224.335)	(428.880.809)
Dava Karşılıkları	5.919.873	9.754.352	1.479.968	1.776.335
Kıdem Tazminatı Karşılığı	12.218.056	15.815.906	3.054.514	2.991.258
Kullanılmayan İzin Karşılıkları	5.834.014	6.502.004	1.376.973	1.405.878
Şüpheli Ticari Alacak Karşılıkları	10.616.092	8.942.781	2.654.023	1.613.095
Proje Zarar Karşılığı	1.693.389	1.376.405	423.347	271.702
Maddi Duran Varlık Düzeltmesi	(253.104.888)	(306.648.178)	(63.276.222)	(60.666.656)
Peşin ödenmiş giderler	(10.927.315)	(47.666.417)	(2.708.524)	(9.533.283)
Ertelenmiş gelirler	460.771.677	205.816.213	111.338.518	41.163.243
Stoklar	(7.544.780)	(23.570.259)	(1.815.637)	(4.714.052)
Diğer Düzeltmeler	(4.263.601)	(48)	(977.067)	(66)
Ertelenen Vergi Varlığı / (Yükümlülüğü), Net	21.470.357	(370.644.304)	3.655.296	(71.422.969)

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

27. SATIŞ AMAÇLI ELDE TUTULAN VARLIKLAR VE YÜKÜMLÜLÜKLER

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla satış amacıyla elde tutulan varlıklar detayı aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Elden Çıkarılacak Grubun Varlıkları
Daire ve İşyerleri	83.702.736	98.273.817
Toplam	83.702.736	98.273.817

Satış amaçlı elde tutulan varlıkların satış görüşmeleri devam etmekte olup detayı aşağıdaki gibidir;

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Spradon C2 Blok Daire :73	12.368.128	12.368.128
Spradon A1 Blok Daire : 81	12.368.128	12.368.128
Başakşehir Cb2 Blok 8-9 / 18 Nl.Daire	11.227.985	11.227.985
Başakşehir D1 Blok Bodrum Kat 1 Nl.Daire	8.410.965	8.410.965
Başakşehir B2 Blok 14/118 Daire	7.666.388	7.666.388
Spradon B1 Blok Daire :5	6.770.071	6.770.071
Başakşehir B1 Blok 6/26 Daire	6.529.321	6.529.358
Başakşehir A1 Blok Zemin Kat 1Nl.Daire	5.777.128	5.777.128
Nispetiye On 21 Bağs.Bölüm	12.584.622	12.584.622
Başakşehir B3 Blok 4/47 Daire	-	5.661.196
Başakşehir B3 Blok 7/76 Daire	-	4.454.924
Başakşehir B3 Blok 7/75 Daire	-	4.454.924
	83.702.736	98.273.817

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

28. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ

a) Sermaye Riski Yönetimi

Grup, sermaye yönetiminde, bir yandan faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamaya çalışırken, diğer yandan da borç ve özkaynak dengesini en verimli şekilde kullanarak karını artırmayı hedeflemektedir.

Grup'un sermaye yapısı, nakit ve nakit benzerleri ile sermaye ve geçmiş yıl kar/zararlarını içeren özkaynak kalemlerinden oluşmaktadır.

Grup'un sermaye maliyeti ile birlikte her bir sermaye sınıfıyla ilişkilendirilen riskleri yönetim kurulu ve üst yönetim tarafından değerlendirilir. Söz konusu değerlendirmeler doğrultusunda, sermaye artışı veya Grup'un yeni borç edinmesi kararları alınarak, sermaye yapısının dengede tutulması hedeflenmektedir.

31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla net borçların özkaynaklara oranı aşağıdaki gibidir;

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Finansal ve Ticari Borç Toplamı	834.440.467	998.203.316
Eksi: Nakit ve Nakit Benzerleri	(337.815.909)	(587.178.613)
Net Borç	496.624.558	411.024.703
Toplam Özkaynaklar	652.598.524	902.693.011
Borç/Sermaye Oranı	0,76	0,46

b) Finansal risk faktörleri

Grup'un finansman bölümü; Grup'un maruz kaldığı finansal riskin tespit edilmesi, ölçülmesi ve proaktif bakış açısı ile yönetilmesinden sorumludur. Bunun için yerli ve yabancı finansal piyasalara erişimin düzenli bir şekilde sağlanmasından ve şirketlerin faaliyetleri ile ilgili maruz kalınan finansal risklerin seviyesine ve büyüklüğüne göre analizini gösteren risk raporları vasıtasıyla gözlemlenmesinden ve yönetilmesinden sorumludur. Söz konusu bu riskler; piyasa riski (döviz kuru riski, faiz oranı riski ve fiyat riskini de içerir) kredi riski, likidite riski ile nakit akım faiz oranı riskini kapsar.

Grup, spekülatif sebepler için türev finansal araçları içeren finansal araçların alım satımını yapmamaktadır.

b.1) Kredi risk yönetimi

Finansal aracın taraflarından birinin sözleşmeye bağlı yükümlülüğünü yerine getirememesi nedeniyle Grup'a finansal bir kayıp oluşturması riski, kredi riski olarak tanımlanır. Grup'un kredi riski detayı aşağıdaki gibidir.

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

28. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.1) Kredi risk yönetimi (devamı)

		Alacaklar
		Ticari Alacaklar	Diğer Alacaklar
31 Aralık 2023	İlişkili taraf	Diğer taraf	İlişkili taraf	Diğer taraf	Bankalardaki Mevduat	Diğer
Raporlama tarihi itibariyle maruz kalınan kredi riski (*)	591.892	1.287.517.106	4.946.612	25.299.421	336.950.973	864.936
- Azami riskin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	-	-	-	-	-	-
A. Vadesi geçmemiş ya dadeğer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri	591.892	1.287.517.106	4.946.612	25.299.421	336.950.973	864.936
B. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri	-	-	-	-	-	-
C. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri	-	-	-	-	-	-
- Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	-	-	-	-	-	-
D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri	-	-	-	-	-	-
- Vadesi geçmiş (brüt defter değeri)	-	5.117.643	-	-	-	-
- Değer düşüklüğü (-)	-	(5.117.643)	-	-	-	-
- Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	-	-	-	-	-	-
- Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri)	-	-	-	-	-	-
- Değer düşüklüğü (-)	-	-	-	-	-	-
- Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	-	-	-	-	-	-
E. Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar	-	-	-	-	-	-

(*) Tutarların belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi kredi güvenirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

28. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.1) Kredi risk yönetimi (devamı)

		Ticari Alacaklar	Diğer Alacaklar
31 Aralık 2022	İlişkili taraf	Diğer taraf	İlişkili taraf	Diğer taraf	Bankalardaki Mevduat	Diğer
Raporlama tarihi itibariyle maruz kalınan kredi riski (*)	203.295	1.126.849.667	17.130.220	98.519.891	587.025.256	153.357
- Azami riskin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	-	-	-	-	-	-
A. Vadesi geçmemiş ya dadeğer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri	203.295	1.126.849.667	17.130.220	98.519.891	587.025.256	153.357
B. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri	-	-	-	-	-	-
C. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri	-	-	-	-	-	-
- Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	-	-	-	-	-	-
D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri	-	-	-	-	-	-
- Vadesi geçmiş (brüt defter değeri)	-	8.432.494	-	-	-	-
- Değer düşüklüğü (-)	-	(8.432.494)	-	-	-	-
- Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	-	-	-	-	-	-
- Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri)	-	-	-	-	-	-
- Değer düşüklüğü (-)	-	-	-	-	-	-
- Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı	-	-	-	-	-	-
E. Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar	-	-	-	-	-	-

(*) Tutarların belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi kredi güvenirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

28. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.2) Likidite risk yönetimi

Grup, tahmini ve fiili nakit akımlarını düzenli olarak takip ederek kısa, orta, uzun vadeli fonlama ve likidite gerekliliklerini göz önünde bulundurarak likidite riskini yönetmektedir. Grup, düzenli olarak öngörülen ve gerçekleşen nakit giriş/çıkışlarını, varlıkları ve borçlarını izleyerek yeterli ölçüde nakit tutarak, banka kredilerinden faydalanarak riski yönetmektedir.

Aşağıdaki tablo, Grup'un türev niteliğinde olmayan finansal yükümlülüklerinin vade dağılımını göstermektedir. Aşağıdaki tablolar, Grup'un yükümlülükleri iskonto edilmeden ve ödemesi gereken en erken tarihler esas alınarak hazırlanmıştır. Söz konusu yükümlülükler üzerinden ödenecek faizler aşağıdaki tabloya dahil edilmiştir.

31 Aralık 2023	Defter değeri	Sözleşme uyarınca nakit çıkışları (I+II+III+IV)	3 aydan kısa (I)	3-12 ay arası (II)	1-5 yıl arası (III)	5 yıldan uzun (IV)
Ticari Borçlar	782.999.274	782.999.274	606.621.756	176.377.518	-	-
Diğer Borçlar	362.540	362.540	362.540	-	-	-
Finansal Borçlar	51.441.193	51.441.193	4.287.741	41.400.335	5.753.117	-
Toplam Yükümlülük	834.803.007	834.803.007	611.272.037	217.777.853	5.753.117	-
31 Aralık 2022
Ticari Borçlar	958.124.899	958.124.899	486.960.401	471.164.498	-	-
Diğer Borçlar	49.665.041	49.665.041	49.665.041	-	-	-
Finansal Borçlar Kiralama Yükümlülükleri	40.078.417 -	40.078.417 -	40.009.008 -	69.409 -	- -	- -
Toplam Yükümlülük	1.047.868.357	1.047.868.357	576.634.450	471.233.907	-	-

b.3) Piyasa riski

Grup'un faaliyetleri öncelikle, aşağıda ayrıntılarına yer verildiği üzere, döviz kurundaki ve faiz oranındaki değişiklikler ile ilgili finansal riske maruz kalmaktadır. Cari yılda Grup'un maruz kaldığı piyasa riskinde veya maruz kalınan riskleri yönetim ve ölçüm yöntemlerinde, önceki yıla göre bir değişiklik olmamıştır.

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

28. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.3.1) Kur riski yönetimi

Grup, döviz cinsinden borçlu veya alacaklı bulunulan meblağların TL'ye çevrilmesinden dolayı kur değişiklerinden doğan döviz kuru riskine maruz kalmaktadır. Söz konusu döviz kuru riski, döviz pozisyonunun analiz edilmesi ile takip edilmektedir. Yabancı para cinsinden gösterilen varlıklar ve kümlülükler alım satım taahhütleriyle beraber Grup'un kur riskine maruz kalmasına neden olmaktadır.

Grup'un yabancı para cinsinden parasal ve parasal olmayan varlıklarının ve parasal ve parasal olmayan yükümlülüklerinin bilanço tarihi itibarıyla dağılımı aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık 2023				31 Aralık 2022
					Makedonya
		ABD Doları	Avro	GBP	Dinarı		ABD Doları	Avro	GBP
	TL Karşılığı	TL Karşılığı	TL Karşılığı	TL Karşılığı	TL Karşılığı	TL Karşılığı	TL Karşılığı	TL Karşılığı	TL Karşılığı
1. Ticari Alacaklar	173.321.676	5.750.120	167.571.555	-	-	562.498.616	161.695.941	179.681.964	-
2a. Parasal Finansal Varlıklar	247.772.250	41.482.815	204.846.003	39.314	1.404.118	392.610.408	112.004.330	126.245.565	23.614
2b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar	587.061.280	457.744.509	95.469.247	-	33.847.525	66.765.697	14.830.227	25.689.578	-
4. DÖNEN VARLIKLAR	1.008.155.206	504.977.444	467.886.806	39.314	35.251.642	1.021.874.721	288.530.498	331.617.107	23.614
9. TOPLAM VARLIKLAR	1.008.155.206	504.977.444	467.886.806	39.314	35.251.642	1.021.874.721	288.530.498	331.617.107	23.614
10. Ticari Borçlar	(244.286.077)	(119.994.643)	(58.935.881)	-	(65.355.553)	(125.176.936)	(46.228.653)	(29.740.672)	-
11. Finansal Yükümlülükler	(33.436.152)	(41)	-	-	(33.436.111)	(60)	(37)	-	-
12a. Parasal Olan Yükümlülükler	-	-	-	-	-	(146.174)	-	(88.712)	-
12b. Parasal Olmayan Yükümlülükler	(455.369.153)	(322.428.145)	(95.711.814)	-	(37.229.194)	-	-	-	-
13. KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER	(733.091.383)	(442.422.829)	(154.647.695)	-	(136.020.859)	(125.323.170)	(46.228.690)	(29.829.384)	-
18. TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER	(733.091.383)	(442.422.829)	(154.647.695)	-	(136.020.859)	(125.323.170)	(46.228.690)	(29.829.384)	-
20. Net Yabancı Para Varlık Yükümlülük
Pozisyonu (9-18)	275.063.824	62.554.615	313.239.111	39.314	(100.769.216)	896.551.551	242.301.808	301.787.723	23.614

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

28. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.3) Piyasa riski (devamı)

b.3.1) Kur riski yönetimi (devamı)

Kur riskine duyarlılık

Aşağıdaki tablo, Grup'un TL'nin yabancı paralar karşısında %10 değer kazanması ve kaybetmesi ve diğer tüm değişkenlerin sabit olduğu varsayımı altında dönem net kar/zararı ile özkaynak üzerindeki etkisini göstermektedir. Grup, üst düzey yöneticilerine raporlama yaparken ve yönetimin kur riski analizi için olası değişmeyi değerlendirirken %10 oranını kullanmaktadır. Grup'un 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla kur riskine duyarlılık tabloları aşağıdaki gibidir;

	31 Aralık 2023 Kar / Zarar
	Yabancı paranın değer	Yabancı paranın değer
	kazanması	kaybetmesi
1. ABD Doları net varlık/yükümlülüğü	6.335.125	(6.335.125)
2. Avro net varlık/yükümlülüğü	31.351.729	(31.351.729)
3. Denar net varlık/yükümlülüğü	(10.076.922)	10.076.922
Toplam	27.609.932	(27.609.932)

	31 Aralık 2022 Kar / Zarar
	Yabancı paranın değer kazanması	Yabancı paranın değer kaybetmesi
1. ABD Doları net varlık/yükümlülüğü	24.238.498	(24.238.498)
2. Avro net varlık/yükümlülüğü	30.184.134	(30.184.134)
Toplam	54.422.632	(54.422.632)

b.3.2) Faiz oranı risk yönetimi

Duyarlılık analizi raporlama tarihinde kredinin maruz kaldığı faiz oranı riskleri baz alınarak belirlenmiştir. Değişken faizli yükümlülüklerin analizinde yıl sonundaki bakiyenin tüm yıl boyunca var olduğu varsayımı kullanılmıştır. Grup yönetimi, faiz oranlarında 150 baz puanlık dalgalanma beklemektedir. Grup'un faiz oranına karşı olan duyarlılığı cari dönem içinde artmıştır. Bunun başlıca sebebi; değişken faizli borçlanma araçlarındaki artış ile sabit faiz oranlı takas sözleşmelerindeki azalıştır.

Faiz Pozisyonu Tablosu

Finansal ve Operasyonel yükümlülükler	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Sabit Faizli Finansal ve Operasyonel Borçlanmalar	51.441.193	40.078.417

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

28. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.3) Piyasa riski (devamı)

b.3.3 Gerçeğe uygun değer

31 Aralık 2023	İtfa edilmiş değerinden gösterilen finansal varlıklar	İtfa edilmiş değerinden gösterilen finansal yükümlülükler	Defter değeri	Dipnot
Finansal Varlıklar
Nakit ve Nakit Benzerleri	337.815.909	-	337.815.909	5
Finansal Yatırımlar	14.768.357	-	14.768.357	12
Ticari Alacaklar	1.288.108.998	-	1.288.108.998	4, 6
Diğer Alacaklar	30.246.033	-	30.246.033	4, 8
Finansal Yükümlülükler
Finansal Borçlanmalar	-	51.441.193	51.441.193	12
Finansal Kiralama Yükümlülükler	-	-	-
Ticari Borçlar	-	782.999.274	782.999.274	4, 6
Diğer Borçlar	-	362.540	362.540	4, 8

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

28. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal risk faktörleri (devamı)

b.3) Piyasa riski (devamı)

b.3.3 Gerçeğe uygun değer(devamı)

	İtfa edilmiş değerinden	İtfa edilmiş değerinden gösterilen
31 Aralık 2022	gösterilen finansal varlıklar	finansal yükümlülükler	Defter değeri	Dipnot
Finansal Varlıklar
Nakit ve Nakit Benzerleri	587.178.613	-	587.178.613	5
Finansal Yatırımlar	113.827.269	-	113.827.269	12
Ticari Alacaklar	1.127.052.962	-	1.127.052.962	4, 6
Diğer Alacaklar	115.650.111	-	115.650.111	4, 9
Finansal Yükümlülükler
Finansal Borçlanmalar	-	40.078.417	40.078.417	12
Finansal Kiralama Yükümlülükler	-	-	-
Ticari Borçlar	-	958.124.899	958.124.899	4, 6
Diğer Borçlar	-	49.665.041	49.665.041	4, 9

31 Aralık 2023 Tarihinde Sona Eren Yıla Ait Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Açıklayıcı Dipnotlar

(Tutarlar aksi belirtilmedikçe Türk Lirası'nın ("TL") 31 Aralık 2023 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

29. PAY BAŞINA KAZANÇ / ( KAYIP)

Pay başına kar, hissedarlara ait net karın adi hisselerin ağırlıklı ortalama adedine bölünmesi ile hesaplanır. Grup'un 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla pay başına kazancı aşağıdaki gibidir:

	31 Aralık 2023	31 Aralık 2022
Net Dönem Karı/(Zararı)	(200.049.943)	(173.429.468)
Çıkarılmış Adi Hisse Senetlerinin Ağırlıklı Ortalama Adedi	224.000.000	224.000.000
Pay Başına Kayıp	(0,89)	(0,77)

30. BİLANÇO TARİHİNDEN SONRAKİ OLAYLAR

Şirket 24.04.2024 tarihinde, Kazakistan'da elektrik-mekanik taahhüt işlerini yürütmek amacıyla ve genişleme yatırımı faaliyeti kapsamında 350.000 Tenge nakit sermaye ödemek suretiyle kuruluşta edinim yoluyla Birleşim Kz şirketini kurmuştur.

31. DİĞER HUSUSLAR

Bulunmamaktadır.