Annual Report (ESEF) • Mar 21, 2023
Preview not available for this file type.
Download Source FileRoczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku
2 w tys. zł w tys. euro
*** WYBRANE DANE FINANSOWE
| 2022 | 2021 | 2022 | 2021 | |
|---|---|---|---|---|
| Przychody z tytułu odsetek i o podobnym charakterze | 3 332 804 | 824 249 | 710 877 | 180 065 |
| Przychody z tytułu opłat i prowizji | 688 184 | 742 899 | 146 788 | 162 294 |
| Zysk brutto | 1 994 688 | 950 936 | 425 461 | 207 741 |
| Zysk netto | 1 545 680 | 717 468 | 329 689 | 156 738 |
| Całkowite dochody | 1 291 558 | (40 781) | 275 485 | (8 909) |
| Zmiana stanu środków pieniężnych | (5 907 780) | 2 046 917 | (1 260 111) | 447 169 |
| Aktywa razem | 69 801 402 | 61 862 771 | 14 883 345 | 13 450 183 |
| Zobowiązania wobec banków | 4 794 671 | 3 383 353 | 1 022 340 | 735 607 |
| Zobowiązania wobec klientów | 50 512 860 | 43 507 474 | 10 770 562 | 9 459 380 |
| Kapitał własny | 7 960 245 | 7 383 395 | 1 697 317 | 1 605 295 |
| Kapitał zakładowy | 522 638 | 522 638 | 111 439 | 113 632 |
| Liczba akcji (w szt.) | 130 659 600 | 130 659 600 | 130 659 600 | 130 659 600 |
| Wartość księgowa na jedną akcję (w zł/euro) | 60,92 | 56,51 | 12,99 | 12,29 |
| Łączny współczynnik kapitałowy (w %)* | 17,6 | 20,1 | 17,6 | 20,1 |
| Zysk na jedną akcję zwykłą (w zł/euro) | 11,83 | 5,49 | 2,52 | 1,20 |
| Rozwodniony zysk na jedną akcję (w zł /euro) | 11,83 | 5,49 | 2,52 | 1,20 |
| Wypłacona dywidenda na jedną akcję (w zł/euro)** | 5,47 | 1,20 | 1,17 | 0,26 |
*Dodatkowe informacje dotyczące kalkulacji łącznego współczynnika kapitałowego zawarte są w Nocie nr 3, w sekcji „Adekwatność kapitałowa” oraz „Informacji w zakresie adekwatności kapitałowej Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. według stanu na dzień 31 grudnia 2022 roku” podlegającej publikacji na stronie internetowej Banku. Kalkulacja łącznego współczynnika kapitałowego na dzień 31 grudnia 2022 roku była przedmiotem badania przez niezależnego biegłego rewidenta.
**Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku Handlowego w Warszawie S.A. podjęło uchwałę w sprawie podziału zysku netto za 2021 rok oraz uchwałę w sprawie podziału niepodzielonego zysku z lat ubiegłych. Dodatkowe informacje dotyczące wypłaty dywidendy znajdują się w Nocie 34.
*** Kursy użyte do przeliczenia złotych na euro: pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej wg średniego kursu NBP na dzień 31 grudnia 2022 roku – 4,6899 zł (na dzień 31 grudnia 2021 roku: 4,5994 zł); pozycje rachunku zysków i strat, sprawozdania z całkowitych dochodów oraz sprawozdania z przepływów pieniężnych wg kursu stanowiącego średnią arytmetyczną kursów NBP na koniec każdego miesiąca 2022 roku – 4,6883 zł (2021 roku 4,5775 zł).
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku
3
Roczne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 r.
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku
4
Informacja dodatkowa zawierająca opis przyjętych zasad rachunkowości i inne informacje objaśniające
Informacje ogólne o Banku i Grupie Kapitałowej Banku („Grupa”)
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku
5
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku
6
| Za okres | 2022 | 2021 | w tys. zł | Nota |
|---|---|---|---|---|
| Przychody z tytułu odsetek | 3 187 563 | 772 212 | 5 | |
| Przychody o podobnym charakterze | 145 241 | 52 037 | 5 | |
| Koszty odsetek i koszty o podobnym charakterze | ( 591 930 ) | ( 36 188 ) | 5 | |
| Wynik z tytułu odsetek | 2 740 874 | 788 061 | 5 | |
| Przychody z tytułu opłat i prowizji | 688 184 | 742 899 | 6 | |
| Koszty z tytułu opłat i prowizji | ( 108 469 ) | ( 93 031 ) | 6 | |
| Wynik z tytułu opłat i prowizji | 579 715 | 649 868 | 6 | |
| Przychody z tytułu dywidend | 11 089 | 10 959 | 7 | |
| Wynik na handlowych instrumentach finansowych i rewaluacji | 647 198 | 514 603 | 8 | |
| Wynik na inwestycyjnych dłużnych aktywach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | ( 323 054 ) | 414 599 | 39 | |
| Wynik na inwestycjach kapitałowych i pozostałych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | 886 | 53 214 | 10 | |
| Wynik na rachunkowości zabezpieczeń | ( 1 814 ) | ( 6 421 ) | 9 | |
| Pozostałe przychody operacyjne | 23 038 | 18 878 | 10 | |
| Pozostałe koszty operacyjne | ( 40 390 ) | ( 89 648 ) | 10 | |
| Wynik na pozostałych przychodach i kosztach operacyjnych | ( 17 352 ) | ( 70 770 ) | 10 | |
| Koszty działania i koszty ogólnego zarządu | ( 1 234 843 ) | ( 1 090 742 ) | 11 | |
| Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych | ( 103 016 ) | ( 111 833 ) | 12 | |
| Wynik z tytułu zbycia pozostałych aktywów | 2 869 | ( 658 ) | ||
| Wynik z tytułu oczekiwanych strat kredytowych aktywów finansowych oraz rezerw na zobowiązania warunkowe | ( 104 840 ) | ( 38 784 ) | 13 | |
| Zysk operacyjny | 2 207 712 | 1 112 096 | ||
| Podatek od niektórych instytucji finansowych | ( 213 024 ) | ( 161 160 ) |
Za okres 2022 2021
w tys. zł
| Noty | Zysk brutto | 1 994 688 | 950 936 |
|---|---|---|---|
| Podatek dochodowy | ( 449 008 ) | ( 233 468 ) | |
| Zysk netto | 1 545 680 | 717 468 | |
| W tym: Zysk netto należny udziałowcom jednostki dominującej (w tys.) | 1 545 680 | 717 468 | |
| Średnia ważona liczba akcji zwykłych (w szt.) | 130 659 600 | 130 659 600 | |
| Zysk na jedną akcję (w zł) | 15 | 11,83 | |
| Rozwodniony zysk na jedną akcję (w zł) | 15 | 11,83 |
Informacja dodatkowa zamieszczona na kolejnych stronach stanowi integralną część rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Za okres 2022 2021
w tys. zł
| Noty |
|---|
| Zysk netto |
| Pozostałe całkowite dochody, które są lub mogą być przekwalifikowane do rachunku zysków i strat: |
| Aktualizacja wartości godziwej aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody (netto) |
| (Zyski)/Straty przeniesione do rachunku zysków i strat po zaprzestaniu ujmowania aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody (netto) |
| Różnice kursowe |
| Pozostałe całkowite dochody, które nie mogą być przekwalifikowane do rachunku zysków i strat: |
| Zyski/(Straty) aktuarialne z wyceny programu określonych świadczeń (netto) |
| Pozostałe całkowite dochody po opodatkowaniu |
| Całkowite dochody ogółem |
| W tym: Całkowite dochody należne udziałowcom jednostki dominującej |
| 2022 | 2021 |
|---|---|
| 1 545 680 | 717 468 |
| ( 261 421 ) | ( 762 051 ) |
| ( 523 184 ) | ( 426 210 ) |
| 261 674 | ( 335 825 ) |
| 89 | ( 16 ) |
| 7 299 | 3 802 |
| 7 299 | 3 802 |
| ( 254 122 ) | ( 758 249 ) |
| 1 291 558 | ( 40 781 ) |
| 1 291 558 | ( 40 781 ) |
Informacja dodatkowa zamieszczona na kolejnych stronach stanowi integralną część rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Stan na dzień 31.12.2022 31.12.2021
w tys. zł
| Nota | AKTYWA | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|---|---|
| Kasa, operacje z Bankiem Centralnym | 17 | 595 969 | |
| Należności od banków | 18 | 1 043 968 | |
| Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: | 19 | 7 029 163 | |
| aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań | 41 60 | ||
| Pochodne instrumenty zabezpieczające | 623 119 | ||
| Inwestycyjne dłużne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody, w tym: | 20 | 37 180 808 | |
| aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań | 41 697 698 | ||
| Inwestycje kapitałowe i pozostałe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | 21 | 106 144 | |
| Należności od klientów | 22 | 21 620 507 | |
| Rzeczowe aktywa trwałe | 23 | 455 418 | |
| Wartości niematerialne | 24 | 1 263 863 | |
| Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego | - | ||
| Aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 26 | 287 368 | |
| Inne aktywa | 27 | 217 571 | |
| Aktywa trwałe przeznaczone do zbycia | 28 | - | |
| Aktywa razem | 69 801 402 | ||
| ZOBOWIĄZANIA | |||
| Zobowiązania wobec banków | 29 | 4 794 671 | |
| Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu | 19 | 4 896 099 | |
| Pochodne instrumenty zabezpieczające | 6 917 | ||
| Zobowiązania wobec klientów | 30 | 50 512 860 | |
| Rezerwy | 31 | 112 507 | |
| Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego | 245 937 | ||
| Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 165 | ||
| Inne zobowiązania | 32 | 1 272 001 | |
| Zobowiązania razem | 61 841 157 | ||
| KAPITAŁ WŁASNY | |||
| Kapitał zakładowy | 34 | 522 638 | |
| Kapitał zapasowy | 34 | 3 001 259 | |
| Kapitał z aktualizacji wyceny | 34 | ( 573 528 ) | |
| Pozostałe kapitały rezerwowe | 34 | 2 833 345 | |
| Zyski zatrzymane | 2 176 531 | ||
| Kapitał własny razem | 7 960 245 | ||
| Zobowiązania i kapitał własny razem | 69 801 402 |
Informacja dodatkowa zamieszczona na kolejnych stronach stanowi integralną część rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
w tys. zł
| Kapitał zakładowy | Kapitał zapasowy | Kapitał z aktualizacji wyceny | Pozostałe kapitały rezerwowe | Zyski zatrzymane | Kapitał własny razem | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Stan na 1 stycznia 2022 roku | 522 638 | 3 001 699 | ( 312 018 ) | 2 814 030 | 1 357 046 | 7 383 395 |
| Całkowite dochody ogółem, z tego: | - | - | ( 261 510 ) | 7 388 | 1 545 680 | 1 291 558 |
| Zysk netto | - | - | - | - | 1 545 680 | 1 545 680 |
| Pozostałe całkowite dochody | - | - | ( 261 510 ) | 7 388 | - | ( 254 122 ) |
| różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych | - | - | - | 89 | - | 89 |
| wycena aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody (netto) | - | - | ( 261 510 ) | - | - | ( 261 510 ) |
| zyski/(straty) aktuarialne z wyceny programu określonych świadczeń (netto) | - | - | - | 7 299 | - | 7 299 |
| Dywidendy wypłacone | - | - | - | - | ( 714 708 ) | ( 714 708 ) |
| Transfer na kapitały | - | ( 440 ) | - | 11 927 | ( 11 487 ) | - |
| Stan na 31 grudnia 2022 roku | 522 638 | 3 001 259 | ( 573 528 ) | 2 833 345 | 2 176 531 | 7 960 245 |
w tys. zł
| Kapitał zakładowy | Kapitał zapasowy | Kapitał z aktualizacji wyceny | Pozostałe kapitały rezerwowe | Zyski zatrzymane | Kapitał własny razem | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Stan na 1 stycznia 2021 roku | 522 638 | 3 002 265 | 450 017 | 2 793 561 | 812 486 | 7 580 967 |
| Całkowite dochody ogółem, z tego: | - | - | ( 762 035 ) | 3 786 | 717 468 | ( 40 781 ) |
| Zysk netto | - | - | - | - | 717 468 | 717 468 |
| Pozostałe całkowite dochody | - | - | ( 762 035 ) | 3 786 | - | ( 758 249 ) |
| różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych | - | - | - | ( 16 ) | - | ( 16 ) |
| wycena aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody (netto) | - | - | ( 762 035 ) | - | - | ( 762 035 ) |
| zyski/(straty) aktuarialne z wyceny programu określonych świadczeń (netto) | - | - | - | 3 802 | - | 3 802 |
| Dywidendy wypłacone | - | - | - | - | ( 156 791 ) | ( 156 791 ) |
| Transfer na kapitały | - | ( 566 ) | - | 16 683 | ( 16 117 ) | - |
| Stan na 31 grudnia 2021 roku | 522 638 | 3 001 699 | ( 312 018 ) | 2 814 030 | 1 357 046 | 7 383 395 |
Informacja dodatkowa zamieszczona na kolejnych stronach stanowi integralną część rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Za okres 2022 2021
w tys. zł
| 2022 | 2021 | |
|---|---|---|
| A. DZIAŁALNOŚĆ OPERACYJNA | ||
| I. Zysk netto | 1 545 680 | 717 468 |
| II. Korekty | ( 9 051 333 ) | 697 395 |
| Bieżący i odroczony podatek dochodowy ujęty w wyniku finansowym | 14 | 449 008 |
| Amortyzacja | 12 | 103 016 |
| Wynik odpisów na oczekiwane straty kredytowe na należności | 13 | 93 961 |
| Wynik z tytułu rezerw, w tym na zobowiązania warunkowe | 29 | 095 |
| Wynik z tytułu odsetek | 5 | ( 2 740 873 ) |
| Przychody z tytułu dywidend | 7 | ( 11 089 ) |
| Wynik ze sprzedaży aktywów trwałych | ( 2 869 ) | |
| Wynik z tytułu niezrealizowanych różnic kursowych | 19 | 807 |
| Wynik na inwestycjach kapitałowych i pozostałych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | ( 10 886 ) | |
| Inne korekty | 29 | 295 |
| Zmiana stanu należności od banków | 18 | ( 37 898 ) |
| Zmiana stanu należności od klientów | 22 | ( 309 691 ) |
| Zmiana stanu dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | 20 | ( 16 769 855 ) |
| Zmiana stanu aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu | 19 | 2 948 243 |
| Zmiana stanu aktywów z tytułu pochodnych instrumentów zabezpieczających | 37 | 118 667 |
| Zmiana stanu innych aktywów | 27 | 37 861 |
| Zmiana stanu zobowiązań wobec banków | 29 | 1 384 681 |
| Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów | 30 | 6 943 124 |
| Zmiana stanu zobowiązań przeznaczonych do obrotu | 19 | ( 1 692 383 ) |
| Zmiana stanu zobowiązań z tytułu pochodnych instrumentów zabezpieczających | 37 | 6 917 |
| Zmiana stanu innych zobowiązań | 32 | 360 536 |
| Odsetki otrzymane | 3 071 922 | |
| Odsetki zapłacone | ( 504 181 ) | |
| Podatek dochodowy zapłacony | ( 111 709 ) | |
| III. Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej | ( 5 049 621 ) | |
| B. DZIAŁALNOŚĆ INWESTYCYJNA | ||
| Wpływy | 29 624 | |
| Zbycie rzeczowych aktywów trwałych | 23 | 7 048 |
| Zbycie udziałów kapitałowych | 21 | 2 058 |
| Zbycie aktywów trwałych przeznaczonych do zbycia | 9 | 783 |
| Dywidendy otrzymane | 10 | 735 |
| Wydatki | ( 142 786 ) | |
| Nabycie rzeczowych aktywów trwałych | 23 | ( 59 107 ) |
| Nabycie wartości niematerialnych | 24 | ( 83 679 ) |
| Przepływy netto związane z działalnością inwestycyjną | ( 113 162 ) | |
| C. DZIAŁALNOŚĆ FINANSOWA | ||
| Wpływy | - | |
| Wydatki | ( 726 286 ) | |
| Dywidendy wypłacone | ( 714 708 ) | |
| Wydatki z tytułu opłat leasingowych | ( 11 578 ) | |
| Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej | ( 726 286 ) | |
| D. Różnice kursowe z przeliczenia środków pieniężnych | ( 18 711 ) | |
| E. Zwiększenie/(zmniejszenie) środków pieniężnych netto | ( 5 907 780 ) | |
| F. Środki pieniężne na początek okresu | 6 566 557 | |
| G. Środki pieniężne na koniec okresu | 44 658 777 |
Informacja dodatkowa zamieszczona na kolejnych stronach stanowią integralną część rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Bank Handlowy w Warszawie S.A. („Jednostka dominująca”, „Bank”) ma siedzibę w Polsce przy ul. Senatorskiej 16, 00-923 Warszawa. Bank został powołany aktem założycielskim z dnia 13 kwietnia 1870 roku i jest zarejestrowany w Rejestrze Przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, XII Wydział Gospodarczy w Warszawie, pod numerem KRS: 0000001538. Bank działa jako Spółka akcyjna.# Informacje o Grupie Kapitałowej
W okresie sprawozdawczym nazwa podmiotu nie uległa zmianie. Jednostce dominującej nadano numer statystyczny REGON 000013037 oraz numer identyfikacji podatkowej NIP 526-030-02-91. Czas trwania Jednostki dominującej oraz jednostek wchodzących w skład Grupy jest nieoznaczony. Kapitał zakładowy Banku wynosi 522 638 400 zł i podzielony jest na 130 659 600 akcji zwykłych na okaziciela, o wartości nominalnej 4,00 zł każda. Akcje Banku są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Bank jest członkiem Citigroup Inc. Jednostką dominującą dla Banku jest Citibank Overseas Investment Corporation z siedzibą w New Castle, USA. Citibank Overseas Investment Corporation jest podmiotem zależnym od Citibank N.A. z siedzibą w Nowym Jorku, USA, podczas gdy jednostką dominującą najwyższego szczebla jest Citigroup Inc. Bank jest uniwersalnym bankiem komercyjnym, oferującym szeroki zakres usług bankowych dla osób fizycznych i prawnych. W grudniu 2021 roku Bank zakończył procedurę uzyskania rozszerzonej licencji maklerskiej w Komisji Nadzoru Finansowego. Pozwoliło to na zakończenie procesu powołania biura maklerskiego w strukturach Banku i sfinalizowanie przeniesienia działalności maklerskiej, prowadzonej wcześniej przez Dom Maklerski Banku Handlowego S.A. („DMBH”), na Bank w drodze sprzedaży przedsiębiorstwa. W dniu 29 lipca 2022 roku Bank zawarł z DMBH ”Umowę przeniesienia przedsiębiorstwa” na podstawie której w dniu 1 sierpnia 2022 roku przedsiębiorstwo DMBH zostało przeniesione do Banku. W rezultacie, od dnia 1 sierpnia 2022 roku działalność maklerska jest skoncentrowana i prowadzona w Departamencie Maklerskim Banku. Mając na uwadze powyższe Zarząd DMBH w dniu 11 maja 2022 roku, podjął decyzję o zaprzestaniu prowadzenia działalności maklerskiej z dniem 1 sierpnia 2022 roku. W konsekwencji tej decyzji DMBH w dniu 19 września 2022 roku złożył do Komisji Nadzoru Finansowego („KNF”) wniosek o uchylenie decyzji w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej. W wyniku przeprowadzonego postępowania DMBH otrzymał w dniu 7 grudnia 2022 roku decyzję KNF w sprawie uchylenia decyzji KPWiG oraz KNF w zakresie zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej. Decyzja uprawomocniła się po upływie 14 dni. Transakcja nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa od DMBH nie miała wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy. Rozliczenie transakcji nabycia przedsiębiorstwa w jednostkowym sprawozdaniu finansowym Banku zostało ujęte metodą wartości księgowych, w ramach której różnicę pomiędzy zapłaconym wynagrodzeniem a wartością księgową przejętych aktywów netto wynoszącą 16,8 mln zł ujęto w jednostkowym kapitale Banku, dodatkowe informacje dotyczące wartości księgowych przejętych aktywów znajdują się w nocie 47 Rocznego Jednostkowego Sprawozdania Finansowego Banku Handlowego w Warszawie S.A za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku.
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. obejmuje dane Banku - Jednostki dominującej oraz jednostek od niego zależnych (razem zwanych dalej Grupą). W skład Grupy wchodzi Bank oraz następujące jednostki zależne:
| Nazwa jednostki | Siedziba | Udział w kapitale/w głosach na WZ w % 31.12.2022 | Udział w kapitale/w głosach na WZ w % 31.12.2021 |
|---|---|---|---|
| Jednostki konsolidowane metodą pełną | |||
| Dom Maklerski Banku Handlowego S.A. | Warszawa | 100,00 | 100,00 |
| Handlowy-Leasing Sp. z o.o. (poza pośrednimi powiązaniami poprzez Handlowy-Inwestycje Sp. z o.o. gdzie udział w kapitale wynosi 2,53%) | Warszawa | 97,47 | 97,47 |
| Handlowy Investments S.A. | Luksemburg | 100,00 | 100,00 |
| Handlowy-Inwestycje Sp. z o.o. | Warszawa | 100,00 | 100,00 |
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 12
Struktura Grupy Kapitałowej Banku w 2022 roku nie uległa zmianie w porównaniu do końca 2021 roku.
| Nazwa jednostki | Siedziba | Przedmiot przedsiębiorstwa | Charakter powiązani a kapitałowego | Udział w kapitale (w %*) | Aktywa | Zobowią- zania | Kapitał | Przychod y | Zysk/ Strata |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| HANDLOWY–LEASING Sp. z o.o | Warszawa | Działalność leasingowa | Jednostka zależna | 97,47 | 21 378 690 | 20 688 697 | 292 | 3 333 | |
| DOM MAKLERSKI BANKU HANDLOWEGO S.A. | Warszawa | Działalność maklerska | Jednostka zależna | 100 | 119 220 | 1 934 117 | 286 | 48 399 | 3 333 |
| HANDLOWY INVESTMENTS S.A. | Luksemburg | Działalność inwestycyjna | Jednostka zależna | 100 | 4 432 | 55 4 377 | 442 | (91) | |
| HANDLOWY – INWESTYCJE Sp. z o.o. 1/ | Warszawa | Działalność inwestycyjna | Jednostka zależna | 100 | 10 566 | 94 10 472 | 208 | 12 |
Dane w tys. zł
*Udział bezpośredni. Objaśnienie zależności pośrednich: 1/ Pośrednie powiązania poprzez Handlowy-Inwestycje Sp. z o.o.
| Nazwa jednostki | Siedziba | Przedmiot przedsiębiorstwa | Charakter powiązania kapitałowego | Udział w kapital e (w %) | Wartość bilansowa udziałów/akcji | Aktywa | Zobowi ą-zania | Kapitał | Przychod y | Zysk/ Strat a |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| HANDLOWY–LEASING Sp. z o.o. | Warszaw a | Działalność leasingowa | Jednostka zależna | 2,53 | 414 | 21 378 690 | 20 688 697 | (441) |
Dane w tys. zł
Przedstawione dane finansowe jednostek dostępne na dzień sporządzenia sprawozdania, pochodzą z niezbadanych sprawozdań finansowych jednostek. Dane finansowe Handlowy Investments S.A. pochodzą ze sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień 28 lutego 2023 roku będącego dniem bilansowym jednostki.
| Nazwa jednostki | Siedziba | Przedmiot przedsiębiorstwa | Charakter powiązania kapitałowego | Udział w kapitale (w %*) | Aktywa | Zobowią- zania | Kapitał | Przychod y | Zysk / Stra ta |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| HANDLOWY–LEASING Sp. z o.o | Warszawa | Działalność leasingowa | Jednostka zależna | 97,47 | 21 129 732 | 20 397 | (441) | ||
| DOM MAKLERSKI BANKU HANDLOWEGO S.A. | Warszawa | Działalność maklerska | Jednostka zależna | 100 | 742 894 | 618 481 | 124 413 | 84 841 | 26 858 |
| HANDLOWY INVESTMENTS S.A. | Luksemburg | Działalność inwestycyjna | Jednostka zależna | 100 | 4 493 111 | 4 382 314 | (359) | ||
| HANDLOWY – INWESTYCJE Sp. z o.o. 1/ | Warszawa | Działalność maklerska | Jednostka zależna | 100 | 10 519 | 59 10 460 | (169) |
Dane w tys. zł
*Udział bezpośredni. Objaśnienie zależności pośrednich: 1/ Pośrednie powiązania poprzez Handlowy-Inwestycje Sp. z o.o.
| Nazwa jednostki | Siedziba | Przedmiot przedsiębiorstwa | Charakter powiązania kapitałowego | Udział w kapital e (w %) | Wartość bilansowa udziałów/akcji | Aktywa | Zobowi ą-zania | Kapitał | Przychod y | Zysk/ Strat a |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| HANDLOWY–LEASING Sp. z o.o. | Warszaw a | Działalność leasingowa | Jednostka zależna | 2,53 | 414 | 21 129 732 | 20 397 | (441) |
Dane w tys. zł
Przedstawione dane finansowe jednostek dostępne na dzień sporządzenia sprawozdania, pochodzą z niezbadanych sprawozdań finansowych jednostek. Dane finansowe Handlowy Investments S.A. pochodzą ze sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień 28 lutego 2022 roku będącego dniem bilansowym jednostki.
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy zostało sporządzone zgodnie z wymogami Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej („MSSF”), które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską („MSSF EU”), a w zakresie nieregulowanym powyższymi standardami zgodnie z wymogami ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217 z późn. zm.) i wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi, jak również wymogami odnoszącymi się do emitentów papierów wartościowych dopuszczonych lub ubiegających się o dopuszczenie do obrotu na rynku oficjalnych notowań giełdowych.
Sprawozdanie finansowe Grupy zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Grupę w okresie co najmniej 12 miesięcy od dnia bilansowego. Na dzień podpisania niniejszego sprawozdania finansowego Zarząd Banku nie stwierdza istnienia faktów i okoliczności, które wskazywałyby na zagrożenie dla możliwości kontynuacji działalności przez Grupę w okresie co najmniej 12 miesięcy od dnia bilansowego na skutek zamierzonego lub przymusowego zaniechania bądź istotnego ograniczenia przez Bank dotychczasowej działalności.
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone przez Zarząd Banku do publikacji 20 marca 2023 roku. Ostateczne zatwierdzenie sprawozdania finansowego nastąpi przez Walne Zgromadzenie Banku. Roczne jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone przez Zarząd Banku do publikacji 20 marca 2023 roku. Ostateczne zatwierdzenie sprawozdania finansowego nastąpi przez Walne Zgromadzenie Banku.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje rok zakończony 31 grudnia 2022 oraz zawiera dane porównawcze za rok zakończony 31 grudnia 2021. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w złotych polskich (waluta prezentacji) w zaokrągleniu do tysiąca złotych. W sprawozdaniu zastosowano koncepcję wartości godziwej dla aktywów finansowych i zobowiązań finansowych wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym instrumentów pochodnych, a także inwestycji kapitałowych (akcje i udziały mniejszościowe) oraz aktywów finansowych klasyfikowanych jako wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody. Pozostałe składniki aktywów finansowych wykazywane są w wartości zamortyzowanego kosztu pomniejszonej o odpisy na oczekiwane straty kredytowe. Pozostałe zobowiązania finansowe wykazywane są w wartości zamortyzowanego kosztu.
Sporządzenie rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy zgodnie z MSSF wymaga od kierownictwa dokonania pewnych szacunków oraz przyjęcia związanych z nimi założeń, które mają wpływ na kwoty prezentowane w sprawozdaniu finansowym.# Najważniejsze zasady rachunkowości oraz szacunki i oceny zastosowane przy sporządzaniu niniejszego rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego
Stosowane przez Grupę zasady rachunkowości oraz szacunki i oceny, zastosowane przy sporządzaniu niniejszego rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, były stosowane przez Grupę we wszystkich prezentowanych latach w sposób ciągły. Szacunki i związane z nimi założenia dokonywane są w oparciu o dostępne dane historyczne oraz szereg innych czynników, które w danych warunkach uznane zostaną za właściwe i które stanowią podstawę do dokonania szacunków odnośnie wartości bilansowych aktywów i zobowiązań, których wartości nie można określić w sposób jednoznaczny na podstawie innych źródeł. Rzeczywiste wartości mogą się jednak różnić od wartości szacunkowych.
Szacunki i związane z nimi założenia podlegają bieżącym przeglądom. Korekty szacunków ujmowane są w okresie, w którym dokonano zmiany szacunku, jeżeli korekta dotyczy tylko tego okresu lub w okresie, w którym dokonano zmiany i okresach przyszłych, jeżeli korekta wpływa zarówno na bieżący, jak i przyszłe okresy.
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku | 14
Najistotniejsze szacunki dokonane za okres dwunastu miesięcy, zakończony 31 grudnia 2022 roku dotyczą:
* oczekiwanych strat kredytowych aktywów finansowych (Nota 3),
* wyceny według wartości godziwej instrumentów pochodnych (Nota 19),
* utraty wartości firmy (Nota 25),
* rezerw (w tym z tytułu spraw spornych, Nota 40),
* świadczeń pracowniczych (Nota 47).
Znaczące zasady rachunkowości zastosowane przy sporządzeniu niniejszego sprawozdania finansowego zaprezentowano w poszczególnych notach do niniejszego sprawozdania finansowego oraz poniżej.
| Numer noty zawierającej opis zasad rachunkowości | Opis |
|---|---|
| 5 | Wynik z tytułu odsetek |
| 6 | Wynik z tytułu opłat i prowizji |
| 7 | Przychody z tytułu dywidend |
| 2.1 | Wynik na handlowych instrumentach finansowych i rewaluacji |
| 2.1 | Wynik na inwestycyjnych dłużnych aktywach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody |
| 2.1 | Wynik na inwestycjach kapitałowych i pozostałych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
| 37 | Wynik na rachunkowości zabezpieczeń |
| 3 | Wynik z tytułu oczekiwanych strat kredytowych aktywów finansowych oraz rezerw na zobowiązania warunkowe |
| Numer noty zawierającej opis zasad rachunkowości | Opis |
|---|---|
| 2.1 | Należności od banków |
| 2.1 | Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu |
| 2.1 | Inwestycyjne dłużne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody |
| 2.1 | Inwestycje kapitałowe i pozostałe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
| 2.1 | Należności od klientów |
| 23 | Rzeczowe aktywa trwałe |
| 24 | Wartości niematerialne |
| 26 | Aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego |
| 28 | Aktywa trwałe przeznaczone do zbycia |
| 2.1 | Zobowiązania wobec banków |
| 2.1 | Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu |
| 37 | Pochodne instrumenty zabezpieczające |
| 2.1 | Zobowiązania wobec klientów |
| 31 | Rezerwy |
| 32 | Inne zobowiązania |
Standardy i interpretacje zatwierdzone lecz jeszcze nieobowiązujące na dzień 31 grudnia 2022 roku, które mogą mieć wpływ na sprawozdanie finansowe Grupy to:
* Zmiana do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” oraz Oświadczenia praktycznego 2 „Dokonywanie ocen materialności” w zakresie ujawniania zasad (polityki) rachunkowości, wprowadzająca wymóg ujawniania materialnych zasad rachunkowości zastępujący dotychczasowy wymóg ujawniania istotnych zasad rachunkowości, wydana 12 lutego 2021 roku;
* Zmiana do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów” wprowadzająca definicję wartości szacunkowych, obejmującą również definicję zmiany wartości szacunkowych, zamiast dotychczasowej definicji zmiany wartości szacunkowych, wydana 12 lutego 2021 roku;
* MSSF 17 – Ubezpieczenia – zastępujący MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe i wprowadzający kompleksowe uregulowania w obszarze rachunkowego podejścia do umów ubezpieczeniowych, a w szczególności wynikających z nich zobowiązań, wydana 25 czerwca 2020 roku;
* Zmiana do MSSF 17 ,,Umowy ubezpieczeniowe” - pierwsze zastosowanie MSSF 17 i MSSF 9 – informacje porównawcze dotyczące umożliwienia jednostkom wdrażającym MSSF 9 oraz MSSF 17 Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku | 15 uproszczenie (wynikające z trudnych do wyjaśnienia wymogów prezentowania danych porównawczych z obu tych standardów łącznie) w ujawnianiu danych porównawczych poprzez uznanie, że standard MSSF 9 był zastosowany do aktywów finansowych wcześniej, wydana 9 grudnia 2021 roku;
* Zmiana do MSR 12 „Podatek dochodowy” zawężająca zwolnienie z ujmowania aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego, tak że nie obejmuje ono transakcji, w wyniku których powstają opodatkowane i odliczalne różnice przejściowe w równych kwotach, wydana 7 maja 2021 roku.
Wyżej wymienione zmiany obowiązują od 1 stycznia 2023 roku i nie będą miały istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe.
Wyżej wymienione zmiany nie będą miały istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe.
Wymienione powyżej zmiany nie wpływają istotnie na sprawozdanie finansowe.
Jednostki zależne to wszelkie jednostki kontrolowane przez Grupę. Grupa sprawuje kontrolę nad jednostką wówczas, gdy posiada władzę nad tą jednostką, jest narażona lub ma prawo do zmiennych zwrotów ze swojego zaangażowania w tę jednostkę oraz ma możliwość wywierania wpływu na te zwroty poprzez sprawowanie władzy nad tą jednostką.
Przejęcie jednostek zależnych przez Grupę rozlicza się metodą nabycia. Koszt przejęcia ustala się jako wartość godziwą przekazanych aktywów, wyemitowanych instrumentów kapitałowych oraz zobowiązań zaciągniętych lub przejętych na dzień wymiany. Możliwe do zidentyfikowania aktywa nabyte oraz zobowiązania, w tym warunkowe przejęte w ramach połączenia jednostek gospodarczych, wycenia się początkowo według ich wartości godziwej na dzień przejęcia, niezależnie od wielkości ewentualnych udziałów niekontrolujących. Nadwyżkę kosztu przejęcia nad wartością godziwą udziału Grupy w możliwych do zidentyfikowania przejętych aktywach netto ujmuje się jako wartość firmy. Jeżeli koszt przejęcia jest niższy od wartości godziwej aktywów netto przejętej jednostki zależnej, różnicę ujmuje się bezpośrednio w rachunku zysków i strat.
Transakcje i rozrachunki na transakcjach pomiędzy spółkami Grupy są eliminowane. Eliminacji podlegają również istotne niezrealizowane zyski i straty na transakcjach pomiędzy spółkami z Grupy.
Zasady rachunkowości stosowane przez jednostki zależne zostały ujednolicone w procesie przygotowania Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku | 16 skonsolidowanego sprawozdania finansowego tam, gdzie było to konieczne, dla zapewnienia zgodności we wszystkich istotnych obszarach z zasadami rachunkowości stosowanymi przez Grupę.
Wartości prezentowane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym prezentowane są w złotych polskich, które są walutą funkcjonalną i walutą prezentacji Grupy. Pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej i zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane wyrażone w walutach obcych przelicza się na złote polskie według kursu średniego ustalonego dla danej waluty przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego („NBP”) na dzień sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej. Transakcje wyrażone w walutach obcych przy początkowym ujęciu przelicza się na walutę funkcjonalną (złoty polski) według kursu obowiązującego w dniu transakcji. Różnice kursowe wynikające z rewaluacji walutowych pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej oraz rozliczenia transakcji walutowych zaliczane są do wyniku z pozycji wymiany, w ramach wyniku na handlowych instrumentach finansowych i rewaluacji.Kursy podstawowych walut zastosowane przy sporządzaniu niniejszego sprawozdania finansowego są następujące:
| w zł | 31 grudnia 2022 r. | 31 grudnia 2021 r. | |
|---|---|---|---|
| 1 USD | 4,4018 | 4,0600 | |
| 1 CHF | 4,7679 | 4,4484 | |
| 1 EUR | 4,6899 | 4,5994 |
Bank klasyfikuje instrumenty finansowe do następujących kategorii:
Kategoria obejmuje:
1) aktywa, które nie zostały zaklasyfikowane jako wyceniane według zamortyzowanego kosztu, ani jako wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody oraz
2) aktywa finansowe przeznaczone w momencie ich początkowego ujęcia do wyceny według wartości godziwej z zyskami lub stratami ujmowanymi w rachunku zysków i strat, jeśli w ten sposób Bank eliminuje lub znacząco zmniejsza niespójność wyceny lub ujęcia (określaną czasami jako „niedopasowanie księgowe”), jaka w przeciwnym razie powstałaby na skutek wyceny aktywów lub zobowiązań bądź ujęcia związanych z nimi zysków lub strat według różnych zasad oraz
3) akcje i udziały mniejszościowe
Składnik aktywów zalicza się do tej kategorii w szczególności, gdy jest przeznaczony do obrotu (model aktywów przeznaczonych do obrotu), tzn. jeżeli: został nabyty głównie w celu sprzedaży w bliskim terminie; w momencie początkowego ujęcia stanowi część portfela określonych instrumentów finansowych, którymi zarządza się łącznie i dla których istnieją dowody bieżącego faktycznego trybu generowania krótkoterminowych zysków; lub jest instrumentem pochodnym. Akcje i udziały mniejszościowe, w tym akcje nabyte w ramach działalności maklerskiej wyceniane są w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Akcje i udziały mniejszościowe z tytułu wybranych zaangażowań strategicznych w tzw. spółkach infrastrukturalnych prowadzących działalność na rzecz sektora finansowego przedstawione są w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako „Inwestycje kapitałowe i pozostałe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat”.
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku
17
należności od klientów)
Składnik aktywów finansowych wycenia się w zamortyzowanym koszcie, jeśli spełnione są łącznie obydwa warunki:
a) składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy,
b) warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.
Do kategorii tej zaliczane są w szczególności należności kredytowe , fundusze gwarancyjne i lokaty stanowiące zabezpieczenie, skupione wierzytelności oraz dłużne papiery wartościowe nienotowane na aktywnym rynku, a także lokaty zdeponowane na rynku międzybankowym i transakcje reverse repo.
Aktywa udzielone lub nabyte ze zidentyfikowaną utratą wartości w momencie początkowego ujęcia mogą powstać w sytuacji, gdyby Grupa udzieliła lub nabyła ekspozycje ze zidentyfikowaną utratą wartości w momencie początkowego ujęcia lub dla ekspozycji ze zidentyfikowaną utratą wartości, dla której wystąpiło kryterium wyłączenia z bilansu (istotna modyfikacja).
Aktywa POCI Grupa ujmuje w wartości godziwej w momencie początkowego ujęcia, a następnie wg zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem stopy efektywnej skorygowanej o oczekiwane straty kredytowe, natomiast oczekiwane straty kredytowe ujmowane są w odniesieniu do całego okresu życia tych instrumentów (life-time).
Składnik aktywów finansowych jest wyceniany w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody, jeżeli spełnione są oba poniższe warunki:
a) składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych; oraz
b) warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.
Do kategorii tej Grupa klasyfikuje wybrane dłużne papiery wartościowe. W sprawozdaniu z przepływów pieniężnych korekta z tytułu zmiany stanu dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody ujęte są w przepływach z działalności operacyjnej.
W ramach oceny modelu biznesowego wspomnianego w opisie kategorii aktywów finansowych Grupa bierze pod uwagę specyfikę całego portfela, w którym znajduje się dane aktywo. Informacje uwzględniane w ramach tej oceny obejmują:
Portfel należności od klientów jest zarządzany w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy. Sprzedaże z tego portfela dotyczą co do zasady należności ze zidentyfikowaną utratą wartości.
W obszarze funkcji skarbowych Grupy w odniesieniu do papierów wartościowych istnieje model:
Kategoria ta obejmuje instrumenty pochodne będące zobowiązaniami, które nie są ujmowane jako instrumenty zabezpieczające oraz zobowiązania z tytułu tzw. „krótkiej sprzedaży”.
Do kategorii tej zaklasyfikowane są przede wszystkim depozyty klientowskie, a także zobowiązania do odkupu określonych papierów wartościowych w ramach transakcji repo.
Transakcje zakupu i sprzedaży aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat (z wyłączeniem instrumentów pochodnych) oraz transakcje zakupu i sprzedaży aktywów finansowych klasyfikowanych jako aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody ujmuje się w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej i wyłącza z ksiąg na dzień rozliczenia transakcji, tj. dzień, w którym Grupa odpowiednio otrzymuje lub przekazuje prawo własności do składnika aktywów. Prawa i obowiązki z tytułu zawartej transakcji w okresie pomiędzy datą zawarcia i datą rozliczenia transakcji wyceniane są do wartości godziwej. Pożyczki i inne należności wykazywane są w momencie uruchomienia środków na rzecz kredytobiorcy .
Aktywa finansowe wyłącza się z sprawozdania z sytuacji finansowej, gdy prawa do uzyskania przepływów pieniężnych z ich tytułu wygasły lub zostały przeniesione i Grupa dokonała przeniesienia zasadniczo całego ryzyka i wszystkich pożytków z tytułu ich własności.
Zobowiązania finansowe są wyłączane z sprawozdania z sytuacji finansowej wtedy i tylko wtedy, gdy zobowiązanie wygasło, tj. kiedy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł.
Grupa stosuje następujące kryteria, które traktowane są jako istotne modyfikacje i których wystąpienie skutkuje wyłączeniem składnika aktywów finansowych z bilansu i koniecznością jego ponownego ujęcia zgodnie z właściwą klasyfikacją:
Na moment wyłączenia składnika aktywów z bilansu, niezamortyzowana część prowizji ujmowana jest w całości w przychodzie odsetkowym. Nowo pobrana prowizja rozliczana jest w czasie metodą efektywnej stopy procentowej.
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku
18Jeśli następuje zmiana przepływów pieniężnych, która nie skutkuje wyłączeniem składnika aktywów finansowych z bilansu dla aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie i posiadających harmonogram spłaty (nieistotna modyfikacja), wynikająca z aneksu do umowy, Grupa dokonuje ponownego obliczenia wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych i ujmuje zysk lub stratę z tytułu modyfikacji w rachunku zysków i strat. Wartość bilansową brutto takiego składnika aktywów finansowych oblicza się jako wartość bieżącą renegocjowanych lub zmodyfikowanych przepływów pieniężnych wynikających z umowy, dyskontowanych według pierwotnej efektywnej stopy procentowej składnika aktywów finansowych (lub efektywnej stopy procentowej skorygowanej o ryzyko kredytowe w przypadku zakupionych lub utworzonych składników aktywów finansowych dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe). Wszelkie poniesione koszty i opłaty związane z modyfikacją korygują wartość bilansową zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych i są amortyzowane w okresie pozostającym do daty wymagalności zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych. Pochodne instrumenty finansowe wykazywane są w wartości godziwej począwszy od dnia zawarcia transakcji, natomiast wyłączane są z ksiąg w dacie rozliczenia.
W momencie początkowego ujęcia składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe wycenia się w wartości godziwej, powiększonej w przypadku składnika aktywów lub zobowiązania finansowego nieklasyfikowanych jako wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat o istotne koszty transakcji, które mogą być bezpośrednio przypisane do nabycia lub emisji składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego.
Po początkowym ujęciu Grupa wycenia aktywa finansowe:
Zobowiązania finansowe:
Zyski lub straty wynikające ze zmiany wartości godziwej składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego niestanowiących części powiązania zabezpieczającego, ujmuje się w następujący sposób:
Odpisy aktualizujące z tytułu oczekiwanych strat kredytowych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody, przychody odsetkowe oraz różnice kursowe dotyczące pieniężnych aktywów i zobowiązań, ujmuje się w rachunku zysków i strat. W momencie usunięcia składnika aktywów finansowych z bilansu, skumulowane zyski i straty uprzednio ujęte w kapitale własnym, ujmuje się w rachunku zysków i strat.
Wartość godziwą instrumentów pochodnych ustala się w oparciu o notowania instrumentów na aktywnych rynkach, w oparciu o ceny niedawno zawartych transakcji oraz w oparciu o techniki wyceny, w tym modele bazujące na zdyskontowanych przepływach pieniężnych oraz modele wyceny opcji, w zależności od tego, który ze sposobów jest w danym przypadku właściwy. Instrumenty pochodne, które nie zostały desygnowane jako instrumenty zabezpieczające zgodnie z zasadami rachunkowości zabezpieczeń, klasyfikowane są jako aktywa lub zobowiązania przeznaczone do obrotu i wyceniane w wartości godziwej. Wbudowane instrumenty pochodne w umowach zasadniczych stanowiących zobowiązania finansowe traktuje się jako oddzielne instrumenty pochodne, jeśli ryzyka z nimi związane oraz ich charakterystyka nie są ściśle powiązane z ryzykami i charakterystyką zasadniczego kontraktu oraz kontrakt zasadniczy nie jest wyceniany w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Dla aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz zobowiązań warunkowych Grupa dokonuje odpisów na oczekiwane straty kredytowe, według opracowanych, wewnętrznych zasad i metodyk kalkulacji odpisów. Dokonywane są one w ujęciu zagregowanym dla każdego z 3 etapów:
Na każdy dzień bilansowy Grupa ocenia, czy istnieją obiektywne przesłanki utraty wartości składnika aktywów finansowych lub grupy aktywów finansowych. Składnik aktywa finansowego lub grupa aktywów finansowych utraciły wartość wyłącznie, gdy istnieją obiektywne dowody utraty wartości wynikające z jednego lub więcej zdarzeń mających miejsce po początkowym ujęciu składnika aktywów (zdarzenie powodujące stratę), a zdarzenie (lub zdarzenia) powodujące stratę ma wpływ na oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne wynikające ze składnika aktywów finansowych lub grupy aktywów finansowych, których wiarygodne oszacowanie jest możliwe. Do obiektywnych dowodów utraty wartości składnika aktywów finansowych lub grupy aktywów zalicza się uzyskane przez Grupę informacje dotyczące zdarzeń, które wymienione są w dalszej części raportu w Nocie 3 „Zarządzanie ryzykiem”. Niezaklasyfikowanie ekspozycji kredytowej klienta jako ekspozycji o utraconej wartości kredytowej, pomimo wystąpienia określonych przesłanek wymaga uzasadnienia i udokumentowania, dlaczego nie zidentyfikowano utraty wartości. Klasyfikacja ekspozycji do Etapu 1 i 2 jest uzależniona od wystąpienia istotnego wzrostu ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia. Przypisanie ekspozycji do Etapu odbywa się, w zależności od sposobu zarządzania klientem (indywidualne vs. grupowe), przy uwzględnieniu szerokiego zakresu informacji pozyskiwanych w ramach standardowych procesów zarządzania ryzykiem (w tym procesu Wczesnego Ostrzegania), dotyczących zarówno bieżących, jak i przyszłych zdarzeń, w tym czynników makroekonomicznych oraz liczby dni zaległości.
Metodologia i założenia wykorzystywane przy ustalaniu poziomu odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych na należności są regularnie przeglądane i uaktualniane w razie potrzeby. Dodatkowo Grupa dokonuje testowania wstecznego (w oparciu o dane historyczne) w celu porównania wartości rzeczywiście poniesionych strat z szacunkami w zakresie oczekiwanych strat kredytowych. Odpisy na oczekiwane straty kredytowe liczone są w oparciu o modele statystyczne dla grup aktywów łączonych w portfele o wspólnych cechach ryzyka kredytowego. W sprawozdaniu finansowym Grupa koryguje wartość ekspozycji kredytowych o wartość odpisów na oczekiwane straty kredytowe. Kredyty uznane za nieściągalne (tj. takie, dla których Grupa nie spodziewa się przyszłych przepływów pieniężnych oraz które na podstawie przepisów podatkowych spełniły warunki niezbędne do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu lub które zostały bezwarunkowo umorzone na mocy umowy z klientem) na podstawie decyzji Banku są spisywane w ciężar odpisów z tytułu utraty wartości. W przypadku odzyskania uprzednio spisanej kwoty przychody z tego tytułu prezentowane są w pozycji „Wynik z tytułu oczekiwanych strat kredytowych aktywów finansowych oraz rezerwy na zobowiązania warunkowe”. Jeżeli wartość bieżąca szacowanych przepływów pieniężnych wzrośnie na skutek zdarzenia, które nastąpiło po wykazaniu utraty wartości, wówczas uprzednio dokonany odpis z tytułu utraty wartości jest odpowiednio odwracany przez rachunek zysków i strat. Odpisy z tytułu utraty wartości na należności od banków i klientów, odpisy z tytułu utraty wartości papierów wartościowych i innych aktywów korygują wartość odpowiednich pozycji aktywów. Rezerwy na zobowiązania warunkowe wykazywane są w zobowiązaniach w pozycji „Rezerwy”.
Grupa dokonuje podziału składników aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu ze względu na podejście do zarządzania ryzykiem kredytowym danego zaangażowania na portfel aktywów indywidualnie istotnych oraz portfel aktywów indywidualnie nieistotnych (portfel grupowy). Poziom odpisów z tytułu utraty wartości na należności uznane za indywidualnie istotne, dla których stwierdzono wystąpienie przesłanek utraty wartości, obliczany jest jako różnica między wartością bilansową składnika aktywów a wartością bieżącą przewidywanych do otrzymania przyszłych przepływów pieniężnych wynikających ze spodziewanych spłat przez kredytobiorcę z tytułu realizacji zabezpieczeń lub sprzedaży wierzytelności. Przyszłe przepływy dyskontowane są do wartości bieżącej efektywną stopą procentową instrumentu.# 2.2 Wartości szacunkowe i osądy
Ustalenie bilansowych wartości niektórych aktywów i zobowiązań oraz przychodów i kosztów wymaga oszacowania na datę bilansową wpływu niepewnych przyszłych zdarzeń na te pozycje. Szacunki i założenia podlegają ciągłej ocenie, oparte są o doświadczenia historyczne oraz inne czynniki, w tym oczekiwania co do przyszłych zdarzeń, które w danej sytuacji wydają się uzasadnione. Poniżej zaprezentowano najistotniejsze z nich, zastosowane przy sporządzaniu sprawozdania finansowego.
Wartość godziwą instrumentów finansowych nienotowanych na aktywnych rynkach ustala się, stosując techniki wyceny. Jeżeli do ustalenia wartości godziwej stosuje się techniki wyceny, metody te są okresowo oceniane i weryfikowane. Wszystkie modele są testowane i zatwierdzane przed użyciem. W miarę możliwości w modelach wykorzystywane są wyłącznie dane możliwe do zaobserwowania, chociaż w pewnych obszarach kierownictwo jednostki musi korzystać z oszacowań. Zmiany założeń dotyczących szacowanych czynników mogą mieć wpływ na wykazywane wartości godziwe instrumentów finansowych.
Grupa stosuje następujące metody wyceny w stosunku do poszczególnych typów instrumentów pochodnych:
Grupa do wyceny ryzyka kredytowego wykorzystuje kwotowania instrumentu wymiany ryzyka upadłości dłużnika (Credit Default Swap). Grupa różnicuje wycenę ryzyka kontrahenta ze względu na dostępność kwotowań kredytowych instrumentów pochodnych (CDS):
W przypadku wyceny własnego ryzyka kredytowego, Grupa stosuje metodę zdefiniowaną dla klientów, dla których nie ma aktywnego rynku CDS. Głównymi czynnikami wpływającymi na zmiany szacunków w zakresie ryzyka kontrahenta są: (i) zmiany wartości godziwej instrumentów pochodnych skorelowane między innymi z poziomem kursów walut oraz stóp procentowych, (ii) zmiany w zakresie kwotowań kredytowych instrumentów pochodnych (CDS) (iii) zmiany w zakresie ryzyka kredytowego kontrahentów (zmiana ratingów).
Metodologia szacowania odpisów na oczekiwane straty kredytowe opisana została powyżej w sekcji Utrata wartości aktywów finansowych.
Poziom odpisów z tytułu utraty wartości na należności uznane za indywidualnie nieistotne, dla których stwierdzono wystąpienie przesłanek utraty wartości, obliczany jest na bazie oceny portfelowej opartej o historyczne doświadczenia dotyczące strat ponoszonych z tytułu aktywów o podobnych cechach ryzyka. Ekspozycje restrukturyzowane to ekspozycje, wobec których zostały zastosowane udogodnienia (ang. concession) ze względów ekonomicznych lub umownych (w zakresie warunków finansowych) wynikające z trudności finansowych kredytobiorcy, których w innym przypadku Grupa by nie udzieliła. Proces nadawania ekspozycjom statusu „forborne” jest ściśle związany z procesem zarządzania ryzykiem kredytowym, w tym również z procesem rozpoznawania utraty wartości dla ekspozycji. Restrukturyzacja klienta i jego ekspozycji nie zawsze oznacza utratę wartości (np. w przypadku uzyskania odpowiednich rekompensat). Za ekspozycje z utratą wartości uznaje się ekspozycje restrukturyzowane z restrukturyzacją wymuszoną. W przypadku przyznania przez Grupę kredytobiorcy udogodnienia, jeśli nie zmienia ono w znaczący sposób istotnych warunków oraz oczekiwanych przepływów pieniężnych z aktywa finansowego, wówczas oczekiwane przyszłe przepływy z aktywa finansowego, którego dotyczy udogodnienie, Grupa ujmuje w wycenie tego aktywa, stosując pierwotną efektywną stopą procentową dla danego instrumentu. Jeśli udzielone udogodnienie w znaczący sposób zmienia istotne warunki lub oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne, wówczas takie aktywo finansowe jest wyłączane z bilansu, a nowe aktywo finansowe jest ujmowane w bilansie w wartości godziwej na dzień początkowego ujęcia. W przypadku należności wynikających z działalności innej niż podstawowa, Grupa przyjęła podejście polegające na tworzeniu odpisów na oczekiwane straty kredytowe w pełnej wysokości po przekroczeniu określonego progu przeterminowania płatności. W celu wyliczenia kosztu oczekiwanych strat kredytowych dla aktywów wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody, Grupa wykorzystuje wewnętrzną metodykę, definiującą parametry prawdopodobieństwa wystąpienia niewykonania zobowiązania (parametr PD), wartość straty w momencie niewykonania zobowiązania (parametr LGD) oraz wartość ekspozycji kredytowej w momencie niewykonania zobowiązania (parametr EAD). Dla aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody, wzrost lub spadek oczekiwanych strat kredytowych ujmowany jest w rachunku zysków i strat w pozycji „Wynik z tytułu oczekiwanych strat kredytowych aktywów finansowych oraz rezerwy na zobowiązania warunkowe”.
Grupa corocznie przeprowadza obligatoryjne testy na utratę wartości firmy zgodnie z modelem opracowanym na podstawie wytycznych zawartych w MSR 36. Podstawą wyceny wartości odzyskiwalnej ośrodków wypracowujących środki pieniężne, do których przyporządkowano wartość firmy, jest ich wartość użytkowa, którą kierownictwo Banku szacuje w oparciu o plan finansowy, odzwierciedlający przyjęte założenia odnośnie przyszłych warunków gospodarczych oraz oczekiwanych wyników działalności Banku, stopę dyskontową wykorzystaną w prognozach przepływów pieniężnych oraz stopę wzrostu zastosowaną do ekstrapolacji prognoz przepływów pieniężnych wykraczających poza okres objęty planem finansowym.
Metodologia szacowania i ujmowania rezerw opisana została w Nocie 31 oraz Nocie 40.
Rezerwy na przyszłe wypłaty z tytułu świadczeń pracowniczych, takie jak odprawy emerytalne i rentowe, podlegają okresowemu oszacowaniu aktuarialnemu przez niezależnego aktuariusza. Wysokość rezerw odpowiada wartości obecnej przyszłych długoterminowych zobowiązań Banku wobec pracowników według stanu zatrudnienia i płac na dzień sprawozdawczy i bazuje na szeregu założeń w obszarze statystyki kadrowej, w tym prawdopodobieństwa dotrwania danej osoby do wieku emerytalnego jako pracownika Banku, obejmującego rotację pracowników, ryzyko śmierci oraz ryzyko całkowitej niezdolności do pracy.
W związku z rozpoczętą reformą wskaźników referencyjnych w Polsce, zakładającą m.in. zastąpienie obecnych wskaźników WIBOR i WIBID nowym wskaźnikiem referencyjnym stopy procentowej, Komisja Nadzoru Finansowego powołała w drugiej połowie 2022 roku Narodową Grupę Roboczą ds. reformy wskaźników referencyjnych („NGR”). We wrześniu 2022r. Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej wybrał WIRON jako wskaźnik, który ma za zadanie zastąpić WIBOR i WIBID. W ramach prowadzonych prac Komitet Sterujący NGR przyjął Mapę Drogową, określającą harmonogram działań mających na celu zastąpienie wskaźników referencyjnych WIBOR i WIBID przez indeks WIRON. Zgodnie z treścią Mapy Drogowej, zakłada się, że przy efektywnej współpracy wszystkich zaangażowanych stron, reforma wskaźników zostanie zrealizowana w całości do końca 2024r. Założenia Mapy Drogowej opracowanej w ramach prac NGR wskazują na gotowość do zaprzestania opracowywania i publikowania wskaźników referencyjnych WIBOR i WIBID od początku 2025 roku. Zgodnie z Mapą Drogową, w roku 2023 ma nastąpić weryfikacja przesłanek do wystąpienia zdarzenia regulacyjnego zgodnie z artykułem 23, ust.1 Rozporządzenia BMR. Zdarzenie regulacyjne stanowić będzie podstawę do wyznaczenia w rozporządzeniu Ministra Finansów zamiennika WIBOR. Zamiennik będzie miał zastosowanie do umów i instrumentów finansowych spełniających przesłanki wskazane w rozporządzeniu BMR. Rozporządzenie MF zdefiniuje również spread korygujący oraz datę, od której zamiennik będzie stosowany.
Grupa posiada ekspozycję na stawki, które mają być zastąpione przez WIRON w szczególności z tytułu produktów kredytowych, depozytowych, rachunków bieżących oraz instrumentów finansowych w segmencie klienta detalicznego i korporacyjnego. Obecnie Bank jest trakcie wypracowywania metodologii w zakresie kalkulacji wpływu zastąpienia wskaźnika referencyjnego WIBOR przez WIRON z perspektywy produktowej, wyceny klientowskiej oraz procesu wewnętrznych stawek transferowych, która pozwoli na poszczególnych etapach wdrożenia wskaźnika WIRON (zgodnie z Mapą Drogową) oszacować wpływ wdrożenia wskaźnika WIRON na wyżej wymienione aspekty. W 2022 r. w Banku rozpoczęły się prace przygotowawcze do tranzycji na nową stawkę WIRON. W ramach projektu prowadzone są intensywne prace m.in. w zakresie wprowadzenia do oferty Banku w 2023 r. produktów opartych na stawce WIRON, zgodnie z Mapą Drogową Narodowej Grupy Roboczej. W skład komitetu sterującego projektu wchodzą wszyscy członkowie zarządu banku, wyznaczono grupę projektową, w skład której wchodzą przedstawiciele wszystkich obszarów banku.## 3. Zarządzanie ryzykiem
Grupa dokonuje analizy, oceny, aprobaty oraz zarządza wszystkimi rodzajami ryzyka związanymi z jej działalnością wynikającymi z przyjętej strategii biznesowej. Proces zarządzania ryzykiem jest realizowany we wszystkich jednostkach i na wszystkich poziomach organizacji i pokrywa między innymi: ryzyko kredytowe (włączając ryzyko kontrahenta, ryzyko rezydualne ograniczane przyjmowanymi zabezpieczeniami, i ryzyko koncentracji), ryzyko płynności, ryzyko rynkowe oraz ryzyko operacyjne.
Głównym założeniem strategii zarządzania ryzykiem w Grupie jest podejmowanie wyważonego ryzyka przy zachowaniu zasad wspólnej odpowiedzialności. Koncepcja zarządzania ryzykiem w oparciu o wspólną odpowiedzialność zorganizowana jest na trzech niezależnych poziomach („trzech liniach obrony”):
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 23
W zakresie zarządzania ryzykiem Rada Nadzorcza Banku jest upoważniona do podejmowania uchwał w sprawie:
Ponadto, Rada Nadzorcza sprawuje nadzór nad zgodnością polityki Grupy w zakresie podejmowania ryzyka ze strategią i planem finansowym Grupy oraz realizuje obowiązki Rady wynikające z w/w strategii/regulacji lub innych zatwierdzonych przez Radę Nadzorczą dokumentów.
Zarząd Banku zatwierdza w drodze uchwał:
Zasady ostrożnego i stabilnego zarządzania ryzykiem w połączeniu z Apetytem na Ryzyko stanowią strategię zarządzania ryzykiem, w tym ryzykiem operacyjnym.
Zarząd Banku powołuje niezależnego Członka Zarządu Nadzorującego Sektor Zarządzania Ryzykiem, podlegającego bezpośrednio Prezesowi Zarządu, odpowiedzialnego za zarządzanie i kontrolę ryzyka kredytowego, rynkowego, operacyjnego, a w szczególności za:
Ponadto odpowiada za:
Procesy zarządzania ryzykiem są wdrażane w Grupie na podstawie pisemnych polityk i zasad dotyczących identyfikacji, pomiaru, ograniczania, kontroli, monitorowania i raportowania ryzyka, na które Grupa jest narażona, zatwierdzonych przez Zarząd, osoby upoważnione zgodnie z zasadami wydawania aktów normatywnych w Banku lub odpowiednio powołane Komitety.
W ramach systemu zarządzania ryzykiem w Grupie działają następujące Komitety:
Wiceprezes Zarządu Banku, pełniący jednocześnie funkcję Członka Zarządu Nadzorującego Sektor Zarządzania Ryzykiem, przedstawia Zarządowi Banku do zatwierdzenia strukturę organizacyjną Sektora, która uwzględnia specyfikę zarządzania ryzykiem kredytowym, rynkowym, płynności i operacyjnym w poszczególnych segmentach klientów.
Dla tego celu w ramach Sektora Zarządzania Ryzykiem zostały wyodrębnione jednostki organizacyjne odpowiedzialne za:
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 24
Menedżerowie z Sektora Zarządzania Ryzykiem i jednostek biznesowych są odpowiedzialni za ustalanie i wdrażanie polityki i praktyki zarządzania ryzykiem w odpowiednich jednostkach biznesowych, nadzór nad ryzykiem w tych jednostkach oraz reagowanie na potrzeby i problemy w nich występujące.
Zarządzanie ryzykiem w Grupie wspierane jest przez szereg systemów informatycznych w zakresie:
Grupa zarządza wszystkimi istotnymi rodzajami ryzyka, wynikającymi z realizacji przyjętej strategii biznesowej. W ramach procesu identyfikacji istotnych rodzajów ryzyka w 2022 roku Zarząd Banku uznał za istotne następujące rodzaje ryzyka:
Grupa monitoruje wszystkie powyższe rodzaje ryzyka. Z uwagi na charakterystykę portfela, w niniejszym rozdziale zostaną przedstawione zasady związane z procesem monitorowania ryzyka kredytowego (w tym ryzyka kontrahenta i koncentracji), operacyjnego, płynności, rynkowego w księdze handlowej i stopy procentowej księgi bankowej.
Ryzyko kredytowe, obejmujące również ryzyko kredytowe kontrahenta, wynika z zaangażowania kredytowego lub związanego z zawieraniem i rozliczaniem niżej wymienionych transakcji, i jest to ewentualność wystąpienia strat finansowych w wyniku niedopełnienia zobowiązań finansowych lub umownych przez kredytobiorcę lub kontrahenta.Ryzyko kredytowe jest elementem wielu aspektów działalności Grupy, zwanych dalej produktami, takich, jak: • kredyty i pożyczki, • gwarancje i akredytywy, • transakcje walutowe oraz na instrumentach pochodnych, • transakcje na papierach wartościowych, • finansowanie i obsługa rozliczeń, w tym handlowych (krajowych i zagranicznych), • transakcje, w których Grupa występuje w charakterze pośrednika wobec klientów lub innych osób trzecich. Zasady opisane w sekcji „Ryzyko kredytowe” niniejszego dokumentu dotyczą różnych rodzajów ekspozycji, które zostały zdefiniowane w odpowiednich Politykach Kredytowych Grupy. Dodatkowo w ramach systemu zarządzania ryzykiem kredytowym Grupa stosuje zasady ograniczania ryzyka kredytowego (w tym poprzez przyjmowanie zabezpieczeń) ograniczając ryzyko rezydualne oraz zarządza ryzykiem koncentracji przy uwzględnieniu istotnych czynników ryzyka koncentracji.
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 25
Ryzyko płynności to ryzyko, polegające na tym, że Grupa może być niezdolna do wypełnienia w określonym terminie swoich zobowiązań finansowych wobec klienta, kredytodawcy lub inwestora. Pomiar ryzyka płynności prowadzony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a w szczególności z ustawą Prawo bankowe, opiera się o standardy wyznaczone przez regulatora (regulacyjne miary płynności) oraz o wewnętrzne miary ułatwiające zarządzanie tym ryzykiem.
Ryzyko rynkowe to ryzyko utraty zysków wskutek zmian stóp procentowych, kursów wymiany walut i cen towarów oraz ich wahań. Ryzyko rynkowe jest związane z portfelem bankowym oraz handlowym. Pomiar ryzyka rynkowego jest prowadzony zgodnie z ustalonymi standardami w celu zapewnienia spójności pomiarów we wszystkich jednostkach oraz możliwości agregacji ryzyka.
Ryzyko operacyjne należy rozumieć jako możliwość poniesienia strat w wyniku niewłaściwych lub zawodnych procesów wewnętrznych, czynników ludzkich, systemów technicznych lub zdarzeń zewnętrznych.
Głównym celem zarządzania ryzykiem kredytowym w Grupie jest wspieranie długoterminowego planu stabilnego rozwoju portfela kredytowego przy zachowaniu jego odpowiedniej jakości. Zarządzanie ryzykiem kredytowym realizowane jest w oparciu o polityki i procedury, które w spójny i jasny sposób definiują i komunikują standardy dotyczące identyfikacji, pomiaru, akceptacji, kontroli oraz monitorowania i raportowania ryzyka.
W bieżącym okresie sprawozdawczym Grupa kontynuowała czynności w ramach zarządzania ryzykiem kredytowym związane z rozwojem otoczenia zewnętrznego w tym w szczególności skutków inwazji Rosji na Ukrainę, wzrostu cen energii i surowców czy problemami z łańcuchem dostaw. Zarówno w Bankowości Korporacyjnej jak i Detalicznej w bieżącym okresie, Grupa nie zaobserwowała istotnego wpływu powyższych czynników na jakość portfela kredytowego.
W przypadku działalności kredytowej, Bank nie prowadzi aktywności w Ukrainie, Rosji, ani w Białorusi, a ekspozycja kredytowa Banku wobec firm istotnie zaangażowanych w tych krajach stanowi mniej niż 0,5% ekspozycji Banku związanej z ryzykiem kredytowym.
W 2022 roku w segmencie bankowości instytucjonalnej koszt ryzyka wzrósł z uwagi na gorsze przewidywania co do sytuacji makroekonomicznej. W segmencie bankowości detalicznej utrzymał się na poziomie niższym niż w poprzednim roku, pomimo obserwowanego w drugiej połowie roku szybszego powrotu portfela do jakości sprzed pandemii COVID-19 za sprawą czynników makroekonomicznych – inflacji oraz wyższych stóp procentowych.
Za ustalanie zasad Polityki Kredytowej Bankowości Korporacyjnej i Polityki Kredytowej Bankowości Przedsiębiorstw, oraz polityk kredytowych Bankowości Detalicznej, a także pozostałych polityk, programów i procedur, monitorowanie wyników zarządzania ryzykiem kredytowym, bieżącą ocenę ryzyka kredytowego portfela oraz zatwierdzanie indywidualnie znaczących limitów ryzyka kredytowego odpowiedzialne są jednostki zarządzania ryzykiem.
Zasady akceptacji ryzyka są dostosowywane do strategii Grupy, ogólnego akceptowanego poziomu ryzyka, wyników portfela kredytowego oraz wyników kontroli wewnętrznej.
W przypadku klientów Bankowości Korporacyjnej i Bankowości Przedsiębiorstw oraz działalności w zakresie bankowości inwestycyjnej w skali całej organizacji, proces kredytowy opiera się na szeregu fundamentalnych zasad, takich jak:
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 26
W Sektorze Bankowości Detalicznej (SBD) Grupa posiada zatwierdzoną przez Zarząd politykę kredytową oraz szczegółowe zasady jej stosowania dla poszczególnych produktów kredytowych oferowanych przez SBD. Ryzyko kredytowe w tym obszarze zarządzane jest przy pomocy:
Każdy portfel jest poddawany minimum raz w roku testom warunków skrajnych.
Grupa stosuje spójną metodykę ratingową w stosunku do całego portfela kredytów w Bankowości Korporacyjnej i Bankowości Przedsiębiorstw, co ułatwia porównanie zaangażowania kredytowego w ramach wszystkich sektorów działalności, regionów geograficznych i produktów.
Rating ryzyka dłużnika i rating limitu dłużnika są elementami oceny ryzyka kredytowego związanego z udzielonymi produktami. Rating ryzyka dłużnika odzwierciedla szacunkowe prawdopodobieństwo niewywiązania się przez dłużnika ze zobowiązania w ciągu 1 roku i jest obliczany zazwyczaj przy wykorzystaniu modeli statystycznych, ocen zewnętrznych agencji ratingowych lub modeli scoringowych.
Rating limitu dłużnika, jako miara oceny ryzyka w horyzoncie średnio i długoterminowym, uwzględnia również dodatkowe parametry jakościowe, między innymi: cykliczność branży, jakość zarządu, strategię biznesową klienta, ryzyko oddziaływania na klienta niekorzystnych zmian regulacyjnych czy jawność i jakość procesów kontroli.
Do każdego limitu kredytowego jest przypisany rating ryzyka limitu, który uwzględnia rating ryzyka dłużnika i parametry transakcji, np. formę prawną ustanowionego zabezpieczenia, pomniejszające straty poniesione w wyniku niewykonania zobowiązania bądź rodzaj produktu . W ten sposób rating ryzyka limitu określa potencjalną oczekiwaną stratę z tytułu transakcji.# Pomiar ryzyka kredytowego jest dokonywany na wielu poziomach, w tym:
* na poziomie limitu, który może obejmować jeden lub więcej kontraktów, dyspozycji lub transakcji,
* na poziomie dłużnika, w przypadku przyznania dłużnikowi kilku limitów, co pozwala ocenić łączne ryzyko braku spłaty zobowiązań przez dłużnika,
* na poziomie grupy dłużników powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie,
* na poziomie portfela, przy czym rating ryzyka portfela jest obliczany jako średnia indywidualnych ratingów ekspozycji ważonych wielkością ekspozycji.
W zakresie ekspozycji kredytowych klientów Bankowości Korporacyjnej i Bankowości Przedsiębiorstw Grupa wykorzystuje modele ratingowe o różnym stopniu skomplikowania m.in. w zależności od wielkości portfela i branży klienta.
W zakresie detalicznych ekspozycji kredytowych Grupa wykorzystuje modele oceny punktowej, opracowane na podstawie historii zachowania własnych klientów. Modele te analizują zachowanie klienta w Biurze Informacji Kredytowej, zachowanie klienta na podstawie własnych danych oraz cechy demograficzne klientów. Jakość działania modeli scoringowych podlega ocenie bieżącej oraz monitorowaniu rocznemu. W jej wyniku wprowadzane są zmiany w modelu lub polityce kredytowej. Pomiar ryzyka kredytowego portfela detalicznego opiera się o dedykowane modele scoringowe oraz techniki raportowania obejmujące analizę wskaźników dotyczących nowych klientów oraz istniejących portfeli bez utraty wartości i z utratą wartości. Skuteczność modeli scoringowych stosowanych w procesie oceny ryzyka jest regularnie monitorowana za pomocą raportów badających stabilność populacji, raportów KS (Kołmogorowa-Smirnowa) i sprawozdań dotyczących jakości portfela (wskaźniki przeterminowań i strat). Każdy model scoringowy podlega corocznej walidacji.
Za monitorowanie prawdopodobieństwa niewywiązania się z zobowiązań przez dłużnika odpowiedzialne są jednostki zarządzania ryzykiem, przy wsparciu jednostek biznesowych odpowiedzialnych za współpracę z klientem. Monitorowanie i zarządzanie ekspozycją na ryzyko kredytowe jest dokonywane na dwóch poziomach: (a) na poziomie klienta lub dłużnika, (b) na poziomie portfela. Monitorowanie i zarządzanie ekspozycją na poziomie klienta odbywa się m.in. poprzez okresowe raporty kontrolne, proces wczesnego ostrzegania, okresowe analizy sytuacji klienta. Monitorowanie wyników portfela i identyfikowanie trendów w portfelu realizowane jest przy pomocy regularnej informacji zarządczej i raportów kontrolnych, które umożliwiają także aktywne reagowanie w przypadku niepokojących sygnałów lub trendów. Oprócz analizy raportów informacji zarządczej menedżerowie ryzyka odbywają regularne spotkania dotyczące portfela z udziałem przedstawicieli jednostek biznesowych, w celu dokonania przeglądu potencjalnych transakcji i przeanalizowania kwestii kredytowych. W Sektorze Bankowości Detalicznej monitoringowi podlegają modele ocen scoringowych, pomiaru utraty wartości, poziom przeterminowań, efektywność działań windykacyjnych, limity wewnętrzne, zachowania klientów w BIK, benchmarki itp.
Ograniczanie ryzyka kredytowego w ramach określonego apetytu na ryzyko jest stałym i kluczowym elementem procesu zarządzania ryzykiem w Grupie. Jest ono prowadzone poprzez:
Poza ogólnymi zasadami ograniczania ryzyka kredytowego Grupa posiada zdefiniowane zasady, specyficzne dla obszaru korporacyjnego i detalicznego, dotyczące przyjmowania, oceny, ustanawiania i monitorowania różnych rodzajów zabezpieczeń, w tym ustanawianie hipotek na nieruchomości, zastawu na środkach trwałych i obrotowych, przyjmowanie gwarancji, poręczeń i podobnych instrumentów wsparcia oraz cesji praw do należności (zwanych dalej łącznie: zabezpieczeniami). Ryzyko jest ograniczane również poprzez wymóg ubezpieczenia zabezpieczeń przez cały czas trwania ekspozycji kredytowej. Zasady te służą minimalizowaniu ryzyka rezydualnego. Dodatkowym czynnikiem ograniczającym ryzyko jest zasada, zgodnie z którą w przypadku finansowania przedsiębiorstw i osób prowadzących działalność gospodarczą podstawowym źródłem spłaty wierzytelności Grupy są przychody z bieżącej działalności klientów, będące kluczowym elementem oceny zdolności kredytowej potencjalnych kredytobiorców.
W celu zdywersyfikowania ryzyka związanego z zabezpieczeniami Grupa przyjmuje różne rodzaje zabezpieczeń:
Szczegółowe procedury określające rodzaje akceptowanych przez Grupę zabezpieczeń, zasady ich ustanowienia i określania ich wartości oraz wydzielenie specjalistycznej jednostki ryzyka odpowiedzialnej za proces zarządzania zabezpieczeniami pozwoliło na wypracowanie odpowiednich standardów dla tego procesu, obejmujących m.in.:
Ponadto, w regulacjach kredytowych Bankowości Przedsiębiorstw określone są takie parametry jak:
Grupa okresowo kontroluje, czy bieżąca struktura portfela zabezpieczeń w Bankowości Przedsiębiorstw jest zgodna z założeniami oraz czy wartość zabezpieczeń jest odpowiednia. W ramach Bankowości Korporacyjnej oczekiwana wartości kredytu do wartości zabezpieczenia określana jest każdorazowo w decyzji kredytowej. Relacja ta jest również przedmiotem okresowej kontroli/monitorowania. Podstawowym zabezpieczeniem w przypadku Sektora Bankowości Detalicznej jest hipoteka ustanowiona na nieruchomości dla kredytów zabezpieczonych hipotecznie. Grupa stosuje również ubezpieczenie pomostowe chroniące od ryzyka zaprzestania obsługi zadłużenia przez dłużnika w okresie od wypłaty kredytu do ustanowienia hipoteki na zabezpieczenie wierzytelności. Ocena wartości zabezpieczenia dokonywana jest każdorazowo na podstawie operatu szacunkowego nieruchomości, zleconego przez Grupę. Operaty szacunkowe są weryfikowane przez niezależny, wewnętrzny zespół wycen, zgodnie z wytycznymi w zakresie wycen nieruchomości stanowiących zabezpieczenie kredytów na nieruchomości dla Klientów Indywidualnych Sektora Bankowości Detalicznej. Jakość pracy zespołu wycen podlega monitorowaniu.
W celu zapobiegania niekorzystnym zdarzeniom wynikającym z nadmiernej koncentracji, Grupa ogranicza ryzyko koncentracji ustanawiając limity wynikające z przepisów zewnętrznych oraz norm koncentracji przyjętych wewnętrznie, tak, aby zapewnić odpowiednie rozproszenie ryzyka w portfelu. Grupa ustanawia Ogólne i Szczegółowe limity ograniczające ryzyko koncentracji kredytowej, adekwatnie do zaakceptowanego apetytu na ryzyko Grupy i strategii biznesowej. W ramach zarządzania ryzykiem kredytowym Grupa w szczególności uwzględnia ryzyko wynikające z:
szczególności w sytuacji potencjalnego braku możliwości wywiązania się izby rozliczeniowej ze zobowiązań) lub podmiotów powiązanych kapitałowo lub ekonomicznie (ryzyko koncentracji kontrahenta),
• ekspozycji wobec podmiotów z tej samej branży, sektora gospodarczego, prowadzących podobny rodzaj działalności lub prowadzących obrót podobnymi towarami (ryzyko koncentracji branży),
• ekspozycji wobec podmiotów z tego samego regionu geograficznego, jak również poszczególnych krajów (ryzyko koncentracji geograficznej),
• ekspozycji wobec podmiotów należących do Grupy kapitałowej Banku,
• ekspozycji wobec kontrahentów w ramach transakcji pochodnych,
• stosowanych technik ograniczania ryzyka kredytowego (ekspozycji zabezpieczonych tym samym rodzajem zabezpieczenia), w tym z tytułu dużych pośrednich ekspozycji kredytowych takich jak pojedynczy wystawca (ryzyko koncentracji zabezpieczenia),
• specyfiki produktowej/portfeli Grupy oraz długości trwania ekspozycji,
• poszczególnych produktów, rynków lub walut.
Wyznaczone ogólne limity koncentracji zatwierdzane są na poziomie Zarządu Banku i monitorowane zgodnie z zasadami odpowiedniej Polityki, głównie przez Komitet ds. Zarządzania Ryzykiem i Kapitałem. Menedżerowie poszczególnych jednostek zarządzania ryzykiem kredytowym i jednostek biznesowych określają (o ile jest to adekwatne) szczegółowe wewnętrzne limity koncentracji oraz częstotliwość ich kontroli i raportowania, a także zasady akceptacji przekroczeń tych limitów wraz z planem działania. Przekroczenia limitów są raportowane, w zależności od szczegółowych wymogów Polityki, do akceptacji odpowiednich osób, Komitetu ds. Zarządzania Ryzykiem i Kapitałem i Zarządu Banku wraz z planem działania. W obszarze koncentracji zabezpieczeń są ustanowione i kontrolowane odpowiednie limity, w tym dla zaangażowań zabezpieczonych hipotecznie, zgodnie z Rekomendacją S.
Ryzyko koncentracji zaangażowania wobec dłużnika
Grupa dąży do ograniczenia koncentracji zaangażowania wobec pojedynczych klientów lub klientów powiązanych. Według danych z dnia 31 grudnia 2022 roku zaangażowanie Grupy w transakcje z grupami klientów, dotyczące portfela bankowego, wobec których łączne zaangażowanie przekracza 10% funduszy własnych Grupy (zdefiniowanych w dalszej części sprawozdania) wynosi 6 634 147 tys. zł, czyli 128,68 % tych funduszy (31 grudnia 2021 roku: 5 912 551 tys. zł, tj. 108,6 %). W 2022 roku jak i w 2021 roku Grupa spełniała przepisy dotyczące limitów koncentracji zaangażowań.
Koncentracja zaangażowań wobec poszczególnych największych niebankowych kredytobiorców Grupy:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zaangażowa nie bilansowe* | Zaangażowanie z tytułu udzielonych zobowiązań finansowych i gwarancyjnych | Łączne zaangażowanie | Zaangażo- wanie bilansowe* | Zaangażowanie z tytułu udzielonych zobowiązań finansowych i gwarancyjnych | Łączne zaangażowanie | |
| GRUPA 1 | 1 893 347 | 291 249 | 1 184 596 | 846 057 | 431 727 | 1 277 784 |
| KLIENT 2 | 1 006 608 | - | 1 006 608 | - | - | - |
| GRUPA 3 | 930 666 | - | 930 666 | 361 678 | - | 361 678 |
| GRUPA 4 | 788 636 | - | 788 636 | 482 551 | - | 482 551 |
| GRUPA 5 | 695 044 | 45 161 | 740 205 | 67 742 | 673 455 | 740 205 |
| GRUPA 6 | 8 836 729 | 745 738 | 581 40 | 8 504 94 | 582 535 | 432 000 |
| GRUPA 7 | 512 765 | 175 513 | 688 278 | 613 079 | 172 817 | 785 896 |
| GRUPA 8 | 148 963 | 433 050 | 582 013 | 377 853 | 303 947 | 681 800 |
| GRUPA 9 | 314 702 | 172 487 | 487 189 | 37 117 | 64 479 | 101 596 |
| KLIENT 10 | 318 197 | 140 625 | 458 822 | 219 620 | 542 890 | 762 510 |
| Razem | 10 5 617 764 | 1 987 830 | 7 605 594 | 3 584 518 | 2 078 184 | 5 662 702 |
*Nie obejmuje zaangażowania z tytułu posiadanych akcji i innych papierów wartościowych. Wg stanu na dzień 31.12.2022 roku, dane na dzień 31.12.2021 roku stanowią dane porównawcze dla pozycji i nie obrazują koncentracji zaangażowań na dzień 31.12.2021 roku.
”Grupa” rozumiana jako grupa kapitałowa, w skład której wchodzą jednostki w stosunku do których Grupa Kapitałowa Banku Handlowego w Warszawie S.A. posiada zaangażowania.
Limity maksymalnego zaangażowania Grupy określa Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe oraz Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 („Rozporządzenia nr 575/2013”). Przy zachowaniu warunków określonych przepisami
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 30
Rozporządzenia nr 575/2013 dopuszcza się utrzymywanie przez Grupę przekroczenia limitów koncentracji wierzytelności ponad limity określone w art. 71 ustawy Prawo bankowe wyłącznie w zakresie wierzytelności wynikających z operacji zaliczanych do portfela handlowego. Fundusze własne dla celów wyznaczania limitów zaangażowania określonych w ustawie Prawo Bankowe ustalone zostały zgodnie z Rozporządzeniem nr 575/2013. Według stanu na dzień 31 grudnia 2022 roku Grupa nie posiadała zaangażowania wobec klienta lub grupy powiązanych klientów przekraczającego ustawowe limity koncentracji zaangażowań.
Ryzyko koncentracji zaangażowania wobec branży*
Ze względu na duże zróżnicowanie klientów reprezentujących poszczególne sektory gospodarki w poniższej tabeli przedstawiono zagregowane dane dotyczące zaangażowań Grupy w branże gospodarki.
| Branża gospodarki według NACE* | 31.12.2022 | 31.12.2021 | ||
|---|---|---|---|---|
| w tys. zł | w % | w tys. zł | w % | |
| Finansowa działalność usługowa, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych | 3 561 155 | 12,8% | 6 165 687 | 21,8% |
| Handel hurtowy, z wyłączeniem handlu pojazdami samochodowymi | 3 463 795 | 12,5% | 3 369 364 | 11,9% |
| Działalność wspomagająca usługi finansowe oraz ubezpieczenia i fundusze emerytalne | 2 143 172 | 7,7% | 1 500 085 | 5,3% |
| Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych | 1 745 586 | 6,3% | 2 079 398 | 7,3% |
| Produkcja artykułów spożywczych | 1 533 203 | 5,5% | 1 283 203 | 4,5% |
| Produkcja urządzeń elektrycznych | 1 375 954 | 4,9% | 1 148 800 | 4,1% |
| Działalność firm centralnych (head offices); doradztwo związane z zarządzaniem | 1 302 270 | 4,7% | 1 057 451 | 3,7% |
| Handel detaliczny, z wyłączeniem handlu detalicznego pojazdami samochodowymi | 1 081 852 | 3,9% | 1 055 636 | 3,7% |
| Produkcja metalowych wyrobów gotowych, z wyłączeniem maszyn i urządzeń | 955 612 | 3,4% | 997 557 | 3,5% |
| Telekomunikacja | 806 246 | 2,9% | 590 301 | 2,1% |
| Pierwsze "10" branż gospodarki | 17 968 845 | 64,6% | 19 247 482 | 67,9% |
| Pozostałe branże | 9 832 140 | 35,4% | 9 066 364 | 32,1% |
| Razem | 27 800 985 | 100,0% | 28 313 846 | 100,00% |
*Zaangażowanie bilansowe i pozabilansowe brutto wobec klientów instytucjonalnych (w tym banków) wg stanu na dzień 31.12.2022 roku, w oparciu o NACE Revision 2 (statystyczną klasyfikację działalności gospodarczych w Unii Europejskiej), dane na dzień 31.12.2021 roku stanowią dane porównawcze i nie obrazują koncentracji zaangażowań na dzień 31.12.2021 roku.
Należności brutto od klientów i banków w podziale na typ prowadzonej działalności:
| w tys. zł | ||
|---|---|---|
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
| Należności brutto od podmiotów gospodarczych i banków | ||
| finansowa | 4 954 065 | 4 416 830 |
| produkcyjna | 4 847 260 | 4 465 338 |
| usługowa | 3 657 212 | 3 281 543 |
| pozostała | 3 510 372 | 3 581 717 |
| Suma | 16 968 909 | 15 745 428 |
| Należności brutto od klientów indywidualnych | 6 553 305 | 7 440 093 |
| Razem (patrz Nota 18, 22) | 23 522 214 | 23 185 521 |
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe
Grupa dokonuje odpisów na oczekiwane straty kredytowe, według opracowanych dla wszystkich aktywów finansowych, wewnętrznych zasad i metodyk kalkulacji odpisów. Dokonywane są one w ujęciu zagregowanym dla każdego z 3 etapów
• Etap 1: ekspozycje kredytowe, dla których ryzyko kredytowe nie zwiększyło się istotnie od momentu początkowego ujęcia
strata szacowana w horyzoncie 12 miesięcy (jest to część strat kredytowych oczekiwanych dla całego okresu narażenia na ryzyko, wynikająca z niewykonania zobowiązania w ciągu 12 miesięcy od dnia sprawozdawczego),
• Etap 2: ekspozycje kredytowe, dla których nastąpił istotny wzrost ryzyka kredytowego
straty kredytowe szacuje się dla całego okresu trwania ekspozycji,
• Etap 3: ekspozycje kredytowe, dla których nastąpił obiektywny dowód utraty wartości
straty kredytowe szacowane jak dla aktywów z utratą wartości.
Przypisanie ekspozycji do Etapu odbywa się, w zależności od sposobu zarządzania klientem (indywidualne lub grupowe), przy uwzględnieniu:
• szerokiego zakresu informacji pozyskiwanych w ramach standardowych procesów zarządzania ryzykiem (w tym procesu Wczesnego Ostrzegania), dotyczących zarówno bieżących, jak i przyszłych zdarzeń, w tym czynników makroekonomicznych oraz
• liczby dni zaległości (przy czym kalkulacja liczby dni zaległości dla celów przypisania ekspozycji do Etapu odbywa się zgodnie z wytycznymi EBA/GL/2016/07 oraz Rozporządzeniem Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 3 października 2019 r. w sprawie poziomu istotności przeterminowanego zobowiązania kredytowego).
Etap 1
Wszystkie ekspozycje niezakwalifikowane do Etapu 2 i Etapu 3 są klasyfikowane do Etapu 1. W obszarze Bankowości Instytucjonalnej Grupa stosuje kryterium niskiego ryzyka kredytowego (ang. LCR, Low Credit Risk) dla ekspozycji kredytowych z nadanym wysokim ratingiem , przy czym istnieją nadrzędne kryteria klasyfikacji do Etapu 2 (np. 30 dni przeterminowania). Jeżeli niskie ryzyko straty wynika jedynie z wartości zabezpieczenia a sama ekspozycja kredytowa bez tego zabezpieczenia nie byłaby uznawana za charakteryzującą się niskim ryzykiem kredytowym, wtedy nie jest ona traktowana jako LCR.
Etap 2
W przypadku ekspozycji kredytowych z obszaru bankowości detalicznej dla klasyfikacji do Etapu 2, stosowane jest, oprócz kryterium 30 dni zaległości oraz kategorii foreborne, kryterium ilościowe – analiza zmiany poziomu PD od momentu powstania ekspozycji. Grupa nie stosuje stałego progu, powyżej którego wzrost ryzyka automatycznie byłby uznawany za istotny.
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 31Wynika to z faktu, że ten sam wzrost parametru PD w wartościach bezwzględnych byłby bardziej znaczący dla ekspozycji o niższym początkowym ryzyku niż dla tych o wyższym. Wobec powyższego w banku stosowany jest dedykowany model, którego celem jest wyznaczenie progu, powyżej którego wzrost ryzyka będzie uznawany za istotny. W celu określenia relatywnego wzrostu bank stosuje zmienną będącą ilorazem prawdopodobieństwa defaultu w aktualnej dacie raportowej, oraz prawdopodobieństwa warunkowego wyliczonego na ten sam okres w momencie początkowego ujęcia. Próg określony jest jako punkt odcięcia, gdzie maksymalizowane jest prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia default w przypadku wzrostu wartości zmiennej objaśniającej. Kryterium przeterminowania powyżej 30 dni (uwzględniające istotność przeterminowanego zobowiązania kredytowego) oraz powyżej 90 dni (nieuwzględniające istotności przeterminowanego zobowiązania kredytowego) stanowią bezpośrednią przesłankę dla zidentyfikowania istotnego wzrostu ryzyka kredytowego. Dodatkowo uwzględniane są przesłanki jakościowe oparte o dokonane czynności miękkiej restrukturyzacji oraz fakt braku dostępności informacji o prawdopodobieństwie niewykonania zobowiązania. Dla ekspozycji kredytowych w obszarze bankowości instytucjonalnej, przeterminowanie o ponad 30 dni jest brane pod uwagę podczas oceny potencjalnego wystąpienia istotnego wzrostu ryzyka kredytowego, natomiast jest to czynnik wspierający ocenę i mający charakter pośredni. W celu dokonania oceny czy nastąpił istotny wzrost ryzyka kredytowego w ramach procesu klasyfikacji wewnętrznej oraz bieżącego procesu monitorowania, Grupa analizuje zmiany ryzyka niewykonania zobowiązania dla danej ekspozycji kredytowej, dokonując porównania bieżącej oceny ryzyka niewykonania zobowiązania dla ekspozycji kredytowej z oceną ryzyka niewykonania zobowiązania dokonaną w momencie początkowego ujęcia. Ocena zmiany ryzyka niewykonania zobowiązania dla danej ekspozycji kredytowej dokonywana w ramach procesu klasyfikacji wewnętrznej oraz procesu monitorowania uwzględnia: • czynniki jakościowe (w tym sygnały Wczesnego Ostrzegania), • informacje ilościowe (obejmujące m.in. rating ryzyka dłużnika i jego zmianę w stosunku do momentu początkowego ujęcia, dane finansowe), • oczekiwany okres życia ekspozycji, • ewentualne przyznanie klientowi, ze względów ekonomicznych lub umownych, udogodnień (w zakresie warunków finansowych) wynikających z jego trudności finansowych, których w innym przypadku Grupy by nie udzielił (gdy udogodnienia te nie implikują pogorszenia przyszłych strumieni płatności).
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 32
Grupa stosuje ogólną zasadę, że niewykonanie zobowiązania przez wierzyciela ma miejsce w przypadku wystąpienia jednego lub obu z poniższych zdarzeń:
a) zwłoka w wykonaniu przez dłużnika wszelkich istotnych zobowiązań kredytowych wobec Grupy wynosi 90 dni i więcej,
b) istnieje małe prawdopodobieństwo wywiązania się w pełni przez dłużnika ze swoich zobowiązań kredytowych wobec Grupy, bez konieczności podejmowania przez instytucję działań takich jak realizacja zabezpieczenia.
Na każdy dzień bilansowy Grupa ocenia, czy istnieją obiektywne przesłanki utraty wartości składnika aktywów finansowych lub grupy aktywów finansowych. Składnik aktywa finansowego lub grupa aktywów finansowych utraciły wartość wyłącznie gdy istnieją obiektywne dowody utraty wartości wynikające z jednego lub więcej zdarzeń mających miejsce po początkowym ujęciu składnika aktywów (zdarzenie powodujące stratę), a zdarzenie (lub zdarzenia) powodujące stratę ma wpływ na oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne wynikające ze składnika aktywów finansowych lub grupy aktywów finansowych, których wiarygodne oszacowanie jest możliwe.
Do obiektywnych dowodów utraty wartości składnika aktywów finansowych lub grupy aktywów, w obszarze bankowości instytucjonalnej, zalicza się uzyskane przez Grupę informacje dotyczące następujących zdarzeń:
¹ poniżej poziomu odpowiadającemu ratingowi wewnętrznemu 7- (czyli dla CCC- Standard & Poors i Caa3 Moody’s)
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 33
Do obiektywnych dowodów utraty wartości składnika aktywów finansowych lub grupy aktywów w obszarze detalicznym zalicza się spełnienie nawet jednej z niżej wymienionych przesłanek przez jakąkolwiek z posiadanych przez klienta ekspozycji:
W przypadku klientów, którzy nie spełniają kryteriów restrukturyzacyjnych, a w szczególności dla których wdrożono ścieżkę prawną (upadłość, egzekucja, spór sądowy) bez perspektyw powrotu formuły spłat z podstawowej działalności operacyjnej klienta, prowadzony jest proces windykacji, a należności podlegają spisaniu w straty. Głównym celem tego procesu jest maksymalizacja odzyskiwanych przez Grupę kwot zaległych ekspozycji. W procesie windykacji Grupa wypracuje z klientem formułę współpracy, w trakcie której aktywność Grupy nie ogranicza się tylko do działań prawnych, ale również w miarę możliwości prowadzona jest bieżąca współpraca. W przypadku, jeśli spłata ekspozycji jest zagrożona z uwagi na słaby standing finansowy dłużnika lub poprzez transfer aktywów poza zasięg windykacji, w wyjątkowych przypadkach możliwa jest sprzedaż ekspozycji. Grupa ustanowiła i stosuje okres kwarantanny dla ekspozycji przestających być klasyfikowanymi jako aktywa Etapu 3. W obszarze bankowości instytucjonalnej zmiana statusu z utraty wartości na brak utraty wartości może mieć miejsce wówczas, gdy nie wystąpiły zaległości płatnicze wobec Grupy w okresie 12 miesięcy oraz kwota główna i związane z nią należności dodatkowe wynikające z umowy są możliwe do odzyskania w całości. Zasadniczą przesłanką do zmiany statusu z utraty wartości na brak utraty wartości jest całkowite odzyskanie zdolności kredytowej. W obszarze detalicznym, mechanizm kwarantanny polega na utrzymaniu klienta w statusie utraty wartości przez kolejne 9 miesięcy od ustąpienia wszystkich przesłanek utraty wartości. Oczekiwana strata, będąca podstawą określenia poziomu odpisów dla należności z rozpoznaną utratą wartości oraz istotnym wzrostem ryzyka kredytowego od początkowego ujęcia, wyznaczana jest w całym okresie życia ekspozycji. W przypadku ekspozycji ratalnych jest to okres do umownej daty zapadalności.
Dla ekspozycji odnawialnych, kontraktowy termin zapadalności nie jest określony, w zastępstwie wyznaczany jest tzw. behawioralny termin zapadalności będący wynikiem empirycznej estymacji czasu życia produktu kredytowego. W obszarze Bankowości Detalicznej odpisy na oczekiwane straty kredytowe liczone są portfelowo w oparciu o modele statystyczne dla grup aktywów łączonych w portfele o wspólnych cechach ryzyka kredytowego. Grupa grupuje instrumenty finansowe dla potrzeb wyceny oczekiwanych strat kredytowych w ujęciu produktowym w obszarze bankowości detalicznej i w ujęciu segmentacyjnym dla homogenicznego portfela mikroprzedsiębiorstw z minimalnym udziałem w sumie należności brutto Grupy. W ramach ujęcia produktowego wyróżnia się następujące portfele: karty kredytowe, pożyczki gotówkowe w ramach kart kredytowych, linie kredytowe, pożyczki gotówkowe oraz kredyty i pożyczki hipoteczne. W sprawozdaniu finansowym Grupa koryguje wartość ekspozycji kredytowych o wartość odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych. W przypadku wystąpienia w etapie 3 ekspozycji indywidualnie znaczących, odpis na nich jest liczony metodą indywidualną. Ekspozycje są uznawane za indywidualnie znaczące na poziomie klienta, jeżeli oczekiwana strata na kliencie w przypadku jego wejścia w etap 3 przekroczyłaby 10% średniej wartości odpisu na ekspozycjach wchodzących w etap 3 w ostatnim kwartale.
W obszarze bankowości instytucjonalnej głównymi źródłami parametrów wchodzących w skład metodyki oczekiwanych strat kredytowych (‘ECL’) są wyniki wewnętrznych procesów oceny klienta oraz rezultaty modeli kredytowych.
W obszarze bankowości detalicznej podstawą parametrów wchodzących w skład metodyki ECL są istniejące w Grupie wewnętrzne modele oceny wiarygodności kredytowej klienta, informacje o etapie postępowania windykacyjnego oraz informacje z hurtowni danych Grupy.
Grupa korzysta ze scenariuszy makroekonomicznych zawierających zmienne objaśniające w modelach wykorzystywanych do pomiaru strat oczekiwanych. Scenariusze przygotowywane są przez Głównego Ekonomistę Banku min. raz na kwartał w horyzoncie 3 letnim w podziale na kwartały (scenariusz bazowy z wagą 60% oraz odchylenie pozytywne i negatywne od tego scenariusza z wagą 20%).
W obszarze bankowości instytucjonalnej Grupa podzieliła portfel kredytowy na branże pod kątem ich wrażliwości na warunki makroekonomiczne, zidentyfikowała te zmienne makroekonomiczne, które najlepiej wyjaśniały historyczne zmiany jakości kredytowej oraz przeanalizowała zależności od czynników makroekonomicznych za pomocą metod statystycznych. Finalnie, Grupa dla każdej z ustalonych klas wrażliwości branż zbudowała model pozwalający na uzależnienie współczynnika determinującego poziom migracji klientów pomiędzy ratingami od tych czynników.
W obszarze bankowości detalicznej, na poziomie homogenicznych portfeli produktowych, Grupa, za pomocą metod statystycznych zbudowała równania uzależniające wysokości rocznych stóp strat od czynników makroekonomicznych. Tak powstałe modele pozwalają na dynamiczne kształtowanie wysokości odpisów z tytułu strat oczekiwanych w zależności od przewidywanych zmian w gospodarce.
Scenariusze makroekonomiczne w obszarze bankowości instytucjonalnej obejmują poniższe zmienne:
natomiast bankowość detaliczna wykorzystuje w modelowaniu oczekiwanych strat kredytowych dwie zmienne:
Scenariusz dla zmiennych wykorzystywanych do oszacowania oczekiwanych strat kredytowych na 31 grudnia 2022 roku zaprezentowano poniżej.
| 4q22 | 1q23 | 2q23 | 3q23 | 4q23 | 1q24 | 2q24 | 3q24 | 4q24 | 1q25 | 2q25 | 3q25 | 4q25 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| PKB przyrost r/r | 2,3 | -1,9 | 1,0 | 0,9 | 2,3 | 3,2 | 3,7 | 3,7 | 3,7 | 3,6 | 3,5 | 3,3 | 3,2 |
| Inflacja r/r (średnia) | 17,6 | 19,3 | 14,6 | 11,8 | 9,1 | 6,8 | 6,2 | 5,7 | 5,1 | 3,8 | 3,6 | 3,4 | 3,1 |
| Zarejestrowana stopa bezrobocia | 5,3 | 5,8 | 5,7 | 5,8 | 5,9 | 6,5 | 6,3 | 6,4 | 6,5 | 6,8 | 6,3 | 6,2 | 6,1 |
| stopa bezrobocia „BAEL” | 3,0 | 3,4 | 3,2 | 3,3 | 3,4 | 4,0 | 3,8 | 3,9 | 4,0 | 4,3 | 3,8 | 3,7 | 3,6 |
| WIBOR 3M (koniec okresu) | 7,18 | 7,14 | 6,99 | 6,94 | 6,77 | 6,27 | 6,02 | 5,60 | 5,27 | 4,85 | 4,52 | 4,44 | 4,36 |
| WIG (koniec okresu) | 55700 | 53000 | 55000 | 56500 | 58000 | 59000 | 60500 | 62000 | 63500 | 65000 | 66000 | 67000 | 68000 |
| 4q22 | 1q23 | 2q23 | 3q23 | 4q23 | 1q24 | 2q24 | 3q24 | 4q24 | 1q25 | 2q25 | 3q25 | 4q25 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| PKB przyrost r/r | 1,7 | -3,1 | -0,8 | -1,5 | 0,2 | 1,4 | 2,1 | 2,5 | 2,8 | 3,0 | 3,0 | 3,0 | 2,8 |
| Inflacja r/r (średnia) | 16,8 | 15,3 | 9,9 | 6,4 | 4,1 | 3,3 | 3,2 | 3,1 | 2,8 | 2,7 | 2,7 | 2,7 | 2,5 |
| Zarejestrowana stopa bezrobocia | 5,4 | 6,0 | 6,0 | 6,2 | 6,4 | 7,1 | 7,0 | 7,2 | 7,4 | 7,7 | 7,3 | 7,2 | 7,1 |
| stopa bezrobocia „BAEL” | 3,1 | 3,5 | 3,4 | 3,6 | 3,8 | 4,5 | 4,4 | 4,6 | 4,8 | 5,1 | 4,7 | 4,6 | 4,6 |
| WIBOR 3M (koniec okresu) | 7,19 | 6,87 | 6,32 | 5,69 | 4,77 | 3,94 | 3,52 | 3,27 | 3,02 | 2,60 | 2,44 | 2,44 | 2,44 |
| WIG (koniec okresu) | 54029 | 45050 | 46750 | 48025 | 49300 | 50150 | 51425 | 52700 | 53975 | 55250 | 56100 | 56950 | 57800 |
| 4q22 | 1q23 | 2q23 | 3q23 | 4q23 | 1q24 | 2q24 | 3q24 | 4q24 | 1q25 | 2q25 | 3q25 | 4q25 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| PKB przyrost r/r | 2,9 | -0,7 | 2,8 | 3,3 | 4,5 | 5,1 | 5,2 | 4,9 | 4,6 | 4,2 | 4,0 | 3,6 | 3,6 |
| Inflacja r/r (średnia) | 18,5 | 22,4 | 19,6 | 18,2 | 15,3 | 11,4 | 9,5 | 8,1 | 7,0 | 5,3 | 4,8 | 4,2 | 3,8 |
| Zarejestrowana stopa bezrobocia | 5,2 | 5,6 | 5,4 | 5,4 | 5,3 | 5,8 | 5,6 | 5,6 | 5,6 | 5,9 | 5,3 | 5,2 | 5,1 |
| stopa bezrobocia „BAEL” | 2,9 | 3,3 | 3,0 | 3,0 | 2,9 | 3,4 | 3,2 | 3,2 | 3,2 | 3,5 | 2,9 | 2,8 | 2,6 |
| WIBOR 3M (koniec okresu) | 7,27 | 7,80 | 8,40 | 8,69 | 8,52 | 8,27 | 8,02 | 7,52 | 7,19 | 6,52 | 6,27 | 6,19 | 6,02 |
| WIG (koniec okresu) | 57371 | 60950 | 63250 | 64975 | 66700 | 67850 |
Scenariusze i zmienne makroekonomiczne są aktualizowane w cyklach kwartalnych. W ramach oceny adekwatności stosowanej metodyki służącej wyznaczeniu utraty wartości oraz rezerwy, Grupa regularnie, co najmniej raz w roku, przeprowadza analizę w celu weryfikacji, w jakim stopniu dokonane odpisy aktualizujące miały odzwierciedlenie w rzeczywiście poniesionych stratach. Dodatkowo modele używane do wyznaczania rezerw podlegają ocenie niezależnego Biura Walidacji Modeli. Grupa analizuje wrażliwość oczekiwanych strat kredytowych pod kątem metod i założeń modelu oczekiwanych strat kredytowych, w szczególności wrażliwość na prognozy sytuacji makroekonomicznej.
Zaprezentowane w tabeli poniżej zmiany oczekiwanych strat kredytowych dla ekspozycji bez utraty wartości zostały wyznaczone jako różnica pomiędzy oczekiwanymi stratami kredytowymi wyliczonymi dla Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 36 konkretnego scenariusza makroekonomicznego a oczekiwanymi stratami kredytowymi wyliczonymi z uwzględnieniem wszystkich scenariuszy makroekonomicznych zważonych prawdopodobieństwem ich realizacji.
| Scenariusz optymistyczny | Scenariusz pesymistyczny | |
|---|---|---|
| Bankowość detaliczna | (874) | 761 |
| Bankowość instytucjonalna | 79 | (506) |
| Scenariusz optymistyczny | Scenariusz pesymistyczny | |
|---|---|---|
| Bankowość detaliczna | (735) | 902 |
| Bankowość instytucjonalna | (2 089) | 2 719 |
| (2 824) | ||
| 3 621 |
Grupa rozpoznaje i zarządza ryzykiem kredytowym kontrahenta w transakcjach instrumentami finansowymi w oparciu o wewnętrzne limity na zaangażowanie przedrozliczeniowe i rozliczeniowe. Ekspozycjom tym nadawane są również ratingi kredytowe.
W 2022 roku Grupa wprowadziła zmiany przyjętych założeń oraz technik szacowania odpisów na oczekiwane straty kredytowe, między innymi w wyniku wejścia w życie znowelizowanej rekomendacji R. Zmiany obejmowały między innymi:
Poniżej zaprezentowano zestawienie określające maksymalną ekspozycję Grupy na ryzyko kredytowe:
w tys. zł
| Nota | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|---|
| Należności od Banku Centralnego | 17 33 752 | 6 168 909 |
| Należności od banków (brutto) | 18 1 045 528 969 | 238 |
| Należności od klientów instytucjonalnych (brutto)* | 22 15 923 381 | 14 776 190 |
| Należności od klientów indywidualnych (brutto)* | 22 6 553 305 | 7 440 093 |
| Dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu | 19 2 272 515 | 3 781 373 |
| Instrumenty pochodne | 19 4 730 752 | 6 095 549 |
| Inwestycyjne dłużne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | 20 37 180 808 | 20 590 284 |
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 37
w tys. zł
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Inne aktywa finansowe | 27 155 423 | 187 449 |
| Zobowiązania warunkowe udzielone | 40 16 320 507 | 18 319 947 |
| Razem | 84 215 971 | 78 329 032 |
*Na dzień 31 grudnia 2022 roku wartość zabezpieczeń pomniejszających maksymalną ekspozycję na ryzyko kredytowe dla należności od klientów instytucjonalnych wyniosła 3 506 019 tys. zł (31 grudnia 2021 roku: 3 097 737 tys.zł), a dla należności od klientów indywidualnych wyniosła 2 182 645 tys. zł (31 grudnia 2021 roku: 2 404 663 tys.zł).
Poniższa tabela przedstawia podział wartości zabezpieczonych hipotecznie ekspozycji od osób fizycznych w określonych przedziałach LtV (Loan to Value). Wartość ekspozycja określona jest wartością niespłaconego kapitału.
w tys. zł
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Mniej niż 50% | 949 029 | 893 733 |
| 51 - 80% | 1 229 197 | 1 466 363 |
| 81 - 100% | 17 526 | 28 828 |
| Więcej niż 100% | - 262 | 2 195 752 |
| Razem | 2 389 185 |
Wartości zabezpieczeń wykorzystywane są w ramach procesu kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych poprzez przemnożenie ich wartości przez szacowany parametr potencjalnego odzysku związanego ze sprzedażą zabezpieczenia. Hipotetyczny wpływ zabezpieczeń hipotecznych na wysokość odpisów na oczekiwane straty kredytowe na należności od klientów detalicznych wynosi 13,6 miliona złotych na 31 grudnia 2022 roku. Dla ekspozycji od klientów korporacyjnych zakwalifikowanych do Etapu 3, użyta do wyliczenia odpisów na oczekiwane straty kredytowe na 31 grudnia 2022 roku wartość oczekiwanych przepływów pieniężnych z tytułu realizacji zabezpieczeń, na którą składają się głównie przepływy oparte o nieruchomości, wyniosła 109 926 tys. zł (przed uwzględnieniem wpływu wartości pieniądza w czasie). Dla poszczególnych kredytów wartość zabezpieczenia została pomniejszona o szacowany spadek wartości zabezpieczenia w procesie windykacji oraz szacowane koszty realizacji zabezpieczenia, ograniczona do wysokości ekspozycji i zważona prawdopodobieństwem scenariusza, w którym oczekiwane są przepływy z realizacji zabezpieczeń.
Poniżej został zaprezentowany portfel, pogrupowany na należności klientów ze stwierdzoną utratą oraz należności bez utraty wartości. Zaprezentowano również szczegóły odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych. Zgodnie z podejściem do zarządzania ryzykiem kredytowym, wyodrębnia się portfel zarządzany na podstawie indywidualnej klasyfikacji (należności oceniane indywidualnie) oraz na podstawie portfelowej klasyfikacji (należności oceniane portfelowo). Ekspozycje oceniane indywidualnie, bez rozpoznanej utraty wartości klasyfikowane są na podstawie wewnętrznych ratingów ryzyka przyjmujących wartości od 1 do 7, przy czym kategoria ryzyka 1 jest ratingiem najlepszym. Ekspozycjom ocenianym indywidualnie z rozpoznaną utratą wartości nadawane są ratingi od 8 do 10. Wewnętrzne ratingi ryzyka są otrzymywane w kompleksowym procesie oceny kredytowej, na który składają się modele i metodyki ratingowe, dodatkowe korekty wynikające m.in. z posiadanego wsparcia i z zabezpieczenia oraz wszelkie inne zdefiniowane procesy stosowane, w celu uzyskania ratingów ryzyka. Rating ryzyka określa prawdopodobieństwo niewywiązania się przez dłużnika z zobowiązań w okresie jednego roku. Ratingi od 1 do 4- włącznie są traktowane jako odpowiednik ratingów z poziomu inwestycyjnego zewnętrznych agencji oceny wiarygodności kredytowej, co oznacza, że świadczą o niskim bądź średnim poziomie ryzyka kredytowego. Ratingi poniżej 4- świadczą o podwyższonym poziomie ryzyka kredytowego, przy czym rating 7 oznacza wysokie ryzyko kredytowe i niską zdolność do obsługi zobowiązań nawet przy sprzyjających warunkach makroekonomicznych.
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 38
w tys. zł
| Należności od klientów instytucjonalnych | Należności od klientów indywidualnych | Należności od banków | Razem | |
|---|---|---|---|---|
| Należności bez rozpoznanej utraty wartości (Etap 1) | ||||
| wg ratingu ryzyka rating ryzyka 1-4- | 11 555 463 | 774 754 | 12 330 217 | |
| wg ratingu ryzyka +5-6- | 2 420 141 | 7 036 | 2 427 177 | |
| wg przeterminowania należności bez opóźnień w spłacie | 8 4 973 199 | 4 973 207 | ||
| 1-30 dni | - | 77 510 | 77 510 | |
| 31-90 dni | - | 730 | 730 | |
| Wartość brutto | 13 975 612 | 5 051 439 | 781 790 | 19 808 841 |
| Odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych | (40 985) | (40 250) | (475) | (81 710) |
| Wartość netto | 13 934 627 | 5 011 189 | 781 315 | 19 727 131 |
| Należności bez rozpoznanej utraty wartości (Etap 2) | ||||
| wg ratingu ryzyka rating ryzyka 1-4- | 64 485 | 228 739 | 293 224 | |
| wg ratingu ryzyka +5-6- | 1 065 852 | 34 567 | 1 100 419 | |
| wg ratingu ryzyka +7 i powyżej | 355 308 | 432 | 355 740 | |
| wg przeterminowania należności bez opóźnień w spłacie | 941 276 | 941 276 | ||
| 1-30 dni | 107 818 | 107 818 | ||
| 31-90 dni | 23 317 | 23 317 | ||
| Wartość brutto | 1 485 645 | 1 072 411 | 263 738 | 2 821 794 |
| Odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych | (43 614) | (64 771) | (1 085) | (109 470) |
| 1 442 031 1 007 640 262 653 2 712 324 |
wg przeterminowania należności
419 514 419 514
wg ratingu ryzyka
rating ryzyka +7 i powyżej
455 117 - 455 117
| Wartość brutto | Odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych | Wartość netto | |
|---|---|---|---|
| 455 117 | (331 769) | 123 348 | |
| 419 514 | (333 032) | 86 482 | |
| - | - | - | |
| 874 631 | (664 801) | 209 830 |
wg przeterminowania należności
9 941 9 941
wg ratingu ryzyka
rating ryzyka +7 i powyżej
7 007 - 7 007
| Wartość brutto | Odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych | Wartość netto | |
|---|---|---|---|
| 7 007 | (1 354) | 5 653 | |
| 9 941 | (404) | 9 537 | |
| - | - | - | |
| 16 948 | (1 758) | 15 190 |
| Łączna wartość brutto | Odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych | Łączna wartość netto | |
|---|---|---|---|
| 15 923 381 | (417 722) | 15 505 659 | |
| 6 553 305 | (438 457) | 6 114 848 | |
| 1 045 528 | (1 560) | 1 043 968 | |
| 23 522 214 | (857 739) | 22 664 475 |
Jak opisano powyżej jednym z głównych czynników wpływających na zarządzanie portfelem należności klientów detalicznych są dni zaległości, podczas gdy w segmencie klientów instytucjonalnych jest to rating. Struktura portfela zaangażowań wobec banków i klientów z punktu widzenia ryzyka kredytowego na dzień 31 grudnia 2021 roku:
w tys. zł
| Należności od klientów instytucjonaln ych | Należności od klientów indywidualnyc h | Należności od banków | Razem |
|---|---|---|---|
| Należności bez rozpoznanej utraty wartości (Etap 1) | |||
| wg ratingu ryzyka | |||
| rating ryzyka 1-4- | 10 402 461 | 731 895 | 11 134 356 |
| rating ryzyka +5-6- | 2 989 039 | 237 341 | 3 226 380 |
| wg przeterminowania należności | |||
| 4 | 6 | 103 029 | 6 103 033 |
| bez opóźnień w spłacie | - | 76 022 | 76 022 |
| 1-30 dni | - | 622 622 | 622 622 |
| Wartość brutto | 13 391 504 | 6 179 673 | 969 236 |
| Odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych | (29 137) | (34 339) | (1 561) |
| Wartość netto | 13 362 367 | 6 145 334 | 967 675 |
| Należności bez rozpoznanej utraty wartości (Etap 2) | |||
| wg ratingu ryzyka | |||
| rating ryzyka 1-4- | 14 104 | 2 | 14 106 |
| rating ryzyka +5-6- | 623 400 | - | 623 400 |
| rating ryzyka +7 i powyżej | 280 450 | - | 280 450 |
| wg przeterminowania należności | |||
| bez opóźnień w spłacie | 731 626 | 731 626 | |
| 1-30 dni | 81 109 | 81 109 | |
| 31-90 dni | 14 004 | 14 004 | |
| Wartość brutto | 917 954 | 826 739 | - |
| Odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych | (46 465) | (71 682) | - |
| Wartość netto | 871 489 | 755 057 | - |
| Należności z rozpoznaną utratą wartości (Etap 3) | |||
| wg przeterminowania należności | |||
| 433 681 | 433 681 | ||
| wg ratingu ryzyka | |||
| rating ryzyka +7 i powyżej | |||
| 466 732 | - | 466 732 | |
| Wartość brutto | 466 732 | 433 681 | - |
| Odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych | (352 636) | (354 424) | - |
| Wartość netto | 114 096 | 79 257 | - |
| Łączna wartość brutto | 14 776 190 | 7 440 093 | 969 238 |
| Odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych | (428 238) | (460 445) | (1 561) |
| Łączna wartość netto | 14 347 952 | 6 979 648 | 967 677 |
Jak opisano powyżej jednym z głównych czynników wpływających na zarządzanie portfelem należności klientów detalicznych są dni zaległości, podczas gdy w segmencie klientów instytucjonalnych jest to rating. Struktura instrumentów pochodnych z punktu widzenia ryzyka kredytowego:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Transakcje z klientami instytucjonalnymi | Transakcje z klientami indywidualnymi | Transakcje z bankami | Transakcje z klientami instytucjonalnymi | Transakcje z klientami indywidualnymi | Transakcje z bankami | |
| Instrumenty pochodne wg ratingu ryzyka | ||||||
| rating ryzyka 1-4- | 3 619 909 | - | 914 692 | 4 711 971 | - | 803 723 |
| rating ryzyka +5-6- | 135 519 | 13 811 | 45 841 | 531 059 | - | 47 706 |
| rating ryzyka +7 i powyżej | 981 | - | - | 1 090 | - | - |
| Razem | 3 756 409 | 13 811 | 960 533 | 5 244 120 | - | 851 429 |
Poniżej zaprezentowano podział ekspozycji w portfelu dłużnych papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu oraz w portfelu dłużnych papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody według ratingów agencji Fitch:
w tys. zł
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |||
|---|---|---|---|---|
| Dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu | Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | Dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu | Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | |
| Rating emitenta agencji Fitch | ||||
| A (w tym: od A- do AAA) | 2 272 515 | 37 180 808 | 3 781 373 | 20 590 284 |
| Razem | 2 272 515 | 37 180 808 | 3 781 373 | 20 590 284 |
Struktura zobowiązań warunkowych udzielonych z punktu widzenia ryzyka kredytowego na dzień 31 grudnia 2022 roku:
| 31.12.2022 | |||
|---|---|---|---|
| Zobowiązania wobec klientów instytucjonalnych | Zobowiązania wobec klientów indywidualnych | Zobowiązania wobec banków | |
| Zobowiązania warunkowe udzielone (Etap 1) | 9 831 703 | 3 964 409 | 302 538 |
| wg ratingu ryzyka | |||
| rating ryzyka 1-4- | 8 586 076 | 299 172 | |
| rating ryzyka +5-6- | 1 245 627 | 3 366 | |
| Zobowiązania warunkowe udzielone (Etap 2) | 796 619 | 1 393 325 | - |
| wg ratingu ryzyka | |||
| rating ryzyka 1-4- | 276 058 | - | - |
| rating ryzyka +5-6- | 379 766 | - | - |
| rating ryzyka +7 i powyżej | 140 795 | - | - |
| Zobowiązania warunkowe udzielone (Etap 3) | 6 722 | 6 166 | - |
| wg ratingu ryzyka | |||
| rating ryzyka +7 i powyżej | 6 722 | 6 166 | - |
| Zobowiązania warunkowe udzielone z utratą wartości | 19 025 | - | - |
| wg ratingu ryzyka | |||
| rating ryzyka +7 i powyżej | 19 025 | - | - |
| Razem | 10 654 069 | 5 363 900 | 302 538 |
Struktura zobowiązań warunkowych udzielonych z punktu widzenia ryzyka kredytowego na dzień 31 grudnia 2021:
| 31.12.2021 | |||
|---|---|---|---|
| Zobowiązania wobec klientów instytucjonalnych | Zobowiązania wobec klientów indywidualnych | Zobowiązania wobec banków | |
| Zobowiązania warunkowe udzielone (Etap 1) | 9 724 315 | 4 380 684 | 2 685 525 |
| wg ratingu ryzyka | |||
| rating ryzyka 1-4- | 7 755 778 | 2 681 936 | |
| rating ryzyka +5-6- | 1 968 537 | 3 589 | |
| Zobowiązania warunkowe udzielone (Etap 2) | 335 218 | 1 188 240 | 148 |
| wg ratingu ryzyka | |||
| rating ryzyka 1-4- | 85 064 | 148 | |
| rating ryzyka +5-6- | 110 281 | - | |
| rating ryzyka +7 i powyżej | 139 873 | - | |
| Zobowiązania warunkowe udzielone (Etap 3) | 1 649 | 4 168 | - |
| wg ratingu ryzyka | |||
| rating ryzyka +7 i powyżej | 1 649 | - | - |
| Razem | 10 061 182 | 5 573 092 | 2 685 673 |
W Grupie w ramach zarządzania ryzykiem kredytowym identyfikuje się ekspozycje „forborne”. Grupa uwzględnia ekspozycje „forborne” zgodnie z wymaganiami sprawozdawczymi wynikającymi ze Standardów Technicznych EBA/ITS/2013/03 oraz z dokumentu 2012/852 wydanych przez ESMA. W zakresie ekspozycji nieobsługiwanych i restrukturyzowanych Grupa stosuje wytyczne EBA EBA/GL/2018/06. Grupa jako „forborne” traktuje ekspozycje, w sytuacji gdy Grupa udziela dłużnikowi doświadczającemu trudności finansowych preferencyjnych warunków finansowania (np. na warunkach nierynkowych), które w innej sytuacji nie byłyby rozważane. Grupa poprzez preferencyjne warunki finansowania rozumie sytuacje, w której np. zmodyfikowane oprocentowanie kredytu jest niższe niż umowna wartość oprocentowania sprzed restrukturyzacji i/lub zmodyfikowane oprocentowanie kredytu jest niższe niż oprocentowanie rynkowe dla danego okresu finansowania i ryzyka kredytowego. Zakres, w którym zmieniane są warunki finansowania , ustalany jest indywidualnie dla każdego dłużnika, którego dotyczy przedmiotowa sytuacja. W szczególności działania takie obejmują:
* przejęcie aktywów,
* udzielenia nowego, zrestrukturyzowanego zaangażowania w celu częściowej lub całkowitej spłaty istniejącego zaangażowania,
* modyfikację warunków istniejącego zaangażowania, w tym zmiany harmonogramu spłat (np. wydłużenie okresu kredytowania), zmiany oprocentowania należności lub sposobu spłaty, lub redukcji kwoty do spłaty (kwoty głównej lub narosłych odsetek).
Proces nadawania ekspozycjom statusu „forborne” jest ściśle związany z procesem zarządzania ryzykiem kredytowym, w tym również z procesem rozpoznawania utraty wartości dla ekspozycji. W przypadku klientów instytucjonalnych Grupa nadaje status „forborne” dla ekspozycji z rozpoznaną utratą wartości . W przypadku ekspozycji detalicznych status „forborne” może dotyczyć zarówno ekspozycji z portfela z utratą wartości jak i z portfela bez utraty wartości. Grupa jako „forborne” bez utraty wartości traktuje ekspozycje, na których były przeprowadzone działania restrukturyzacyjne, natomiast zmiana warunków finansowania nie implikowała pogorszenia przyszłych strumieni płatności. W takich przypadkach zmiana statusu ekspozycji na „forborne” nie stanowi dowodu utraty wartości. Grupa przyjmuje, że ekspozycje pozostają w statusie „forborne” aż do ich całkowitej spłaty. Ekspozycje ze zmodyfikowanymi warunkami podlegającymi zasadom w zakresie forbearance (ekspozycje forborne) są przedmiotem raportowania regulacyjnego oraz wewnętrznego.
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Należności bez rozpoznanej utraty wartości, | 21 585 107 | 21 315 870 |
| Należności bez rozpoznanej utraty wartości (Etap 1), w tym: | 19 027 051 | 19 571 178 |
| podmiotów sektora niefinansowego | 15 213 891 | 16 127 730 |
| klientów instytucjonalnych | 10 162 452 | 9 948 056 |
| klientów indywidualnych | 5 051 439 | 6 179 674 |
| Należności bez rozpoznanej utraty wartości (Etap 2), w tym: | 2 558 056 | 1 744 692 |
| podmiotów sektora niefinansowego | 2 557 187 | 1 744 690 |
| klientów instytucjonalnych | 1 484 776 | 917 951 |
| klientów indywidualnych | 1 072 411 | 826 739 |
| Należności z rozpoznaną utratą wartości (Etap 3), w tym: | 874 631 | 900 413 |
| podmiotów sektora niefinansowego | 874 631 | 900 413 |
| klientów instytucjonalnych, w tym: | 455 104 | 466 719 |
| „forborne” | 53 039 | 90 625 |
| klientów indywidualnych, w tym: | 419 527 | 433 694 |
| „forborne” | 30 663 | 26 245 |
| Należności udzielone z utratą wartości, w tym: | 16 948 | - |
| podmiotów sektora niefinansowego | 16 948 | - |
| klientów instytucjonalnych, w tym: | 7 007 | - |
| „forborne” | 7 007 | - |
| klientów indywidualnych, w tym: | 9 941 | - |
| „forborne” | 7 809 | - |
| Należności od klientów brutto razem, w tym: | 22 476 686 | 22 216 |
42 w tys. zł
| # Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku
w tys. zł
| Do 1 miesiąca | Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy | Powyżej 3 miesięcy do 1 roku | Powyżej 1 roku do 2 lat | Powyżej 2 lat | |
|---|---|---|---|---|---|
| Aktywa | 27 761 402 | 261 814 | 606 854 | - | 33 232 701 |
| Zobowiązania i kapitał własny | 9 218 022 | 4 558 222 | 72 470 | - | 48 014 057 |
| Luka bilansowa w danym okresie | 18 543 380 | (4 296 408) | 534 384 | - | (14 781 356) |
| Transakcje warunkowe z tytułu instrumentów pochodnych – wpływy | 52 926 255 | 15 254 252 | 28 118 416 | 13 611 610 | 22 015 518 |
| Transakcje warunkowe z tytułu instrumentów pochodnych – wypływy | 53 000 288 | 15 212 828 | 28 076 293 | 13 560 191 | 21 874 443 |
| Luka pozabilansowa w danym okresie | (74 033) | 41 424 | 42 123 | 51 419 | 141 075 |
| Potencjalne wykorzystanie przyznanych linii kredytowych | 1 142 320 | 761 229 | (1 334 857) | - | (568 693) |
| Luka skumulowana | 17 327 027 | 12 310 814 | 14 222 178 | 14 273 597 | 202 009 |
Aktywa płynne i skumulowana luka płynności do 1 roku: w tys. zł
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | Zmiana | |
|---|---|---|---|
| Aktywa płynne, w tym: | 39 717 501 | 30 763 866 | 8 953 635 |
| rachunek nostro, depozyty w NBP i stabilna część gotówki | 264 178 | 6 392 209 | (6 128 031) |
| dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu | 2 272 515 | 3 781 373 | (1 508 858) |
| dłużne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | 37 180 808 | 20 590 284 | 16 590 524 |
| Skumulowana luka płynności do 1 roku | 19 104 338 | 14 222 178 | 4 882 160 |
| Wskaźnik pokrycia luki przez aktywa płynne | Pozytywna luka | Pozytywna luka |
Na dzień 31 grudnia 2022 roku w tys. zł
| Not a | Razem | Do 1 miesiąca | Od 1 do 3 miesięcy | Od 3 miesięcy do 1 roku | Od 1 roku do 5 lat | Ponad 5 lat | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Zobowiązania wobec banków | 29 | 4 794 795 | 3 870 795 | 320 000 | 604 000 | - | - |
| Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu | |||||||
| Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych | 19 | 234 203 | 234 203 | - | - | - | - |
| Zobowiązania wobec klientów, z tego: | 30 | 50 512 890 | 45 733 812 | 3 062 163 | 1 709 579 | 7 336 | - |
| Depozyty podmiotów sektora finansowego | 30 | 3 635 159 | 3 453 417 | 146 445 | 35 297 | - | - |
| Depozyty podmiotów sektora niefinansowego | 30 | 45 160 359 | 40 565 579 | 2 914 120 | 1 673 324 | 7 336 | - |
| Pozostałe zobowiązania | 30 | 1 717 372 | 1 714 816 | 1 598 958 | - | - | - |
| Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu | |||||||
| Instrumenty pochodne (rozliczane netto) | 19 | 7 103 671 | 240 593 | 126 351 | 512 710 | 4 363 454 | 1 860 563 |
| Pochodne instrumenty zabezpieczające | 6 | 917 | - | - | - | - | 6 917 |
| Zobowiązania z tytułu niewykorzystanych linii kredytowych | 40 | 13 683 181 | 11 443 966 | - | 76 841 | 1 619 511 | 542 863 |
| Zobowiązania z tytułu udzielonych gwarancji | 40 | 2 375 216 | 2 375 216 | - | - | - | - |
| 78 710 873 | 63 898 585 | 3 508 514 | 2 903 130 | 5 990 301 | 2 410 343 | ||
| Instrumenty pochodne rozliczane brutto | |||||||
| Wpływy | 96 495 666 | 41 082 780 | 11 477 777 | 24 903 368 | 18 508 047 | 523 694 | |
| Wypływy | 96 496 343 | 41 292 151 | 11 558 258 | 24 479 769 | 18 644 376 | 521 789 | |
| (677) | (209 371) | (80 481) | 423 599 | (136 329) | 1 905 |
Na dzień 31 grudnia 2021 roku w tys. zł
| Not a | Razem | Do 1 miesiąca | Od 1 do 3 miesięcy | Od 3 miesięcy do 1 roku | Od 1 roku do 5 lat | Ponad 5 lat | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Zobowiązania wobec banków | 29 | 3 383 353 | 3 190 239 | 121 000 | 72 005 | 25 | 84 |
| Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu | |||||||
| Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych | 19 | 515 896 | 515 896 | - | - | - | - |
| Zobowiązania wobec klientów, z tego: | 30 | 43 507 472 | 42 708 996 | 546 177 | 231 732 | 20 488 | 79 |
| Depozyty podmiotów sektora finansowego | 30 | 3 192 860 | 3 191 700 | 664 | 470 | - | 26 |
| Depozyty podmiotów sektora niefinansowego | 30 | 39 589 082 | 38 867 180 | 497 798 | 210 269 | 13 782 | 53 |
| Pozostałe zobowiązania | 30 | 725 530 | 650 116 | 47 715 | 20 993 | 6 706 | - |
| Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu | |||||||
| Instrumenty pochodne (rozliczane netto) | 19 | 7 307 117 | 520 057 | 165 833 | 804 835 | 4 217 868 | 1 598 524 |
| Zobowiązania z tytułu niewykorzystanych linii kredytowych | 40 | 13 218 765 | 11 243 914 | 30 000 | 817 104 | 1 041 281 | 86 466 |
| Zobowiązania z tytułu udzielonych gwarancji | 40 | 2 285 773 | 2 285 773 | - | - | - | - |
| 70 218 376 | 60 464 875 | 863 010 | 1 925 676 | 5 279 662 | 1 685 153 | ||
| Instrumenty pochodne rozliczane brutto | |||||||
| Wpływy | 112 261 460 | 52 528 030 | 15 741 452 | 23 885 756 | 19 302 369 | 803 853 | |
| Wypływy | 112 144 199 | 52 585 822 | 15 774 064 | 23 737 431 | 19 234 285 | 812 597 | |
| 117 261 | (57 792) | (32 612) | 148 325 | 68 084 | (8 744) |
Ryzyko rynkowe określane jest jako ryzyko negatywnego wpływu na wynik finansowy oraz wartość funduszy własnych Grupy zmiany rynkowych stóp procentowych, kursów walutowych, kursów akcji, cen towarów oraz wszelkich parametrów zmienności tych stóp, kursów i cen. Celem zarządzania ryzykiem rynkowym jest zapewnienie, że rozmiary ponoszonego ryzyka w ramach Grupy odpowiadają poziomowi akceptowalnemu przez akcjonariuszy oraz instytucje nadzoru bankowego, a także zapewnienie, że wszystkie ekspozycje na ryzyko rynkowe są właściwie odzwierciedlone w kalkulowanych miarach ryzyka przekazywanych do wiadomości odpowiednim osobom i organom zarządzającym. Przyjęte miary oraz limity ryzyka rynkowego mają na celu zapobieganie nadmiernej koncentracji ekspozycji na pojedynczy czynnik ryzyka lub grupę powiązanych czynników ryzyka, a także aby określić ogólny maksymalny poziom podejmowanego ryzyka w księdze handlowej lub bankowej.
Zarządzanie ryzykiem rynkowym w Grupie opiera się na:
Ostateczna odpowiedzialność za przestrzeganie ustalonych poziomów ekspozycji na ryzyko rynkowe w Grupie spoczywa na Zarządzie Banku, natomiast bieżące zarządzanie ryzykiem rynkowym jest prowadzone przez:
Zarządzanie ryzykiem rynkowym dotyczy wszystkich portfeli, z których dochody narażone są na negatywny wpływ czynników rynkowych, takich jak stopy procentowe, kursy walutowe, ceny akcji, ceny towarów masowych oraz parametrów zmienności tych czynników. W zarządzaniu ryzykiem rynkowym wyodrębniono dwa rodzaje portfeli: handlowy i bankowy.
Portfele handlowe obejmują transakcje na instrumentach finansowych (bilansowych i pozabilansowych), których celem jest osiągnięcie dochodu związanego ze zmianą parametrów rynkowych w krótkim okresie. Portfele handlowe obejmują pozycje bilansowe, takie jak: dłużne papiery wartościowe kwalifikowane jako przeznaczone do obrotu, tzn. nabywane w celach handlowych i spełniające określone kryteria płynności, oraz wszystkie pozycje w instrumentach pochodnych, przy czym w tym przypadku dokonuje się rozróżnienia portfeli nabywanych w celach czysto handlowych oraz tych, które są zawierane w celu zabezpieczenia ryzyka pozycji w portfelu bankowym – tzw. zabezpieczenia ekonomiczne (economic hedge).
Wycena portfeli handlowych dokonywana jest bezpośrednio na podstawie cen rynkowych lub za pomocą modeli wyceny przy zastosowaniu parametrów cenowych notowanych na rynku. Działalność na portfelach handlowych prowadzona jest przez Sektor Rynków Finansowych i Bankowości Korporacyjnej Banku w zakresie portfeli obejmujących ryzyko stopy procentowej oraz ryzyko kursu walutowego. Portfel handlowy obejmuje również opcje, w tym przede wszystkim walutowe transakcje opcyjne, opcje na stopy procentowe oraz struktury opcyjne, będące odzwierciedleniem ekonomicznej natury oraz ryzyka wynikającego z produktów oferowanych klientom Grupy. Działalność Grupy w tym zakresie jest prowadzona w sposób zapewniający jednoczesne (każdorazowe i natychmiastowe) zawarcie transakcji przeciwstawnej o takich samych parametrach, w związku z czym portfel transakcji opcyjnych nie generuje otwartej ekspozycji ryzyka rynkowego. Jedyną wielkością związaną z zawieraniem transakcji opcyjnych uwzględnianą w pomiarze ryzyka rynkowego, a konkretnie ryzyka walutowego, jest wielkość premii płaconej/otrzymywanej w walucie zagranicznej.
Portfele bankowe obejmują wszystkie pozostałe, niezaliczone do portfeli handlowych, pozycje bilansowe oraz pozabilansowe. Celem zawierania tych transakcji jest realizacja wyniku w całym, kontraktowym okresie transakcji. Sektor Rynków Finansowych i Bankowości Korporacyjnej Banku przejmuje pozycje ryzyka stóp procentowych z portfeli bankowych z wszystkich innych jednostek organizacyjnych Grupy. Mechanizm przekazywania pozycji ryzyka stóp procentowych opiera się na systemie transferowej ceny funduszy.
Do portfeli bankowych zastosowanie mają następujące metody pomiaru ryzyka:
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku# Analiza luki stopy procentowej
Analiza luki stopy procentowej wykorzystuje harmonogram zapadalności lub przeszacowania pozycji bilansowych oraz instrumentów pochodnych ujmowanych w ramach rachunkowości zabezpieczeń lub zakwalifikowanych jako zabezpieczenia ekonomiczne, w celu ustalenia różnic pomiędzy pozycjami, których termin zapadalności lub aktualizacji oprocentowania przypada na dany przedział czasowy. Generalną zasadą w analizie luki oprocentowania jest klasyfikacja transakcji do poszczególnych pasm przeszacowania pozycji z portfeli bankowych wg kontraktowych lub zakładanych terminów zmian oprocentowania transakcji. Przyjmuje się, że:
* transakcje ze stałą stopą oprocentowania (takie jak: depozyty terminowe, lokaty międzybankowe, portfel dłużnych papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody o oprocentowaniu stałym, kredyty udzielone zarówno spłacane w całości w dniu zapadalności, jak i spłacane w ratach) klasyfikuje się do odpowiednich pasm przeszacowania na podstawie daty zapadalności lub wymagalności,
* transakcje ze stopą zmienną, aktualizowaną w cyklicznych stałych okresach (głównie kredyty udzielone z oprocentowaniem ustalanym w oparciu o stopę rynkową/bazową np. WIBOR 1M) klasyfikuje się do odpowiednich pasm przeszacowania na podstawie daty najbliższej aktualizacji oprocentowania,
* transakcje o oprocentowaniu zmiennym administrowanym (tzn. zmiana wysokości oprocentowania oraz jej termin zastrzeżona jest do wyłącznej decyzji Grupy) bądź o niezdefiniowanym terminie zapadalności lub aktualizacji oprocentowania klasyfikuje się do odpowiednich pasm przeszacowania na podstawie historycznie zaobserwowanych lub ekspercko przyjętych przesunięć momentu i wielkości zmiany oprocentowania danej pozycji w stosunku do zmiany rynkowych stóp procentowych (model minimalizacji zmienności marży na produkcie). W Grupie do tych transakcji/pozycji bilansu zalicza się m.in.: rachunki bieżące, kredyty kartowe, kredyty w rachunku bieżącym. Dodatkowo uwzględnia się wcześniejsze spłaty kredytów w oparciu o analizę faktycznych spłat dokonywanych przez klientów przed terminem i na tej podstawie ustalany jest profil aktualizacji oprocentowania produktu, dotyczy to w szczególności kredytów ratalnych,
* transakcje niewrażliwe na zmiany stóp procentowych, do których zalicza się gotówkę, majątek trwały, kapitał, pozostałe aktywa/zobowiązania, kwalifikuje się do najdłuższego pasma przeszacowania,
* transakcje bezpośrednio zawierane przez Sektor Rynków Finansowych i Bankowości Korporacyjnej na potrzeby zarządzania ryzykiem stóp procentowych oraz płynności (portfel własny Sektora Rynków Finansowych i Bankowości Korporacyjnej) klasyfikowane są do odpowiednich pasm przeszacowania zawsze na podstawie dat zawartych w kontrakcie.
Metoda wartości zamknięcia luki stóp procentowych (Value-at-Close) określa wartość ekonomiczną lub „godziwą” pozycji, analogiczną do wyceny rynkowej portfela handlowego. Całkowity zwrot na portfelu to suma zmian wartości zamknięcia luki stóp procentowych, naliczonych odsetek oraz zysków/strat ze sprzedaży aktywów lub anulowania zobowiązań.
Metoda dochodów odsetkowych narażonych na ryzyko (IRE) służy do pomiaru potencjalnego wpływu określonego przesunięcia równoległego krzywych stóp procentowych na dochód odsetkowy z księgi bankowej przed opodatkowaniem, który może być uzyskany w określonym przedziale czasu. Jest to miara prospektywna, analogiczna do wskaźnika czynników wrażliwości (Factor Sensitivity) w przypadku portfeli handlowych. Przy czym przyjmuje się, że w standardowych warunkach przesunięcie stóp procentowych jest identyczne dla każdej waluty i wynosi 100 pkt bazowych w górę. Miara IRE jest kalkulowana dla pozycji w każdej walucie odrębnie w horyzoncie dziesięciu lat, przy czym do bieżącego monitorowania oraz limitowania pozycji ryzyka stóp procentowych portfeli bankowych stosowane są zasadniczo miary IRE w horyzoncie jednego roku i pięciu lat.
Dodatkowo, Grupa mierzy ryzyko stopy procentowej metodą dochodową (cashflow net interest revenue NIR/IRE). Miara ta, podobnie jak IRE liczone metodą luki, określa potencjalny wpływ przed opodatkowaniem na wynik odsetkowy dla pozycji zaliczonych do księgi bankowej, ze względu na określone zmiany stóp procentowych w określonym okresie sprawozdawczym – zasadniczo 12 miesięcy. NIR to różnica między Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 48 naliczonymi przychodami odsetkowymi uzyskanymi z aktywów (np. pożyczki dla klientów) a kosztem odsetek zapłaconym od zobowiązań (np. depozyty klientów). NIR/IRE to delta między bazowym NIR a NIR w scenariuszu szoku stopy procentowej tj. +/- 100 pkt. bazowych, dla wszystkich walut razem. Przyjmuje się podobne założenia w zakresie dat przeszacowania jak opisane powyżej dla metody luki, z tą różnicą, że pozycje niegenerujące przepływów odsetkowych oraz kapitały Banku są wyeliminowane z kalkulacji.
Poniżej przedstawione są miary IRE dla Grupy na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz na dzień 31 grudnia 2021 roku, oddzielnie dla miar opartych o metodę luki jak i przepływów odsetkowych. Zestawienie prezentowane jest odrębnie dla głównych walut PLN, USD i EUR, stanowiących łącznie ponad 90% bilansu Grupy, oraz łącznie dla wszystkich walut w przypadku metody przepływów odsetkowych.
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |||
|---|---|---|---|---|
| IRE 12M | IRE 5L | IRE 12M | IRE 5L | |
| PLN | 28 767 | 42 460 | 47 345 | 55 338 |
| USD | 28 560 | 44 450 | 24 878 | 35 718 |
| EUR | (17 317) | (30 707) | 15 886 | 29 475 |
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |||
|---|---|---|---|---|
| IRE 12M +100 pb | IRE 12M -100 pb | IRE 12M +100 pb | IRE 12M -100 pb | |
| Łącznie dla wszystkich walut | 105 203 | (106 083) | 158 340 | (186 760) |
Testy warunków skrajnych mierzą potencjalny wpływ istotnych zmian w poziomie lub kształcie krzywych stóp procentowych na pozycje otwierane w portfelu bankowym. Grupa dokonuje testów warunków skrajnych dla zdefiniowanych scenariuszy ruchów stóp procentowych stanowiących kombinacje ruchów czynników rynkowych zdefiniowanych jako zmiany znaczące (large move) i kryzysowe (stress move) występujących zarówno w kraju, jak i zagranicą. Wielkości zakładanych przesunięć czynników rynkowych podlegają regularnej ocenie i są odpowiednio dostosowywane do zmian rynkowych warunków działania Grupy. Testy warunków skrajnych obejmują także zmianę wartości kapitału w wyniku ruchów stóp procentowych dla poszczególnych walut w scenariuszach zgodnych z wymogami CRR.
Departament Zarządzania Aktywami i Pasywami w Pionie Transakcji Rynku Międzybankowego prowadzi działalność w zakresie papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody w Grupie. Określa się trzy podstawowe cele działalności w ramach portfela papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody:
* zarządzanie płynnością finansową,
* zabezpieczenie przed ryzykiem przejmowanym przez Sektor Rynków Finansowych i Bankowości Korporacyjnej z innych jednostek organizacyjnych Banku lub podmiotów Grupy,
* otwieranie własnych pozycji ryzyka stóp procentowych w portfelach Grupy przez Sektor Rynków Finansowych i Bankowości Korporacyjnej.
Aby uniknąć nadmiernych wahań wartości funduszy kapitałowych Grupy, spowodowanych przez przeszacowanie aktywów przeznaczonych do sprzedaży, ustala się maksymalne limity pozycji DV01 (Dollar Value of 1 basis point), która określa potencjalną zmianę wartości pozycji ryzyka dla danej krzywej stóp procentowych w określonym punkcie węzłowym krzywej (do którego sprowadzane są wszystkie przepływy pieniężne w ustalonym przedziale czasowym), spowodowaną przesunięciem rynkowej stopy procentowej o jeden punkt bazowy w górę dla tego typu portfeli. Limity dotyczą również pozycji otwartych w instrumentach pochodnych (np. transakcjach swap stóp procentowych), przeprowadzanych w celu zabezpieczenia wartości godziwej portfela.
Poza ogólnymi zasadami ograniczania ryzyka rynkowego, w szczególności ryzyka stóp procentowych, Grupa posiada zdefiniowane zasady stosowania rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej. Podstawowym rodzajem ryzyka zabezpieczanym w ramach rachunkowości zabezpieczeń jest ryzyko zmiany stóp procentowych, na jakie narażony jest portfel papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody o stałej stopie procentowej. Na koniec każdego miesiąca, w którym występowała relacja zabezpieczająca, Grupa dokonywała oceny efektywności stosowanego zabezpieczenia, analizując zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczanego oraz instrumentu zabezpieczającego z tytułu zabezpieczanego ryzyka. Pozycją zabezpieczaną była część portfela papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody na stałą stopę procentową, denominowaną w PLN i EUR. We wszystkich przypadkach instrumentem zabezpieczającym był swap stopy procentowej (IRS), zamieniający stałą stopę Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 49 procentową na zmienną. Zyski i straty wynikające z przeszacowania wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego oraz zmiany w wycenie do wartości godziwej pozycji zabezpieczanych odzwierciedlone są – w części wynikającej z zabezpieczanego ryzyka – w rachunku zysków i strat w pozycji „Wynik na rachunkowości zabezpieczeń”.
Poziom ryzyka określonego miarą DV01 dla portfela papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody z uwzględnieniem zabezpieczeń ekonomicznych, w podziale na portfele w poszczególnych walutach przedstawiony jest w tabeli poniżej:
| 31.12.2022 | Ogółem w okresie 01.01.2022 – 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Ogółem Papiery wartościowe | IRS Średnia | |
| PLN | (1 477) | (1 829) |
| USD | (187) | (187) |
| EUR | (739) | (739) |
| Waluta | 31.12.2021 | Ogółem w okresie 01.01.2021 – 31.12.2021 | Ogółem | Papiery wartościowe | IRS | Średnia | Maksimum | Minimum |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| PLN | (1 638) | (2 227) | 590 | (2 159) | (612) | (3 976) | ||
| USD | (229) | (229) | - | (225) | (116) | (267) | ||
| EUR | (206) | (206) | - | (241) | (206) | (276) |
Działalność Grupy w zakresie inwestycji w dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody była głównym czynnikiem wpływającym także na zmiany poziomu ryzyka niedopasowania terminów przeszacowania wyrażonych miarą IRE.
Do portfeli handlowych zastosowanie mają następujące metody pomiaru ryzyka:
* metoda czynników wrażliwości (Factor Sensitivity),
* metoda wartości narażonej na ryzyko (VaR),
* testy warunków skrajnych.
Czynniki wrażliwości mierzą zmianę wartości pozycji w danym instrumencie bazowym w przypadku określonej zmiany czynnika ryzyka rynkowego (np. zmiana o 1 punkt bazowy w oprocentowaniu w danym punkcie na krzywej stopy procentowej, zmiana o 1% w kursie walutowym lub cenie akcji). W przypadku stóp procentowych miarą wrażliwości jest DV01. W odniesieniu do ryzyka walutowego wielkość współczynnika wrażliwości jest równa co do wartości wielkości pozycji walutowej w danej walucie. W przypadku pozycji w kapitałowych papierach wartościowych wielkość współczynnika wrażliwości jest równa co do wartości wielkości pozycji netto w danym instrumencie (akcji, indeksie, jednostce udziałowej).
Miarą zintegrowaną ryzyka rynkowego portfeli handlowych, łączącą wpływ pozycji w poszczególnych czynnikach ryzyka i uwzględniającą efekt korelacji pomiędzy zmiennościami poszczególnych czynników, jest wartość narażona na ryzyko (VaR). Miara VaR jest stosowana do oszacowania potencjalnego spadku wartości pozycji lub portfela w normalnych warunkach rynkowych, przy ustalonym poziomie ufności i w określonym czasie. W przypadku pozycji otwieranych w portfelu handlowym Grupy wartość VaR jest obliczana przy zastosowaniu 99% poziomu ufności i jednodniowego okresu utrzymania.
Zarówno wskaźnik DV01, jak i wskaźnik VaR dla portfela handlowego są obliczane jako kwota netto bez zabezpieczenia ekonomicznego portfela papierów wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody, tzn. bez instrumentów pochodnych mających zabezpieczyć wartość godziwą portfela. Ekspozycja na ryzyko takich transakcji jest kontrolowana poprzez odpowiednie metody pomiaru ryzyka i ograniczana za pomocą limitów ryzyka portfeli bankowych.
W cyklu dziennym dokonywana jest analiza scenariuszy warunków skrajnych (stress test), przy założeniu większych niż przyjęte w pomiarze wartości zagrożonej, zmian czynników ryzyka oraz pominięciu historycznie obserwowanych korelacji pomiędzy tymi czynnikami.
Grupa notuje ekspozycje ryzyka rynkowego portfeli handlowych w ponad dwudziestu walutach zarówno w przypadku pozycji walutowych jak i ekspozycji na ryzyko stóp procentowych, przy czym tylko w przypadku kilku walut ekspozycje są znaczące. Dla dużej grupy walut ekspozycje wynikają z niepełnego dopasowania transakcji zawartych na zlecenie klienta i transakcji domykających z innymi kontrahentami rynków hurtowych. Znaczące ekspozycje na ryzyko rynkowe otwierane są w przypadku PLN, walut rynków wysokorozwiniętych (przede wszystkim USD oraz EUR; rzadziej GBP, CHF, JPY) oraz walut krajów Europy Środkowej.
Wartości znaczących ekspozycji na ryzyko stóp procentowych portfeli handlowych w ujęciu miary DV01 w 2022 roku prezentuje poniższa tabela:
| Waluta | 31.12.2022 | 31.12.2021 | Średnia | Maksimum | Minimum |
|---|---|---|---|---|---|
| PLN | (45) | 509 | 368 | 1 116 | (611) |
| EUR | (214) | 156 | 51 | 347 | (223) |
| USD | (-1) | (34) | (8) | 63 | (175) |
w okresie 01.01.2022 – 31.12.2022 w tys. Zł
W 2022 roku średnia wielkość ekspozycji na ryzyko stóp procentowych w walucie krajowej była wyższa w porównaniu z poziomem z roku ubiegłego i wyniosła 442 tys. zł. Średnia ekspozycja na ryzyko stóp procentowych w EUR była wyższa w porównaniu z rokiem 2021 (DV01 wyniosło 111 tys. zł, podczas gdy rok wcześniej 103 tys. zł). Średnia ekspozycja w USD była niższa w porównaniu do roku 2021 (DV01 wyniosło 23 tys. zł, w porównaniu do 53 tys. zł w 2021 r.).
Jeśli chodzi o największe wielkości ekspozycji przyjmowanych przez Departament Skarbu to maksymalna ekspozycja w PLN wyniosła 1 116 tys. zł w porównaniu z 1 012 tys. zł w roku 2021, zaś maksymalna pozycja w EUR osiągnęła wielkość 347 tys. zł w porównaniu z 226 tys. zł w roku ubiegłym.
Sektor Rynków Finansowych i Bankowości Korporacyjnej, prowadzący w ramach Grupy działalność handlową na instrumentach finansowych, kontynuował strategię bardzo aktywnego zarządzania ekspozycjami narażonymi na ryzyko walutowe i stopy procentowej, dostosowując wielkość i kierunek tych ekspozycji w zależności od zmieniających się warunków rynkowych, co obrazuje przedział wahań tych ekspozycji (wartości minimum i maksimum w powyższej tabeli).
Poziom ryzyka określonego miarą VaR (bez uwzględnienia zabezpieczeń ekonomicznych portfela aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody) w podziale na pozycje ryzyka walutowego i ryzyka stopy procentowej w 2022 roku prezentuje poniższa tabela:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | Średnia | Maksimum | Minimum | |
|---|---|---|---|---|---|
| Ryzyko walutowe | 426 | 908 | 553 | 4 388 | 70 |
| Ryzyko stóp procentowych | 7 | 107 | 14 | 366 | 14 |
| Ryzyko spreadu | 502 | 30 | 119 | 4 471 | 3 |
| Ryzyko ogółem | 268 | 3 504 | 6 390 | 11 780 | 3 |
w okresie 01.01.2022 – 31.12.2022 w tys. zł
Głównym czynnikiem ryzyka pozostawało ryzyko stóp procentowych, a na drugim miejscu występowało ryzyko spreadu, gdzie ryzyko spreadu kredytowego określa wpływ na wycenę instrumentu/portfela wynikającą ze zmiany w postrzeganiu przez rynek jakości kredytowej niektórych instrumentów, takich jak „cross currency swap”, „asset swap”, czy portfel papierów wartościowych denominowanych w walucie obcej.
Ogólny średni poziom ryzyka rynkowego portfeli handlowych w roku 2022 był o 144% wyższy od średniego poziomu zanotowanego w roku 2021, w ujęciu kwotowym to około 9 411 tys. zł, głównie jako wynik wzrostu zmienności stóp procentowych. Maksymalny poziom ryzyka cenowego wzrósł z 17 076 tys. zł w roku 2021 do 29 746 tys. zł w roku 2022.
Do końca sierpnia 2022 roku podstawowym podmiotem Grupy prowadzącym działalność w zakresie instrumentów kapitałowych był Dom Maklerski Banku Handlowego S.A.. Od 1 sierpnia 2022 roku działalność w zakresie instrumentów kapitałowych została przeniesiona do struktury Banku i obecnie w całym dotychczasowym zakresie świadczona jest przez Departament Maklerski Banku Handlowego (DMBH).
Stosownie do swojego podstawowego zakresu działalności, DMBH jest uprawniony do podejmowania ryzyka cenowego portfela handlowego akcji, praw do akcji, znajdujących się lub mających się znaleźć w obrocie na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW) lub BondSpot, kontraktów Futures na index WIG20 i Indeksowanych Jednostek Udziałowych, a także akcji na giełdach zagranicznych tych spółek, które są notowane jednocześnie na GPW.
Ryzyko cenowe portfela instrumentów DMBH ograniczane jest limitami wolumenowymi dla poszczególnych rodzajów instrumentów finansowych oraz progami ostrzegawczymi dla koncentracji dla poszczególnych emitentów. Dla DMBH stosowane są również progi ostrzegawcze potencjalnej straty dla scenariuszy warunków skrajnych oraz skumulowanej zrealizowanej straty na portfelu handlowym.
Ekspozycję walutową Grupy według podstawowych walut przedstawia poniższa tabela:
| Waluta | Pozycja netto | 31.12.2022 | Operacje bilansowe | Transakcje warunkowe z tytułu instrumentów pochodnych* | Aktywa | Zobowiązania | Aktywa | Zobowiązania |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| EUR | 44 166 | 9 241 | 239 | 8 969 | 064 | 33 | 013 | 226 |
| USD | (20 200) | 2 438 | 403 | 7 736 | 025 | 20 | 182 | 424 |
| GBP | (675) | 24 | 784 | 568 | 690 | 626 | 045 | 82 |
| CHF | (471) | 75 | 186 | 397 | 094 | 500 | 325 | 178 |
| Pozostałe waluty | 12 584 | 11 803 | 990 | 17 | 844 | 924 | 56 | 843 |
*według wartości bieżącej będącej sumą zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych
| Waluta | Pozycja netto | 31.12.2021 | Operacje bilansowe | Transakcje warunkowe z tytułu instrumentów pochodnych* | Aktywa | Zobowiązania | Aktywa | Zobowiązania |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| EUR | (45 976) | 3 164 | 671 | 6 858 | 015 | 35 | 733 | 605 |
| USD | 15 554 | 1 941 | 932 | 6 016 | 198 | 25 | 896 | 544 |
| GBP | 8 140 | 29 | 714 | 469 | 003 | 489 | 401 | 41 |
| CHF | (6 784) | 279 | 906 | 347 | 283 | 1 531 | 348 | 1 470 |
| Pozostałe waluty | 31 717 | 5 458 | 072 | 13 | 934 | 124 | 67 | 806 |
*według wartości bieżącej będącej sumą zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych
Celem zarządzania ryzykiem operacyjnym jest zapewnienie spójnego i efektywnego podejścia do identyfikacji, oceny, ograniczania, kontroli, monitorowania i raportowania ryzyka, jak również efektywna redukcja poziomu ekspozycji na ryzyko operacyjne, a w konsekwencji ograniczenie liczby i skali zdarzeń o charakterze ryzyka (polityka niskiego poziomu tolerancji na straty operacyjne).
Zarządzanie ryzykiem operacyjnym ma również na celu pełną integrację procesów zarządzania tym ryzykiem z procesami podejmowania decyzji biznesowych (tzn. strategia biznesowa wspierana jest oceną ryzyka operacyjnego, a biznes oceniany na podstawie wcześniej ustalonych wskaźników kontroli i ryzyka operacyjnego).
Organizując proces zarządzania ryzykiem operacyjnym Grupa bierze pod uwagę strategię biznesową, Profil ryzyka Grupy, otoczenie makroekonomiczne, dostępne zasoby kapitału i płynności oraz wymogi regulacyjne (w tym zwłaszcza Rekomendacji M) stanowiące ramy dla przygotowania systemu kontroli i zarządzania ryzykiem operacyjnym w Grupie.# Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku
Zarząd Banku i Zarządy spółek zależnych odpowiadają za opracowanie, wdrożenie i funkcjonowanie właściwego systemu zarządzania ryzykiem operacyjnym poprzez wprowadzanie odpowiednich regulacji wewnętrznych, zapewnia spójność systemu zarządzania ryzykiem operacyjnym ze Strategią Grupy oraz jego właściwe funkcjonowanie w organizacji poprzez analizę informacji umożliwiających ocenę, czy system jest adekwatny do profilu ryzyka operacyjnego. W przypadku zaistnienia konieczności system zarządzania ryzykiem operacyjnym jest usprawniany poprzez wprowadzenie niezbędnych korekt. System zarządzania ryzykiem operacyjnym w Grupie jest zbudowany w sposób, który zapewnia zarządzanie ryzykiem na każdym etapie, tj.: identyfikacji, oceny/pomiaru, ograniczania, monitorowania i raportowania. Realizacja założeń strategii przez Zarząd Banku oceniana jest przez Radę Nadzorczą, wspieraną przez Komitet ds. Audytu oraz Komitet ds. Ryzyka i Kapitału, na podstawie syntetycznych raportów przedkładanych przez Zarząd z częstotliwością skorelowaną z częstotliwością spotkań komitetów, określających skalę i rodzaje ryzyka operacyjnego, na które narażona jest Grupa, metody zarządzania ryzykiem operacyjnym, prawdopodobieństwo jego występowania, ocenę potencjalnego negatywnego wpływu metody zarządzania ryzykiem operacyjnym, jak też wyniki monitorowania profilu ryzyka operacyjnego i apetytu na ryzyko operacyjne. Rada Nadzorcza, po dokonaniu oceny, w razie konieczności może zlecić poddanie rewizji całości lub części systemu zarządzania ryzykiem.
Ryzyko operacyjne należy rozumieć jako możliwość poniesienia strat w wyniku niewłaściwych lub wadliwych procesów wewnętrznych, czynników ludzkich, systemów technicznych lub zdarzeń zewnętrznych (z uwzględnieniem ryzyka technologicznego, outsourcingu, nadużyć/defraudacji, prania pieniędzy, bezpieczeństwa informacji, ciągłości działania (zdarzeń zewnętrznych i wewnętrznych), podatkowego i rachunkowego, produktu, prawnego, modeli, kadrowego, niewłaściwego postępowania (conduct risk), jak również ryzyka utraty reputacji, związanego ze zdarzeniami ryzyka operacyjnego, z praktykami biznesowymi oraz rynkowymi, a także ryzyka operacyjnego wkomponowanego w inne kategorie ryzyka (np. kredytowe, kontrahenta, płynności, braku zgodności). Ryzyko operacyjne nie obejmuje ryzyka strategicznego i ryzyka potencjalnych strat wynikających z decyzji związanych z podejmowaniem ryzyka kredytowego, rynkowego, ryzyka płynności lub ryzyka związanego z działalnością ubezpieczeniową. Ryzyko Operacyjne zostało uznane za ryzyko istotne w 2022 roku. Dodatkowo za ryzyko istotne zostało również uznane Ryzyko Zgodności, które na potrzeby procesu ICAAP jest włączane do Ryzyka Operacyjnego.
Każda jednostka organizacyjna Grupy identyfikuje wszystkie istotne rodzaje ryzyka operacyjnego, związane z działalnością jednostki. W procesie identyfikacji ryzyka Kierownictwo uwzględnia istotne ryzyko związane ze wszystkimi procesami, produktami, czynnikiem ludzkim, systemami informatycznymi, zgodnością z obowiązującym prawem, regulacjami i zaleceniami instytucji nadzorczych, regulacjami wewnętrznymi oraz strategią Grupy, uwzględniając również ryzyko związane z zależnością od innych podmiotów w Grupie. Jednostki organizacyjne w ramach Grupy oraz Departament Niezależnej Kontroli i Ryzyka Operacyjnego wykorzystują w procesie identyfikacji ryzyka procesy regularnego analizowania informacji generowanych przy użyciu narzędzi zarządzania ryzykiem operacyjnym.
Profil ryzyka operacyjnego rozumiany jest jako skala i struktura ekspozycji na ryzyko operacyjne, określająca stopień narażenia na ryzyko operacyjne. Wyrażany jest on w wybranych wymiarach strukturalnych (takich jak m.in. rodzaje zdarzeń operacyjnych, rodzaje linii biznesowych, istotne procesy) oraz w wymiarach skali (takich jak m.in. oszacowana potencjalna wielkość straty). Do ustalenia profilu ryzyka operacyjnego Grupa wykorzystuje posiadane informacje na temat zdarzeń operacyjnych oraz informacje pochodzące z wykorzystywanych narzędzi zarządzania ryzykiem operacyjnym.
W procesie oceny ryzyka Grupa wykorzystuje kombinacje różnych metod pomiaru lub szacowania ryzyka. Ocena ryzyka polega na określeniu prawdopodobieństwa wystąpienia i wielkości możliwych przyszłych strat z tytułu ryzyka operacyjnego. W tym celu wykorzystuje się mierniki ilościowe i jakościowe (np. apetyt na ryzyko, wymogi kapitałowe, docelowy profil ryzyka, kluczowe wskaźniki ryzyka, dane o stratach i zdarzeniach ryzyka operacyjnego, problemy kontrolne i działania naprawcze, proces samooceny, kluczowe projekty, obszary koncentracji ryzyka i obszary wzrastającego poziomu ryzyka, analizy scenariuszy, testy warunków skrajnych, zmiany procesów i produktów, informacje z wewnętrznych i zewnętrznych przeglądów i audytów, informacje raportowane do Komisji i Komitetów). Ocena uwzględnia analizę zagrożeń zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Trafna ocena ryzyka operacyjnego umożliwia odpowiednie określenie profilu ryzyka i właściwe nim zarządzanie. Oszacowany wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka operacyjnego pokrywa wszystkie kategorie ryzyka uwzględnione w definicji ryzyka operacyjnego.
Grupa wyznacza poziomy tolerancji dla poszczególnych kategorii ryzyka operacyjnego oraz obszarów biznesowych w ramach ustalonego apetytu na ryzyko. Przekroczenie przyjętych progów tolerancji dla poszczególnych kategorii zdarzeń wymaga podjęcia działań naprawczych, zgodnie z decyzją Komitetu ds. Zarządzania Ryzykiem i Kapitałem. Komitet ds. Zarządzania Ryzykiem i Kapitałem lub Zarządy spółek zależnych mogą podjąć decyzje w zakresie traktowania zidentyfikowanego ryzyka poprzez:
Procesy identyfikacji ryzyka, samooceny, pomiaru, monitorowania oraz raportowania w zasadniczych aspektach są ujednolicone i ogólnie przyjęte we wszystkich spółkach Grupy. Procesy ograniczania ryzyka są określane dla każdej jednostki organizacyjnej i mogą być różne dla poszczególnych jednostek. Stosowane procesy kontrolne służą ograniczaniu przyczyn występowania negatywnych skutków zdarzeń operacyjnych (włącznie ze stratami operacyjnymi), zmniejszaniu prawdopodobieństwa ich wystąpienia oraz minimalizowaniu dotkliwości potencjalnych skutków. Mechanizmy ograniczania ryzyka obejmują również transfer ryzyka, czyli przeniesienie części lub całości ryzyka związanego z danym zagrożeniem na podmiot zewnętrzny, w szczególności poprzez zlecanie wykonywania czynności zewnętrznym dostawcom usług lub stosowanie ubezpieczeń, z zastrzeżeniem, że transfer nie może być traktowany jako alternatywa dla właściwego zarządzania ryzykiem. Grupa ocenia i monitoruje prawidłowość funkcjonowania mechanizmów transferu ryzyka.
Za bieżące monitorowanie ryzyka operacyjnego odpowiada Komitet ds. Zarządzania Ryzykiem i Kapitałem, Komitet ds. Ryzyka Operacyjnego, Systemu Kontroli i Zgodności, Komitet ds. Nowych Produktów, Komitet ds. Premiowania oraz Komisje wspierające Komitety. Jakość procesu zarządzania ryzykiem operacyjnym (w tym proces samooceny) w poszczególnych jednostkach organizacyjnych Grupy są przedmiotem kontroli i oceny przez Departament Audytu Wewnętrznego. W ramach nadzoru skonsolidowanego, dane o ryzyku operacyjnym Banku i spółek zależnych prezentowane są Komisjom i Komitetom wspierającym Zarząd Banku i Radę Nadzorczą w procesie zarządzania ryzykiem operacyjnym. Rada Nadzorcza sprawuje nadzór nad systemem zarządzania ryzykiem operacyjnym oraz ocenia jego adekwatność i skuteczność. Rada Nadzorcza jest wspierana przez Komitety Rady Nadzorczej - Komitet ds. Audytu, Komitet ds. Ryzyka i Kapitału oraz Komitet ds. Wynagrodzeń. Na podstawie syntetycznych raportów ryzyka operacyjnego przedkładanych przez Zarząd co najmniej 2 razy w roku, przygotowywanych w oparciu o dane wynikające z monitorowania ryzyka operacyjnego, określających skalę i rodzaje ryzyka operacyjnego, na które narażona jest Grupa, prawdopodobieństwo jego występowania, jego skutki i metody zarządzania ryzykiem operacyjnym, jak też profil ryzyka operacyjnego i obszary koncentracji ryzyka, Rada Nadzorcza, wspierana przez Komitet ds. Audytu oraz Komitet ds. Ryzyka i Kapitału, monitoruje skuteczność systemów kontroli wewnętrznej oraz zarządzania ryzykiem oraz dokonuje oceny realizacji przez Zarząd założeń strategii zarządzania ryzykiem operacyjnym.
Funkcjonujący w Grupie system kontroli wewnętrznej i system zarządzania ryzykiem zorganizowane są na trzech niezależnych poziomach. W ramach Zarządu Banku jeden z jego członków – Członek Zarządu Nadzorujący Sektor Zarządzania Ryzykiem – sprawuje nadzór nad Departamentem Niezależnej Kontroli i Ryzyka Operacyjnego oraz odpowiada za dostarczanie Zarządowi i Radzie Nadzorczej Banku kompleksowych informacji na temat zarządzania ryzykiem.
| ## 53Zarząd jest wspierany przez Komitet ds. Zarządzania Ryzykiem i Kapitałem, Komitet ds. Ryzyka Operacyjnego, Systemu Kontroli i Zgodności, Komitet ds. Nowych Produktów, Komisję ds. Produktów Inwestycyjnych i Ubezpieczeniowych Sektora Bankowości Detalicznej oraz Sektora Rynków Finansowych i Bankowości Korporacyjnej oraz Komisję Etyczną. Każda jednostka organizacyjna jest zobowiązana do opracowania właściwego systemu kontroli, współmiernego do poziomu ponoszonego ryzyka, w tym ryzyka operacyjnego, łącznie z odpowiednią dokumentacją procedur kontrolnych oraz stosownym szkoleniem personelu. Również na jednostkach organizacyjnych ciąży obowiązek identyfikacji ryzyka, które jest niedopuszczalne lub przekracza poziom ryzyka, jakie dana jednostka może zaakceptować i określenia odpowiednich działań, jakie należy podjąć w celu jego ograniczenia lub transferu. Ustalanie standardów kontrolnych, koordynacja zarządzania oraz monitorowanie ryzyka dla istotnych kategorii ryzyka wspierane są przez wyspecjalizowane jednostki organizacyjne. Departament Niezależnej Kontroli i Ryzyka Operacyjnego (druga linia obrony), odpowiada za nadzór nad procesem zarządzania ryzykiem operacyjnym w Banku, w szczególności: ustala i egzekwuje standardy i narzędzia zarządzania ryzykiem operacyjnym (obejmującym kategorie ryzyka uwzględnione w definicji ryzyka operacyjnego), zarządza procesem samooceny, zarządza procesem monitorowania wskaźników ryzyka operacyjnego, monitoruje, ogranicza i raportuje straty operacyjne, monitoruje problemy i działania naprawcze, odpowiada za utrzymanie systemów informatycznych, wspierających zarządzanie ryzykiem operacyjnym, obliczanie regulacyjnego i szacowanie ekonomicznego wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego, raportowanie zarządcze i regulacyjne w zakresie ryzyka operacyjnego, ujawnienia rynkowe Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 54 w zakresie zarządzania ryzykiem operacyjnym, rekomendowanie zmian w procesach i operacjach Bankowych w zakresie dostosowania funkcji kontrolnych do akceptowalnego poziomu narażenia na ryzyko. Departament sprawuje nadzór nad przebiegiem raportowania ryzyka operacyjnego przez jednostki organizacyjne Banku. Departament przeprowadza także w jednostkach organizacyjnych Banku przeglądy w zakresie obszarów podwyższonego poziomu narażenia na ryzyko operacyjne oraz rekomenduje zmiany w procedurach, procesach i operacjach Bankowych, w celu ograniczenia poziomu ryzyka operacyjnego. W ramach systemu kontroli Departament odpowiada za koordynację matrycy funkcji kontroli oraz monitorowanie pionowe. Za zorganizowanie i efektywne funkcjonowanie procesu zarządzania ryzykiem operacyjnym w podmiotach zależnych Banku odpowiadają ich Zarządy. Zarządy tych podmiotów zapewniają odpowiednie struktury organizacyjne oraz wdrożenie procedur i procesów adekwatnych do podejmowanego ryzyka operacyjnego. Rady Nadzorcze spółek sprawują nadzór nad systemem zarządzania ryzykiem operacyjnym oraz oceniają jego skuteczność i adekwatność. Spójność podejścia do standardów zarządzania ryzykiem operacyjnym jest zapewniana przez powołane do tego celu odpowiednie jednostki kontrolne w spółkach, przy wsparciu jednostek zarządzania ryzykiem w Grupie. Skuteczność zarządzania ryzykiem operacyjnym w podmiotach zależnych Banku i w Banku jest audytowana i oceniana wg spójnych standardów. Departament Audytu Wewnętrznego odpowiada za niezależną ocenę efektywności procesów zarządzania ryzykiem operacyjnym i ocenę adekwatności i skuteczności systemu zarządzania ryzykiem operacyjnym, w tym za jego regularne przeglądy. Rezultaty badań audytu wewnętrznego oraz zewnętrznego są uwzględniane w systemie informacji zarządczej i w procesie podejmowania decyzji związanych z zarządzaniem ryzykiem i zarządzaniem Grupą. Ryzyko klimatyczne W obszarze ryzyka związanego z klimatem i polityką klimatyczną Grupa ze względu na profil prowadzonej działalności koncentruje swoje działania na zmniejszeniu negatywnego wpływu na klimat i zużycie zasobów naturalnych w swojej działalności operacyjnej oraz strukturyzację produktów. Zrównoważony rozwój jest jednym z kluczowych celów zdefiniowanych w Strategii Banku na lata 2022- 2024. Jednym z głównych priorytetów Banku jest wspieranie klientów w transformacji ich modeli biznesowych w kierunku zrównoważonego rozwoju. Bank aktywnie dąży również do realizacji celu pozyskania 1 mld zł zielonych aktywów o okresie obowiązywania aktualnej strategii biznesowej. W odpowiedzi na ryzyka związane z klimatem Bank skupia się też na wdrażaniu zielonych produktów i rozwiązań oraz na redukcji własnego śladu węglowego – wyznaczonym celem jest redukcja śladu własnego Banku o 50% do 2024 roku w porównaniu do roku 2019. Inicjatywy oraz działania podejmowane przez Bank w tym obszarze zostały szczegółowo zaprezentowane w „Sprawozdaniu na temat informacji niefinansowych za 2022 rok”. Grupa jest narażona na ryzyko zmian klimatycznych głównie poprzez oddziaływanie czynników klimatycznych na otoczenie ekonomiczne, w którym prowadzona jest działalność Grupy. Ryzyko klimatyczne nie miało istotnego bezpośredniego wpływu na poszczególne obszary dokonywanych szacunków na dzień 31 grudnia 2022, w tym na wyznaczanie oczekiwanej straty kredytowej ujętej w niniejszym sprawozdaniu finansowym, ani też na kwestie kontynuacji działalności przez Grupę w okresie 12 miesięcy od daty zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM WŁASNYM Zgodnie z przepisami ustawy Prawo bankowe, banki są zobligowane do utrzymywania kapitałów własnych w wielkości adekwatnej do poziomu ponoszonego ryzyka. Poziom kapitałów zaprezentowany w tabeli poniżej uznawany jest za wystarczający do prowadzenia działalności biznesowej. Poziom kapitału jest regularnie monitorowany przy wykorzystaniu do tego celu współczynnika adekwatności kapitałowej. Od 2008 roku Grupa rozpoczęła proces szacowania kapitału wewnętrznego. Dokonano klasyfikacji ryzyk ze względu na kryterium istotności, dla ryzyk zidentyfikowanych jako istotne oszacowano kapitał wymagany do ich pokrycia. W procesie zarządzania kapitałem Grupa określa politykę wypłat przyszłych dywidend dla akcjonariuszy. W procesie tym uwzględnia się szereg czynników, takich jak: zyski Grupy, oczekiwania Grupy w zakresie przyszłych wyników finansowych, poziom wymogów kapitałowych, a także uwarunkowania regulacyjne i prawne. Adekwatność kapitałowa* W 2022 roku Grupa spełniała obowiązujące normy ostrożnościowe w zakresie adekwatności kapitałowej. Współczynnik kapitałowy ustalany jest zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Poniższa tabela prezentuje dane finansowe do wyliczenia współczynnika wypłacalności Grupy. Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 55 w tys. zł | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|---|
| I Kapitał podstawowy Tier I | 5 240 801 | 5 517 436 |
| II Całkowity wymóg kapitałowy, z tego: | 2 376 854 | 2 193 326 |
| wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka kredytowego | 1 728 066 | 1 697 499 |
| wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka kontrahenta | 149 289 | 119 529 |
| wymóg kapitałowy z tytułu korekty wyceny kredytowej | 4 036 | 7 268 |
| wymóg kapitałowy z tytułu przekroczenia limitu koncentracji zaangażowań i limitu dużych zaangażowań | - | - |
| suma wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka rynkowego | 97 497 | 85 572 |
| wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka operacyjnego | 397 966 | 283 458 |
| Współczynnik kapitału podstawowego Tier I | 17,6% | 20,1% |
Łączny współczynnik kapitałowy obliczony został według zasad określonych w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 („CRR”). Dane w odpowiednich okresach obejmują zyski zaliczone do funduszy własnych zgodnie z mającymi zastosowanie wytycznymi EBA *W tabeli zaprezentowano współczynnik wypłacalności uwzględniający stanowisko Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EBA) dotyczące uwzględniania zaudytowanych danych finansowych przy wyliczaniu wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego. W 2020 roku w ramach jednolitego zbioru pytań i odpowiedzi (single rulebook Q&A) EBA opublikował stanowisko (Q&A 2018_3969), zgodnie z którym wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka operacyjnego powinien zostać skorygowany, jak tylko zaudytowane dane za dany rok są dostępne, o ile różnił się on od wymogu obliczonego na podstawie zaudytowanych danych za lata poprzednie lub na podstawie danych szacunkowych za dany rok, jeżeli różniły się one od danych zaudytowanych. W 2022 roku w Grupie miało miejsce jedno przekroczenie limitów koncentracji zaangażowań na księdze bankowej. Przekroczenie zostało niezwłocznie zredukowane i zgłoszone do KNF. W 2021 nie wystąpiły przekroczenia limitów koncentracji zaangażowań na księdze bankowej.. 4. Sprawozdawczość dotycząca segmentów działalności Segment działalności jest dającą się wyodrębnić częścią działalności Grupy, generującą przychody i koszty (w tym z transakcji wewnątrz Grupy), której wyniki operacyjne są regularnie analizowane przez Zarząd jednostki dominującej jako główny organ decyzyjny Grupy, w celu alokacji zasobów oraz oceny jej działalności. Grupa jest zarządzana na poziomie dwóch głównych segmentów – bankowości instytucjonalnej i bankowości detalicznej. Wycena aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego segmentu dokonywane jest zgodnie z zasadami rachunkowości stosowanymi przez Grupę dla potrzeb sporządzenia sprawozdań finansowych, z uwzględnieniem transakcji pomiędzy segmentami w ramach Grupy. Przyporządkowania aktywów i zobowiązań oraz przychodów i kosztów Grupy do segmentów dokonano na podstawie wewnętrznych informacji przygotowywanych dla potrzeb zarządczych. Transfer finansowania pomiędzy segmentami Grupy oparty jest na stawkach bazujących na stopach rynkowych.# Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku
Za okres 2022 2021
w tys. zł | Bankowość Instytucjonalna | Bankowość Detaliczna | Razem | Bankowość Instytucjonalna | Bankowość Detaliczna | Razem
---|---|---|---|---|---|---
Wynik z tytułu odsetek | 1 917 894 | 822 980 | 2 740 874 | 389 554 | 398 507 | 788 061
Wynik wewnętrzny z tytułu odsetek, w tym: | (188 764) | 188 764 | - | (27 066) | 27 066 | -
przychody wewnętrzne | - | 188 764 | 188 764 | - | 27 066 | 27 066
koszty wewnętrzne | (188 764) | - | (188 764) | (27 066) | - | (27 066)
Wynik z tytułu opłat i prowizji | 401 530 | 178 185 | 579 715 | 434 292 | 215 576 | 649 868
Przychody z tytułu dywidend | 3 323 | 7 766 | 11 089 | 3 297 | 7 662 | 10 959
Wynik na handlowych instrumentach finansowych i rewaluacji | 601 891 | 45 307 | 647 198 | 482 413 | 32 190 | 514 603
Wynik na inwestycyjnych dłużnych aktywach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | (323 054) | - | (323 054) | 414 599 | - | 414 599
Wynik na inwestycjach kapitałowych i pozostałych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | 8 035 | 2 851 | 10 886 | 6 459 | 46 755 | 53 214
Wynik na rachunkowości zabezpieczeń | (1 814) | - | (1 814) | (6 421) | - | (6 421)
Wynik na pozostałych przychodach i kosztach operacyjnych | 3 958 | (21 310) | (17 352) | 8 033 | (78 803) | (70 770)
Koszty działania i koszty ogólnego zarządu | (628 752) | (606 091) | (1 234 843) | (543 363) | (547 379) | (1 090 742)
Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych | (24 058) | (78 958) | (103 016) | (22 485) | (89 348) | (111 833)
Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych | - | - | - | - | - | -
Wynik z tytułu zbycia pozostałych aktywów | 3 097 | (228) | 2 869 | (265) | (393) | (658)
Wynik z tytułu oczekiwanych strat kredytowych aktywów finansowych oraz rezerw na zobowiązania warunkowe | (57 649) | (47 191) | (104 840) | 26 296 | (65 080) | (38 784)
Zysk operacyjny | 1 904 401 | 303 311 | 2 207 712 | 1 192 409 | (80 313) | 1 112 096
Podatek od niektórych instytucji finansowych | (182 949) | (30 075) | (213 024) | (134 060) | (27 100) | (161 160)
Zysk brutto | 1 721 452 | 273 236 | 1 994 688 | 1 058 349 | (107 413) | 950 936
Podatek dochodowy | (449 008) | (233 468) | - | - | - | -
Zysk netto | 1 545 680 | 717 468 | - | - | - | -
31.12.2021
w tys. Zł | Bankowość Instytucjonalna | Bankowość Detaliczna | Razem | Bankowość Instytucjonalna | Bankowość Detaliczna | Razem
---|---|---|---|---|---|---
Aktywa | 62 743 837 | 7 057 565 | 69 801 402 | 54 215 892 | 7 646 879 | 61 862 771
Zobowiązania i kapitał własny, w tym: | 49 092 954 | 20 708 448 | 69 801 402 | 42 130 400 | 19 732 371 | 61 862 771
zobowiązania | 42 560 775 | 19 280 382 | 61 841 157 | 36 087 701 | 18 391 675 | 54 479 376
Przychody i koszty z tytułu odsetek od instrumentów finansowych są ujmowane w rachunku zysków i strat przy użyciu metody efektywnej stopy procentowej. Metoda efektywnej stopy procentowej jest metodą naliczania zamortyzowanego kosztu składnika aktywów lub zobowiązania finansowego oraz przypisywania przychodów lub kosztów odsetkowych do odpowiednich okresów. Efektywna stopa procentowa jest stopą, która dyskontuje oszacowane przyszłe pieniężne wpływy lub płatności dokonywane w oczekiwanym okresie do wygaśnięcia instrumentu finansowego do bilansowej wartości brutto składnika aktywów lub zamortyzowanego kosztu dla zobowiązania finansowego. Przy wyliczaniu efektywnej stopy procentowej Grupa uwzględnia wszelkie postanowienia umowy instrumentu finansowego (na przykład: przedpłaty, opcje kupna i podobne), jednakże nie uwzględnia potencjalnych przyszłych strat związanych z nieściągalnością kredytów. Wyliczenie obejmuje wszelkie płacone i otrzymywane przez strony umowy prowizje i punkty stanowiące integralną część efektywnej stopy procentowej, koszty transakcji oraz wszelkie inne premie i dyskonta. W rezultacie prowizje stanowiące integralną część efektywnej stopy procentowej po pomniejszeniu o bezpośrednie koszty pozyskania instrumentu finansowego prezentowane są jako składnik przychodów odsetkowych. Efektywną stopę procentową stosuje się do wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych, z wyjątkiem składników aktywów finansowych dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe. W przypadku aktywów finansowych, dla których dokonano odpisu z tytułu oczekiwanych strat kredytowych, przychody odsetkowe są ujmowane przy zastosowaniu stopy procentowej użytej do zdyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych dla celów oszacowania oczekiwanych strat kredytowych.
| w tys. zł | Za okres 2022 | 2021 |
|---|---|---|
| Przychody z tytułu odsetek | 3 187 563 | 772 212 |
| z tytułu aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu | 1 803 001 | 580 773 |
| operacji z Bankiem Centralnym | 144 562 | 4 292 |
| należności od banków | 175 490 | 5 488 |
| należności od klientów, z tego: | 1 482 949 | 570 993 |
| podmiotów sektora finansowego | 167 311 | 32 297 |
| podmiotów sektora niefinansowego, w tym: | 1 315 638 | 538 696 |
| od kart kredytowych | 373 279 | 153 299 |
| z tytułu aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | 1 384 562 | 191 439 |
| inwestycyjnych dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | 1 384 562 | 191 439 |
| Przychody o podobnym charakterze | 145 241 | 52 037 |
| z tytułu dłużnych papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu | 118 664 | 15 770 |
| z tytułu zobowiązań z ujemną stopą procentową | 24 126 | 35 362 |
| z tytułu instrumentów pochodnych w rachunkowości zabezpieczeń | 2 451 | 905 |
| 3 332 804 | 824 249 | |
| Koszty odsetek i koszty o podobnym charakterze z tytułu zobowiązań finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu | (588 862) | (17 519) |
| operacji z Bankiem Centralnym | (4) | - |
| zobowiązań wobec banków | (155 428) | (5 907) |
| zobowiązania wobec klientów | (429 504) | (7 584) |
| zobowiązań wobec podmiotów sektora finansowego | (137 054) | (3 166) |
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 58
zobowiązań wobec podmiotów sektora niefinansowego | (292 450) | (4 418)
zobowiązań z tytułu leasingu | (3 926) | (4 028)
z tytułu aktywów z ujemną stopą procentową | (2 952) | (3 154)
z tytułu instrumentów pochodnych w rachunkowości zabezpieczeń | (116) | (15 515)
(591 930) | (36 188)
Wynik z tytułu odsetek | 2 740 874 | 788 061
Wpływ modyfikacji na wartość aktywów finansowych, dla których przepływy pieniężne wynikające z umowy uległy modyfikacji jednak nie zaprzestano ich ujmowania na dzień 31 grudnia 2022 roku wyniósł 629 tys. zł, zaś wynik z tytułu modyfikacji w 2022 roku wynosił (759) tys. zł (odpowiednio na dzień 31 grudnia 2021 roku 107 tys. zł, zaś wynik z tytułu modyfikacji 335 tys. zł).
W dniu 29 lipca 2022 roku weszła w życie Ustawa z dnia 7 lipca 2022 roku o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz.U z 2022 r., poz. 1488), która m.in. stworzyła możliwość zawieszenia spłaty kredytu hipotecznego (tzw. „wakacje kredytowe”). Zawieszone raty, w wymiarze dwóch miesięcy zarówno dla III jak i IV kwartału 2022 r. oraz po jednym miesiącu w każdym z kwartałów 2023 roku, odpowiednio wydłużają okres kredytowania, a w okresie zawieszenia spłaty kredytu nie są naliczane odsetki (zastosowanie do umów zawartych przed dniem 1 lipca 2022 roku).
Zgodnie z MSSF 9 Grupa oszacowała wartość bieżącą przepływów pieniężnych uwzględniających prognozowane wystąpienie wakacji kredytowych i porównała tak ustaloną wartość z wartością bilansową brutto portfela dotkniętego (wg prognozy) zmianą. Kwota różnicy pomniejszyła przychody odsetkowe z tytułu aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu od należności od klientów. Grupa stale monitoruje wysokość i ocenia adekwatność utworzonej w 3 kwartale 2022 rezerwy. W czwartym kwartale nie dokonano zmian założeń oszacowania, zgodnie z którymi ok. 63% klientów posiadających kredyty hipoteczne udzielone w walucie polskiej zdecyduje się na skorzystanie z wakacji kredytowych. Kwota korekty w rachunku wyników w 2022 roku wynosi 76,7 mln zł (bez uwzględnienia amortyzacji). W estymacji założono, że klienci zawieszą wszystkie możliwe raty. Podany wskaźnik klientów odpowiada założeniu, że 75% salda niespłaconego kapitału wszystkich kredytów zostałoby objęte wakacjami kredytowymi.## 6. Wynik z tytułu opłat i prowizji
Przychody z tytułu opłat i prowizji powstają w wyniku świadczenia usług finansowych oferowanych przez Bank. Prowizje klasyfikowane są do następujących kategorii:
Prowizje stanowiące integralną część efektywnej stopy procentowej zaliczane są do rachunku zysków i strat jako korekta kalkulacji efektywnej stopy procentowej i wykazywane w przychodach odsetkowych.
W przypadku kredytów i pożyczek o nieustalonych terminach płatności rat, np. kredytów w rachunku bieżącym lub kart kredytowych, prowizje rozliczane są w czasie metodą liniową przez okres ważności limitu kredytowego. Tego typu prowizje zaliczane są do przychodów z tytułu prowizji.
Dla pozostałych prowizji Grupa stosuje zasady wynikające z MSSF 15. W szczególności jeśli Grupa przenosi kontrolę nad usługą w miarę upływu czasu i tym samym spełnia zobowiązanie do wykonania świadczenia i klient jednocześnie czerpie korzyści płynące ze świadczenia Banku, w miarę wykonywania przez Bank tego świadczenia, wówczas prowizje są ujmowane w miarę upływu czasu proporcjonalnie do stopnia wykonania usługi w przychodach z tytułu prowizji. W pozostałych sytuacjach prowizje ujmowane są jednorazowo w momencie wykonania czynności i wykazywane w przychodach z tytułu prowizji.
Nie występują sytuacje wstrzymywania realizacji usług, które wpływałyby na opisany powyżej tryb ujęcia przychodu w związku ze spełnianiem zobowiązania do wykonania świadczenia. Większość przychodów prowizyjnych jest rozliczana jednorazowo, za wyjątkiem sytuacji, w której prowizja jest pobrana z góry za okres świadczonej usługi dłuższy niż miesiąc. Takie sytuacje mają miejsce w odniesieniu do gwarancji lub kredytów, dla których nie ustala się harmonogramu spłat.
W obszarze przychodów prowizyjnych otrzymane wynagrodzenie jest co do zasady bezzwrotne. W celu ustalenia ceny transakcyjnej Grupa uwzględnia warunki umowy. Cena transakcyjna to kwota wynagrodzenia (stała, zmienna lub obie), które będzie przysługiwać w zamian za przekazanie Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 59 przyrzeczonych usług na rzecz klienta, z wyłączeniem kwot pobranych w imieniu osób trzecich.
Bank pośredniczy w sprzedaży produktów ubezpieczeniowych. Przychody z tytułu wynagrodzenia za dystrybucję produktów ubezpieczeniowych niepowiązanych z instrumentami finansowymi ujmowane są w przychodach prowizyjnych w momencie sprzedaży lub odnowienia polisy, z wyjątkiem części wynagrodzenia dotyczącego usług świadczonych po dokonaniu sprzedaży, które jest ujmowane w przychodach prowizyjnych liniowo, przez okres życia produktu.
W przypadku produktów ubezpieczeniowych powiązanych z instrumentem finansowym, gdzie wynagrodzenie otrzymywane jest z góry za okres dłuższy niż miesięczny, w celu ustalenia sposobu ujmowania wynagrodzenia z tytułu dystrybucji tego ubezpieczenia stosowany jest model względnej wartości godziwej w wyniku, którego wynagrodzenie z tytułu sprzedaży produktu ubezpieczeniowego dzielone jest na następujące komponenty:
Wynagrodzenie opisane powyżej ujmowane jest z uwzględnieniem szacowanych przyszłych zwrotów z tytułu odstąpienia klientów od ubezpieczenia w określonych przypadkach.
Koszty bezpośrednio powiązane z akwizycją pożyczki gotówkowej Bank rozlicza w czasie jako element zamortyzowanego kosztu instrumentu finansowego stanowiącego część wyniku odsetkowego. Jeśli Bank ponosi koszty bezpośrednio związane ze sprzedażą produktu ubezpieczeniowego, koszty takie rozliczane są zgodnie z zasadą współmierności przychodów i kosztów. Koszty niepowiązane bezpośrednio ze sprzedażą produktów ubezpieczeniowych ujmowane są w rachunku wyników jednorazowo, w momencie ich poniesienia.
| Za okres 2022 | Za okres 2021 | |
|---|---|---|
| Bankowość Instytucjonalna | Bankowość Detaliczna | |
| Przychody z tytułu opłat i prowizji z tytułu działalności kredytowej (inne niż ujęte w kalkulacji stopy procentowej) | 39 175 | 16 338 |
| z tytułu prowadzenia rachunków bankowych | 96 348 | 28 781 |
| z tytułu pośrednictwa w sprzedaży produktów ubezpieczeniowych i inwestycyjnych | (263) | 45 209 |
| z tytułu kart płatniczych i kredytowych | 14 392 | 117 424 |
| z tytułu realizacji zleceń płatniczych | 104 242 | 6 952 |
| z tytułu usług powierniczych | 120 992 | 693 |
| z tytułu działalności maklerskiej | 47 869 | 160 |
| z tytułu świadczenia usług zarządzania środkami na rachunkach klientów | 20 233 | - |
| z tytułu udzielonych zobowiązań o charakterze finansowym | 27 371 | - |
| inne | 2 144 | 7 070 |
| Suma | 472 503 | 215 681 |
| Za okres 2022 | Za okres 2021 | |
|---|---|---|
| Grupa | Grupa | |
| Koszty z tytułu opłat i prowizji z tytułu kart płatniczych i kredytowych | (1 719) | (34 035) |
| z tytułu działalności maklerskiej | (15 861) | - |
| z tytułu opłat KDPW | (28 546) | (17) |
| z tytułu opłat brokerskich | (4 313) | - |
| inne | (20 534) | (3 444) |
| Suma | (70 973) | (37 496) |
| Wynik z tytułu opłat i prowizji | 401 530 | 178 185 | 434 291 | 215 577 |
|---|---|---|---|---|
Dywidendy wynikające z instrumentów kapitałowych ujmuje się w rachunku zysków i strat w momencie, kiedy powstaje prawo jednostki do ich otrzymania, istnieje prawdopodobieństwo, że jednostka uzyska korzyści ekonomiczne związane z dywidendą oraz wysokość dywidendy można ustalić w wiarygodny Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 60 sposób.
| Za okres 2022 | Za okres 2021 | |
|---|---|---|
| Inwestycje kapitałowe i pozostałe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | 9 335 | 8 967 |
| Papiery wartościowe przeznaczone do obrotu | 1 754 | 1 992 |
| Przychody z tytułu dywidend razem | 11 089 | 10 959 |
W tej pozycji prezentowany jest wynik na instrumentach finansowych wycenianych wg wartości godziwej przez wynik finansowy, zgodnie z zasadami opisanymi w Nocie 2.1 w sekcji Aktywa i zobowiązania finansowe – klasyfikacja i wycena, jak również wynik z pozycji wymiany.
| Za okres 2022 | Za okres 2021 | |
|---|---|---|
| Wynik na instrumentach finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy | ||
| z instrumentów dłużnych | 91 257 | (2 192) |
| z instrumentów kapitałowych | (8 146) | (271) |
| z instrumentów pochodnych, w tym: | 250 560 | 117 981 |
| na stopę procentową | 236 332 | 111 640 |
| kapitałowe | 14 204 | 5 874 |
| towarowe | 24 467 | 333 |
| Suma z instrumentów pochodnych | 115 518 | |
| Wynik z pozycji wymiany | ||
| z tytułu operacji wymiany na walutowych instrumentach pochodnych | (98 917) | 605 343 |
| z tytułu różnic kursowych (rewaluacja) | 412 444 | (206 258) |
| Suma z pozycji wymiany | 313 527 | 399 085 |
| Wynik na handlowych instrumentach finansowych i rewaluacji | 647 198 | 514 603 |
Wynik na handlowych instrumentach finansowych i rewaluacji za 2022 rok zawiera zmianę netto wartości korekty wyceny instrumentów pochodnych odzwierciedlającej ryzyko kredytowe kontrahenta oraz korekty wyceny instrumentów pochodnych odzwierciedlającej własne ryzyko kredytowe w wysokości 1 750 tys. zł (za 2021 rok: 12 179 tys. zł).
Wynik z instrumentów dłużnych zawiera wynik netto na obrocie rządowymi papierami wartościowymi, dłużnymi instrumentami komercyjnymi, papierami wartościowymi EBI (European Investment Bank) i instrumentami rynku pieniężnego przeznaczonymi do obrotu.
Wynik z instrumentów kapitałowych obejmuje wynik z tytułu akcji i udziałów w innych jednostkach.
Wynik z instrumentów pochodnych zawiera wynik netto z tytułu transakcji swap na stopy procentowe, opcji, transakcji futures i innych instrumentów pochodnych.
Wynik z pozycji wymiany walutowej zawiera zyski i straty z wyceny aktywów i zobowiązań denominowanych w walucie obcej oraz na walutowych instrumentach pochodnych, takich jak forward, CIRS i opcje. Wynik z pozycji wymiany zawiera również marżę zrealizowaną na bieżących i terminowych transakcjach walutowych.
Szczegółowe informacje na temat stosowanej w Banku rachunkowości zabezpieczeń, w tym w zakresie zasad rachunkowości, zamieszczone są w Nocie nr 37.
| Za okres 2022 | Za okres 2021 | |
|---|---|---|
| Rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej papierów wartościowych | ||
| Wynik z wyceny transakcji zabezpieczanej | (3 648) | (385 967) |
| Wynik z wyceny transakcji zabezpieczającej | 1 834 | 379 546 |
| Wynik na rachunkowości zabezpieczeń | (1 814) | (6 421) |
Do pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych zaliczane są koszty i przychody niezwiązane bezpośrednio z działalnością bankową.# 11. Koszty działania i koszty ogólnego zarządu
Koszty działania i koszty ogólnego zarządu ujmowane są w okresie, którego dotyczą.
W ramach kosztu wynajmu i utrzymania nieruchomości ujmowane są opłaty leasingowe dotyczące umów, dla których Grupa skorzystała ze zwolnień (aktywa niskocenne i umowy krótkoterminowe), zmienne opłaty leasingowe, opłaty eksploatacyjne i inne niestanowiące opłat leasingowych, a także koszty utrzymania nieruchomości użytkowanych przez Grupę (własnych i leasingowanych).
| Za okres 2022 | Za okres 2021 | |
|---|---|---|
| w tys. zł | ||
| Koszty pracownicze | ||
| Koszty związane z wynagrodzeniami, w tym: | (439 845) | (404 710) |
| koszty związane ze świadczeniami emerytalnymi | (31 648) | (28 270) |
| Premie i nagrody | (83 559) | (79 769) |
| Koszty ubezpieczeń społecznych | (72 133) | (63 386) |
| (595 537) | (547 865) | |
| Koszty ogólno-administracyjne | ||
| Koszty opłat telekomunikacyjnych i sprzętu komputerowego | (235 635) | (205 290) |
| Koszty usług obcych, w tym doradczych, audytorskich i konsultacyjnych | (49 200) | (48 951) |
| Koszty wynajmu i utrzymania nieruchomości | (59 472) | (50 085) |
| Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku | 62 | |
| w tys. zł | Za okres 2022 | |
| Reklama i marketing | (37 707) | (34 157) |
| Koszty usług zarządzania gotówką, koszty usług KIR i inne koszty transakcyjne | (36 786) | (38 475) |
| Koszty usług zewnętrznych dotyczące dystrybucji produktów bankowych | (46 306) | (42 390) |
| Koszty usług pocztowych, materiałów biurowych i poligrafii | (6 325) | (6 062) |
| Koszty szkoleń i edukacji | (2 182) | (934) |
| Koszty nadzoru bankowego i kapitałowego | (7 702) | (6 724) |
| Koszty na rzecz Bankowego Funduszu Gwarancyjnego | (110 937) | (77 195) |
| Pozostałe koszty | (47 054) | (32 614) |
| (639 306) | (542 877) | |
| Koszty działania i koszty ogólnego zarządu razem | (1 234 843) | (1 090 742) |
Koszty pracownicze zawierają koszty następujących świadczeń dla obecnych i byłych członków Zarządu Banku - podmiotu dominującego Grupy:
| Za okres 2022 | Za okres 2021 | |
|---|---|---|
| w tys. zł | ||
| Krótkoterminowe świadczenia pracownicze | 14 718 | 18 446 |
| Długoterminowe świadczenia pracownicze | 2 125 | 2 496 |
| Nagrody kapitałowe | 8 456 | 8 718 |
| 25 299 | 29 661 |
Amortyzacja naliczana jest liniowo wg stawek opisanych odpowiednio w Nocie 23 dla rzeczowych aktywów trwałych oraz w Nocie 24 dla wartości niematerialnych.
| Za okres 2022 | Za okres 2021 | |
|---|---|---|
| w tys. zł | ||
| Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych | (42 538) | (43 335) |
| Amortyzacja wartości niematerialnych | (60 478) | (68 498) |
| Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych razem | (103 016) | (111 833) |
W tej pozycji prezentowany jest wynik z tytułu oczekiwanych strat kredytowych aktywów finansowych oraz wynik z tytułu rezerw na zobowiązania warunkowe. Zasady tworzenia odpisów zostały szczegółowo opisane w Nocie 3 w sekcji Ryzyko kredytowe.
| Za okres 2022 | Za okres 2021 | |
|---|---|---|
| w tys. Zł | ||
| Wynik z tytułu oczekiwanych strat kredytowych należności od banków | ||
| utworzenie odpisów | (7 527) | (6 209) |
| odwrócenie odpisów | 7 501 | 6 448 |
| (26) | 239 | |
| Wynik z tytułu oczekiwanych strat kredytowych należności od klientów | ||
| Wynik z tytułu utworzenia i odwrócenia odpisów | (105 382) | (57 870) |
| Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku | 63 | |
| w tys. Zł | Za okres 2022 | |
| utworzenie odpisów | (338 397) | (296 666) |
| odwrócenie odpisów | 241 313 | 241 867 |
| Inne | (8 298) | (3 071) |
| Odzyski od sprzedanych wierzytelności | 15 875 | 3 082 |
| (89 507) | (54 788) | |
| Wynik z tytułu oczekiwanych strat kredytowych inwestycyjnych dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | ||
| utworzenie odpisów | (5 583) | (2 685) |
| odwrócenie odpisów | 1 155 | 4 740 |
| (4 428) | 2 055 | |
| Wynik z tytułu oczekiwanych strat kredytowych aktywów finansowych | (93 961) | (52 494) |
| utworzenie rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne | (62 861) | (42 299) |
| rozwiązanie rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne | 51 982 | 56 009 |
| Wynik z tytułu rezerw na zobowiązania warunkowe | (10 879) | 13 710 |
| Wynik z tytułu oczekiwanych strat kredytowych aktywów finansowych oraz rezerwy na zobowiązania warunkowe | (104 840) | (38 784) |
Podatek dochodowy składa się z podatku bieżącego oraz odroczonego. Podatek dochodowy ujmuje się w rachunku zysków i strat z wyjątkiem sytuacji, gdy podatek dotyczy kwot ujmowanych w pozostałych całkowitych dochodach.
| Za okres 2022 | Za okres 2021 | |
|---|---|---|
| w tys. zł | ||
| Bieżący podatek | ||
| Bieżący rok | (405 588) | (148 786) |
| Korekty z lat ubiegłych | (2 998) | 3 086 |
| (408 586) | (145 700) | |
| Podatek odroczony | ||
| Powstanie i odwrócenie się różnic przejściowych | (40 422) | (87 768) |
| (40 422) | (87 768) | |
| Razem podatek dochodowy w rachunku zysków i strat | (449 008) | (233 468) |
| Za okres 2022 | Za okres 2021 | |
|---|---|---|
| w tys. zł | ||
| Zysk brutto | 1 994 688 | 950 936 |
| Podatek dochodowy według krajowej stawki podatku (19%) | (378 991) | (180 678) |
| Odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych niestanowiące kosztów uzyskania przychodu | (5 082) | (9 034) |
| Przychody podlegające opodatkowaniu nieujęte w wyniku finansowym | (3 911) | (4 357) |
| Koszty stanowiące koszty uzyskania przychodu nieujęte w wyniku finansowym | 499 | (331) |
| Przychody niepodlegające opodatkowaniu | 2 346 | 4 097 |
| Podatek od niektórych instytucji finansowych | (40 475) | (30 620) |
| Koszty płacone na rzecz Bankowego Funduszu Gwarancyjnego | (21 078) | (14 667) |
| Pozostałe różnice trwałe, w tym pozostałe koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodu | (2 316) | 2 122 |
| Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku | 64 | |
| w tys. zł | Za okres 2022 | |
| Ogółem obciążenie wyniku | (449 008) | (233 468) |
| Efektywna stawka podatkowa | 22,51% | 24,6% |
Podatek odroczony ujęty bezpośrednio w kapitałach: Podatek odroczony ujęty bezpośrednio w kapitałach na dzień 31 grudnia 2022 roku związany z aktywami finansowymi wycenianymi w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody oraz wyceną programu określonych świadczeń pracowniczych wynosił 135 101 tys. zł (31 grudnia 2021 roku: 75 471 tys. zł).
Na dzień 31 grudnia 2022 roku zysk przypadający na jedną akcję wynosił 11,83 zł (31 grudnia 2021 roku: 5,49 zł). Wyliczenie zysku przypadającego na jedną akcję na dzień 31 grudnia 2022 roku oparte zostało na zysku przypadającym na akcjonariuszy w kwocie 1 545 680 tys. zł (31 grudnia 2021 roku: 717 468 tys. zł) oraz średniej ważonej liczbie akcji zwykłych występujących w roku zakończonym 31 grudnia 2022 roku w liczbie 130 659 600 (31 grudnia 2021 roku: 130 659 600). Bank nie posiada rozwadniających, potencjalnych akcji zwykłych ani innych instrumentów rozwadniających.
Odroczony podatek dochodowy i reklasyfikacje ujęte w pozostałych całkowitych dochodach dotyczą wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej odnoszonej na kapitał z aktualizacji wyceny oraz wyceny programu określonych świadczeń pracowniczych odnoszonej na pozostałe kapitały rezerwowe.
| Kwota brutto | Odroczony podatek dochodowy | Kwota netto | |
|---|---|---|---|
| w tys. zł | |||
| Stan na dzień 1 stycznia 2022 roku | (397 222) | 75 471 | (321 751) |
| Aktualizacja wartości godziwej aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody (netto) | (645 906) | 122 722 | (523 184) |
| (Zyski)/Straty przeniesione do rachunku zysków i strat po zaprzestaniu ujmowania aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody (netto) | 323 054 | (61 380) | 261 674 |
| Całkowite dochody ogółem związane z aktywami finansowymi wycenianymi w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | (720 074) | 136 813 | (583 261) |
| Zyski/(Straty) aktuarialne z wyceny programu określonych świadczeń | 9 011 | (1 712) | 7 299 |
| Stan na dzień 31 grudnia 2022 roku | (711 063) | 135 101 | (575 962) |
| w tys. zł | Kwota brutto | Odroczony podatek dochodowy | Kwota netto |
| Stan na dzień 1 stycznia 2021 roku | 538 867 | (102 385) | 436 482 |
| Aktualizacja wartości godziwej aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody (netto) | (526 184) | 99 974 | (426 210) |
| (Zysk)i/Straty przeniesione do rachunku zysków i strat po zaprzestaniu ujmowania aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody (netto) | (414 599) | 78 774 | (335 825) |
| Całkowite dochody ogółem związane z aktywami finansowymi wycenianymi w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | (401 916) | 76 363 | (325 553) |
| Zyski/(Straty) aktuarialne z wyceny programu określonych świadczeń | 4 694 | (892) | 3 802 |
| Stan na dzień 31 grudnia 2021 roku | (397 222) | 75 471 | (321 751) |
| Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku | 65 | ||
| 17. |
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Środki pieniężne w kasie | 562 217 | 357 834 |
| Środki na rachunku bieżącym w Banku Centralnym | 22 079 | 6 168 909 |
| Pozostałe należności | 11 673 | - |
| Kasa, operacje z Bankiem Centralnym razem | 595 969 | 6 526 743 |
Na rachunku bieżącym w Narodowym Banku Polskim (NBP) utrzymywana jest rezerwa obowiązkowa, która może być wykorzystywana przez Bank pod warunkiem, że suma średniego miesięcznego salda na rachunku bieżącym w NBP nie jest mniejsza od poziomu deklarowanego. Deklarowana wysokość rezerwy obowiązkowej na dzień 31 grudnia 2022 roku wynosiła 1 912 728 tys. zł (na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosiła 1 035 332 tys. zł).
Zasady rachunkowości: Zasady ujmowania i wyceny należności od banków opisane są w Nocie 2.1 Aktywa i zobowiązania finansowe – klasyfikacja i wycena.
Informacje finansowe: w tys. zł
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Rachunki bieżące | 75 367 | 40 153 |
| Lokaty | 35 571 | 40 067 |
| Kredyty i pożyczki | 1 | 2 |
| Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu | 265 745 | 748 166 |
| Lokaty stanowiące zabezpieczenie operacji instrumentami pochodnymi i transakcji giełdowych | 663 059 | 140 850 |
| Inne należności | 5 785 | - |
| Łączna wartość brutto | 1 045 528 | 969 238 |
| Odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych | (1 560) | (1 561) |
| Należności od banków netto razem | 1 043 968 | 967 677 |
Zmiana stanu odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych należności od banków przedstawia się następująco: w tys. zł
| Etap 1 | Etap 2 | Etap 3 | Razem | |
|---|---|---|---|---|
| Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych należności od banków | ||||
| Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych na dzień 1 stycznia 2022 roku | (1 561) | - | - | (1 561) |
| Transfer do Etapu 1 | - | - | - | - |
| Transfer do Etapu 2 | 248 | (248) | - | - |
| Transfer do Etapu 3 | - | - | - | - |
| (Utworzenia) / Rozwiązania w okresie przez rachunek zysków i strat | 864 | (890) | - | (26) |
| Różnice kursowe i inne zmiany | (26) | 53 | 27 | - |
| Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych na dzień 31 grudnia 2022 roku | (475) | (1 085) | - | (1 560) |
w tys. zł
| Etap 1 | Etap 2 | Etap 3 | Razem | |
|---|---|---|---|---|
| Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych należności od banków | ||||
| Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych na dzień 1 stycznia 2021 roku | (1 708) | - | - | (1 708) |
| Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku | 66 | |||
| w tys. zł | ||||
| Etap 1 | Etap 2 | Etap 3 | Razem | |
| Transfer między etapami | - | - | - | - |
| (Utworzenia) / Rozwiązania w okresie przez rachunek zysków i strat | 239 | - | - | 239 |
| Różnice kursowe i inne zmiany | (92) | - | - | (92) |
| Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych na dzień 31 grudnia 2021 roku | (1 561) | - | - | (1 561) |
Zmiany wartości bilansowej brutto należności od banków, które przyczyniły się do zmian odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych przedstawia tabela poniżej: w tys. zł
| Etap 1 | Etap 2 | Etap 3 | Razem | |
|---|---|---|---|---|
| Wartość brutto należności od banków wycenianych według zamortyzowanego kosztu | ||||
| Wartość brutto należności na dzień 1 stycznia 2022 roku | 969 236 | 2 | - | 969 238 |
| Transfer do Etapu 1 | 2 | (2) | - | - |
| Transfer do Etapu 2 | (9 958) | 9 958 | - | - |
| Transfer do Etapu 3 | - | - | - | - |
| Należności pociągnięte/spłacone | (198 500) | 252 915 | - | 54 415 |
| Inne zmiany | 21 010 | 865 | - | 21 875 |
| Wartość brutto należności od banków na dzień 31 grudnia 2022 roku | 781 790 | 263 738 | - | 1 045 528 |
w tys. zł
| Etap 1 | Etap 2 | Etap 3 | Razem | |
|---|---|---|---|---|
| Wartość brutto należności od banków wycenianych według zamortyzowanego kosztu | ||||
| Wartość brutto należności na dzień 1 stycznia 2021 roku | 571 935 | 18 | - | 571 953 |
| Transfer między etapami | 18 | (18) | - | - |
| Należności pociągnięte/spłacone | 373 671 | 2 | - | 373 673 |
| Inne zmiany | 23 612 | - | - | 23 612 |
| Wartość brutto należności od banków na dzień 31 grudnia 2021 roku | 969 236 | 2 | - | 969 238 |
Zasady rachunkowości: Zasady ujmowania i wyceny aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu opisane są w Nocie 2.1.
Informacje finansowe:
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
Do kategorii przeznaczone do obrotu Grupa zalicza instrumenty pochodne niebędące instrumentami zabezpieczającymi, wybrane dłużne papiery wartościowe oraz instrumenty kapitałowe przeznaczone do obrotu.
w tys. zł
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu | ||
| Obligacje i bony wyemitowane przez: | ||
| Banki centralne | - | 3 498 300 |
| Banki i inne podmioty finansowe* | 707 416 | 8 270 |
| Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku | 67 | |
| w tys. zł | ||
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
| Skarb Państwa | 1 565 099 | 274 803 |
| 2 272 515 | 3 781 373 | |
| z tego: notowane na aktywnym rynku | 2 272 515 | 283 073 |
| Instrumenty kapitałowe przeznaczone do obrotu | 25 896 | 79 290 |
| z tego: notowane na aktywnym rynku | 25 896 | 79 290 |
| Instrumenty pochodne | 4 730 752 | 6 095 549 |
| Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu razem | 7 029 163 | 9 956 212 |
*Na dzień 31 grudnia 2022 roku papiery wartościowe (obligacje) emitowane przez banki w kwocie 703 347 tys. zł są objęte gwarancją Skarbu Państwa (31 grudnia 2021 roku: 1 tys. zł).
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu w tys. zł
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych | 234 203 | 515 896 |
| Instrumenty pochodne | 4 661 896 | 6 072 586 |
| Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu razem | 4 896 099 | 6 588 482 |
Na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku Grupa nie posiadała aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych w momencie początkowego ujęcia do wyceny według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Instrumenty pochodne na dzień 31 grudnia 2022 roku
| Wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji | Wartość godziwa w tys. zł | Razem | Aktywa | Pasywa | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| do 3 miesięcy | powyżej 3 miesięcy do 1 roku | powyżej 1 roku do 5 lat | powyżej 5 lat | ||||
| Instrumenty stopy procentowej | 21 584 957 | 43 085 758 | 89 525 503 | 25 775 955 | 179 972 173 | 2 448 292 | 2 303 596 |
| FRA | 7 680 000 | 9 708 000 | 250 000 | - | 17 638 000 | 9 791 | 21 918 |
| swapy odsetkowe (IRS) | 9 676 729 | 22 021 542 | 87 811 278 | 25 743 847 | 145 253 396 | 2 415 101 | 2 226 260 |
| opcje na stopę procentową | - | - | 55 946 | 32 108 | 88 054 | 2 916 | 2 902 |
| kontrakty futures* | 4 228 228 | 11 356 216 | 1 408 279 | - | 16 992 723 | 20 484 | 52 516 |
| Instrumenty walutowe | 56 739 996 | 29 454 572 | 23 955 154 | 523 694 | 110 673 416 | 1 629 316 | 1 704 438 |
| FX forward/spot | 17 487 139 | 14 034 564 | 2 371 495 | 33 893 | 198 737 036 | 283 513 | - |
| FX swap | 31 574 860 | 7 932 202 | 2 267 265 | - | 41 774 327 | 210 967 | 861 331 |
| swapy walutowo – odsetkowe (CIRS)** | 4 334 756 | 3 550 711 | 14 462 946 | 523 694 | 22 872 107 | 518 532 | 397 031 |
| opcje walutowe | 3 343 241 | 3 937 095 | 4 853 448 | - | 12 133 784 | 162 781 | 162 563 |
| Transakcje na papierach wartościowych | 236 012 | 7 748 | - | - | 243 760 | 341 | 1 080 |
| kontrakty futures * | 19 987 | 7 748 | - | - | 27 735 | - | - |
| papiery wartościowe zakupione do otrzymania/sprzedane do wydania | 216 025 | - | - | - | 216 025 | 341 | 1 080 |
| Transakcje związane z towarami | 534 386 | 114 727 | 320 419 | - | 969 532 | 652 803 | 652 782 |
| swap | 534 386 | 114 727 | 320 419 | - | 969 532 | 652 803 | 652 782 |
| Instrumenty pochodne ogółem | 79 095 351 | 72 662 805 | 113 801 076 | 26 299 649 | 291 858 881 | 4 730 752 | 4 661 896 |
Instrumenty znajdujące się w obrocie giełdowym.
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku | 68
*Swapy walutowo-odsetkowe z wymianą kapitału.
Instrumenty pochodne na dzień 31 grudnia 2021 roku
| Wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji | Wartość godziwa w tys. zł | Razem | Aktywa | Pasywa | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| do 3 miesięcy | powyżej 3 miesięcy do 1 roku | powyżej 1 roku do 5 lat | powyżej 5 lat | ||||
| Instrumenty stopy procentowej | 31 272 413 | 43 006 679 | 152 438 278 | 34 459 349 | 261 176 719 | 3 729 904 | 3 763 843 |
| FRA | 9 963 000 | 8 629 000 | 1 333 000 | - | 19 925 000 | 30 697 | 43 238 |
| swapy odsetkowe (IRS) | 20 389 533 | 29 088 369 | 151 046 089 | 34 423 335 | 234 947 326 | 3 697 643 | 3 719 180 |
| opcje na stopę procentową | - | - | 59 189 | 36 014 | 95 203 | 1 346 | 1 346 |
| kontrakty futures* | 919 880 | 5 289 310 | - | - | 6 209 190 | 218 | 79 |
| Instrumenty walutowe | 70 341 347 | 26 531 801 | 20 047 296 | 1 225 153 | 118 145 597 | 868 843 | 811 238 |
| FX forward/spot | 21 341 525 | 6 448 930 | 4 612 977 | - | 32 403 432 | 118 041 | 362 545 |
| FX swap | 42 337 213 | 8 406 863 | 1 461 492 | - | 52 205 568 | 518 298 | 264 833 |
| swapy walutowo – odsetkowe (CIRS)** | 5 710 173 | 9 278 623 | 13 879 816 | 1 225 153 | 30 093 765 | 217 390 | 168 531 |
| opcje walutowe | 952 436 | 2 397 385 | 93 011 | - | 3 442 832 | 15 114 | 15 329 |
| Transakcje na papierach wartościowych | 844 352 | 10 181 | - | - | 854 533 | 1 071 | 1 855 |
| kontrakty futures* | 73 329 | 10 181 | - | - | 83 510 | - | - |
| papiery wartościowe zakupione do otrzymania/sprzedane do wydania | 771 023 | - | - | - | 771 023 | 1 071 | 1 855 |
| Transakcje związane z towarami | 837 364 | 2 283 609 | 859 388 | - | 3 980 361 | 1 495 731 | 1 495 650 |
| swap | 837 364 | 2 283 609 | 859 388 | - | 3 980 361 | 1 495 731 | 1 495 650 |
| Instrumenty pochodne ogółem | 103 295 476 | 71 832 270 | 173 344 962 | 35 684 502 | 384 157 210 | 6 095 549 | 6 072 586 |
Instrumenty znajdujące się w obrocie giełdowym.
*Swapy walutowo-odsetkowe z wymianą kapitału.
Zasady rachunkowości: Zasady ujmowania i wyceny inwestycyjnych dłużnych aktywów finansowych opisane są w Nocie 2.1.
Informacje finansowe: w tys. zł
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Obligacje i bony wyemitowane przez: | ||
| Banki centralne | 13 951 438 | 3 498 300 |
| Banki*, w tym: | 4 675 139 | 1 663 202 |
| obligacje zabezpieczane w rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej | 485 494 | 848 928 |
| Inne podmioty finansowe | 2 725 197 | 2 206 299 |
| Rządy centralne | 15 829 034 | 13 222 483 |
| Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody razem | 37 180 808 | 20 590 284 |
| z tego: notowane na aktywnym rynku | 23 229 370 | 17 091 984 |
| nienotowane na aktywnym rynku | 13 951 438 | 3 498 300 |
*Na dzień 31 grudnia 2022 roku papiery wartościowe (obligacje) emitowane przez banki w kwocie 4 675 139 tys. zł są objęte gwarancją Skarbu Państwa (31 grudnia 2021 roku: 1 663 202 tys. zł ).
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A.za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 69
Dla inwestycyjnych dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody skumulowana wartość oczekiwanych strat kredytowych na dzień 31 grudnia 2022 roku wynosiła 10 319 tys. zł (na dzień 31 grudnia 2021 roku: 5 890 tys. zł).
Zmiana stanu dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody przedstawia się następująco:
| w tys. zł | 2022 | 2021 |
|---|---|---|
| Stan na dzień 1 stycznia | 20 590 284 | 27 323 571 |
| Zwiększenia (z tytułu): | ||
| nabycia | 587 897 283 420 | 289 404 |
| różnic kursowych | 65 404 52 458 | |
| rozliczenia dyskonta, premii, odsetek | 1 356 534 | 27 778 |
| Zmniejszenia (z tytułu): | ||
| sprzedaży | (572 467 501) | (425 761 410) |
| aktualizacji wyceny | (208 413) | (1 257 899) |
| rozliczenia premii | (52 783) | (83 618) |
| Stan na dzień 31 grudnia | 37 180 808 | 20 590 284 |
Zasady rachunkowości: Akcje i udziały w innych jednostkach zaliczane są do kategorii aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Zasady ich ujmowania i wyceny opisane są w Nocie 2.1.
Informacje finansowe:
| w tys. zł | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|---|
| Inwestycje kapitałowe | 92 105 | 71 036 |
| Pozostałe | 14 039 | 26 280 |
| Inwestycje kapitałowe i pozostałe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat razem | 106 144 | 97 316 |
| z tego: | ||
| notowane na aktywnym rynku | 17 660 | 1 160 |
| nienotowane na aktywnym rynku | 88 484 | 96 156 |
Zmiana stanu inwestycji kapitałowych i pozostałych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat przedstawia się następująco:
| w tys. zł | 01.01.- 31.12.2022 | 01.01.- 31.12.2021 |
|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 97 316 | 78 473 |
| Sprzedaż | (184) | (34 372) |
| Konwersja akcji - transfer do Poziomu I | 7 417 | - |
| Aktualizacja wyceny | 1 595 | 53 215 |
| Stan na koniec okresu | 106 144 | 97 316 |
Zasady rachunkowości: Należności od klientów są ujmowane i wyceniane zgodnie z zasadami opisanymi w Nocie 2.1 Aktywa i zobowiązania finansowe – klasyfikacja i wycena.
Informacje finansowe:
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 70
| w tys. zł | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|---|
| Należności od podmiotów sektora finansowego | ||
| Kredyty i pożyczki | 766 786 | 576 097 |
| Nienotowane dłużne aktywa finansowe | 1 227 130 | 1 672 126 |
| Fundusze gwarancyjne i lokaty stanowiące zabezpieczenie | 1 820 113 | 1 159 174 |
| Inne należności | - | 36 053 |
| Łączna wartość brutto | 3 814 029 | 3 443 450 |
| Odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych | (3 517) | (3 346) |
| Łączna wartość netto | 3 810 512 | 3 440 104 |
| Należności od podmiotów sektora niefinansowego | ||
| Kredyty i pożyczki | 16 558 928 | 16 753 708 |
| Nienotowane dłużne aktywa finansowe | - | 184 247 |
| Skupione wierzytelności | 2 038 148 | 1 784 738 |
| Zrealizowane gwarancje i poręczenia | 33 062 | 31 811 |
| Fundusze gwarancyjne i lokaty stanowiące zabezpieczenie | 8 269 | - |
| Inne należności | 24 250 | 18 329 |
| Łączna wartość brutto | 18 662 657 | 18 772 833 |
| Odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych | (852 662) | (885 337) |
| Łączna wartość netto | 17 809 995 | 17 887 496 |
| Należności od klientów netto razem | 21 620 507 | 21 327 600 |
W należnościach od klientów w pozycji „Nienotowane dłużne aktywa finansowe” zaprezentowane zostały m.in. aktywa sekurytyzacyjne objęte przez Grupę. Grupa występuje jako Inwestor w transakcjach obejmując transze senioralne. Aktywa sekurytyzacyjne objęte przez Grupę nie są przedmiotem obrotu na rynku. Zamiarem Grupy jest utrzymanie inwestycji do daty zapadalności. Głównym ryzykiem, na jakie narażone są transakcje sekurytyzacyjne będące w posiadaniu Grupy jest ryzyko kredytowe. Maksymalna ekspozycja Banku na ryzyko kredytowe z tytułu udziału w tych jednostkach jest równa ich wartości bilansowej brutto, zatem na dzień 31 grudnia 2022 r. wynosi 1 227 130 tys. zł (31 grudnia 2021 r.: 1 672 126 tys. zł). Wartość bilansowa netto aktywów dotyczących udziału Banku w jednostkach strukturyzowanych, które nie podlegają konsolidacji na dzień 31 grudnia 2021 r. wynosi 1 226 612 tys. zł (31 grudnia 2021 r.: 1 671 406 tys. zł).
Zmiana stanu odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych należności od klientów przedstawia się następująco:
| w tys. zł | Etap 1 | Etap 2 | Etap 3 | Razem | Aktywa udzielone z utratą wartości |
|---|---|---|---|---|---|
| Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych należności od klientów korporacyjnych | |||||
| Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych na dzień 1 stycznia 2022 roku | (29 135) | (46 465) | (352 638) | - | (428 238) |
| Transfer do Etapu 1 | (69) | 69 | - | - | - |
| Transfer do Etapu 2 | 2 947 | (2 947) | - | - | - |
| Transfer do Etapu 3 | 57 | 1 446 | (1 503) | - | - |
| Transfer do aktywów udzielonych z utratą wartości | - | - | 1 735 | (1 735) | - |
| (Utworzenia)/Rozwiązania w okresie przez rachunek zysków i strat | (14 427) | 4 627 | (25 770) | 209 | (35 361) |
| Zmniejszenie stanu odpisów w związku ze spisaniem | - | - | 6 477 | - | 6 477 |
| Zmniejszenie stanu odpisów w związku ze sprzedażą wierzytelności | - | - | 28 018 | - | 28 018 |
| Zmiana odpisu na odsetki naliczone od ekspozycji w Etapie 3 inna niż spisanie lub sprzedaż wierzytelności | (1) | (1) | 4 837 | - | 4 835 |
| Zmniejszenie stanu odpisów w związku z usunięciem z bilansu w wyniku istotnej zmiany | - | - | - | 62 | 62 |
| Różnice kursowe i inne zmiany | (357) | (342) | 7 075 | 110 | 6 486 |
| Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych na dzień 31 grudnia 2022 roku | (40 985) | (43 613) | (331 769) | (1 354) | (417 721) |
Szacowany efekt wdrożenia Rekomendacji R (oraz innych zmian w modelach) na poziom odpisów na ekspozycje wobec klientów korporacyjnych wynosił 8.8 mln zł (zmniejszenie).
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 71
| w tys. zł | Etap 1 | Etap 2 | Etap 3 | Razem | Aktywa udzielone z utratą wartości |
|---|---|---|---|---|---|
| Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych należności od klientów indywidualnych | |||||
| Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych na dzień 1 stycznia 2022 roku | (34 339) | (71 682) | (354 424) | - | (460 445) |
| Transfer do Etapu 1 | (19 170) | 16 157 | 3 013 | - | - |
| Transfer do Etapu 2 | 4 249 | (8 405) | 4 156 | - | - |
| Transfer do Etapu 3 | 2 233 | 22 217 | (24 450) | - | - |
| Transfer do aktywów udzielonych z utratą wartości | - | - | 15 538 | (15 538) | - |
| (Utworzenia)/Rozwiązania w okresie przez rachunek zysków i strat | 4 268 | (21 082) | (53 693) | 734 | (69 773) |
| Zmiany wynikające z aktualizacji stosowanej metody dokonywania oszacowań (netto)* | 2 509 | (1 967) | (790) | - | (248) |
| Zmniejszenie stanu odpisów w związku ze spisaniem | - | - | 5 805 | - | 5 805 |
| Zmniejszenie stanu odpisów w związku sprzedażą wierzytelności | - | - | 99 470 | - | 99 470 |
| Zmiana odpisu na odsetki naliczone od ekspozycji w Etapie 3 inne niż spisanie lub sprzedaż wierzytelności | - | (10) | (26 481) | (1 138) | (27 629) |
| Zmniejszenie stanu odpisów w związku z usunięciem z bilansu w wyniku istotnej zmiany | - | - | - | 15 538 | 15 538 |
| Różnice kursowe i inne zmiany | - | - | (1 176) | - | (1 176) |
| Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych na dzień 31 grudnia 2022 roku | (40 250) | (64 772) | (333 032) | (404) | (438 458) |
*dotyczy zmian wynikających z wdrożenia Rekomendacji R
| w tys. zł | Etap 1 | Etap 2 | Etap 3 | Razem |
|---|---|---|---|---|
| Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych należności od klientów korporacyjnych | ||||
| Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych na dzień 1 stycznia 2021 roku | (46 485) | (29 151) | (423 694) | (499 330) |
| Transfer do Etapu 1 | (5 659) | 5 659 | - | - |
| Transfer do Etapu 2 | 3 804 | (3 804) | - | - |
| Transfer do Etapu 3 | 82 | 683 | (765) | - |
| (Utworzenia)/Rozwiązania w okresie przez rachunek zysków i strat | 20 155 | (20 995) | 10 259 | 9 419 |
| Zmniejszenie stanu odpisów w związku ze spisaniem | - | - | 60 292 | 60 292 |
| Zmiana odpisu na odsetki naliczone od ekspozycji w Etapie 3 inna niż spisanie lub sprzedaż wierzytelności | 1 | 6 | (2 546) | (2 539) |
| Różnice kursowe i inne zmiany | (1 033) | 1 137 | 3 816 | 3 920 |
| Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych na dzień 31 grudnia 2021 roku | (29 135) | (46 465) | (352 638) | (428 238) |
| w tys. zł | Etap 1 | Etap 2 | Etap 3 | Razem |
|---|---|---|---|---|
| Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych należności od klientów indywidualnych | ||||
| Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych na dzień 1 stycznia 2021 roku | (34 352) | (93 466) | (370 521) | (498 339) |
| Transfer do Etapu 1 | (26 909) | 20 912 | 5 997 | - |
| Transfer do Etapu 2 | 4 164 | (10 822) | 6 658 | - |
| Transfer do Etapu 3 | 2 462 | 28 145 | (30 607) | - |
| (Utworzenia)/Rozwiązania w okresie przez rachunek zysków i strat | 19 662 | (29 235) | (44 211) | (53 784) |
| Zmiany wynikające z aktualizacji stosowanej metody dokonywania oszacowań (netto)* | 634 | 12 786 | (26 925) | (13 505) |
| Zmniejszenie stanu odpisów w związku ze spisaniem | - | - | 3 290 | 3 290 |
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 72
| w tys. zł | Etap 1 | Etap 2 | Etap 3 | Razem |
|---|---|---|---|---|
| Zmniejszenie stanu odpisów w związku sprzedażą wierzytelności | - | - | 113 789 | 113 789 |
| Zmiana odpisu na odsetki naliczone od ekspozycji w Etapie 3 inne niż spisanie lub sprzedaż wierzytelności | - | (2) | (9 091) | (9 093) |
| Różnice kursowe i inne zmiany | - | - | (2 803) | (2 803) |
| Odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych na dzień 31 grudnia 2021 roku | (34 339) | (71 682) | (354 424) | (460 445) |
*dotyczy zmian wynikających z wdrożenia nowej definicji default’u
Zmiany wartości bilansowej brutto należności od klientów, które przyczyniły się do zmian odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych przedstawia tabela poniżej:
w tys.## Wartość brutto należności od klientów wycenianych według zamortyzowanego kosztu
| Etap 1 | Etap 2 | Etap 3 | Razem |
|---|---|---|---|
| Wartość brutto należności na dzień 1 stycznia 2022 roku | 19 571 177 | 1 744 693 | 900 413 |
| Transfer do Etapu 1 | 616 884 | (606 303) | (10 581) |
| Transfer do Etapu 2 | (1 516 631) | 1 524 836 | (8 205) |
| Transfer do Etapu 3 | (106 232) | (98 223) | 204 455 |
| Transfer do aktywów udzielonych z utratą wartości | (678) | (5 690) | (29 429) |
| Należności pociągnięte/spłacone* | 461 557 | (27 022) | (93 224) |
| Należności spisane | - | - | (8 789) |
| Należności zbyte | - | - | (122 312) |
| Inne zmiany | 974 | 25 765 | 42 303 |
| Wartość brutto należności od klientów na dzień 31 grudnia 2022 roku | 19 027 051 | 2 558 056 | 874 631 |
*uwzględnia zmiany wartości należności wynikające z wakacji kredytowych opisanych w Nocie 5 w tys. zł
| Etap 1 | Etap 2 | Etap 3 | Razem |
|---|---|---|---|
| Wartość brutto należności od klientów wycenianych według zamortyzowanego kosztu | |||
| Wartość brutto należności na dzień 1 stycznia 2021 roku | 20 619 103 | 1 309 800 | 982 989 |
| Transfer do Etapu 1 | 474 055 | (471 880) | (2 175) |
| Transfer do Etapu 2 | (914 767) | 918 129 | (3 362) |
| Transfer do Etapu 3 | (74 180) | (91 983) | 166 163 |
| Należności pociągnięte/spłacone | (587 550) | 72 389 | (54 484) |
| Należności spisane | - | - | (62 320) |
| Należności zbyte | - | - | (159 556) |
| Inne zmiany | 54 516 | 8 238 | 33 158 |
| Wartość brutto należności od klientów na dzień 31 grudnia 2021 roku | 19 571 177 | 1 744 693 | 900 413 |
Dla należności brutto i odpisów na oczekiwane straty kredytowe od klientów, które zmieniały Etapy w trakcie roku, przesunięcia zostały zaprezentowane jako transfery pomiędzy Etapem na początek okresu sprawozdawczego lub na moment ujęcia a Etapem na koniec okresu sprawozdawczego.
Rzeczowe aktywa trwałe wykazywane są według kosztu historycznego pomniejszonego o naliczone umorzenie, a także o odpisy z tytułu utraty wartości. Koszt historyczny uwzględnia wydatki bezpośrednio związane z nabyciem danych aktywów oraz ich przygotowaniem do użytkowania. Późniejsze nakłady uwzględnia się w wartości bilansowej danego środka trwałego lub ujmuje jako odrębny środek trwały (tam, gdzie jest to właściwe) tylko wówczas, gdy jest prawdopodobne, że z tytułu tej pozycji nastąpi wpływ korzyści ekonomicznych do Grupy, zaś koszt danej pozycji można wiarygodnie zmierzyć. Wszelkie pozostałe wydatki, na przykład na naprawę i konserwację, odnoszone są do rachunku zysków i strat w okresie, w którym je poniesiono.
Umorzenie naliczane jest metodą liniową przez przewidywany okres użytkowania przy zastosowaniu stawek określonych w zatwierdzonym planie amortyzacji na 2022 rok. Przykładowe stosowane roczne stawki amortyzacji są następujące:
Na każdy dzień bilansowy dokonuje się weryfikacji wartości końcowej rzeczowych aktywów trwałych oraz okresów ich użytkowania i w razie potrzeby dokonuje stosownych korekt planu amortyzacji. Składniki majątku o jednostkowej wartości początkowej nieprzekraczającej 3 500 zł podlegają jednorazowemu odpisaniu w koszty z datą wydania ich do używania. Suma wartości środków trwałych jednorazowo odpisanych w koszty nie jest istotna z punktu widzenia sprawozdania finansowego.
Środki trwałe w budowie wykazywane są w wysokości ogółu poniesionych kosztów pozostających w bezpośrednim związku z niezakończoną jeszcze budową, montażem lub ulepszeniem istniejącego środka trwałego z uwzględnieniem odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych.
Wartości bilansowe rzeczowych aktywów trwałych przeglądane są na dzień bilansowy w celu określenia, czy zaistniały przesłanki wskazujące na utratę wartości. Jeżeli istnieje taka przesłanka, należy określić wartość odzyskiwalną aktywów. Odpis aktualizacyjny z tytułu utraty wartości jest ujmowany, jeżeli wartość księgowa aktywa lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne przekracza wartość odzyskiwalną. Odpis aktualizacyjny z tytułu utraty wartości jest ujmowany w rachunku zysków i strat. Odpisy aktualizacyjne z tytułu utraty wartości w przypadku ośrodków wypracowujących środki pieniężne w pierwszej kolejności redukują wartość firmy przypadającą na te ośrodki wypracowujące środki pieniężne (grupę ośrodków), a następnie redukują proporcjonalnie wartość księgową innych aktywów w ośrodku (grupie ośrodków).
Wartość odzyskiwalna jest wartością większą z: wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży i wartości użytkowej. W celu wyznaczenia wartości użytkowej, oszacowane przyszłe przepływy pieniężne są dyskontowane do ich wartości bieżącej przy użyciu stopy dyskontowej przed opodatkowaniem, która odzwierciedla bieżące oczekiwania rynku co do wartości pieniądza oraz specyficznego ryzyka w odniesieniu do danego aktywa. Dla aktywów niegenerujących niezależnych przepływów środków pieniężnych, wartość odzyskiwalna jest wyznaczana dla danego ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego te aktywa należą.
Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości podlega odwróceniu, jeżeli nastąpiła zmiana w szacunkach służących do określenia wartości możliwej do odzyskania. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości może być odwrócony tylko do poziomu, przy którym wartość księgowa aktywa nie przekracza wartości księgowej, która pomniejszona o kwotę amortyzacji, zostałaby wyznaczona, jeżeli nie zostałby ujęty odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości.
Rzeczowe aktywa trwałe od dnia pierwszego zastosowania MSSF 16 uwzględniają aktywa z tytułu prawa od użytkowania aktywów. Szczegóły zostały przedstawione w Nocie 43.
Zmiana stanu rzeczowych aktywów trwałych w 2022 roku w tys. zł
| Grunty i budynki | Maszyny i urządzenia | Środki transportu | Inne środki trwałe | W budowie | Razem | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wartość brutto | ||||||
| Stan na dzień 1 stycznia 2022 | 715 679 | - | 22 624 | 217 448 | 13 344 | 969 095 |
| Zwiększenia: | ||||||
| Zakupy | - | - | 21 182 | 16 533 | 21 392 | 59 107 |
| Inne zwiększenia* | 8 018 | - | - | 468 | - | 8 486 |
| Zmniejszenia: | ||||||
| Zbycia | - | - | (13 793) | (34) | - | (13 827) |
| Likwidacje | (810) | - | - | (5 126) | - | (5 936) |
| Inne zmniejszenia* | (22 820) | - | (38) | (4 751) | (5 499) | (33 108) |
| Transfery | 4 082 | - | - | 4 230 | (8 312) | - |
| Stan na dzień 31 grudnia 2022 | 704 149 | - | 29 975 | 228 768 | 20 925 | 983 817 |
| Umorzenie | ||||||
| Stan na dzień 1 stycznia 2022 | 321 569 | - | 6 291 | 189 564 | - | 517 424 |
| Zwiększenia: | ||||||
| Koszty amortyzacji za okres | 28 453 | - | 2 805 | 11 280 | - | 42 538 |
| Inne zwiększenia | 167 | - | - | 24 | - | 191 |
| Zmniejszenia: | ||||||
| Zbycia | - | - | (5 996) | (31) | - | (6 027) |
| Likwidacje | (606) | - | - | (5 410) | - | (6 016) |
| Inne zmniejszenia | (15 215) | - | (38) | (4 458) | - | (19 711) |
| Stan na dzień 31 grudnia 2022 | 334 368 | - | 3 062 | 190 969 | - | 528 399 |
| Wartość bilansowa | ||||||
| Na dzień 1 stycznia 2022 | 394 110 | - | 16 333 | 27 884 | 13 344 | 451 671 |
| Na dzień 31 grudnia 2022 | 369 781 | - | 26 913 | 37 799 | 20 925 | 455 418 |
*Inne zwiększenia/ zmniejszenia obejmują m. in. przywrócenie zlikwidowanego środka trwałego do ewidencji, darowizny, rozliczenia środków trwałych w budowie, nowe i zamykane umowy leasingowe.
Zmiana stanu rzeczowych aktywów trwałych w 2021 roku w tys. zł
| Grunty i budynki | Maszyny i urządzenia | Środki transportu | Inne środki trwałe | W budowie | Razem | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wartość brutto | ||||||
| Stan na dzień 1 stycznia 2021 | 712 730 | - | 23 792 | 225 160 | 15 310 | 976 994 |
| Zwiększenia: | ||||||
| Zakupy | - | - | 7 646 | 4 996 | 12 931 | 25 573 |
| Inne zwiększenia* | 2 825 | - | - | 850 | - | 3 675 |
| Zmniejszenia: | ||||||
| Zbycia | - | - | (8 814) | - | - | (8 814) |
| Likwidacje | (2 991) | - | - | (17 650) | - | (20 641) |
| Inne zmniejszenia* | (5 373) | (2) | - | (128) | (2 189) | (7 692) |
| Transfery | 8 488 | - | - | 4 220 | (12 708) | - |
| Stan na dzień 31 grudnia 2021 | 715 679 | - | 22 624 | 217 448 | 13 344 | 969 095 |
| Umorzenie | ||||||
| Stan na dzień 1 stycznia 2021 | 297 894 | - | 7 706 | 194 483 | - | 500 085 |
| Zwiększenia: | ||||||
| Koszty amortyzacji za okres | 28 961 | - | 2 381 | 11 993 | - | 43 335 |
| Inne zwiększenia | 36 | - | - | 849 | - | 885 |
| Zmniejszenia: | ||||||
| Zbycia | - | - | (3 796) | - | - | (3 796) |
| Likwidacje | (2 984) | (2) | - | (17 640) | - | (20 626) |
| Inne zmniejszenia | (2 338) | - | - | (121) | - | (2 459) |
| Stan na dzień 31 grudnia 2021 | 321 569 | - | 6 291 | 189 564 | - | 517 424 |
| Wartość bilansowa | ||||||
| Na dzień 1 stycznia 2021 | 414 836 | - | 16 086 | 30 677 | 15 310 | 476 909 |
| Na dzień 31 grudnia 2021 | 394 110 | - | 16 333 | 27 884 | 13 344 | 451 671 |
*Inne zwiększenia/ zmniejszenia obejmują m. in. przywrócenie zlikwidowanego środka trwałego do ewidencji, darowizny, rozliczenia środków trwałych w budowie, nowe i zamykane umowy leasingowe.
Według stanu na dzień 31 grudnia 2022 roku wartość istotnych zobowiązań umownych z tytułu dokonania w przyszłości zakupu rzeczowych aktywów trwałych wynosiła 36 mln zł netto.
Wartości niematerialne wykazywane są według kosztu historycznego pomniejszonego o naliczone umorzenie, a także o odpisy z tytułu utraty wartości. Koszt historyczny uwzględnia wydatki bezpośrednio związane z nabyciem danych aktywów oraz ich przygotowaniem do użytkowania. Późniejsze nakłady uwzględnia się w wartości bilansowej danego środka trwałego lub ujmuje jako odrębny składnik aktywów (tam, gdzie jest to właściwe) tylko wówczas, gdy jest prawdopodobne, że z tytułu tej pozycji nastąpi wpływ korzyści ekonomicznych do Grupy, zaś koszt danej pozycji można wiarygodnie zmierzyć. Wszelkie pozostałe wydatki odnoszone są do rachunku zysków i strat w okresie, w którym je poniesiono.# Umorzenie i utrata wartości
Umorzenie naliczane jest metodą liniową przez przewidywany okres użytkowania przy zastosowaniu stawek określonych w zatwierdzonym planie amortyzacji na 2022 rok. Przykładowe stosowane roczne stawki amortyzacji są następujące:
Na każdy dzień bilansowy dokonuje się weryfikacji wartości końcowej wartości niematerialnych oraz okresów ich użytkowania i w razie potrzeby dokonuje stosownych korekt planu amortyzacji. Wartości bilansowe wartości niematerialnych przeglądane są na dzień bilansowy w celu określenia, czy zaistniały przesłanki wskazujące na utratę wartości. Jeżeli istnieje taka przesłanka, należy określić wartość odzyskiwalną aktywów. Odpis aktualizacyjny z tytułu utraty wartości jest ujmowany, jeżeli wartość księgowa aktywa lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne przekracza wartość odzyskiwalną. Odpis aktualizacyjny z tytułu utraty wartości jest ujmowany w rachunku zysków i strat. Odpisy aktualizacyjne z tytułu utraty wartości w przypadku ośrodków wypracowujących środki pieniężne w pierwszej kolejności redukują wartość firmy przypadającą na te ośrodki wypracowujące środki pieniężne (grupę ośrodków), a następnie redukują proporcjonalnie wartość księgową innych aktywów w ośrodku (grupie ośrodków). Wartość odzyskiwalna jest wartością większą z: wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży i wartości użytkowej. W celu wyznaczenia wartości użytkowej, oszacowane przyszłe przepływy pieniężne są dyskontowane do ich wartości bieżącej przy użyciu stopy dyskontowej przed opodatkowaniem, która odzwierciedla bieżące oczekiwania rynku co do wartości pieniądza oraz specyficznego ryzyka w odniesieniu do danego aktywa. Dla aktywów niegenerujących niezależnych przepływów środków pieniężnych, wartość odzyskiwalna jest wyznaczana dla danego ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego te aktywa należą. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości, z wyłączeniem wartości firmy, podlega odwróceniu, jeżeli nastąpiła zmiana w szacunkach służących do określenia wartości możliwej do odzyskania. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości może być odwrócony tylko do poziomu, przy którym wartość księgowa aktywa nie przekracza wartości księgowej, która pomniejszona o kwotę amortyzacji, zostałaby wyznaczona, jeżeli nie zostałby ujęty odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości.
| Wartość firmy | Koncesje, patenty, licencje i podobne wartości | Oprogramo- wanie komputerowe | Zaliczki na wartości niematerialne | Razem |
|---|---|---|---|---|
| Wartość brutto | ||||
| Stan na dzień 1 stycznia 2022 | 1 245 976 | 3 045 723 | 073 | 25 931 |
| Zwiększenia: | ||||
| Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku | 76 | |||
| w tys. zł | ||||
| Wartość firmy | Koncesje, patenty, licencje i podobne wartości | Oprogramo- wanie komputerowe | Zaliczki na wartości niematerialne | Razem |
| Zakupy | - | - | 804 | 82 |
| Zmniejszenia: | ||||
| Likwidacje | - | - | (1 741) | - |
| Inne zmniejszenia | - | - | (5 856) | (2 498) |
| Transfery | - | (3 045) | 3 095 | (50) |
| Stan na dzień 31 grudnia 2022 | 1 245 976 | - | 719 375 | 106 258 |
| Umorzenie | ||||
| Stan na dzień 1 stycznia 2022 | - | 1 654 538 | 504 | - |
| Zwiększenia: | ||||
| Koszty amortyzacji za okres | - | 189 60 | 289 | - |
| Zmniejszenia: | ||||
| Likwidacje | - | - | (1 741) | - |
| Inne zmniejszenia | - | - | (5 856) | - |
| Transfery | - | (1 843) | 1 843 | - |
| Stan na dzień 31 grudnia 2022 | - | - | 593 039 | - |
| Odpisy z tytułu utraty wartości | ||||
| Stan na dzień 1 stycznia 2022 | 214 707 | - | - | - |
| Stan na dzień 31 grudnia 2022 | 214 707 | - | - | - |
| Wartość bilansowa | ||||
| Na dzień 1 stycznia 2022 | 1 031 269 | 1 391 184 | 569 | 25 931 |
| Na dzień 31 grudnia 2022 | 1 031 269 | - | 126 336 | 106 258 |
| Wartość firmy | Koncesje, patenty, licencje i podobne wartości | Oprogramo- wanie komputerowe | Zaliczki na wartości niematerialne | Razem |
|---|---|---|---|---|
| Wartość brutto | ||||
| Stan na dzień 1 stycznia 2021 | 1 245 976 | 2 991 650 | 048 | 40 608 |
| Zwiększenia: | ||||
| Zakupy | - | 659 293 | 59 262 | 60 214 |
| Zmniejszenia: | ||||
| Inne zmniejszenia | - | (605) | (68) | (1 139) |
| Transfery | - | - | 72 | 800 |
| Stan na dzień 31 grudnia 2021 | 1 245 976 | 3 045 723 | 073 | 25 931 |
| Umorzenie | ||||
| Stan na dzień 1 stycznia 2021 | - | 1 955 470 | 378 | - |
| Zwiększenia: | ||||
| Koszty amortyzacji za okres | - | 304 68 | 194 | - |
| Zmniejszenia: | ||||
| Inne zmniejszenia | - | (605) | (68) | - |
| Stan na dzień 31 grudnia 2021 | - | 1 654 538 | 504 | - |
| Odpisy z tytułu utraty wartości | ||||
| Stan na dzień 1 stycznia 2021 | 214 707 | - | - | - |
| Stan na dzień 31 grudnia 2021 | 214 707 | - | - | - |
| Wartość bilansowa | ||||
| Na dzień 1 stycznia 2021 | 1 031 269 | 1 036 179 | 670 | 40 608 |
| Na dzień 31 grudnia 2021 | 1 031 269 | 1 391 184 | 569 | 25 931 |
Według stanu na dzień 31 grudnia 2022 roku, jak również według stanu na dzień 31 grudnia 2021 roku Grupa nie posiadała istotnych zobowiązań umownych z tytułu dokonania w przyszłości zakupu wartości niematerialnych i prawnych. Wartość firmy obejmuje kwotę 1 243 645 tys. zł powstałą w wyniku połączenia Banku Handlowego w Warszawie SA z Citibank (Poland) S.A., które nastąpiło z dniem 28 lutego 2001 roku oraz kwotę 2 331 tys. zł powstałą w wyniku nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa bankowego ABN Amro Bank (Polska) S.A., które nastąpiło z dniem 1 marca 2005 roku.
W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy wartość firmy stanowi nadwyżkę kosztu przejęcia nad wartością godziwą udziału Grupy w możliwych do zidentyfikowania przejętych aktywach, zobowiązaniach oraz zobowiązaniach warunkowych na dzień połączenia. Wartość firmy ujmuje się w ramach wartości niematerialnych. Wartość firmy jest wykazywana w wysokości ceny nabycia pomniejszonej o łączne dotychczasowe odpisy aktualizacyjne wynikające z tytułu utraty wartości. Wartość firmy jest alokowana na ośrodki wypracowujące środki pieniężne i nie jest amortyzowana, a jedynie corocznie testowana pod kątem utraty wartości niezależnie od wystąpienia przesłanek utraty wartości. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości w odniesieniu do wartości firmy nie podlega odwróceniu. Dla potrzeb przeprowadzenia testów na utratę wartości, wartość firmy została przyporządkowana do dwóch ośrodków wypracowujących środki pieniężne: sektora Bankowości Instytucjonalnej oraz sektora Bankowości Detalicznej. Przyporządkowanie zostało dokonane na podstawie modelu zdyskontowanych przepływów pieniężnych na bazie strategii sprzed połączenia. Po fuzji realokacja wartości firmy została przeprowadzona w oparciu o wartości względne aktywów przeniesionych do innego ośrodka w porównaniu z aktywami zatrzymanymi w danym ośrodku. Poniższa tabela prezentuje przyporządkowanie wartości firmy do ośrodków wypracowujących środki pieniężne.
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Sektor Bankowości Instytucjonalnej | 851 206 | 851 206 |
| Sektor Bankowości Detalicznej | 180 063 | 180 063 |
| Razem | 1 031 269 | 1 031 269 |
Podstawą wyceny wartości odzyskiwalnej ośrodków jest ich wartość użytkowa oszacowana w oparciu o plan finansowy. Plan opiera się na racjonalnych, odzwierciedlających ocenę kierownictwa Banku założeniach odnośnie przyszłych warunków gospodarczych oraz oczekiwanych wyników działalności Banku. Plan podlega okresowej aktualizacji i zatwierdzeniu przez Radę Nadzorczą Banku. Zarząd przyjął okres 3 letni w procesie planowania finansowego. W wycenie wykorzystano różne stopy dyskonta dla każdego roku prognozy (11,9-12,4%) oszacowane przy zastosowaniu wartości wskaźnika beta dla grupy porównawczej, premii za ryzyko oraz stopy wolnej od ryzyka. Ekstrapolacja przepływów pieniężnych wykraczających poza okres objęty planem finansowym została oparta o stopy wzrostu odzwierciedlające długoterminowy cel inflacyjny NBP, który na dzień 31 grudnia 2022 roku wynosi 2,5 p.p. W wyniku przeprowadzonego testu nie stwierdzono utraty wartości firmy na 31 grudnia 2022 r.
Rezerwa i aktywa na podatek odroczony są kalkulowane przy użyciu metody bilansowej, poprzez wyliczenie przejściowych różnic pomiędzy wartością bilansową aktywów i zobowiązań oraz ich wartością podatkową. Rezerwa i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wykazywane są w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej po dokonaniu kompensaty, wtedy, gdy istnieje tytuł prawny do przeprowadzenia takiej kompensaty oraz rezerwa i aktywa dotyczą tego samego podatnika. Aktywa z tytułu podatku odroczonego ujmuje się w zakresie, w którym jest prawdopodobne, że będzie dostępny przyszły dochód do opodatkowania.
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 1 771 333 | 1 747 610 |
| Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego | (1 487 814) | (1 483 297) |
| Aktywo netto z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 283 519 | 264 313 |
Podatek odroczony od transakcji nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w wartości 3 684 tys. zł będzie rozliczany ze zobowiązaniem wobec Urzędu Skarbowego przez kolejnych 5 lat.
Dodatnie i ujemne różnice przejściowe przyjęte do wyliczenia aktywów i rezerwy z tytułu podatku dochodowego
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego związane są z następującymi pozycjami: w tys.```markdown
| w tys. zł | Saldo na 1 stycznia 2022 | Zmiany odnoszone na wynik finansowy | Zmiany odnoszone na kapitał | Saldo na 31 grudnia 2022 |
|---|---|---|---|---|
| Odsetki naliczone i inne koszty | 4 937 | 15 666 | - | 20 603 |
| Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości | 103 352 | (6 513) | - | 96 839 |
| Niezrealizowana premia od papierów wartościowych | 19 290 | 6 972 | - | 26 262 |
| Ujemna wycena pochodnych instrumentów finansowych | 1 389 326 | (50 975) | - | 1 338 351 |
| Ujemna wycena papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu | 2 307 | 1 466 | - | 3 773 |
| Przychody pobrane z góry | 28 378 | (6 162) | - | 22 216 |
| Prowizje | 2 784 | (3) | - | 2 781 |
| Dłużne i kapitałowe papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | 108 651 | (82 823) | 135 080 | 160 908 |
| Koszty świadczeń pracowniczych i inne koszty do zapłacenia | 53 381 | 8 912 | - | 62 293 |
| Leasing (MSSF 16) | 30 204 | 505 | - | 30 709 |
| Pozostałe | 5 000 | 1 598 | - | 6 598 |
| Razem | 1 747 610 | (111 357) | 135 080 | 1 771 333 |
| w tys. zł | Saldo na 1 stycznia 2022 | Zmiany odnoszone na wynik finansowy | Zmiany odnoszone na kapitał | Saldo na 31 grudnia 2022 |
|---|---|---|---|---|
| Odsetki naliczone (przychód) | 21 595 | 34 887 | - | 56 482 |
| Dodatnia wycena pochodnych instrumentów finansowych | 1 402 553 | (52 789) | - | 1 349 764 |
| Niezrealizowane dyskonto od papierów wartościowych | 7 242 | 8 967 | - | 16 209 |
| Przychody do otrzymania | 5 383 | (763) | - | 4 620 |
| Dodatnia wycena papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu | 612 | 744 | - | 1 356 |
| Dłużne i kapitałowe papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | (12 910) | (62 542) | 75 452 | - |
| Ulga inwestycyjna | 7 814 | (286) | - | 7 528 |
| Wycena udziałów | 16 228 | (598) | - | 15 630 |
| Leasing (MSSF 16) | 28 975 | (22) | - | 28 953 |
| Pozostałe | 5 805 | 1 467 | - | 7 272 |
| Razem | 1 483 297 | (70 935) | 75 452 | 1 487 814 |
| Zmiana aktywa netto z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 264 313 | (40 422) | 59 628 | 283 519 |
| w tys. zł | Saldo na 1 stycznia 2021 | Zmiany odnoszone na wynik finansowy | Zmiany odnoszone na kapitał | Saldo na 31 grudnia 2021 |
|---|---|---|---|---|
| Odsetki naliczone i inne koszty | 7 015 | (2 078) | - | 4 937 |
| Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości | 109 736 | (6 384) | - | 103 352 |
| Niezrealizowana premia od papierów wartościowych | 39 676 | (20 386) | - | 19 290 |
| Ujemna wycena pochodnych instrumentów finansowych | 1 006 684 | 382 642 | - | 1 389 326 |
| Ujemna wycena papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu | 1 711 | 596 | - | 2 307 |
| Przychody pobrane z góry | 32 031 | (3 653) | - | 28 378 |
| Prowizje | 2 249 | 535 | - | 2 784 |
| Dłużne i kapitałowe papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | - | 33 200 | 75 451 | 108 651 |
| Koszty świadczeń pracowniczych i inne koszty do zapłacenia | 47 271 | 6 137 | (27) | 53 381 |
| Leasing (MSSF 16) | 30 680 | (476) | - | 30 204 |
| Pozostałe | 6 303 | (1 303) | - | 5 000 |
| Razem | 1 283 356 | 388 830 | 75 424 | 1 747 610 |
| w tys. zł | Saldo na 1 stycznia 2021 | Zmiany odnoszone na wynik finansowy | Zmiany odnoszone na kapitał | Saldo na 31 grudnia 2021 |
|---|---|---|---|---|
| Odsetki naliczone (przychód) | 46 274 | (24 679) | - | 21 595 |
| Dodatnia wycena pochodnych instrumentów finansowych | 887 686 | 514 867 | - | 1 402 553 |
| Niezrealizowane dyskonto od papierów wartościowych | 3 271 | 3 971 | - | 7 242 |
| Przychody do otrzymania | 4 703 | 680 | - | 5 383 |
| Dodatnia wycena papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu | 368 | 244 | - | 612 |
| Dłużne i kapitałowe papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | 114 662 | (25 139) | (102 433) | (12 910) |
| Ulga inwestycyjna | 8 580 | (766) | - | 7 814 |
| Wycena udziałów | 6 877 | 9 351 | - | 16 228 |
| Leasing (MSSF 16) | 29 466 | (491) | - | 28 975 |
| Pozostałe | 7 246 | (1 441) | - | 5 805 |
| Razem | 1 109 133 | 476 597 | (102 433) | 1 483 297 |
| Zmiana aktywa netto z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 174 223 | (87 767) | 177 857 | 264 313 |
| w tys. zł | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|---|
| Rozrachunki międzybankowe | 14 238 | 11 079 |
| Rozliczenia z tytułu obrotu papierami wartościowymi | 16 7 | - |
| Rozliczenia z tytułu działalności maklerskiej | 55 681 | 48 263 |
| Przychody do otrzymania | 52 430 | 62 446 |
| Pożyczki dla pracowników z Funduszu Świadczeń Socjalnych | 14 300 | 11 691 |
| Dłużnicy różni | 71 188 | 116 409 |
| Rozliczenia międzyokresowe | 9 718 | 7 726 |
| Inne aktywa razem | 217 571 | 257 621 |
| w tym aktywa finansowe* | 155 423 | 187 449 |
*Do aktywów finansowych zaliczono wszystkie pozycje „Innych aktywów” z wyjątkiem pozycji „Przychody do otrzymania” oraz „Rozliczenia międzyokresowe”.
Zasady rachunkowości: Aktywa trwałe przeznaczone do zbycia wyceniane są wg mniejszej z dwóch następujących wartości: wartości księgowej lub wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży.
Informacje finansowe: W pierwszej połowie 2022 roku sfinalizowana została transakcja sprzedaży nieruchomości zaklasyfikowanej uprzednio jako aktywa trwałe przeznaczone do zbycia. Jej wartość bilansowa wynosiła 6 163 tys. zł, zaś wynik na sprzedaży to 3 620 tys. zł ujęty w wyniku z tytułu zbycia pozostałych aktywów.
Zasady rachunkowości: Zasady ujmowania i wyceny zobowiązań wobec banków opisane są w Nocie 2.1.
Informacje finansowe:
| w tys. zł | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|---|
| Rachunki bieżące | 2 230 930 | 1 752 440 |
| Depozyty terminowe | 2 419 247 | 620 985 |
| Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu | 61 131 | 503 424 |
| Inne zobowiązania, w tym: | 83 363 | 506 504 |
| depozyty zabezpieczające | 82 902 | 506 436 |
| Zobowiązania wobec banków razem | 4 794 671 | 3 383 353 |
Zasady rachunkowości: Zasady ujmowania i wyceny zobowiązań wobec klientów opisane są w Nocie 2.1.
Informacje finansowe:
| w tys. zł | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|---|
| Depozyty podmiotów sektora finansowego | ||
| Rachunki bieżące | 1 166 947 | 1 105 149 |
| Depozyty terminowe | 2 468 204 | 2 087 711 |
| Suma | 3 635 151 | 3 192 860 |
| Depozyty podmiotów sektora niefinansowego | ||
| Rachunki bieżące, z tego: | 34 496 846 | 36 651 442 |
| klientów instytucjonalnych | 20 418 782 | 19 241 326 |
| klientów indywidualnych | 12 128 146 | 15 508 313 |
| jednostek budżetowych | 1 949 918 | 1 901 803 |
| Depozyty terminowe, z tego: | 10 663 491 | 2 937 640 |
| klientów instytucjonalnych | 4 435 409 | 1 602 069 |
| klientów indywidualnych | 5 670 588 | 1 308 703 |
| jednostek budżetowych | 557 494 | 26 868 |
| Suma | 45 160 337 | 39 589 082 |
| Depozyty razem | 48 795 488 | 42 781 942 |
| Pozostałe zobowiązania | ||
| Inne zobowiązania, w tym: | 1 717 372 | 725 532 |
| zobowiązania z tytułu kaucji | 125 429 | 103 299 |
| depozyty zabezpieczające | 1 526 384 | 578 728 |
| Pozostałe zobowiązania razem | 1 717 372 | 725 532 |
| Zobowiązania wobec klientów razem | 50 512 860 | 43 507 474 |
Zasady rachunkowości: Rezerwy są ujmowane w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej, jeżeli na Grupie ciąży obowiązek prawny lub zwyczajowo oczekiwany wynikający ze zdarzeń przeszłych, a także jeżeli prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz kwota rezerwy może być w wiarygodny sposób oszacowana. Rezerwa na restrukturyzację jest tworzona po spełnieniu następujących warunków: (i) Grupa posiada szczegółowy, formalny plan restrukturyzacji; (ii) restrukturyzacja już się rozpoczęła albo została publicznie ogłoszona; (iii) kwota rezerwy może być wiarygodnie oszacowana. Rezerwa na restrukturyzację nie obejmuje przyszłych kosztów operacyjnych.
Informacje finansowe:
| w tys. zł | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|---|
| Na sprawy sporne | 34 067 | 19 789 |
| Na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne* | 44 969 | 33 910 |
| Na restrukturyzację zatrudnienia | - | 275 |
| Inne** | 33 471 | 88 050 |
| Rezerwy razem | 112 507 | 142 024 |
Zmiana stanu rezerw przedstawia się następująco:
| w tys. zł | Odsetki naliczone i inne koszty | Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości | Niezrealizowana premia od papierów wartościowych | Ujemna wycena pochodnych instrumentów finansowych | Ujemna wycena papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu | Przychody pobrane z góry | Prowizje | Dłużne i kapitałowe papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | Koszty świadczeń pracowniczych i inne koszty do zapłacenia | Leasing MSSF16 | Pozostałe |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31.12.2022 | 20 603 | 96 839 | 26 262 | 1 338 351 | 3 773 | 22 216 | 2 781 | 160 908 | 62 293 | 30 709 | 6 598 |
| 31.12.2021 | 4 937 | 103 352 | 19 290 | 1 389 326 | 2 307 | 28 378 | 2 784 | 108 651 | 53 381 | 30 204 | 5 000 |
| w tys. zł | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|---|
| Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 1 771 333 | 1 747 610 |
| Rezerwa z tytułu odroczonego podatku związanego z następującymi pozycjami: | ||
| Odsetki naliczone (przychód) | 56 482 | 21 595 |
| Dodatnia wycena pochodnych instrumentów finansowych | 1 349 764 | 1 402 553 |
| Niezrealizowane dyskonto od papierów wartościowych | 16 209 | 7 242 |
| Przychody do otrzymania | 4 620 | 5 383 |
| Dodatnia wycena papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu | 1 356 | 612 |
| Dłużne i kapitałowe papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | - | (12 910) |
| Ulga inwestycyjna | 7 528 | 7 814 |
| Wycena udziałów | 15 630 | 16 228 |
| Leasing MSSF16 | 28 953 | 28 975 |
| Pozostałe | 7 272 | 5 805 |
| Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 1 487 814 | 1 483 297 |
| Aktywa netto z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 283 519 | 264 313 |
| ```# Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku |
| 2022 | 2021 | |
|---|---|---|
| Stan na dzień 1 stycznia | 142024 | 84775 |
| Z czego dotyczy: | ||
| Rezerw na sprawy sporne | 19789 | 3664 |
| Rezerw na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne | 33910 | 47354 |
| Rezerw na restrukturyzację zatrudnienia | 275 | 550 |
| Inne | 88050 | 33207 |
| Zwiększenia: | ||
| Utworzenie odpisów na rezerwy w okresie, z tego | 81578 | 128805 |
| na sprawy sporne | 18717 | 21008 |
| na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne | 62861 | 42299 |
| inne | - | 65498 |
| Inne zwiększenia rezerw, z tego: | 179266 | - |
| na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne | 179266 | - |
| Zmniejszenia: | ||
| Rozwiązanie rezerw w okresie, z tego: | (56076) | (66836) |
| na sprawy sporne | (227) | (3834) |
| na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne | (51981) | (56009) |
| na restrukturyzację zatrudnienia | (275) | - |
| inne | (3593) | (6993) |
| Wykorzystanie rezerw w okresie, z tego: | (55198) | (4986) |
| na sprawy sporne | (4212) | (1049) |
| na restrukturyzację zatrudnienia | - | (275) |
| inne | (50986) | (3662) |
| Stan na dzień 31 grudnia | 112507 | 142024 |
| w tym: | ||
| na sprawy sporne | 34067 | 19789 |
| na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne* | 44969 | 33910 |
| na restrukturyzację zatrudnienia | - | 275 |
| inne** | 33471 | 88050 |
*Dodatkowe informacje dotyczące rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne znajdują się w Nocie 40.
**Pozycja „Inne” zawiera rezerwy na sprawy związane z wyrokami TSUE opisanymi w Nocie 40.
Zasady rachunkowości: W celu przypisania kosztów do okresów sprawozdawczych, których one dotyczą, Bank dokonuje czynnych i biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów. Dotyczy to w szczególności kosztów działania Grupy. Rozliczenia międzyokresowe kosztów są prezentowane jako podpozycja „Innych zobowiązań” w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. W zakresie zobowiązań do wykonania świadczenia spełnianych w czasie, Grupa stosuje metodę ujęcia przychodu proporcjonalnie do upływającego czasu w okresie świadczenia usługi. Wg Grupy ta metoda rzetelnie odzwierciedla tryb świadczenia usługi, gdyż w sposób równomierny w czasie zaangażowane są zasoby Grupy w okresie świadczenia usługi. W obszarze metod, danych wejściowych i założeń przyjętych do szacowania wynagrodzenia zmiennego Grupa stosuje podejście najbardziej prawdopodobnych wartości w odniesieniu do wynagrodzenia uzyskiwanego za osiągnięcie określonych celów, natomiast w zakresie zwrotów wynagrodzenia w obszarze pośrednictwa ubezpieczeniowego stosowanego są metody statystyczne a rezerwa na zwroty ujmowana jest w rozliczeniach międzyokresowych kosztów. Grupa uwzględnia wszelkie kwestie ustalając poziom przychodu uzależnionego od zidentyfikowanych zmiennych (wynagrodzenia przy spełnieniu określonych celów, oczekiwane zwroty, wszelkie upusty). Dla wynagrodzenia za pośrednictwo w dystrybucji produktów ubezpieczeniowych w szczególności dla ubezpieczenia powiązanego z produktem kredytowym Grupa stosuje model względnej wartości godziwej, na podstawie którego, stosując wartość godziwą produktu kredytowego oraz usługi sprzedaży produktu ubezpieczeniowego, dokonuje podziału na wynagrodzenie stanowiące komponent przychodów odsetkowych oraz wynagrodzenie za wykonane usługi związane ze sprzedażą i obsługą tych produktów. Zobowiązania z tytułu majątku używanego na podstawie leasingu ustalane są zgodnie z polityką opisaną w Nocie 43. Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych, w tym rezerwa na odprawy emerytalne stanowiąca program określonych świadczeń, opisane są szczegółowo w Nocie 47.
Informacje finansowe: w tys. zł
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Fundusz Świadczeń Socjalnych | 25260 | 28477 |
| Rozrachunki międzybankowe | 448991 | 58348 |
| Rozrachunki międzysystemowe | 4863 | 3409 |
| Rozliczenia z tytułu obrotu papierami wartościowymi | 9815 | 10 |
| Rozliczenia z tytułu działalności maklerskiej | 62436 | 80935 |
| Zobowiązania z tytułu majątku używanego na podstawie leasingu | 121815 | 125675 |
| Wierzyciele różni | 175619 | 191312 |
| Rozliczenia międzyokresowe kosztów: | 362407 | 323609 |
| koszty do zapłacenia z tytułu zobowiązań wobec pracowników | 135104 | 109220 |
| rezerwa na odprawy emerytalne | 71911 | 75401 |
| koszty usług IT i wsparcia operacji bankowych | 67103 | 54946 |
| koszty usług doradczych i wsparcia biznesu | 8459 | 9092 |
| inne koszty do zapłacenia | 79830 | 74950 |
| Przychody przyszłych okresów | 13113 | 15246 |
| Rozliczenia z Urzędem Skarbowym i ZUS | 47682 | 25048 |
| Inne zobowiązania razem | 1272001 | 852069 |
| w tym zobowiązania finansowe* | 1211206 | 811775 |
*Do zobowiązań finansowych zaliczono wszystkie pozycje „Innych zobowiązań” z wyjątkiem pozycji „Rozliczenia z Urzędem Skarbowym i ZUS” oraz „Przychody przyszłych okresów”.
Na dzień 31 grudnia 2022 w tys. zł
| Nota | Razem | Do 1 miesiąca | Od 1 do 3 miesięcy | Od 3 miesięcy do 1 roku | Od 1 roku do 5 lat | Ponad 5 lat | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kasa, operacje z Bankiem Centralnym | 17 | 17595 | 969 | - | - | - | - |
| Należności od banków (brutto) | 18 | 1045528 | 1030528 | - | 15000 | - | - |
| Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu | |||||||
| Dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu | 19 | 272515 | 260262 | 210862 | 174197 | 812682 | 814512 |
| Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | |||||||
| Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | 20 | 37180808 | 13951439 | 393571 | 2880356 | 17991383 | 1964059 |
| Należności od klientów (brutto) | |||||||
| Należności od podmiotów sektora finansowego | 22 | 3814029 | 1838164 | 106865 | 219000 | 1650000 | - |
| Należności od podmiotów sektora niefinansowego | 22 | 18662657 | 7255789 | 1484623 | 2162955 | 5430649 | 2328641 |
| Zobowiązania wobec banków | 29 | 4794670 | 3870670 | 320000 | 604000 | - | - |
| Zobowiązania wobec klientów | |||||||
| Zobowiązania wobec podmiotów sektora finansowego | 30 | 5010110 | 4828368 | 146445 | 35297 | - | - |
| Zobowiązania wobec podmiotów sektora niefinansowego | 30 | 45502750 | 40905414 | 2915718 | 1674282 | 7336 | - |
Na dzień 31 grudnia 2021 roku w tys. zł
| Nota | Razem | Do 1 miesiąca | Od 1 do 3 miesięcy | Od 3 miesięcy do 1 roku | Od 1 roku do 5 lat | Ponad 5 lat | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kasa, operacje z Bankiem Centralnym | 17 | 6526 | 6526 | - | - | - | - |
| Należności od banków (brutto) | 18 | 969238 | 929238 | 40000 | - | - | - |
| Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu | |||||||
| Dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu | 19 | 3781373 | 3498300 | - | 1174274 | 38675 | 7513 |
| Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | |||||||
| Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | 20 | 20590284 | 3498300 | 171247 | 15432 | 14559261 | 2346044 |
| Należności od klientów (brutto) | |||||||
| Należności od podmiotów sektora finansowego | 22 | 3443450 | 1029432 | 175979 | 568039 | 1670000 | - |
| Należności od podmiotów sektora niefinansowego | 22 | 18772833 | 6665477 | 1886071 | 1605023 | 5934564 | 2681698 |
| Zobowiązania wobec banków | 29 | 3383353 | 3190239 | 121000 | 72005 | 2584 | - |
| Zobowiązania wobec klientów | |||||||
| Zobowiązania wobec podmiotów sektora finansowego | 30 | 3770954 | 3769588 | 870470 | - | 26 | - |
| Zobowiązania wobec podmiotów sektora niefinansowego | 30 | 39736520 | 38939410 | 545307 | 231262 | 20488 | 53 |
Kapitały wykazywane są według wartości nominalnej, z wyjątkiem kapitału z aktualizacji wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody, który wykazywany jest z uwzględnieniem wpływu odroczonego podatku dochodowego.
| Seria/ emisja | Rodzaj akcji | Rodzaj uprzywilejowania akcji | Rodzaj ograniczenia praw do akcji | Liczba akcji | Wartość serii/emisji wg wartości nominalnej (w tys. zł) | Sposób pokrycia kapitału | Data rejestracji | Prawo do dywidendy (od daty) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| A | akcje zwykłe | - | - | 65 000 000 | 260 000 | w całości opłacony | 27.03.97 r. | 01.01.97 r. |
| B | akcje zwykłe | - | - | 1 120 000 | 4 480 | w całości opłacony | 27.10.98 r. | 01.01.97 r. |
| B | akcje zwykłe | - | - | 1 557 500 | 6 230 | w całości opłacony | 25.06.99 r. | 01.01.97 r. |
| B | akcje zwykłe | - | - | 2 240 000 | 8 960 | w całości opłacony | 16.11.99 r. | 01.01.97 r. |
| B | akcje zwykłe | - | - | 17 648 500 | 70 594 | w całości opłacony | 24.05.02 r. | 01.01.97 r. |
| B | akcje zwykłe | - | - | 5 434 000 | 21 736 | w całości opłacony | 16.06.03 r. | 01.01.97 r. |
| C | akcje zwykłe | - | - | 37 659 600 | 150 638 | przeniesienie majątku Citibank (Poland) S.A. na Bank | 28.02.01 r. | 01.01.00 r. |
| 130 659 600 | 522 638 |
Wartość nominalna jednej akcji wynosi 4,00 zł. Na dzień 31 grudnia 2022 roku kapitał zakładowy Jednostki dominującej wynosił 522 638 400 zł i podzielony był na 130 659 600 akcji zwykłych na okaziciela o wartości nominalnej 4 zł każda i w okresie od 31 grudnia 2021 roku nie uległ zmianie. Jednostka dominująca nie emitowała akcji uprzywilejowanych. Zarówno w 2022 roku, jak również w 2021 roku, nie miało miejsca podwyższenie kapitału zakładowego w drodze emisji akcji.
Lista akcjonariuszy
Poniższa tabela przedstawia akcjonariuszy posiadających na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz 31 grudnia 2021 roku co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu lub co najmniej 5% kapitału zakładowego Jednostki dominującej:
| Wartość akcji (w tys. zł) | Liczba akcji | Akcje % | Liczba głosów na WZ | Głosy w WZ % | |
|---|---|---|---|---|---|
| Citibank Overseas Investment Corporation, USA | 391979 | 97994700 | 75,0 | 97994700 | 75,0 |
| Pozostali akcjonariusze | 130659 | 32664900 | 25,0 | 32664900 | 25,0 |
| 522638 | 130659600 | 100,0 | 130659600 | 100,0 |
W ciągu 2022 roku oraz w okresie od przekazania poprzedniego okresowego raportu kwartalnego za III kwartał 2022 roku do dnia przekazania niniejszego rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za 2022 rok struktura własności znacznych pakietów akcji Banku nie uległa zmianie.# Kapitał zapasowy
Na dzień 31 grudnia 2022 roku kapitał zapasowy wynosił 3 001 259 tys. zł (31 grudnia 2021 roku: 3 001 699tys. zł). Kapitał zapasowy przeznaczony jest na pokrycie strat bilansowych lub na inne cele, w tym na wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy. O wykorzystaniu kapitału zapasowego rozstrzyga Walne Zgromadzenie Banku, jednakże część kapitału zapasowego w wysokości jednej trzeciej kapitału zakładowego może być wykorzystana jedynie na pokrycie straty wykazanej w sprawozdaniu finansowym. Kwota kapitału zapasowego obejmuje kwotę 2 485 534 tys. zł stanowiącą nadwyżkę wartości godziwej wyemitowanych akcji ponad ich wartość nominalną w związku z połączeniem Banku z Citibank (Poland) S.A., które nastąpiło z dniem 28 lutego 2001 roku.
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Różnice z wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | (573 528) | (312 018) |
Kapitał z aktualizacji wyceny nie podlega dystrybucji. Na dzień wyłączenia ze skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej całości lub części dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody, skumulowane zyski lub straty ujęte uprzednio w pozostałych dochodach całkowitych i zakumulowane w kapitale z aktualizacji wyceny ujmuje się w rachunku zysków i strat.
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Kapitał rezerwowy | 2 290 643 | 2 278 716 |
| Fundusz ogólnego ryzyka | 540 200 | 540 200 |
| Zyski/(Straty) aktuarialne z wyceny programu określonych świadczeń | (2 435) | (9 734) |
| Kapitał z przewalutowania | 4 937 | 4 848 |
| Pozostałe kapitały rezerwowe razem | 2 833 345 | 2 814 030 |
W związku z decyzją Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Banku z dnia 16 grudnia 2022 roku o wdrożeniu programów motywacyjnych opartych o akcje w kapitale zakładowym Banku w celu sfinansowania nabywania akcji własnych przeniesiona została kwota 50 mln zł ze środków kapitału rezerwowego pochodzących z zysku (które mogą być przeznaczone na wypłatę dywidendy) na kapitał rezerwowy utworzony na potrzeby realizacji Programu Nabywania Akcji Własnych (kapitał na skup akcji). Kapitał ten w sprawozdaniu finansowym jest prezentowany wśród Kapitałów Rezerwowych. Dodatkowe informacje znajdują się w Nocie 47 „Świadczenia na rzecz pracowników”. Informacja dotycząca podziału zysku netto za rok 2021 znajduje się poniżej w sekcji „Dywidendy wypłacone (lub zadeklarowane).
Kapitał rezerwowy tworzy się z corocznych odpisów dokonywanych z zysku lub z innych źródeł, niezależnie od kapitału zapasowego. Kapitał rezerwowy przeznaczony jest na pokrycie strat bilansowych lub na inne cele, w tym na wypłatę Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 86 dywidendy dla akcjonariuszy. O wykorzystaniu kapitału rezerwowego rozstrzyga Walne Zgromadzenie Banku.
Fundusz ogólnego ryzyka tworzony jest z zysku z przeznaczeniem na niezidentyfikowane ryzyka działalności bankowej. O wykorzystaniu funduszu rozstrzyga Walne Zgromadzenie Banku, z zastrzeżeniem obowiązujących przepisów.
Dywidendy są ujmowane jako zobowiązania w momencie, w którym podział zysku został zatwierdzony przez Walne Zgromadzenie Banku.
W dniu 23 czerwca 2022 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku podjęło uchwałę w sprawie podziału zysku netto za 2021 rok. Zgodnie z uchwałą zysk netto Banku za 2021 rok w kwocie 715 972 070,88 zł został podzielony w następujący sposób:
* dywidenda: 714 708 012,00 zł, tj. 5,47 zł/akcja,
* kapitał rezerwowy: 1 264 058,88 zł.
Dzień dywidendy został ustalony na 1 lipca 2022 roku, a termin wypłaty dywidendy na 11 lipca 2022 roku i w tym dniu dywidenda została wypłacona. Liczba akcji objętych dywidendą wyniosła 130 659 600 sztuk. Dywidenda stanowiła 99,82% zysku netto za 2021 rok, a wypłata środków w tej wysokości była zgodna z indywidualnym zaleceniem Komisji Nadzoru Finansowego w sprawie spełnienia przez Bank wymagań kwalifikujących do wypłaty 100% dywidendy z zysku netto wypracowanego w 2021 roku.
Grupa dokonuje transakcji sprzedaży/zakupu aktywów finansowych z przyrzeczeniem odkupu/odsprzedaży w przyszłości po tej samej cenie powiększonej o z góry ustaloną kwotę odsetek tzw. transakcje typu repo i reverse repo na papierach wartościowych. Papiery wartościowe sprzedane z przyrzeczeniem odkupu nie są wyłączane ze skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej. Jeżeli nabywający ma prawo sprzedać lub zastawić aktywa, aktywa takie prezentowane są w wyodrębnionej linii w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Jednocześnie ujmowane są zobowiązania wynikające z udzielonego przyrzeczenia odkupu. W przypadku transakcji zakupu z przyrzeczeniem odsprzedaży nabyte papiery wartościowe prezentowane są jako pożyczki i należności. Różnicę między ceną sprzedaży/zakupu a ceną odkupu/odsprzedaży ujmuje się odpowiednio jako koszty lub przychody odsetkowe z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. W przypadku sprzedaży papierów wartościowych zakupionych uprzednio w transakcji zakupu z przyrzeczeniem odsprzedaży Grupa wykazuje zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych. Zobowiązania te są wyceniane w wartości godziwej.
Transakcje repo są używane powszechnie jako narzędzie krótkoterminowego finansowania aktywów odsetkowych, w zależności od poziomu stóp procentowych.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku następujące aktywa były sprzedane w ramach transakcji repo:
| w tys. zł | ||||
|---|---|---|---|---|
| Wartość godziwa aktywów | Wartość bilansowa odpowiadających zobowiązań* | Termin odkupu | Wartość odkupu | |
| Instrumenty przeznaczone do obrotu | 60 988 | 61 131 | do tygodnia | 61 176 |
Na dzień 31 grudnia 2021 roku następujące aktywa były sprzedane w ramach transakcji repo:
| w tys. zł | ||||
|---|---|---|---|---|
| Wartość godziwa aktywów | Wartość bilansowa odpowiadających zobowiązań* | Termin odkupu | Wartość odkupu | |
| Instrumenty dłużne wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | 500 380 | 503 424 | do tygodnia | 503 521 |
W przypadku transakcji z przyrzeczeniem odkupu wszelkie korzyści oraz ryzyka związane z posiadaniem aktywów pozostają po stronie Grupy. Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 87
Na dzień 31 grudnia 2022 roku jak również na dzień 31 grudnia 2021 roku aktywa sprzedane w ramach transakcji repo nie mogły być przedmiotem dalszego obrotu przez Grupę. W 2022 roku łączne koszty odsetek z transakcji repo wyniosły 77 249 tys. zł (w 2021 roku: 3 439 tys. zł).
Transakcje reverse repo służą jako narzędzie pozyskiwania finansowania dla klientów.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku aktywa nabyte z przyrzeczeniem ich odsprzedaży były następujące:
| w tys. zł | ||||
|---|---|---|---|---|
| Wartość bilansowa należności* | Wartość godziwa aktywów będących zabezpieczeniem | Termin odsprzedaży | Wartość odsprzedaży | |
| Należności od banków | 254 031 | 253 625 | do tygodnia | 254 137 |
| 11 714 | 11 714 | do miesiąca | 11 730 | |
| 265 745 | 265 339 | 265 867 |
*z uwzględnieniem odsetek
Na dzień 31 grudnia 2021 roku aktywa nabyte z przyrzeczeniem ich odsprzedaży były następujące:
| w tys. zł | ||||
|---|---|---|---|---|
| Wartość bilansowa należności* | Wartość godziwa aktywów będących zabezpieczeniem | Termin odsprzedaży | Wartość odsprzedaży | |
| Należności od banków | 525 911 | 519 896 | do tygodnia | 525 982 |
| 221 090 | 231 631 | do miesiąca | 222 420 | |
| 747 001 | 751 527 | 748 402 |
Na dzień 31 grudnia 2022 roku i 31 grudnia 2021 roku Grupa miała możliwość zastawu lub zbycia papierów wartościowych nabytych w ramach transakcji reverse repo. W 2022 roku łączne przychody z tytułu odsetek z transakcji reverse repo wyniosły 97 219 tys. zł (w 2021 roku: 1 872 tys. zł). Na dzień 31 grudnia 2022 roku Bank miał zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych zakupionych w transakcjach reverse repo w kwocie 234 203 tys. zł (na dzień 31 grudnia 2021 roku: 514 346 tys. zł).
Aktywa i zobowiązania finansowe kompensuje się i wykazuje w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej w kwocie netto, jeżeli występuje możliwe do wyegzekwowania na drodze prawnej prawo do skompensowania ujętych kwot oraz zamiar rozliczenia ich w kwocie netto lub jednoczesnej realizacji danego składnika aktywów i uregulowania zobowiązania. W skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej wszystkie zobowiązania i aktywa Grupy wynikające z transakcji terminowych i pochodnych, rozliczanych przez kontrahenta centralnego KDPW_CCP S.A. są podawane w postaci skompensowanej (kompensata zobowiązań i aktywów). Poniższe ujawnienie dodatkowo prezentuje kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych wynikających z transakcji terminowych i pochodnych zawartych na podstawie umów ramowych, stanowiących standardy rynkowe wypracowane w ramach International Swaps and Derivatives Association (ISDA), Związku Banków Polskich oraz innych umów ramowych przewidujących w sytuacji wystąpienia określonego przypadku naruszenia, możliwość skutecznego prawnie rozwiązania transakcji i rozliczenia z kontrahentem na podstawie skompensowanej kwoty wzajemnych należności i zobowiązań. . W poniższej tabeli zaprezentowano kwoty wyceny do wartości godziwej instrumentów pochodnych (zarówno zaklasyfikowanych do portfela przeznaczonego do obrotu, jak i desygnowanych jako instrumenty zabezpieczające w rachunkowości zabezpieczeń) oraz egzekwowalnych zabezpieczeń pieniężnych dla transakcji objętych umowami ramowymi umożliwiającymi prawnie skuteczne kompensowanie w określonych okolicznościach. Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 88
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| w tys. zł |
Zasady rachunkowości: Grupa stosuje rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej w celu zabezpieczenia zmian wartości godziwej instrumentów dłużnych o stałej stopie procentowej zaklasyfikowanych do portfela aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody przed ryzykiem wynikającym ze zmiany stóp procentowych. W zakresie rachunkowości zabezpieczeń Grupa stosuje zasady MSR 39. Instrumentami zabezpieczającymi są transakcje Interest Rate Swap, denominowane w tej samej walucie co instrumenty zabezpieczane, w których Grupa otrzymuje zmienne przepływy, a płaci stałe. Wynik z tytułu zmiany wyceny do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej w zakresie zabezpieczanego ryzyka odnoszony jest do wyniku z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej. Pozostała część zmiany wyceny do wartości godziwej aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej ujmowana jest w pozostałych całkowitych dochodach. Przychody odsetkowe od dłużnych papierów wartościowych ujmowane są w wyniku odsetkowym. Zmiana wyceny do wartości godziwej pochodnych instrumentów zabezpieczających ujmowana jest w wyniku na rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej. Odsetki od instrumentów pochodnych desygnowanych jako instrumenty zabezpieczające w rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej ujmowane są w wyniku odsetkowym.
Dane finansowe: Na dzień 31 grudnia 2022 r., jak i na dzień 31 grudnia 2021 r. Grupa posiadała aktywne relacje zabezpieczające. Szczegóły dotyczące pozycji wyznaczonych jako instrumenty zabezpieczające oraz efektywności wyznaczonych powiązań zabezpieczających przedstawiają tabele poniżej:
| Wartość bilansowa w tys. zł | Wartość nominalna | Aktywa | Zobowiązania | Pozycja w sprawozdaniu z sytuacji finansowej | Zmiana wartości godziwej zastosowanej dla ujęcia nieefektywności zabezpieczenia | Rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej | Ryzyko stopy procentowej |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Transakcje IRS | 683 000 | 623 | 6 917 | Pochodne instrumenty zabezpieczające | 1 834 |
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 89
Szczegóły dotyczące pozycji zabezpieczanych na dzień 31 grudnia 2022 roku przedstawia tabela poniżej:
| Wartość bilansowa w tys. zł | Aktywa | Zobowiązania | Skumulowana kwota korekt zabezpieczenia wartości godziwej w wartości bilansowej pozycji zabezpieczanej | Pozycja w sprawozdaniu z sytuacji finansowej | Zmiana wartości godziwej zastosowanej dla ujęcia nieefektywności zabezpieczenia | Rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej | Ryzyko stopy procentowej |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Obligacje bankowe | 485 494 | - | 6 954 | Inwestycyjne dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody | (3 648) | ||
| Skumulowana kwota korekt zabezpieczenia wartości godziwej pozostających w sprawozdaniu z sytuacji finansowej dla wszystkich pozycji zabezpieczanych, w przypadku których zaprzestano dokonywania korekt o zyski i straty z tytułu zabezpieczania wartości godziwej na dzień 31 grudnia 2022 roku wynosiła 6 954 tys. zł. |
Informacje dotyczące efektywności wyznaczonych powiązań zabezpieczających na dzień 31 grudnia 2022 roku przestawia tabela poniżej:
| Nieefektywność zabezpieczenia rozpoznana w rachunku zysków i strat | Pozycja w rachunku zysków i strat | Rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej | Ryzyko stopy procentowej |
|---|---|---|---|
| (1 814) | Wynik na rachunkowości zabezpieczeń |
| Wartość bilansowa w tys. zł | Wartość nominalna | Aktywa | Zobowiązania | Pozycja w sprawozdaniu z sytuacji finansowej | Zmiana wartości godziwej zastosowanej dla ujęcia nieefektywności zabezpieczenia | Rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej | Ryzyko stopy procentowej |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Transakcje IRS | 989 000 | 119 290 | - | Pochodne instrumenty zabezpieczające | 379 547 |
Szczegóły dotyczące pozycji zabezpieczanych na dzień 31 grudnia 2021 roku przedstawia tabela poniżej:
| Wartość bilansowa w tys. zł | Aktywa | Zobowiązania | Skumulowana kwota korekt zabezpieczenia wartości godziwej w wartości bilansowej pozycji zabezpieczanej | Pozycja w sprawozdaniu z sytuacji finansowej | Zmiana wartości godziwej zastosowanej dla ujęcia nieefektywności zabezpieczenia | Rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej | Ryzyko stopy procentowej |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Obligacje skarbowe | 848 928 | - | (127 272) | Inwestycyjne dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody | (385 968) | ||
| Skumulowana kwota korekt zabezpieczenia wartości godziwej pozostających w sprawozdaniu z sytuacji finansowej dla wszystkich pozycji zabezpieczanych, w przypadku których zaprzestano dokonywania korekt o zyski i straty z tytułu zabezpieczania wartości godziwej na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosiła (127 272) tys. zł. |
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 90
Informacje dotyczące efektywności wyznaczonych powiązań zabezpieczających 31 grudnia 2021 roku przestawia tabela poniżej:
| Nieefektywność zabezpieczenia rozpoznana w rachunku zysków i strat | Pozycja w rachunku zysków i strat | Rachunkowość zabezpieczeń wartości godziwej | Ryzyko stopy procentowej |
|---|---|---|---|
| (6 421) | Wynik na rachunkowości zabezpieczeń |
Wartość godziwa to cena, którą otrzymano by za sprzedaż składnika aktywów lub zapłacono by za przeniesienie zobowiązania w transakcji przeprowadzonej na zwykłych warunkach między uczestnikami rynku na dzień wyceny. Poniżej znajduje się podsumowanie wartości bilansowych (w podziale na kategorie) i godziwych dla każdej grupy aktywów i zobowiązań finansowych.
| Nota | Przeznaczona do obrotu | Kredyty, pożyczki i inne należności | Wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | Pozostałe aktywa/ zobowiązania finansowe | Łączna wartość bilansowa | Wartość godziwa* | Wartość godziwa ujawnienie** |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aktywa finansowe | |||||||
| Należności od banków wyceniane według zamortyzowanego kosztu | 18 | - | 1 043 968 | - | 1 043 968 | n/a | 1 043 991 |
| Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu wyceniane w wartości godziwej | 19 | 7 029 163 | - | - | 7 029 163 | 7 029 163 | n/a |
| Inwestycyjne dłużne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | 20 | - | 37 180 808 | - | 37 180 808 | 37 180 808 | n/a |
| Inwestycje kapitałowe i pozostałe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | 21 | - | - | 106 144 | 106 144 | 106 144 | n/a |
| Należności od klientów wyceniane według zamortyzowanego kosztu | 22 | - | 21 620 507 | - | 21 620 507 | n/a | 21 643 547 |
| Należności od klientów instytucjonalnych | 15 505 659 | 15 505 659 | n/a | 15 566 995 | |||
| Należności od klientów indywidualnych | 6 114 848 | 6 114 848 | n/a | 6 076 552 | |||
| Łącznie Aktywa | 7 029 163 | 22 664 475 | 37 180 808 | 106 144 | 66 980 590 | 44 316 115 | |
| Zobowiązania finansowe | |||||||
| Zobowiązania wobec banków | 29 | - | - | 4 794 671 | 4 794 671 | n/a | 4 793 332 |
| Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu | 19 | 4 896 099 | - | - | 4 896 099 | 4 896 099 | n/a |
| Zobowiązania wobec klientów | 30 | - | - | 50 512 860 | 50 512 860 | n/a | 50 492 881 |
| Łącznie Zobowiązania | 4 896 099 | - | 55 307 531 | 60 203 630 | 4 896 099 | 55 286 213 |
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 91
* Wartość godziwa aktywów i zobowiązań, które są ujmowane i wyceniane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej według wartości godziwej.
** Wartość godziwa aktywów i zobowiązań, które nie są ujmowane i wyceniane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej według wartości godziwej, ale dla których wartość godziwa jest dodatkowo ujawniana zgodnie z wymogiem MSSF 13.
| Nota | Przeznaczona do obrotu | Kredyty, pożyczki i inne należności | Wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | Pozostałe aktywa/ zobowiązania finansowe | Łączna wartość bilansowa | Wartość godziwa* | Wartość godziwa ujawnienie** |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aktywa finansowe | |||||||
| Należności od banków wyceniane według zamortyzowanego kosztu | 18 | - | 967 677 | - | 967 677 | n/a | 967 660 |
| Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu wyceniane w wartości godziwej | 19 | 9 956 212 | - | - | 9 956 212 | 9 956 212 | n/a |
| Inwestycyjne dłużne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | 20 | - | 20 590 284 | - | 20 590 284 | 20 590 284 | n/a |
| Inwestycje kapitałowe i pozostałe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | 21 | - | - | 97 316 | 97 316 | 97 316 | n/a |
| Należności od klientów wyceniane według zamortyzowanego kosztu | 22 | - | 21 327 600 | - | 21 327 600 | n/a | 21 198 601 |
| Należności od klientów instytucjonalnych | 14 347 952 | 14 347 952 | n/a | 14 293 764 | |||
| Należności od klientów indywidualnych | 6 979 648 | 6 979 648 | n/a | 6 904 837 | |||
| Łącznie Aktywa | 9 956 212 | 22 295 277 | 20 590 284 | 97 316 | 52 939 089 | 30 643 812 | |
| Zobowiązania finansowe | |||||||
| Zobowiązania wobec banków | 29 | - | - | 3 383 353 | 3 383 353 | n/a | 3 383 964 |
| Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu | 19 | 6 588 482 | - | - | 6 588 482 | 6 588 482 | n/a |
| Zobowiązania wobec klientów | 30 | - | - | 43 507 474 | 43 507 474 | n/a | 43 405 600 |
| Łącznie Zobowiązania | 6 588 482 | - | 46 890 827 | 53 479 309 | 6 588 482 | 46 789 564 |
92
W zależności od stosowanej metody ustalania wartości godziwej, poszczególne składniki aktywów/zobowiązań finansowych klasyfikuje się do następujących kategorii:
Poniższe tabele przedstawiają wartości bilansowe instrumentów finansowych prezentowanych w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej według wartości godziwej usystematyzowane według powyższych kategorii:
| Nota | Poziom I | Poziom II | Poziom III | Razem |
|---|---|---|---|---|
| Aktywa finansowe | ||||
| Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu | 2 318 895 | 4 710 268 | - | 7 029 163 |
| instrumenty pochodne | 19 | 4 710 268 | - | 4 730 752 |
| dłużne papiery wartościowe | 20 | 2 272 515 | - | - |
| instrumenty kapitałowe | 25 | 896 | - | - |
| Pochodne instrumenty zabezpieczające | 37 | - | 623 | - |
| Inwestycyjne dłużne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | 20 | 23 229 370 | 13 951 438 | - |
| Inwestycje kapitałowe i pozostałe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | 21 | 17 660 | - | 88 484 |
| Zobowiązania finansowe | ||||
| Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu | 19 | 286 719 | 4 609 380 | - |
| krótka sprzedaż papierów wartościowych | 234 203 | - | - | 234 203 |
| instrumenty pochodne | 52 | 516 | 4 609 380 | - |
| Pochodne instrumenty zabezpieczające | - | 6 917 | - | 6 917 |
| Nota | Poziom I | Poziom II | Poziom III | Razem |
|---|---|---|---|---|
| Aktywa finansowe | ||||
| Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu | 362 580 | 9 593 632 | - | 9 956 212 |
| instrumenty pochodne | 218 | 6 095 331 | - | 6 095 549 |
| dłużne papiery wartościowe | 283 072 | 3 498 301 | - | 3 781 373 |
| instrumenty kapitałowe | 79 | 290 | - | 79 290 |
| Pochodne instrumenty zabezpieczające | - | 119 290 | - | 119 290 |
| Inwestycyjne dłużne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | 20 | 15 428 782 | 5 161 502 | - |
| Inwestycje kapitałowe i pozostałe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | 21 | 1 160 | - | 96 156 |
| Zobowiązania finansowe | ||||
| Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu | 19 | 515 975 | 6 072 507 | - |
| krótka sprzedaż papierów wartościowych | 515 896 | - | - | 515 896 |
| instrumenty pochodne | 79 | 6 072 507 | - | 6 072 586 |
93
Na dzień 31 grudnia 2022 roku struktura akcji VISA posiadanych przez Bank uległa zmianie w stosunku do 31 grudnia 2021 roku. W wyniku dokonanej konwersji Bank pozyskał 182 uprzywilejowanych akcji VISA Inc. serii „A” o wartości 17 884 tys. zł, a jednocześnie zmianie uległ współczynnik konwersji akcji C na akcje A czego skutkiem było obniżenie wyceny akcji C o 10 467 tys. zł. Wynik na operacji wyniósł 7 417 tys. zł i został ujęty jako Wynik na inwestycjach kapitałowych i pozostałych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Jednocześnie w 2022 roku Bank dokonał sprzedaży całości udziałów w spółce Odlewnie Polskie S.A. z zyskiem w kwocie 1 796 tys. zł.
Na dzień 31 grudnia 2022 roku kwota aktywów finansowych klasyfikowanych do poziomu III obejmuje wartość udziału w spółce Visa Inc. w wysokości 14 039 tys. zł (uprzywilejowana seria C) oraz wartość innych udziałów mniejszościowych w wysokości 74 445 tys. zł. Na dzień 31 grudnia 2021 roku kwota aktywów finansowych klasyfikowanych do poziomu III obejmowała wartość udziału w spółce Visa Inc. w wysokości 25 082 tys. zł (uprzywilejowana seria C) oraz wartość innych udziałów mniejszościowych w wysokości 71 074 tys. zł.
Analizę wrażliwości dla instrumentów kapitałowych klasyfikowanych do poziomu III prezentuje poniższa tabela:
| w tys. zł | Wartość godziwa | Wartość godziwa w scenariuszu pozytywnym | Wartość godziwa w scenariuszu negatywnym |
|---|---|---|---|
| Instrumenty kapitałowe obowiązkowo wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy | 88 484 | 96 797 | 82 249 |
| Scenariusz Zmiana kluczowego parametru (koszt kapitału o - 10% / + 10% lub wskaźnika konwersji o + 10% / - 10%) |
Sposób oszacowania wartości godziwej akcji uprzywilejowanych serii C Visa Inc. uwzględnia wartość akcji Visa Inc. oraz korekty wynikające ze sporów (bieżących lub potencjalnych), których stroną byłaby Visa lub Bank. Udziały mniejszościowe w spółkach infrastrukturalnych wyceniane są do wartości godziwej m.in. z uwzględnieniem oczekiwanych zdyskontowanych dywidend przy użyciu przyjętego kosztu kapitału oraz biorąc pod uwagę historię dystrybucji zysków w poszczególnych spółkach. Zmiany wyceny odnoszone są do rachunku zysków i strat i prezentowane w Wyniku na inwestycjach kapitałowych i pozostałych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Zmiany aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych do wartości godziwej określonej z wykorzystaniem istotnych parametrów niepochodzących z rynku (Poziom III) przedstawia poniższa tabela:
| w tys. zł | 01.01.- 31.12.2022 | 01.01.-31.12.2021 |
|---|---|---|
| Inwestycje kapitałowe i pozostałe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | ||
| Stan na początek okresu | 96 156 | 44 859 |
| Konwersja akcji - transfer do Poziomu I | (10 466) | - |
| Sprzedaż | (184) | - |
| Aktualizacja wyceny | 2 978 | 51 297 |
| Stan na koniec okresu | 88 484 | 96 156 |
Aktualizacja wyceny uwzględniona jest w wyniku na inwestycjach kapitałowych i pozostałych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
W 2022 roku Grupa nie dokonywała transferu pomiędzy poziomami wartości godziwej instrumentów finansowych ze względu na stosowaną metodę ustalania wartości godziwej. W 2022 roku Grupa nie dokonywała zmian w zasadach klasyfikacji instrumentów finansowych (prezentowanych w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej według wartości godziwej) do poszczególnych kategorii odzwierciedlających stosowaną metodę ustalania wartości godziwej (poziom I, poziom II i poziom III). W tym samym okresie Grupa nie dokonywała zmian w klasyfikacji aktywów finansowych w wyniku zmiany przeznaczenia bądź wykorzystania aktywa.
94
W przypadku krótkoterminowych aktywów i zobowiązań finansowych zakłada się, że wartość bilansowa tych instrumentów jest zasadniczo równa ich wartości godziwej. W przypadku instrumentów innych niż krótkoterminowe zastosowano następujące metody i założenia.
W kolumnie „wartość bilansowa” zaprezentowano wartość kredytów według zamortyzowanego kosztu pomniejszoną o odpisy z tytułu utraty wartości. Wartość godziwa kredytów i pożyczek jest wyliczana jako zdyskontowana wartość oczekiwanych przyszłych płatności kapitału i uwzględnia zmiany rynkowych stóp procentowych, a także zmiany marż dla danego okresu sprawozdawczego. Zmiany marż dla kredytów wyliczane są w oparciu o faktyczne transakcje. Zakłada się, że spłaty kredytów i pożyczek następować będą w terminach uzgodnionych w umowach. W przypadku kredytów, dla których terminy spłat nie są określone (np. kredyty w rachunku bieżącym), jako wartość godziwą zaprezentowano kwotę konieczną do zapłaty, gdyby należność stała się wymagalna w dniu bilansowym. Powyższe techniki wyceny są kwalifikowane do poziomu III hierarchii wartości godziwej, czyli aktywów finansowych wycenianych w oparciu o techniki wyceny wykorzystujące istotne parametry niepochodzące z rynku.
W przypadku depozytów wypłacanych na żądanie i depozytów bez ustalonej daty wymagalności za wartość godziwą przyjmowana jest kwota, która byłaby wypłacona na żądanie na dzień bilansowy. Wartość godziwą depozytów o ustalonym terminie zapadalności oszacowano na podstawie przepływów pieniężnych zdyskontowanych bieżącymi stopami procentowymi z uwzględnieniem bieżących marż, w sposób analogiczny jak w przypadku kredytów. Wartością godziwą lokat overnight jest ich wartość bilansowa.Wartość godziwa lokat oprocentowanych według stałej stopy procentowej jest szacowana w oparciu o zdyskontowane przepływy przy zastosowaniu bieżących stóp procentowych rynku pieniężnego dla należności o podobnym ryzyku kredytowym, pozostającym terminie do wykupu oraz walucie. Jak opisano powyżej, modele zastosowane do ustalenia wartości godziwej należności i zobowiązań wobec banków i klientów, wykazywanych w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej według zamortyzowanego kosztu, wykorzystują techniki wyceny oparte na parametrach niepochodzących z rynku. Grupa kwalifikuje zatem wycenę tych instrumentów finansowych dla potrzeb ujawnień do poziomu III hierarchii wartości godziwej. Dla pozostałych instrumentów finansowych niewycenianych w wartości godziwej Grupa uważa, że ich wartość godziwa jest zasadniczo zbliżona do wartości bilansowej.
W Grupie wartość wyniku z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów finansowych stanowi wynik na inwestycyjnych dłużnych aktywach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody, który w 2022 roku wyniósł (323 054) tys. zł (w 2021 roku: 414 599 tys. zł).
| w tys. zł | |
|---|---|
| 01.01.- 31.12.2022 | |
| Wynik na inwestycyjnych dłużnych aktywach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody | |
| polskie obligacje skarbowe | (237 968) |
| bony pieniężne NBP | - |
| papiery wartościowe EBI | (52 632) |
| pozostałe | (32 454) |
| Łącznie | (323 054) |
Ze względu na specyfikę działalności Grupy, zmiana stanu dłużnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych wykazywana jest w działalności operacyjnej.
Informacja o toczących się postępowaniach sądowych
W 2022 roku nie toczyło się przed sądem, organem administracji publicznej lub organem właściwym dla Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 95 postępowania arbitrażowego postępowanie dotyczące wierzytelności lub zobowiązań Grupy, którego wartość byłaby znacząca. W ocenie Grupy żadne z pojedynczych postępowań toczących się przed sądem, organem administracji publicznej lub organem właściwym dla postępowania arbitrażowego, jak również wszystkie postępowania łącznie nie stanowią zagrożenia dla płynności finansowej Grupy. Na wierzytelności będące przedmiotem postępowań sądowych Grupa, zgodnie z obowiązującymi przepisami, dokonuje odpowiednich odpisów. W przypadku postępowań sądowych wiążących się z ryzykiem wypływu środków z tytułu wypełnienia zobowiązania przez Grupę, utworzone są odpowiednie rezerwy.
Wartość rezerw z tytułu spraw spornych według stanu na 31 grudnia 2022 r. wynosi 34,1 mln zł, w tym rezerwa na sprawy dotyczące instrumentów pochodnych wynosi 12,9 mln zł oraz rezerwa na indywidualne sprawy związane z wyrokami TSUE 19,0 mln zł, w tym 17,1 mln zł na sprawy dotyczące kredytu indeksowanego do CHF oraz 1,9 mln zł na sprawy dotyczące zwrotu części prowizji za udzielenie kredytu konsumenckiego. Według stanu na 31 grudnia 2021 r.: 19,8 mln zł, w tym rezerwa na sprawy dotyczące instrumentów pochodnych: 1,7 mln zł, rezerwa na indywidualne sprawy związane z wyrokami TSUE: 17,5 mln zł , w tym 14,3 mln zł na sprawy dotyczące kredytu indeksowanego do CHF oraz 3,2 mln zł na sprawy dotyczące zwrotu części prowizji za udzielenie kredytu konsumenckiego. Wartości te nie uwzględniają rezerw portfelowych utworzonych w związku z wyrokami TSUE. Z tytułu spraw sądowych zakończonych prawomocnym wyrokiem w 2022 roku nie wystąpiły istotne rozliczenia.
Abuzywne jest natomiast postanowienie, na podstawie którego bank przelicza raty franków na złotówki według własnej tabeli, ale zdaniem SO frankowicze z tej sprawy mogą przecież spłacać kredyt we frankach. Warto jednak zauważyć, że poza wątpliwościami w sprawach sądowych, działania Komisji Nadzoru Finansowego wyznaczyły kierunek ewentualnych ugód pomiędzy Bankami i kredytobiorcami frankowymi. Na dzień 31 grudnia 2022 roku Bank posiadał należności z tytułu detalicznych kredytów hipotecznych indeksowanych kursem CHF w kwocie bilansowej brutto 44,5 mln zł. Bank utrzymuje rezerwę portfelową z tego tytułu w kwocie 11,3 mln zł. Oszacowanie rezerwy zakłada oczekiwany poziom skarg klientów bazując na trendzie obserwowanym przez Bank, który jest inny dla kredytów aktywnych oraz dla kredytów spłaconych przed datą bilansową, a także prawdopodobieństwo rozwiązania ugodowego lub sądowego i szacunek przegrania przez Bank w przypadku zakończenia sporu w sądzie. Wartość ta, jak również rezerwy na indywidualne sprawy sporne, jest ujęta w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej Banku w pozycji Rezerwy. Według stanu na 31 grudnia 2022 roku Bank został pozwany w 68 sprawach dotyczących kredytu indeksowanego do CHF na łączną kwotę ok. 24,0 mln zł. Dziewięć spraw zostało prawomocnie przegranych, Bank zdecydował się wnieść dwie skargi kasacyjne (jedna skarga została odrzucona z przyczyn formalnych). Większość spraw znajduje się w pierwszej instancji.
W dniu 11 września 2019 r. TSUE wydał wyrok w sprawie C 383/18, w którym wskazał, że art. 16 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki (Dyrektywa) należy interpretować w ten sposób, że „prawo konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu obejmuje wszystkie koszty, które zostały nałożone na konsumenta”. Znaczy to, że zgodnie z przepisem Dyrektywy, wyżej wskazane prawo konsumenta obejmuje koszty, zarówno związane z okresem kredytowania, jak i te, które takiego związku nie wykazują. Począwszy od 28 września 2020 roku Bank, stosując „metodę liniową”, zwraca prowizje wszystkim konsumentom, którzy spłacili kredyt konsumencki przed terminem wynikającym z umowy, po 11 września 2019 roku, o ile prowizja została pobrana w okresie obowiązywania ustawy o kredyt konsumencki.
13 listopada 2020 roku Bank otrzymał postanowienie o wszczęciu postępowania UOKiK w sprawie praktyki polegającej na nieobniżaniu całkowitego kosztu kredytu o proporcjonalną wartość kosztów (obliczoną tzw. metodą liniową), które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy o kredyt konsumencki w przypadku przedterminowej spłaty całości lub części kredytu. Postępowanie zostało zakończone wydaniem przez UOKiK 6 maja 2021 roku tzw. decyzji zobowiązującej, po złożeniu przez Bank zobowiązań co do zmiany praktyki. Zgodnie z treścią decyzji, konsumenci, którzy w okresie od 18 grudnia 2011 roku do 10 września 2019 roku dokonali spłaty pożyczki gotówkowej lub pożyczki do karty przed terminem umownym, jeżeli zawarli umowę o wskazane produkty również w powyższym okresie, w celu odzyskania nadpłaconej kwoty mogą wnosić o ponowne rozliczenie prowizji wskazując produkt i umowę oraz numer rachunku bankowego, na który ma nastąpić zwrot. Bank jest zobowiązany do zakończenia sporów sądowych dotyczących rozliczenia prowizji, w których stronami są konsumenci oraz do poinformowania o treści decyzji w sposób w niej określony, w szczególności poprzez publikację komunikatu na stronie internetowej oraz komunikację e-mail. Decyzja jest wykonywana zgodnie z jej treścią i terminami w niej zawartymi.
Po wydaniu Decyzji Prezes UOKiK zwrócił się do Banku z prośbą o przekazanie wyjaśnień odnośnie sposobu zwracania przez Bank proporcjonalnej części prowizji w przypadku zaciągnięcia przez konsumenta w Banku kolejnego kredytu w taki sposób, że zastępuje on pierwotną umowę ("umowa Podwyższenia"). Bank zdecydował o dostosowaniu praktyki do stanowiska Prezesa UOKiK i podjął decyzję o rozliczeniu proporcjonalnej części prowizji w stosunku do klientów, którzy zawarli umowy Podwyższenia po 11 września 2019 r.
Grupa stale monitoruje i szacuje rezerwy z tytułu ryzyka prawnego wynikającego z wyroku TSUE dotyczącego zwrotów prowizji od kredytów konsumenckich spłaconych przed terminem i na bieżąco aktualizuje możliwą kwotę wypływu środków pieniężnych tytułem zwrotów prowizji od kredytów konsumenckich. Według stanu na 31 grudnia 2022 roku Bank został pozwany w 915 sprawach dotyczących zwrotu części prowizji za udzielenie kredytu konsumenckiego na łączną kwotę 4,1 mln zł.
Wartości udzielonych i otrzymanych zobowiązań finansowych i gwarancyjnych według poszczególnych kategorii produktów prezentowały się następująco:
| w tys. zł | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|---|
| Zobowiązania finansowe i gwarancyjne udzielone | ||
| Akredytywy | 262 110 | 450 109 |
| Gwarancje i poręczenia udzielone | 2 352 867 | 2 246 001 |
| Linie kredytowe udzielone | 13 683 181 | 13 218 765 |
| Pozostałe zobowiązania o charakterze finansowym | - | 2 365 300 |
| Pozostałe zobowiązania o charakterze gwarancyjnym | 22 349 | 39 772 |
| Łącznie | 16 320 507 | 18 319 947 |
| w tys. zł | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|---|
| Akredytywy według kategorii | ||
| Akredytywy importowe wystawione | 262 110 | 450 109 |
| Łącznie | 262 110 | 450 109 |
Gwarancje udzielone obejmują gwarancje spłaty kredytu za zleceniodawcę, inne gwarancje zapłaty, gwarancje zwrotu zaliczki, gwarancje należytego wykonania kontraktu, gwarancje przetargowe oraz poręczenia wekslowe.
Na zobowiązania finansowe i gwarancyjne udzielone przez Grupę tworzone są rezerwy. Na dzień 31 grudnia 2022 roku kwota utworzonych rezerw na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne wynosiła 44 969 tys. zł (31 grudnia 2021 roku: 33 910 tys. zł).
Zmiana stanu rezerw na zobowiązania finansowe i gwarancyjne udzielone przedstawia się następująco:
| w tys. zł | Etap 1 | Etap 2 | Etap 3 | Aktywa udzielone z utratą wartości | Razem |
|---|---|---|---|---|---|
| Odpis z tytułu utraty wartości na zobowiązania finansowe i gwarancyjne udzielone | |||||
| Odpis z tytułu utraty wartości na dzień 1 stycznia 2022 roku | 14 634 | 16 342 | 2 934 | - | 33 910 |
| Transfer do Etapu 1 | 2 606 | (2 163) | (443) | - | - |
| Transfer do Etapu 2 | (1 029) | 1 360 | (331) | - | - |
| Transfer do Etapu 3 | (35) | (1 312) | 1 347 | - | - |
| Transfer do aktywów udzielonych z utratą wartości | - | (428) | (279) | 707 | - |
| (Utworzenia)/Rozwiązania w okresie przez rachunek zysków i strat | 10 013 | (340) | 957 | 249 | 10 879 |
| Różnice kursowe i inne zmiany | 124 | 63 | 4 | (11) | 180 |
| Odpis z tytułu utraty wartości na dzień 31 grudnia 2022 roku | 26 313 | 13 522 | 4 189 | 945 | 44 969 |
| w tys. zł | Etap 1 | Etap 2 | Etap 3 | Razem |
|---|---|---|---|---|
| Odpis z tytułu utraty wartości na zobowiązania finansowe i gwarancyjne udzielone | ||||
| Odpis z tytułu utraty wartości na dzień 1 stycznia 2021 roku | 21 287 | 18 901 | 7 166 | 47 354 |
| Transfer do Etapu 1 | 4 197 | (3 446) | (751) | - |
| Transfer do Etapu 2 | (541) | 1 034 | (493) | - |
| Transfer do Etapu 3 | (33) | (1 095) | 1 128 | - |
| (Utworzenia) / Rozwiązania w okresie przez rachunek zysków i strat | (9 910) | 317 | (4 117) | (13 710) |
| Różnice kursowe i inne zmiany | (366) | 631 | 1 266 | - |
| Odpis z tytułu utraty wartości na dzień 31 grudnia 2021 roku | 14 634 | 16 342 | 2 934 | 33 910 |
Zmiany wartości udzielonych zobowiązań warunkowych, które przyczyniły się do zmian odpisów z tytułu oczekiwanych strat kredytowych przedstawia tabela poniżej:
| w tys. zł | Etap 1 | Etap 2 | Etap 3 | Aktywa udzielone z utratą wartości | Razem |
|---|---|---|---|---|---|
| Wartość brutto udzielonych zobowiązań warunkowych | |||||
| Wartość brutto udzielonych zobowiązań warunkowych na dzień 1 stycznia 2022 roku | 16 790 524 | 1 523 606 | 5 817 | - | 18 319 947 |
| Transfer do Etapu 1 | 85 978 | (85 958) | (20) | - | - |
| Transfer do Etapu 2 | (795 892) | 797 988 | (2 096) | - | - |
| Transfer do Etapu 2 | (1 131) | (17 750) | 18 881 | - | - |
| Transfer do aktywów udzielonych z utratą wartości | (13 799) | (2 436) | (181) | 16 416 | - |
| Wzrost/spadek | (2 102 094) | (33 668) | (9 664) | 2 133 | (2 143 293) |
| Inne zmiany | 135 064 | 8 162 | 151 | 476 | 143 853 |
| Wartość brutto udzielonych zobowiązań warunkowych na dzień 31 grudnia 2022 roku | 14 098 650 | 2 189 944 | 12 888 | 19 025 | 16 320 507 |
| w tys. zł | Etap 1 | Etap 2 | Etap 3 | Razem |
|---|---|---|---|---|
| Wartość brutto udzielonych zobowiązań warunkowych | ||||
| Wartość brutto udzielonych zobowiązań warunkowych na dzień 1 stycznia 2021 roku | 14 777 585 | 1 686 605 | 38 193 | 16 502 383 |
| Transfer do Etapu 1 | 116 253 | (116 238) | (15) | - |
| Transfer do Etapu 2 | (278 017) | 281 097 | (3 080) | - |
| Transfer do Etapu 3 | (11) | (715) | 726 | - |
| Wzrost/spadek | 2 106 417 | (332 889) | (30 020) | 1 743 508 |
| Inne zmiany | 68 297 | 5 746 | 13 | 74 056 |
| Wartość brutto udzielonych zobowiązań warunkowych na dzień 31 grudnia 2021 roku | 16 790 524 | 1 523 606 | 5 817 | 18 319 947 |
| w tys. zł | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|---|
| Zobowiązania finansowe i gwarancyjne otrzymane | ||
| Gwarancyjne | 28 600 496 | 18 439 821 |
| Łącznie | 28 600 496 | 18 439 821 |
Wartości bilansowe aktywów stanowiących zabezpieczenie przedstawione są poniżej:
w tys.zł 31.12.2022 31.12.2021
Aktywa stanowiące zabezpieczenie
Dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu 60 988 -
Inwestycyjne dłużne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody, w tym: 842 221 907 728
aktywa stanowiące zabezpieczenie prezentowane osobno w sprawozdaniu z sytuacji finansowej 697 698 748 763
Należności od banków lokata zabezpieczająca operacje instrumentami pochodnymi i transakcje giełdowe 663 059 140 850
Należności od klientów fundusze gwarancyjne i lokaty zabezpieczające transakcje giełdowe 1 828 381 1 159 174 3 394 649 2 207 752
Według stanu na dzień 31 grudnia 2022 roku przedstawione w tabeli dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody stanowią zabezpieczenie na pokrycie funduszu ochrony środków gwarantowanych na rzecz Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w kwocie 144 523 tys. zł oraz zabezpieczenie rozliczenia instrumentów pochodnych w izbie rozliczeniowej EuroClear w kwocie 697 698 tys. zł (31 grudnia 2021 roku: zabezpieczenie na rzecz BFG 158 965 tys. zł, zabezpieczenie rozliczenia w EuroClear 248 383 tys. zł oraz zabezpieczenie z tytułu transakcji repo 500 380 tys. zł). Bank w sprawozdaniu z sytuacji finansowej prezentuje odrębnie niebędące środkami pieniężnymi aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań, w przypadku których nabywający ma prawo sprzedać lub zastawić przedmiot zabezpieczenia. Pozostałe aktywa wykazane powyżej stanowią zabezpieczenie rozliczenia transakcji instrumentami pochodnymi oraz transakcji giełdowych. Warunki i zasady dokonanych transakcji nie odbiegają od tych powszechnie przyjętych i obowiązujących dla tego typu umów. Do aktywów o ograniczonej możliwości dysponowania poza instrumentami prezentowanymi w niniejszej nocie zalicza się także wartość rezerwy obowiązkowej, którą Bank zobowiązany jest utrzymywać na rachunku bieżącym w NBP. Więcej informacji na temat rezerwy obowiązkowej zawarto w nocie nr 17. Kasa, środki w Banku Centralnym. Instrumenty dłużne stanowią zabezpieczenie następujących zobowiązań:
| w tys. zł | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|---|
| Zobowiązania podlegające zabezpieczeniu | ||
| Zobowiązania wobec banków zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu | 61 131 503 424 | 61 131 503 424 |
Bank oferuje usługi powiernicze związane z prowadzeniem rachunków papierów wartościowych dla zagranicznych inwestorów instytucjonalnych oraz usługi depozytariusza przeznaczone dla krajowych podmiotów finansowych, szczególnie funduszy emerytalnych, inwestycyjnych i kapitałowych funduszy ubezpieczeniowych. Według stanu na dzień 31 grudnia 2022 roku Bank prowadził ponad około 17 tys. rachunków papierów wartościowych (z uwzględnieniem rachunków zbiorczych).
W dacie rozpoczęcia leasingu Grupa jako leasingobiorca wycenia zobowiązanie z tytułu leasingu w wartości bieżącej (zdyskontowanej) opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie. Składniki aktywów z tytułu prawa do użytkowania są wyceniane na dzień rozpoczęcia leasingu według kosztu. W sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupa prezentuje prawa z tytułu użytkowania w linii rzeczowych aktywów trwałych, a zobowiązania z tytułu leasingu w Innych zobowiązaniach. W rachunku zysków i strat amortyzacja aktywów z tytułu prawa do użytkowania ujęta jest w amortyzacji rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych, koszty odsetkowe od zobowiązań z tytułu leasingu – w kosztach odsetkowych, a koszty umów krótkoterminowych, leasingu aktywów nisko-cennych oraz zmienne leasingu - w kosztach działania i ogólnego zarządu. W sprawozdaniu z przepływów pieniężnych przepływy odsetkowe ujęte są w przepływach z działalności operacyjnej, podczas gdy część kapitałowa uwzględniona jest w przepływach z działalności finansowej.
Grupa leasinguje powierzchnie biurowe oraz posiada prawa wieczystego użytkowania gruntów.
| 2022 | 2021 | |
|---|---|---|
| w tys. zł | w tys. zł | |
| Prawa wieczystego użytkowania | ||
| Najem nieruchomości i inne | ||
| Razem | ||
| Prawa wieczystego użytkowania | ||
| Najem nieruchomości i inne | ||
| Razem | ||
| Aktywa z tytułu prawa do użytkowania - początek okresu | 78 875 | 40 400 |
| Zwiększenia | 3 313 | 29 796 |
| Amortyzacja | (4 417) | (35 395) |
| Inne zmiany | - | - |
| Aktywa z tytułu prawa do użytkowania - koniec okresu | 77 771 | 34 801 |
| Zobowiązanie z tytułu leasingu - koniec okresu | 81 517 | 40 298 |
| 2022 | 2021 | |
|---|---|---|
| w tys. zł | w tys. zł | |
| Prawa wieczystego użytkowania | ||
| Najem nieruchomości i inne | ||
| Razem | ||
| Prawa wieczystego użytkowania | ||
| Najem nieruchomości i inne | ||
| Razem | ||
| Koszty leasingu | 4 518 | 11 835 |
| Amortyzacja aktywów z tytułu prawa do użytkowania | 1 104 | 11 323 |
| Koszty odsetkowe od zobowiązań z tytułu leasingu | 3 414 | 512 |
| Koszty umów krótkoterminowych | - | 515 |
| Koszty leasingu aktywów niskocennych | - | 1 800 |
| Koszty zmienne leasingu | - | 4 241 |
| Wynik na modyfikacji leasingu | - | 326 |
| Koszty leasingu razem | 4 518 | 18 717 |
| 2022 | 2021 | |
|---|---|---|
| w tys. zł | w tys. zł | |
| Prawa wieczystego użytkowania | ||
| Najem nieruchomości i inne | ||
| Razem | ||
| Prawa wieczystego użytkowania | ||
| Najem nieruchomości i inne | ||
| Razem | ||
| Przepływy z tytułu leasingu razem | 3 595 | 11 914 |
| Przepływy z tytułu leasingu - przepływy odsetkowe | 3 414 | 512 |
| Przepływy z tytułu leasingu - przepływy kapitałowe | 181 | 11 402 |
| Średnio ważony pozostały czas do końca leasingu (w latach) | 70,7 | 5,3 |
| Średnia ważona stopa dyskontowa | 4,3% | 1,6% |
| Koszty leasingu razem | 3 595 | 11 914 |
Płatności leasingowe z tytułu nieodwołalnego leasingu operacyjnego według terminów zapadalności przedstawia poniższa tabela:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| w tys. zł | w tys. zł | |
| Poniżej 1 roku | 602 | 4 |
| Od 1 do 5 lat | 744 | 1 622 |
| 1 346 | 1 626 | |
| Łączna opłata roczna dla umów zawartych na czas nieokreślony | 6 724 | 6 252 |
Na środki pieniężne składają się środki w kasie oraz należności z tytułu rachunków bieżących w bankach.
| Środki pieniężne w tys. zł | Nota | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|---|---|
| Stan środków pieniężnych: | |||
| Środki pieniężne w kasie | 17 562 | 217 357 | |
| Rachunek bieżący nostro w Banku Centralnym | 834 22 079 | 6 168 909 | |
| Rachunki bieżące w innych bankach (nostro, przekroczenia sald na rachunkach loro) | 18 | 74 481 | 39 814 658 |
| 777 6 566 557 |
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| w tys. zł | w tys. zł | |
| Członkowie Zarządu Banku | ||
| Członkowie Rady Nadzorczej Banku | ||
| Członkowie Zarządu Banku | ||
| Członkowie Rady Nadzorczej Banku | ||
| Kredyty udzielone | 87 | 72 |
| Depozyty Rachunki bieżące | 6 914 | 14 030 |
| Depozyty terminowe | 1 261 | 29 788 |
| 8 175 | 43 818 |
Na dzień 31 grudnia 2022 roku i 31 grudnia 2021 roku nie zawierano transakcji gwarancji i poręczeń z członkami Zarządu i Rady Nadzorczej Banku. Wszystkie transakcje Grupy z członkami Zarządu i Rady Nadzorczej Banku zawierane są na warunkach rynkowych. Koszty świadczeń dla obecnych i byłych członków Zarządu Banku zostały przedstawione w Nocie 11. W 2022 roku miały miejsce zmiany w składzie Zarządu Banku i Rady Nadzorczej Banku, o których mowa poniżej.
W dniu 4 kwietnia 2022 roku Pan Dennis Hussey złożył rezygnację z funkcji członka Zarządu Banku ze skutkiem na dzień 30 czerwca 2022 roku. Rada Nadzorcza Banku w dniu 11 maja 2022 r. postanowiła z dniem 1 lipca 2022 roku powołać Pana Andrzeja Wilka w skład Zarządu Banku Handlowego w Warszawie S.A. na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Banku na trzyletnią kadencję. Kadencja rozpoczęła się w dniu 1 lipca 2022 roku. Rada Nadzorcza Banku w dniu 29 września 2022 roku postanowiła powołać Pana Ivana Vrhel w skład Zarządu Banku Handlowego w Warszawie S.A. na stanowisko Członka Zarządu Banku na trzyletnią kadencję. Kadencja rozpoczęła się w dniu 29 września 2022 roku. Rada Nadzorcza Banku w dniu 29 września 2022 roku podjęła decyzję o zmianie funkcji pełnionej przez Panią Katarzynę Majewską w Zarządzie Banku Handlowego w Warszawie S.A. z Członka Zarządu na Wiceprezesa Zarządu. W ramach wewnętrznego podziału kompetencji w Zarządzie Banku Pani Katarzyna Majewska pełniła będzie funkcję Wiceprezesa Zarządu odpowiedzialnego za operacje i technologię.
W dniu 9 marca 2022 roku Pan Frank Mannion złożył rezygnację z pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej ze skutkiem na dzień 31 marca 2022 roku. W dniu 20 kwietnia 2022 roku Bank otrzymał informację, że Pani Jenny Grey złożyła rezygnację z pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej ze skutkiem na dzień 23 czerwca 2022 roku. W dniu 8 czerwca 2022 r. Bank otrzymał informację, że Pan Gonzalo Luchetti złożył rezygnację z pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej ze skutkiem na dzień 23 czerwca 2022 roku. W dniu 23 czerwca 2022 r., Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku Handlowego w Warszawie S.A. powołało z dniem 24 czerwca 2022 r. na członków Rady Nadzorczej na wspólną, obecnie trwającą kadencję: Panią Silvia Carpitella, Panią Helen Hale oraz Pana Andras Reiniger.# Z zakresu stosunku pracy, spośród umów o pracę zawartych między Bankiem a członkami Zarządu Banku, umowy o pracę nie zawierają postanowień mówiących o odszkodowaniu pieniężnym w wypadku jej rozwiązania za wypowiedzeniem lub z przyczyn określonych w art. 53 Kodeksu Pracy. Każdego z członków Zarządu Banku obowiązuje zawarta z Bankiem odrębna umowa o zakazie konkurencji. Zgodnie z jej zapisami, w przypadku rozwiązania stosunku pracy z Bankiem, w okresie 12 miesięcy (w przypadku jednego Członka Zarządu przez 6 miesięcy) od dnia rozwiązania umowy o pracę, Członek Zarządu jest obowiązany powstrzymać się od zajmowania działalnością konkurencyjną wobec Banku. Z tytułu powyższego ograniczenia Bank będzie zobowiązany do wypłaty Członkowi Zarządu odszkodowania.
Bank jest członkiem Citigroup Inc. Jednostką dominującą dla Banku jest Citibank Overseas Investment Corporation z siedzibą w New Castle, USA. Citibank Overseas Investment Corporation jest podmiotem zależnym od Citibank N.A. z siedzibą w Nowym Jorku, USA, podczas gdy jednostką dominującą najwyższego szczebla jest Citigroup Inc. W ramach prowadzonej działalności biznesowej podmioty Grupy zawierają transakcje z jednostkami powiązanymi, a w szczególności z jednostkami wchodzącymi w skład Citigroup Inc. Transakcje z jednostkami powiązanymi wynikają z bieżącej działalności Grupy i obejmują głównie kredyty, depozyty, gwarancje oraz transakcje pochodnymi instrumentami finansowymi. Poza transakcjami opisanymi w niniejszym rozdziale, we wskazanym okresie ani Bank, ani jednostki zależne od Banku nie dokonały innych transakcji z podmiotami powiązanymi, które pojedynczo lub łącznie były istotne. Żadna z transakcji z podmiotami powiązanymi nie została zawarta na innych warunkach niż warunki rynkowe.
Należności i zobowiązania wobec jednostek Citigroup Inc. przedstawiają się następująco:
| w tys. zł | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|---|
| Należności, w tym: | 718 063 | 276 533 |
| Lokaty | - | - |
| Zobowiązania, w tym: | 2 449 657 | 1 881 669 |
| Depozyty* | 559 617 | 788 983 |
| Wycena bilansowa transakcji pochodnymi instrumentami finansowymi: | ||
| Aktywa przeznaczone do obrotu | 963 376 | 1 237 897 |
| Zobowiązania przeznaczone do obrotu | 1 589 866 | 1 213 295 |
| Zobowiązania warunkowe udzielone | 283 686 | 299 511 |
| Zobowiązania warunkowe otrzymane | 201 873 | 174 208 |
| Transakcje warunkowe z tytułu instrumentów pochodnych (wartość nominalna instrumentów), z tego: | 76 227 497 | 72 965 539 |
| Instrumenty stopy procentowej | 17 824 346 | 7 496 622 |
| swapy odsetkowe (IRS) | 787 596 | 1 239 830 |
| opcje na stopę procentową | 44 027 | 47 602 |
| kontrakty futures | 16 992 723 | 6 209 190 |
| Instrumenty walutowe | 57 877 530 | 63 220 592 |
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 103
| w tys. zł | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|---|
| FX forward/spot | 6 065 739 | 4 423 917 |
| swapy odsetkowo–walutowe (CIRS) | 18 067 445 | 24 415 723 |
| FX swap | 27 276 250 | 32 683 483 |
| opcje walutowe | 6 468 096 | 1 697 469 |
| Transakcje na papierach wartościowych | 40 855 258 | 144 |
| papiery wartościowe zakupione do otrzymania | 21 614 | 93 938 |
| papiery wartościowe sprzedane do wydania | 19 241 164 | 206 |
| Transakcje związane z towarami | 484 766 | 1 990 181 |
| swap | 484 766 | 1 990 181 |
*w tym depozyty jednostki dominującej w kwocie 12 tys. zł (31 grudnia 2021 roku: 12 tys. zł)
| w tys. zł | 2022 | 2021 |
|---|---|---|
| Przychody z tytułu odsetek i prowizji* | 53 168 | 40 747 |
| Koszty z tytułu odsetek i prowizji* | 26 834 | 4 525 |
| Koszty działania i koszty ogólnego zarządu | 203 184 | 179 640 |
| Pozostałe przychody operacyjne | 9 933 | 6 149 |
*w tym przychody z tytułu odsetek i prowizji w kwocie 1 194 tys. zł (2021 rok: 887 tys. zł) dotyczą jednostki dominującej
Grupa osiąga przychody oraz ponosi koszty z tytułu transakcji na instrumentach pochodnych zawieranych z jednostkami Citigroup Inc. w celu zabezpieczenia ryzyka rynkowego. Są to transakcje przeciwstawne (back-to-back) do transakcji na instrumentach pochodnych zawieranych z pozostałymi klientami Grupy oraz domykające pozycję własną Grupy. Na dzień 31 grudnia 2022 roku wycena bilansowa netto transakcji pochodnymi instrumentami finansowymi z podmiotami powiązanymi wynosiła (626 490) tys. zł (31 grudnia 2021 roku: 24 602 tys. zł). Ponadto Grupa ponosi koszty i uzyskuje przychody z tytułu zawartych pomiędzy jednostkami Citigroup Inc. i Grupą umów dotyczących wzajemnie świadczonych usług. Koszty poniesione i naliczone (uwzględniające odzwierciedlony w kosztach Grupy podatek VAT) w 2022 roku oraz w 2021 roku, z tytułu zawartych umów dotyczyły w szczególności kosztów z tytułu świadczenia na rzecz Grupy usług związanych z utrzymaniem i wsparciem bankowych systemów informatycznych, przychody zaś dotyczyły w szczególności świadczenia przez Grupę na rzecz tych jednostek usług związanych z przetwarzaniem danych. W 2022 roku nie wystąpiła kapitalizacja nakładów inwestycyjnych związanych z pracami nad modyfikacją funkcjonalności systemów informatycznych Banku (w 2021 roku łączna kwota płatności na rzecz podmiotów Citigroup Inc. z tego tytułu wyniosła 30 862 tys. zł). Informacje dotyczące transakcji z kluczowym personelem kierowniczym zostały zaprezentowane w nocie 45.
Świadczenia pracownicze dzielą się na następujące kategorie:
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 104
czasu. Część rezerwy wynikająca ze zmiany założeń aktuarialnych (ekonomicznych i demograficznych) przyjętych do wyceny ujmowana jest w pozostałych całkowitych dochodach.
* Pracowniczy Program Emerytalny
Grupa prowadzi dla swoich pracowników pracowniczy program emerytalny („PPE”, „Program”) aktualnie zarejestrowany przez Organ Nadzoru pod numerami ZM RPPE 178/02/12/19 i 993/02/12/19. Umowa zakładowa oparta jest na zapisach o wnoszenie przez pracodawcę składek pracowników do funduszu inwestycyjnego. Zgodnie z wpisem KNF z dnia 28 czerwca 2019 Program jest prowadzony i zarządzany przez NN Investment Partners Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A, który zastąpił poprzedniego Zarządzającego: Esaliens TFI S.A. Program emerytalny oferowany przez Grupę stanowi program określonych składek zgodnie z MSR 19. Za pracowników uczestniczących w programie Grupa odprowadza składki do odrębnej jednostki i z chwilą ich uiszczenia nie posiada dalszych obowiązków w zakresie dokonywania płatności. Składki ujmuje się jako koszty świadczeń pracowniczych w okresie, którego dotyczą. Składka podstawowa finansowana przez pracodawcę określona jest jako procent wynagrodzenia uczestnika Programu. Stawka składki podstawowej wynosi 7%. Składka dodatkowa - dobrowolna, finansowana jest przez pracownika - uczestnika Programu. Składka podstawowa stanowi przychód uczestnika Programu, od którego obowiązany jest on zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych (art. 12 i 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.). Wypłata środków z Programu następuje na wniosek uczestnika Programu lub osoby uprawnionej w trybie i na zasadach ściśle określonych w programie. Uczestnik Programu może zrezygnować z udziału w Programie. Pracodawca zaprzestaje naliczania i odprowadzania na rzecz uczestnika Programu składek podstawowych i składek dodatkowych, a środki dotychczas zgromadzone na rejestrach Uczestnika Programu pozostają na tych rejestrach do czasu wypłaty, wypłaty transferowej, przeniesienia lub zwrotu. W związku z funkcjonowaniem w Banku PPE, Bank nie wprowadził Pracowniczego Planu Kapitałowego (PPK).
* Inne długoterminowe świadczenia pracownicze – nagrody za wieloletnią pracę i inne świadczenia z tytułu długiego stażu pracy oraz odroczona nagroda pieniężna, przyznawana Zarządowi Banku oraz pozostałym osobom, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka Banku. Od 1 stycznia 2015 r. pracownicy o długoletnim stażu pracy (10, 20, 30 itd.) są uprawnieni do nagrody w formie rzeczowej. Bank wprowadził zmiany w strukturze odroczonego wynagrodzenia zmiennego. Począwszy od nagrody rocznej za 2022 rok całość odroczonego wynagrodzenia zmiennego jest przyznana warunkowo w instrumencie finansowym.
* Kapitałowe świadczenia pracownicze – w postaci istniejących akcji w kapitale zakładowym Banku Handlowego w Warszawie S.A. lub akcji fantomowych, (w tym również w ramach tzw. Nagrody Transakcyjnej) a także w formie programu tzw. „akcji odroczonych” Citigroup. W 2022 roku nagrodę pod programem tzw.# „akcji odroczonych” Citigroup (program akumulacji kapitału – CAP) przyznano jednej osobie. Zgodnie z MSSF 2 „Płatności w formie akcji własnych", wszystkie programy funkcjonujące w Grupie traktowane są jako programy rozliczane w środkach pieniężnych. Na przyszłe wypłaty tworzona jest rezerwa wykazana w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji „Inne zobowiązania” oraz w pozycji „Koszty działania i koszty ogólnego zarządu” rachunku zysków i strat. Koszty programu określone są na podstawie ceny akcji Banku lub ceny akcji Citigroup. Zgodnie z wymogami standardu wartość godziwa jest początkowo ustalana na dzień przyznania nagrody, a następnie na każdy dzień sprawozdawczy, aż do całkowitego rozliczenia. Łączną wartość kosztów ujętych na dany dzień sprawozdawczy stanowi iloczyn wartości godziwej akcji odroczonych na dzień sprawozdawczy i części uprawnienia uznanego za nabyte w tym okresie. Szczegółowe informacje dotyczące zasad funkcjonowania programów kapitałowych świadczeń pracowniczych opisane są w dalszej części niniejszej noty.
| w tys. zł | 31.12.2022 | 31.12.2021 |
|---|---|---|
| Rezerwa na wynagrodzenia i koszty pochodne od wynagrodzeń | 83 968 | 68 498 |
| Rezerwa na niewykorzystane urlopy | 13 810 | 14 311 |
| Rezerwa na odprawy emerytalno-rentowe | 71 911 | 75 401 |
| Rezerwa na pracownicze świadczenia kapitałowe | 37 325 | 26 412 |
| Rezerwa na restrukturyzację zatrudnienia | - | 275 |
| Łącznie | 207 014 | 184 897 |
Rezerwa na odprawy emerytalne i rentowe tworzona jest indywidualnie na podstawie wyceny aktuarialnej sporządzanej okresowo przez niezależną firmę doradztwa aktuarialnego. Wycena rezerw na świadczenia pracownicze dokonywana jest z zastosowaniem technik i założeń aktuarialnych. W kalkulacji rezerwy uwzględniono wszystkie odprawy emerytalne i rentowe, które mogą być w przyszłości wypłacone. Grupa dokonała aktualizacji szacunków na dzień 31 grudnia 2022 roku, wykorzystując kalkulacje przeprowadzone przez zewnętrznego, niezależnego aktuariusza. Naliczone rezerwy są równe zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane, z uwzględnieniem rotacji zatrudnienia i dotyczą okresu do dnia kończącego okres sprawozdawczy. Przyjęto stopę dyskonta na poziomie 7% oraz współczynnik przyrostu płac na poziomie 10% w 2023 roku oraz 6% w kolejnych latach. W 2022 roku miało miejsce nabycie przez Bank zorganizowanej części przedsiębiorstwa Domu Maklerskiego Banku Handlowego S.A. i w jego efekcie jej pracownicy stali się pracownikami Banku, w związku z czym rezerwa na odprawy emerytalne i rentowe została dla nich rozpoznana w Banku. Pracownicy byli i są objęci tym samym planem odpraw emerytalnych.
| w tys. zł | 2022 | 2021 |
|---|---|---|
| Stan na dzień 1 stycznia | 75 401 | 75 880 |
| Zwiększenia (z tytułu): | (1 741) | 831 |
| zyski/(straty) aktuarialne z wyceny | (9 010) | (4 693) |
| w tym wynikające ze: | ||
| zmiany założeń ekonomicznych | (6 286) | (2 312) |
| zmiany założeń demograficznych | (6 170) | (5 350) |
| korekty założeń aktuarialnych ex post | 3 446 | 2 969 |
| koszt wynagrodzenia | 4 855 | 948 |
| koszt odsetek | 2 414 | 4 576 |
| Zmniejszenia (z tytułu): | (1 749) | (1 310) |
| wykorzystanie rezerw | (1 749) | (1 310) |
| Stan na dzień 31 grudnia | 71 911 | 75 401 |
| w tys. zł | 2022 | 2021 |
|---|---|---|
| Wartość centralna | 71 911 | 75 401 |
| Zmniejszenie stopy wzrostu płac o 1 p.p. | 64 504 | 67 546 |
| Zwiększenie stopy wzrostu płac o 1 p.p. | 80 402 | 84 451 |
| Zmniejszenie rotacji o 10% | 74 403 | 78 709 |
| Zwiększenie rotacji o 10% | 69 589 | 72 360 |
| Zmniejszenie stopy dyskonta o 0,5 p.p, w tym: | 73 769 | 59 539 |
| przypadająca na świadczenia płatne w ciągu 1 roku | 5 969 | 2 175 |
| Zwiększenie stopy dyskonta o 0,5 p.p, w tym: | 70 185 | 73 768 |
| przypadająca na świadczenia płatne w ciągu 1 roku | 5 969 | 2 171 |
Więcej informacji o ujęciu programu określonych świadczeń w sprawozdaniu finansowym Banku znajduje się w Nocie 2. Koszty poniesione przez Grupę w 2022 roku z tytułu składek na pracowniczy program emerytalny wynosiły 5 839 tys. zł (w 2021 roku: 24 712 tys. zł).
| w etatach | 2022 | 2021 |
|---|---|---|
| Średnie zatrudnienie w roku | 2 907 | 2 940 |
| Stan zatrudnienia na koniec roku | 2 910 | 2 903 |
W ramach programu świadczeń kapitałowych wybranym pracownikom oferowane są akcje fantomowe Banku Handlowego w Warszawie S.A. oraz nagrody w formie akcji Citigroup (tzw. program akumulacji kapitału lub CAP). Bank zaktualizował polityki wynagrodzeń o możliwość wypłaty wynagrodzenia przyznanego w instrumencie finansowym w formie istniejących akcji w kapitale zakładowym Banku osobom wskazanym w/w dokumentach. W dniu 7 listopada 2022 r. Zarząd Banku w drodze uchwały wdrożył zmiany do polityk wynagrodzeń, a następnie w dniu 14 listopada 2022 r. Rada Nadzorcza Banku je przyjęła. W dniu 16 grudnia 2022 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenia Akcjonariuszy podjęło decyzję o wdrożeniu programów motywacyjnych upartych o akcje w kapitale zakładowym Banku. Skup akcji z rynku będzie możliwy po uzyskaniu przez Bank odpowiedniego zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego. W przypadku, gdy Bank nie będzie mógł przekazać wystarczającej liczby akcji własnych w stosunku do liczby koniecznej do wydania pracownikom, przyjęte zmiany do Polityk dopuszczają kontynuację wynagradzania niektórych Osób Uprawnionych w oparciu o akcje fantomowe lub, w zależności od sytuacji i decyzji Banku, w oparciu o akcje fantomowe oraz akcje w kapitale zakładowym Banku. Nagrody za 2022 r. są przyznawane w 2023 r. już na nowych zasadach. Zmienione polityki wynagrodzeń dopuszczają konwersję 1:1 akcji fantomowych przyznanych przed przyjęciem zmian, pod warunkiem podpisania stosownego porozumienia z pracownikami, których to dotyczy.
W ramach programu CAP uprawnieni pracownicy otrzymują tzw. „akcje odroczone” Citigroup. „Akcje odroczone” w ramach programu CAP przyznawane są po średniej cenie zamknięcia z giełdy NYSE z ostatnich 5 dni poprzedzających przyznanie nagrody. „Akcje odroczone” pozwalają uczestniczyć w ekwiwalencie dywidendy, nie dają jednak prawa głosu i nie mogą zostać sprzedane do dnia przekazania. „Akcje odroczone” przekształcają się w akcje zwykłe po upływie okresu określonego w regulaminie programu CAP. Co do zasady, pracownik traci prawo do przyznanych akcji z chwilą ustania zatrudnienia w Citigroup, chyba że rozwiązanie umowy o pracę następuje w trybie gwarantującym zachowanie prawa do przyznanych akcji. Szczegółowe warunki opisane są w odrębnym dokumencie podpisywanym z pracownikiem. Akcje przyznane w poprzednich latach będą przekazywane w częściach po 25% rocznie w ciągu czterech lat począwszy pierwszego roku po przyznaniu akcji. W 2022 pod tym Programem przyznano nagrodę dla jednego pracownika Banku. Program akcji pracowniczych podlega wewnętrznej kontroli w Biurze Polityki Wynagradzania.
W dniu 22 grudnia 2017 roku Bank wdrożył Politykę wynagrodzeń osób, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka Banku Handlowego w Warszawie S.A. („Polityka”). Polityka ta zastąpiła obowiązującą wcześniej „Politykę zmiennych składników wynagrodzenia osób zajmujących stanowiska kierownicze w Banku Handlowym w Warszawie S.A.”. Od tego czasu ww. Polityka podlegała przeglądom i zmianom. Ostatnia zmiana została wdrożona decyzją Rady Nadzorczej Banku 14 listopada 2022 roku. Zgodnie z Polityką, Zarząd Banku oraz pozostałe osoby, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka Banku, otrzymują zmienne wynagrodzenia na podstawie wyników indywidualnych, jednostki organizacyjnej, w której dana osoba jest zatrudniona oraz całego Banku. Część zmiennych wynagrodzeń przyznanych warunkowo w 2022 roku osobom objętym Polityką będzie wypłacana w transzach przez kolejne 4,5 roku lub 6 lat dla Członków Zarządu Banku.
Rodzaj transakcji w świetle MSSF EU | Transakcje płatności w formie akcji rozliczane w środkach pieniężnych zgodnie z MSSF 2
Data przyznania nagrody w postaci instrumentu finansowego | 15 stycznia 2018 roku, 14 stycznia 2019 roku, 14 stycznia 2020 roku, 11 stycznia 2021 roku, 13 stycznia 2022 roku (w przypadku pracowników poza członkami Zarządu Banku), 10 lutego 2022 roku (w przypadku członków Zarządu Banku)
Liczba instrumentów przyznanych | Została ustalona w dacie przyznania nagrody
Data zapadalności | • Dla nagród przyznanych Prezesowi Zarządu w latach 2018- 2021 – co najmniej 12, 24, 36, 48, 60, 72 miesiące od daty przyznania instrumentów finansowych • Dla nagród przyznanych w latach 2019-2021 pozostałym pracownikom – co najmniej 6, 18, 30, 42 miesiące od daty przyznania instrumentów finansowych • Dla nagród przyznanych członkom Zarządu (w tym Prezes Zarządu) w 2022 r. – co najmniej 12, 24, 36, 48, 60, 72 • Dla nagród przyznanych w 2022 r. pozostałym pracownikom – co najmniej 6, 18, 30, 42 i 54 miesiące od daty przyznania instrumentów finansowych
Data nabycia uprawnień | • Dla nagród przyznanych Prezesowi Zarządu w latach: o 2018-2019 – co najmniej 12, 24, 36, 48, 60 miesięcy od daty przyznania instrumentów finansowych o 2020-2022 – dla krótkoterminowej nagrody w instrumentach finansowych w momencie przyznania, dla długoterminowej nagrody w instrumentachza rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 107
finansowych - co najmniej 12, 24, 36, 48, 60 miesięcy od daty przyznania
Spełnienie warunków dotyczących wyników Banku, indywidualnych wyników pracy oraz zatrudnienia w Grupie w odniesieniu do nagród przyznanych w:
W dniu rozliczenia uczestnikowi zostanie wypłacona kwota środków pieniężnych stanowiąca iloczyn posiadanych przez uczestnika akcji fantomowych oraz średniej arytmetycznej najniższej i najwyższej ceny akcji Banku na GPW w dniu zapadalności nagrody (zakończenia okresu retencji).
Nabycie uprawnienia będzie każdorazowo potwierdzone decyzją Rady Nadzorczej w stosunku do członków Zarządu oraz decyzją Zarządu w stosunku do pozostałych pracowników objętych Polityką.
Zgodnie z decyzją ww. władz Banku kwota wypłaty może zostać pomniejszona lub całkowicie zredukowana zgodnie z warunkami podanymi w Polityce. Warunki te odnoszą się do wyników Banku, indywidualnych wyników pracowników, zatrudnienia i będą się odnosić do całego okresu nabywania uprawnień dla poszczególnych transz.
Innym elementem składowym wynagrodzenia zmiennego przyznawanego do 2022 w oparciu o Politykę jest Odroczona Nagroda Pieniężna.
Rodzaj transakcji w świetle MSSF EU: Inne długoterminowe świadczenia pracownicze zgodnie z MSR 19
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 108
| Data przyznania nagrody w postaci Odroczonej Nagrody Pieniężnej |
|---|
| 15 stycznia 2018 roku |
| 14 stycznia 2019 roku |
| 14 stycznia 2020 roku |
| 11 stycznia 2021 roku |
| 13 stycznia 2022 roku (w przypadku pracowników poza członkami Zarządu Banku) |
| 10 lutego 2022 roku (w przypadku członków Zarządu Banku, w tym Prezes Zarządu) |
| Przyznana kwota |
|---|
| Została ustalona w dacie przyznania Odroczonej Nagrody Pieniężnej |
| Data zapadalności |
|---|
| * Dla nagród przyznanych Prezesowi Zarządu w latach 2018- 2021– co najmniej 18, 30, 42, 54, 66 miesięcy od daty przyznania Odroczonej Nagrody Pieniężnej |
| * Dla nagród przyznanych w latach 2019-2021 pozostałym pracownikom – co najmniej 18, 30, 42 miesiące od daty przyznania Odroczonej Nagrody Pieniężnej; |
| * Dla nagród przyznanych członkom Zarządu (w tym Prezes Zarządu) w 2022 – co najmniej 12, 24, 36, 48, 60 miesięcy od daty przyznania Odroczonej Nagrody Pieniężnej |
| * Dla nagród przyznanych w 2022 pozostałym pracownikom – co najmniej 12, 24, 36, 48, miesiące od daty przyznania Odroczonej Nagrody Pieniężnej; |
| Data nabycia uprawnień |
|---|
| * Dla nagród przyznanych Prezesowi Zarządu w latach 2018- 2021 – co najmniej 12, 24, 36, 48, 60 miesięcy od daty przyznania Odroczonej Nagrody Pieniężnej |
| * Dla nagród przyznanych w latach 2018-2021 pozostałym pracownikom – co najmniej 12, 24 i 36 miesięcy od daty przyznania Odroczonej Nagrody Pieniężnej |
| * Dla nagród przyznanych członkom Zarządu (w tym Prezes Zarządu) w 2022 – co najmniej 12, 24, 36, 48, 60 miesięcy od daty przyznania Odroczonej Nagrody Pieniężnej |
| * Dla nagród przyznanych w 2022 pozostałym pracownikom – co najmniej 12, 24, 36, 48 miesięcy od daty przyznania Odroczonej Nagrody Pieniężnej |
Spełnienie warunków dotyczących wyników Banku, indywidualnych wyników pracy oraz zatrudnienia w Grupie w odniesieniu do nagród przyznanych w:
W dniu rozliczenia uczestnikowi zostanie wypłacona kwota środków pieniężnych stanowiąca transzę Odroczonej Nagrody Pieniężnej powiększona o kwotę odsetek za okres odroczenia i retencji aż do dnia wypłaty. Wysokość odsetek została ustalona w styczniu 2018, 2019, 2020, 2021 i 2022 roku Uchwałą Rady Nadzorczej Banku dla członków Zarządu i Uchwałą Zarządu Banku dla pozostałych pracowników objętych Polityką.
Nabycie uprawnienia do nagrody będzie każdorazowo potwierdzone decyzją Rady Nadzorczej w stosunku do członków Zarządu oraz decyzją Zarządu w stosunku do pozostałych pracowników objętych Polityką.
Zgodnie z decyzją ww. władz Banku kwota wypłaty może zostać pomniejszona lub całkowicie zredukowana zgodnie z warunkami podanymi w Polityce. Warunki te odnoszą się do wyników Banku, indywidualnych Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 109 wyników pracowników, zatrudnienia i będą się odnosić do całego okresu nabywania uprawnień dla poszczególnych transz.
W związku z informacją przekazaną przez Citigroup w dniu 15 kwietnia 2021 r. dotyczącą planowanych zmian strategii w obszarze Bankowości Detalicznej, (dalej „SBD”), Zarząd Banku przyjął politykę, umożliwiającą przyznanie nagrody za uznanie dotychczasowego wkładu pracowników, których wsparcie w realizacji zmiany strategii wydzielonej części Banku Handlowego w Warszawie S.A. (segmentu bankowości detalicznej) będzie kluczowe – Polityka Nagrody Transakcyjnej.
W 2022 r. decyzjami Rady Nadzorczej Banku Handlowego w Warszawie S.A. Polityka Nagrody Transakcyjnej została zaktualizowana m.in. o odejście od odroczonego wynagrodzenia pieniężnego lub o możliwość wypłaty instrumentu finansowego w formie istniejących akcji w kapitale zakładowej Banku.
Powyższa polityka dopuszcza konwersję akcji fantomowych na akcje własne Banku (1:1), pod warunkiem podpisania stosownych porozumień z pracownikami, których to dotyczy.
W związku z odejściem z Banku Wiceprezesa Zarządu Pana Dennisa Hussey’a, w dniu 29 września 2022 r. Rada Nadzorcza podjęła uchwałę o utracie przez niego prawa do Nagrody Transakcyjnej przyznanej warunkowo w 2021 roku.
Rodzaj transakcji w świetle MSSF EU: Transakcje płatności w formie akcji rozliczane w środkach pieniężnych zgodnie z MSSF 2
| Data przyznania nagrody w postaci akcji fantomowych |
|---|
| 1 lipca 2021 roku oraz 3 grudnia 2021 r. |
| 1 lipca 2022 roku oraz 1 listopada 2022 roku |
| Liczba instrumentów przyznanych |
|---|
| Została ustalona w dacie przyznania nagrody akcji fantomowych |
| Data zapadalności |
|---|
| * Dla nagród przyznanych Wiceprezesowi Zarządu – w zależności od rodzaju nagrody, nie wcześniej niż 30 czerwca 2025 r. lub przed finalizacją Transakcji jeśli nastąpi wcześniej i nie wcześniej niż 24, 36, 48, 60, 72 miesięcy od daty przyznania akcji fantomowych– przy czym w 2022 w związku z odejściem z Banku p. Dennisa Hussey’a nagroda ta uległa przepadkowi |
| * Dla nagród przyznanych pozostałym pracownikom, mającym istotny wpływ na profil ryzyka Banku – w zależności od rodzaju nagrody, nie wcześniej niż 30 czerwca 2025 r. lub przed finalizacją Transakcji jeśli nastąpi wcześniej i nie wcześniej niż 18, 30, 42, 54 miesięcy od daty przyznania akcji fantomowych |
| Data nabycia uprawnień |
|---|
| * Dla nagród przyznanych Wiceprezesowi Zarządu - w zależności od rodzaju nagrody, nie wcześniej niż 30 czerwca 2025 r. lub przed finalizacją Transakcji jeśli nastąpi wcześniej i co najmniej 12, 24, 36, 48, 60 miesięcy od daty przyznania |
| * Dla nagród przyznanych pozostałym pracownikom, mającym istotny wpływ na profil ryzyka Banku – w zależności od rodzaju nagrody, niezwłocznie od spełnienia kryteriów (w tym dotyczących Transakcji) i nie wcześniej niż 30 czerwca 2025 r. lub przed finalizacją Transakcji jeśli nastąpi wcześniej i nie wcześniej niż 12, 24, 36 i 48 miesięcy od daty przyznania akcji fantomowych |
Finalizacja Transakcji do określonej daty oraz spełnienie warunków dotyczących wyników Banku, indywidualnych wyników pracy oraz zatrudnienia w Grupie
Dla 2021
* Dla Wiceprezesa Zarządu w latach 2021-2026 – przy czym w 2022 w związku z odejściem z Banku p. Dennisa Hussey’a nagroda ta uległa przepadkowi
* Dla pozostałych pracowników w latach 2021-2025
Dla 2022
* Dla Wiceprezesa Zarządu p. Andrzeja Wilka w latach 2022-2027
* Dla pozostałych pracowników w latach 2022-2026
W dniu 29 września 2022 r.# Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku
Nagrody Transakcyjnej. Zgodnie z decyzją ww. władz Banku kwota wypłaty może zostać pomniejszona lub całkowicie zredukowana zgodnie z warunkami podanymi w Polityce. Warunki te odnoszą się do wyników Banku, indywidualnych wyników pracowników, zatrudnienia i będą się odnosić do całego okresu nabywania uprawnień dla poszczególnych transz.
Innym elementem składowym wynagrodzenia zmiennego przyznawanego w ramach tzw. Nagrody Transakcyjnej jest Odroczona Nagroda Pieniężna przyznana w 2021.
| Rodzaj transakcji w świetle MSSF EU | Inne długoterminowe świadczenia pracownicze zgodnie z MSR 19 |
|---|---|
| Data przyznania nagrody w postaci Odroczonej Nagrody Pieniężnej | 1 lipca 2021 r. oraz 3 grudnia 2021 r. |
| Przyznana kwota | Została ustalona w dacie przyznania Odroczonej Nagrody Pieniężnej/ Warunkowej Nagrody Pieniężnej |
| Data zapadalności | • Dla nagród przyznanych Wiceprezesowi Zarządu – w zależności od rodzaju nagrody, nie wcześniej niż 6 miesięcy od finalizacji Transakcji i nie wcześniej niż 18, 30, 42, 54, 66 miesięcy od daty przyznania Odroczonej Nagrody Pieniężnej – przy czym w 2022 w związku z odejściem z Banku p. Dennisa Hussey’a nagroda ta uległa przepadkowi • Dla nagród przyznanych pozostałym pracownikom, mającym istotny wpływ na profil ryzyka Banku – w zależności od rodzaju nagrody, niezwłocznie od spełnienia kryteriów (w tym dotyczących Transakcji) lub nie wcześniej niż 6 miesięcy od finalizacji Transakcji i dla Odroczonej Nagrody Pieniężnej nie wcześniej niż 18, 30, 42, 54 miesięcy od daty przyznania • Dla nagród przyznanych pozostałym pracownikom – nie wcześniej niż 6 miesięcy od finalizacji Transakcji. |
| Data nabycia uprawnień | • Dla nagród przyznanych Wiceprezesowi Zarządu - w zależności od rodzaju nagrody, nie wcześniej niż 6 miesięcy od finalizacji Transakcji i co najmniej 12, 24, 36, 48, 60 miesięcy od daty przyznania Odroczonej Nagrody Pieniężnej– przy czym w 2022 w związku z odejściem z Banku p. Dennisa Hussey’a nagroda ta uległa przepadkowi • Dla nagród przyznanych pozostałym pracownikom, mającym istotny wpływ na profil ryzyka Banku – w zależności od rodzaju nagrody, niezwłocznie od spełnienia kryteriów (w tym dotyczących Transakcji) lub nie wcześniej niż 6 miesięcy od finalizacji Transakcji i dla Odroczonej Nagrody Pieniężnej nie wcześniej niż 12, 24, 36 i 48 miesięcy od daty przyznania • Dla nagród przyznanych pozostałym pracownikom – nie wcześniej niż 6 miesięcy od finalizacji Transakcji. |
| Warunki nabycia uprawnień dla nagrody | Finalizacja Transakcji do określonej daty oraz spełnienie warunków dotyczących wyników Banku, indywidualnych wyników pracy oraz zatrudnienia w Grupie: o Dla Wiceprezesa Zarządu w latach 2021-2026 – przy czym w 2022 w związku z odejściem z Banku p. Dennisa Hussey’a nagroda ta uległa przepadkowi o Dla pozostałych pracowników w latach 2021-2025 |
| Rozliczenie programu | W dniu 29 września 2022 r. Rada Nadzorcza podjęła uchwałę o utracie prawa do Odroczonej Nagrody Pieniężnej przez p. Dennisa Hussey’a w związku z jego odejściem z Banku. W dniu rozliczenia uczestnikowi zostanie wypłacona kwota środków pieniężnych stanowiąca transzę Odroczonej Nagrody Pieniężnej. Nabycie uprawnienia do nagrody będzie Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 111 Wynagrodzenie Zmienne – Odroczona Nagroda Pieniężna każdorazowo potwierdzone decyzją Zarządu w stosunku do pozostałych pracowników objętych Polityką Nagrody Transakcyjnej. Zgodnie z decyzją ww. władz Banku kwota wypłaty może zostać pomniejszona lub całkowicie zredukowana zgodnie z warunkami podanymi w Polityce. Warunki te odnoszą się do wyników Banku, indywidualnych wyników pracowników, zatrudnienia i będą się odnosić do całego okresu nabywania uprawnień dla poszczególnych transz. |
Wartość godziwa poszczególnych nagród oraz założenia przyjęte do wyceny przedstawione są poniżej:
| Data przyznania | Cena wykonania / Wartość akcji na moment przyznania (w USD) | Liczba nagrodzonych pracowników | Liczba opcji/akcji |
|---|---|---|---|
| 1 | 13.02.2020 | 78,91 | 1 |
| 2 | 10.02.2022 | 66,53 | 1 |
| Data przyznania | Cena wykonania / Wartość akcji na moment przyznania (w PLN) | Liczba nagrodzonych pracowników | Liczba opcji/akcji |
|---|---|---|---|
| 1 | 15.01.2018 | 83,02 | 1 |
| 2 | 14.01.2019 | 69,10 | 1 |
| 3 | 14.01.2020 | 52,56 | 39 |
| 4 | 11.01.2021 | 35,14 | 46 |
| 5 | 13.01.2022 | 61,69 | 19 |
| 6 | 10.02.2022 | 65,86 | 7 |
| Okres nabywania uprawnień (lata) | Średni oczekiwany okres trwania instrumentu (życia) | Prawdopodobieństwo zakończenia zatrudnienia przed terminem (roczny wskaźnik rotacji nagrodzonych pracowników) | Wartość godziwa jednego instrumentu* |
|---|---|---|---|
| 25% po każdym kolejnym roku | W momencie nabycia uprawnień | 0,00% | 43,81 (USD) |
| Okres nabywania uprawnień (lata) | Średni oczekiwany okres trwania instrumentu (życia) | Prawdopodobieństwo zakończenia zatrudnienia przed terminem (roczny wskaźnik rotacji nagrodzonych pracowników) | Wartość godziwa jednego instrumentu* |
|---|---|---|---|
| W latach 2018-2019 : 40% po 0,5 roku i po 20% w ciągu trzech kolejnych lat, 40% po jednym roku i po 12% w ciągu 5 kolejnych lat lub 60% po 0,5 roku i 13,33% w ciągu 3 kolejnych lat, 60% po jednym roku i 8% w ciągu 5 kolejnych lat. | W momencie nabycia uprawnień | 13,46% | 75,80 (PLN) |
| Od roku 2020 : 40% w dniu przyznania i po 20% w ciągu trzech kolejnych lat, 40% w dniu przyznania i po 12% w ciągu 5 kolejnych lat lub 60% w dniu przyznania i po 13,33% w ciągu 3 kolejnych lat, 60% w dniu przyznania i po 8% w ciągu 5 kolejnych lat. | |||
| Od roku 2022 : 40% w dniu przyznania i po 15% w ciągu czterech kolejnych lat, 40% w dniu przyznania i po 12% w ciągu 5 kolejnych lat lub 60% w dniu przyznania i po 10% w ciągu 4 kolejnych lat, 60% w dniu przyznania i po 8% w ciągu 5 kolejnych lat. |
* różni się w zależności od daty wykonania
Liczbę oraz średnie ważone ceny akcji (program CAP) przedstawia poniższa tabela:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Liczba | Średnia ważona cena akcji (w USD) | |
| Występujące na początek okresu | 290 | 78,91 |
| Przyznane w danym okresie | 374 | 66,53 |
| Wykonane/umorzone/wygasłe w danym okresie | 97 | 64,24 |
| Występujące na koniec okresu | 567 | 70,71 |
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 112
Liczbę oraz średnie ważone ceny akcji fantomowych przedstawia poniższa tabela:
| 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|
| Liczba | Średnia ważona cena akcji (w PLN) | |
| Występujące na początek okresu | 260 816 | 43,22 |
| Przyznane w danym okresie | 157 371 | 63,74 |
| Wykonane w danym okresie | 156 500 | 57,60 |
| Umorzone/wygasłe w danym okresie | 912 | - |
| Występujące na koniec okresu | 260 775 | 50,77 |
Na dzień 31 grudnia 2022 roku wartość bilansowa zobowiązań wynikających z akcji fantomowych oraz programów CAP wyniosła 36 480 tys. zł (31 grudnia 2021 roku: 26 052 tys. zł). Koszty ujęte z tego tytułu wyniosły w 2022 roku 13 096 tys. zł (w 2021 roku: 20 211 tys. zł), w tym również koszty programów CAP.
W dniu 24 lutego 2022 roku doszło do bezprecedensowego wydarzenia, jakim jest inwazja wojsk rosyjskich na niepodległe państwo Ukrainę. Wybuch wojny w kraju, który sąsiaduje z Polską, ma istotny wpływ na otoczenie gospodarcze i środowisko operacyjne, w jakim funkcjonuje Bank. Zarząd Banku monitoruje sytuację wybuchu wojny w Ukrainie i jej bezpośredniego wpływu na działalność operacyjną Banku, w tym na jakość portfela kredytowego, co zostało opisane w nocie „Zarządzanie Ryzykiem”.
Zarząd Banku monitoruje sytuację wybuchu wojny w Ukrainie i jej bezpośredniego wpływu na działalność operacyjną Banku, w tym na działalność kredytową i związaną z ryzykiem operacyjnym (głównie zagrożeniem w cyberprzestrzeni). W przypadku działalności kredytowej, Bank nie prowadzi aktywności w Ukrainie, Rosji ani na Białorusi, a ekspozycja kredytowa Banku wobec firm istotnie zaangażowanych w tych krajach stanowi mniej niż 0,5% ekspozycji Banku związanej z ryzykiem kredytowym.
Bank podjął wiele inicjatyw w celu wspierania klientów instytucjonalnych i indywidualnych, takich jak:
* Zniesienie opłat za przelewy indywidualne i korporacyjne do Ukrainy
* Uruchomienie specjalnej strony internetowej w języku ukraińskim, z niezbędnymi informacjami dla Ukraińców
* Wdrożenie przyspieszonej ścieżki otwierania kont przez uchodźców z Ukrainy
* Zwiększenie możliwości wypłaty gotówki dla klientów korporacyjnych, aby mogli wspierać swoich pracowników, głównie uchodźców i ich rodziny
* Uproszczenie procesu i błyskawiczne uruchomienie kont dla 8 organizacji pozarządowych, w tym humanitarnych organizacji międzynarodowych.
Dodatkowo Fundacja Banku Citi Handlowy im. Leopolda Kronenberga podejmowała i koordynowała działania w obszarze pomocy dla uchodźców. Około 800 wolontariuszy Citi w Polsce jest zaangażowanych w ponad 60 projektów dotyczących m.in.:
Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A.za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2022 roku 113 • Organizacji zbiórek pieniędzy na ewakuację i pomoc ukraińskim dzieciom cierpiącym na choroby nowotworowe • Pomocy w znalezieniu bezpiecznego schronienia w Polsce dla dzieci osieroconych i z rodzin zastępczych • Organizacji kilkudziesięciu zbiórek rzeczowych • Wsparcia rzeczowego dla organizacji pracujących na granicy.
Do dnia 31 grudnia 2022 r. Grupa, zgodnie z art. 500a ust. 1 CRR, do ekspozycji wobec rządów centralnych i banków centralnych państw członkowskich, w przypadku gdy ekspozycje te są denominowane i finansowane w walucie krajowej innego państwa członkowskiego, stosowała wagę ryzyka 0%. W związku z ustaniem z końcem 2022 r. możliwości stosowania wagi ryzyka 0% w odniesieniu do powyżej wskazanych ekspozycji bezpośrednio na podstawie przepisu art. 500a ust 1 CRR, od dnia 1 stycznia 2023 Grupa notuje przekroczenie limitu koncentracji dotyczące wyłącznie ekspozycji walutowych z tytułu obligacji emitowanych przez Skarb Państwa oraz Bank Gospodarstwa Krajowego SA i gwarantowanych przez Skarb Państwa. Grupa wystąpiła do Komisji Nadzoru Finansowego z wnioskiem o zgodę na przyjmowanie na siebie ekspozycji w tych instrumentach do wysokości limitów określonych ust 2 art. 500a CRR. Ewentualne obliczenie skutków finansowych dla Grupy, jeżeli miałyby one wystąpić, możliwe będzie po zakończeniu postępowania wszczętego na wniosek Grupy i zależne będzie od jego wyniku, w szczególności horyzontu czasowego ewentualnego dostosowania się do limitów.
W opinii z dnia 16 lutego 2022 r. wydanej w sprawie C-520/21 Rzecznik Generalny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej interpretując przepisy Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich stwierdził, że po uznaniu umowy kredytu hipotecznego za nieważną ze względu na nieuczciwe warunki konsumenci mogą dochodzić względem banków roszczeń wykraczających poza zwrot świadczeń pieniężnych. Ocena, czy konsumenci mają prawo dochodzić tego rodzaju roszczeń oraz ewentualne rozstrzygnięcie o ich zasadności należy do kompetencji sądów krajowych działających w oparciu o prawo krajowe. W odniesieniu do możliwości dochodzenia przez banki roszczeń o podobnym charakterze przeciwko konsumentom, Rzecznik Generalny wyraził odmienny pogląd i zaproponował, by Trybunał orzekł, że bank nie może dochodzić względem konsumenta roszczeń wykraczających poza zwrot przekazanego kapitału kredytu i zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie od chwili wezwania do zapłaty. Opinia Rzecznika Generalnego nie jest wiążąca dla Trybunału, który może podzielić stanowisko w niej wyrażone, ale może również wydać wyrok odmienny inaczej interpretując Dyrektywę 93/13. Grupa ocenia, iż powyższa opinia nie ma wpływu na założenia modelu przyjęte na potrzeby sporządzenia na datę bilansową szacunku wpływu ryzyka prawnego związanego ze sprawami sądowymi dotyczącymi klauzul indeksacyjnych w kredytach hipotecznych i mieszkaniowych w CHF.
Po dniu 31 grudnia 2022 roku nie wystąpiły inne zdarzenia, nieujęte w tym sprawozdaniu finansowym, mogące w znaczący sposób wpłynąć na wyniki Grupy.
podpisy Członków Zarządu
20.03.2023 roku
Elżbieta Światopełk- Czetwertyńska
Prezes Zarządu
........................... ............................................. ................................
Data Imię i nazwisko Stanowisko/funkcja
20.03.2023 roku
Natalia Bożek
Wiceprezes Zarządu
........................ ............................................. ................................
Data Imię i nazwisko Stanowisko/funkcja
20.03.2023 roku
Maciej Kropidłowski
Wiceprezes Zarządu
........................ ............................................. ................................
Data Imię i nazwisko Stanowisko/funkcja
20.03.2023 roku
Barbara Sobala
Wiceprezes Zarządu
........................ ............................................. ................................
Data Imię i nazwisko Stanowisko/funkcja
20.03.2023 roku
Andrzej Wilk
Wiceprezes Zarządu
........................ ............................................. ................................
Data Imię i nazwisko Stanowisko/funkcja
20.03.2023 roku
Katarzyna Majewska
Wiceprezes Zarządu
........................ ............................................. ................................
Data Imię i nazwisko Stanowisko/funkcja
20.03.2023 roku
Ivan Vrhel
Członek Zarządu
........................ ............................................. ................................
Data Imię i nazwisko Stanowisko/funkcja
Building tools?
Free accounts include 100 API calls/year for testing.
Have a question? We'll get back to you promptly.