Bank Millennium S.A.

Quarterly Report • Oct 24, 2022

Skonsolidowany Raport Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A. za 3 kwartał 2022 r.

0

Wybrane skonsolidowane dane finansowe

		w tys. PLN	w tys. EUR
	1.01.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.01.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021
Przychody z tytułu odsetek i przychody o podobnym charakterze	4 381 556	2 036 306	934 632	446 705
Przychody z tytułu opłat i prowizji	768 262	751 746	163 878	164 911
Wynik finansowy przed opodatkowaniem podatkiem dochodowym	(1 144 207)	(593 882)	(244 071)	(130 280)
Wynik finansowy po opodatkowaniu	(1 263 503)	(822 956)	(269 519)	(180 532)
Całkowite dochody za okres sprawozdawczy	(1 826 844)	(1 108 838)	(389 685)	(243 246)
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej	6 252 546	3 611 556	1 333 734	792 269
Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	1 200 191	(821 685)	256 013	(180 253)
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej	(181 370)	(127 043)	(38 688)	(27 869)
Przepływy pieniężne netto, razem	7 271 367	2 662 828	1 551 059	584 146
Zysk (strata) na jedną akcję zwykłą (w zł / EUR)	(1,04)	(0,68)	(0,22)	(0,15)
Rozwodniony zysk (strata) na jedną akcję zwykłą	(1,04)	(0,68)	(0,22)	(0,15)
	30.09.2022	31.12.2021	30.09.2022	31.12.2021
Aktywa razem	110 193 773	103 913 908	22 627 987	22 592 927
Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych	603 646	539 408	123 957	117 278
Zobowiązania wobec klientów	97 770 565	91 447 515	20 076 916	19 882 488
Kapitał własny	4 865 780	6 697 246	999 175	1 456 113
Kapitał zakładowy	1 213 117	1 213 117	249 110	263 755
Liczba akcji (w szt.)	1 213 116 777	1 213 116 777	1 213 116 777	1 213 116 777
Wartość księgowa na jedną akcję (w zł / EUR)	4,01	5,52	0,82	1,20
Rozwodniona wartość księgowa na jedną akcję (w zł / EUR)	4,01	5,52	0,82	1,20
Współczynnik wypłacalności	12,36%	17,06%	12,36%	17,06%
Zadeklarowana lub wypłacona dywidenda na jedną akcję (w zł / EUR)	-	-	-	-

Kursy przyjęte do przeliczenia danych finansowych na EUR
dla pozycji na dzień bilansowy	-	-	4,8698	4,5994
dla pozycji za okres objęty sprawozdaniem (kurs wyliczony jako średnia z kursów na koniec poszczególnych miesięcy okresu)	-	-	4,6880	4,5585

INFORMACJA O DZIAŁALNOŚCI BANKU MILLENNIUM I GRUPY KAPITAŁOWEJ BANKU MILLENNIUM S.A. W 3 KWARTALE 2022 r.

WYNIKI FINANSOWE W SKRÓCIE

W 3kw22 Grupa Kapitałowa Banku Millennium S.A. ("Grupa BM", "Grupa") zaraportowała stratę netto w wysokości 1 001 mln zł (w okresie 1-3kw22: strata netto 1 264 mln zł). Ta bezprecedensowa strata kwartalna była wyłącznie efektem rozpoznania z góry kosztów wakacji kredytowych (1 423 mln zł przed podatkiem / 1 153 mln zł po podatku) narzuconych polskim bankom w lipcu br. Po ich wyłączeniu, Grupa BM zaraportowałaby zysk netto w wysokości 152 mln zł (68 mln zł po uwzględnieniu podatku bankowego) pomimo poniesienia wysokich kosztów związanych z portfelem kredytów hipotecznych w walutach obcych (w sumie 640 mln zł przed podatkiem / 591 mln zł po podatku) oraz paru znaczących niepowtarzalnych pozycji. Był to drugi z rzędu kwartał w którym wyniki działalności podstawowej przewyższyły koszty związane z portfelem kredytów hipotecznych w walutach obcych. Co ważne, nadwyżka ta powiększała się.

(*) skorygowany o rezerwy na ryzyko prawne walutowych kredytów hipotecznych, koszty prawne z nimi związane oraz koszty dobrowolnych ugód

Trendy w działalności podstawowej pozostawały silne ze wzrostem przychodów podstawowych o 67% r/r (1-3kw22: +157% r/r) oraz przychodów ogółem (3kw22: +59% r/r, 1-3kw22: +46% r/r) komfortowo neutralizującym wzrost raportowanych kosztów operacyjnych (3kw22: +15% r/r, 1-3kw22: +34% r/r).

Wakacje kredytowe dla posiadaczy kredytów hipotecznych w PLN

W dniu 7 lipca 2022 r. Sejm RP przyjął a w dniu 14 lipca Prezydent RP podpisał ustawę o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom ("Ustawa"). Ustawa wprowadziła, między innymi wakacje kredytowe dla posiadaczy kredytów hipotecznych z walucie polskiej. Uprawnieni kredytobiorcy, czyli ci którzy zaciągnęli kredyt na realizację celów mieszkaniowych przed dniem 1 lipca 2022 r., będą mogli złożyć wnioski o zawieszenie spłaty ośmiu rat kredytowych (kapitał + odsetki) w latach 2022-2023 (po dwie raty w 3kw22 oraz 4kw22 oraz po jednej racie w każdym z kwartałów 2023 roku). Kredytobiorcy mogą składać wnioski o wakacje kredytowe wyłącznie w odniesieniu do jednego kredytu. Raty kredytowe mają być zawieszone a nie anulowane, stąd okres spłaty ma być odpowiednio przedłużony.

Bank szacuje, że w przypadku skorzystania z takiej możliwości przez wszystkich uprawnionych kredytobiorców Grupy, maksymalny wpływ tej Ustawy wyniesie 1 779 mln zł na poziomie Grupy BM (na poziomie nieskonsolidowanym 1 731 mln zł). Wpływ skorzystania przez każde 10% upoważnionych kredytobiorców z wakacji kredytowych w pełnym wymiarze, jest szacowany na 178 mln zł na poziomie Grupy.

W wynikach 3kw22 Grupa BM / Bank rozpoznała z góry koszty wakacji kredytowych w wysokości odpowiednio 1 423 mln zł / 1 385 mln zł, co odpowiada założeniu skorzystania z wakacji kredytowych przez 80% uprawnionych kredytobiorców. Koszty te były bezpośrednią przyczyną znaczącej straty netto w 3kw22 i w konsekwencji niespełnienia minimalnych wymogów kapitałowych.

W 3kw22 faktyczny poziom wykorzystania wakacji kredytowych wyniósł średnio 66% uprawnionych kredytobiorców, a jego poziom we wrześniu był wyższy niż w sierpniu. Bank zamierza dokonać przeglądu swoich szacunków kosztu wakacji kredytowych na początku roku 2023 kiedy znane będą faktyczne dane dotyczące połowy rat możliwych do zawieszenia.

Istotne nadzwyczajne pozycje RZiS / zmiany prezentacyjne

Poza wyżej wymienionymi kosztami wakacji kredytowych (1 423 mln zł przed podatkiem / 1 153 mln zł po podatku) zaprezentowanymi w oddzielnej linii RZiS, wyniki były obciążone dodatkową wpłata na System Ochrony Banków Komercyjnych (IPS) (24,4 mln zł w kosztach administracyjnych) oraz kosztem rezerwy na zwrot prowizji pobieranych od nowo udzielonych kredytów hipotecznych do czasu wpisu hipoteki (razem 30,5 mln zł, z czego 18,5 mln zł pomniejszyło przychody z prowizji od kredytów a pozostałe 12 mln zł zostało zaksięgowanie w pozostałych kosztach operacyjnych). Dodatkowo, koszty modyfikacji były wyższe niż dotąd, ponieważ Bank rozpoczął księgowanie kosztów pewnych typów ugód z klientami w tej linii RZiS.

Portfel walutowych kredytów hipotecznych i koszty z nim związane

Podobnie jak w ostatnich okresach sprawozdawczych, koszty związane z portfelem kredytów hipotecznych w walutach obcych (rezerwy na ryzyko prawne, koszty związane z tzw. dobrowolnymi ugodami oraz koszty prawne) pozostawały na wysokim poziomie i nadal stanowiły obciążenie dla poprawiającej się rentowności podstawowej działalności Grupy.

Całkowite rezerwy na ryzyko prawne związane z walutowymi kredytami hipotecznymi ("rezerwy na walutowe kredyty hipoteczne") w 3kw22 wyniosły 498 mln zł (przed podatkiem) (1-3kw22: 1 513 mln zł), w tym 447 mln zł (1-3kw: 1 366 mln zł) dotyczyło portfela hipotek walutowych udzielonych przez Bank. Wyłączając wszystkie koszty związane z portfelem kredytów hipotecznych w walutach obcych (3kw22: 640 mln zł przed podatkiem, 591 mln zł po podatku) oraz koszty wakacji kredytowych, Grupa zaraportowałaby w 3kw22 zysk netto w wysokości 743 mln zł (1-3kw22: zysk netto w wys. 1 650 mln zł) w porównaniu ze skorygowanym zyskiem netto za 3kw21 w wysokości 271 mln zł (1-3kw21: 794 mln zł).

Dalszy wzrost rezerw na walutowe kredyty hipoteczne wynikał ze zaktualizowanych parametrów w metodologii tworzenia rezerw przez Bank, odzwierciedlając, inter alia, wyższy napływ roszczeń sądowych (indywidualne procesy sądowe dotyczące kredytowych udzielonych przez Bank w liczbie 15 044 na koniec września 2022 r. w por. z 13 040 na koniec czerwca 2022 r.) i wyższy odsetek spraw przegranych przez banki (szczegóły dotyczące spraw sądowych przeciw Grupie BM można znaleźć w dalszej części raportu). Na koniec września 2022 r., saldo rezerw na portfel kredytów udzielonych przez Bank wyniosło 4 881 mln zł (na koniec grudnia 2021 r.: 3 079 mln zł), co odpowiadało 41,3% ubruttowionego portfela kredytów walutowych (na koniec grudnia 2021 r.: 25,7%).

(*) włączając rezerwy na ugody, (**) bez rezerw na ugody,

Uwaga: rezerwy na walutowe kredyty hipoteczne/walutowe kredyty hipoteczne brutto (po korekcie IFRS9 tam gdzie standard stosowany); bez portfela d. EB; dane dla grupy porównawczej mogą się różnić od poprzednio prezentowanych z powodu korekty o GNB

Jednocześnie, Bank pozostawał otwarty wobec swoich klientów mając na celu osiągnięcie polubownych porozumień (m.in. zamiana na PLN, przedpłaty, wcześniejsza całkowita spłata łącznie "dobrowolne ugody") uzgodnionymi na negocjowanych warunkach z kredytobiorcami z walutowymi kredytami hipotecznymi. W efekcie tych negocjacji oraz pozostałych naturalnych czynników, liczba aktywnych walutowych kredytów hipotecznych zmniejszyła się w ciągu 1-3kw22 o ponad 7 800 (w całym roku 2021: prawie 10 300 umów, 2020: prawie 3 600 umów) w porównaniu do ponad 47 600 aktywnych umów kredytowych na koniec 2021 r. Liczba dobrowolnych ugód wyniosła 2 175 w 3kw22 (1-3kw22: 6 631) pomimo niekorzystnych trendów na kursach walutowych oraz wyższych stóp procentowych w PLN. W rezultacie, był to szósty z kolei kwartał w którym spadek liczby aktywnych umów walutowych kredytów hipotecznych był większy niż napływ nowych indywidualnych pozwów sądowych przeciwko Bankowi.

Koszty związane z dobrowolnymi ugodami wyniosły 161 mln zł (przed podatkiem, ujęte głównie w linii wynik z pozycji wymiany a także w linii wynik z modyfikacji) w 3kw22 (1-3kw22: 394 mln zł) podczas gdy koszty prawne (większość ujęta w kosztach administracyjnych) 32 mln zł (1-3kw22: 76 mln zł).

W efekcie powyższych trendów, portfel hipotek walutowych Banku zmniejszył się o 5% w ciągu 3kw22 (w CHF, brutto, bez wpływu alokowanej rezerwy na ryzyko prawne) podczas gdy tempo spadku r/r wyniosło 18%. Udział całego portfela hipotek walutowych (brutto pomniejszone o alokowane rezerwy na ryzyko prawne) w portfelu kredytów brutto Grupy spadł do 10,2% na koniec 3kw22, podczas gdy udział hipotek walutowych udzielonych przez Bank spadł do poziomu 9,4%.

4

Skonsolidowany Raport Grupy Kapitałowej Banku Millennium za 3 kwartał 2022 r.

(*) kredyty udzielone przez Bank

Główne osiągnięcia finansowe oraz biznesowe Grupy

3kw22 przyniósł kontynuację wzrostu przychodów podstawowych z wynikiem odsetkowym, głównym motorem wzrostu, rosnącym o 8% kw/kw i 90% r/r (1-3kw22: +75% r/r). Ta linia RZiS dalej rosła dzięki ostatnim podwyżkom referencyjnej stopy procentowej NBP (3kw22: +75 p.b., 2kw22: +250 p.b., 1kw22: +175 p.b.) oraz wzrostom rynkowych stóp procentowych (średni poziom WIBOR 3M w 3kw22 wzrósł o 82 p.b. po wzroście w 2kw22 o 277 p.b. i 196 p.b. w 1kw22). Prowizje i opłaty spadły o 13% kw/kw (-11% r/r) głównie z powodu utworzenia rezerwy na koszty zwrotu czasowych opłat dla kredytobiorców hipotecznych za brak wpisu hipoteki do księgi wieczystej a opłaty od depozytów a prowizje za zarządzanie aktywami również miały negatywny wpływ.

W 3kw22 zysk przed rezerwami skorygowany o koszty związane z hipotekami walutowymi (koszty dobrowolnych porozumień, koszty prawne oraz efekt kompensacji rezerw na portfel b. EB) wyniósł 1 045 mln zł, rosnąc o 40% kw/kw (niższe koszty IPS były głównym powodem wzrostu) oraz o 97% r/r (1- 3kw22: wzrost o 68% r/r).

				1kw21 2kw21 3kw21 4kw21 1kw22 2kw22 3kw22					r/r kw/kw	9M22	r/r
Wynik odsetkowy netto*	622	655	୧୧୨	767	961	1,179	1.271	90%	8%	3.411	75%
Opłaty netto	205	209	202	215	221	206	179	-11%	-13%	606	-2%
nne przychody**	36	61	49	31	60	26	81	66%	215%	166	14%
Całkowite przychody**	863	925	919	1,013	1,241	1,411	1,531	67%	9%	4,183	55%
Koszty bez BFG i kosztów prawnych kredytów
walutowych	-367	-339	-372	-381	-382	-377	-462	24%	23%	-1,220	13%
BFG	-53	-30	-17	-17	-86	-287	-24	40%	-91%	-397	294%
Wynik przed odpisami	443	556	530	615	73	747	1,045	97%	40%	2,566	68%
Koszty portfela FX (prawne i
ugody)	-24	-65	-161	-180	-141	-135	-193	20%	43%	-470	89%
Koszt ryzyka***	-76	-57	-83	-82	-83	-71	-113	35%	59%	-266	23%
Rezerwy na walutowe
kredyty hipoteczne bez EB	-512	-460	-452	-662	-451	-467	-447	-1%	-4%	-1,366	-4%
Wakacje kredytowe							-1,423
Zysk netto raportowany	-311	-200	-311	-509	-122		-140 -1,001			-1,264
Zysk netto bez kosztów związanych z walutowymi
kredytami hipotecznymi	202	320	271	306	454	453	-410			497	-37%

Grupa BM: skorygowane wyniki (mln zł)

(*) wynik odsetkowy netto z dochodem ze swapów, (**) bez wyniku na portfelu FV, kosztów dobrowolnych konwersji, części kosztów prawnych oraz pozycji neutralizujących rezerwy na ryzyko prawne portfela kredytów walutowych d.EB, (***) w tym wynik na portfelu FV, odpisy z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych, modyfikacje

Uwaga: Wyniki skorygowane o wpływ kosztów walutowych hipotek różnią się od wyników segmentów prezentowanych w dalszej części raportu

Podobnie jak w poprzednich kwartałach, poprawa r/r wynikała z "pozytywnych nożyc operacyjnych" (ang. operating jaws). Skorygowane przychody w 3kw22 wzrosły o 67% r/r (raportowane: +59% r/r) podczas gdy skorygowane koszty operacyjne wzrosły o 24% r/r (raportowane +15% r/r).

Przychody podstawowe (ang. core income) (3kw22: +67% r/r po +60% r/r w 2kw22 oraz +43% w 1kw22) pozostały głównym źródłem wzrostu przychodów ogółem jako że przychody pozostałe były nieznaczące i odznaczały się zmiennością. Dobre zachowanie się pozycji kosztowych było z kolei efektem umiarkowanego wzrostu kosztów osobowych oraz administracyjnych z amortyzacją (odpowiednio +15% r/r oraz +13% r/r). Koszty BFG/IPS były niewielkie w kwartale (wyłącznie dodatkowy koszt IPS w wys. 24 mln zł) choć ich poziom w 1-3kw22 był znaczący i wyniósł 397 mln zł (wzrost o 294% r/r).

(*) Raportowany zysk przed rezerwami na ryzyko kredytowe, Covid-19, wynik na portfelu FV, utratą wartości aktywów finansowych, modyfikacjami i kosztami związanymi z walutowymi kredytami hipotecznymi; (**) Przychody skorygowane o wynik na portfelu FV, koszty dobrowolnych ugód oraz ryzyko prawne na walutowe kredyty hipoteczne d. EB

Następujące wydarzenia w ciągu 3kw22 determinujące poprawę wyników r/r i, naszym zdaniem, te szczególnie warte podkreślenia:

• kontynuacja odbudowy wyniku z odsetek ze wzrostem r/r w 3kw22 o 90%;
• kontynuacja poprawy kwartalnej NIM (479 p.b. w porównaniu 448 p.b. w 2kw22 i 377 p.b. w 1kw22);

stabilny poziom portfela kredytowego (netto/brutto +2%/2% r/r) ze zmniejszającym się portfelem walutowych kredytów hipotecznych, niższym apetytem na ryzyko oraz koncentracji na aktywach ważonych ryzykiem (ang. RWA) mających coraz większy wpływ na wzrost kw/kw; produkcja kredytów detalicznych spowolniła w porównaniu do 2kw22; wypłaty kredytów hipotecznych w 3kw22 spadły do poziomu 1,4 mld zł i były 19% poniżej poziomu w tym samym okresie roku ubiegłego; produkcja pożyczek gotówkowych poprawiła się kw/kw do poziomu 1,5 mld zł ale był 4% niższa niż w rekordowym 3kw21; niezależnie od tego, portfel walutowych kredytów hipotecznych wyrażony w PLN zmniejszył się o 23% r/r, co było wynikiem spłat, tworzenia rezerw (zgodnie z MSSF9 rezerwy na ryzyko prawne księguje się jako pomniejszenie wartości brutto zasądzonych kredytów) i polubownych ugód z kredytobiorcami; w rezultacie udział całego portfela walutowych kredytów hipotecznych w kredytach brutto ogółem zmniejszył się do 10,2% (kredyty udzielone przez BM:9,4%) z 13,6% (12,6%) w tym samym okresie w zeszłym roku;

Skonsolidowany Raport Grupy Kapitałowej Banku Millennium za 3 kwartał 2022 r.

poprawa efektywności kosztowej w wyniku połączenia stałego wzrostu ucyfrowienia naszego biznesu, jak również relacji z klientami i silnej odpowiedzi kosztowej na presje przychodowe; spadająca liczba pracowników (liczba aktywnych pracowników spadła o 147, tj. 2% od 3kw21), trwająca optymalizacja naszej sieci dystrybucji fizycznej (liczba oddziałów własnych spadła o 34 jednostek, tj. 8% w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy) komplementarna w stosunku do rosnącego udziału usług cyfrowych (klienci cyfrowi: 2,48 mln, wzrost o 13% r/r, aktywni użytkownicy bankowości mobilnej: 2,2 mln, wzrost o 18% r/r); kosztowe działania optymalizacyjne pomogły ograniczyć inflacyjny wzrost kosztów operacyjnych oraz przełożyły się na znaczną poprawę efektywności kosztowej; raportowany wskaźnik koszty/dochody ("K/D") spadł do 32,7% z 45,2% w tym samych okresie roku ubiegłego a wskaźnik K/D z wyłączeniem BFG/IPS, portfela FV, kosztów prawnych, kosztów dobrowolnych ugód oraz wpływu pozycji kompensujących rezerwy utworzone na walutowe kredyty hipoteczne dot. portfela d. EB zmniejszył się dalej do poziomu istotnie poniżej 30% z poziomu około 40% w tym samym okresie ubiegłego roku;

• generalnie stabilna jakość portfela kredytowego i w rezultacie niski koszt ryzyka (56 p.b. w 3kw22 w por. z 35 p.b. w 2kw22 oraz 40 p.b. w 1kw22) z nieco przeciwstawnymi trendami w portfelach detalicznym (lekkie pogorszenie, zwłaszcza w części nie-hipotecznej) i korporacyjnym (dalsza poprawa) oraz braku wpływów ze sprzedaż portfela kredytów niepracujących; wskaźnik NPL (4,5%) nieco się podwyższył w porównaniu z poziomem z końca grudnia 2021 r. (4,4%) i 2kw22 (4,3%) częściowo z powodu "efektu mianownika"; pokrycie kredytów niepracujących rezerwami pozostało praktycznie niezmienione na poziomie 69%;
• depozyty klientów wzrosły w kwartale (+2%) z depozytami detalicznymi rosnącymi o 3% kw/kw i stabilnymi depozytami korporacyjnymi; struktura depozytów detalicznych dalej stopniowo się zmieniała z udziałem depozytów terminowych na poziomie 28% na koniec września w porównaniu z 15% na koniec 2021 r.; płynność Banku pozostawała na bardzo komfortowym poziomie ze wskaźnikiem K/D zmniejszającym się do poziomu 81%;
• wskaźniki kapitałowe obniżyły się w kwartale (skonsolidowany TCR: 12,4%/T1: 9,4% w porównaniu z odpowiednio 15,2%/12,1% na koniec czerwca br.) poniżej wymaganych minimalnych poziomów jak informowano wcześniej; koszt wakacji kredytowych był głównym powodem zmniejszenia się kapitału regulacyjnego; negatywna wycena obligacji poprzez zysk całkowity zmniejszyła m.in. wskutek spadku rynkowych rentowności obligacji; aktywa ważone ryzykiem (RWA) nieznacznie wzrosły, głównie w następstwie zmian metodologicznych;
• aktywa zarządzane zarówno przez Millennium TFI, jak i fundusze zewnętrzne spadły o 6% kw/kw do poziomu poniżej 6,4 mld zł i tempem spadku r/r na poziomie 33%.

REALIZACJA STRATEGII

Bank przyjął i ogłosił nową strategię na lata 2022 – 2024 w 4kw21. Strategia jasno określa kluczowe obszary biznesowe i ich kontrybucję do osiągnięcia założonych wyników. W ślad za przyjętą strategia, Bank opracował i przyjął w 1 kw22 podejście do jej operacjonalizacji, które bazuje na 16 inicjatywach/obszarach strategicznych. Portfolio będzie przedmiotem kwartalnego procesu monitoringu i przeglądu zarówno na poziomie operacyjnym, jak i zarządczym.

Bank zamierza śledzić wykonanie przyjętych celów strategicznych. Bank uważnie obserwuje także zmienne otoczenie rynkowe, które może w dłuższej perspektywie wpłynąć na zmianę celów strategicznych w przyjętej 3-letniej perspektywie.

W 3kw22, Grupa była w trakcie realizacji większości celów wyznaczonych na rok 2024.

URUCHOMIENIE PLANU NAPRAWY I PLANU OCHRONY KAPITAŁU

W dniu 15 lipca 2022 r., Bank poinformował iż w związku ze spodziewanymi kosztami wakacji kredytowych, racjonalnym jest założenie, że Bank zaraportuje negatywny wynik netto za III kw. 2022 r., w rezultacie współczynniki kapitałowe Banku mogą znaleźć się poniżej obecnych minimalnych wymogów ustalonych przez Komisję Nadzoru Finansowego ("KNF"). Z uwagi na fakt, iż wystąpienie niebezpieczeństwa naruszenia odpowiednich współczynników kapitałowych stanowi przesłankę wskazaną w art. 142 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2021 r., poz. 2439, t.j. z dnia 28 grudnia 2021 r., z późn. zm.), 15 lipca br. Zarząd Banku podjął decyzję o uruchomieniu Planu Naprawy, zawiadamiając o tym KNF oraz Bankowy Fundusz Gwarancyjny.

Zarząd Banku zamierza doprowadzić do podwyższenia współczynników kapitałowych do satysfakcjonującego poziomu powyżej minimalnych wymogów poprzez połączenie dalszej poprawy dochodowości operacyjnej i inicjatyw mających na celu optymalizację kapitałową, takich jak zarządzanie aktywami ważonymi ryzykiem (włączając transakcje sekurytyzacyjne).

Po wyliczeniu faktycznego poziomu współczynników kapitałowych na koniec lipca 2022 r., zgodnie art. 60 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 963, t.j. z dnia 6 maja 2022 r. z późn. zm.), Bank poinformował KNF o faktycznym przekroczeniu wymogu połączonego bufora dla współczynnika T1 oraz TCR i złożył Plan Ochrony Kapitału.

WYMOGI MREL

W dniu 1 kwietnia 2022 r., Bank roku otrzymał pismo Bankowego Funduszu Gwarancyjnego ("BFG") dotyczące wspólnej decyzji organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, tj. Jednolitej Rady ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji i BFG zobowiązującą Bank do spełniania zakomunikowanych wymogów MREL (minimalny wymóg w zakresie funduszy własnych oraz zobowiązań podlegających umorzeniu i konwersji) (szczegóły tutaj: Raport bieżący dot. zaktualizowanych wymogów MREL).

Zgodnie z powyższą decyzją, Bank na poziomie skonsolidowanym jest zobowiązany spełnić do 31 grudnia 2023 r. minimalny wymóg MRELtrea w wysokości 20,42% oraz MRELtem w wysokości 5,91%. Z kolei na poziomie jednostkowym Bank zobowiązany jest spełnić minimalny wymóg MRELtrea w wysokości 20,32% oraz MRELtem w wysokości 5,91%. Wymogi owe zostały w większości obniżone w porównaniu z wymogami ustalonymi w listopadzie 2021 r. (minimalny wymóg MRELtrea w wysokości 21,41% oraz MRELtem w wysokości 5,91%l; na poziomie jednostkowym odpowiednio MRELtrea w wysokości 21,13% oraz MRELtem w wysokości 5,88%) odzwierciedlając obniżony wymóg bufora drugiego filara (Raport bieżący dot. pierwotnych wymogów MREL).

Dodatkowo ww. decyzja wyznacza ścieżkę osiągniecia docelowego poziomu MREL. W ramach celów śródokresowych, na moment zakomunikowania ww. decyzji, Bank na poziomie skonsolidowanym był zobowiązany spełnić minimalny wymóg MRELtrea w wysokości 15,60% oraz MRELtem w wysokości 3,00%. Z kolei na poziomie jednostkowym, Bank zobowiązany był spełnić minimalny wymóg MRELtrea w wysokości 15,55% oraz MRELtem w wysokości 3,00%.

Bank nie w pełni spełnia te wymogi z powodu ostatnich strat netto poniesionych w roku 2021 (wyższe niż początkowo planowane rezerwy na ryzyko prawne związane z portfelem walutowych kredytów hipotecznych) oraz z uwagi na fakt iż przygotowywana emisja obligacji nieuprzywilejowanych senioralnych (ang. senior non-preferred bonds) na rynku polskim wstępnie planowana na 4kw21 nie doszła do skutku z powodu luki w polskiej ustawie o obligacjach. W związku z powyższym, Bank podjął decyzję o alternatywnym przygotowaniu oraz uruchomieniu nowego programu emisji Euroobligacji (ang. EMTN programme) (szczegóły tutaj: Raport bieżący dot. programu emisji Euroobligacji) który pozwoli na międzynarodową emisję obligacji nieuprzywilejowanych senioralnych. Dnia 6 kwietnia 2022 r., Commission de Surveillance du Secteur Financier, organ nadzoru nad rynkiem kapitałowym w Luksemburgu, zatwierdził prospekt podstawowy Banku w związku z ustanowionym przez Bank programem emisji euroobligacji (Program EMTN), który został opublikowany na stronie internetowej Giełdy Papierów Wartościowych w Luksemburgu. Z powodu połączenie niekorzystnych warunków rynkowych (rynki były w praktyce niedostępne dla emitentów obligacji nieuprzywilejowanych senioralnych z regionu Europy Środowej) i zbliżające się ryzyko narzucenia sektorowi bankowemu kosztownych nadzwyczajnych rozwiązań przez rząd Polski (m.in. wakacje kredytowe oraz zastąpienie WIBOR-u) oferta ww. obligacji nie mogła się rozpocząć do chwili obecnej.

Po zmianach w polskiej ustawie o obligacjach w maju br., Bank rozpoczął przygotowanie do emisji krajowej, jednakże z powodu ww. czynników zewnętrznych, decyzja o oficjalnym starcie krajowej oferty również została wstrzymana.

Odbudowa współczynników kapitałowych do minimalnych wymaganych poziomów jest obecnie priorytetem Banku i gdy poziom ten zostanie osiągnięty, Bank podejmie kolejne niezbędne kroki zmierzające do spełnienia wymogów MREL.

WPŁYW WOJNY W UKRAINE

24 lutego 2022 roku Rosja zaatakowała Ukrainę, rozpoczynając nowy etap w historii Europy i świata. Pomijając bezprecedensowe aspekty ludzkie, humanitarne i polityczne, w niniejszej sekcji przedstawiono rozumienie przez Bank rzeczywistych i przewidywalnych bezpośrednich i pośrednich skutków kryzysu dla jego działalności gospodarczej, ekspozycji na rynki, na które wojna wywarła wpływ, jego sytuacji finansowej i wyników gospodarczych.

Przewidywalność pozostaje niska, ale perspektywy makro zdecydowanie się zmieniły

Rynki finansowe i towarowe natychmiast zareagowały na nieoczekiwany wybuch wojny, a ceny większości klas aktywów, z wyjątkiem niektórych towarów, spadły. Społeczność międzynarodowa zareagowała natychmiast, wprowadzając pierwsze sankcje, które w kolejnych dniach i tygodniach zostały znacznie zaostrzone. Pierwsze dni marca przyniosły wyższe wypłaty gotówki z oddziałów i bankomatów. Od tego czasu sytuacja się jednak ustabilizowała powracając do normalnego poziomu. W całym 1kw22 depozyty detaliczne skurczyły się jednak o 3%. Jednocześnie Bank zanotował bardzo silny napływ depozytów korporacyjnych (wzrost o 30% kw/kw). Po wzroście depozytów detalicznych o 1,4% i spadku depozytów przedsiębiorstw o 6,3% w 2kw22, 3kw22 przyniósł dalszy wzrost depozytów detalicznych (+3% kw/kw) podczas gdy depozyty przedsiębiorstw pozostały praktycznie bez zmian. Po poprawie w 2kw22, w 3kw22 wskaźnik LCR pozostał na wysoce satysfakcjonującym poziomie 165%.

Jak podkreślono w części makroekonomicznej poniżej, perspektywy polskiej i światowej gospodarki pogarszają się, sytuacja jest niezwykle płynna i obecnie nie jest możliwe precyzyjne określenie konsekwencji gospodarczych działań wojskowych i sankcji nałożonych na Rosję i Białoruś przez państwa zachodnie, ja również potencjalne zaburzenia w dostawach gazu do Europy, na działalność Banku oraz na perspektywy krótko- i średnioterminowe.

Bezpośrednie/pośrednie ekspozycje korporacyjne i zaangażowanie wobec obywateli Ukrainy

Szczegółowe informacje znajdują się w sekcji "Płynność, jakość aktywów i wypłacalność.

Ekspozycje wrażliwe na ryzyka makro

Ponieważ firmy stanęły w obliczu (i prawdopodobnie nadal będą borykać się) z pośrednimi szeroko zakrojonymi konsekwencjami konfliktu (m.in. ograniczona podaż i rosnące ceny niektórych surowców na rynku światowym, zakłócone łańcuchy dostaw i wysokie ceny różnych źródeł energii), niektóre firmy z wielu sektorów, zwłaszcza tych o już niskiej rentowności, mogą w efekcie doświadczać mniej lub bardziej przejściowych problemów finansowych i wyzwań operacyjnych. Bank dokonał przeglądu portfela korporacyjnego w celu zidentyfikowania potencjalnie zagrożonych klientów. Monitoring prowadzony jest na bieżąco ze szczególnym uwzględnieniem firm o stosunkowo niskich marżach jeszcze przed wybuchem wojny. Grupa BM postanowiła tymczasowo unikać zwiększania finansowania dla takich korporacji.

Kredytobiorcy detaliczni są szczególnie narażeni na podwyższoną inflację oraz wysokie (i prawdopodobnie wyższe) stopy procentowe w PLN, które m.in. mogą zwiększać miesięczne raty oraz ceny towarów i usług, wywierając presję na dochody rozporządzalne gospodarstw domowych. Dla części klientów Banku dochód rozporządzalny może potencjalnie stać się niższy od minimum socjalnego. Na koniec czerwca 2022 r. portfel "zagrożony" stanowił nieco ponad 6% portfela kredytów gotówkowych (kluczowym czynnikiem ryzyka jest wysoka inflacja) oraz nieco ponad 7% portfela kredytów hipotecznych (podwyższone stopy procentowe są kluczowym czynnikiem ryzyka). Obecnie oba te sub-portfele wykazują pierwsze oznaki pogorszenia jakości oraz wzrost wskaźników niewypłacalności, jednakże wartości te pozostają niematerialne – poniżej 40 mln zł w 2kw22. Ponadto zidentyfikowano kredytobiorców hipotecznych, dla których, według szacunków Banku, miesięczne raty wkrótce się podwoją w porównaniu z 3kw2021, ale ich dochód rozporządzalny pozostanie powyżej minimum socjalnego. W 2kw22 głównym powodem przeklasyfikowania kredytów hipotecznych do kategorii nieobsługiwanych były zmiany harmonogramów spłat w związku ze skorzystaniem ze wsparcia z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców. Wartość portfela ze wsparciem z tego funduszu wzrosła z 8 mln zł w 1kw22 do 87mn zł w 2kw22. Bank uważnie monitoruje wszystkie te portfele i proaktywnie przyjął szereg środków ostrożnościowych oferując m.in. konwersję na kredyty hipoteczne o stałym oprocentowaniu czy renegocjacje niektórych warunków umów kredytowych. Należy również dodać iż rozwiązania rządowe, tj. wakacje kredytowe powinny znacząco obniżyć koszt ryzyka portfela kredytów hipotecznych w PLN w latach 2022-2023.

TRENDY I NAJWAŻNIEJSZE DANE BIZNESOWE BANKOWOŚĆ DETALICZNA

W 3kw22 Bank zwiększył bazę aktywnych klientów o ponad 53 tys. Na dzień 30 września 2022 r. Bank obsługiwał ponad 2,85 mln aktywnych klientów detalicznych. Łącznie 2,5 mln klientów aktywnie korzystało z bankowości elektronicznej, a z bankowości mobilnej (aplikacja mobilna i millenet mobilny) 2,2 mln.

Sprzedaż rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych w 3kw22 przekroczyła 125 tys. co oznacza wzrost o 27% w stosunku do analogicznego okresu w roku poprzednim. Kluczowym produktem przy akwizycji nowych klientów było nowe konto Millennium 360.

Trzeci kwartał 2022 roku był okresem względnej stabilizacji i stopniowej odbudowy w zakresie sald depozytów detalicznych. Rosnące oprocentowanie lokat terminowych i kont oszczędnościowych, przy dużej zmienności na rynkach finansowych, zwiększały atrakcyjność lokowania środków i zachęcały klientów do korzystania z coraz ciekawszych ofert. W rezultacie Bank zwiększył wolumen depozytów klientów detalicznych w 3kw2022 o 1,9 mld zł. Przełożyło się to na saldo depozytów detalicznych na koniec września 2022 r. w wysokości 71,3 mld zł. Bank kontynuował akwizycję nowych wolumenów w oparciu o Konto Oszczędnościowe Profit (KO Profit) z atrakcyjnym oprocentowaniem dla nowych środków.

W trzecim kwartale 2022 r. Bank Millennium odnotował spadek sprzedaży kredytów hipotecznych, co było zgodne z trendem obserwowanym na rynku. Bank zawarł umowy o łącznej wartości blisko 730 mln zł (spadek q/q o 70%, chociaż uruchomienia były niższe o 37% q/q). Pozwoliło to na zdobycie udziału w sprzedaży na poziomie 10.7%. Bank wdrożył zgodnie z założeniami i terminami tzw. "ustawowe wakacje kredytowe", umożliwiając zawieszenie spłaty kredytu hipotecznego zdalnie w serwisie Millenet lub w dowolnej placówce Banku. Udostępniona została również możliwość składania wniosku o wsparcie z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców w serwisie Millenet. Akcja kredytowa banku w dalszym ciągu opierała się na ofercie bezwarunkowego 0% prowizji za udzielenie kredytu oraz 0% prowizji za wcześniejszą spłatę kredytu.

W trzecim kwartale 2022 r. Bank zanotował wzrost sprzedaży kredytów gotówkowych do poziomu 1,5 mld zł. W porównaniu z drugim kwartałem bieżącego roku był to wynik lepszy o blisko 8%, a w porównaniu z pierwszym kwartałem o 36%. Wspomniany wzrost był rezultatem wdrożenia szeregu zmian w ofercie produktowej i procesach sprzedaży, a także dobrego przyjęcia przez klientów promocji wakacyjnej, dedykowanej nowym klientom. Dzięki uzyskanym poziomom sprzedaży, przy jednoczesnym nieznacznym spadku sprzedaży na całym rynku, Bank odnotował wzrost udziałów w rynku. Pod koniec 3kw22 udział rynkowy Banku w nowej sprzedaży wyniósł 11,4% w porównaniu z 10,2% w poprzedzającym kwartale. Bank kontynuuje prace mające na celu zwiększenie sprzedaży w kanałach cyfrowych. Na koniec września 68% sprzedaży pożyczki gotówkowej było finalizowane w kanałach cyfrowych (w ujęciu kwotowym udzielonych pożyczek).

Bank utrzymał wzrostowy trend portfela kart płatniczych z wynikiem 3,8 mln kart na koniec września 2022 r. (+2% względem 2kw22). Obrót w 3kw22 wyniósł 17 844 mln zł na kartach debetowych (+4% względem 2kw22) oraz 1 535 mln zł na kartach kredytowych (+3% względem 2kw22). Wynik ten wspierany był przez nowe rozwiązania produktowe tj. pakiet walutowy i korzystniejsze zasady przeliczania transakcji zagranicznych dla wszystkich kart kredytowych.

Trzeci kwartał 2022 r. był okresem znaczących odpływów z rynków kapitałowych, które były pod silną presją wynikającą z rosnących stóp procentowych w wielu krajach świata, w tym na rynkach rozwiniętych. Bank skupiał się na intensywnej komunikacji z Klientami, którzy rozważali podejmowanie decyzji inwestycyjnych poprzez udostępnianie materiałów informacyjnych, organizowanie spotkań w postaci konferencji online i webinarów z ekspertami, których celem był bieżący komentarz do sytuacji rynkowej oraz zachodzących zmian. Kontynuowane były także cykliczne promocje funduszy inwestycyjnych w zakresie wysokości opłaty manipulacyjnej za ich nabycie w szczególności w kanałach zdalnych, które stopniowo zyskują na znaczeniu. W 3kw22 obowiązywała promocja obniżająca stawki opłat manipulacyjnych funduszy Millennium TFI. W przypadku zleceń składanych w Millenet zostały one zniesione i wynoszą 0%. W okresie dużej zmienności dużą popularnością wśród klientów cieszyły się kolejne edycje lokat strukturyzowanych oferowanych z gwarantowanym zyskiem i ochroną kapitału.

W trzecim kwartale 2022 r. Bank wprowadził do oferty aplikację Millennium POS. Jest to cyfrowe narzędzie dla segmentu Biznes, które zastępuje standardowy terminal płatniczy. Aplikacja pozwala przyjmować płatności bezgotówkowe w dowolnym miejscu i czasie. Millennium POS to kolejny krok w rozwoju oferty dla przedsiębiorców.

BANKOWOŚĆ KORPORACYJNA

Bankowość elektroniczna

W 3 kwartale kontynuowaliśmy rozwój kanałów bankowości elektronicznej, wdrażając kolejne rozwiązania ułatwiające obsługę finansową firmy i realizujące wizję dostarczania klientom wielofunkcyjnej i wieloproduktowej platformy kontaktu z Bankiem.

Kolejnej grupie klientów udostępniliśmy funkcjonalność zleceń warunkowych dla kasowych transakcji wymiany walutowej. Nowa funkcjonalność serwisu online to rozwiązanie dla firm aktywnie zarządzających swoją pozycją walutową. Moduł zleceń warunkowych jest teraz dostępny dla wszystkich firm korzystających z Millennium Forex Trader, zawierających transakcje walutowe w oparciu o saldo rachunku.

Wprowadziliśmy także ułatwienia dla klientów korzystających z faktoringu. Od lipca mają oni dostęp do systemu faktoringowego od razu po zalogowaniu się do Millenetu dla Przedsiębiorstw, bez konieczności dodatkowego logowania. To kolejny obszar produktowy - po bankowości transakcyjnej, leasingu, trade finance i wymianie walutowej - dostępny dla klientów w ramach jednego logowania.

Kontynuujemy rozwój eBOK Millennium Leasing, dostarczając naszym klientom możliwość obsługi rozliczeń bankowych i leasingowych w jednym miejscu – Millenecie dla Przedsiębiorstw. Już ponad 82% klientów Millennium Leasing aktywowało dostęp eBOK-a. Serwis został rozszerzony o możliwość składania e-formularzy umożliwiających zlecenie większości spraw dotyczących umów leasingu. Do września ponad 23% wniosków w procesach posprzedażowej obsługi umów było składanych poprzez eBOK. Do końca roku planowane jest wdrożenie kolejnych ułatwień zwiększających także stopień ucyfrowienia obsługi posprzedażowej.

Wspierając administrację publiczną we wdrażaniu programów pomocowych dla przedsiębiorstw, w Millenecie dla Przedsiębiorstw udostępniliśmy decyzje w sprawie umorzeń subwencji w ramach tarczy PFR 2.0.

Rozwój Millenetu to także konsekwentne wdrażanie nowych funkcjonalności kolejnych usprawnień w module wymiany dokumentów. Po wdrożeniu w drugim kwartale znaczących usprawnień i automatyzacji w obsłudze podpisów i pieczęci elektronicznych, ostatnio dodaliśmy kolejną funkcjonalność – notyfikacje o dokumentach wymaganych w procesie kredytowym.

By usprawnić pracę operacyjną klientów dokonujących największej liczby transakcji, objęliśmy ich bezpłatną wymianą tokenów na nowszy model z czytnikiem kodów graficznych. Skraca on czas logowania i autoryzacji operacji w Millenecie dla Przedsiębiorstw, zapewniając równocześnie najwyższy stopień bezpieczeństwa.

Oferta produktowa

Bankowość transakcyjna

W lipcu dopasowaliśmy ofertę powierniczego rachunku mieszkaniowego do wymogów tzw. nowej ustawy deweloperskiej. Ważnym elementem wdrożenia była integracja z systemem Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, zapewniająca przesyłanie do UFG informacji o zmianach na rachunkach. Wspólnie z Polskim Związkiem Deweloperów oraz Związkiem Banków Polskich zorganizowaliśmy dla naszych klientów webinar, podczas którego omówiliśmy wprowadzane nową ustawą zmiany zasad prowadzenia mieszkaniowych rachunków powierniczych.

Działalność kredytowa

W ramach umowy z BGK w lipcu wprowadziliśmy możliwość zabezpieczania kredytów gwarancją kryzysową w ramach nowego programu dedykowanego średnim i dużym przedsiębiorstwom. Maksymalna kwota gwarancji to 200 mln zł a maksymalny okres gwarancji to 39 miesięcy dla kredytów na finansowanie bieżącej działalności i 72 miesiące dla kredytów inwestycyjnych. Gwarancja może być stosowana dla kredytu w zł i walucie obcej.

Dzięki współpracy Banku z Grupą EBI klienci Banku otrzymali dodatkowe wsparcie. Od 1 września firmy z sektora MSP, których transakcje zostaną zakwalifikowane do programu otrzymają korzystniejsze warunki finansowania w postaci obniżenia marży.

Faktoring

W lipcu udostępniliśmy możliwość zabezpieczania faktoringu odwrotnego gwarancją kryzysową w ramach nowego programu BGK.

Poszerzyliśmy również ofertę faktoringu pełnego z ubezpieczeniem o nową polisę - KUKE S.A., co pozwala na włączanie do transakcji kontrahentów krajowych i zagranicznych, dla których limity ubezpieczeniowe zostały przyznane w ramach nowej polisy zawartej przez Bank z KUKE S.A.

Millennium Leasing

W 3 kwartale Millennium Leasing kontynuowała kampanie promocyjne dotyczące wybranych produktów:

• Promocja Konta Mój Biznes promocja jest skierowana do klientów prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, którzy nie posiadają konta firmowego w Banku Millennium. W ramach promocji klient, który otworzy Konto Mój Biznes i spełni określone warunki promocji może zyskać benefit w łącznej wysokości od 1500 do 2000 zł, w zależności od okresowych warunków kampanii.
• TOP HT akcja skierowana do firm z branży transportowej, które mogą być zainteresowane finansowaniem środków transportu ciężkiego. Do tej pory odbyło się już 10 różnych edycji tej akcji.

Leasing instalacji fotowoltaicznych

Spółka nadal aktywnie rozwijała MilleSun - program dedykowany finansowaniu inwestycji w fotowoltaikę. Leasing paneli solarnych to rozwiązanie kierowanie do przedsiębiorców nastawionych na redukcję kosztów energii elektrycznej, ale również zmianę świadomości społecznej w kwestii ochrony środowiska. Program został rozszerzony o finansowanie pomp ciepła. W 3 kwartale, tylko we współpracy z Vendorami spółka udzieliła leasingu na zakup instalacji fotowoltaicznych o wartości 18,5 mln złotych dla 140 nowych klientów.

Wsparcie od Millennium Leasing dla firm z sektora MŚP dzięki gwarancjom BGK

W 2022 roku kontynuowano aktywne oferowanie klientom umowy leasingu zabezpieczone gwarancją Banku Gospodarstwa Krajowego. Oferta jest skierowana dla klientów z sektora MŚP leasingujących pojazdy charakteryzujące się niską emisją CO2, maszyny, szczególnie o niższym stopniu zbywalności. W 3 kwartale spółka zawarła umowy zabezpieczone gwarancją BGK na kwotę ponad 43 mln zł. Od początku roku do końca września, spółka zawarła umowy zabezpieczone gwarancją BGK na kwotę ponad 150 mln zł.

Millennium Leasing w ramach umowy portfelowej z BGK dysponuje linią gwarancyjną podwyższoną w 3 kwartale do wysokości 400 mln zł. Instrument przygotowany we współpracy z Europejskim Funduszem Inwestycyjnym z Paneuropejskiego Funduszu Gwarancyjnego ma na celu wsparcie i ochronę przedsiębiorców przed skutkami wywołanymi pandemią COVID-19.

Program "Mój Elektryk" – leasing na pojazdy elektryczne z dotacją z Banku Ochrony Środowiska

Dzięki umowie o współpracy z BOŚ Bank S.A. od września klienci mogą skorzystać z leasingu z dotacją na zakup nowych aut elektrycznych. Program "Mój elektryk" ma na celu uniknięcie emisji zanieczyszczeń powietrza, dzięki dofinansowaniu przedsięwzięć, polegających na obniżeniu zużycia emisji CO2 w transporcie drogowym, poprzez dofinansowanie zakupu/leasingu pojazdów zeroemisyjnych. Program ma być realizowany do połowy 2026 roku. Dzięki współpracy z BOŚ Bankiem i Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Millennium Leasing umożliwia swoim Klientom skorzystanie z dopłaty do Opłaty Wstępnej w wysokości zależnej od kategorii finansowanego pojazdu. Łączna produkcja spółki w 3 kwartale wyniosła 937 mln zł, co oznacza wzrost o 3,6% w stosunku do drugiego kwartału b.r.

Działalność w zakresie poszerzenia dostępu do wiedzy dla klientów

W systemie transakcyjnym Millenet dla Przedsiębiorstw udostępniliśmy klientom Strefę Inspiracji – nową sekcję, w której publikujemy przydatne informacje i materiały edukacyjne. Klienci znajdą tam między innymi artykuły o programach dotacyjnych, cotygodniowe analizy rynkowe i makroekonomiczne, informacje o zmianach podatkowych, praktyczne porady w zakresie cyberbezpieczeństwa oraz zaproszenia na webinaria edukacyjne.

Jesteśmy partnerem opublikowanego na początku października Raportu "Inwestycje w trudnych czasach" zrealizowanego wspólnie z ICAN Research. Celem badania było sprawdzenie nastrojów inwestycyjnych średnich i dużych firm oraz poznanie powodów i motywacji związanych z tymi planami. Raport jest dostępny dla członków Klubu oraz m.in. na stronie Klubu CFO.

W 3 kwartale odbyły się 2 webinaria dla przedsiębiorców z udziałem ekspertów Centrum Kompetencji Funduszy Unijnych Banku Millennium dostarczające praktyczną wiedzę o publicznym wsparciu inwestycji oraz praktycznym aspektom ubiegania się o dotacje.

We wrześniu rozpoczął się cykl 9 spotkań w całym kraju z ramach 5. edycji Forum Firm Rodzinnych – wspólnej inicjatywy magazynu Forbes i Banku Millennium. Jest to cykliczne coroczne wydarzenie skupiające firmy rodzinne. Bank Millennium jest Partnerem Strategicznym Forum Firm Rodzinnych Forbes od 2018 roku.

Badanie satysfakcji klientów

W trzecim kwartale przeprowadziliśmy coroczne badanie satysfakcji klientów obszaru bankowości przedsiębiorstw. W trwającym kilka tygodni badaniu klienci bankowości przedsiębiorstw odpowiadali na pytania związane z oceną produktów i jakością obsługi. Obecnie aż 95% naszych klientów jest bardzo i raczej zadowolonych z relacji z doradcą. Na szczególną uwagę zasługuje wysoka ocena konsultantów, gdyż aż 99% klientów jest bardzo i raczej zadowolonych z ich pracy.

DIGITAL BANKING

3 kwartał 2022 zakończyliśmy z wynikiem prawie 2,5 mln (+13 proc. r/r) aktywnych użytkowników kanałów cyfrowych. W ciągu ostatnich 5 lat liczba ta wzrosła dwukrotnie. Z tego prawie 2,2 mln użytkowników logowało się do banku na urządzeniach mobilnych. Przekłada się to na wzrost użytkowników mobilnych o 18% r/r. Udział klientów z dostępem do kanałów cyfrowych, którzy logują się do konta na urządzeniach mobilnych wynosi 87%.

Obecnie już 2 mln użytkowników loguje się do konta w aplikacji mobilnej. W 3 kw. 2022 r. zanotowaliśmy 186 mln udanych logowań do aplikacji. A od momentu uruchomienia aplikacji możemy mówić nawet o 2,3 miliarda logowań.

Płatności mobilne BLIK i e-commerce

We wrześniu 2022 jako pierwszy bank wspólnie z PSP rozpoczęliśmy pilotaż płatności odroczonych BLIK Płace Później. Warto przypomnieć, że rok temu również byliśmy pierwszym bankiem, który udostępnił klientom inne rozwiązanie BLIK – płatności zbliżeniowe. Od uruchomienia usługi w lipcu 2021 klienci wykonali już 12,5 mln transakcji BLIKEM zbliżeniowym. Analizując ilość płatności wykonywanych "tradycyjnym" kodem BLIK, widzimy stały trend wzrostowy. Od początku roku już 1,5 mln użytkowników skorzystało z BLIKA choć raz. Sukcesem okazała się również tegoroczna Blikomania – 49% więcej naszych klientów niż rok temu zarejestrowało się do loterii.

Widzimy też wysoki poziom zainteresowania klientów płatnościami w e-commerce w ogóle. W 3 kw. 2022 r. klienci wykonali ich prawie 39 mln. Podążając za tymi trendami, chcemy towarzyszyć klientom w mądrych zakupach, dlatego promujemy program Zwrotów za zakupy z goodie. Systematycznie rośnie liczba klientów z przynajmniej 1 transakcją cashback. Aktywny użytkownik wykonuje nawet do 10 takich transakcji dziennie. Z usługi korzystają przede wszystkim użytkownicy nowego konta Millennium 360º.

Natomiast w sklepach stacjonarnych coraz częściej gotówkę i kartę zastępuje urządzenie mobilne. Bank Millennium udostępnia klientom trzy technologie, które to umożliwiają: HCE, Apple Pay, BLIK zbliżeniowy. Od początku roku klienci wykonali prawie 124 mln takich transakcji o łącznej wartości ponad 5,6 mld złotych.

Udział kanałów cyfrowych w sprzedaży i akwizycji

Udział kanałów cyfrowych w sprzedaży pożyczki gotówkowej systematycznie rośnie już od kilku kwartałów i 3 kw. 2022 r. przekroczył próg 80% i osiągnął poziom 81%. Udział kanałów cyfrowych w otwieraniu kont bieżących wzrósł o trzy punkty procentowe w porównaniu do poprzedniego kwartału i wyniósł 35%, przy rekordowym wzroście w ilości kont otwartych w kanałach zdalnych, który 3 kw. 2022 r. wyniósł 71%. Udział kanałów cyfrowych w zakładaniu lokat terminowych utrzymuje się na stałym poziomie. W 3 kw. 2022 r. zaktualizowaliśmy algorytm liczący ten parametr i tym samym i tym samym odnotowaliśmy niewielki wzrost tego wskaźnika do 94%

Innowacje i udział kanałów online w zrównoważonym rozwoju

• Autoryzacja moblina. We wrześniu tego roku minęły 2 lata od wdrożenia autoryzacji mobilnej w placówkach. Od startu usługi klienci zatwierdzili w ten sposób w oddziałach około 10 mln operacji. Dzięki temu zaoszczędziliśmy przynajmniej 100 000 ryz papieru, czyli około 250 ton papieru, co w przeliczeniu daje 4 500 ocalonych drzew.
• Wnioski urzędowe. 1 lipca udostępniliśmy wnioski o świadczenie Dobry Start 300+ po raz pierwszym w aplikacji mobilnej, tym samym stając się pierwszym bankiem, który miał wszystkie wnioski (również 500+, Rodzinny Kapitał Opiekuńczy i dofinansowanie do pobytu w żłobku) w aplikacji mobilnej. Dodatkowo wnioski o 500+ i 300+ udostępniliśmy również w języku ukraińskim. W tym roku klienci złożyli już ponad 226 tys. wniosków o świadczenie 300+ w aplikacji mobilnej i Millenecie. Klienci banku mogli też złożyć wniosek o ustawowe wakacje kredytowe, korzystając z intuicyjnego formularza w Millenecie.
• Otwarta bankowość. Stale rozwijamy nasze usługi w ramach otwartej bankowości. W 3kw22 dzięki specjalnie zaprojektowanemu w banku algorytmu, mogliśmy rozszerzyć usługę Finanse 360º, czyli agregacji kont, o możliwość zaczytania ostatnich odbiorców przelewów. Otwartą bankowość aktywnie wykorzystujemy też w kampaniach, budowanych w oparciu o historię zagregowanych kont. Dzięki temu możemy personalizować przedstawianą ofertę i jak najtrafniej odpowiadać na potrzeby klientów.

Nowości dla przedsiębiorców

Formularze leasingowe dostępne w millenecie dla przedsiębiorstw. Stopniowo wdrażamy kolejne formularze dla klientów z leasingiem. Już 30% spraw dotyczących leasingu klienci zgłaszają online.

• Millennium pos. W te wakacje wspólnie z PayTel udostępniliśmy aplikację, dzięki której klient prowadzący działalność może korzystać z telefonu jak z terminalu płatniczego i przyjmować płatności zbliżeniowe w dowolnym miejscu.
• Wymiana tokenów. W ramach akcji zorganizowanej przez bank aż 1000 klientów bankowości korporacyjnej mogło bezpłatnie wymienić stare tokeny sprzętowe na nowoczesne tokeny oparte na technologii cronto.
• Strefa inspiracji. Towarzyszymy naszym klientom nie tylko w tematach bankowych, ale też chcemy wspierać ich w prowadzeniu biznesu, pozyskiwaniu środków na ich dzialaność i oferować pomoc ekspercką. Robimy to dzięki specjalnie zaprojektowanej przestrzeni w Millenecie dla Przedsiębiorstw.

Nagrody dla bankowości elektronicznej

3 kw. 2022 r. był dla nas bardzo łaskawy, jeśli chodzi o uznanie dla naszych projektów na arenie międzynarodowej. Po raz trzeci z rzędu zdobyliśmy tytuł Najlepszego Banku Cyfrowego w Polsce, który przyznał nam prestiżowy magazyn Global Finance. W rankingu tego magazynu otrzymaliśmy również nagrody w trzech kategoriach:

• Najlepsza zintegrowana strona bankowości dla konsumentów w Europie Środkowo-Wschodniej (The Best Integrated Consumer Bank Site in Central and Eastern Europe for 2022)
• Najlepsza zintegrowana strona bankowości korporacyjnej w Europie Środkowo-Wschodniej (The Best Integrated Corporate Bank Site in Central and Eastern Europe for 2022)

• Najlepsze bezpieczeństwo informacji i zarządzanie fraudami w Europie Środkowo-Wschodniej (The Best Information Security and Fraud Management in Central and Eastern Europe for 2022)

Dodatkowo trzy nasze projekty dostały się do finału konkursu Informa's Banking Tech Awards. Wyniki konkursu zostaną ogłoszone w grudniu tego roku.

Aplikacja goodie

Trzeci kwartał 2022 r. był kolejnym kwartałem odnotowującym rekordy zainteresowania usługa cashback. Ilość transakcji cashback i ich wartość osiągają coraz wyższe wartości. W ciągu 3kw22 użytkownicy goodie wykonali ponad 1,3 mln (+33% r/r) transakcji za prawie 200 mln zł (+53% r/r). W tym czasie na konta cashback kupujących wróciło ponad 3,7 mln zł (+43% r/r). Tym samym goodie cashback osiągnęło łącznie od początku funkcjonowania ponad 11 mln transakcji o wartości ponad 1,5 mld zł a użytkownikom naliczono cashback w wysokości ponad 33 mln zł.

W 3kw22 goodie wprowadziło funkcjonalność Superofert, które umożliwiają przyznawanie użytkownikom cashback czasowo podwyższonego zwrotu w określonych markach.

Również w zakresie współpracy z Bankiem Millenium usługa cashback pod nazwą "Zwroty za Zakupy zyskuje na popularności. Uruchomiona w czerwcu b.r. promocja, dzięki której po dokonaniu pierwszej transakcji cashback, użytkownik otrzyma 20 zł, została przedłużona do końca października b.r.

Sprzedaż eKart podarunkowych stale rośnie - w 3kw22 odnotowano wzrost 40% r/r.

JAKOŚĆ I INNOWACJE

Trzeci kwartał 2022 roku to dla Banku Millennium kontynuacja działań jakościowych i powolnego powrotu do normalności w obsłudze pomimo nadal trwającej wojny w Ukrainie i zagrożenia pandemicznego. Empatia pracowników i empatyczny marketing stały się w Banku Millennium osią działania nie tylko w czasie kryzysu. Empatyzacja to narzędzie wykorzystywane do zmian w istniejących procesach i budowania nowego i adekwatnego do potrzeb współczesnego klienta sposobu obsługi. Realizujemy działania pomagające naszej organizacji patrzeć na świat z punktu widzenia klienta i stawiać go w centrum naszej strategii. Odpowiedzenie sobie na pytanie kto, co i dlaczego to podstawa inspiracji klientem, która jest motorem do tworzenia nowych oraz ulepszania już dostępnych rozwiązań.

Po pierwsze edukacja, po drugie edukacja

Szybki rozwój digitalizacji ułatwia klientom dostęp do oferty banku, możliwość zrealizowania transakcji w każdym miejscu i w dowolnym czasie. Niesie ze sobą także wyzwania – szczególnie dla osób, które wcześniej nie miały doświadczeń ze światem cyfrowym. Przedstawienie klientowi możliwości cyfrowych, opowiedzenie o narzędziach to dopiero pierwszy krok. Drugim, szczególnie istotnym w placówkach, jest praca nad zmianą zachowań klienta w dłuższej perspektywie. Bank Millennium stara się, aby przejście klienta do świata obsługi elektronicznej niosło ze sobą pozytywne doświadczenia i uzasadnione przekonanie o właściwym wyborze i korzyściach.

W Banku Millennium zwracamy dużą uwagę na odpowiednią edukację klientów i pracowników nie tylko na temat możliwości narzędzi elektronicznych. Skupiamy się także na zagrożeniach mogących spotkać użytkowników w świecie cyfrowym. Dbamy o to, żeby zarówno klienci, jak i pracownicy, byli dobrze przygotowani do nowych wyzwań stojących za digitalizacją. Bank Millennium realizuje projekty skupione na perspektywie klienta w obszarze bezpieczeństwa. Szczegółowa analiza potrzeb klientów i pracowników pozwoliła nam wprowadzić w 3 kwartale 2022 roku zmiany w modelach rozmów dotyczących bezpieczeństwa, gdzie poza szybką reakcją banku, ważna jest także empatia i wsparcie klienta w trudnej sytuacji. Dążymy do optymalizacji procesów, żeby pracownicy mieli więcej czasu na edukację klientów. Chcemy, żeby klienci potrafili uniknąć ryzykownych zachowań w obszarze swojej bankowości, byli w stanie rozpoznać próby wyłudzeń, kiedy mają kontakt z oszustem lub otrzymują niebezpieczną korespondencję. Koncentrujemy się nie tylko na klientach często korzystających z kanałów cyfrowych. W placówkach pracownicy skupiają się na edukacji klientów rzadziej korzystających z internetu, o mniejszej świadomości zagrożeń.

Human to human

Bank Millennium przykłada ogromną wagę do przejrzystości i jasności dokumentów przekazywanych klientowi. Bez prostego i jednoznacznego języka trudno jest zbudować dobre relacje z klientami. Chcemy, aby odbiorca mógł przeczytać tekst szybko i od razu wiedział, czego od niego oczekujemy lub o czym go informujemy. Dążymy do tego, aby w Banku Millennium prosty język był standardem. Skupiamy się nie tylko na nowych tekstach, ale także na komunikacji posprzedażowej do obecnych klientów. Stopniowo upraszczamy kolejne dokumenty takie jak pisma czy zaświadczenia. Dążymy do tego, aby na ich podstawie klienci nie tylko wiedzieli, jak wykorzystać informacje, o których przeczytali. Dbamy także o to, aby teksty budowały nasze relacje z odbiorcą.

Poza wspomnianym powyżej zdobyciem tytułu Najlepszego Banku Cyfrowego w Polsce, jak wspomniano powyżej, który przyznał nam prestiżowy magazyn Global Finance, w 3kw22 Bank Millennium został wyróżniony w następujących obszarach:

• Pracownicy Contact Center stanęli 7 razy na podium konkursu Polish Contact Center Awards 2022. PCCA to największe wydarzenie branży contact center i customer care/service w Polsce, powstałe w wyniku połączenia dwóch konkursów branżowych (Telemarketer Roku i Złota Słuchawka) organizowanych przez Polskie Stowarzyszenie Marketingu SMB. Kolejny raz pracownicy Banku Millennium zdominowali konkurs i znokautowali konkurencję.
• Bank został wyróżniony w badaniu satysfakcji klientów realizowanym w ramach Rankingu Banków Miesięcznika Finansowego BANK. Znaleźliśmy się na 1. miejscu w kategorii bankowość internetowa. W klasyfikacji generalnej uplasowaliśmy się na medalowej 3. pozycji. Ankieta klientów dotycząca oceny instytucji finansowych towarzyszy głównemu rankingowi miesięcznika. Ranking ten jest sporządzany od 27 lat. W roli jurorów występują respondenci, którzy reprezentują pełny przekrój polskiego społeczeństwa. Ponadto Bank uplasował się na 2. pozycji w kategorii poczucie bezpieczeństwa. Respondenci docenili również jakość konta osobistego, rekomendacje i lojalność klientów, co pozwoliło mu zająć 3. pozycję w tych kategoriach.

DZIAŁANIA Z OBSZARU ESG: ŚRODOWISKO, SPOŁECZEŃSTWO I ŁAD KORPORACYJNY

Działania ESG stanowiące jeden z filarów strategii biznesowej Banku Millennium są realizowane w codziennej działalności firmy i dotyczą trzech głównych grup: klientów, pracowników i społeczeństwa. Bank wspiera realizację Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ (SDG-Sustainable Development Goals) oraz jest sygnatariuszem Karty Różnorodności.

Najważniejsze działania ESG prowadzone w 3 kwartale 2022 roku

ŚRODOWISKO NATURALNE:

Zielone fundusze Millennium TFI

Integracja czynników ESG w procesach doboru aktywów do portfeli inwestycyjnych jest jednym z działań prowadzonych w ramach strategii Grupy Banku Millennium. Obserwując dynamicznie rozwijający się trend opierania decyzji inwestycyjnych o kryteria zrównoważonego rozwoju przez inwestorów w Europie i na świecie oraz biorąc pod uwagę strategię biznesową banku, dokonano zmiany w ofercie produktowej Millennium TFI. Millennium TFI przekształciło trzy Subfundusze wydzielone w ramach Millennium Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego zgodnie z wymaganiami artykułu 8 Rozporządzenia SFDR¹ . Promują one aspekty środowiskowe, społeczne oraz

¹ Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2088 z dnia 27 listopada 2019 r. w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych (Sustainable Finance Disclosure Regulation)

przestrzegania ładu korporacyjnego (jako tzw. light green products) poprzez uwzględnianie ich w kryteriach doboru lokat oraz w stosowanych ograniczeniach inwestycyjnych. Klienci, którzy swoimi decyzjami inwestycyjnymi chcą wspierać zrównoważony rozwój, mogą wybierać produkty z oferty Millennium TFI.

Subfundusze spełniające kryteria ESG dostępne są zarówno w placówkach Banku Millennium jak i, ze względu na troskę o środowisko naturalne, za pośrednictwem kanałów elektronicznych – bankowości internetowej Millenet oraz aplikacji mobilnej banku. Klienci mogą wybierać spośród trzech Subfunduszy, skonstruowanych w formule funduszu funduszy:

• Subfundusz Plan Spokojny inwestujący w przeważającym stopniu w globalne instrumenty dłużne.
• Subfundusz Plan Wyważony inwestujący w zrównoważonym stopniu w globalne instrumenty dłużne i udziałowe.
• Subfundusz Plan Aktywny inwestujący w przeważającym stopniu w globalne instrumenty udziałowe.

Prośrodowiskowe działanie digitalizacyjne - aplikacja Millennium POS do rozliczeń bezgotówkowych

Bank Millennium jest liderem we wdrażaniu rozwiązań cyfrowych. Kolejnym innowacyjnym rozwiązaniem w tym obszarze jest aplikacja Millennium POS. Rozwiązanie to pozwala przekształcić telefon lub tablet z systemem Android w terminal płatniczy, dzięki czemu klient firmowy banku nie kupuje nowego urządzenia, tylko wykorzystuje już posiadane zasoby.

Od 19 lipca 2022 roku innowacyjna aplikacja Millennium POS pozwala przedsiębiorcom na przyjmowanie płatności za pomocą smartfona lub tabletu z dostępem do Internetu. Dzięki temu rozwiązaniu można przyjmować transakcje zbliżeniowe kartą, smartfonem lub innym urządzeniem wyposażonym w moduł NFC. Cały proces przebiega analogicznie do tego, wykonywanego w tradycyjnych terminalach płatniczych. Aplikacja Millennium POS gwarantuje bezpieczeństwo podczas każdej transakcji. Najwyższe standardy zabezpieczeń potwierdzają certyfikaty Visa oraz Mastercard. Aplikacja gwarantuje przedsiębiorcom pełną swobodę rozliczania transakcji bezgotówkowych z klientami. Kolejny krok w digitalizacji procesów to kolejny krok zmniejszający zużycie zasobów naturalnych i energii, czyli ograniczenie negatywnego wpływu użytkowników na środowisko.

Ograniczanie zużycia energii i zasobów - wyłączenie szyldów i tablic świetlnych

Działania w obszarze ESG, a w tym działania na rzecz redukcji zużycia energii elektrycznej i emisji GHG, od wielu lat odzwierciedlane są w działaniach Grupy Banku Millennium. Jednym z takich działań jest wyłączenie po godzinach pracy tablic świetlnych w oddziałach oraz biurach w Warszawie, Wrocławiu i Gdańsku w okresie jesienno-zimowym. Tym samym zachęcamy do oszczędzania i ograniczania zużycia energii elektrycznej w obliczu potencjalnych trudności na rynku energii. Działanie jest też wyrazem niezmiennej troski o środowisko naturalne i wynika z potrzeby rozsądnego gospodarowania zasobami. Działaniem Banku objęte jest 600 placówek, w tym 200 placówek franczyzowych.

Budowanie świadomości

Prośrodowiskowe działania banku to także edukacja ekologiczna.

Działania edukacyjne Banku Millennium jako partnera w ramach Hackathon EcoCraft 2022 polegały na przekazaniu praktycznej wiedzy w obszarze ESG, tak aby umożliwić uczestnikom zrozumienie skali zagrożeń związanych ze zmianą klimatu, a następnie sprawdzeniu umiejętności przeniesienia zdobytej wiedzy do świata Minecrafta poprzez zaprojektowanie wtyczki, wprowadzającej do gry proekologiczne elementy. Rozwiązania, które zaproponowali zwycięzcy, obrazujące działania wpływające na środowisko, zarówno negatywnie jak i pozytywnie, mają dużą wartość edukacyjną dla graczy. Finałowa Gala projektu Hackathon EcoCraft 2022 była ostatnim etapem konkursu oraz spotkaniem przedstawicieli firm odpowiedzialnych społecznie z młodymi zwycięzcami. Gala towarzysząca Festiwalowi im. Stanisława Lema w Krakowie odbyła się 13 września.

Skonsolidowany Raport Grupy Kapitałowej Banku Millennium za 3 kwartał 2022 r.

1. edycja Forum Firm Rodzinnych, wspólna inicjatywa magazynu Forbes i Banku Millennium, to nie tylko cykliczne wydarzenie skupiające firmy rodzinne, ale też forum debat i spotkań, które pozwala nawiązać relacje biznesowe, zyskać nowych partnerów i wyróżnić najlepsze przedsiębiorstwa rodzinne w poszczególnych województwach. Dzięki Bankowi Millennium Forum miało w tym roku również silny aspekt edukacyjny. W tej edycji eksperci Banku Millennium podzielili się z firmami swoją wiedzą o ESG i przedstawili biznesowe szanse, jakie związane są z wdrażaniem rozwiązań w zakresu zrównoważonego rozwoju.

SPOŁECZEŃSTWO:

Wszechstronna pomoc dla Ukrainy

W działania pomocowe na rzecz uchodźców przybywających z Ukrainy włączyła się cała społeczność Grupy i Fundacja Banku Millennium. Bank Millennium przeznaczył 1 milion zł na rzecz organizacji pozarządowych, które pomagają uchodźcom z Ukrainy w Polsce w długiej perspektywie oraz na specjalną edycję programu Fundacji Banku Millennium "#sluchaMYwspieraMY dla obywatelu Ukrainy", w ramach której 140 wolontariuszy zrealizowało 33 inicjatywy skierowane do uchodźców, a pomoc otrzymało ponad 8 000 obywateli Ukrainy.

Od momentu rozpoczęcia rosyjskiej inwazji na Ukrainę Bank Millennium między innymi uprościł procedury otwierania kont, zniósł niektóre opłaty. Od 1 lipca udostępnił wniosek o świadczenie Dobry Start w aplikacji mobilnej banku oraz w systemie bankowości internetowej Millenet, umożliwiając również składanie wniosków obywatelom Ukrainy i innych krajów, posiadającym numer PESEL. Klienci mogą znaleźć wniosek w aplikacji mobilnej i Millenecie w zakładce MilleUrząd, obok wniosków Rodzina 500+, RKO i Dofinansowania pobytu w żłobku.

Bank okazał też solidarność z Ukrainą w ramach 19. edycji festiwalu Millennium Docs Against Gravity, wspierając kino ukraińskie poprzez ufundowanie dwóch nagród specjalnych dla ukraińskich twórców.

Mecenat kultury

Bank Millennium jest wszechstronną instytucją, wychodzącą daleko poza podstawową działalność finansową. Jest mecenasem kultury 360°, od ponad trzydziestu lat wspiera przedsięwzięcia kulturalne oraz promuje kulturę w niemal wszystkich jej formach. Najważniejsze wydarzenia trzeciego kwartału br to:

• • mecenat wystawy "Solidarni", którą od 4 września do 3 października można było oglądać na ogrodzeniu Oliwskiego Parku w Gdańsku. Przedstawiała ona dramat uchodźców z objętej wojną Ukrainy i nadzwyczajną solidarność Polaków. Wystawa będzie również prezentowana w Warszawie i Chełmie.
• • 1. Międzynarodowy Festiwal Jazzu Tradycyjnego Old Jazz Meeting "Złota Tarka", który odbył się w dniach 12-14 sierpnia w Iławie. Od ponad dwudziestu lat Bank Millennium jest sponsorem jednego z najważniejszych wydarzeń na jazzowej mapie Polski. Tegorocznej edycji przyświecało hasło "100 lat jazzu w Polsce".
• • wsparcie najstarszego festiwalu kabaretowego w Polsce w ramach 43. Lidzbarskich Wieczorów Humoru i Satyry.

Wsparcie edukacji i wyrównanie barier edukacyjnych:

• Cyfrowe wsparcie Banku Millennium dla potrzebujących. Bank Millennium podjął decyzję o przekazaniu od marca do września 2022 r. prawie 500 sztuk sprzętu komputerowego Fundacji Forani. Monitory (223 szt.), notebooki (185 szt.), drukarki (34 szt.) i stacje (30 szt.) w ramach projektu edukacyjnego "Komputer od Anioła" trafią do szkół oraz instytucji pomocowych, takich jak hospicja czy świetlice, a także do osób w trudnej sytuacji życiowej, które nie posiadają żadnego komputera.
• Współpraca z Ministerstwem Finansów dla edukacji finansowej najmłodszych. Fundacja Banku Millennium dzieliła się doświadczeniami w nauczaniu najmłodszych z instytucjami opracowującymi ogólnopolski program edukacji finansowej pod egidą Ministerstwa Finansów. Fundacja rekomendowała objęcie ogólnopolskim programem edukacyjnym, nad którym toczą się obecnie prace pod egidą Ministerstwa Finansów, również dzieci w wieku przedszkolnym, a także rodziców, którzy w badaniach opinii wykazują poczucie odpowiedzialności za edukację dzieci oraz gotowość do budowania świadomości finansowej i postaw swoich dzieci.

Skonsolidowany Raport Grupy Kapitałowej Banku Millennium za 3 kwartał 2022 r.

• Wsparcie międzykulturowe dla studentów iberystyki i iberoamerykanistyki. Od kilku lat, w okresie wakacyjnym, Bank Millennium we współpracy z Instytutem Camões funduje stypendia naukowe dla najlepszych studentów Instytutu Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego. Poprzez nagrodzenie najlepszych studentów wspieramy ich rozwój i pomagamy w poszerzaniu ich międzykulturowych doświadczeń oraz podkreślamy silne więzi, jakie mamy z Portugalią dzięki naszemu głównemu akcjonariuszowi - Millennium bcp.

Sport

Wsparcie dla paraolimpijek

Po raz drugi w ramach wsparcia dla paraolimpijek (przygotowujących się w tym roku do startu w igrzyskach olimpijskich w Paryżu) Bank Millennium ufundował stypendium dla jednej z polskich oraz dwóch ukraińskich zawodniczek. Bank zasilił zbiórkę na ten cel we współpracy z fundacją Martyny Wojciechowskiej Unaweza oraz akcją #CorinneRunsForGood.

ŁAD KORPORACYJNY:

- Raport "Odpowiedzialny biznes w Polsce. Dobre praktyki"

Bank Millennium zgłosił swoje działania do Raportu "Odpowiedzialny biznes w Polsce. Dobre praktyki". Ten coroczny raport przygotowywany przez Forum Odpowiedzialnego Biznesu to największy w Polsce przegląd inicjatyw CSR i zrównoważonego rozwoju. Praktyki są skatalogowane pod kątem realizacji poszczególnych Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ (UN Sustainable Development Goals, SDGs).

Bank zgłosił cztery praktyki, wpisujące się w pięć z tych celów:

• • Dobra jakość edukacji (4): rozwój edukacji klimatycznej,
• • Równość płci (5) wspieranie równości płci
• • Innowacyjność, przemysł, infrastruktura (9): nowy, ekologiczny oddział banku
• • Mniej nierówności (10): zaangażowanie pracowników-wolontariuszy w niesienie pomocy społecznościom, które ucierpiały w wyniku pandemii; wspieranie równości płci i osób z niepełnosprawnościami
• • Działania w dziedzinie klimatu (13): nowy, ekologiczny oddział banku; rozwój edukacji klimatycznej.

Nagrody

Ranking Odpowiedzialnych Firm

W czerwcu w siedzibie Akademii Leona Koźmińskiego ogłoszono rezultaty XVI Rankingu Odpowiedzialnych Firm – jednego z najważniejszych wydarzeń poświęconych kwestii zrównoważonego rozwoju. Bank Millennium uplasował się w pierwszej dziesiątce rankingu, oceniającego firmy za m.in. sprawność wdrażania różnorodnych deklaracji i polityk z zakresu zrównoważonego zarządzania. W kategorii bankowość, sektor finansowy i ubezpieczeniowy Bank zajął piąte miejsce.

SYTUACJA MAKROEKONOMICZNA

W 3 kw. 2022 r. inflacja w wielu gospodarkach ustanawiała nowe wieloletnie rekordy, zwłaszcza w Europie, gdzie ograniczenia dostaw oraz polityka sankcji Unii Europejskiej przeciw Rosji wpływały na wzrosty cen surowców energetycznych. Wzrosły ponadto obawy o dostępność w okresie jesiennozimowym nośników energii, w szczególności gazu ziemnego, choć część krajów Wspólnoty Europejskiej, w tym Polska, prowadziły działania na rzecz dywersyfikacji kierunków dostaw. Wysoka inflacja oraz coraz słabsze nastroje firm i konsumentów wpłynęły na spadek aktywności gospodarczej na świecie, pomimo sygnałów powolnego rozładowywania się napięć w międzynarodowych łańcuchach dostaw. W warunkach utrwalania się inflacji na podwyższonym poziomie, najważniejsze banki centralne na świecie zwiększyły tempo zacieśniania polityki pieniężnej komunikując jednocześnie wyższe poziomy docelowe dla stóp procentowych.

3 kw. 2022 r. był okresem wzrostu inflacji także w Polsce. We wrześniu wskaźnik CPI wyniósł 17,2% r/r wobec 15,5% r/r na koniec 2 kw. 2022 r. i okazał się najwyższy od 25 lat. Niezmiennie najsilniej wskaźnik podnosiły ceny paliw i nośników energii, których wpływ potęgowany jest przez słabszego złotego. Inflacja cen żywności również systematycznie rosła, osiągając poziom bliski 20% r/r we wrześniu br. W warunkach rekordowo niskiego bezrobocia firmy nadal przerzucały rosnące koszty, w tym płac, na ceny usług i towarów konsumpcyjnych. W efekcie wskaźnik inflacji bazowej, tj. CPI po wyłączeniu cen żywności i energii po raz pierwszy w historii danych osiągnął we wrześniu br. wartość dwucyfrową rosnąc do 10,7% r/r, podczas gdy na koniec 2 kw. 2022 r. wynosił 9,1% r/r. W ocenie Banku informacje te wskazują, że wysoka inflacja w Polsce jest efektem czynników podażowych potęgowanych przez rosyjską agresję przeciw Ukrainie, ale także popytowych, czemu sprzyja bardzo niskie bezrobocie i dynamicznie rosnące płace.

Inflacja CPI i jej prognozy dla Polski (% y/y)

Źródło: Bank Millennium, Macrobond, P-prognoza

Bieżące dane wskazują, że w warunkach wysokiej inflacji, niepewności geopolitycznej i słabnącej aktywności za granicą, wzrost gospodarczy w Polsce w 3 kw. 2022 r. dalej hamował. Według szacunków Banku, PKB wzrósł w tym okresie o 2,6% r/r po wzroście o 5,5% r/r w 2 kw. 2022 r. W ocenie Banku w największym stopniu odpowiadało za to spowolnienie wzrostu konsumpcji w sektorze gospodarstw domowych, które wynikało ze spadających dochodów w ujęciu realnym. Według szacunków Banku w 3 kw. 2022 r. obniżyło się także tempo wzrostu inwestycji, do czego przyczyniała się niepewność geopolityczna, wysokie nominalne stopy procentowe oraz wysoka inflacja cen dóbr kapitałowych. Pozytywną niespodzianką w 3 kw. 2022 r. może okazać się jednak sektor przemysłowy. Sprzyjała jemu, w ocenie Banku, lepsza sytuacja w globalnych łańcuchach dostaw oraz konkurencyjność cenowa sektora i wysoka dywersyfikacja produktów polskich producentów.

Dynamika PKB i jej prognozy dla Polski (%)

Źródło: Bank Millennium, Macrobond, P-prognoza, Sz-szacunek

W warunkach rosnącej inflacji, w tym inflacji bazowej, Rada Polityki Pieniężnej kontynuowała w 3 kw. 2022 r. cykl zacieśniania polityki pieniężnej, choć w wolniejszym tempie. W efekcie stopa referencyjna Narodowego Banku Polskiego osiągnęła we wrześniu br. poziom 6,75%. Natomiast na posiedzeniu w październiku br., po raz pierwszy od roku nie dokonano zmian w poziomach stóp procentowych, a Rada przeszła w tryb "wait-and-see" uzależniając dalsze decyzje odnoście polityki pieniężnej od napływających informacji i danych.

W środowisku wysokich nominalnych stóp procentowych wartość nowo udzielonych kredytów dla gospodarstw domowych na nieruchomości mieszkaniowe obniżała się w lipcu i sierpniu br. względem 2 kw. 2022 r. Natomiast wartość nowych kredytów na cele konsumpcyjne była zbliżona do odczytów z okresu kwiecień-czerwiec 2022 r. W przypadku przedsiębiorstw niefinansowych akcja kredytowa w lipcu i sierpniu br. nieco osłabła, choć sama wartość nowo udzielonych kredytów była relatywnie wysoka. Na koniec sierpnia br. wartość depozytów w systemie bankowym była wyraźnie wyższa niż w czerwcu, na co złożyły się przyrosty depozytów zarówno gospodarstw domowych jak i przedsiębiorstw. Sprzyjała temu dobra sytuacja dochodowa gospodarstw domowych oraz prawdopodobnie nadal wysokie zyski przedsiębiorstw w 3 kw. br.

Dane oraz informacje, które napłynęły w ostatnich miesiącach, przemawiają za zrewidowaniem w górę prognoz inflacji CPI zarówno dla 2022 i 2023 r. względem poprzedniego kwartału. Według bazowego scenariusza Banku, średnioroczny wskaźnik CPI wzrośnie w 2022 r. do 14,3% r/r z 5,1% r/r w 2021 r, w 2023 r. indeks ma obniżyć się natomiast do 12,8% r/r. Czynnikiem utrzymującym wysoką inflację, w ocenie Banku, nadal będą ceny nośników energii i paliw, a także żywności. Inflacja bazowa również powinna pozostawać wysoka, choć wraz ze spodziewanym znaczącym spowolnieniem gospodarczym pod koniec 2022 i w 2023 r. możliwość ochrony marż i przerzucania przez firmy kosztów na odbiorów będzie się zmniejszała. Pomimo tego inflacja bazowa w horyzoncie nadchodzących kwartałów będzie nadal znacząco przekraczała cel inflacyjny Rady Polityki Pieniężnej. Z tego względu, w ocenie Banku, w warunkach spodziewanej wysokiej inflacji, luźnej polityki fiskalnej i ograniczonego wzrostu bezrobocia stopy procentowe NBP w nadchodzących kwartałach nie ulegną obniżeniu. Ponadto, w ocenie Banku, ryzyka dla ich poziomu w przyszłości są znacząco skierowane w górę.

Wyższe prognozy inflacji przemawiają, obok nowych danych i informacji, za bardziej pesymistycznymi oczekiwaniami również dla aktywności gospodarczej w Polsce i jej otoczeniu w nadchodzących kwartałach. Według prognoz Banku, PKB w 2022 r. wzrośnie o 4,1%, choć II połowa br. najpewniej będzie dużo słabsza niż bardzo dobre pierwsze półrocze. W scenariuszu podstawowym Banku, wzrost PKB w 2023 r. ma spowolnić do 1,0% wraz z utrwalaniem się impulsu ze strony wyższych stóp procentowych, wysoką inflacją i słabszym popytem na pracę. Ponadto niepewność oraz wysokie ceny dóbr kapitałowych nie będą sprzyjać zwiększeniu wydatków inwestycyjnych. Pesymistycznie przedstawiają się także oczekiwania dla popytu z zagranicy. W scenariuszu bazowym Banku przyjęto, że dostawy gazu do krajowej gospodarki będą kontynuowane oraz że środki w ramach Krajowego Planu Odbudowy nie wpłyną do końca 2023 r. Należy podkreślić, że sytuacja gospodarcza w Polsce i jej otoczeniu dalej obarczona jest bardzo dużą niepewnością.

CZYNNIKI NIEPEWNOŚCI DLA GOSPODARKI I GRUPY BANKU MILLENNIUM

Poniższe zestawienie prezentuje najważniejsze w ocenie Banku Millennium negatywne czynniki ryzyka dla gospodarki i Grupy Banku Millennium.

• Pogorszenie sytuacji geopolitycznej w wyniku intensyfikacji działań wojennych w Ukrainie. Skutkowałoby to znaczącym wzrostem niepewności i premii za ryzyko, co przekładałoby się na pogorszenie wyceny krajowych aktywów, a także słabszym kursem złotego skutkującym wyższą inflacją cen towarów i usług importowanych. Niepewność geopolityczna wpływałaby negatywnie także na perspektywy inwestycji w kraju i gospodarce światowej.
• Zaprzestanie bądź silniejsze zaburzenia dostaw surowców energetycznych z Rosji, co skutkowałoby silnymi wzrostami ich cen na rynkach międzynarodowych oraz ewentualną koniecznością wstrzymania lub zmniejszenia skali działalności gospodarczej, głównie za granicą, ale możliwe, że w pewnym stopniu także w Polsce.

• Bardziej uporczywa od założeń inflacja na świecie skutkująca mocniejszym od przyjętych zacieśnianiem polityki pieniężnej przez władze monetarne najważniejszych gospodarek, co przekładałoby się na słabszy wzrost w gospodarce światowej.

Skonsolidowany Raport Grupy Kapitałowej Banku Millennium za 3 kwartał 2022 r.

• Silniejsze od oczekiwań spowolnienie gospodarcze w kraju i za granicą w wyniku wyższej od oczekiwań inflacji oraz mocniejszego pogorszenia nastrojów firm i gospodarstw domowych. Wiązałoby się to z większym niż założono spadkiem popytu na pracę i wzrostem bezrobocia i tym samym pogorszeniem sytuacji gospodarstw domowych i firm.
• Nieoptymalna polityka gospodarcza w Polsce, która utrwalałaby presję inflacyjną i sprzyjała narastaniu nierównowag w gospodarce, w tym zewnętrznej i fiskalnej. Skutkowałoby to słabszym kursem walutowym, wyższą inflacją i pogorszeniem wyceny obligacji oraz silniejszym od oczekiwań zacieśnieniem polityki pieniężnej.
• Niepewność prawna i nieprzewidywalność przekładająca się na akty prawne takie jak wsparcie kredytobiorców są ogromnymi kosztami dla banków, ograniczającymi ich rentowność i bazę kapitałową.
• Niepewność oraz nieprzewidywalność prawna i orzecznicza dotycząca ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych.
• Gwałtowny rozwój pandemii COVID-19 np. odporne na szczepienia mutacje wirusa SARS-CoV-2.

W wyniku materializacji tych negatywnych czynników ryzyka pogorszeniu uległaby kondycja finansowa klientów Grupy BM, zmniejszając popyt na jej ofertę i zwiększając ryzyko kredytowe. Jednocześnie zaburzenia na rynkach finansowych mogłyby skutkować pogorszeniem wyceny aktywów w portfelu Grupy.

Istnieje również możliwość lepszych niż w scenariuszu bazowym Banku wyników gospodarczych w Polsce, które mogłyby wynikać m.in. z szybszego od założeń wygaśnięcia działań militarnych na Ukrainie skutkującego niższą presją na ceny surowców, zwiększeniem ich podaży, szybszym udrożnieniem wąskich gardeł w sieciach dostaw oraz silniejszym popytem inwestycyjnym. W takich warunkach obniżyłaby się premia za ryzyko i umocnił kurs złotego względem scenariusza bazowego. Stabilizowaniu się gospodarki sprzyjałoby także zwiększenie liczby pracowników z zagranicy oraz szybszy napływ środków z Unii Europejskiej w ramach Krajowego Planu Odbudowy i nowej perspektywy budżetowej.

W świetle nowych realiów makroekonomicznych, w szczególności szybkiego i szybszego niż pierwotnie zakładano wzrostu stóp procentowych w Polsce, wyższej deprecjacji złotego i wreszcie wyższych prognoz inflacji, Bank i Grupa dokonały rewizji swoich założeń krótkoterminowych. W rezultacie uwzględniono niższą sprzedaż kredytów hipotecznych, niższe opłaty (głównie w liniach zarządzania aktywami i bancassurance) oraz wyższy koszt ryzyka kredytowego (ok. 60 pkt. baz. w roku 2022 oraz dalszy wzrost w roku 2023). Jednocześnie znacznie wyższa od oczekiwań trajektoria stóp procentowych powinna być istotnym czynnikiem kompensującym, tak więc w efekcie, oczekiwana sytuacja finansowa Banku i Grupy Kapitałowej nie uległy pogorszeniu lub de facto nieco się poprawiła. Z drugiej strony jednak, nie można wykluczyć negatywnych pośrednich skutków wysokich stóp procentowych takich jak specjalny podatek (-tki) czy inne obciążenia nałożone na sektor bankowy. Niedawne wprowadzenie wakacji kredytowych przez rząd Polski oraz ustawodawców i w ich efekcie znaczące koszty dla sektora bankowego są wyraźnym i świeżym przykładem materializacji takiego ryzyka (szczegóły w oddzielnym rozdziale).

RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT GRUPY

Przychody operacyjne Grupy (mln zł)	1-3kw22	1-3kw21	Zmiana r/r	3kw22	2kw22	Zmiana kw/kw
Wynik z tytułu odsetek	3 411,3	1 946,0	75,3%	1 271,4	1 178,9	7,8%
Wynik z tytułu prowizji	606,3	615,7	-1,5%	179,4	206,1	-13,0%
Wynik na działalności podstawowej	4 017,6	2 561,7	56,8%	1 450,8	1 385,0	4,7%
Pozostałe przychody pozaodsetkowe	(116,0)	73,3	-	(45,9)	(48,2)	-
Przychody operacyjne ogółem	3 901,6	2 635,0	48,1%	1 404,8	1 336,8	5,1%

Wynik z tytułu odsetek w okresie 1-3kw 2022 r. osiągnął 3 411 mln zł, co stanowi bardzo wysoki roczny wzrost w wysokości 75%. 3kw. 2022 r. był kolejnym kwartałem silnego wzrostu wyniku z tytułu odsetek (o 23% kw/kw i o 90% r/r), przy tegorocznych kwartalnych wartościach osiągających poziomy nie notowane wcześniej w historii Banku. Było to głównie skorelowane z wyższymi rynkowymi stopami procentowymi znajdującymi swoje odzwierciedlenie w poprawie marży odsetkowej Banku.

Seria podwyżek stóp procentowych (11) przez Radę Polityki Pieniężnej począwszy od października 2021 r. istotnie poprawiła warunki dla przychodów bankowych (podstawowa stopa procentowa wzrosła z 0,1% do 6,75% we wrześniu br., tj. o 665 pkt. baz.) z bardzo niskich poziomów w pierwszych trzech kwartałach 2021 r., wynikających z wcześniejszej ultra-luźnej polityki pieniężnej.

Marża odsetkowa netto (do średnich aktywów odsetkowych) (NIM) utrzymywała silny trend wzrostowy w 3kw. 2022 r. rosnąc do 4,79% i była o 31 pkt. baz. wyższa w porównaniu do 2kw. 2022 r., albo o 218 pkt. baz. wyższa niż w 3kw. 2021 r. (2,61%), co doprowadziło do znaczącej poprawy rentowności Grupy. NIM za 1-3kw. 2022 r. osiągnęła 4,36%.

Wynik z tytułu prowizji w okresie 1-3kw. 2022 r. wyniósł 606 mln zł. i wykazał nieznaczny spadek o 2% r/r w następstwie znacznego zmniejszenia w 3kw. 2022 (-13% kw/kw), głównie w wyniku negatywnego wpływu (18,5 mln zł) zwrotu klientom prowizji za tymczasowe (pomostowe) ubezpieczenia przy zabezpieczaniu spłaty kredytów hipotecznych. Wspomniany zwrot prowizji wynikał z decyzji Urzędu ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) który zakwestionował ustanawianie przez banki tego rodzaju zabezpieczeń. Również po stronie negatywnych czynników, opłaty za zarządzanie i dystrybucję funduszy inwestycyjnych oraz innych produktów inwestycyjnych zmniejszyły się znacząco w wyniku niekorzystnych uwarunkowań na rynkach kapitałowych. Z drugiej strony, głównym źródłem poprawy wyniku prowizyjnego były rosnące prowizje na transakcjach bankowych (rachunki, kredyty i karty) wspomagane prowizjami z działalności bancassurance.

Wynik na działalności podstawowej, zdefiniowany jako suma wyniku z tytułu odsetek i wyniku z tytułu prowizji, osiągnął 4 018 mln zł za 1-3kw. 2022 r. notując silny wzrost o 57% r/r oraz o 5% kw/kw w 3kw. 2022 r. wzmacniając rentowność Grupy na bazie powtarzalnej.

Pozostałe przychody pozaodsetkowe, które obejmują wynik z wymiany, wyniki na aktywach i zobowiązaniach finansowych (bez korekty portfela kredytów wg. wartości godziwej), a także pozostałe przychody i koszty operacyjne netto, zanotowały poziom ujemny w okresie 1-3kw. 2022 r. w wysokości -116 mln zł. Wartość ujemna odzwierciedla, przede wszystkim, wszelkie koszty związane z polubownymi rozstrzygnięciami w zakresie ugód z kredytobiorcami walutowych kredytów hipotecznych (-379 mln zł narastająco), obciążające linie wyniku z pozycji wymiany oraz pozostałych kosztów operacyjnych.

Przychody operacyjne ogółem Grupy osiągnęły wysokość 3 902 mln zł w 1-3kw. 2022 r., wykazując znaczący wzrost o 48% r/r, głównie dzięki silnej dynamice wyniku z tytułu odsetek, i stając się kluczowym czynnikiem poprawy efektywności działania Grupy. Przychody za 3kw. 2022 r. wyniosły 1 405 mln zł, rosnąc o 5% kw/kw.

Koszty ogółem wyniosły 1 625 mln zł w okresie 1-3kw. 2022 r, co oznacza wysoki wzrost o 34% r/r, głównie w wyniku znacznie wyższej składki na Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG), oraz składki na system ochrony ('IPS') ustanowiony przez 8 polskich banków. Wpłata na IPS przez Bank w wysokości 276,1 mln zł, z czego większość zaksięgowana była w 2kw. 2022 r., spowodowała wzrost kosztów BFG/IPS w okresie 1-3kw 2022 r. o 294% r/r. Koszty ogółem bez opłat na BFG wzrosły o 11% r/r oraz o 12% kw/kw.

Koszty operacyjne (mln zł)		1-3kw22 1-3kw21	Zmiana r/r	3kw22	2kw22	Zmiana kw/kw
Koszty osobowe	(678,1)	(613,3)	10,6%	(232,6)	(227,5)	2,3%
Pozostałe koszty administracyjne	(946,5)	(594,9)	59,1%	(228,9)	(449,3)	-49,1%
w tym opłaty na Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) i składka na IPS	(396,8)	(100,7)	294,0%	(24,4)	(286,5)	-91,5%
Koszty operacyjne ogółem		(1 624,6) (1 208,2)	34,5%	(461,5)	(676,8)	-31,8%
Całkowite koszty bez BFG/IPS		(1 227,8) (1 107,5)	10,9%	(437,1)	(390,3)	12,0%
Koszty/przychody – raportowane	41,6%	45,9%	-4,2 pp	32,9%	50,6%	-17,8 pp
Koszty/przychody skorygowane (*)	32,6%	43,1%	-10,5 pp	32,4%	30,6%	1,8 pp

(*) z równym rozkładem opłaty BFG na fundusz restrukturyzacji na cały rok i bez przychodów lub kosztów jednorazowych

Koszty osobowe wyniosły w okresie 1-3kw. 2022 r. 678 mln zł i wzrosły o 11% r/r (oraz o 2% kw/kw), głównie w wyniku wyższych wynagrodzeń zasadniczych i premii w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. Grupa dostosowuje liczbę oddziałów i poziom zatrudnienia do bieżących potrzeb, co odzwierciedla coraz ważniejszą rolę kanałów online przy jednoczesnym utrzymywaniu znaczącej obecności geograficznej pod względem sieci tradycyjnych oddziałów. Na koniec września 2022 r. liczba oddziałów ogółem wyniosła 633 a ich liczba została zredukowana o 32 placówki w porównaniu do stanu na koniec września 2021 r. Liczba pracowników w Grupie wyniosła 6 778 etatów na koniec czerwca 2022 r., co oznacza redukcję w ujęciu rocznym o 257 etatów (-4% r/r). Wyłączając pracowników na długoterminowych zwolnieniach ('aktywne etaty'), liczba zatrudnionych była znacznie niższa, tzn. wynosiła 6 219.

Zatrudnienie (etaty)	30.09.2022	30.09.2021	Zmiana r/r	30.06.2022	Zmiana kw/kw
Bank Millennium S.A.	6 499	6 696	-2.9%	6 407	1.4%
Podmioty zależne	279	339	-17.9%	328	-15.0%
Grupa Banku Millennium razem	6 778	7 035	-3.7%	6 735	0.6%
Grupa BM razem (aktywne* etaty)	6 219	6 366	-2.3%	6 139	1.3%

(*) active FTEs denote employees not on long-term leaves

Pozostałe koszty administracyjne (w tym amortyzacja) osiągnęły 947 mln zł w okresie 1-3kw. 2022 r. i silnie wzrosły o 59% r/r w rezultacie wyższej składki na BFG oraz składki na wspomniany wyżej System Ochrony. Pozostałe koszty administracyjne bez składek na BFG lub System Ochrony wzrosły o 11% r/r w wyniku wyższych kosztów marketingowych, prawnych i doradztwa w porównaniu do poziomu z analogicznego okresu poprzedniego roku. Koszty prawne związane z negocjacjami i sprawami sądowymi dotyczącymi kredytobiorców walutowych kredytów hipotecznych stanowiły dodatkowe obciążenie w tej grupie kosztów (41,4 mln zł w okresie sprawozdawczym, jednakże bez uwzględnienia 34,3 mln zł zaksięgowanych dodatkowo w pozostałych kosztach operacyjnych).

Wskaźnik kosztów do dochodów za 1-3kw. 2022 r. wyniósł 41,6% i był niższy o 4,2 pkt. proc. niż poziom dla 1-3kw. 2021 r. (45,9%). Wskaźnik kosztów do dochodów bez wyżej wymienionych pozycji nadzwyczajnych (głównie koszty prawne i straty walutowe związane ze sporami sądowymi/ugodami z kredytobiorcami walutowymi) osiągnął rekordowo niski poziom 32,6% za 1-3kw. 2022 r. i był o 10,5 punktów procentowych niższy w porównaniu do poziomu za 1-3kw. 2021 r.

Zysk netto (mln zł)	1-3kw22	1-3kw21	Zmiana r/r	3kw22	2kw22	Zmiana kw/kw
Przychody operacyjne	3 901,6	2 635,0	48,1%	1 404,8	1 336,8	5,1%
Koszty operacyjne	(1 624,6)	(1 208,2)	34,5%	(461,5)	(676,8)	-31,8%
Odpisy na utratę wartości oraz pozostały koszt ryzyka*	(266,8)	(217,0)	23,0%	(113,0)	(70,7)	59,9%
Pozostałe modyfikacje**	(49,7)	-	-	(49,7)	-	-
Odpis na ryzyko prawne walutowych kredytów hipotecznych	(1 512,8)	(1 573,2)	-3,8%	(498,2)	(515,5)	-3,4%
Rezerwa na wakacje kredytowe	(1 422,9)	0,0	-	(1 422,9)	0,0	-
Podatek bankowy	(169,1)	(230,6)	-26,7%	(0,2)	(86,8)	-99,7%
Zysk brutto	(1 144,2)	(593,9)	-	(1 140,7)	(13,0)	-
Podatek dochodowy	(119,3)	(229,1)	-47,9%	139,8	(127,3)	-
Zysk netto - raportowany	(1 263,5)	(823,0)	-	(1 000,9)	(140,3)	-
Zysk netto (skorygowany***)	1 832,4	805,8	127,4%	704,5	637,3	10,6%

(*) odpisy na utratę wartości aktywów finansowych i niefinansowych w tym korekta kredytów wg. wartości godziwej (13,6 mln zł za 1-3kw. 2022 r. i 39.2 mln zł za 1-3kw. 2021 r.) oraz efekt modyfikacji kredytów (-7,0 mln zł. za 1-3kw. 2022 r. i -9,4 mln zł za 1-3kw. 2021 r.)

(**) wartość modyfikacji zaksięgowana w 3kw. 2022r. wynikająca z dobrowolnych ugód z kredytobiorcami walutowych kredytów hipotecznych odnosząca się do specyficznej grupy tych umów (-49,7 mln zł w omawianym okresie)

(***) bez pozycji nadzwyczajnych, tj. rezerwy na wakacje kredytowe, rezerw na ryzyko prawne walutowych kredytów hipotecznych, kosztów ugód z kredytobiorcami tych kredytów, wpływu wpłat na system ochrony (IPS) oraz z liniowym rozłożeniem składki na fundusz restrukturyzacji banków (BFG)

Łączny koszt ryzyka, który obejmował odpisy netto na utratę wartości, korektę wartości godziwej części portfela kredytowego i wynik modyfikacji (bez części dotyczącej ugód z kredytobiorcami walutowych kredytów hipotecznych), poniesiony przez Grupę, wyniósł 267 mln zł w okresie 1-3kw. 2022 r. i był o 23% wyższy niż w 1-3kw. 2021 r. (60% wzrostu kwartalnie).

Koszty ryzyka dla segmentu detalicznego były głównym czynnikiem wzrostu kosztów ryzyka ogółem i w okresie 1-3kw. 2022 r. wyniosły 256 mln zł. Koszt ryzyka dla segmentów korporacyjnego i pozostałych wyniósł 11 mln zł. Relatywnie rzecz biorąc, koszt ryzyka (tzn. odpisy netto w stosunku do średnich kredytów brutto) za 1-3kw. 2022 r. wyniósł 44 pkt. baz., zatem był o 8 pkt. baz. wyższy niż w okresie 1-3kw. 2021 r. (36 pkt. baz.).

Grupa zaksięgowała w wyniku z modyfikacji części kosztów dobrowolnych ugód z kredytobiorcami walutowych kredytów hipotecznych w kwocie 49,7 mln zł.

W 3kw. 2022 r. Bank dalej tworzył rezerwy na ryzyko prawne związane z portfelem walutowych kredytów hipotecznych, które stanowiły znaczącą pozycję w Rachunku zysków i strat. W 3kw. 2022r. pozostawały one na podobnym poziomie jak w poprzednich kwartałach bieżącego roku obrotowego i osiągnęły 498 mln zł (447 mln zł, z wyłączeniem kredytów generowanych przez były Euro Bank, ponieważ kredyty te podlegają klauzulom ubezpieczeniowym i gwarancjom Societe Generale). Saldo rezerw wzrosło do 5 270 mln zł. lub 4 881 mln zł bez kredytów udzielonych przez Euro Bank, przy czym te drugie z wymienionych stanowiły równowartość 41,3% portfela walutowych kredytów hipotecznych udzielonych przez Bank Millennium.

W 3kw. 2022 r. Bank zaksięgował koszt wakacji kredytowych (będących konsekwencją ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom) w kwocie 1 423 mln zł, co miało znaczący negatywny wpływ na wynik przed opodatkowaniem oraz wynik netto, jak również na pozycję kapitałową Grupy w raportowanym okresie (istotny dodatni wynik operacyjny za 1-3kw 2022r. bez uwzględnienia tej rezerwy).

Wynik brutto (przed podatkiem dochodowym) w okresie 1-3kw. 2022 r. był ujemny i wyniósł 1 144 mln zł (strata 594 mln zł w 1-3kw. 2021 r.) Strata ta wynikała głównie z wyżej wymienionych wysokich pozycji obciążających: rezerwy na wakacje kredytowe, rezerw na walutowe kredyty hipoteczne oraz jednorazowego wkładu do wspomnianego wyżej systemu ochrony. Zysk przed rezerwami (bez uwzględnienia kosztu wakacji kredytowych) wyniósł w raportowanym okresie 2 277 mln zł i wzrósł o 60% r/r.

Podatek bankowy stanowił kolejne obciążenie wyniku operacyjnego Grupy i w okresie 1-3kw. 2022r., wyniósł 169 mln zł. W dniu 15 lipca 2022 r., w związku z wystąpieniem niebezpieczeństwa naruszenia wymaganego poziomu współczynników kapitałowych Bank podjął decyzję o uruchomieniu Planu Naprawy, zawiadamiając o tym KNF oraz Bankowy Fundusz Gwarancyjny. W rezultacie, w okresie trwania procesu naprawczego, Bank nie jest zobowiązany do wnoszenia opłat z tytułu podatku bankowego.

W 3kw. 2022 r. Grupa wykazała stratę netto w wysokości 1 001 mln zł (stratę netto w wysokości 1 264 mln zł za 1-3kw. 2022 r.). Strata netto była wyższa od straty operacyjnej i straty przed opodatkowaniem, z powodu ujemnego wpływu podatku bankowego oraz podatku dochodowego od osób prawnych (w wysokości 119 mln zł), gdyż w większości rezerwy na ryzyko prawne związane z hipotecznymi kredytami walutowymi oraz koszty BFG nie stanowią kosztu uzyskania przychodów. Po korekcie o wymienione powyżej pozycje nadzwyczajne (dot. m. in. kosztu wakacji kredytowych, wpłat na IPS oraz kosztów związanych z walutowymi kredytami hipotecznymi) Grupa osiągnęłaby zysk netto w wysokości 1 832 mln zł w okresie 1-3kw. 2022 r., o 127% więcej niż skorygowany zysk netto za 1-3kw. 2021 r. w wysokości 806 mln zł. Skorygowany zysk netto za 3kw. 2022 r. wyniósłby 705 mln zł, (o 11% wyżej niż skorygowany zysk za 2kw. 2022 r. w wysokości 637 mln zł).

Kredyty i pożyczki dla klientów

Kredyty netto ogółem Grupy Banku Millennium osiągnęły 78 966 mln zł na koniec września 2022 r. i wzrosły o 2% r/r. (spadek o 1% w por. z końcem poprzedniego kwartału). Wzrost kredytów bez portfela walutowych kredytów hipotecznych był wyższy, o 6% r/r. Walutowe kredyty hipoteczne, netto po uwzględnieniu rezerw, obniżyły się wyraźnie w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy (spadek o 24%), a udział walutowych kredytów hipotecznych (bez kredytów przejętych z Euro Banku) w kredytach brutto ogółem spadł w sposób istotny w ciągu roku do 9,4% z poziomu 12,6% rok temu.

Wartość netto kredytów dla gospodarstw domowych wyniosła 58 761 mln zł na koniec września 2022 r., wykazując nieznaczny wzrost o 1% r/r (spadek kwartalny o 1%). W ramach tej linii kredyty hipoteczne w zł wzrosły wyraźnie o 9% r/r, jednak odnotowały spadek w ujęciu kwartalnym o 2% gdyż kwartalne wypłaty wyraźnie wyhamowały w środowisku wysokich stóp procentowych. W 3kw. 2022 r. uruchomienia kredytów hipotecznych osiągnęły 1,4 mld zł i spadły o 37% w por. z 3kw. 2021 r.

Wartość netto kredytów konsumpcyjnych wyniosła 15 798 mln zł prezentując nieco niższy poziom w porównaniu do salda sprzed roku (-1% r/r). Wypłaty kredytów gotówkowych w 3kw. 2022 r. osiągnęły wartość 1,5 mld zł, tj. o 4% mniej niż poziom relatywnie dobrego 3kw. 2021 r. (wzrost o 8% względem 2kw. 2022 r.)

Wartość netto kredytów dla przedsiębiorstw wyniosła 20 205 mln zł na koniec września 2022 roku i wzrosła o 7% r/r (+2% kw/kw).

Skonsolidowany Raport Grupy Kapitałowej Banku Millennium za 3 kwartał 2022 r.

Kredyty i pożyczki dla klientów (mln zł)		30.09.2022 30.09.2021	Zmiana	r/r 30.06.2022	Zmiana kw/kw
Kredyty dla gospodarstw domowych	58 761,0	58 328,7	0,7%	59 556,6	-1,3%
- złotowe kredyty hipoteczne	34 850,1	31 752,0	9,8%	35 624,4	-2,2%
- walutowe kredyty hipoteczne	8 112,9	10 653,8	-23,8%	8 279,1	-2,0%
- w tym kredyty Banku Millennium	7 414,6	9 856,7	-24,8%	7 601,9	-2,5%
- w tym kredyty byłego Euro Banku	698,3	797,1	-12,4%	677,2	3,1%
- kredyty konsumpcyjne	15 798,0	15 922,9	-0,8%	15 653,0	0,9%
Kredyty dla przedsiębiorstw i sektora publicznego	20 204,5	18 950,9	6,6%	19 785,3	2,1%
- leasing	7 114,3	6 657,1	6,9%	6 919,1	2,8%
- pozostałe kredyty dla przedsiębiorstw i faktoring	13 090,2	12 293,8	6,5%	12 866,2	1,7%
Kredyty i pożyczki netto dla klientów	78 965,5	77 279,7	2,2%	79 341,9	-0,5%
Kredyty i pożyczki netto dla klientów bez walutowych kredytów hipotecznych	70 852,6	66 625,9	6,3%	71 062,8	-0,3%
Odpisy na utratę wartości	2 539,4	2 509,0	1,2%	2 384,7	6,5%
Kredyty i pożyczki dla klientów brutto*	81 504,9	79 788,7	2,2%	81 726,6	-0,3%

Strukturę i dynamikę kredytów dla klientów w Grupie przedstawia poniższa tabela:

(*) W tym, poza rezerwami na ryzyko kredytowe, także korekta wg wartości godziwej portfela kredytów, ujmowanego wg wartości godziwej, oraz modyfikacja. Uwzględnia także początkową korektę MSSF9. W tym przypadku portfel kredytów brutto przedstawia wartość kredytów i pożyczek przed wspomnianymi rezerwami i korektami.

Depozyty klientów

Dynamikę depozytów klientów przedstawia poniższa tabela:

Depozyty klientów (mln zł)	30.09.2022	30.09.2021	Change	y/y 30.06.2022	Change q/q
Depozyty klientów indywidualnych	66 867,3	64 965,0	2,9%	65 165,2	2,6%
Depozyty przedsiębiorstw i sektora publicznego	30 903,3	25 285,1	22,2%	30 956,8	-0,2%
Depozyty ogółem	97 770,6	90 250,1	8,3%	96 122,0	1,7%

Depozyty ogółem wyniosły 97 771 mln zł na dzień 30 września 2022 roku i wykazały wyraźny wzrost o 8% r/r (wzrost o 2% kw/kw).

Głównym motorem tego wzrostu były depozyty przedsiębiorstw i sektora publicznego, które na koniec września 2022 r. osiągnęły poziom 30 903 mln zł przekładając się na silny wzrost o 22% r/r (stabilne kwartalnie).

Depozyty osób fizycznych osiągnęły 66 867 mln zł na dzień 30 września 2022 r. i wzrosły o 3% r/r (z podobną skalą wzrostu kwartalnego). W ramach tej pozycji lokaty terminowe bardzo mocno wzrosły o 82% r/r ponieważ te produkty stały się znacznie bardziej atrakcyjne wraz ze wzrostem rynkowych stóp procentowych, natomiast salda na rachunkach bieżących i oszczędnościowych osób fizycznych spadły o 12% r/r.

PŁYNNOŚĆ, JAKOŚĆ AKTYWÓW I WYPŁACALNOŚĆ

Pozycja płynnościowa Grupy Banku Millennium pozostała silna w 3 kw. 2022. Wskaźnik LCR na poziomie 165% na koniec września 2022, znacząco przekroczył minimalny poziom 100%. Wskaźnik kredyty/depozyty pozostał na niskim poziomie (81%), a udział płynnych papierów wartościowych (głównie obligacji skarbowych i bonów NBP) w aktywach ogółem Grupy pozostaje na znaczącym poziomie 14%.

Wskaźniki jakości kredytów i płynności Grupy (mln zł)	3 kw. 2022 3 kw. 2021		Zmiana r/r	2 kw. 22	Zmiana kw./kw.
Razem kredyty z utratą wartości	3 702	3 712	-10	3 507	195
Odpisy na utratę wartości	2 495	2 437	58	2 333	162
Korekta do wartości godziwej	44	72	-28	52	-8
Ogółem odpisy na utratę wartości i korekta do wartości godziwej	2 539	2 509	30	2 385	155
Udział ekspozycji z utrata wartości NPL ratio (%)	4,54%	4,65%	-0,11%	4,29%	0,25%
Kredyty przeterminowane ponad 90 dni /kredyty ogółem (%)	2,25%	2,53%	-0,28%	2,07%	0,18%
Wskaźnik pokrycia (Odpisy łącznie + korekta do wart. godziwej/kredyty z utratą wartości) (%)	68,60%	67,58%	1,01%	68,01%	0,59%
Ogółem odpisy i korekta do wartości godziwej/kredyty przeterminowane (>90d) (%)	138,37%	124,28%	14,09%	140,82%	-2,46%
Wskaźnik pokrycia płynności (LCR) Grupy	165%	184%	-19%	158%	7%

Grupa nadal prezentowała bardzo dobrą jakości aktywów wśród polskich banków: udział kredytów z utratą wartości w całości portfela kredytowego pozostał na niskim poziomie 4,54%. Udział kredytów przeterminowanych powyżej 90 dni w portfelu ogółem zmniejszył się z 2,53% we wrześniu 2021 r. do 2,25% na koniec września 2022 r.

Wskaźnik pokrycia kredytów z utratą wartości w ciągu roku wzrósł z 67,58% na koniec września 2021 do 68,60% na koniec września 2022. W ciągu roku wzrosło również pokrycie kredytów przeterminowanych o ponad 90 dni ze 124,28% do 138,37%, ze względu na wzrost poziomu rezerw na ekspozycje opóźnione.

W portfelu hipotecznym wskaźnik kredytów z utratą wartości wzrósł z 2,24% we wrześniu 2021 i 2,17% na koniec 2021 do 2,54%, dla pozostałych produktów detalicznych nastąpił spadek z 11,21% do 10,14% na koniec września 2022 r. Pogorszenie odnotowano w portfelu leasingowym (z 3,18% do 4,07%). W portfelu korporacyjnym wskaźnik poprawił się z 4,27% do 3,57%.

Wojna na Ukrainie – wpływ na portfel kredytowy

24 lutego 2022 r. Rosja dokonała inwazji na Ukrainę, powodując dramatyczny kryzys humanitarny i znaczące zmiany w otoczeniu gospodarczym. Społeczność międzynarodowa zareagowała wprowadzeniem sankcji wobec Rosji i Białorusi oraz rewizją strategicznych założeń dotyczących gospodarki międzynarodowej. Znaczącemu ograniczeniu uległy relacje biznesowe z rosyjskimi i białoruskimi rządami i firmami, co ma konsekwencje w postaci ograniczenia podaży i wzrostu cen niektórych surowców na rynku światowym, zerwania łańcuchów dostaw oraz wysokich cen energii i paliw. Zmienione warunki gospodarcze wpływają negatywnie na całą gospodarkę, na sytuację zarówno przedsiębiorstw jak i konsumentów. Bank monitoruje portfel klientów szczególnie narażonych na zidentyfikowane ryzyka i wdraża odpowiednia działania mitygujące.

Wpływ na portfel Banku Millennium – wrzesień 2022

Portfel detaliczny: Portfel dla obywateli Ukrainy mieszkających w Polsce wynosi około 1,2 mld zł, co stanowi 1,7% portfela detalicznego Banku i około 1,2% portfela kredytów Grupy. Kredyty konsumpcyjne stanowią 58% portfela obywateli Ukrainy, podczas gdy pozostała część to Kredyty Hipoteczne udzielane na finansowanie nieruchomości w Polsce. Bank wdrożył już dedykowany ścisły monitoring jakości portfela kredytów dla cudzoziemców oraz wdrożył skuteczne środki zarządzania ryzykiem w tym portfelu. Na wrzesień 2022 Bank nie obserwuje istotnych oznak pogorszenia się jakości portfela.

Portfel przedsiębiorstw: Grupa BM nie finansuje rezydentów z Ukrainy, Białorusi, Rosji. Po wybuchu konfliktu na Ukrainie BM dokonał przeglądu ekspozycji kredytowych przedsiębiorstw potencjalnie najbardziej dotkniętych skutkami konfliktu (przyjęto jako kryterium więcej niż 15% udziału w strukturze dostawców lub udział sprzedaży do tych 3 krajów powyżej 15% lub dominujący kapitał akcyjny z tych krajów lub bezpośrednie inwestycje kapitałowe w tych krajach przekraczające 15% kapitału własnego). Zaangażowanie wyselekcjonowanych przedsiębiorstw wynosi około 383 mln zł, co stanowi 1,5% portfela przedsiębiorstw Grupy BM oraz około 0,4% całego portfela kredytowego Grupy BM (dane na dzień 30.09.2022, ekspozycja bilansowa i pozabilansowa). Przedsiębiorstwa wybrane w oparciu o opisane wyżej kryteria wdrożyły rozwiązania w celu zminimalizowania ryzyka wynikającego z konfliktu na Ukrainie, które pozwoliły im na dywersyfikację łańcuchów dostaw oraz struktury odbiorców. Obecnie Bank ocenia ryzyko wpływu konfliktu na Ukrainie na sytuację finansową tych przedsiębiorstw jako niskie. Niemniej jednak ogólne konsekwencje zmian sytuacji gospodarczej (powiązane z wzrostem cen energii, paliw i surowców) dla kondycji przedsiębiorstw nadal są trudne do oszacowania i wymagają ścisłego monitoringu.

Wypłacalność

Bank i Grupa są zobowiązane na mocy prawa do spełnienia minimalnych wymogów w zakresie funduszy własnych i dźwigni, określonych w art. 92 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/876 z dnia 20 maja 2019 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wskaźnika dźwigni, wskaźnika stabilnego finansowania netto, wymogów w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych, ryzyka kredytowego kontrahenta, ryzyka rynkowego, ekspozycji wobec kontrahentów centralnych, ekspozycji wobec przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania, dużych ekspozycji, wymogów dotyczących sprawozdawczości i ujawniania informacji, a także rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (CRR II).

W 3 kwartale 2022 r. w porównaniu z poprzednim kwartałem łączny wskaźnik kapitałowy (TCR) obniżył się o 238 p.b., przy podobnej zmianie wskaźnika T1 i wskaźnika CET1 (spadek o 267 p.b.).

Główne wskaźniki kapitałowe* (mln zł)	3 kw. 2022	3 kw. 2021	Zmiana r/r	2 kw.22	Zmiana kw/kw
Aktywa ważone ryzykiem (RWA) Grupa	52 587,1	50 220,2	2 366,9	49 819,7	2 767,4
Aktywa ważone ryzykiem (RWA) Bank	52 085,5	49 721,7	2 363,8	49 487,2	2 598,3
Wymogi kapitałowe Grupa	4 207,0	4 017,2	189,8	3 985,6	221,4
Wymogi kapitałowe Bank	4 166,8	3 977,7	189,1	3 959,0	207,8
Fundusze własne Grupa	6 497,2	9 123,8	-2 626,6	7 570,1	-1 072,9
Fundusze własne Bank	6 472,1	8 957,8	-2 485,7	7 552,3	-1 080,2
Łączny wskaźnik kapitałowy (TCR) Grupa	12,36%	18,17%	-5,8	15,19%	-2,8
Minimalny wymagany TCR	13,54%	14,10%	-0,6	13,54%	0,0
Łączny wskaźnik kapitałowy (TCR) Bank	12,43%	18,02%	-5,6	15,26%	-2,8
Wskaźnik kapitału podstawowego Tier 1 (Wskaźnik T1) Grupa	9,45%	15,12%	-5,7	12,12%	-2,7
Minimalny wymagany Wskaźnik T1	10,84%	11,27%	-0,4	10,84%	0,0
Wskaźnik kapitału Tier 1 (Wskaźnik T1) Bank	9,49%	14,94%	-5,4	12,17%	-2,7
Wskaźnik kapitału podstawowego Tier 1 (Wskaźnik CET1) Grupa	9,45%	15,12%	-5,7	12,12%	-2,7
Minimalny wymagany Wskaźnik CET1	8,81%	11,27%	-2,5	8,81%	0,0
Wskaźnik kapitału podstawowego Tier 1 (Wskaźnik CET1) Bank	9,49%	14,94%	-5,4	12,17%	-2,7
Wskaźnik dźwigni (LR) Grupa	4,28%	7,09%	-2,8	5,41%	-1,1

(*) Wskaźniki kapitałowe są wyliczane zgodnie z przepisami przejściowymi łagodzącymi wpływ wdrożenia MSSF 9 na wskaźnik CET1

Spadek wskaźników kapitałowych wynikał z obniżenia funduszy własnych o 1.073 mln zł (o 14,2%), przede wszystkim w rezultacie utworzenia rezerw celowych na program pomocowy "Wakacje kredytowe" oraz dalsze tworzenie rezerw na ryzyko prawne. Obydwie te okoliczności wpłynęły na wykazanie straty finansowej netto w kwocie 1.264 mln zł. Aktywa ważone ryzykiem wzrosły o 2.767 mln zł (o 5,6%).

Minimalne poziomy kapitału obejmują:

• Bufor II Filara kredytów walutowych (RRE FX) – zalecenie KNF dotyczące dodatkowego wymogu kapitałowego dla zabezpieczenia ryzyka wynikającego z walutowych kredytów hipotecznych dla gospodarstw domowych, wynikające z art. 138 ust. 1 pkt 2a ustawy Prawo bankowe. Aktualnie bufor ten został ustalony w zaleceniach KNF pod koniec 2021 roku w wysokości 2,82 p.p. (Bank) i 2,79 p.p. (Grupa) dla łącznego wskaźnika kapitałowego (TCR), co odpowiada wymogowi kapitałowemu na poziomie 2,11 p.p. (Bank) i 2,09 p.p. (Grupa) dla Wskaźnika Tier1 oraz 1,58 p.p. (Bank) i 1,56 p.p. (Grupa) dla Wskaźnika CET1;

Skonsolidowany Raport Grupy Kapitałowej Banku Millennium za 3 kwartał 2022 r.

• Wymóg połączonego bufora określony w ustawie o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym – który składa się z:
  • Bufora zabezpieczenia kapitału w wysokości 2,5%,
  • Bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym (OSII) w wysokości 0,25%, przy czym wysokość jest corocznie ustalana przez KNF,
  • Bufor ryzyka systemowego w wysokości 0%, zredukowany z 3% w marcu 2020 roku,
  • Bufor antycykliczny w wysokości 0%.

Bank i Grupa nie osiągają limitów kapitałowych w zakresie wymogu połączonego bufora, co zostało ogłoszone w raporcie bieżącym nr 21/2022. Zgodnie z przepisami, Bank opracował Plan Ochrony Kapitału, który został złożony do UKNF. Plan zakłada odzyskanie adekwatności kapitałowej w drugiej połowie 2023 roku.

Bank otrzymał w kwietniu b.r. wspólną decyzję organów do spraw restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, zobowiązującą do spełnienia wymogów MREL. Na moment zakomunikowania decyzji, Bank na poziomie skonsolidowanym jest zobowiązany spełnić minimalny wymóg MRELtrea w wysokości 15,60% oraz MRELtem w wysokości 3,00%. Na poziomie jednostkowym minimalny wymóg MRELtrea wynosi 15,55% oraz MRELtem 3,00%. Dodatkowo w decyzji wyznaczono zaktualizowane minimalne wymogi, które muszą być spełnione do 31 grudnia 2023 roku, wraz ze ścieżką ich stopniowego osiągnięcia. W związku z powyższym, Bank przygotował program emisji euroobligacji o łącznej wartości nominalnej nie wyższej niż 3 mld EUR, o czym informował w styczniu 2022 roku w raporcie bieżącym. Więcej informacji znajduje się w sekcji "Wymogi MREL"

INFORMACJA O AKCJACH I RATINGACH

Po silnych zwrotach z akcji w 2021 r., początek roku przyniósł nagły koniec wraz z wybuchem wojny na Ukrainie 24 lutego, co spowodowało gwałtowny spadek cen akcji, obligacji, walut i wielu innych klas aktywów. W dniu ataku Rosji na Ukrainę indeks WIG stracił 11% a WIG-Banki 15%. Rynki akcji zaczęły odrabiać straty na początku marca wraz z odbudowującymi się walutami CEE i nieco mniejszą awersją do ryzyka w stosunku do całego regionu CEE. Trend wzrostowy trwał do końca marca, kiedy podwyższona stagflacja (lub co najmniej ryzyko spowolnienia wzrostu PKB) zaczęła przeważać nad pozornie atrakcyjnymi wycenami, a polskie akcje powróciły do trendu spadkowego.

W 3kw22 przyniósł mieszane zachowanie polskich akcji z odreagowaniem indeksów w lipcu i na początku sierpnia, a następnie dalszym pogłębieniem strat, w miarę powrotu awersji do ryzyka na świecie.

W sumie w ciągu 9 miesięcy indeks WIG spadł o 34%, indeks WIG-Banki o 47% a kurs akcji Banku Millennium spadł o 60%.

W okresie 12 miesięcy kończącym się 30 września 2022 roku, indeks szerokiego rynku WIG spadł o 12% a indeks największych spółek WIG20 oraz WIG-Banki spadły o 40%. W tym samym czasie akcje Banku Millennium spadły o 51%.

Skonsolidowany Raport Grupy Kapitałowej Banku Millennium za 3 kwartał 2022 r.

Zmiana kursu akcji Banku Millennium w stosunku do indeksu WIG Banki

W 9M22 średni, dzienny obrót akcjami Banku Millennium był 5% wyższy w porównaniu do tego samego okresu w ubiegłym roku.

Wskaźniki rynkowe		30.09.2022 30.12.2021(*)	Zmiana od początku roku	30.09.2021	Zmiana r/r
Liczba akcji banku (tys.)	1 213 117	1 213 117	0,00%	1 213 117	0,00%
Średni obrót dzienny (tys. zł)	8 052			7 639	5,4%
Kurs akcji Banku (zł)	3,33	8,20	-59,3%	6,74	-50,6%
Kapitalizacja (mln zł)	4 042	9 941	-59,3%	8 176	-50,6%
WIG Banki	4 571	8 640	-47,1%	7 658	-40,3%
WIG20	1 378	2 267	-39,2%	2 310	-40,4%
WIG30	1 689	2 765	-38,9%	2 801	-39,7%
WIG - indeks główny	45 971	69 296	-33,7%	70 341	-34,6%

(*) ostatni dzień notowań w grudniu 2021.

Akcje Banku Millennium są uwzględniane w następujących indeksach WGPW: WIG, WIG Banki, WIG 30, mWIG 40, WIG Poland oraz WIG-ESG.

Symbole giełdowe Banku Millennium: ISIN PLBIG0000016, Bloomberg MIL PW, Reuters MILP.WA

Ratingi Banku Millennium

W dniu 27 stycznia 2022 r. agencja ratingowa Moody's potwierdziła długoterminowe i krótkoterminowe ratingi depozytowe Banku Millennium S.A. (BM) na poziomie Baa1/Prime-2, zarówno Bazową Ocenę Kredytową (BCA), jak i Skorygowane BCA na poziomie baa3, Ocenę Ryzyka Kontrahenta (CRA) na poziomie A3(cr)/Prime-2(cr) oraz Ratingi Ryzyka Kontrahenta (CRR) na poziomie A3/Prime-2. Jednocześnie Moody's utrzymuje stabilną perspektywę długoterminowych ratingów depozytowych BM. Potwierdzenie ratingu odzwierciedla oczekiwania Moody's, że bank będzie w stanie zaabsorbować niekorzystne skutki dotychczasowej ekspozycji na kredyty hipoteczne we frankach szwajcarskich w ciągu najbliższych 12 do 18 miesięcy, w oparciu o dużą elastyczność finansową banku, wynikającą z efektywności powyżej rówieśników i generowania przychodów (szczegóły w RB 3/2022, Raporty bieżące - Relacje inwestorskie - Bank Millennium).

W dniu 7 kwietnia 2022 r., agencja ratingowa Moody's Investors Service (Moody's Deutschland GmbH) przyznała rating (P)Baa3 dla niezabezpieczonych i niepodporządkowanych obligacji, które mogą zostać wyemitowane w ramach Programu EMTN Banku. Wszystkie pozostałe ratingi i oceny pozostały bez zmian w efekcie tej akcji ratingowej (Rating Programu Emisji Euroobligacji na kwotę 3 mld EUR przyznany przez Moody's).

W dniu 20 lipca 2022 roku agencja ratingowa Moody's Investors Service obniżyła długo- oraz krótkoterminowe ratingi Banku do następujących poziomów:

Długoterminowy Rating Depozytowy: Baa3 (poprzednio Baa1),

Podstawowa Ocena Kredytowa (Baseline Credit Assessment lub BCA) oraz skorygowana BCA: ba2 (poprzednio baa3),

Długoterminowy Counterparty Risk Assessment (CRA): Baa2(cr) (poprzednio A3(cr)),

Długoterminowy Counterparty Risk Ratings (CRR):Baa2 (poprzednio A3),

Krótkoterminowy Rating Depozytowy: P-3 (poprzednio P-2),

Rating dla niezabezpieczonych i niepodporządkowanych obligacji, które mogą zostać wyemitowane w ramach Programu EMTN Banku: (P)Ba2 (poprzednio (P)Baa3).

W ramach przeglądu, Moody's umieścił wszystkie długo- oraz krótko-terminowe ratingi Banku oraz jego oceny pod obserwacją z możliwością dalszego ich obniżenia szczegóły w RB 21/2022, Raporty bieżące - Relacje inwestorskie - Bank Millennium). W swoim raporcie, Moody's stwierdził m.in:

"Dzisiejsza zmiana ratingów następuje po informacji BM (Banku) iż spodziewa się on spadku jego współczynników kapitałowych poniżej minimalnych wymogów regulacyjnych w rezultacie wejścia w życie regulacji wspierającej kredytobiorców w Polsce, której kluczowym elementem są moratoria kredytowe dla posiadaczy kredytów hipotecznych w złotych polskich".

W dniu 5 sierpnia 2022 r. agencja ratingowa Fitch obniżyła długo- oraz krótko-terminowe ratingi Banku do następujących poziomów:

Długoterminowy rating emitenta 'Issuer Default Rating' (IDR) do 'BB' (poprzednio 'BBB-'). Perspektywa ratingu jest stabilna,

Krótkoterminowy rating emitenta 'Issuer Default Rating' (IDR) do 'B' (poprzednio 'F3'),

'Viability Rating' (VR) do 'bb' (poprzednio 'bbb-'),

Narodowy rating długoterminowy (National Long-term Rating) do 'BBB+(pol)' (poprzednio 'A(pol)').

Rating narodowy krótkoterminowy 'National Short-term Rating' został utrzymany na poziomie 'F1(pol)'.

Fitch wycofał rating 'Support Rating' Banku Millennium ponieważ nie jest on już właściwy z punktu widzenia oceny przeprowadzanej przez agencję w oparciu o jej zaktualizowane kryteria "Bank Rating Criteria" opublikowane w dniu 12 listopada 2021r. W oparciu o te kryteria, Fitch przyznał Bankowi rating 'Shareholder Support Rating' (SSR) na poziomie 'b' (szczegóły w RB 25/2022, Raporty bieżące - Relacje inwestorskie - Bank Millennium). W swoim raporcie, Fitch stwierdził m.in: "Ratingi Millennium odzwierciedlają presję na kapitały wynikającą w przeważającej mierze z ponadprzeciętnego zaangażowania banku w produkty, które stały się przedmiotem rządowej lub sądowej interwencji, mających negatywny wpływ na raportowaną zyskowność. Jednocześnie, są one wspierane przez solidną pozycję rynkową, zadowalającą podstawową rentowność i jakość aktywów, jak również silny profil pod względem finansowania i płynności".

Skonsolidowany Raport Grupy Kapitałowej Banku Millennium za 3 kwartał 2022 r.

Ratingi Banku, na dzień 30 września 2022 r. przedstawiały się następująco:

Rating	MOODY'S
Długoterminowy rating depozytowy	Baa3
Krótkoterminowy rating depozytowy	Prime-3
Podstawowa Ocena Kredytowa (BCA)/skorygowana BCA	ba2
Długoterminowy Counterparty Risk Assessment (CRA)	Baa2(cr)/Prime-2(cr)
Perspektywa ratingu	Rating(i) pod obserwacją

Rating	FITCH
Długoterminowy rating emitenta (IDR)	BB
Narodowy rating długoterminowy	BBB+ (pol)
Krótkoterminowy rating emitenta (IDR)	B
Viability (VR)	bb
Shareholder Support Rating (SSR)	b
Perspektywa ratingu	stabilna

Data	Imię i nazwisko	Stanowisko/Funkcja	Podpis
21.10.2022	Joao Bras Jorge	Prezes Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
21.10.2022	Fernando Bicho	Wiceprezes Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
21.10.2022	Wojciech Haase	Członek Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
21.10.2022	Andrzej Gliński	Członek Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
21.10.2022	Wojciech Rybak	Członek Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
21.10.2022	Antonio Pinto Junior	Członek Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
21.10.2022	Jarosław Hermann	Członek Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym

SKONSOLIDOWANY RAPORT GRUPY KAPITAŁOWEJ BANKU MILLENNIUM ZA 3 KWARTAŁ 2022 R.

SPIS TREŚCI

SKRÓCONE ŚRÓDROCZNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE GRUPY KAPITAŁOWEJ BANKU MILLENNIUM S.A. ZA OKRES 9 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY 30 WRZEŚNIA 2022 R............... 37

SKRÓCONE ŚRÓDROCZNE JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE BANKU MILLENNIUM S.A. ZA OKRES 9 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY 30 WRZEŚNIA 2022 R. ...............................................113

SKRÓCONE ŚRÓDROCZNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE GRUPY KAPITAŁOWEJ BANKU MILLENNIUM S.A. ZA OKRES 9 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY 30 WRZEŚNIA 2022 R.

SPIS TREŚCI

1.		INFORMACJE OGÓLNE O EMITENCIE 39
2.		WSTĘP I POLITYKA RACHUNKOWOŚCI 41
3.		SKONSOLIDOWANE DANE FINANSOWE (GRUPA) 43
4.		NOTY DO SKONSOLIDOWANYCH DANYCH FINANSOWYCH 50
	1)	Przychody z tytułu odsetek i przychody o podobnym charakterze 50
	2)	Koszty z tytułu odsetek i podobne koszty 50
	3)	Przychody z tytułu opłat i prowizji51
	4)	Koszty z tytułu opłat i prowizji 51
	5)	Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów i zobowiązań finansowych
		niewycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy 52
	6)	Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu 52
	7)	Wynik z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych
		obowiązkowo według wartości godziwej przez wynik finansowy 52
	8)	Koszty administracyjne 53
	9)	Koszty z tytułu utraty wartości aktywów finansowych 53
	10)	Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych 54
	11)	Podatek dochodowy 55
	12)	Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu57
	13)	Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody 58
	14)	Kredyty i pożyczki udzielone klientom 59
	15)	Aktywa wyceniane według zamortyzowanego kosztu inne niż Kredyty i pożyczki udzielone
		klientom 64
	16)	Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń65
	17)	Odpisy z tytułu utraty wartości wybranych składników aktywów67
	18)	Aktywa i rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 68
	19)	Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych 69
	20)	Zobowiązania wobec klientów 70
	21)	Zobowiązania z tytułu sprzedanych dłużnych papierów wartościowych z udzielonym
		przyrzeczeniem odkupu70
	22)	Zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 70
	23)	Zmiana stanu zobowiązań podporządkowanych 71
	24)	Rezerwy 71
5.		ZMIANY W PROCESIE ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM 73
6.		SEGMENTY OPERACYJNE 84
7.		OPIS TRANSAKCJI Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI 88
	7.1.	TRANSAKCJE Z GRUPĄ PODMIOTU DOMINUJĄCEGO88
	7.2.	STAN AKCJI BANKU POSIADANYCH PRZEZ OSOBY ZARZĄDZAJĄCE I NADZORUJĄCE BANK 89

8.	WARTOŚĆ GODZIWA 91
8.1. 8.2.	INSTRUMENTY FINANSOWE NIE UJMOWANE W BILANSIE WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ91 INSTRUMENTY FINANSOWE UJMOWANE W BILANSIE WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ 94
9.	ZOBOWIĄZANIA I AKTYWA WARUNKOWE 97
9.1. 9.2.	SPRAWY SĄDOWE 97 POZYCJE POZABILANSOWE 100
10.	RYZYKO PRAWNE Z TYTUŁU WALUTOWYCH KREDYTÓW HIPOTECZNYCH 101
	10.1. SPRAWY SĄDOWE I AKTUALNY STAN REZERW NA RYZYKO PRAWNE 101 10.2. ZDARZENIA, KTÓRE MOGĄ MIEĆ WPŁYW NA RYZYKO PRAWNE Z TYTUŁU WALUTOWYCH KREDYTÓW HIPOTECZNYCH I ZWIĄZANE Z NIM REZERWY 106
11.	INFORMACJE DODATKOWE 108
	11.1. DANE O AKTYWACH, KTÓRE STANOWIĄ ZABEZPIECZENIE ZOBOWIĄZAŃ 108 11.2. PAPIERY WARTOŚCIOWE STANOWIĄCE PRZEDMIOT TRANSAKCJI Z PRZYRZECZENIEM ODKUPU 109 11.3. DYWIDENDA ZA ROK 2021 110 11.4. ZYSK / STRATA NA AKCJĘ 110
	11.5. AKCJONARIUSZE POSIADAJĄCY CO NAJMNIEJ 5% OGÓLNEJ LICZBY GŁOSÓW NA WZA JEDNOSTKI DOMINUJĄCEJ
	GRUPY - BANKU MILLENNIUM S.A 110
	11.6. INFORMACJE O UDZIELENIU PRZEZ GRUPĘ PORĘCZEŃ KREDYTU LUB GWARANCJI 111 11.7. SEZONOWOŚĆ I CYKLICZNOŚĆ DZIAŁAŃ 111
	11.8. POZOSTAŁE INFORMACJE DODATKOWE I WYDARZENIA PO DACIE BILANSU 111

1. INFORMACJE OGÓLNE O EMITENCIE

Bank Millennium S.A. (Bank) jest ogólnopolskim, uniwersalnym bankiem oferującym swoje usługi wszystkim segmentom rynku poprzez sieć oddziałów i centrów korporacyjnych, sieci indywidualnych doradców i bankowość mobilną i elektroniczną.

Bank, wpisany pod nr KRS 0000010186 do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, ma swoją siedzibę na ul. Stanisława Żaryna 2 a w Warszawie.

Bank jest obecny na Giełdzie Papierów Wartościowych od 1992 r. i był pierwszym bankiem notowanym na warszawskim parkiecie.

Bank jest jednostką dominującą Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A. (Grupa), która zatrudnia ponad 6 700 pracowników, a podstawowymi przedmiotami jej działalności są działalność bankowa (w tym bank hipoteczny), leasingowa, faktoringowa, maklerska, kapitałowa, zarządzanie funduszami inwestycyjnymi oraz działalność portali internetowych.

Rada Nadzorcza i Zarząd Banku Millennium S.A. według stanu na dzień 30 września 2022 r.

Skład osobowy Rady Nadzorczej był następujący:

• Bogusław Kott Przewodniczący Rady Nadzorczej,
• Nuno Manuel da Silva Amado Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej,
• Dariusz Rosati Wiceprzewodniczący i Sekretarz Rady Nadzorczej,
• Miguel de Campos Pereira de Bragança Członek Rady Nadzorczej,
• Olga Grygier-Siddons Członek Rady Nadzorczej,
• Anna Jakubowski Członek Rady Nadzorczej,
• Grzegorz Jędrys Członek Rady Nadzorczej,
• Alojzy Nowak Członek Rady Nadzorczej,
• Jose Miguel Bensliman Schorcht da Silva Pessanha Członek Rady Nadzorczej,
• Miguel Maya Dias Pinheiro Członek Rady Nadzorczej,
• Beata Stelmach Członek Rady Nadzorczej,
• Lingjiang Xu Członek Rady Nadzorczej.

Skład osobowy Zarządu Banku był następujący:

• Joao Nuno Lima Bras Jorge Prezes Zarządu,
• Fernando Maria Cardoso Rodrigues Bicho Wiceprezes Zarządu,
• Wojciech Haase Członek Zarządu,
• Andrzej Gliński Członek Zarządu,
• Wojciech Rybak Członek Zarządu,
• Antonio Ferreira Pinto Junior Członek Zarządu,
• Jarosław Hermann Członek Zarządu.

Grupa Kapitałowa Banku Millennium S.A.

Jednostką dominującą Grupy jest Bank Millennium S.A., natomiast jednostką dominującą najwyższego szczebla w stosunku do Banku Millennium S.A. jest Banco Comercial Portugues - spółka notowana na giełdzie w Lizbonie.

Spółki wchodzące w skład Grupy Banku Millennium S.A. na dzień 30.09.2022 r. przedstawia poniższa tabela:

Nazwa	Rodzaj działalności	Siedziba	% udziału Grupy w kapitałach własnych	% udziału Grupy w głosach na WZA lub ZW	Ujęcie w sprawozdaniu Grupy
MILLENNIUM BANK HIPOTECZNY S.A.	czynności banku hipotecznego	Warszawa	100	100	konsolidacja pełna
MILLENNIUM LEASING Sp. z o.o.	usługi leasingowe	Warszawa	100	100	konsolidacja pełna
MILLENNIUM CONSULTING S.A.*	usługi doradztwa	Warszawa	100	100	konsolidacja pełna
MILLENNIUM TFI S.A.	zarządzanie funduszami inwestycyjnymi	Warszawa	100	100	konsolidacja pełna
MILLENNIUM SERVICE Sp. z o.o.	wynajem i zarządzanie nieruchomościami, działalność agentów i brokerów ubezpieczeniowych	Warszawa	100	100	konsolidacja pełna
MILLENNIUM GOODIE Sp. z o.o.	działalność portali internetowych	Warszawa	100	100	konsolidacja pełna
MILLENNIUM TELECOMMUNICATION SERVICES Sp. z o.o.	operacje finansowe na rynku kapitałowym i usługi doradcze	Warszawa	100	100	konsolidacja pełna
MILLENNIUM FINANCIAL SERVICES Sp. z o.o.	spółka nie prowadzi jeszcze działalności operacyjnej	Warszawa	100	100	konsolidacja pełna
PIAST EXPERT Sp. z o.o. w likwidacji	usługi marketingowe	Tychy	100	100	konsolidacja pełna
LUBUSKIE FABRYKI MEBLI S.A. w likwidacji	wytwarzanie mebli	Świebodzin	50 +1 akcja	50 +1 akcja	metoda praw własności**

* Bank oraz Millennium Dom Maklerski podjęły decyzję o Podziale Domu Maklerskiego poprzez włączenie Działalności Maklerskiej w struktury Banku, natomiast zorganizowana część przedsiębiorstwa prowadząca działalność nie związaną ze świadczeniem usług maklerskich zmieniła nazwę na Millennium Consulting S.A., więcej informacji na ten temat przedstawiono w Rozdziale 11.8 "Pozostałe informacje dodatkowe i wydarzenia po dacie bilansu".

** Pomimo sprawowania kontroli nad spółką Lubuskie Fabryki Mebli S.A. z uwagi na nieistotność tej jednostki z punktu widzenia realizacji nadrzędnego celu skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jakim jest prawidłowe przedstawienie sytuacji finansowej Grupy, Grupa nie konsoliduje zaangażowania kapitałowego w tym podmiocie.

2. WSTĘP I POLITYKA RACHUNKOWOŚCI

Niniejsze skrócone śródroczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A. zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) MSR 34 "Śródroczna sprawozdawczość finansowa" przyjętym do stosowania w Unii Europejskiej. Skrócone śródroczne sprawozdanie finansowe nie zawiera wszystkich informacji, które są prezentowane w pełnym sprawozdaniu finansowym, w związku z powyższym niniejsze skrócone śródroczne sprawozdanie finansowe powinno być czytane łącznie ze skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 29 marca 2018 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. z 2018 r., poz. 757) Bank jest zobowiązany do opublikowania danych finansowych za okres dziewięciu miesięcy kończący się 30 września 2022 r.

Skrócone śródroczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A. sporządzone za okres od 1 stycznia 2022 roku do 30 września 2022 roku:

• obejmuje dane finansowe Banku oraz dane finansowe jednostek zależnych, stanowiących Grupę oraz dane jednostek stowarzyszonych wycenione metodą praw własności,
• zostało sporządzone w oparciu o założenie kontynuowania przez Grupę działalności gospodarczej w nie zmniejszonym istotnie zakresie, w okresie nie krótszym niż rok od dnia bilansowego,
• zostało przygotowane w złotych polskich, a wszystkie wartości, o ile nie wskazano inaczej, zostały podane w tysiącach złotych (tys. zł).

Niniejsze skrócone śródroczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Grupę.

W następstwie podpisania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej tego samego dnia ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom ("Ustawa"), która wprowadza, między innymi, możliwość zawieszenia przez kredytobiorców spłaty kredytu hipotecznego udzielonego w walucie polskiej przez okres do ośmiu miesięcy w latach 2022-2023 ("wakacje kredytowe"), Grupa rozpoznała jednorazowo w III kwartale koszt w wysokości 1 422,9 miliona zł. (przy czym z tej kwoty 1 384,6 mln zł dotyczyło Banku, natomiast koszty w wysokości 38,3 miliona zł. obciążyły Millennium Bank Hipoteczny S.A.).

W trakcie trzech kwartałów 2022 r. Grupa poniosła stratę finansową. Strata finansowa Grupy w wysokości 1 263,5 miliona zł. spowodowana była głównie przez koszty wynikające z powyższej Ustawy oraz utworzeniem rezerw na ryzyko prawne związane z portfelem walutowych kredytów hipotecznych (bez Euro Banku) w wysokości 1 365,9 miliona zł, dodatkowymi kosztami poniesionymi z tytułu indywidualnych ugód z kredytobiorcami kredytów hipotecznych we frankach szwajcarskich i kosztami prawnymi (więcej informacji na ten temat przedstawiono w Rozdziale 10 "Ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych"). Poza wspomnianymi kosztami, Bank poniósł jednorazowe koszty rezerwy związane z utworzeniem Systemu Ochrony Banków Komercyjnych, wynoszące 223,7 miliona zł netto (po uwzględnieniu efektu podatkowego).

W związku z kosztami, które wynikają ze wskazanej wyżej Ustawy, zgodnie z informacją przekazaną przez Bank, racjonalnym było założenie, że Bank zaraportuje negatywny wynik netto za III kw. 2022 r. i w rezultacie współczynniki kapitałowe Banku mogą znaleźć się poniżej obecnych minimalnych wymogów ustalonych przez Komisję Nadzoru Finansowego ("KNF"). Z uwagi na fakt, iż wystąpienie niebezpieczeństwa naruszenia odpowiednich współczynników kapitałowych stanowi przesłankę wskazaną w art. 142 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2021 r., poz. 2439, t.j. z dnia 28 grudnia 2021 r., z późn. zm.), w dniu 15 lipca Zarząd Banku podjął decyzję o uruchomieniu Planu Naprawy, zawiadamiając o tym KNF oraz Bankowy Fundusz Gwarancyjny.

Dodatkowo, Bank przekazał również do KNF Plan Ochrony Kapitału, zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 963 z późn. zm.).

Zarząd Banku zamierza podwyższyć współczynniki kapitałowe znacznie powyżej minimalnych wymaganych poziomów poprzez połączenie dalszej poprawy rentowności operacyjnej oraz inicjatyw optymalizacji kapitału, takich jak zarządzanie aktywami ważonymi ryzykiem (w tym sekurytyzacjami).

Bank będzie monitorował na bieżąco sytuację finansową i w razie konieczności podejmie działania uruchamiające dodatkowe działania naprawcze.

Bank pragnie podkreślić, że jedynym powodem prognozowanego przekroczenia wskaźników wiodących Planu Naprawy w obszarze kapitału były czynniki zewnętrzne niezależne od Banku, w postaci uchwalenia i ogłoszenia Ustawy o finansowaniu społecznościowym i konieczności ujęcia kosztu Wakacji kredytowych.

Jednocześnie Bank osiągnął dobre wyniki operacyjne i biznesowe, aktywnie zarządzając i łagodząc ryzyka związane z działalnością bankową. Uwzględniając powyższe okoliczności i zidentyfikowane niepewności, zwłaszcza możliwość niespełniania przez Bank wskaźników wypłacalności kapitałowej w kolejnych okresach sprawozdawczych – Zarząd Banku w oparciu o dokonane analizy wszelkich aspektów działania Banku oraz jego bieżącej i prognozowanej sytuacji finansowej uznał, że zastosowanie założenia kontynuacji działalności do sporządzenia niniejszych sprawozdań finansowych jest zasadne.

Wyżej wspominana Ustawa przewiduje również:

• ✓ proces prowadzący do zastąpienia stopy procentowej WIBOR nowym wskaźnikiem referencyjnym. Ustawa zawiera jedynie delegację prawną do ogłoszenia nowego wskaźnika referencyjnego w drodze Rozporządzenia Ministra Finansów. Ze względu na brak bardziej szczegółowych informacji dotyczących nowego wskaźnika referencyjnego, który zastąpi WIBOR, nie jest możliwe oszacowanie potencjalnego wpływu powyższych zmian w przyszłości.
• ✓ uiszczenie przez sektor bankowy do końca roku 2022 wpłaty w wysokości 1,4 mld zł na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców. Nie ma jeszcze informacji o dokładnej kwocie, jaką Bank będzie zobowiązany wnieść do Funduszu. Ustawa wprowadza szereg warunków umożliwiających zwolnienie z obowiązku wpłaty na rzecz Funduszu, Bank uważa że niniejsze warunki mają zastosowanie w przypadku Banku.

Niniejsze skrócone śródroczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone przez Zarząd Banku w dniu 21 października 2022 r.

3. SKONSOLIDOWANE DANE FINANSOWE (GRUPA)

SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

w tysiącach zł		Nota 1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Wynik z tytułu odsetek		3 411 305	1 271 384	1 946 044	668 878
Przychody z tytułu odsetek i przychody o podobnym charakterze:	1	4 381 556	1 830 317	2 036 306	696 410
Przychody naliczane z wykorzystaniem metody efektywnej stopy procentowej:		4 428 133	1 845 496	1 977 739	678 899
Przychody odsetkowe od Aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu		4 096 425	1 711 758	1 870 914	645 549
Przychody odsetkowe od Aktywów wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody		331 708	133 738	106 825	33 350
Wynik o charakterze podobnym do odsetkowego od Aktywów wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat		(46 577)	(15 179)	58 567	17 511
Koszty z tytułu odsetek	2	(970 251)	(558 933)	(90 262)	(27 532)
Wynik z tytułu opłat i prowizji		606 308	179 370	615 652	201 565
Przychody z tytułu opłat i prowizji	3	768 262	239 857	751 746	251 897
Koszty z tytułu opłat i prowizji	4	(161 954)	(60 487)	(136 094)	(50 332)
Przychody z tytułu dywidend		3 413	353	3 438	735
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów i zobowiązań finansowych niewycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy	5	(1 968)	(475)	10 238	973
Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu	6	1 494	6 661	(7 145)	(1 112)
Wynik z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo według wartości godziwej przez wynik finansowy	7	11 026	8 685	53 808	43 348
Wynik z tytułu rachunkowości zabezpieczeń		(5 578)	(2 231)	(1 754)	(1 480)
Wynik z pozycji wymiany		(185 187)	(62 172)	(76 861)	(89 173)
Pozostałe przychody operacyjne		210 701	69 723	210 689	94 249
Pozostałe koszty operacyjne		(136 303)	(58 396)	(79 869)	(27 197)
Koszty administracyjne	8	(1 468 157)	(409 328)	(1 057 305)	(352 116)
Koszty z tytułu utraty wartości aktywów finansowych	9	(261 923)	(114 348)	(241 368)	(125 519)
Koszty z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych		(2 745)	224	(5 387)	(448)
Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych	10	(1 512 780)	(498 150)	(1 573 157)	(526 113)
Koszty wakacji kredytowych wynikające z ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom		(1 422 893)	(1 422 893)	0	0
Wynik z tytułu modyfikacji		(65 411)	(56 607)	(9 436)	(2 705)
Amortyzacja		(156 446)	(52 219)	(150 870)	(50 195)
Udział w zyskach jednostek podporządkowanych		0	0	0	0
Podatek bankowy		(169 063)	(239)	(230 599)	(78 631)
Wynik finansowy przed opodatkowaniem podatkiem dochodowym		(1 144 207)	(1 140 658)	(593 882)	(244 941)
Podatek dochodowy	11	(119 296)	139 756	(229 074)	(66 367)
Wynik finansowy po opodatkowaniu		(1 263 503)	(1 000 902)	(822 956)	(311 308)
W tym przypadający na:
Właścicieli jednostki dominującej		(1 263 503)	(1 000 902)	(822 956)	(311 308)
Udziały niekontrolujące		0	0	0	0
Średnia ważona liczba akcji zwykłych (w szt.)		1 213 116 777	1 213 116 777	1 213 116 777	1 213 116 777
Zysk (strata) na jedną akcję zwykłą (w zł)		(1,04)	(0,83)	(0,68)	(0,26)

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

w tysiącach zł	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Wynik finansowy po opodatkowaniu	(1 263 503)	(1 000 902)	(822 956)	(311 308)
Inne składniki całkowitych dochodów, które zostaną (zostały) przeklasyfikowane na zyski lub straty	(695 440)	108 590	(352 912)	(106 412)
Efekt wyceny papierów dłużnych	(482 730)	136 284	(278 691)	(71 032)
Rachunkowość zabezpieczeń	(212 710)	(27 694)	(74 221)	(35 380)
Inne składniki całkowitych dochodów, które nie będą przeklasyfikowane na zyski lub straty	(43)	(16)	(29)	(43)
Zyski (straty) aktuarialne	0	0	0	0
Efekt wyceny instrumentów kapitałowych	(43)	(16)	(29)	(43)
Inne składniki całkowitych dochodów przed opodatkowaniem, razem	(695 483)	108 574	(352 941)	(106 455)
Podatek dochodowy dotyczący innych składników całkowitych dochodów, które zostaną (zostały) przeklasyfikowane na zyski lub straty	132 134	(20 632)	67 053	20 217
Podatek dochodowy dotyczący innych składników całkowitych dochodów, które nie będą przeklasyfikowane na zyski lub straty	8	3	6	9
Inne składniki całkowitych dochodów po opodatkowaniu	(563 341)	87 945	(285 882)	(86 229)
Całkowite dochody za okres sprawozdawczy	(1 826 844)	(912 957)	(1 108 838)	(397 537)
W tym przypadające na:
Właścicieli jednostki dominującej	(1 826 844)	(912 957)	(1 108 838)	(397 537)
Udziały niekontrolujące	0	0	0	0

SKONSOLIDOWANY BILANS

AKTYWA

w tysiącach zł	Nota	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
Kasa, środki w Banku Centralnym		10 131 930	5 810 033	3 179 736	1 977 706
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu	12	469 779	251 444	172 483	283 545
Instrumenty pochodne		321 344	220 865	85 900	133 313
Instrumenty kapitałowe		88	105	145	140
Instrumenty dłużne		148 347	30 474	86 438	150 092
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, inne niż Kredyty i pożyczki udzielone klientom		255 329	249 085	265 903	194 622
Instrumenty kapitałowe		186 631	120 092	138 404	139 178
Instrumenty dłużne		68 697	128 993	127 499	55 444
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody	13	14 000 568	17 786 074	17 997 699	21 015 843
Instrumenty kapitałowe		28 789	28 791	28 727	29 514
Instrumenty dłużne		13 971 779	17 757 283		20 986 329
Kredyty i pożyczki udzielone klientom	14	78 965 473	79 341 857		77 279 678
Obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat		135 100	189 813	362 992	497 780
Wyceniane według zamortyzowanego kosztu		78 830 373	79 152 044	78 240 334	76 781 898
Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu, inne niż Kredyty i pożyczki udzielone klientom	15	3 332 902	2 703 565	1 076 456	624 781
Instrumenty dłużne		2 142 156	1 615 236	37 088	37 156
Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym		1 186 220	1 080 106	770 531	578 225
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu		4 526	8 223	268 837	9 400
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń	16	0	0	14 385	4 953
Inwestycje w jednostkach zależnych, we wspólnych przedsięwzięciach i w jednostkach stowarzyszonych		0	0	0	0
Rzeczowe aktywa trwałe		530 658	539 860	549 788	533 736
Wartości niematerialne		415 034	397 897	392 438	377 321
Aktywa z tytułu podatku dochodowego		948 301	745 756	785 750	687 593
Bieżące należności podatkowe		3 111	8 715	8 644	8 891
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	18	945 190	737 041	777 106	678 702
Pozostałe aktywa		1 133 811	1 023 199	857 650	793 293
Aktywa trwałe i grupy do zbycia sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży		9 988	9 446	18 294	18 409
Aktywa razem		110 193 773	108 858 216	103 913 908	103 791 480

ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁ WŁASNY

w tysiącach zł	Nota	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu	12	306 875	248 957	143 016	109 499
Instrumenty pochodne		301 206	238 749	126 402	88 151
Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych		5 669	10 208	16 614	21 348
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu		100 701 560	98 222 501	93 585 673	92 609 308
Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych	19	603 646	546 837	539 408	529 445
Zobowiązania wobec klientów	20	97 770 565	96 122 029	91 447 515	90 250 053
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu	21	763 502	0	18 038	0
Wyemitowane dłużne papiery wartościowe	22	0	0	39 568	290 594
Zobowiązania podporządkowane	23	1 563 847	1 553 635	1 541 144	1 539 216
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń	16	988 841	832 073	614 573	334 770
Rezerwy	24	926 153	759 094	595 530	378 644
Nierozstrzygnięte sprawy sporne		889 301	720 755	551 176	331 512
Udzielone zobowiązania i gwarancje		36 852	38 339	44 354	47 132
Zobowiązania podatkowe		29 094	25 215	1 496	22 688
Bieżące zobowiązania podatkowe		29 094	25 215	1 496	22 688
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego	18	0	0	0	0
Inne zobowiązania		2 375 470	2 991 640	2 276 374	2 357 807
Zobowiązania razem		105 327 993	103 079 480	97 216 662	95 812 716
KAPITAŁ WŁASNY
Kapitał zakładowy		1 213 117	1 213 117	1 213 117	1 213 117
Akcje własne		(21)	(21)	(21)	(3 395)
Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej		1 147 502	1 147 502	1 147 502	1 147 502
Skumulowane inne całkowite dochody		(1 421 974)	(1 509 919)	(858 633)	(86 025)
Zyski zatrzymane		3 927 156	4 928 057	5 195 281	5 707 565
Kapitał własny razem		4 865 780	5 778 736	6 697 246	7 978 764
Zobowiązania i kapitał własny razem		110 193 773	108 858 216	103 913 908	103 791 480
Wartość księgowa		4 865 780	5 778 736	6 697 246	7 978 764
Liczba akcji (w szt.)		1 213 116 777	1 213 116 777	1 213 116 777	1 213 116 777
Wartość księgowa na jedną akcję (w zł)		4,01	4,76	5,52	6,58

ZMIANY STANU SKONSOLIDOWANYCH KAPITAŁÓW WŁASNYCH

	Razem			Kapitał ze	Skumulo	Zyski zatrzymane
w tysiącach zł	skonsolido wany kapitał własny	Kapitał zakładowy	Akcje własne	sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej	wane inne całkowite dochody	wynik niepodzie lony	pozostałe kapitały
01.01.2022 – 30.09.2022
Kapitał własny na początek okresu	6 697 246	1 213 117	(21)	1 147 502	(858 633)(1 198 425)		6 393 706
Całkowite dochody za okres (netto)	(1 826 844)	0	0	0		(563 341) (1 263 503)	0
wynik finansowy	(1 263 503)	0	0	0		0 (1 263 503)	0
wycena papierów dłużnych	(391 011)	0	0	0	(391 011)	0	0
wycena instrumentów kapitałowych	(35)	0	0	0	(35)	0	0
rachunkowość zabezpieczeń	(172 295)	0	0	0	(172 295)	0	0
Zakup i wydanie akcji własnych pracownikom	(4 623)	0	0	0	0	0	(4 623)
Transfer między pozycjami kapitału	0	0	0	0	0		1 388 118 (1 388 118)
Kapitał własny na koniec okresu	4 865 780	1 213 117	(21)	1 147 502	(1 421 974)(1 073 810)		5 000 965
01.07.2022 – 30.09.2022
Kapitał własny na początek okresu	5 778 736	1 213 117	(21)	1 147 502	(1 509 919)	(72 908)	5 000 965
Całkowite dochody za okres (netto)	(912 957)	0	0	0		87 945 (1 000 902)	0
wynik finansowy	(1 000 902)	0	0	0		0 (1 000 902)	0
wycena papierów dłużnych	110 390	0	0	0	110 390	0	0
wycena instrumentów kapitałowych	(13)	0	0	0	(13)	0	0
rachunkowość zabezpieczeń	(22 432)	0	0	0	(22 432)	0	0
Zakup i wydanie akcji własnych pracownikom	0	0	0	0	0	0	0
Transfer między pozycjami kapitału	0	0	0	0	0	0	0
Kapitał własny na koniec okresu	4 865 780	1 213 117	(21)	1 147 502	(1 421 974)(1 073 810)		5 000 965
01.01.2021 – 31.12.2021
Kapitał własny na początek okresu	9 090 976	1 213 117	(21)	1 147 502	199 857	156 258	6 374 263
Całkowite dochody za okres (netto)	(2 390 356)	0	0	0	(1 058 490)	(1 331 866)	0
wynik finansowy	(1 331 866)	0	0	0	0	(1 331 866)	0
wycena papierów dłużnych	(791 803)	0	0	0	(791 803)	0	0
wycena instrumentów kapitałowych	(666)	0	0	0	(666)	0	0
rachunkowość zabezpieczeń	(270 938)	0	0	0	(270 938)	0	0
zyski / straty aktuarialne	4 917	0	0	0	4 917	0	0
Zakup i wydanie akcji własnych pracownikom	(3 374)	0	0	0	0	0	(3 374)
Transfer między pozycjami kapitału	0	0	0	0	0	(22 817)	22 817
Kapitał własny na koniec okresu	6 697 246	1 213 117	(21)	1 147 502	(858 633)	(1 198 425)	6 393 706
01.01.2021 – 30.09.2021
Kapitał własny na początek okresu	9 090 976	1 213 117	(21)	1 147 502	199 857	156 258	6 374 263
Całkowite dochody za okres (netto)	(1 108 838)	0	0	0	(285 882)	(822 956)	0
wynik finansowy	(822 956)	0	0	0	0	(822 956)	0
wycena papierów dłużnych	(225 740)	0	0	0	(225 740)	0	0
wycena instrumentów kapitałowych	(23)	0	0	0	(23)	0	0
rachunkowość zabezpieczeń	(60 119)	0	0	0	(60 119)	0	0
Zakup i wydanie akcji własnych pracownikom	(3 374)	0	(3 374)	0	0	0	0
Transfer między pozycjami kapitału	0	0	0	0	0	(15 636)	15 636
Kapitał własny na koniec okresu	7 978 764	1 213 117	(3 395)	1 147 502	(86 025)	(682 334)	6 389 899

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH

A. PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ

w tysiącach zł	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Zysk (strata) po opodatkowaniu	(1 263 503)	(1 000 902)	(822 956)	(311 308)
Korekty razem:	7 516 049	2 131 178	4 434 512	(1 308 625)
Odsetki otrzymane	4 018 008	1 663 294	2 064 209	734 209
Odsetki zapłacone	(741 316)	(423 399)	(90 542)	(29 999)
Amortyzacja	156 446	52 219	150 870	50 195
Zyski/straty z tytułu różnic kursowych	0	0	0	0
Przychody z tytułu dywidend	(3 413)	(353)	(3 438)	(735)
Rezerwy	330 623	167 059	219 994	(29 657)
Wynik na sprzedaży i likwidacji inwestycyjnych aktywów finansowych	1 081	(271)	(10 129)	(491)
Zmiana stanu aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez Rachunek zysków i strat	(492 925)	(250 352)	51 722	(123 484)
Zmiana stanu kredytów i pożyczek udzielonych innym bankom	(292 407)	(110 678)	193 947	(90 983)
Zmiana stanu kredytów i pożyczek udzielonych klientom	(4 030 230)	(1 141 346)	(5 484 951)	(2 138 517)
Zmiana stanu należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z przyrzeczeniem odkupu	242 419	(9 041)	56 950	8 961
Zmiana stanu zobowiązań wycenianych do wartości godziwej przez Rachunek zysków i strat	538 128	214 686	(463 134)	115 372
Zmiana stanu zobowiązań wobec banków	217 430	125 071	(426 866)	(185 891)
Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów	6 996 499	2 041 311	8 822 977	279 274
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu	790 065	784 472	(248 518)	39
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	(39 043)	0	(265 425)	(19 922)
Zmiana stanu rozrachunków z tytułu podatku dochodowego	122 920	(127 170)	232 938	70 165
Podatek dochodowy zapłacony	(125 733)	(83 411)	(195 687)	(42 642)
Zmiana stanu pozostałych aktywów i pasywów	(248 840)	(807 275)	(203 377)	85 601
Pozostałe pozycje	76 338	36 363	32 972	9 880
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej	6 252 546	1 130 276	3 611 556	(1 619 933)

B. PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ

w tysiącach zł	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Wpływy z działalności inwestycyjnej	1 302 454	5 682	10 710	461 397
Zbycie wartości niematerialnych oraz składników rzeczowego majątku trwałego	12 301	5 329	7 272	322
Zbycie akcji i udziałów w podmiotach podporządkowanych	0	0	0	0
Zbycie inwestycyjnych aktywów finansowych	1 286 740	0	0	460 340
Pozostałe wpływy inwestycyjne	3 413	353	3 438	735
Wydatki z tytułu działalności inwestycyjnej	(102 263)	(671 611)	(832 395)	(34 028)
Nabycie wartości niematerialnych oraz składników rzeczowego majątku trwałego	(102 263)	(51 971)	(59 714)	(34 028)
Zakup akcji Euro Bank z pomniejszeniem o nabyte środki pieniężne	0	0	0	0
Nabycie inwestycyjnych aktywów finansowych	0	(619 640)	(772 681)	0
Pozostałe wydatki inwestycyjne	0	0	0	0
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	1 200 191	(665 929)	(821 685)	427 369

C. PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ

w tysiącach zł	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Wpływy z działalności finansowej	0	0	0	0
Zaciągnięcie kredytów długoterminowych	0	0	0	0
Emisja dłużnych papierów wartościowych	0	0	0	0
Zwiększenie stanu zobowiązań podporządkowanych	0	0	0	0
Wpływy z emisji akcji własnych oraz dopłat do kapitału	0	0	0	0
Pozostałe wpływy finansowe	0	0	0	0
Wydatki z tytułu działalności finansowej	(181 370)	(82 069)	(127 043)	(35 397)
Spłata kredytów długoterminowych	(125 343)	(55 000)	(89 147)	(19 300)
Wykup dłużnych papierów wartościowych	0	0	0	0
Zmniejszenie stanu zobowiązań podporządkowanych	0	0	0	0
Wydatki z tytułu kosztów emisji	0	0	0	0
Umorzenie akcji	0	0	0	0
Płatności dywidend i innych wypłat na rzecz właścicieli	0	0	0	0
Pozostałe wydatki finansowe	(56 027)	(27 069)	(37 896)	(16 097)
Środki pieniężne netto z działalności finansowej	(181 370)	(82 069)	(127 043)	(35 397)
D. ZMIANA STANU ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH NETTO (A+B+C)	7 271 367	382 278	2 662 828	(1 227 961)
- w tym z tytułu różnic kursowych	13 725	8 904	3 357	5 283
E. ŚRODKI PIENIĘŻNE NA POCZĄTEK OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO	3 372 244	10 261 333	1 586 434	5 477 223
F. ŚRODKI PIENIĘŻNE NA KONIEC OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO (D+E)	10 643 611	10 643 611	4 249 262	4 249 262

4. NOTY DO SKONSOLIDOWANYCH DANYCH FINANSOWYCH

1) PRZYCHODY Z TYTUŁU ODSETEK I PRZYCHODY O PODOBNYM CHARAKTERZE

	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Przychody odsetkowe od Aktywów wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody	331 708	133 738	106 825	33 350
Instrumenty dłużne	331 708	133 738	106 825	33 350
Przychody odsetkowe od Aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu	4 096 425	1 711 758	1 870 914	645 549
Środki w Banku Centralnym	108 174	54 026	315	109
Kredyty i pożyczki udzielone klientom	3 822 972	1 590 188	1 793 850	621 981
Instrumenty dłużne	45 720	26 092	449	148
Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym	14 264	7 484	(109)	(53)
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu	21 892	12 739	0	0
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń	83 403	21 229	76 409	23 364
Wynik o charakterze podobnym do odsetkowego z tytułu:	(46 577)	(15 179)	58 567	17 511
Kredyty i pożyczki udzielone klientom obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	23 026	6 404	48 969	13 751
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu - Instrumenty pochodne	(72 908)	(23 367)	9 164	3 612
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu - Instrumenty dłużne	3 305	1 784	434	148
Razem	4 381 556	1 830 317	2 036 306	696 410

W linii "Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń" Grupa prezentuje wynik odsetkowy z tytułu pochodnych instrumentów wyznaczonych i będących efektywnymi instrumentami zabezpieczającymi w zakresie zabezpieczenia przepływów pieniężnych oraz wartości godziwej. Szczegółowy opis stosowanych przez Grupę relacji zabezpieczających został zamieszczony w nocie (16).

Przychody odsetkowe za 3 kwartały 2022 r. zawierają odsetki naliczone od kredytów z rozpoznaną utratą wartości w kwocie 110 994 tys. zł (odpowiednio dla danych porównawczych za 3 kwartały 2021 r. kwota tych odsetek wynosiła 79 682 tys. zł).

2) KOSZTY Z TYTUŁU ODSETEK I PODOBNE KOSZTY

	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu:	(970 251)	(558 933)	(90 260)	(27 532)
Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych	(24 602)	(10 015)	(4 790)	(1 273)
Zobowiązania wobec klientów	(821 014)	(492 387)	(47 005)	(13 717)
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu	(44 601)	(20 970)	(48)	(39)
Wyemitowane dłużne papiery wartościowe	(525)	0	(3 152)	(788)
Zobowiązania podporządkowane	(73 622)	(33 673)	(29 202)	(9 834)
Zobowiązania z tytułu leasingu	(5 887)	(1 888)	(6 063)	(1 881)
Inne	0	0	(2)	0
Razem	(970 251)	(558 933)	(90 262)	(27 532)

3) PRZYCHODY Z TYTUŁU OPŁAT I PROWIZJI

	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Prowizje za prowadzenie rachunków	105 745	32 213	99 919	31 340
Prowizje za realizację przelewów, wpłat i wypłat gotówkowych oraz inne transakcje płatnicze	67 550	23 174	57 835	20 111
Prowizje z tytułu udzielonych kredytów i pożyczek	152 916	35 924	156 408	51 781
Prowizje z tytułu udzielonych gwarancji i poręczeń	10 463	3 401	9 928	3 269
Prowizje za obsługę kart płatniczych i kredytowych	199 744	71 265	172 712	63 886
Prowizje z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych	125 419	41 845	118 555	35 667
Prowizje z tytułu dystrybucji jednostek uczestnictwa i innych produktów oszczędnościowych	27 970	7 212	49 879	15 062
Prowizje z tytułu działalności maklerskiej i powierniczej	11 538	3 839	12 939	3 682
Prowizje z tytułu funduszy inwestycyjnych zarządzanych przez Grupę	43 042	12 862	52 134	19 526
Pozostałe prowizje	23 875	8 122	21 437	7 573
Razem	768 262	239 857	751 746	251 897

4) KOSZTY Z TYTUŁU OPŁAT I PROWIZJI

	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Prowizje za prowadzenie rachunków	(14 468)	(6 511)	(2 686)	(1 716)
Prowizje za realizację przelewów, wpłat i wypłat gotówkowych oraz inne transakcje płatnicze	(4 200)	(1 653)	(3 435)	(1 169)
Prowizje z tytułu udzielonych kredytów i pożyczek	(20 425)	(7 256)	(21 873)	(7 914)
Prowizje za obsługę kart płatniczych i kredytowych	(78 398)	(29 566)	(65 976)	(25 854)
Prowizje z tytułu działalności maklerskiej i powierniczej	(2 154)	(695)	(2 356)	(674)
Prowizje z tytułu funduszy inwestycyjnych zarządzanych przez Grupę	(8 442)	(2 608)	(8 518)	(3 146)
Prowizje z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych	(8 996)	(2 563)	(12 521)	(2 879)
Pozostałe prowizje	(24 871)	(9 635)	(18 729)	(6 980)
Razem	(161 954)	(60 487)	(136 094)	(50 332)

Werdykt Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie zwrotu prowizji w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu

W dniu 11 września 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł w sprawie Lexitor przeciwko SKOK Stefczyka, Santander Consumer Bank i mBank (sprawa C 383/18), w której stwierdził, że konsument ma prawo żądać zmniejszenia całkowitej kwoty kosztów pożyczki na którą składają się odsetki i koszty przypadające na pozostały okres obowiązywania umowy w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu.

Biorąc pod uwagę ten werdykt, Grupa według stanu na dzień 30 września 2022 posiadała rezerwę w wysokości 81,5 miliona złotych, która została oszacowana na podstawie maksymalnej kwoty potencjalnych zwrotów i prawdopodobieństwa dokonania płatności.

5) WYNIK Z TYTUŁU ZAPRZESTANIA UJMOWANIA AKTYWÓW I ZOBOWIĄZAŃ FINANSOWYCH NIEWYCENIANYCH WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY

	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Operacje instrumentami dłużnymi	(166)	0	12 534	1 819
Koszty operacji finansowych	(1 802)	(475)	(2 296)	(846)
Razem	(1 968)	(475)	10 238	973

6) WYNIK Z TYTUŁU AKTYWÓW I ZOBOWIĄZAŃ FINANSOWYCH PRZEZNACZONYCH DO OBROTU

	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Wynik na instrumentach dłużnych	(10 578)	(114)	(4 504)	(1 021)
Wynik na instrumentach pochodnych	12 013	6 796	(2 620)	(89)
Wynik z pozostałych operacji finansowych	59	(21)	(21)	(2)
Razem	1 494	6 661	(7 145)	(1 112)

7) WYNIK Z TYTUŁU AKTYWÓW FINANSOWYCH NIEPRZEZNACZONYCH DO OBROTU WYCENIANYCH OBOWIĄZKOWO WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY

	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Kredyty i pożyczki udzielone klientom	13 629	8 058	39 205	45 196
Wynik na instrumentach kapitałowych	56 198	60 922	9 494	(1 848)
Wynik na instrumentach dłużnych	(58 801)	(60 295)	5 109	0
Razem	11 026	8 685	53 808	43 348

8) KOSZTY ADMINISTRACYJNE

	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Koszty pracownicze	(678 076)	(232 649)	(613 290)	(202 275)
Wynagrodzenia	(556 058)	(192 667)	(503 539)	(167 266)
Narzuty na wynagrodzenia	(96 900)	(31 891)	(87 233)	(27 992)
Świadczenia na rzecz pracowników, w tym:	(25 118)	(8 091)	(22 518)	(7 017)
- rezerwy na odprawy emerytalne	(4 644)	(1 548)	(4 536)	(1 068)
- rezerwy na niewykorzystane urlopy	(35)	(12)	(42)	(22)
- pozostałe	(20 439)	(6 531)	(17 940)	(5 927)
Pozostałe koszty administracyjne	(790 081)	(176 679)	(444 015)	(149 841)
Koszty reklamy, promocji i reprezentacji	(47 525)	(12 679)	(40 189)	(12 851)
Koszty informatyki i łączności	(98 863)	(34 629)	(93 566)	(34 029)
Koszty wynajmu	(36 455)	(11 755)	(40 951)	(12 861)
Koszty utrzymania budynków, wyposażenia, materiałów	(31 357)	(10 534)	(30 028)	(9 757)
Koszty bankomatów i obsługi gotówki	(24 013)	(8 401)	(20 497)	(7 405)
Koszty usług doradczych, audytowych, prawniczych, tłumaczeń	(67 104)	(30 696)	(43 232)	(17 512)
Podatki i opłaty różne	(28 401)	(9 647)	(25 924)	(8 146)
Koszty KIR	(8 310)	(2 807)	(6 826)	(2 387)
Koszty PFRON	(4 495)	(1 874)	(5 370)	(1 802)
Koszty BFG	(120 686)	(9)	(100 725)	(17 406)
Koszty Nadzoru Finansowego	(9 590)	(3 338)	(9 696)	(3 350)
Koszty Systemu Ochrony Banków Komercyjnych*	(276 120)	(24 420)	0	0
Pozostałe	(37 162)	(25 890)	(27 011)	(22 335)
Razem	(1 468 157)	(409 328)	(1 057 305)	(352 116)

* dodatkowe informacje na ten temat przedstawiono w Rozdziale 11.8 "Pozostałe informacje dodatkowe i wydarzenia po dacie bilansu"

9) KOSZTY Z TYTUŁU UTRATY WARTOŚCI AKTYWÓW FINANSOWYCH

	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Z tytułu odpisów dla kredytów i pożyczek udzielonych klientom	(269 640)	(115 970)	(246 048)	(124 756)
Utworzenie odpisów dla kredytów i pożyczek udzielonych klientom	(1 301 408)	(421 364)	(1 189 950)	(363 511)
Odwrócenie odpisów dla kredytów i pożyczek udzielonych klientom	954 042	285 716	872 550	226 778
Kwoty odzyskane z tytułu kredytów uprzednio spisanych w ciężar rezerw	34 527	12 042	40 603	13 662
Sprzedaż wierzytelności	43 185	3 517	32 623	(27)
Pozostałe ujęte bezpośrednio w Rachunku Zysków i Strat	14	4 119	(1 874)	(1 658)
Z tytułu odpisów dla papierów wartościowych	(2)	(2)	0	4
Utworzenie odpisów dla papierów wartościowych	(2)	(2)	(6)	0
Odwrócenie odpisów dla papierów wartościowych	0	0	6	4
Z tytułu odpisów dla zobowiązań pozabilansowych	7 719	1 624	4 680	(767)
Utworzenie odpisów dla zobowiązań pozabilansowych	(33 025)	(5 213)	(48 723)	(10 179)
Odwrócenie odpisów dla zobowiązań pozabilansowych	40 744	6 837	53 403	9 412
Razem	(261 923)	(114 348)	(241 368)	(125 519)

10) KOSZTY REZERW NA RYZYKO PRAWNE Z TYTUŁU WALUTOWYCH KREDYTÓW HIPOTECZNYCH

01.01.2022 - 30.09.2022	RAZEM	Alokowane na portfel kredytowy	Rezerwy na nierozstrzygnięte sprawy sporne
Stan na początek okresu	3 332 614	2 916 779	415 835
Wykorzystanie rezerw w ciągu okresu	(127 815)	(127 815)	0
Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych	1 512 780	0	1 512 780
Zmiana zasad rachunkowości z MSR 37 na MSSF 9	0	1 181 608	(1 181 608)
Zwiększenie rezerw z tytułu różnic kursowych	552 478	552 478	0
Stan na koniec okresu	5 270 057	4 523 050	747 007

01.07.2022 - 30.09.2022	RAZEM	Alokowane na portfel kredytowy	Rezerwy na nierozstrzygnięte sprawy sporne
Stan na początek okresu	4 496 356	3 913 252	583 104
Wykorzystanie rezerw w ciągu okresu	(55 795)	(55 795)	0
Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych	498 150	0	498 150
Zmiana zasad rachunkowości z MSR 37 na MSSF 9	0	334 247	(334 247)
Zwiększenie rezerw z tytułu różnic kursowych	331 346	331 346	0
Stan na koniec okresu	5 270 057	4 523 050	747 007

01.01.2021 - 30.09.2021	RAZEM	Alokowane na portfel kredytowy	Rezerwy na nierozstrzygnięte sprawy sporne
Stan na początek okresu	960 046	884 755	75 291
Wykorzystanie rezerw w ciągu okresu	0	0	0
Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych	1 573 157	0	1 573 157
Zmiana zasad rachunkowości z MSR 37 na MSSF 9	0	1 348 380	(1 348 380)
Zwiększenie rezerw z tytułu różnic kursowych	27 394	27 394	0
Stan na koniec okresu	2 560 597	2 260 529	300 068

01.07.2021 - 30.09.2021	RAZEM	Alokowane na portfel kredytowy	Rezerwy na nierozstrzygnięte sprawy sporne
Stan na początek okresu	1 979 882	1 649 817	330 065
Wykorzystanie rezerw w ciągu okresu	0	0	0
Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych	526 113	0	526 113
Zmiana zasad rachunkowości z MSR 37 na MSSF 9	0	556 110	(556 110)
Zwiększenie rezerw z tytułu różnic kursowych	54 602	54 602	0
Stan na koniec okresu	2 560 597	2 260 529	300 068

11) PODATEK DOCHODOWY

11A. PODATEK DOCHODOWY UJĘTY W RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT

	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Bieżący podatek	(153 986)	(88 737)	(180 006)	(47 052)
Bieżący rok	(153 986)	(88 737)	(180 006)	(47 052)
Podatek odroczony:	34 690	228 493	(49 068)	(19 315)
Powstanie i odwrócenie różnic przejściowych	32 452	227 879	(61 773)	(39 291)
Powstanie / (Wykorzystanie) straty podatkowej	2 238	614	12 705	19 976
Razem obciążenie podatkowe w rachunku zysków i strat	(119 296)	139 756	(229 074)	(66 367)

11B. EFEKTYWNA STAWKA PODATKOWA

	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Wynik finansowy brutto	(1 144 207)	(1 140 658)	(593 882)	(244 941)
Ustawowa stawka podatkowa	19%	19%	19%	19%
Podatek dochodowy wg obowiązującej stawki podatkowej 19%	217 399	216 724	112 838	46 539
Wpływ różnic trwałych na obciążenia podatkowe:	(337 151)	(76 968)	(344 136)	(116 669)
Przychody niepodlegające opodatkowaniu	29 008	9 231	30 162	11 017
Przychody z tytułu dywidend	469	3	460	4
Rozwiązanie pozostałych rezerw	27 152	9 241	29 696	14 775
Pozostałe	1 387	(13)	6	1
Koszty nie stanowiące kosztów podatkowych	(366 159)	(86 199)	(374 298)	(127 686)
Spisanie niezrealizowanego aktywa z tytułu podatku odroczonego	0	0	0	0
Strata na zbyciu wierzytelności	(1 589)	(1 419)	(11)	0
Składka PFRON	(844)	(346)	(1 019)	(347)
Składki na Bankowy Fundusz Gwarancyjny	(22 929)	0	(19 137)	(3 307)
Podatek bankowy	(32 122)	(45)	(43 814)	(14 940)
Przychody/koszty rezerw na należności faktoringowe i leasingowe	283	(354)	679	342
Wierzytelności spisane w ciężar rezerw	(4 308)	(253)	(17 915)	(6 616)
Koszty postepowań sądowych i spraw spornych	(300 885)	(83 280)	(289 806)	(100 806)
Koszty amortyzacji i ubezpieczeń samochodów osobowych w części przekraczającej 150 tys. PLN	(572)	(195)	(623)	(180)
Koszty z tytułu zawartych ugód	(105)	785	(302)	(302)
Rozliczenia BFG SKOK PIAST	(142)	0	(397)	(397)
Pozostałe	(2 946)	(1 092)	(1 953)	(1 133)
Odliczenie podatku zapłaconego za granicą	0	0	0	0
Inne różnice między wynikiem finansowym brutto a dochodem do opodatkowania (w tym ulga B+R)	456	0	2 224	0
Razem obciążenie podatkowe w Rachunku zysków i strat	(119 296)	139 756	(229 074)	(70 130)
Efektywna stawka podatkowa	/-/*	/-/*	/-/*	/-/*

* W 3 kwartałach 2022 oraz 2021 Grupa zarejestrowała ujemny wynik finansowy brutto a jednocześnie obciążenie podatkowe o charakterze kosztowym, w związku z tym Grupa nie dokonała kalkulacji efektywnej stawki podatkowej.

11C. PODATEK ODROCZONY UJĘTY BEZPOŚREDNIO W KAPITALE WŁASNYM

	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
Wycena aktywów inwestycyjnych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody	221 586	247 477	129 857	(3 073)
Wycena instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne	112 408	107 146	71 993	22 542
Zyski /(straty) aktuarialne	(445)	(445)	(444)	708
Podatek odroczony ujęty bezpośrednio w kapitałach	333 549	354 178	201 406	20 177

Kontrola zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2015-17

W dniu 12 lutego 2019 r. zostały wszczęte przez Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie (ZUCS) kontrole celno-skarbowe w zakresie prawidłowości rozliczeń z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2015 i 2016. W dniu 17 grudnia 2019 r. Bank otrzymał wyniki tych kontroli z dnia 13 grudnia 2019 r., w których zakwestionowano zwolnienie ze zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych (WHT) odsetek od obligacji Banku wypłacanych w tych latach do spółki MB Finance AB (MBF) z siedzibą w Szwecji stanowiących zabezpieczenie 10-letnich obligacji podporządkowanych o wartości nominalnej 150 mln EURO wyemitowanych przez ten podmiot w grudniu 2007r. (umorzonych w grudniu 2017 r.). 11 czerwca 2021 r. Bank otrzymał decyzje ZUCS w ramach II instancji zmniejszające zaległość w WHT za lata 2015-16 z 6,6 do 5,3 mln zł. Kwota ta wraz z odsetkami została zapłacona przez Bank w dniu 18 czerwca 2021r. Bank wniósł skargi od tych decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (WSA). WSA wyrokami z dnia 13 i 27 października 2021 r. uchylił w całości decyzje ZUCS. ZUCS złożył skargi kasacyjne od niekorzystnych dla siebie wyroków do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

13 kwietnia 2021 r. wszczęta została przez Naczelnika ZUCS kontrola w WHT za 2017 r. Zgodnie z przewidywaniami w wyniku kontroli z dnia 29 września 2021 r. ZUCS również zakwestionował zwolnienie z WHT odsetek wypłaconych do MBF w tym roku (kwota spornego WHT wynosi za ten rok ok. 2,2 mln zł). Bank również nie zgadza się z tymi ustaleniami i będzie kontynuował spór z ZUCS. 21 marca 2022 r. Bank otrzymał postanowienie ZUCS o przekształceniu zakończonej kontroli w postępowanie podatkowe. 30 czerwca 2022 r. Bank otrzymał decyzję ZUCS określająca zaległość podatkową w WHT w wysokości 2,2 mln zł. Bank złożył odwołanie od tej decyzji.

Bank otrzymał ekspertyzę prawną z dnia 29 stycznia 2020 r. profesorów z Katedry Prawa Finansów Publicznych Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, w świetle której stanowisko ZUCS w toczonym sporze zostało uznane za niezgodne z przepisami prawa podatkowego.

12) AKTYWA FINANSOWE PRZEZNACZONE DO OBROTU

12A. AKTYWA FINANSOWE PRZEZNACZONE DO OBROTU

	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
Dłużne papiery wartościowe	148 347	30 474	86 438	150 092
Papiery wartościowe Skarbu Państwa	148 347	30 474	86 438	150 092
a) bony	0	0	0	0
b) obligacje	148 347	30 474	86 438	150 092
Pozostałe papiery wartościowe	0	0	0	0
a) notowane	0	0	0	0
b) nienotowane	0	0	0	0
Instrumenty kapitałowe	88	105	145	140
Kwotowane na aktywnym rynku	88	105	145	140
a) podmiotów finansowych	2	25	53	44
b) podmiotów niefinansowych	86	79	92	96
Korekta z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej	0	0	0	0
Dodatnia wycena pochodnych instrumentów finansowych	321 344	220 865	85 900	133 313
Razem	469 779	251 444	172 483	283 545

12B. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE PRZEZNACZONE DO OBROTU - WYCENA POCHODNYCH INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH I KOREKTA Z TYTUŁU RACHUNKOWOŚCI ZABEZPIECZEŃ WARTOŚCI GODZIWEJ ORAZ POZYCJE KRÓTKIE WG STANU NA:

	Wartości godziwe 30.09.2022			Wartości godziwe 30.06.2022
	Razem	Aktywa	Pasywa	Razem	Aktywa	Pasywa
1. Instrumenty pochodne na stopę procentową	(37 120)	30 373	67 493	(39 161)	25 453	64 614
Kontrakty na przyszłą stopę procentową (FRA)	0	0	0	0	0	0
Swapy na stopę procentową (IRS)	(37 101)	1 434	38 535	(40 288)	2 686	42 974
Pozostałe kontrakty na stopę procentową: opcje	(19)	28 939	28 958	1 127	22 767	21 640
2. Walutowe instrumenty pochodne	59 096	126 568	67 472	22 179	121 759	99 580
Kontrakty walutowe	20 463	30 852	10 389	10 827	21 646	10 820
Swapy walutowe	19 206	76 289	57 083	12 985	100 113	87 128
Pozostałe kontrakty walutowe (CIRS)	19 427	19 427	0	(1 633)	0	1 633
Opcje walutowe	0	0	0	0	0	0
3. Instrumenty wbudowane	(164 434)	0	164 434	(73 422)	0	73 422
Opcje wbudowane w depozyty	(164 434)	0	164 434	(73 422)	0	73 422
Opcje wbudowane w emitowane papiery wartościowe	0	0	0	0	0	0
4. Opcje na indeksy	162 596	164 403	1 807	72 522	73 654	1 132
Wycena pochodnych instrumentów finansowych, RAZEM	20 138	321 344	301 206	(17 883)	220 865	238 749
Wycena pozycji zabezpieczanych z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej	-	0	0	-	0	0
Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży dłużnych papierów wartościowych	-	-	5 669	-	-	10 208

	Wartości godziwe 31.12.2021			Wartości godziwe 30.09.2021
	Razem	Aktywa	Pasywa	Razem	Aktywa	Pasywa
1. Instrumenty pochodne na stopę procentową	(15 497)	10 099	25 596	4 366	15 320	10 954
Kontrakty na przyszłą stopę procentową (FRA)	0	0	0	0	0	0
Swapy na stopę procentową (IRS)	(15 511)	4 124	19 635	4 362	13 836	9 474
Pozostałe kontrakty na stopę procentową: opcje	14	5 975	5 961	4	1 484	1 480
2. Walutowe instrumenty pochodne	(24 530)	46 793	71 323	41 180	99 317	58 137
Kontrakty walutowe	9 077	16 603	7 526	7 589	21 482	13 893
Swapy walutowe	(33 607)	30 190	63 797	33 591	77 835	44 244
Pozostałe kontrakty walutowe (CIRS)	0	0	0	0	0	0
Opcje walutowe	0	0	0	0	0	0
3. Instrumenty wbudowane	(28 872)	0	28 872	(18 688)	7	18 695
Opcje wbudowane w depozyty	(28 872)	0	28 872	(18 695)	0	18 695
Opcje wbudowane w emitowane papiery wartościowe	0	0	0	7	7	0
4. Opcje na indeksy	28 397	29 008	611	18 304	18 669	365
Wycena pochodnych instrumentów finansowych, RAZEM	(40 502)	85 900	126 402	45 162	133 313	88 151
Wycena pozycji zabezpieczanych z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej	-	0	0	-	0	0
Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży dłużnych papierów wartościowych	-	-	16 614	-	-	21 348

13) AKTYWA FINANSOWE WYCENIANE WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ INNE CAŁKOWITE DOCHODY

	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
Dłużne papiery wartościowe	13 971 779	17 757 283	17 968 972	20 986 329
Papiery wartościowe Skarbu Państwa	13 470 471	17 283 807	17 498 704	18 408 471
a) bony	0	0	0	0
b) obligacje	13 470 471	17 283 807	17 498 704	18 408 471
Papiery wartościowe banku centralnego	116 369	85 000	34 990	2 100 000
a) bony	116 369	85 000	34 990	2 100 000
b) obligacje	0	0	0	0
Pozostałe papiery wartościowe:	384 939	388 475	435 278	477 858
a) notowane	384 939	388 475	435 278	477 858
b) nienotowane	0	0	0	0
Udziały i akcje w innych jednostkach	28 789	28 791	28 727	29 514
Inne instrumenty finansowe	0	0	0	0
Razem	14 000 568	17 786 074	17 997 699	21 015 843

14) KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM

14A. KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM OBOWIĄZKOWO WYCENIANE WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

Wartość bilansowa:	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
Obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	135 100	189 813	362 992	497 781
- Przedsiębiorstwa	89	52	40	25
- Osoby prywatne	135 011	189 762	362 952	497 756
- Sektor instytucji rządowych i samorządowych	0	0	0	0

W momencie wdrożenia MSSF9 Grupa wyodrębniła ekspozycje kredytowe zawierające w definicji oprocentowania dźwignię finansową/mnożnik które ujmuje w niniejszym sprawozdaniu finansowym jako "Aktywa finansowe inne niż przeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat - Kredyty i zaliczki. Zapisy MSSF9 wskazują iż cecha mnożnika powoduje modyfikację pieniądza w czasie i konieczność wyceny do wartości godziwej, pomimo iż sens ekonomiczny tych transakcji czyli zarządzanie portfelem nieoparte o wartością godziwą i utrzymywanie portfela w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy jest charakterystyczne dla portfeli wycenianych według zamortyzowanego kosztu. W 2021 r. w wyniku zmiany zapisów umownych (eliminacja cechy mnożnika) część z tych ekspozycji zaczęła być ponownie wyceniana według zamortyzowanego kosztu. Zmiana dotyczyła kredytów w przypadków których klienci całkowicie spłacili swoje zaangażowanie od którego odsetki naliczane były w oparciu o starą formułę zawierająca mnożnik. Ekspozycje zaciągnięte po tym czasie na nowych warunkach umownych (bez mnożnika), są wyceniane według zamortyzowanego kosztu).

Bank dokonuje spisania wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych w przypadku gdy nie istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo odzyskania w całości (spisanie całkowite) lub części (spisanie częściowe) danego składnika aktywów finansowych. W następstwie dokonania spisań częściowych Bank objął rezerwą (pomniejszając wartość bilansową brutto wierzytelności) odsetki karne w wysokości 428 milionów złotych według stanu na dzień 30 września 2022.

	Wartość bilansowa brutto			Skumulowana utrata wartości	Wartość
	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3	bilansowa netto
Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu, wg stanu na 30.09.2022	72 303 753	5 378 678	3 642 990	(394 865)	(304 995)	(1 795 188)	78 830 373
- Przedsiębiorstwa	18 273 116	1 339 301	818 502	(106 611)	(56 362)	(321 408)	19 946 538
- Osoby prywatne	53 771 315	4 039 374	2 824 488	(286 770)	(248 633)	(1 473 780)	58 625 994
- Sektor instytucji rządowych i samorządowych	259 322	3	0	(1 484)	0	0	257 841
Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu, wg stanu na 30.06.2022	73 916 347	4 120 640	3 447 885	(328 102)	(239 103)	(1 765 623)	79 152 044
- Przedsiębiorstwa	17 989 356	1 169 662	849 005	(98 653)	(41 998)	(335 459)	19 531 913
- Osoby prywatne	55 672 603	2 950 975	2 598 880	(228 394)	(197 105)	(1 430 164)	59 366 795
- Sektor instytucji rządowych i samorządowych	254 388	3	0	(1 055)	0	0	253 336

14B. KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM WYCENIANE WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU

	Wartość bilansowa brutto		Skumulowana utrata wartości			Wartość
	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3	bilansowa netto
Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu, wg stanu na 31.12.2021	73 262 717	3 866 807	3 485 056	(340 177)	(234 353)	(1 799 716)	78 240 334
- Przedsiębiorstwa	17 458 183	1 032 369	806 767	(114 852)	(45 876)	(320 591)	18 816 000
- Osoby prywatne	55 561 933	2 834 434	2 678 289	(224 196)	(188 477)	(1 479 125)	59 182 858
- Sektor instytucji rządowych i samorządowych	242 601	4	0	(1 129)	0	0	241 476
Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu, wg stanu na 30.09.2021	71 694 709	3 889 083	3 635 181	(369 571)	(236 058)	(1 831 446)	76 781 898
- Przedsiębiorstwa	17 140 296	1 247 541	818 245	(126 740)	(48 549)	(325 956)	18 704 837
- Osoby prywatne	54 306 958	2 641 454	2 816 936	(241 365)	(187 509)	(1 505 490)	57 830 984
- Sektor instytucji rządowych i samorządowych	247 455	88	0	(1 466)	0	0	246 077

14C. KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM

	30.09.2022		30.06.2022
	Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	Wyceniane wg wartości godziwej	Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	Wyceniane wg wartości godziwej
Kredyty i pożyczki udzielone	72 307 440	32 698	72 759 921	41 507
▪ podmiotom gospodarczym	13 065 665		12 858 695
▪ klientom indywidualnym	59 135 261	32 698	59 808 271	41 507
▪ jednostkom budżetowym	106 514		92 954
Należności z tytułu kart płatniczych	992 002	102 402	944 054	148 307
▪ od podmiotów gospodarczych	14 901	89	15 186	52
▪ od klientów indywidualnych	977 101	102 313	928 868	148 255
Skupione wierzytelności	142 031		162 548
▪ podmiotów gospodarczych	142 031		162 548
▪ jednostek budżetowych	0		0
Zrealizowane gwarancje i poręczenia	8 045		8 273
Dłużne papiery wartościowe uprawnione do redyskonta w Banku Centralnym	35		43
Należności z tytułu leasingu finansowego	7 282 701		7 078 619
Inne	25 576		29 667
Odsetki	567 591		501 748
Razem	81 325 421	135 100	81 484 872	189 813
Odpisy aktualizujące wartość należności	(2 495 048)	-	(2 332 828)	-
Razem wartość bilansowa	78 830 373	135 100	79 152 044	189 813

	31.12.2021		30.09.2021
	Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	Wyceniane wg wartości godziwej	Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	Wyceniane wg wartości godziwej
Kredyty i pożyczki udzielone	72 359 455	98 324	71 150 012	203 268
▪ podmiotom gospodarczym	12 356 995		12 406 681
▪ klientom indywidualnym	59 921 206	98 324	58 655 474	203 268
jednostkom budżetowym ▪	81 254		87 857
Należności z tytułu kart płatniczych	784 087	264 668	739 351	294 513
▪ od podmiotów gospodarczych	14 572	40	14 905	25
▪ od klientów indywidualnych	769 515	264 628	724 446	294 488
Skupione wierzytelności	96 591		114 199
▪ podmiotów gospodarczych	96 591		114 199
▪ jednostek budżetowych	0		0
Zrealizowane gwarancje i poręczenia	8 020		7 020
Dłużne papiery wartościowe uprawnione do redyskonta w Banku Centralnym	103		224
Należności z tytułu leasingu finansowego	6 949 534		6 794 291
Inne	18 876		15 772
Odsetki	397 914		398 104
Razem	80 614 580	362 992	79 218 973	497 781
Odpisy aktualizujące wartość należności	(2 374 246)	-	(2 437 075)	-
Razem wartość bilansowa	78 240 334	362 992	76 781 898	497 781

14D. JAKOŚĆ PORTFELA KREDYTÓW I POŻYCZEK WYCENIANYCH WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU

	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
Kredyty i pożyczki udzielone klientom (brutto)	81 325 421	81 484 872	80 614 580	79 218 973
z rozpoznaną utratą wartości	3 642 990	3 447 885	3 485 056	3 635 181
bez rozpoznanej utraty wartości	77 682 431	78 036 987	77 129 524	75 583 792
Odpis aktualizacyjny z tytułu utraty wartości	(2 495 048)	(2 332 828)	(2 374 246)	(2 437 075)
na ekspozycje z rozpoznaną utratą wartości	(1 795 188)	(1 765 623)	(1 799 716)	(1 831 446)
na ekspozycje bez rozpoznanej utraty wartości	(699 859)	(567 205)	(574 530)	(605 628)
Kredyty i pożyczki udzielone klientom (netto):	78 830 373	79 152 044	78 240 334	76 781 898

14E. PODZIAŁ KREDYTÓW I POŻYCZEK WYCENIANYCH WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU ZE WZGLĘDU NA METODĘ SZACUNKU UTRATY WARTOŚCI

	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
Kredyty i pożyczki udzielone klientom (brutto)	81 325 421	81 484 872	80 614 580	79 218 973
wyceniane indywidualnie	693 229	768 339	820 462	811 129
wyceniane portfelowo	80 632 192	80 716 533	79 794 118	78 407 844
Odpis aktualizacyjny z tytułu utraty wartości	(2 495 048)	(2 332 828)	(2 374 246)	(2 437 075)
utworzony na bazie analizy indywidualnej	(224 612)	(255 761)	(261 290)	(249 539)
utworzony na bazie analizy kolektywnej	(2 270 436)	(2 077 068)	(2 112 956)	(2 187 536)
Kredyty i pożyczki udzielone klientom (netto):	78 830 373	79 152 044	78 240 334	76 781 898

14F. PODZIAŁ KREDYTÓW I POŻYCZEK WYCENIANYCH WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU ZE WZGLĘDU NA RODZAJ KLIENTÓW

	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
Kredyty i pożyczki udzielone klientom (brutto)	81 325 421	81 484 872	80 614 580	79 218 973
korporacyjnym	20 690 244	20 262 414	19 539 924	19 453 626
indywidualnym	60 635 177	61 222 458	61 074 656	59 765 347
Odpis aktualizacyjny z tytułu utraty wartości	(2 495 048)	(2 332 828)	(2 374 246)	(2 437 075)
utworzony na należności od klientów korporacyjnych	(485 865)	(477 165)	(482 448)	(502 711)
utworzony na należności od klientów indywidualnych	(2 009 183)	(1 855 663)	(1 891 798)	(1 934 364)
Kredyty i pożyczki udzielone klientom (netto):	78 830 373	79 152 044	78 240 334	76 781 898

14G. ZMIANA STANU ODPISÓW Z TYTUŁU UTRATY WARTOŚCI KREDYTÓW I POŻYCZEK WYCENIANYCH WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU

	01.01.2022 - 30.09.2022	01.01.2022 – 30.06.2022	01.01.2021 - 31.12.2021	01.01.2021 - 30.09.2021
Stan na początek okresu	2 374 246	2 374 246	2 372 635	2 372 635
Zmiana w wartości rezerw:	120 802	(41 418)	1 611	64 440
Odpisy dokonane w okresie	1 301 048	879 684	1 607 350	1 189 950
Wartości spisane w ciężar odpisów	(168 455)	(159 880)	(340 852)	(197 013)
Odwrócenie odpisów w okresie	(953 597)	(667 925)	(1 167 777)	(872 550)
Sprzedaż wierzytelności	(146 254)	(138 831)	(145 828)	(83 368)
Utworzenie KOIM*	50 431	31 209	35 850	23 438
Zmiana z tytułu różnic kursowych	36 117	13 411	9 287	559
Inne	1 512	914	3 581	3 424
Stan na koniec okresu	2 495 048	2 332 828	2 374 246	2 437 075

* Zgodnie z MSSF9 Grupa nalicza odsetki od portfela kredytowego z rozpoznaną utratą wartości od wartości ekspozycji netto. W tym celu naliczana jest i ujmowana jako pomniejszenie przychodów odsetkowych tak zwana korekta odsetek impairmentowych ("KOIM"). Przedmiotowa korekta w bilansie prezentowana jest jako odpis z tytułu utraty wartości, w konsekwencji uzgodnienie zmiany stanu odpisów z tytułu utraty wartości wymaga uwzględnienia korekty KOIM ujmowanej w przychodach odsetkowych.

Grupa posiada w bilansie aktywa POCI w efekcie rozpoznania kredytów z rozpoznaną utratą wartości po połączeniu z Euro Bank S.A. i przejęciu SKOK Piast. W momencie połączenia przedmiotowe aktywa zostały ujęte w księgach Banku według wartości godziwej.

Wartość aktywów POCI przedstawia się następująco:

	Wartość bilansowa brutto	Skumulowana utrata wartości	Wartość bilansowa netto
30.09.2022
- Przedsiębiorstwa	58	158	216
- Osoby prywatne	172 791	(28 264)	144 528
- Sektor instytucji rządowych i samorządowych	0	0	0
30.06.2022
- Przedsiębiorstwa	58	127	186
- Osoby prywatne	174 970	(14 492)	160 478
- Sektor instytucji rządowych i samorządowych	0	0	0
31.12.2021
- Przedsiębiorstwa	59	231	290
- Osoby prywatne	241 218	(15 488)	225 730
- Sektor instytucji rządowych i samorządowych	0	0	0
30.09.2021
- Przedsiębiorstwa	59	231	290
- Osoby prywatne	295 104	(30 309)	264 795
- Sektor instytucji rządowych i samorządowych	0	0	0

14H. KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM WYCENIANE WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU WG STRUKTURY WALUTOWEJ

	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
W walucie polskiej	68 424 358	68 906 281	66 605 331	64 242 280
W walutach obcych (po przeliczeniu na zł):	12 901 063	12 578 590	14 009 249	14 976 693
waluta: USD	208 917	128 665	116 213	121 054
waluta: EUR	4 367 684	3 950 522	3 888 269	3 990 205
waluta: CHF	8 318 895	8 493 791	9 998 378	10 857 493
pozostałe waluty	5 567	5 612	6 389	7 941
Razem brutto	81 325 421	81 484 872	80 614 580	79 218 973

15) AKTYWA WYCENIANE WEDŁUG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU INNE NIŻ KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM

15A. AKTYWA WYCENIANE WEDŁUG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU INNE NIŻ KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM

30.09.2022	Wartość bilansowa brutto			Skumulowana utrata wartości			Wartość
	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3	bilansowa netto
Instrumenty dłużne	2 142 158	0	0	(2)	0	0	2 142 156
Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym	1 186 374	0	0	(153)	0	0	1 186 220
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu	4 526	0	0	0	0	0	4 526

30.06.2022		Wartość bilansowa brutto			Skumulowana utrata wartości
	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3	bilansowa netto
Instrumenty dłużne	1 615 237	0	0	(1)	0	0	1 615 236
Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym	1 080 304	0	0	(198)	0	0	1 080 106
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu	8 223	0	0	0	0	0	8 223

31.12.2021		Wartość bilansowa brutto			Skumulowana utrata wartości
	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3	bilansowa netto
Instrumenty dłużne	37 089	0	0	(1)	0	0	37 088
Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym	770 770	0	0	(239)	0	0	770 531
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu	268 837	0	0	0	0	0	268 837

		Wartość bilansowa brutto			Skumulowana utrata wartości
30.09.2021	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3	Koszyk 1	Koszyk 2	Koszyk 3	bilansowa netto
Instrumenty dłużne	37 159	0	0	(3)	0	0	37 156
Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym	578 225	0	0	0	0	0	578 225
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu	9 400	0	0	0	0	0	9 400

15B. INSTRUMENTY DŁUŻNE

	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
banki i inne instytucje monetarne	350 338	0	0	0
pozostałe przedsiębiorstwa	0	0	0	0
sektor budżetowy	1 791 818	1 615 236	37 088	37 156
Razem	2 142 156	1 615 236	37 088	37 156

15C. LOKATY ORAZ KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE BANKOM I INNYM INSTYTUCJOM MONETARNYM

	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
Rachunki bieżące	257 851	255 357	152 661	185 076
Lokaty	922 028	822 051	617 682	393 103
Inne	5 066	1 560	267	0
Odsetki	1 428	1 336	160	46
Razem należności brutto	1 186 373	1 080 304	770 770	578 225
Odpis aktualizacyjny z tytułu utraty wartości	(153)	(198)	(239)	0
Razem należności netto	1 186 220	1 080 106	770 531	578 225

15D. TRANSAKCJE Z PRZYRZECZENIEM ODKUPU

	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
banki i inne instytucje monetarne	4 525	0	0	0
pozostałe przedsiębiorstwa	0	8 220	268 534	9 400
odsetki	1	3	303	0
Razem	4 526	8 223	268 837	9 400

16) INSTRUMENTY POCHODNE – RACHUNKOWOŚĆ ZABEZPIECZEŃ

16A. RELACJE ZABEZPIECZAJĄCE

Poniżej zaprezentowano szczegółowe informacje na temat relacji zabezpieczających, pozycji wyznaczonych jako zabezpieczane i zabezpieczające oraz prezentacji wyniku, czynnych wg stanu na 30.09.2022 r.:

	Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych generowanych przez portfel złotowych aktywów finansowych	Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych generowanych przez portfel walutowych kredytów hipotecznych oraz finansujących je zobowiązań złotowych
Opis relacji zabezpieczającej	Grupa zabezpiecza ryzyko zmienności przepływów pieniężnych generowanych przez złotowe aktywa finansowe. Zmienność przepływów pieniężnych wynika z ryzyka stopy procentowej.	Grupa zabezpiecza ryzyko zmienności przepływów pieniężnych generowanych przez walutowe kredyty hipoteczne oraz przez zobowiązania złotowe stanowiące bazę finansową dla tych kredytów. Zmienność przepływów pieniężnych wynika z ryzyka walutowego oraz ryzyka stopy procentowej.
Pozycje zabezpieczane	Przepływy pieniężne wynikające z portfela złotowych aktywów finansowych	Przepływy pieniężne wynikające z portfela walutowych kredytów hipotecznych oraz finansujących je depozytów złotowych i wyemitowanych złotowych dłużnych papierów wartościowych.
Instrumenty zabezpieczające	Transakcje IRS	Transakcje CIRS
Prezentacja wyniku na transakcjach zabezpieczanych i zabezpieczających	Efektywna część wyceny instrumentów zabezpieczających ujmowana jest w kapitale z aktualizacji wyceny; odsetki zarówno od instrumentów zabezpieczających jaki i od instrumentów zabezpieczanych ujmowane są w wyniku odsetkowym. Nieefektywna część wyceny instrumentów zabezpieczających ujmowana jest w rachunku zysków i strat jako wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.	Efektywna część wyceny instrumentów zabezpieczających ujmowana jest w kapitale z aktualizacji wyceny. Nieefektywną część wyceny instrumentów zabezpieczających ujmowana jest w rachunku zysków i strat jako wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

	Zabezpieczenie wartości godziwej instrumentu dłużnego o stałej stopie procentowej	Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych z tytułu przyszłych przychodów i kosztów odsetkowych denominowanych w walutach obcych
Opis relacji zabezpieczającej	Grupa zabezpiecza część ryzyka stopy procentowej, związanego ze zmianą wartości godziwej dłużnego instrumentu o stałej stopie procentowej wycenianego przez inne całkowite dochody, wynikającej ze zmienności rynkowych stóp procentowych.	Grupa zabezpiecza ryzyko zmienności przyszłych przepływów pieniężnych z tytułu walutowych przychodów i kosztów odsetkowych. Zmienność przepływów pieniężnych wynika z ryzyka walutowego.
Pozycje zabezpieczane	Portfel stałokuponowych dłużnych papierów wartościowych zaklasyfikowane do kategorii aktywów finansowych wycenianych wg wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody denominowane w PLN.	Przepływy pieniężne z tytułu przyszłych przychodów i kosztów odsetkowych denominowanych w walutach obcych.
Instrumenty zabezpieczające	Transakcje IRS	Pozycja walutowa wynikająca z rozpoznanych przyszłych zobowiązań leasingowych.
Prezentacja wyniku na transakcjach zabezpieczanych i zabezpieczających	Wynik z tytułu zmiany wyceny do wartości godziwej pozycji zabezpieczanych w zakresie zabezpieczanego ryzyka odnoszony jest do wyniku z tytułu rachunkowości zabezpieczeń. Pozostała część zmiany wyceny do wartości godziwej ujmowana jest w pozostałych całkowitych dochodach. Odsetki od dłużnych papierów wartościowych ujmowane są w wyniku odsetkowym. Zmiana wyceny do wartości godziwej instrumentów pochodnych stanowiących zabezpieczenie jest prezentowana w wyniku z tytułu rachunkowości zabezpieczeń, a odsetki od tych instrumentów ujmowane są w wyniku odsetkowym.	Efektywna część rewaluacji spot instrumentów zabezpieczających ujmowana jest w kapitale z aktualizacji wyceny. Nieefektywną część wyceny pozycji zabezpieczającej ujmowana jest w rachunku zysków i strat jako wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

16B. RACHUNKOWOŚĆ ZABEZPIECZEŃ – WYCENA BILANSOWA

	Wartości godziwe 30.09.2022			Wartości godziwe 30.06.2022
	Razem	Aktywa	Pasywa	Razem	Aktywa	Pasywa
1. Instrumenty pochodne stanowiące zabezpieczenie przepływów pieniężnych związane ze stopą procentową i/lub kursem walutowym
Kontrakty CIRS	(537 945)	0	537 945	(326 549)	0	326 549
Kontrakty IRS	(450 896)	0	450 896	(505 524)	0	505 524
Kontrakty FXS	0	0	0	0	0	0
2. Instrumenty pochodne stanowiące zabezpieczenie wartości godziwej związane ze stopą procentową
Kontrakty IRS	0	0	0	0	0	0
3. Razem instrumenty pochodne stanowiące zabezpieczenie	(988 841)	0	988 841	(832 073)	0	832 073

	Wartości godziwe 31.12.2021			Wartości godziwe 30.09.2021
	Razem	Aktywa	Pasywa	Razem	Aktywa	Pasywa
1. Instrumenty pochodne stanowiące zabezpieczenie przepływów pieniężnych związane ze stopą procentową i/lub kursem walutowym
Kontrakty CIRS	(283 605)	14 385	297 990	(227 520)	4 953	232 473
Kontrakty IRS	(316 584)	0	316 584	(100 433)	0	100 433
Kontrakty FXS	0	0	0	0	0	0
2. Instrumenty pochodne stanowiące zabezpieczenie wartości godziwej związane ze stopą procentową
Kontrakty IRS	0	0	0	(1 864)	0	1 864
3. Razem instrumenty pochodne stanowiące zabezpieczenie	(600 189)	14 385	614 574	(329 817)	4 953	334 770

17) ODPISY Z TYTUŁU UTRATY WARTOŚCI WYBRANYCH SKŁADNIKÓW AKTYWÓW

Odpisy aktualizujące:	inwestycyjne papiery wartościowe	rzeczowe aktywa trwałe	wartości niematerialne	aktywa trwałe do zbycia	inne aktywa
Stan na 01.01.2022	5 005	8 875	3 988	137	31 618
- Utworzenie odpisów	2	0	0	0	11 705
- Odwrócenie odpisów	0	0	0	0	(8 960)
- Wykorzystanie	(9)	0	0	0	(3 418)
- Pozostałe zmiany	0	0	0	0	0
Stan na 30.09.2022	4 998	8 875	3 988	137	30 945
Stan na 01.01.2022	5 005	8 875	3 988	137	31 618
- Utworzenie odpisów	0	0	0	0	8 604
- Odwrócenie odpisów	0	0	0	0	(5 634)
- Wykorzystanie	(8)	0	0	0	(3 121)
- Pozostałe zmiany	0	0	0	0	0
Stan na 30.06.2022	4 997	8 875	3 988	137	31 467
Stan na 01.01.2021	5 007	8 875	3 988	3 697	22 700
- Utworzenie odpisów	6	0	0	0	22 069
- Odwrócenie odpisów	(7)	0	0	0	(14 397)
- Wykorzystanie	0	0	0	0	(2 314)
- Pozostałe zmiany	0	0	0	(3 560)	3 560
Stan na 31.12.2021	5 005	8 875	3 988	137	31 618
Stan na 01.01.2021	5 007	8 875	3 988	3 697	22 700
- Utworzenie odpisów	6	0	0	0	18 443
- Odwrócenie odpisów	(6)	0	0	0	(10 282)
- Wykorzystanie	0	0	0	0	(1 623)
- Pozostałe zmiany	0	0	0	(3 560)	3 560
Stan na 30.09.2021	5 007	8 875	3 988	137	32 797

18) AKTYWA I REZERWA Z TYTUŁU ODROCZONEGO PODATKU DOCHODOWEGO

		30.09.2022		30.06.2022
	Aktywo z tytułu odroczonego podatku	Rezerwa na odroczony podatek dochodowy	Aktywo z tytułu odroczonego podatku, netto	Aktywo z tytułu odroczonego podatku	Rezerwa na odroczony podatek dochodowy	Aktywo z tytułu odroczonego podatku, netto
Różnica pomiędzy amortyzacją podatkową a bilansową	3 960	(39 367)	(35 407)	13 052	(27 678)	(14 626)
Wycena bilansowa instrumentów finansowych	92 000	(88 877)	3 123	73 895	(83 803)	(9 908)
Niezrealizowane należności/ zobowiązania z tytułu instrumentów pochodnych	63 077	(50 703)	12 374	38 094	(31 503)	6 591
Odsetki do zapłacenia/otrzymania od lokat i papierów wartościowych	54 316	(272 615)	(218 299)	28 366	(287 617)	(259 251)
Odsetki i dyskonto od kredytów i wierzytelności	0	(106 150)	(106 150)	0	(94 368)	(94 368)
Przychody i koszty rozliczane wg efektywnej stopy procentowej	337 568	(784)	336 784	136 755	(279)	136 476
Rezerwy na kredyty stanowiące różnice przejściowe	495 952	0	495 952	462 800	0	462 800
Świadczenia pracownicze	19 965	0	19 965	19 973	0	19 973
Prawa do użytkowania	5 175	0	5 175	5 478	0	5 478
Rezerwy na koszty	77 166	0	77 166	109 266	0	109 266
Wycena aktywów inwestycyjnych, zabezpieczenia przepływów środków pieniężnych oraz zyski/straty aktuarialne odniesione w inne całkowite dochody	369 376	(35 828)	333 548	405 487	(51 309)	354 178
Wycena udziałów (akcji)	1 273	(34 803)	(33 530)	1 273	(34 684)	(33 411)
Straty podatkowe do odliczenia w przyszłości	57 093	0	57 093	56 480	0	56 480
Pozostałe	(2 826)	222	(2 604)	(2 669)	32	(2 637)
Aktywo z tytułu odroczonego podatku, netto	1 574 095	(628 905)	945 190	1 348 250	(611 209)	737 041

	31.12.2021			30.09.2021
	Aktywo z tytułu odroczonego podatku	Rezerwa na odroczony podatek dochodowy	Aktywo z tytułu odroczonego podatku, netto	Aktywo z tytułu odroczonego podatku	Rezerwa na odroczony podatek dochodowy	Aktywo z tytułu odroczonego podatku, netto
Różnica pomiędzy amortyzacją podatkową a bilansową	24 993	(26 214)	(1 221)	10 848	(28 229)	(17 381)
Wycena bilansowa instrumentów finansowych	(8 231)	(2 131)	(10 362)	83 759	(88 810)	(5 051)
Niezrealizowane należności/ zobowiązania z tytułu instrumentów pochodnych	12 450	(13 284)	(834)	8 994	(11 443)	(2 449)
Odsetki do zapłacenia/otrzymania od lokat i papierów wartościowych	12 215	(77 358)	(65 143)	12 211	(39 547)	(27 336)
Odsetki i dyskonto od kredytów i wierzytelności	0	(75 831)	(75 831)	0	(76 165)	(76 165)
Przychody i koszty rozliczane wg efektywnej stopy procentowej	147 394	(1 455)	145 939	158 437	(1 329)	157 108
Rezerwy na kredyty stanowiące różnice przejściowe	445 223	0	445 223	456 623	0	456 623
Świadczenia pracownicze	19 874	0	19 874	19 045	0	19 045
Prawa do użytkowania	6 691	0	6 691	7 000	0	7 000
Rezerwy na koszty	93 345	0	93 345	97 247	0	97 247
Wycena aktywów inwestycyjnych, zabezpieczenia przepływów środków pieniężnych oraz zyski/straty aktuarialne odniesione w inne całkowite dochody	258 220	(56 814)	201 406	48 502	(28 325)	20 177
Wycena udziałów (akcji)	1 273	(36 440)	(35 167)	1 273	(23 129)	(21 856)
Straty podatkowe do odliczenia w przyszłości	54 855	0	54 855	69 810	0	69 810
Pozostałe	657	(2 326)	(1 669)	3 234	(1 304)	1 930
Aktywo z tytułu odroczonego podatku, netto	1 068 959	(291 853)	777 106	976 983	(298 281)	678 702

19) ZOBOWIĄZANIA WOBEC BANKÓW I INNYCH INSTYTUCJI MONETARNYCH

	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
W rachunku bieżącym	42 431	39 635	63 176	124 174
Depozyty terminowe	306 990	202 699	106 570	12 203
Otrzymane kredyty i pożyczki	251 015	300 418	368 313	392 595
Odsetki	3 210	4 085	1 349	473
Razem	603 646	546 837	539 408	529 445

20) ZOBOWIĄZANIA WOBEC KLIENTÓW

	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
Zobowiązania wobec klientów indywidualnych	66 867 265	65 165 193	66 022 086	64 965 000
Rachunki bieżące	48 455 623	50 929 496	56 192 055	54 831 093
Depozyty terminowe	18 053 721	13 947 811	9 565 716	9 876 924
Inne	247 467	244 964	237 776	225 313
Naliczone odsetki	110 454	42 922	26 539	31 670
Zobowiązania wobec podmiotów gospodarczych	24 785 952	24 417 762	21 814 451	22 185 381
Rachunki bieżące	13 266 077	14 575 737	15 070 590	15 978 472
Depozyty terminowe	11 100 062	9 409 873	6 398 936	5 855 321
Inne	365 498	400 117	342 618	347 630
Naliczone odsetki	54 315	32 035	2 307	3 958
Zobowiązania wobec jednostek budżetowych	6 117 348	6 539 074	3 610 978	3 099 672
Rachunki bieżące	3 320 763	4 901 242	3 385 597	2 645 568
Depozyty terminowe	2 778 802	1 629 446	215 889	441 652
Inne	6 066	2 471	9 417	12 441
Naliczone odsetki	11 717	5 915	75	11
Razem	97 770 565	96 122 029	91 447 515	90 250 053

21) ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU SPRZEDANYCH DŁUŻNYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH Z UDZIELONYM PRZYRZECZENIEM ODKUPU

	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
wobec Banku Centralnego	0	0	0	0
wobec pozostałych banków	0	0	0	0
wobec Klientów	0	0	18 037	0
odsetki	0	0	1	0
Razem	0	0	18 038	0

22) ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU EMISJI DŁUŻNYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

	01.01.2022 - 30.09.2022	01.01.2022 – 30.06.2022	01.01.2021 - 31.12.2021	01.01.2021 - 30.09.2021
Stan na początek okresu	39 568	39 568	558 560	558 560
Zwiększenia, z tytułu:	525	525	3 769	3 152
emisja bankowych papierów wartościowych	0	0	0	0
naliczenie odsetek	525	525	3 769	3 152
Zmniejszenia, z tytułu:	(40 093)	(40 093)	(522 761)	(271 119)
wykup bankowych papierów wartościowych	0	0	(234 427)	(234 427)
wykup obligacji Banku	0	0	(250 000)	0
wykup obligacji Millennium Leasing	(39 450)	(39 450)	(34 350)	(34 150)
wypłata odsetek	(643)	(643)	(3 984)	(2 541)
Stan na koniec okresu	0	0	39 568	290 594

23) ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ PODPORZĄDKOWANYCH

	01.01.2022 - 30.09.2022	01.01.2022 – 30.06.2022	01.01.2021 - 31.12.2021	01.01.2021 - 30.09.2021
Stan na początek okresu	1 541 144	1 541 144	1 540 209	1 540 209
Zwiększenia, z tytułu:	73 622	39 949	40 076	29 202
emisja obligacji podporządkowanych	0	0	0	0
naliczenie odsetek	73 622	39 949	40 076	29 202
Zmniejszenia, z tytułu:	(50 919)	(27 458)	(39 141)	(30 195)
spłata odsetek	(50 919)	(27 458)	(39 141)	(30 195)
Stan zobowiązań podporządkowanych na koniec okresu	1 563 847	1 553 635	1 541 144	1 539 216

W latach 2021 i 2022 Grupa nie odnotowała żadnych opóźnień w płatności rat kapitałowych lub odsetkowych, ani nie naruszyła żadnych innych postanowień umownych wynikających ze swoich zobowiązań podporządkowanych.

24) REZERWY

24A. REZERWY

	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
Udzielone zobowiązania i gwarancje	36 852	38 339	44 354	47 132
Nierozstrzygnięte sprawy sporne	889 301	720 755	551 176	331 512
Razem	926 153	759 094	595 530	378 644

24B. ZMIANA STANU REZERW NA UDZIELONE ZOBOWIĄZANIA I GWARANCJE

	01.01.2022 - 30.09.2022	01.01.2022 – 30.06.2022	01.01.2021 - 31.12.2021	01.01.2021 - 30.09.2021
Stan na początek okresu	44 354	44 354	51 728	51 728
Utworzenie rezerw	33 025	27 812	55 368	48 723
Rozwiązanie rezerw	(40 744)	(33 907)	(62 805)	(53 403)
Różnice kursowe	217	80	63	84
Stan na koniec okresu	36 852	38 339	44 354	47 132

24C. ZMIANA STANU REZERW NA NIEROZSTRZYGNIĘTE SPRAWY SPORNE

	01.01.2022 - 30.09.2022	01.01.2022 – 30.06.2022	01.01.2021 - 31.12.2021	01.01.2021 - 30.09.2021
Stan na początek okresu	551 176	551 176	106 922	106 922
Utworzenie rezerw	12 637	6 616	113 173	6 514
Rozwiązanie rezerw	(5 509)	(4 131)	(9 463)	(6 701)
Wykorzystanie rezerw w ciągu okresu	(175)	(175)	0	0
Utworzenie rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych*	1 512 780	1 014 630	2 305 157	1 573 157
Alokacja do portfela kredytowego	(1 181 608)	(847 361)	(1 964 613)	(1 348 380)
Stan na koniec okresu	889 301	720 755	551 176	331 512

* Utworzenie rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych zostało szerzej opisane w Rozdziale 10. Ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych.

5. ZMIANY W PROCESIE ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM

Zarządzanie ryzykiem odgrywa kluczową rolę w strategii zrównoważonego i stabilnego rozwoju Grupy, służąc optymalizacji relacji pomiędzy ryzykiem i zyskiem w ramach różnych linii biznesowych, jak również utrzymaniu adekwatnego profilu ryzyka w zakresie kapitału i płynności.

W celu zapewnienia efektywnego zarządzania ryzykiem oraz spójnej polityki, Grupa wdrożyła model zarządzania ryzykiem, który w sposób zintegrowany obejmuje ryzyko kredytowe, rynkowe, płynności, operacyjne oraz zarządzanie wymogami kapitałowymi.

Ryzyko kredytowe

W III kwartale 2022 roku Grupa Banku Millennium, zarówno w segmencie korporacyjnym, jak i detalicznym, koncentrowała się na wprowadzaniu zmian w polityce kredytowej, które miały na celu zapewnienie odpowiedniej jakości portfela w nowym, bardziej wymagającym otoczeniu gospodarczym. Wielowymiarowe skutki konfliktu zbrojnego na Ukrainie i ich negatywny wpływ nas sytuację zarówno przedsiębiorstw jak i konsumentów, stworzyły dodatkowy element niepewności w zarządzaniu ryzykiem kredytowym.

W obszarze ryzyka kredytowego Grupa skupiła się na dostosowaniu regulacji, procesów kredytowych i monitorowania do zmienionych warunków.

W segmencie korporacyjnym Grupa koncentrowała się na analizach portfela kredytowego i branż kredytobiorców w celu monitorowania ryzyka, ze szczególnym uwzględnieniem klientów potencjalnie najbardziej narażonych na negatywne zmiany w otoczeniu gospodarczym. Dokonano rewizji polityki sektorowej, z uwzględnieniem ryzyk środowiskowych i społecznych poszczególnych branż. Dodatkowo Grupa pracowała nad dalszym ulepszaniem procesów i produktów kredytowych.

W segmencie detalicznym Bank koncentrował się na dostosowywaniu polityki kredytowej do zmieniającego się otoczenia makroekonomicznego, w szczególności wdrożono zmiany mitygujące potencjalny wzrost ryzyka związany z rosnącymi kosztami kredytowymi oraz inflacją. Dodatkowo zwiększona została częstotliwość monitorowania portfela kredytowego udzielonego rezydentom Polski z obywatelstwem ukraińskim.

Jednocześnie Bank kontynuował wdrażanie zmian, których celem jest poprawa efektywności procesu oceny ryzyka transakcji detalicznych oraz zabezpieczonych hipotecznie poprzez automatyzacje nie zwiększające ekspozycji na ryzyko.

Grupa dokonuje oceny ryzyka kredytowego niezależnie od sposobu klasyfikacji portfela należności od klientów w sprawozdaniu finansowym jako portfela wycenianego według zamortyzowanego kosztu lub portfela wycenianego według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Poniższa tabela zawiera dane dotyczące całego portfela należności od klientów w podziale na ekspozycje nieprzeterminowane oraz przeterminowane.

Zmiany w portfelu kredytowym Grupy w ciągu 9 miesięcy 2022 r. przedstawia poniższa tabela:

	30.09.2022		31.12.2021
	Kredyty i pożyczki dla klientów	Kredyty i pożyczki dla banków	Kredyty i pożyczki dla klientów	Kredyty i pożyczki dla banków
Nieprzeterminowane i bez rozpoznanej utraty wartości	75 827 521	1 186 374	75 721 712	770 770
Przeterminowane*, bez rozpoznanej utraty wartości	1 975 370	0	1 765 405	0
Łącznie bez rozpoznanej utraty wartości	77 802 890	1 186 374	77 487 117	770 770
Z rozpoznaną utratą wartości	3 701 991	0	3 556 803	0
Razem	81 504 882	1 186 374	81 043 920	770 770
Odpisy z tytułu utraty wartości	(2 495 048)	(153)	(2 374 246)	(239)
Korekta do wartości godziwej**	(44 361)	0	(66 349)	0
Razem netto	78 965 473	1 186 220	78 603 326	770 531
Kredyty z rozpoznaną utratą wartości / kredyty ogółem	4,54%	0,00%	4,39%	0,00%

(*) Należności przeterminowanie do 4 dni włącznie są traktowane jako techniczne i nie są wykazywane w tej kategorii. (**) Korekta do wartości godziwej definiowana jest, jako różnica pomiędzy wartością nominalną i wartością godziwą portfela wycenianego według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Na korektę do wartości godziwej ma wpływ w szczególności uwzględnienie ryzyka kredytowego portfela.

Ekspozycje podlegające środkom zastosowanym w odpowiedzi na kryzys COVID-19:

Kredyty i zaliczki podlegające moratoriom ustawowym i nieustawowym, Wartość brutto	Liczba dłużników	RAZEM	w tym: moratoria ustawowe	w tym: moratoria zapadłe
Kredyty i zaliczki z wnioskiem o moratorium	51 542	6 098 253
Kredyty i zaliczki podlegające moratorium (udzielone)	51 308	5 559 294	9 275	5 559 294
W tym: Gospodarstwa domowe		4 925 927	9 275	4 925 927
W tym: kredyty zabezpieczone nieruchomościami mieszkalnymi		3 763 606	8 033	3 763 606
W tym: Przedsiębiorstwa niefinansowe		633 367	0	633 367
W tym: małe i średnie przedsiębiorstwa		345 790	0	345 790
W tym: kredyty zabezpieczone nieruchomościami komercyjnymi		63 468	0	63 468

Kredyty i zaliczki podlegające	Pozostały termin obowiązywania moratorium
moratoriom ustawowym i nieustawowym wg pozostałych terminów ich obowiązywania, Wartość brutto	<= 3 miesięcy	> 3 miesięcy <= 6 miesięcy	> 6 miesięcy <= 9 miesięcy	> 9 miesięcy <= 12 miesięcy	> 1 rok
Kredyty i zaliczki podlegające moratorium (udzielone)	0	0	0	0	0
W tym: Gospodarstwa domowe	0	0	0	0	0
W tym: kredyty zabezpieczone nieruchomościami mieszkalnymi	0	0	0	0	0
W tym: Przedsiębiorstwa niefinansowe	0	0	0	0	0
W tym: małe i średnie przedsiębiorstwa	0	0	0	0	0
W tym: kredyty zabezpieczone nieruchomościami komercyjnymi	0	0	0	0	0

Kredyty i zaliczki podlegające		Obsługiwane
moratoriom ustawowym i nieustawowym, Wartość brutto	RAZEM	Obsługiwane Wartość brutto	w tym: z odroczonymi ratami kapitałowo odsetkowymi	w tym: Instrumenty o istotnym wzroście ryzyka kredytowego od początkowego ujęcia ale bez utraty wartości (Koszyk 2)
Kredyty i zaliczki podlegające moratorium	0	0	0	0
W tym: Gospodarstwa domowe	0	0	0	0
W tym: kredyty zabezpieczone nieruchomościami mieszkalnymi	0	0	0	0
W tym: Przedsiębiorstwa niefinansowe	0	0	0	0
W tym: małe i średnie przedsiębiorstwa	0	0	0	0
W tym: kredyty zabezpieczone nieruchomościami komercyjnymi	0	0	0	0

Kredyty i zaliczki podlegające	Nieobsługiwane
moratoriom ustawowym i nieustawowym, Wartość brutto	Nieobsługiwane Wartość brutto	w tym: małe prawdopodobieństwo spłaty, ale ekspozycja nie jest przeterminowana albo jest przeterminowana <= 90 dni	Wpływy do kategorii Nieobsługiwane
Kredyty i zaliczki podlegające moratorium	0	0	0
W tym: Gospodarstwa domowe	0	0	0
W tym: kredyty zabezpieczone nieruchomościami mieszkalnymi	0	0	0
W tym: Przedsiębiorstwa niefinansowe	0	0	0
W tym: małe i średnie przedsiębiorstwa	0	0	0
W tym: kredyty zabezpieczone nieruchomościami komercyjnymi	0	0	0

Kredyty i zaliczki podlegające	Nieobsługiwane
moratoriom ustawowym i nieustawowym, Nieobsługiwane Skumulowana utrata wartości Skumulowana utrata wartości		w tym: z odroczonymi ratami kapitałowo odsetkowymi	w tym: małe prawdopodobieństwo spłaty, ale ekspozycja nie jest przeterminowana albo jest przeterminowana < = 90 dni
Kredyty i zaliczki podlegające moratorium	0	0	0
W tym: Gospodarstwa domowe	0	0	0
W tym: kredyty zabezpieczone nieruchomościami mieszkalnymi	0	0	0
W tym: Przedsiębiorstwa niefinansowe	0	0	0
W tym: małe i średnie przedsiębiorstwa	0	0	0
W tym: kredyty zabezpieczone nieruchomościami komercyjnymi	0	0	0

Kredyty i zaliczki podlegające		Obsługiwane
moratoriom ustawowym i Obsługiwane nieustawowym, RAZEM Skumulowana Skumulowana utrata wartości utrata wartości		w tym: z odroczonymi ratami kapitałowo odsetkowymi	w tym: Instrumenty o istotnym wzroście ryzyka kredytowego od początkowego ujęcia ale bez utraty wartości (Koszyk 2)
Kredyty i zaliczki podlegające moratorium	0	0	0	0
W tym: Gospodarstwa domowe	0	0	0	0
W tym: kredyty zabezpieczone nieruchomościami mieszkalnymi	0	0	0	0
W tym: Przedsiębiorstwa niefinansowe	0	0	0	0
W tym: małe i średnie przedsiębiorstwa	0	0	0	0
W tym: kredyty zabezpieczone nieruchomościami komercyjnymi	0	0	0	0

Informacje o nowo udzielonych Kredytach i	Wartość brutto	Wartość brutto
zaliczkach podlegających publicznym programom gwarancyjnym wprowadzonym w związku z COVID-19	RAZEM	w tym: restrukturyzowane	Wpływy do kategorii 'Nieobsługiwane'
Nowo udzielone Kredyty i zaliczki podlegające publicznym programom gwarancyjnym	1 607 445	2 574	22 741
W tym: Gospodarstwa domowe	0		0
W tym: kredyty zabezpieczone nieruchomościami mieszkalnymi	0		0
W tym: Przedsiębiorstwa niefinansowe	1 607 445	2 574	22 741
W tym: małe i średnie przedsiębiorstwa	769 296		6 605
W tym: kredyty zabezpieczone nieruchomościami komercyjnymi	0		0

Ryzyko rynkowe

Główną miarą, stosowaną przez Grupę w celu oceny ryzyka rynkowego jest parametryczny model VaR (wartość narażona na ryzyko) – spodziewana strata, która może powstać na portfelu w określonym czasie (10-dniowy okres utrzymania) oraz z określonym prawdopodobieństwem (99% poziom ufności) z tytułu niekorzystnego ruchu na rynku. Pomiar, monitorowanie oraz raportowanie ryzyka rynkowego odbywają się codziennie.

Limity ograniczające ryzyko rynkowe podlegają aktualizacji przynajmniej raz w roku biorąc pod uwagę m.in. zmianę wielkości skonsolidowanych funduszy własnych, bieżącą i przewidywaną strukturę bilansu, a także sytuację rynkową. Obecnie stosowane limity obowiązują od 1 czerwca 2022 roku.

W obecnym otoczeniu rynkowym Grupa nadal działała bardzo ostrożnie. Duża zmienność na rynku w związku z wojną na Ukrainie oraz szeregiem decyzji Rady Polityki Pieniężnej (RPP) o podwyższeniu stóp procentowych w Polsce spowodowała zwiększenie ryzyka rynkowego Grupy.

Otwarte pozycje stanowią głównie instrumenty na stopę procentową oraz instrumenty walutowe. Zgodnie ze Strategią Ryzyka przyjętą w Banku, otwarte pozycje walutowe w Banku są dozwolone, ale powinny być utrzymywane na niskim poziomie. W tym celu wprowadzono w Banku system konserwatywnych limitów na otwartą pozycje walutową (zarówno limity w ciągu dnia jak i na zamknięcie), a otwarte pozycje walutowe dozwolone są jedynie w Księdze Handlowej. W III kwartale 2022 roku całkowita pozycja walutowa (w ciągu dnia, jak również na zamkniecie) pozostawała znacznie poniżej wewnętrznie obowiązujących limitów oraz 2% Funduszy Własnych.

W III kwartale 2022, ekspozycja VaR pozostawała średnio na poziomie ok. 502,4 mln zł dla Grupy, czyli łącznie dla Księgi Handlowej oraz Księgi Bankowej, (91% limitu) oraz ok. 2,9 mln zł dla Księgi Handlowej (12% limitu). Ekspozycja na ryzyko rynkowe na koniec września 2022 wynosiła ok. 370,5 mln zł (67% limitu) oraz ok. 2,5 mln zł dla Księgi Handlowej (11% limitu). W III kwartale 2022, zmienność rynku była wysoka. Wszystkie przekroczenia limitów na ryzyko rynkowe są raportowane, dokumentowane oraz ratyfikowane na odpowiednim poziomie kompetencji.

Ekspozycje na ryzyko rynkowe w ujęciu VaR w Księdze Handlowej w III kwartale 2022 roku, w podziale na typy ryzyka, przedstawiono w poniżej tabeli (tys. PLN).

	30.09.2022			VaR (3Q 2022)			30.06.2022
	Ekspozycja	Wykorzystanie limitu	Średnio	Maksimum	Minimum	Ekspozycja	Wykorzystanie limitu
Ryzyko całkowite	2 520	11%	2 900	6 494	1 310	1 986	8%
Ryzyko ogólne	2 518	n.a.	2 890	6 491	1 308	1 984	n.a.
VaR stopy procentowej	2 495	13%	2 886	6 484	1 304	1 955	10%
Ryzyko kursowe	66	1%	74	841	17	183	4%
Efekt dywersyfikacji	1,7%					7,8%
Ryzyko szczególne	2	0%	2	2	2	2	0%

Miary VaR dla ryzyka rynkowego w Księdze Handlowej (tys. PLN)

Oprócz wyżej wspomnianych limitów ryzyka rynkowego, w Grupie obowiązują również limity maksymalnej straty dla portfeli rynków finansowych. Celem jest ograniczenie maksymalnej straty dla działalności handlowej Grupy. W przypadku osiągnięcia limitu dokonuje się przeglądu strategii zarządzania oraz zasadności przyjmowanej pozycji. Limity maksymalnej straty nie zostały osiągnięte.

Ryzyko stopy procentowej w Księdze Bankowej (IRRBB)

W przypadku Księgi Bankowej, głównym składnikiem ryzyka rynkowego jest ryzyko stopy procentowej. W celu zarządzania tym ryzykiem, stosuje się następujące zasady:

• Ryzyko rynkowe wynikające z działalności bankowej jest aktywnie zabezpieczane lub podlega comiesięcznemu transferowi do obszarów, które aktywnie zarządzają ryzkiem rynkowym i podlegają pomiarowi w kategoriach ekspozycji na ryzyko oraz rachunku wyników,
• Bank stosuje naturalne zabezpieczanie pomiędzy kredytami i depozytami, jak również obligacjami o stałej stopie procentowej i instrumentami pochodnymi, do zarządzania ryzykiem stopy procentowej, przy czym głównym celem jest ochrona wyniku odsetkowego netto.

Wahania rynkowych stóp procentowych mają wpływ na wynik odsetkowy netto Grupy, zarówno w krótkim jak i w średnim horyzoncie czasu, wpływając również na jego wartość ekonomiczną w perspektywie długoterminowej. Pomiar obydwu wielkości jest komplementarny w rozumieniu pełnego zakresu ryzyka stopy procentowej w Księdze Bankowej. Z tego względu, obok codziennego pomiaru ryzyka rynkowego metodą wartości zagrożonej, pomiar ryzyka stopy procentowej obejmuje dodatkowo na bazie miesięcznej miary oparte zarówno o zyski, jak i co najmniej na bazie kwartalnej o wartość ekonomiczną, w szczególności:

• Wpływu jednorazowej zmiany stóp procentowych w górę/dół o 100 punktów bazowych na wynik z tytułu odsetek w horyzoncie następnych 12 miesięcy,
• Wpływu szokowych zmian w przesunięciu krzywej dochodowości w górę/dół na wartość ekonomiczną kapitału (EVE), włączając scenariusze nadzorcze (standardowy test nadzorczy zakładający nagłe równoległe przesunięcie krzywej dochodowości o +/- 200 punktów bazowych oraz nadzorczy test wartości odstających SOT z zestawem sześciu scenariuszy dla ryzyka stopy procentowej.

Ekspozycja na ryzyko stopy procentowej w Księdze Bankowej wynika przede wszystkim z różnic w terminach przeszacowania aktywów oraz pasywów jak i w ich stopach referencyjnych, o ile takie są kontraktowo określone. Szczególny wpływ ma na nią brak równowagi pomiędzy aktywami i pasywami o stałej stopie procentowej, zwłaszcza pasywami, których specyfika powoduje, iż ich oprocentowanie nie może być niższe niż 0%. W konsekwencji, na poziom wrażliwości na zmiany stóp procentowych wpływa poziom stóp procentowych przyjmowanych jako odniesienie. Dodatkowo, ze względu na specyfikę polskiego systemu prawnego, oprocentowanie kredytów jest ograniczone z góry (nie może ono przekraczać dwukrotności stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego powiększonej o 7 punktów procentowych). W sytuacjach spadku stóp procentowych wpływ na wynik odsetkowy jest negatywny i uzależniony jest od udziału portfela kredytowego o stałym oprocentowaniu podlegającego nowej maksymalnej stawce oprocentowania. Z drugiej strony przy ocenie wrażliwości i ryzyka stopy procentowej bardzo ważne są również założenia dotyczące terminu i wielkości przeszacowania depozytów.

Biorąc pod uwagę wzrost stóp procentowych, który nastąpił w ostatnich miesiącach w Polsce, wyniki pomiaru IRRBB na koniec września 2022 r. wskazują, że Grupa znajduje się obecnie w zrównoważonej sytuacji pod względem ekspozycji zarówno na scenariusz spadku jak i wzrostu stóp procentowych.

Wyniki wrażliwości wyniku odsetkowego w horyzoncie następnych 12 miesięcy po 30 września 2022 roku oraz dla pozycji w Polskich Złotych, w Księdze Bankowej, przeprowadzane są przy następujących założeniach:

• statycznej struktury bilansu na ten dzień odniesienia (bez zmian w ciągu kolejnych 12 miesięcy),
• poziomu odniesienia wyniku odsetkowego netto przy założeniu, że wszystkie aktywa i pasywa o zmiennej stopie procentowej odzwierciedlają już poziom rynkowych stóp procentowych na dzień 30 września 2022 r. (np. stopa referencyjna NBP została ustalona na poziomie 6,75%),
• zastosowania równoległego przesunięcia krzywej dochodowości o 100 p.b. w górę i w dół jako dodatkowego szoku dla wszystkich poziomów rynkowych stóp procentowych na dzień 30 września 2022 r., który jest ustalany na dzień przeszacowania aktywów i pasywów występujący w ciągu następnych 12 miesięcy.

W scenariuszu równoległego spadku stóp procentowych o 100 punktów bazowych wynik jest ujemny i wynosi -200 mln zł lub -4,8% w stosunku do referencyjnego wyniku odsetkowego netto Grupy. W scenariuszu równoległego wzrostu stóp procentowych o 100 punktów bazowych wynik jest dodatni i wynosi 200 mln zł lub +4,8% względem referencyjnego wyniku odsetkowego netto Grupy.

Wrażliwość wyniku odsetkowego na zmianę stóp w PLN	30.09.2022	30.06.2022
przesunięcie krzywej dochodowości w górę o 100 p.b.	+4,8%	+5,0%
przesunięcie krzywej dochodowości w dół o 100 p.b.	-4,8%	-5,0%

Jeżeli chodzi o wpływ zmian stóp procentowych na wartość ekonomiczną kapitału (EVE) w perspektywie długoterminowej to wyniki nadzorczych testów warunków skrajnych wg stanu na 30 września 2022 r. pokazują, że nawet w najdotkliwszym scenariuszu testu wartości odstających zmiana wartości ekonomicznej kapitału dla Księgi Bankowej jest stale poniżej limitu nadzorczego wynoszącego 15% kapitału podstawowego Tier 1. Podobnie spadek EVE w standardowym scenariuszu nagłego wpływu równoległego przesunięcia krzywej dochodowości o +/-200 punktów bazowych również nie przekracza nadzorczego maksimum, tj. jest poniżej 20% funduszy własnych.

Ryzyko płynności

Pomiar, monitorowanie i raportowanie ryzyka płynności odbywa się codziennie z użyciem zarówno miar określonych przez organy nadzorcze jak i wskaźników wewnętrznych, dla których zostały ustalone limity.

Limity ograniczające ryzyko płynności podlegają aktualizacji przynajmniej raz w roku biorąc pod uwagę m.in. wielkość skonsolidowanych funduszy własnych, bieżącą i przewidywaną strukturę bilansu, historyczną konsumpcję limitów, a także obecną sytuację rynkową i wymogi nadzorcze. Obecnie stosowane limity obowiązują od 1 stycznia 2022 roku. Ich poziomy zostały potwierdzone na podstawie rocznego przeglądu przeprowadzonego i zatwierdzonego przez Komitet Ryzyka w grudniu 2021 roku.

W III kwartale 2022 r. grupa nadal charakteryzowała się solidną płynnością. Wszystkie nadzorcze i wewnętrzne wskaźniki płynności nadal utrzymywały się znacznie powyżej obowiązujących minimalnych limitów. Kroki podjęte w ramach standardowych i wiążących procedur zarządzania ryzykiem okazały się wystarczające do zarządzania płynnością w obecnym otoczeniu rynkowym.

Grupa zarządza płynnością w walutach obcych poprzez depozyty i pożyczki bilateralne denominowane w walucie obcej oraz transakcje swapów walutowych jak i procentowo-walutowych. Znaczenie swapów spada w wyniku zmniejszenia portfela walutowych kredytów hipotecznych oraz zabezpieczenia w walutach obcych rezerw na ryzyko prawne. Portfel swapów jest zdywersyfikowany w zakresie kontrahentów oraz terminów zapadalności. Z większością kontrahentów, Bank ma podpisane aneksy do umów ramowych, regulujące kwestie zabezpieczeń (ang. Credit Support Annex, CSA). W związku z tym, w przypadku niekorzystnych zmian kursów (deprecjacja PLN), Bank zobligowany jest do złożenia depozytu w celu zabezpieczenia rozliczenia instrumentów pochodnych w przyszłości, a w przypadku korzystnych zmian kursów (aprecjacja PLN) Bank otrzymuje depozyt zabezpieczający od kontrahenta. W żadnej z zawartych umów ramowych (zarówno międzynarodowych jak i krajowych) nie są zawarte zapisy ustanawiające związek pomiędzy ratingiem Banku a wysokością depozytów zabezpieczających. Potencjalne pogorszenie ratingu nie będzie zatem miało wpływu na sposób wyliczenia i wymianę depozytów zabezpieczających.

Grupa uwzględnia możliwość niekorzystnej zmiany kursu walut obcych, (w szczególności CHF i EUR powodującej zwiększenie potrzeb płynnościowych), analizuje jej wpływ na ryzyko płynności i uwzględnia to ryzyko w swoich planach płynnościowych.

W III kwartale 2022 roku, Grupa utrzymała wskaźnik kredyty/depozyty na poziomie znacznie poniżej 100%. Wskaźnik ten wynosił 81% na koniec września 2022 r. (83% na koniec czerwca 2022 r.). Grupa kontynuowała politykę inwestowania nadwyżki płynności głównie w portfel aktywów płynnych, w szczególności w polskie papiery wartościowe o niskim ryzyku szczególnym (polskie, skarbowe papiery wartościowe, bony skarbowe i pieniężne NBP), których udział w portfelu papierów wartościowych ogółem wynosił na koniec września 2022 roku ok. 98%. W ciągu III kwartału, portfel ten zmniejszył się do poziomu ok. 15,2 miliardów zł na koniec czerwca 2022 roku (14% aktywów ogółem) z poziomu 18,8 miliardów zł na koniec czerwca 2022 roku (17% aktywów ogółem). Aktywa te są akceptowalne przez NBP, charakteryzują się wysokim poziomem płynności oraz mogą być w łatwy sposób wykorzystane jako zabezpieczenie bądź sprzedane bez znacznej utraty ich wartości. Portfel ten, uzupełniony gotówką oraz ekspozycjami wobec Narodowego Banku Polskiego, traktowany jako portfel aktywów płynnych i jako zapas płynności Grupy, który pozwoli przetrwać ewentualne sytuacje kryzysowe.

Wskaźniki płynności	30.09.2022	30.06.2022
Wskaźnik Kredyty/Depozyty (w %)	81%	83%
Portfel aktywów płynnych (mln zł)*	21 180	21 005
Wymóg dotyczący pokrycia płynności, LCR (w %)	165%	158%

(*) Portfel aktywów płynnych: Łączna suma gotówki, ekspozycji w stosunku do NBP (w tym nadwyżka nad wymaganą wysokość rezerwy obowiązkowej) oraz dłużnych papierów wartościowych Skarbu Państwa, bonów NBP, należności od banków o terminie wymagalności do 1 miesiąca. Portfel dłużnych papierów wartościowych pomniejsza się o haircut NBP dla transakcji repo oraz papiery zablokowane na cele inne niż płynnościowe.

Depozyty ogółem klientów Grupy osiągnęły poziom 97,8 mld zł (96,1 mld zł na koniec czerwca 2022 r.). Udział środków pochodzących od osób fizycznych w całości depozytów klientów wyniósł ok. 68,4% na koniec września 2022 r. (67,8% na koniec czerwca 2022 r.). Utrzymanie wysokiego udziału środków od osób fizycznych miało pozytywny wpływ na płynność Grupy i wspierało utrzymanie wskaźników nadzorczych na bezpiecznych poziomach.

Głównym źródłem finansowania pozostaje baza depozytowa, czyli duże, zdywersyfikowane oraz stabilne środki pochodzące od klientów detalicznych i korporacyjnych oraz od sektora publicznego. Baza depozytowa uzupełniona jest o depozyty instytucji finansowych oraz inne operacje rynku pieniężnego. Źródłem finansowania średnioterminowego pozostają również dług podporządkowany oraz pożyczki średnioterminowe.

Poziom koncentracji depozytów jest monitorowany na bieżąco i nie miał negatywnego wpływu na stabilność bazy depozytowej w III kwartale 2022 roku. W przypadku znacznego wzrostu udziału największych deponentów w bazie depozytowej, dodatkowe środki pozyskane od tych deponentów nie są traktowane jako stabilne. Co więcej, w celu zabezpieczenia przed fluktuacjami bazy depozytowej, Grupa utrzymuje rezerwę płynnych aktywów w postaci portfela papierów wartościowych jak opisano powyżej.

Zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (CRR), Grupa wyznacza dziennie wymóg pokrycia płynności (LCR) oraz kwartalnie wymóg stabilnego finansowania netto (NSFR). W III kwartale, minimalny nadzorczy poziom dla obu wskaźników LCR oraz NSFR w wysokości 100% został spełniony przez Grupę.

LCR dla Grupy pozostał na bezpiecznym poziomie 165% na koniec września 2022 r. (158% na koniec czerwca 2022 r.). Bezpieczna pozycja płynnościowa została utrzymana przez Grupę w związku ze wzrostem depozytów Klientów, które zagwarantowały stabilny poziom portfela aktywów płynnych.

Ponadto Grupa stosuje wewnętrzną analizę płynności strukturalnej na bazie skumulowanych urealnionych luk płynności (tj. z założeniem prawdopodobieństwa powstania przepływu środków pieniężnych). W III kwartale 2022 r. wewnętrznie zdefiniowany limit na poziomie 12% całkowitych aktywów nie został przekroczony, a pozycja płynności została potwierdzona jako solidna.

Testy warunków skrajnych w zakresie płynności strukturalnej przeprowadza się przynajmniej raz na kwartał, aby zrozumieć profil ryzyka płynności Banku, upewnić się, że Grupa potrafi wypełnić swoje zobowiązania na wypadek kryzysu płynności oraz wniesienia wkładu do przygotowania planu awaryjnego w zakresie płynności i decyzji zarządczych.

Grupa dysponuje również procedurami awaryjnymi dla sytuacji zwiększonego ryzyka płynności – Plan Awaryjny Płynności, który podlega aktualizacji oraz testowaniu przynajmniej raz w roku celem zagwarantowania, że jest on operacyjnie stabilny.

Ryzyko operacyjne

Trzeci kwartał 2022 roku był kolejnym okresem funkcjonowania rozwiązań, wdrożonych w celu sprawnego zarządzania ryzykiem operacyjnym, zgodnych z przepisami prawa i najlepszymi praktykami przyjętymi w tym zakresie przez krajowe i międzynarodowe instytucje finansowe.

Wdrożony przez Grupę model zarządzania ryzykiem operacyjnym podlega regularnym przeglądom i akceptacji na poziomie Zarządu Banku.

Zgodnie z przyjętym rozwiązaniem, zarządzanie ryzykiem jest procesem ciągłego doskonalenia w zakresie identyfikacji, oceny, monitorowania, kontroli/ograniczania i raportowania poprzez wzajemnie uzupełniające się działania, co skutecznie przekłada się na realne zmniejszenie poziomu ryzyka operacyjnego w realizacji zadań biznesowych.

W trzecim kwartale 2022 roku zarejestrowany poziom strat ryzyka operacyjnego był na poziomie akceptowalnym.

Zarządzanie kapitałowe

Zarządzanie kapitałowe odnosi się do dwóch obszarów: zarządzania adekwatnością kapitałową i alokacji kapitału. Dla obydwu z tych obszarów określone zostały cele zarządcze.

Celem zarządzania adekwatnością kapitałową jest: (a) spełnienie wymagań określonych w przepisach zewnętrznych (regulacyjna adekwatność kapitałowa) oraz (b) zapewnienie wypłacalności w warunkach normalnych i w warunkach skrajnych (ekonomiczna adekwatność kapitałowa/kapitał wewnętrzny). Realizując ten cel, Bank dąży do osiągnięcia wewnętrznych długookresowych limitów (celów) kapitałowych, określonych w Strategii Ryzyka.

Z kolei celem alokacji kapitału jest kreowanie wartości dla właścicieli poprzez maksymalizację zwrotu z działalności obciążonej ryzykiem, biorąc pod uwagę ustaloną tolerancję na ryzyko. W ramach zarządzania kapitałowego realizowany jest również proces planowania kapitału. Celem tego procesu jest określenie funduszy własnych (baza kapitałowa określająca możliwość podjęcia ryzyka) i wykorzystania kapitału (wymogi kapitału regulacyjnego i kapitału ekonomicznego) w taki sposób, aby zapewnić spełnienie limitów (celów) kapitałowych, przy założeniu realizacji przewidywanej strategii biznesowej i profilu ryzyka – w normalnych i skrajnych warunkach ekonomicznych.

Bank i Grupa są zobowiązane na mocy prawa do spełnienia minimalnych wymogów w zakresie funduszy własnych i dźwigni, określonych w art. 92 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/876 z dnia 20 maja 2019 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wskaźnika dźwigni, wskaźnika stabilnego finansowania netto, wymogów w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych, ryzyka kredytowego kontrahenta, ryzyka rynkowego, ekspozycji wobec kontrahentów centralnych, ekspozycji wobec przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania, dużych ekspozycji, wymogów dotyczących sprawozdawczości i ujawniania informacji, a także rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (CRR II). Jednocześnie przy ustalaniu limitów/celów kapitałowych uwzględniono:

• Bufor II Filara kredytów walutowych (RRE FX) – zalecenie KNF dotyczące dodatkowego wymogu kapitałowego dla zabezpieczenia ryzyka wynikającego z walutowych kredytów hipotecznych dla gospodarstw domowych, wynikające z art. 138 ust. 1 pkt 2a ustawy Prawo bankowe. Aktualnie bufor ten został ustalony w zaleceniach KNF wydanych pod koniec 2021 roku w wysokości 2,82 p.p. (Bank) i 2,79 p.p. (Grupa) dla łącznego wskaźnika kapitałowego (TCR), co odpowiada wymogowi kapitałowemu na poziomie 2,11 p.p. (Bank) i 2,09 p.p. (Grupa) dla Wskaźnika Tier1 oraz 1,58 p.p. (Bank) i 1,56 p.p. (Grupa) dla Wskaźnika CET1;

• Wymóg połączonego bufora określony w ustawie o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym – który składa się z:
  • Bufora zabezpieczenia kapitału w wysokości 2,5%;
  • Bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym (OSII) w wysokości 0,25%, przy czym wysokość jest corocznie ustalana przez KNF;
  • Bufor ryzyka systemowego w wysokości 0%, zredukowany z 3% w marcu 2020 roku;
  • Bufor antycykliczny w wysokości 0%.

Adekwatność kapitałowa dla Grupy przedstawia się jak niżej (mln zł, %, pkt. proc.):

Adekwatność kapitałowa	30.09.2022	30.06.2022	30.09.2021
Aktywa ważone ryzykiem	52 587,1	49 819,7	50 220,2
Wymogi w zakresie funduszy własnych, w tym:	4 207,0	3 985,6	4 017,6
- z tytułu ryzyka kredytowego i kredytowego kontrahenta	3 692,7	3 473,1	3 537
- z tytułu ryzyka rynkowego	27,4	28,0	33,4
- z tytułu ryzyka operacyjnego	474,5	474,5	433
- z tytułu korekty wartości godziwej z tytułu ryzyka kredytowego	12,4	10,0	14,2
Fundusze własne, w tym:	6 497,2	7 570,10	9 123,8
Kapitał podstawowy Tier 1	4 967,2	6 040,10	7 593,8
Kapitał Tier 2	1 530,0	1 530,00	1530
Łączny wskaźnik kapitałowy (TCR)	12,36%	15,19%	18,17%
Minimalny wymagany poziom	13,54%	13,54%	14,10%
Nadwyżka (+) / Niedobór (-) adekwatności kapitałowej TCR (p.p.)	-1,18 p.p.	1,65 p.p.	4,07 p.p.
Wskaźnik kapitału Tier 1 (Wskaźnik T1)	9,45%	12,12%	15,12%
Minimalny wymagany poziom	10,84%	10,84%	11,27%
Nadwyżka (+) / Niedobór (-) adekwatności kapitałowej T1 (p.p.)	-1,39 p.p.	1,28 p.p.	3,85 p.p.
Wskaźnik kapitału podstawowego Tier 1 (Wskaźnik CET1)	9,45%	12,12%	15,12%
Minimalny wymagany poziom	8,81%	8,81%	9,13%
Wskaźnik dźwigni (LR)	4,28%	5,41%	7,09%

Spadek współczynników kapitałowych w 3 kw. 2022 roku w porównaniu do 2 kw. 2022 wynikał przede wszystkim ze spadku funduszy własnych, przy równoczesnym wzroście aktywów ważonych ryzykiem. Fundusze własne zmniejszyły się o 1.073 mln zł (o 14,2%), przede wszystkim w rezultacie utworzenia rezerw celowych na program pomocowy "Wakacje kredytowe" oraz dalszego tworzenia rezerw na ryzyko prawne. Obydwie te okoliczności wpłynęły na wykazanie straty finansowej netto w kwocie 1.264 mln zł. Wymogi na pokrycie ryzyka wzrosły o ok. 221,4 mln zł (o 5,6%). Wskaźnik dźwigni obniża się z powodu wspomnianej redukcji funduszy własnych.

Bank i Grupa nie osiągają limitów kapitałowych w zakresie wymogu połączonego bufora, co zostało ogłoszone w raporcie bieżącym nr 21/2022. Zgodnie z przepisami, Bank opracował Plan Ochrony Kapitału, który został złożony do UKNF. Plan zakłada odzyskanie adekwatności kapitałowej do drugiej połowy 2023 roku.

Bank otrzymał w kwietniu b.r. wspólną decyzję organów do spraw restrukturyzacji i porządkowanej likwidacji, zobowiązującą do spełnienia wymogów MREL. Na moment zakomunikowania decyzji, Bank na poziomie skonsolidowanym jest zobowiązany spełnić minimalny wymóg MRELtrea w wysokości 15,60% oraz MRELtem w wysokości 3,00%. Na poziomie jednostkowym minimalny wymóg MRELtrea wynosi 15,55% oraz MRELtem 3,00%. Dodatkowo w decyzji wyznaczono zaktualizowane minimalne wymogi, które muszą być spełnione do 31 grudnia 2023 roku, wraz ze ścieżką ich stopniowego osiągnięcia. Bank wciąż nie spełnia wymogów MREL ze względu na zaksięgowaną stratę netto w ostatnich okresach oraz fakt, że emisja senioralnych obligacji nieuprzywilejowanych (SNP) na polskim rynku pierwotnie planowana na 4 kw. 2021 nie była możliwa do zrealizowania ze względu na lukę w polskich regulacjach odnośnie emisji obligacji, a później ze względu na kombinację niesprzyjających warunków rynkowych (rynki zostały skutecznie zamknięte dla emitentów obligacji SNP z regionu CEE) oraz zbliżające się ryzyko wprowadzenia przez polski rząd kosztownych, nadzwyczajnych regulacji w sektorze bankowym (m. in., wakacje kredytowe i zastąpienie WIBOR). Po majowych zmianach w polskich regulacjach dotyczących emisji obligacji, Bank rozpoczął przygotowania również do emisji krajowej, jednak ze względu na ww. czynniki zewnętrzne, decyzja o oficjalnym rozpoczęciu oferty krajowej także została wstrzymana.

Bank przygotował program emisji euroobligacji o łącznej wartości nominalnej nie wyższej niż 3 mld EUR, o czym informował w raporcie bieżącym w styczniu 2022 roku. Bank monitoruje rozwój sytuacji na rynku obligacji, czekając na warunki, które pozwolą na emisję.

Przywrócenie współczynników kapitałowych do minimalnych wymaganych poziomów jest obecnie priorytetem Banku i po jego zrealizowaniu Bank podejmie dalsze niezbędne kroki w celu spełnienia wymogów MREL.

6. SEGMENTY OPERACYJNE

Informacja o segmentach operacyjnych została sporządzona w oparciu o strukturę raportowania na bazie której Zarząd Banku dokonuje oceny wyników i zarządza zasobami segmentów. Grupa nie stosuje dodatkowego podziału działalności na obszary geograficzne z uwagi na nieistotną skalę działalności prowadzonej poza Polską, w efekcie taki uzupełniający podział nie jest prezentowany.

Działalność Grupy prowadzona jest w oparciu o zróżnicowane linie biznesowe, oferujące określone produkty i usługi skierowane do poniższych segmentów rynku:

Segment Klientów Detalicznych

Segment Klientów Detalicznych obejmuje działalność skierowaną na Klientów masowych, Klientów zamożnych, małe przedsiębiorstwa i przedsiębiorców indywidualnych.

Działalność powyższych linii biznesowych rozwijana jest przy wykorzystaniu pełnej oferty produktów i usług bankowych oraz sprzedaży wyspecjalizowanych produktów oferowanych przez jednostki zależne Grupy. W obszarze produktów kredytowych głównymi produktami są kredyty hipoteczne, kredyty konsumenckie, kredyty rewolwingowe w kartach kredytowych i produkty leasingowe dla małych przedsiębiorstw. Do głównych funduszy klientów zaliczają się natomiast: rachunki bieżące, depozyty terminowe, fundusze inwestycyjne i produkty strukturyzowane. Dodatkowo oferta obejmuje produkty ubezpieczeniowe, głównie w powiązaniu z kredytami i kartami kredytowymi, jak i wyspecjalizowane produkty oszczędnościowe. Oferta produktowa dla klientów zamożnych została wzbogacona o wyselekcjonowane fundusze inwestycyjne innych pośredników finansowych, fundusze zagraniczne oraz obligacje strukturyzowane wyemitowane przez Bank.

Segment Klientów Korporacyjnych

Segment Klientów Korporacyjnych opiera się na działalności skierowanej do Średnich i Dużych Przedsiębiorstw. Oferta skierowana jest odpowiednio również do Klientów z sektora budżetowego oraz Podmiotów Publicznych.

Działania biznesowe w segmencie Klientów Korporacyjnych prowadzone są przy wykorzystaniu wysokiej jakości oferty typowych produktów bankowych (kredyty na działalność bieżącą, kredyty inwestycyjne, rachunki bieżące, depozyty terminowe) uzupełnionych o ofertę produktów w zakresie zarządzania gotówką, produktów Departamentu Skarbu, w tym instrumentów pochodnych oraz usług leasingowych i faktoringowych.

Bankowość Skarbcowa, ALM (zarządzanie aktywami i pasywami) i Inne

Segment ten obejmuje aktywność Grupy zaangażowaną w inwestycje przeprowadzane na rachunek Banku, działalność maklerską, operacje na rynku międzybankowym, zaangażowanie w dłużne papiery wartościowe, które nie są przypisane innym segmentom.

W segmencie tym znajdują się pozostałe aktywa i pozostałe pasywa, aktywa i pasywa związane z instrumentami pochodnymi zabezpieczającymi, zobowiązania z tytułu zewnętrznego finansowania Grupy oraz aktywa z tytułu podatku odroczonego nieprzypisane do żadnego segmentu.

Dla każdego segmentu określany jest wynik przed opodatkowaniem, który obejmuje:

• wynik z tytułu odsetek obliczany na bazie odsetek zewnętrznych aktywów pracujących i pasywów segmentu oraz alokowanych aktywów i pasywów, generujących wewnętrzny przychód lub koszt z tytułu odsetek. Przychody i koszty wewnętrzne wyliczone są w oparciu o rynkowe stopy procentowe z zastosowaniem wewnętrznych metod wyceny;
• wynik z tytułu prowizji;
• pozostałe przychody z operacji finansowych oraz pozycji wymiany jak: przychody z tytułu dywidend, wynik na działalności inwestycyjnej i handlowej, wynik z pozycji wymiany oraz wynik z pozostałych instrumentów finansowych;
• pozostałe przychody i koszty operacyjne;
• koszty z tytułu utraty wartości aktywów finansowych i niefinansowych;
• udział segmentu w kosztach operacyjnych w tym kosztach osobowych i administracyjnych;
• udział segmentu w kosztach amortyzacji;
• zysk operacyjny wyliczony jako miara zysku segmentu różni się od wyniku finansowego MSSF przed opodatkowaniem z tytułu: udziału w zyskach netto jednostek stowarzyszonych i obciążenia podatkiem bankowym. Pozycje te oraz obciążenie podatkiem dochodowym zostały zaprezentowane wyłącznie na poziomie Grupy.

Aktywami i pasywami segmentów komercyjnych są operacyjne aktywa i pasywa wykorzystywane przez segment w jego działalności operacyjnej, zaalokowane w oparciu o przesłanki biznesowe. Różnica między aktywami i pasywami operacyjnymi pokryta jest przez aktywa/pasywa rynku pieniężnego oraz dłużne papiery wartościowe. Aktywami i pasywami segmentu Skarb, ALM i Inne są aktywa/pasywa rynku pieniężnego i dłużne papiery wartościowe pozostałe po zalokowaniu do segmentów komercyjnych.

Na ostatnie wyniki finansowe Banku Millennium istotny wpływ mają koszty związane z zarządzaniem portfelem kredytów hipotecznych w walutach obcych. W celu wyizolowania tych kosztów i innych wyników finansowych związanych z tym portfelem Bank zdecydował się na wyodrębnienie nowego segmentu z Bankowości Detalicznej i zaprezentowanie go w sprawozdaniu finansowym jako "Walutowe kredyty hipoteczne". Taka zmiana wpływa jedynie na prezentację wyników i nie powoduje zmian organizacyjnych w Banku. Nowy segment obejmuje kredyty wydzielone w oparciu o aktywne walutowe umowy hipoteczne na dany okres i dotyczy portfeli detalicznych kredytów hipotecznych Banku Millennium i Eurobanku w walutach obcych. Oczekuje się, że portfel ten będzie się zmniejszał wraz ze spłatami kredytów walutowych i konwersji na kredyty złotowe. W ramach wyników finansowych nowego segmentu prezentowane są następujące kategorie rachunku zysków i strat:

• 1. Przychody odsetkowy netto: marża na kredytach walutowych (wyniki odsetkowe, pomniejszony o cenę transferową).
• 1. Wynik z wymiany walut (głównie koszty negocjacji polubownych).
• 1. Koszt rezerw na ryzyko prawne portfela walutowych kredytów hipotecznych częściowo skompensowany wyceną SG Indemnity w linii pozostałych przychodów operacyjnych dotyczących portfela ex-EB.
• 1. Koszt ryzyka kredytowego związany z bieżącym portfelem walutowym.
• 1. Koszty bezpośrednio związane z hipotekami walutowymi, w tym między innymi:
  2. i. Koszty kancelarii prawnych (koszty administracyjne),
  3. ii. Koszty sądowe związane ze sprawami hipotecznymi w CHF (pozostałe koszty operacyjne).

Dane porównywalne za pierwsze półrocze roku 2021 zostały przekształcone do nowego układu tabeli uwzględniającego wydzielenie segmentu hipotek walutowych.

Rachunek zysków i strat za okres 1.01.2022 – 30.09.2022

w tysiącach zł	Bankowość Detaliczna	Bankowość Korporacyjna	Skarb, ALM i Inne	Segmenty z wyłączeniem hipotek walutowych	Hipoteki walutowe	Razem Grupa
Wynik z tytułu odsetek	3 206 536	606 579	(473 262)	3 339 853	71 452	3 411 305
Wynik z tytułu opłat i prowizji	444 688	149 801	964	595 453	10 855	606 308
Dywidendy, pozostałe przychody z operacji finansowych oraz pozycji wymiany	108 051	68 582	7 303	183 936	(371 762)	(187 826)
Wynik z aktywów finansowych wycenianych obowiązkowo według wartości godziwej przez wynik finansowy	13 629	0	(2 603)	11 026	0	11 026
Pozostałe przychody i koszty operacyjne	(21 265)	(2 950)	1 605	(22 610)	97 008	74 398
Przychody operacyjne razem	3 751 639	822 012	(465 993)	4 107 658	(192 447)	3 915 211
Koszty osobowe	(536 473)	(117 699)	(23 904)	(678 076)	0	(678 076)
Koszty administracyjne, w tym:	(583 895)	(59 578)	(105 226)	(748 699)	(41 382)	(790 081)
- Koszty BFG i systemu ochrony	(305 163)	(8 214)	(83 430)	(396 806)	0	(396 806)
Amortyzacja	(132 243)	(20 633)	(3 570)	(156 446)	0	(156 446)
Koszty operacyjne razem	(1 252 611)	(197 910)	(132 700)	(1 583 221)	(41 382)	(1 624 603)
Koszty z tytułu utraty wartości aktywów	(282 236)	(8 346)	(2 745)	(293 327)	28 659	(264 668)
Wynik z tytułu modyfikacji	(15 931)	174	0	(15 757)	(49 654)	(65 411)
Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych	0	0	0	0	(1 512 780)	(1 512 780)
Koszty wakacji kredytowych wynikające z ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom	(1 422 893)	0	0	(1 422 893)	0	(1 422 893)
Wynik operacyjny razem	777 968	615 930	(601 438)	792 460	(1 767 604)	(975 144)
Udział w zyskach jednostek podporządkowanych						0
Podatek bankowy						(169 063)
Wynik finansowy przed opodatkowaniem podatkiem dochodowym						(1 144 207)
Podatek dochodowy						(119 296)
Wynik finansowy po opodatkowaniu						(1 263 503)

Pozycje bilansowe wg stanu na 30.09.2022

w tysiącach zł	Bankowość Detaliczna	Bankowość Korporacyjna	Skarb, ALM i Inne	Segmenty z wyłączeniem hipotek walutowych	Hipoteki walutowe	Razem Grupa
Kredyty i pożyczki udzielone klientom	53 863 283	16 989 306	0	70 852 590	8 112 883	78 965 473
Zobowiązania wobec klientów	71 738 119	26 032 446	0	97 770 565	0	97 770 565

Rachunek zysków i strat za okres 1.01.2021 – 30.09.2021

w tysiącach zł	Bankowość Detaliczna	Bankowość Korporacyjna	Skarb, ALM i Inne	Segmenty z wyłączeniem hipotek walutowych	Hipoteki walutowe	Razem Grupa
Wynik z tytułu odsetek	1 223 524	219 610	427 970	1 871 104	74 940	1 946 044
Wynik z tytułu opłat i prowizji	473 380	139 082	3 180	615 642	10	615 652
Dywidendy, pozostałe przychody z operacji finansowych oraz pozycji wymiany	80 551	54 444	9 982	144 977	(217 061)	(72 084)
Wynik z aktywów finansowych wycenianych obowiązkowo według wartości godziwej przez wynik finansowy	39 205	0	14 603	53 808	0	53 808
Pozostałe przychody i koszty operacyjne	(13 115)	(4 479)	1 559	(16 035)	146 855	130 820
Przychody operacyjne razem	1 803 545	408 657	457 294	2 669 496	4 744	2 674 240
Koszty osobowe	(485 238)	(105 370)	(22 682)	(613 290)	0	(613 290)
Koszty administracyjne, w tym:	(298 302)	(48 067)	(68 016)	(414 385)	(29 630)	(444 015)
- Koszty BFG	(50 656)	(1 430)	(48 639)	(100 725)	0	(100 725)
Amortyzacja	(128 401)	(18 961)	(3 508)	(150 870)	0	(150 870)
Koszty operacyjne razem	(911 941)	(172 398)	(94 206)	(1 178 545)	(29 630)	(1 208 175)
Koszty z tytułu utraty wartości aktywów	(232 401)	(15 877)	(5 391)	(253 669)	6 914	(246 755)
Wynik z tytułu modyfikacji	(9 418)	(18)	0	(9 436)	0	(9 436)
Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych	0	0	0	0	(1 573 157)	(1 573 157)
Wynik operacyjny razem	649 785	220 364	357 697	1 227 846	(1 591 129)	(363 283)
Udział w zyskach jednostek podporządkowanych						0
Podatek bankowy						(230 599)
Wynik finansowy przed opodatkowaniem podatkiem dochodowym						(593 882)
Podatek dochodowy						(229 074)
Wynik finansowy po opodatkowaniu						(822 956)

Pozycje bilansowe wg stanu na 31.12.2021

w tysiącach zł	Bankowość Detaliczna	Bankowość Korporacyjna	Skarb, ALM i Inne	Segmenty z wyłączeniem hipotek walutowych	Hipoteki walutowe	Razem Grupa
Kredyty i pożyczki udzielone klientom	52 364 612	16 441 570	0	68 806 182	9 797 144	78 603 326
Zobowiązania wobec klientów	70 999 352	20 208 669	239 494	91 447 515	0	91 447 515

7. OPIS TRANSAKCJI Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI

Wszelkie transakcje dokonane z podmiotami powiązanymi w 3 kwartale 2022 r. wynikały z bieżącej działalności.

Poza transakcjami opisanymi w niniejszym rozdziale, we wskazanym okresie ani Bank Millennium S.A., ani jednostki zależne od Banku Millennium S.A. nie dokonały innych transakcji z podmiotami powiązanymi, które pojedynczo lub łącznie były istotne i zostały zawarte na warunkach istotnie odbiegających od warunków rynkowych.

7.1. TRANSAKCJE Z GRUPĄ PODMIOTU DOMINUJĄCEGO

Poniżej przedstawiono kwoty transakcji z grupą podmiotu dominującego (jednostka dominująca najwyższego szczebla) w stosunku do Banku – Banco Comercial Portugues (transakcje te wynikają w głównej mierze z działalności o charakterze bankowym), (w tys. PLN):

	Z podmiotem dominującym		Z innymi jednostkami z grupy podmiotu dominującego
	30.09.2022	31.12.2021	30.09.2022	31.12.2021
AKTYWA
Kredyty i pożyczki udzielone innym bankom – rachunki i depozyty	3 385	611	0	0
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez Rachunek zysków i strat (przeznaczone do obrotu)	58	0	0	0
Instrumenty pochodne zabezpieczające	0	0	0	0
Pozostałe aktywa	0	0	0	0
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania wobec banków	354	100	0	0
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	0	0	0	0
Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez Rachunek zysków i strat (przeznaczone do obrotu)	0	159	0	0
Instrumenty pochodne zabezpieczające	0	0	0	0
Pozostałe zobowiązania	0	0	68	65

	Z podmiotem dominującym		Z innymi jednostkami z grupy podmiotu dominującego
	2022	2021	2022	2021
PRZYCHODY Z TYTUŁU:
Odsetek	270	(231)	0	0
Prowizji	126	67	0	0
Aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu	57	0	0	0
KOSZTY Z TYTUŁU:
Odsetek	105	123	0	(182)
Prowizji	0	0	0	0
Aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu	0	200	0	0
Pozostałe operacyjne netto	0	5	0	0
Działania	0	0	125	15

		Z podmiotem dominującym		Z innymi jednostkami z grupy podmiotu dominującego
	30.09.2022	31.12.2021	30.09.2022	31.12.2021
Zobowiązania warunkowe	141 185	103 198	0	0
udzielone	120 593	101 500	0	0
otrzymane	20 593	1 698	0	0
Instrumenty pochodne (wartość nominalna)	14 560	14 675	0	0

7.2. STAN AKCJI BANKU POSIADANYCH PRZEZ OSOBY ZARZĄDZAJĄCE I NADZORUJĄCE BANK

Imię i nazwisko	Funkcja	Ilość akcji na dzień przekazania raportu za 3 kwartał 2022 r.	W tym otrzymane w ramach programu motywacyjnego zablokowane na rachunkach inwestycyjnych do dnia 13.04.23 r.
Joao Nuno Lima Bras Jorge	Prezes Zarządu	380 259	101 359
Fernando Maria Cardoso Rodrigues Bicho	Wiceprezes Zarządu	176 252	74 684
Wojciech Haase	Członek Zarządu	151 107	60 854
Andrzej Gliński	Członek Zarządu	113 613	60 854
Wojciech Rybak	Członek Zarządu	143 613	60 854
Antonio Ferreira Pinto Junior	Członek Zarządu	143 613	60 854
Jarosław Hermann	Członek Zarządu	98 613	60 854

Imię i nazwisko	Funkcja	Ilość akcji na dzień przekazania raportu za 2021 r.	W tym otrzymane w ramach programu motywacyjnego zablokowane na rachunkach inwestycyjnych do dnia 14.06.22 r.
Joao Nuno Lima Bras Jorge	Prezes Zarządu	278 900	31 879
Fernando Maria Cardoso Rodrigues Bicho	Wiceprezes Zarządu	101 568	25 316
Wojciech Haase	Członek Zarządu	90 253	20 628
Andrzej Gliński	Członek Zarządu	52 759	20 628
Wojciech Rybak	Członek Zarządu	82 759	20 628
Antonio Ferreira Pinto Junior	Członek Zarządu	82 759	20 628
Jarosław Hermann	Członek Zarządu	37 759	20 628

Bank dokonał transakcji nabycia akcji własnych w celu wykonania zobowiązań wynikających z przydzielenia akcji pracownikom lub członkom zarządu Banku lub Grupy Banku Millennium S.A. W związku z powyższym, w dniach od 5.05.2022 do 10.05.2022 zostało nabytych 976 881 akcji własnych o łącznej wartości 4 582 003,98 zł i średniej ważonej cenie nabycia 4,690 zł.

Imię i nazwisko	Funkcja	Ilość akcji na dzień przekazania raportu za 3 kwartał 2022	Ilość akcji na dzień przekazania raportu za 2021 r.
Bogusław Kott	Przewodniczący Rady Nadzorczej	1 000	1 000
Nuno Manuel da Silva Amado	Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej	0	0
Dariusz Rosati	Wiceprzewodniczący i Sekretarz Rady Nadzorczej	0	0
Miguel de Campos Pereira de Bragança	Członek Rady Nadzorczej	0	0
Olga Grygier-Siddons	Członek Rady Nadzorczej	0	0
Anna Jakubowski	Członek Rady Nadzorczej	0	0
Grzegorz Jędrys	Członek Rady Nadzorczej	0	0
Alojzy Nowak	Członek Rady Nadzorczej	0	0
José Miguel Bensliman Schorcht da Silva Pessanha	Członek Rady Nadzorczej	0	0
Miguel Maya Dias Pinheiro	Członek Rady Nadzorczej	0	0
Beata Stelmach	Członek Rady Nadzorczej	0	0
Lingjiang Xu	Członek Rady Nadzorczej	0	0

8. WARTOŚĆ GODZIWA

Najlepszym odzwierciedleniem wartości godziwej instrumentów finansowych jest cena, która jest możliwa do otrzymania w przypadku sprzedaży aktywa lub do zapłaty w przypadku transferu zobowiązania w transakcji rynkowej (cena wyjścia). W przypadku wielu produktów i transakcji, dla których wartość rynkowa wzięta bezpośrednio z kwotowań aktywnego rynku (marking-to-market) nie jest dostępna, wartość godziwa musi być szacowana za pomocą wewnętrznych modeli opartych na dyskontowaniu przepływów finansowych (marking-to-model). Przepływy finansowe dla różnych instrumentów są wyznaczane zgodnie z ich indywidualną charakterystyką, a czynniki dyskontujące uwzględniają zmiany w czasie zarówno rynkowych stóp procentowych, jak i marż.

Zgodnie z MSSF 13 "Wycena wartości godziwej" Grupa stosuje techniki wyceny, które są odpowiednie do okoliczności i w przypadku których są dostępne dostateczne dane do wyceny wartości godziwej, przy maksymalnym wykorzystaniu odpowiednich obserwowalnych danych wejściowych i minimalnym wykorzystaniu nieobserwowalnych danych wejściowych, a mianowicie:

Poziom 1 – wycena oparta o dane w pełni obserwowalne (kwotowania aktywnego rynku);

Poziom 2 – modele wyceny wykorzystujące informacje niestanowiące danych z poziomu 1, ale obserwowalne bezpośrednio lub pośrednio;

Poziom 3 – modele wyceny wykorzystujące dane nieobserwowalne (niepochodzące z aktywnego rynku).

Techniki wyceny przyjęte do ustalenia wartości godziwej są stosowane w sposób ciągły. Zmiana techniki wyceny skutkująca przeniesieniem pomiędzy powyższymi metodami następuje, gdy:

• transfer z Poziomu 1 do 2 ma miejsce, gdy dla instrumentów finansowych wycenianych według Poziomu 1 na dany dzień bilansowy nie są dostępne kwotowania aktywnego rynku (a uprzednio były);
• transfer z Poziomu 2 do 3 ma miejsce, gdy dla instrumentów finansowych wycenianych według Poziomu 2 na dany dzień bilansowy uwzględniany w wycenie udział parametrów niepochodzących z rynku stał się istotny (a uprzednio był nieistotny).

8.1. INSTRUMENTY FINANSOWE NIE UJMOWANE W BILANSIE WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ

Wszystkie modelowe oszacowania zawierają pewną dozę arbitralności i dlatego odzwierciedlają wyłącznie wartość instrumentów, dla których zostały stworzone. W tych warunkach prezentowane wartości różnic między wartościami godziwymi i bilansowymi nie mogą być rozumiane jako korekty wartości ekonomicznej Grupy. Wartość godziwa tych instrumentów jest wyznaczana wyłącznie w celu wypełnienia wymogów prezentacyjnych określonych przez MSSF 13 i MSSF 7.

Główne założenia i metody zastosowane do oszacowania wartości godziwej aktywów i pasywów Grupy są następujące:

Należności i zobowiązania wobec banków

Wartość godziwa tych instrumentów finansowych została wyznaczona poprzez zdyskontowanie bieżącymi stopami przyszłych przepływów kapitałowych i odsetkowych przy założeniu ich wystąpienia w terminach kontraktowych.

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

Wartość godziwa instrumentów tego rodzaju bez określonego harmonogramu spłat, ze względu na ich krótkoterminowy charakter oraz stabilną w czasie politykę Grupy w odniesieniu do tego portfela, jest zbliżona do wartości bilansowej.

Dla zmienno-procentowych produktów leasingowych wartość godziwą oszacowano poprzez skorygowanie wartości bilansowej o zdyskontowane przepływy wynikające z różnicy marż.

Wartość godziwa instrumentów o określonym terminie zapadalności została oszacowana poprzez zdyskontowanie związanych z nimi przepływów finansowych w terminach i na warunkach wynikających z umów przy zastosowaniu bieżących stóp zero kuponowych oraz marż na ryzyko kredytowe.

W przypadku kredytów mieszkaniowych, ze względu na ich długoterminowy charakter, do oszacowania przyszłych przepływów finansowych dodatkowo zostały uwzględnione: efekt wcześniejszej spłaty oraz ryzyko płynności w walutach obcych.

Zobowiązania wobec klientów

Wartość godziwa tego rodzaju instrumentów bez terminu wymagalności lub o terminie wymagalności do 30 dni została uznana przez Grupę za zbliżoną do wartości bilansowej.

Wartość godziwa instrumentów o terminie wymagalności ponad 30 dni została wyznaczona poprzez zdyskontowanie bieżącymi stopami (włączając bieżące średnie marże wg głównych walut i przedziałów czasowych) przyszłych przepływów kapitałowych i odsetkowych (włączając pierwotne średnie marże wg głównych walut i przedziałów czasowych) w terminach kontraktowych.

Zobowiązania z tytułu emisji strukturyzowanych dłużnych papierów wartościowych

Zobowiązania z tytułu emisji strukturyzowanych dłużnych papierów wartościowych - bankowe papiery wartościowe (BPW), wyceniane są do wartości godziwej zgodnie z opracowanym przez Bank modelem. W modelu tym obliczana jest cena obligacji zerokuponowej, która następnie powiększana jest o cenę opcji stanowiącej podstawę strategii wbudowanej w daną obligację strukturyzowaną.

Wartość godziwą dla pozostałych zobowiązań z tytułu emisji papierów dłużnych wyemitowanych przez Bank (obligacje (BKMO)) oszacowano na podstawie oczekiwanych przepływów pieniężnych przy zastosowaniu bieżących stóp procentowych uwzględniając wysokość marży na ryzyko kredytowe. Bieżący poziom marż został wyznaczony na podstawie ostatnio zawartych transakcji o podobnym ryzyku kredytowym.

Zobowiązania podporządkowane i pożyczki średnioterminowe

Wartość godziwa tego rodzaju instrumentów finansowych została oszacowana na podstawie modelu stosowanego do wyznaczania wartości rynkowej obligacji o zmiennym oprocentowaniu przy bieżącym poziomie stóp rynkowych i historycznej marży na ryzyko kredytowe. Podobnie jak w przypadku portfela kredytowego Bank uwzględnia poziom marży pierwotnej jako składnika kosztu finansowania średnioterminowego pozyskanego w przeszłości w relacji do bieżącego poziomu marż dla podobnych instrumentów, o ile można je wiarygodnie określić. Ze względu na brak płynnego rynku pożyczek średnioterminowych jako punktu odniesienia dla ustalenia obecnego poziomu marż, przyjęto marżę historyczną.

Poniższa tabela przedstawia wyniki opisanych wyżej analiz wg stanu na 30.09.2022 roku (tys. zł):

	Nota	Wartość bilansowa	Wartość godziwa
AKTYWA WYCENIANE WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU
Instrumenty dłużne	15	2 142 156	2 016 308
Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym	15	1 186 220	1 186 077
Kredyty i pożyczki udzielone klientom*	14	78 830 373	76 269 972
ZOBOWIĄZANIA WYCENIANE WEDŁUG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU
Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych	19	603 646	603 712
Zobowiązania wobec klientów	20	97 770 565	97 748 816
Wyemitowane dłużne papiery wartościowe	22	0	0
Zobowiązania podporządkowane	23	1 563 847	1 563 177

* Negatywny efekt wyceny portfela kredytowego do wartości godziwej jest w głównej mierze spowodowany wzrostem marż kredytowych. Stosowana przez Bank metodologia wyceny portfela kredytowego zakłada, że bieżące marże w najlepszy sposób odzwierciedlają istniejące warunki rynkowe i sytuację ekonomiczną. Analogiczna zasada jest szeroko stosowana do wyceny nienotowanych na aktywnych rynkach papierów dłużnych. W efekcie, paradoksalnie zawsze, kiedy marże na nowych kredytach rosną, spada wartość godziwa "starego" portfela kredytowego.

Modele zastosowane do wyznaczenia wartości godziwej instrumentów finansowych wymienionych w powyższej tabeli nieujmowanych według wartości godziwej w bilansie Grupy, wykorzystują techniki wyceny oparte na parametrach niepochodzących z rynku. W związku z tym, zaliczane są do trzeciej kategorii wyceny. Wartość godziwa obligacji Skarbu Państwa utrzymywanych do terminu zapadalności została wyznaczona w oparciu o notowania rynkowe i jest zaliczona do pierwszego poziomu kategorii wyceny.

	Nota	Wartość bilansowa	Wartość godziwa
AKTYWA WYCENIANE WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU
Instrumenty dłużne	15	37 088	37 764
Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym	15	770 531	770 446
Kredyty i pożyczki udzielone klientom*	14	78 240 334	76 143 058
ZOBOWIĄZANIA WYCENIANE WEDŁUG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU
Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych	19	539 408	538 811
Zobowiązania wobec klientów	20	91 447 515	91 385 178
Wyemitowane dłużne papiery wartościowe	22	39 568	40 148
Zobowiązania podporządkowane	23	1 541 144	1 538 598

Poniższa tabela przedstawia dane wg stanu na 31.12.2021 roku (tys. zł):

8.2. INSTRUMENTY FINANSOWE UJMOWANE W BILANSIE WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ

Poniższa tabela przedstawia wartości bilansowe instrumentów wycenianych do wartości godziwej usystematyzowane według zastosowanej techniki określania wartości godziwej:

Dane w tys. zł, stan na 30.09.2022

	Nota	Kwotowania aktywnego rynku	Techniki wyceny w oparciu o parametry pochodzące z rynku	Techniki wyceny z wykorzystaniem istotnych parametrów niepochodzących z rynku
		Poziom 1	Poziom 2	Poziom 3
AKTYWA
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu	12
Wycena instrumentów pochodnych			156 940	164 403
Instrumenty kapitałowe		88
Instrumenty dłużne		148 347
Aktywa finansowe inne niż przeznaczone do obrotu
obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej	14
przez rachunek zysków i strat
Instrumenty kapitałowe			120 022	66 609
Instrumenty dłużne				68 697
Kredyty i pożyczki				135 100
Aktywa finansowe wyceniane według wartości
godziwej przez inne całkowite dochody	13
Instrumenty kapitałowe		247		28 542
Instrumenty dłużne		13 855 410	116 369
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń	16		0
PASYWA
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu	12
Wycena instrumentów pochodnych			134 965	166 241
Pozycje krótkie		5 669
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń	16		988 841
Dane w tys. zł, stan na 31.12.2021
	Nota	Kwotowania aktywnego rynku	Techniki wyceny w oparciu o parametry pochodzące z rynku	Techniki wyceny z wykorzystaniem istotnych parametrów niepochodzących z rynku
		Poziom 1	Poziom 2	Poziom 3
AKTYWA
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu	12
Wycena instrumentów pochodnych			56 892	29 008
Instrumenty kapitałowe		145
Instrumenty dłużne		86 438
Aktywa finansowe inne niż przeznaczone do obrotu
obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej	14
przez rachunek zysków i strat
Instrumenty kapitałowe			71 795	66 609
Instrumenty dłużne				127 499
Kredyty i pożyczki				362 992
Aktywa finansowe wyceniane według wartości	13
godziwej przez inne całkowite dochody
Instrumenty kapitałowe		290		28 437
Instrumenty dłużne		17 933 983	34 990
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń	16		14 385
PASYWA
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu	12
Wycena instrumentów pochodnych			96 918	29 483
Pozycje krótkie		16 614
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń	16		614 573

Stosując kryterium techniki wyceny Grupa na dzień 30.09.2022 r. klasyfikowała do kategorii 3 następujące instrumenty finansowe:

• ekspozycje kredytowe zawierające w definicji oprocentowania dźwignię finansową / mnożnik (są to ekspozycje kart kredytowych i limitu w rachunku bieżącym dla których oprocentowanie oparte jest o mnożnik: 4 razy stopa lombardowa). Do oszacowania wartości godziwej kredytów, z uwagi na brak dostępności wartości rynkowej, posłużono się wewnętrznym modelem wyceny z uwzględnieniem założenia, iż w momencie udzielenia kredytu wartość godziwa równa jest wartości bilansowej. Wartość godziwa kredytów bez rozpoznanej utraty wartości jest równa sumie przyszłych oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych na daną datę bilansową. Stopa dyskontująca stanowi sumę: kosztu ryzyka, kosztu finansowania, wartości oczekiwanego zwrotu. Wartość godziwa kredytów o rozpoznanej utracie wartości jest równa sumie przyszłych oczekiwanych odzysków zdyskontowanych z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej, uznając, że średnie oczekiwane odzyski uwzględniają w pełni element ryzyka kredytowego. W przypadku wzrostu stopy dyskontującej o 1 p.p. wycena portfela zmieniłaby się o -0,1% (analiza wrażliwości: na podstawie modelu wyceny FV dla portfela kart kredytowych);
• opcje na indeksy; transakcje opcyjne są wyceniane według wartości godziwej z zastosowaniem modeli do wyceny opcji, wycena modelowa uzupełniana jest o wpływ na wartość godziwą szacunkowego parametru ryzyka kredytowego;
• akcje VISA Incorporation: sposób oszacowania wartości godziwej uwzględnia wartość pieniądza w czasie, oraz okres konwersji akcji uprzywilejowanych na akcje zwykłe VISA;
• pozostałe instrumenty kapitałowe wyceniane według wartości godziwej (nienotowane na aktywnym rynku).

W okresie sprawozdawczym Grupa nie dokonywała transferów instrumentów finansowych pomiędzy technikami wyceny do wartości godziwej.

Zmiany stanu wartości godziwych instrumentów wycenianych w oparciu o techniki wyceny z wykorzystaniem istotnych parametrów niepochodzących z rynku przedstawia poniższa tabela (w tys. zł):

	Opcje na indeksy	Opcje wbudowane w emitowane papiery dłużne i depozyty	Akcje i udziały	Instrumenty dłużne	Kredyty i pożyczki
Stan na 01.01.2022	28 397	(28 872)	95 046	127 499	362 992
Rozliczenie / sprzedaż / zakup	139 837	(140 625)	85	0	(264 547)
Zmiana wyceny ujęta w kapitale własnym	0	0	0	0	0
Przychody z tytułu odsetek i przychody o podobnym charakterze	0	0	0	0	23 026
Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu	(5 638)	5 063	0	0	0
Wynik z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo według wartości godziwej przez wynik finansowy	0	0	0	(58 802)	13 629
Wynik z pozycji wymiany	0	0	20	0	0
Stan na 30.09.2022	162 596	(164 434)	95 151	68 697	135 100

Dla opcji na indeksy zawieranych na nieaktywnym rynku oraz opcji walutowych Grupa zawiera jednocześnie transakcje zamykające back–to-back na rynku międzybankowym, w rezultacie element szacowanego ryzyka kredytowego nie ma wpływu na wynik finansowy.

Oszacowany przez Grupę wpływ korekt z tytułu ryzyka kredytowego kontrahenta nie był znaczący z punktu widzenia poszczególnych transakcji pochodnych zawartych przez Bank. W konsekwencji, Bank nie uznaje wpływu nieobserwowalnych danych wejściowych użytych do wyceny transakcji pochodnych za znaczący i zgodnie z postanowieniami MSSF 13.73 nie klasyfikuje takich transakcji do 3 poziomu hierarchii wartości godziwej.

	Opcje na indeksy	Opcje wbudowane w emitowane papiery dłużne i depozyty	Akcje i udziały	Instrumenty dłużne	Kredyty i pożyczki
Stan na 01.01.2021	19 911	(19 559)	95 827	50 335	1 615 753
Rozliczenie / sprzedaż / zakup	4 158	(5 055)	3	0	(1 348 014)
Zmiana wyceny ujęta w kapitale własnym	0	0	(785)	0	0
Przychody z tytułu odsetek i przychody o podobnym charakterze	0	0	0	0	55 372
Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu	4 328	(4 258)	0	0	0
Wynik z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo według wartości godziwej przez wynik finansowy	0	0	0	77 164	39 881
Wynik z pozycji wymiany	0	0	0	0	0
Stan na 31.12.2021	28 397	(28 872)	95 046	127 499	362 992

9. ZOBOWIĄZANIA I AKTYWA WARUNKOWE

9.1. SPRAWY SĄDOWE

Poniżej zaprezentowano dane na temat spraw sądowych toczących się z powództwa oraz przeciwko jednostkom Grupy. Odrębną kategorię stanowią postępowania związane z działaniami Urzędu Kontroli Skarbowej, które zostały opisane w Rozdziale 4. nota 11) "Podatek dochodowy".

Sprawy sądowe z powództwa Grupy

Wartość przedmiotu sporu spraw sądowych, wg stanu na 30.09.2022 r., w których spółki Grupy występowały w roli powoda wynosiła 744,9 mln zł. Wzrost wartości przedmiotów sporu w sprawach z powództwa Banku w stosunku do okresów poprzednich wynika z faktu składania pozwów przeciwko klientom z portfela walutowych kredytów hipotecznych.

Postępowanie o naruszenie zbiorowych interesów konsumentów

W dniu 3 stycznia 2018 r. Bank Millennium ('Bank') otrzymał decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), w której Prezes UOKiK stwierdził naruszenie przez Bank praw konsumentów. Zdaniem Prezesa UOKiK istotą naruszenia jest to, że Bank poinformował konsumentów (dotyczy to 78 umów) w odpowiedziach na ich reklamacje, że wyrok sądowy stwierdzający abuzywność postanowień umowy kredytu dotyczących indeksacji nie ma do nich zastosowania. Zgodnie ze stanowiskiem Prezesa UOKiK abuzywność postanowień umownych stwierdzona przez sąd w toku kontroli abstrakcyjnej jest konstytutywna i skuteczna w stosunku do każdej umowy od początku jej zawarcia. W wyniku decyzji Bank został zobowiązany do:

1) przesłania informacji o decyzji UOKiK do wspomnianych 78 klientów,

• 2) umieszczenia informacji o decyzji i treści decyzji na stronie internetowej i na Twitterze,
• 3) zapłaty kary w wysokości 20,7 mln PLN.

Bank złożył odwołanie od decyzji w ustawowym terminie.

Dnia 7 stycznia 2020 r. sąd I instancji oddalił odwołanie Banku w całości. Bank złożył apelację od wyroku w ustawowym terminie. Sąd przedstawił pogląd, że wyrok wydany w toku kontroli wzorca umownego (w toku kontroli abstrakcyjnej), uznający postanowienia wzorca za abuzywne, przesądza abuzywność analogicznych postanowień we wcześniej zawartych umowach. W związku z tym, informacja przekazana konsumentom była niewłaściwa i wprowadzająca w błąd. W zakresie kary nałożonej przez UOKiK, Sąd wskazał, że polityka nakładania kar przez UOKiK zmieniła się w kierunku zaostrzenia kar oraz, że sąd zgadza się z tym kierunkiem.

W ocenie Banku, Sąd nie powinien dokonywać oceny zachowania Banku w 2015 r. z perspektywy dzisiejszych poglądów orzecznictwa dotyczących znaczenia kontroli abstrakcyjnej (dopiero w styczniu 2016 roku została opublikowana uchwała SN wspierająca pogląd Prezesa UOKiK), tym bardziej nie powinien nakładać kar za te zachowania stosując dzisiejszą politykę w zakresie nakładania kar. Powyższe stanowi istotny argument przeciwko zasadności wyroku i wspiera apelację, którą Bank złożył do sądu II instancji.

Sąd II instancji wyrokiem z dnia 24 lutego 2022 r. uchylił w całości decyzję Prezesa UOKiK. Prezes UOKIK wniósł 31 sierpnia 2022r. skargę kasacyjną do Sądy Najwyższego. Bank ocenia, iż rokowania odnośnie szans procesowych na wygranie sprawy przed Sądem Najwyższym są pozytywne.

Postępowanie w sprawie praktyki ograniczającej konkurencję

Bank (wraz z innymi bankami) jest również stroną sporu z UOKiK, w którym Prezes UOKiK uznał za ograniczającą konkurencję praktykę polegającą na uczestniczeniu Banków, w tym Banku Millennium, w porozumieniu mającym na celu wspólne ustalanie stawek opłaty interchange pobieranych od transakcji dokonywanych kartami systemu Visa i Mastercard i decyzją z dnia 29 grudnia 2006 r. nałożył karę na Bank w kwocie 12,2 mln PLN. Bank, wraz z innymi bankami, złożył odwołanie od decyzji.

W związku z wyrokiem Sądu Najwyższego i wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2020 r., sprawa obecnie toczy się przed sądem I instancji – Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Bank utworzył rezerwę w kwocie równej nałożonej karze.

Postępowanie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone

W dniu 22 września 2020 r. Bank otrzymał decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Prezes UOKiK) uznającą za abuzywne klauzule określające zasady wymiany walut, stosowane w tzw. aneksie antyspreadowym, i jednocześnie zakazał ich stosowania.

Na Bank nałożono karę w wysokości 10,5 mln zł. Wysokość kary uwzględnia dwie okoliczności łagodzące: współpracę z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz zaprzestanie stosowania kwestionowanych postanowień.

Bank został również zobowiązany, po uprawomocnieniu się decyzji, do poinformowania konsumentów listem poleconym, że klauzule zostały uznane za niedozwolone, a zatem nie są dla nich wiążące (bez konieczności uzyskania orzeczenia sądu potwierdzającego tą okoliczność) oraz opublikować decyzję w sprawie na stronie internetowej Banku.

W pisemnym uzasadnieniu Prezes UOKiK zarzuca, że kursy walut ustalane przez Bank są swobodnie ustalane przez Bank (w oparciu o nieokreśloną w żadnych przepisach koncepcję średniego kursu na rynku międzybankowym). Co więcej, klient nie wie dokładnie, gdzie szukać tych stawek, ponieważ zapisy odsyłają do serwisu Reuters, bez sprecyzowania, o którą stronę dokładnie chodzi.

Zapisy odnoszące się do kursów walut w tabelach Banku zostały zakwestionowane, ponieważ Bank nie określa, kiedy i ile razy dziennie te tabele będą przygotowywane i publikowane.

W uzasadnieniu decyzji Prezes UOKiK wskazał również, że w toku postępowania Bank Millennium przedstawił różne propozycje rozwiązań, które Prezes UOKiK uznał za niewystarczające.

Decyzja nie jest prawomocna. Bank złożył odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie.

W dniu 31 marca 2022 r. sąd I instancji uchylił w całości decyzję Prezesa UOKiK. W dniu 23 maja 2022 r. Prezes UOKIK złożył apelację. Sprawa w toku.

Bank ocenia, iż rokowania odnośnie szans procesowych na wygranie sprawy są pozytywne.

Sprawy sądowe przeciwko Grupie

Najistotniejsze postępowania w grupie spraw sądowych, w których spółki Grupy występowały w roli pozwanego na dzień 30.09.2022 r.:

• Bank jest stroną pozwaną w trzech postępowaniach sądowych, w których przedmiotem sporu jest wysokość opłaty interchange. W dwóch ze wspomnianych spraw Bank został pozwany solidarnie z innym bankiem, a w jednej z innym bankiem oraz organizacjami kartowymi. Łączna wartość roszczeń zgłoszona w tych sprawach wynosi 729,6 mln PLN. Postępowaniem o najwyższej wartości zgłoszonego roszczenia jest sprawa z powództwa PKN Orlen SA, w której powód żąda zapłaty 635,7 mln PLN. Powód w tym postępowaniu zarzuca, że banki działały w ramach porozumienia ograniczającego konkurencję na rynku usług acquiringowych poprzez wspólne ustalanie wysokości krajowej stawki opłaty interchange w latach 2006-2014. W pozostałych dwóch sprawach zarzuty są podobne do zarzutów podnoszonych w sprawie z powództwa PKN Orlen SA, natomiast okres rzekomego porozumienia jest wskazywany na lata 2008-2014. Zgodnie z aktualnymi szacunkami ryzyka przegrania sporu w tych sprawach Bank nie utworzył rezerwy. Dodatkowo wskazujemy, że Bank uczestniczy w charakterze interwenienta ubocznego w czterech innych postępowaniach dotyczących opłaty interchange. Stroną pozwaną są inne banki. Powodowie w tych sprawach również zarzucają bankom działanie w ramach porozumienia ograniczającego konkurencję na rynku usług acquiringowych poprzez wspólne ustalanie wysokości krajowej stawki opłaty interchange w latach 2008-2014.

• Sprawa z powództwa Europejskiej Fundacji Współpracy Polsko – Belgijskiej (EFWP-B) przeciwko Bankowi Millennium S.A., o wartości sporu 521,9 mln PLN wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 05.04.2016 r. do dnia zapłaty.

Pozew z dnia 23.10.2015 r. powód skierował do Sądu Okręgowego w Warszawie i doręczony został Bankowi w dniu 04.04.2016 r. Podstawą roszczeń dochodzonych w pozwie jest według powoda powstanie szkody w jego majątku, wskutek czynności podejmowanych przez Bank, polegających na błędnej interpretacji Umowy kredytu obrotowego zawartej pomiędzy Bankiem a PCZ S.A., co spowodowało postawienie kredytu w stan wymagalności.

W sprawie z powództwa EFWP-B, powód wniósł o zabezpieczenie powództwa w kwocie 250,0 mln PLN. Przedmiotowy wniosek został przez Sąd Apelacyjny prawomocnie oddalony 5.09.2016 r. Bank wniósł o oddalenie powództwa w całości, nie zgadzając się z zawartymi w pozwie zarzutami. Na poparcie stanowiska Banku, do akt postępowania pełnomocnik Banku złożył korzystny dla Banku, prawomocny odpis wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu wydany w tożsamym stanie prawnym w sprawie z powództwa PCZ SA przeciwko Bankowi. Aktualnie Sąd w I instancji prowadzi postępowanie dowodowe.

Łączna wartość przedmiotu sporu dla pozostałych spraw, w których spółki Grupy występowały w roli pozwanego, wg stanu na 30.09.2022 r., wynosiła 3 542,9 mln PLN (z wyłączeniem opisanych niżej oraz w Rozdziale 10. pozwów grupowych). W grupie tej najistotniejszą kategorię stanowią sprawy dotyczące portfela walutowych kredytów hipotecznych oraz sprawy dotyczące terminowych operacji finansowych (sprawy opcyjne).

Postępowanie grupowe dotyczące UNWW:

W dniu 3 grudnia 2015 r. wpłynął do Banku pozew grupowy. Grupa klientów Banku (454 kredytobiorców będących stronami 275 umów kredytu) jest reprezentowana przez Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Olsztynie. Powodowie żądali zapłaty kwoty 3,5 mln PLN, twierdząc, że postanowienia umów dotyczące UNWW są niedozwolone a tym samym bezskuteczne. W piśmie z 4 kwietnia 2018 r. powód rozszerzył grupę, na skutek czego suma roszczeń wzrosła z 3,5 mln PLN do ponad 5 mln PLN. Aktualny stan:

1 października 2018 r. reprezentant grupy dokonał korekty łącznej kwoty roszczeń dochodzonych pozwem oraz złożył skorygowany wykaz wszystkich członków grupy obejmujący łącznie 697 osób - 432 umowy kredytowe. Zaktualizowana przez powoda wartość przedmiotu sporu wynosi 7.371.107,94 PLN. Postanowieniem z 1 kwietnia 2020 r. Sąd ustalił skład grupy zgodnie z żądaniem powoda oraz zdecydował o przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków na piśmie i wezwał strony do przesłania pytań do świadków. Bank złożył pismo procesowe, zawierające pytania do świadków w lipcu 2020. Obecnie trwa zbieranie przez sąd zeznań pisemnych od świadków. Na chwilę obecną nie wyznaczono terminu rozprawy.

Według stanu na dzień 30.09.2022 r. toczyły się również 243 indywidualne sprawy sądowe dotyczące ubezpieczenia niskiego wkładu własnego (sprawy, w których prezentowane jest wyłącznie roszczenie o zwrot prowizji lub opłaty UNWW).

Powództwa Rzecznika Finansowego o zaprzestanie nieuczciwych praktyk rynkowych:

W dniu 13 sierpnia 2020 r. do Banku wpłynął pozew Rzecznika Finansowego. Rzecznik Finansowy w swoim pozwie domaga się nakazania Bankowi oraz ubezpieczycielowi (TU Europa), aby zaprzestali stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych polegających na:

• prezentowaniu oferowanego ubezpieczenia spłaty pożyczki jako chroniącego interesy ubezpieczonych, w sytuacji gdy konstrukcja ubezpieczenia wskazuje, że chroni ono interesy Banku;
• stosowaniu klauzul, które wiążą wartość świadczenia ubezpieczeniowego z kwotą zadłużenia kredytobiorcy;
• stosowaniu klauzul ustalających wysokość składki ubezpieczeniowej bez uprzedniej oceny ryzyka (underwriting);
• stosowaniu klauzul wyłączających odpowiedzialność ubezpieczyciela za wypadki ubezpieczeniowe wynikające z wcześniejszych przyczyn.

Rzecznik wnosi również o zobowiązanie Banku do publikacji na stronie internetowej Banku informacji o stosowaniu nieuczciwych praktyk rynkowych.

Pozew nie obejmuje żądania zapłaty przez Bank oznaczonych kwot. Niemniej uznanie praktyki za niedozwoloną może być przyczyną kreowania w przyszłości roszczeń przez klientów indywidualnych. Sprawa jest na etapie rozpoznawania przed sądem I instancji.

Ryzyko prawne walutowych kredytów hipotecznych

Ryzyko prawne walutowych kredytów hipotecznych zostało opisane w Rozdziale 10. Ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych.

9.2. POZYCJE POZABILANSOWE

w tysiącach zł	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
Pozabilansowe zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane	14 976 457	15 723 210	16 007 921	15 944 479
Zobowiązania udzielone:	12 305 035	13 372 384	13 882 138	13 685 606
finansowe	10 334 714	11 460 363	12 034 696	11 939 056
gwarancyjne	1 970 321	1 912 021	1 847 442	1 746 550
Zobowiązania otrzymane:	2 671 423	2 350 827	2 125 784	2 258 873
finansowe	299 680	59 301	40 000	326 024
gwarancyjne	2 371 743	2 291 526	2 085 784	1 932 849

10. RYZYKO PRAWNE Z TYTUŁU WALUTOWYCH KREDYTÓW HIPOTECZNYCH

10.1. SPRAWY SĄDOWE I AKTUALNY STAN REZERW NA RYZYKO PRAWNE

Na dzień 30 września 2022 r. Bank miał 15 044 umowy kredytowe i dodatkowo 1 178 umów kredytowych z byłego Euro Banku (84% umów kredytowych przed sądem pierwszej instancji oraz 16% umów kredytowych przed sądem drugiej instancji) będących przedmiotem prowadzonych obecnie indywidualnych sporów sądowych (z wyłączeniem roszczeń wniesionych przez bank przeciw klientom, tzw. spraw windykacyjnych), dotyczących klauzul indeksacyjnych w walutowych kredytach hipotecznych z całkowitą wartością roszczeń wniesionych przez powodów wynoszącą 2 449,4 mln PLN oraz 183,1 mln CHF (portfel Banku Millennium: 2 250,1 mln PLN i 179,2 mln CHF oraz portfel byłego Euro Banku: 199,3 mln PLN i 3,9 mln CHF).

Roszczenia zgłaszane przez klientów w postępowaniach indywidualnych dotyczą przede wszystkim stwierdzenia nieważności umowy i zapłaty za zwrot rzekomo nienależytego świadczenia z uwagi na abuzywny charakter klauzul indeksacyjnych, lub też utrzymania umowy w PLN z oprocentowaniem indeksowanym do CHF Libor.

Bank jest poza tym stroną pozwu zbiorowego, którego przedmiotem jest ustalenie odpowiedzialności Banku z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia w związku z zawartymi walutowymi kredytami hipotecznymi. Nie jest to spór o zapłatę. Orzeczenie w tym postępowaniu nie przyzna bezpośrednio członkom grupy żadnych kwot. Liczba umów kredytowych objęta tym postępowaniem wynosiła pierwotnie 3 281. W dniu 2 lutego 2022 r. sąd pominął wnioski dowodowe Banku dotyczące świadków, biegłych sądowych, prywatnych opinii ekspertów, a także części przedłożonych przez Bank dokumentów oraz zobowiązał strony do przedstawienia na piśmie stanowisk końcowych w sprawie. W dniu 24 maja 2022 r. sąd wydał postanowienie zmieniające skład grupy ograniczając tym samym liczbę umów kredytowych objętych postepowaniem do 3 273, a także wyrok co do istoty sprawy oddalający powództwo w całości. Obie strony wnioskowały o pisemne uzasadnienie wyroku. Po otrzymaniu pisemnego uzasadnienia powód będzie mógł wnieść apelację od wyroku. Wyrok nie jest jeszcze prawomocny.

Natarczywa kampania reklamowa obserwowana w domenie publicznej wpływa na liczbę sporów sądowych. Do końca 2019 r. przeciwko Bankowi złożono 1 982 indywidualne roszczenia (dodatkowo 236 przeciwko dawnemu Euro Bankowi), w 2020 r. liczba ta wzrosła o 3 006 (265), w 2021 r. wzrosła o 6 152 (422), natomiast w pierwszych trzech kwartałach 2022 r. wzrosła o 4 460 (301).

Z danych ZBP (Związek Banków Polskich) zebranych od wszystkich banków posiadających walutowe kredyty hipoteczne wynika, że znaczna większość sporów była prawomocnie korzystnie rozstrzygana dla banków do 2019 r. Jednakże, po wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydanym 3 października 2019 r. (Sprawa C-260/18) proporcje zmieniły się na niekorzyść i w zdecydowanej większości przypadków banki przegrywały sprawy w sądach. Jeśli chodzi o sam Bank, do 30 września 2022 r. ostatecznie rozstrzygnięto 813 spraw (758 w roszczeniach klientów wobec Banku i 55 w roszczeniach wniesionych przez Bank wobec klientów tj. sprawy windykacyjne). 45% zakończonych indywidualnych spraw sądowych przeciwko Bankowi było rozstrzygnięte korzystnie dla Banku wliczając umorzenia i ugody ze skarżącymi. Niekorzystne orzeczenia (55%) dotyczyły zarówno unieważnienia umów kredytowych, jak i konwersji na PLN+LIBOR. Bank składa apelacje od negatywnych orzeczeń sądu I instancji, a także wnosi skargi kasacyjne do Sądu Najwyższego od niekorzystnych dla Banku prawomocnych wyroków. Aktualnie statystyki orzeczeń sądów pierwszej i drugiej instancji są znacznie bardziej niekorzystne i ich liczba również wzrastała.

Wartość brutto umów i pożyczek w ramach indywidualnych spraw sądowych i pozwów grupowych wniesionych przeciwko Bankowi na dzień 30.09.2022 r. wynosiła 5 808 mln zł (w tym pozostająca do spłaty kwota kapitału umów kredytowych w ramach pozwu zbiorowego wyniosła 1 001 mln zł).

Gdyby wszystkie umowy kredytowe Banku Millennium będące obecnie w postępowaniach sądowych indywidualnych i grupowych zostały uznane za nieważne bez odpowiedniego wynagrodzenia za wykorzystanie kapitału, koszt przed opodatkowaniem mógłby wynieść 5 598 mln zł. Końcowe straty mogą być niższe lub wyższe w zależności od ostatecznej linii orzecznictwa sądowego w tym zakresie.

W III kwartale 2022 r. Bank utworzył 447,3 mln zł rezerw oraz 50,8 mln zł na portfel byłego Euro Banku. Wartość bilansowa rezerw dla portfela Banku Millennium na koniec września 2022 r. ukształtował się na poziomie 4 881 mln zł, a dla portfela byłego Euro Banku 389 mln zł.

Opracowana przez Bank metodologia opiera się na następujących głównych parametrach:

(1) liczbie bieżących spraw (w tym pozwów zbiorowych) i potencjalnych przyszłych sprawach sądowych, które pojawią się w określonym (trzyletnim) horyzoncie czasowym,

(2) kwocie potencjalnej straty Banku w przypadku wydania konkretnego wyroku sądowego, uwzględniane są trzy negatywne scenariusze orzeczeń:

• nieważność umowy
• średni NBP
• PLN + LIBOR

(3) prawdopodobieństwie uzyskania określonego wyroku sądowego obliczanego na podstawie statystyk orzeczeń sektora bankowego w Polsce oraz uzyskanych opinii prawnych. Różnice w poziomie rezerw lub konkretnych strat będą zależeć od prawomocnych orzeczeń sądu w każdej sprawie oraz od liczby spraw sądowych.

(4) w przypadku scenariusza unieważnienia umowy kredytowej, elementem branym pod uwagę, mając na uwadze oceny prawne, jest wyliczenie straty Banku z uwzględnieniem przypisania minimalnego prawdopodobieństwa uzyskania wynagrodzenia za korzystanie z kapitału.

(5) nowym elementem rozpoznanym w metodologii są polubowne ugody z klientami zawierane na drodze sądowej lub pozasądowej. Pomimo determinacji Banku w dalszym podejmowaniu wszelkich możliwych działań w celu ochrony swoich interesów na drodze sądowej, Bank był otwarty na swoich klientów w celu wypracowania polubownych, indywidualnych rozwiązań na wynegocjowanych warunkach, zapewniających korzystne warunki przewalutowania kredytów na złotówki i / lub wcześniejszą spłatę (częściową lub całkowitą). W wyniku tych negocjacji liczba aktywnych walutowych kredytów hipotecznych uległa znacznemu zmniejszeniu w 2021 roku i w pierwszej połowie 2022 roku. W związku z kontynuowanymi wysiłkami Banku podejmowanymi w celu dalszego podpisywania ugód, które wiążą się z dodatkowymi kosztami, dodano scenariusz dalszej materializacji negocjacji. Należy jednak zauważyć że:

a. negocjacje prowadzone są indywidualnie i mogą być w każdej chwili przerwane przez Bank,

b. z uwagi na poniesiony duży wysiłek negocjacyjny w 2021 r. i w pierwszej połowie 2022 roku, maleje prawdopodobieństwo sukcesu w tych negocjacjach w przyszłości, a jednocześnie większość klientów miała już kontakt z Bankiem w sprawie ewentualnego negocjowania konwersji kredytów na złotówki, więc na chwilę obecną Bank przyjmuje konserwatywne podejście przy uwzględnianiu potencjalnego wpływu tego czynnika.

Ryzyko prawne portfela byłego Euro Banku jest w pełni pokryte Umową w przedmiocie Zwolnienia z Odpowiedzialności i Gwarancji Dotyczącą Portfela CHF, zawartą z Société Générale S.A.

Bank przeanalizował wrażliwość metodologii obliczania rezerw, w przypadku której zmiana parametrów wpłynęłaby na wartość szacowanej straty związanej z ryzykiem prawnym sporu:

Parametr	Scenariusz:	Wpływ na stratę w wyniku ryzyka prawnego związanego z portfelem kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych
Zmiana w liczbie sporów sądowych	Dodatkowo 1 p.p. aktywnych klientów składa pozew sądowy przeciwko Bankowi.	54 mln PLN
Zmiana prawdopodobieństwa wygrania sprawy	Prawdopodobieństwo, że Bank wygra sprawę, jest niższe o 1 p.p.	46 mln PLN
Zmiana szacowanych strat dla każdego wariantu wyroku	Wzrost strat dla każdego wariantu wyroku o 1 p.p	42 mln PLN

Bank jest otwarty na indywidualne negocjowanie korzystnych warunków przedterminowej spłaty lub przewalutowania kredytów na PLN. W wyniku tych negocjacji liczba aktywnych walutowych kredytów hipotecznych zmniejszyła się w 2021 r. o 8 450 i o 6 631 w pierwszych trzech kwartałach 2022 r. w porównaniu do ponad 47 500 aktywnych umów kredytowych na koniec 2021 r. Koszty poniesione w związku z tymi negocjacjami wyniosły 364,6 mln zł w 2021 r. oraz 394,8 mln zł w pierwszych trzech kwartałach 2022 r. i są prezentowane głównie w pozycji "Wynik z pozycji wymiany" w Rachunku zysków i strat, a w roku 2022 również jako "Wynik z tytułu modyfikacji".

Należy również nadmienić, że na 30.09.2022 Bank musiał utrzymywać dodatkowe fundusze własne na pokrycie dodatkowych wymogów kapitałowych w związku z ryzykiem portfela walutowych kredytów hipotecznych (bufor walutowy Filaru II) w wysokości 2,82 p.p. (2,79 p.p. na poziomie Grupy), z których część została alokowana na ryzyko operacyjne/prawne.

3 października 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ('TSUE') wydał wyrok w sprawie C-260/18 w związku z pytaniami prejudycjalnymi złożonymi przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie przeciwko Raiffeisen Bank International AG. Wyrok TSUE w zakresie dokonanej w nim interpretacji prawa Unii Europejskiej jest wiążący dla sądów krajowych. Orzeczenie to interpretowało art. 6 dyrektywy 93/13. W świetle przedmiotowego orzeczenia wspomniany przepis musi być interpretowany w taki sposób, że (i) sąd krajowy może unieważnić umowę kredytową, jeśli usunięcie nieuczciwych warunków wykrytych w tej umowie zmieniłoby charakter głównego przedmiotu umowy; (ii) skutki dla sytuacji klienta wynikające z unieważnienia umowy należy oceniać w świetle okoliczności istniejących lub dających się przewidzieć w czasie, kiedy powstał spór, a co do tego, czy konsument chce utrzymać umowę, decyduje jego wola; (iii) artykuł 6 dyrektywy wyklucza wypełnianie luk w umowie spowodowanych usunięciem nieuczciwych warunków umowy wyłącznie na podstawie krajowego ustawodawstwa o charakterze ogólnym lub przyjętych zwyczajów; (iv) artykuł 6 dyrektywy wyklucza utrzymanie nieuczciwych warunków umowy, jeśli konsument nie zgodził się na utrzymanie takich warunków. Można zauważyć, że TSUE poddał w wątpliwość możliwość dalszej realizacji umowy kredytowej w PLN przy utrzymaniu obliczania odsetek zgodnie z LIBOR.

Wyrok TSUE dotyczy jedynie sytuacji, w której sąd krajowy uznał wcześniej, że warunek umowny ma charakter abuzywny. Wyłączną prerogatywą sądów krajowych jest ocena, w trakcie postępowania sądowego, czy dany warunek umowny może być uważany za abuzywny w danych okolicznościach sprawy.

29 kwietnia 2021 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ('TSUE') wydał wyrok w sprawie C-19/20 w związku z pytaniami prejudycjalnymi złożonymi przez Sad Okręgowy w Gdańsku w sprawie przeciwko ex- BPH S.A. TSUE stwierdził że:

(i) sąd krajowy jest zobowiązany do stwierdzenia nieuczciwego charakteru warunku umowy nawet jeśli warunek ten został zmieniony przez te strony w drodze umowy. Takie stwierdzenie pociąga za sobą przywrócenie sytuacji, w jakiej znajdowałby się konsument w braku warunku, którego nieuczciwy charakter zostałby stwierdzony, chyba że konsument poprzez zmianę nieuczciwego warunku zrezygnował z takiego przywrócenia w drodze wolnej i świadomej zgody. Jednakże z dyrektywy Rady 93/13 nie wynika, że stwierdzenie nieuczciwego charakteru pierwotnego warunku umownego miałoby co do zasady skutek w postaci unieważnienia umowy, jeśli zmiana tego warunku pozwala na przywrócenie równowagi między obowiązkami i prawami tych stron wynikającymi z umowy i na usunięcie wady obciążającej ten warunek.

(ii) sąd krajowy może usunąć jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, w wypadku gdy zniechęcający cel dyrektywy Rady 93/13 jest realizowany przez krajowe przepisy ustawowe regulujące korzystanie z niego, o ile element ten stanowi odrębne zobowiązanie umowne, które może być przedmiotem indywidualnej kontroli pod kątem nieuczciwego charakteru. Jednocześnie, przepisy dyrektywy stoją na przeszkodzie temu, by sąd odsyłający usunął jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, jeżeli takie usunięcie sprowadzałoby się do zmiany treści tego warunku poprzez zmianę jego istoty.

(iii) skutki stwierdzenia przez sąd istnienia nieuczciwego warunku w umowie zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem podlegają przepisom prawa krajowego, przy czym kwestia utrzymywania się w mocy takiej umowy powinna być oceniana z urzędu przez sąd krajowy zgodnie z obiektywnym podejściem na podstawie tych przepisów.

(iv) sąd krajowy, który stwierdza nieuczciwy charakter warunku umowy zawartej przez przedsiębiorcę z konsumentem, obowiązany jest poinformować konsumenta, w ramach krajowych norm proceduralnych i w następstwie kontradyktoryjnej debaty, o konsekwencjach prawnych, jakie może pociągnąć za sobą stwierdzenie nieważności takiej umowy, niezależnie od tego, czy konsument jest reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika.

W dniu 18 listopada 2021r.Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał wyrok w sprawie C-212/20 w związku pytaniami złożonymi przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Woli w Warszawie w sprawie przeciwko Raiffeisen Bank International AG. TSUE stwierdził, że:

i) Treść klauzuli umowy kredytu zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem ustalającej cenę zakupu i sprzedaży waluty obcej, do której kredyt jest indeksowany, powinna, na podstawie jasnych i zrozumiałych kryteriów, umożliwić właściwie poinformowanemu oraz dostatecznie uważnemu i racjonalnemu konsumentowi zrozumienie sposobu ustalania kursu wymiany waluty obcej stosowanego w celu obliczenia kwoty rat kredytu, w taki sposób, aby konsument miał możliwość w każdej chwili samodzielnie ustalić kurs wymiany stosowany przez przedsiębiorcę.

ii) Sąd krajowy, który stwierdził nieuczciwy charakter warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, nie może dokonać wykładni tego warunku w celu złagodzenia jego nieuczciwego charakteru, nawet jeśli taka wykładnia odpowiadałaby wspólnej woli stron.

W dniu 10 czerwca 2021r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał postanowienie w sprawie C-198/20 w związku pytaniami złożonymi przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Woli w Warszawie w sprawie przeciwko Santander Bank Polska SA. TSUE stwierdził, że ochrona przewidziana w dyrektywie Rady 93/13/EWG przysługuje każdemu konsumentowi, a nie tylko temu, którego można uznać za "właściwie poinformowanego oraz dostatecznie uważnego i rozsądnego przeciętnego konsumenta".

W dniu 8 września 2022r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał wyrok w sprawach połączonych C-80/21, C-81/21, C-82/21 w związku pytaniami złożonymi przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie w sprawach przeciwko Deutsche Bank SA oraz mBank SA. TSUE stwierdził, że:

i) Sąd krajowy może stwierdzić nieuczciwy charakter części warunku umowy zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą, które nadają mu nieuczciwy charakter, jeżeli takie usunięcie nie sprowadzałoby się do zmiany treści tego warunku, który ma wpływ na jego istotę, czego zweryfikowanie należy do sądu odsyłającego.

ii) Sąd krajowy nie może, po stwierdzeniu nieważności nieuczciwego warunku znajdującego się w umowie zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą, która to nieważność nie pociąga za sobą nieważności tej umowy w całości, zastąpić ten warunek przepisem dyspozytywnym prawa krajowego.

iii) Sąd krajowy nie może, po stwierdzeniu nieważności nieuczciwego warunku znajdującego się w umowie zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą, który pociąga za sobą nieważność tej umowy w całości, zastąpić warunek umowny, którego nieważność została stwierdzona, albo wykładnią oświadczenia woli stron w celu uniknięcia unieważnienia tej umowy, albo przepisem prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym, nawet jeśli konsument został poinformowany o skutkach nieważności tejże umowy i zaakceptował je.

iv) Dziesięcioletni termin przedawnienia roszczenia konsumenta, mającego na celu uzyskanie zwrotu kwot nienależnie wypłaconych przedsiębiorcy w wykonaniu nieuczciwego warunku umowy kredytu, nie rozpoczyna biegu w dniu każdego świadczenia wykonanego przez konsumenta, jeśli konsument nie był w stanie w tym dniu samodzielnie dokonać oceny nieuczciwego charakteru warunku umownego lub nie powziął wiedzy o nieuczciwym charakterze tego warunku i bez uwzględnienia okoliczności, że umowa przewidywała okres spłaty – w niniejszym przypadku trzydziestoletni – znacznie przekraczający dziesięcioletni ustawowy termin przedawnienia.

7 maja 2021 Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów Sądu najwyższego wydał uchwałę której nadał moc zasady prawnej zgodnie z którą:

1. Niedozwolone postanowienie umowne (art. 3851 § 1 k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną.

2. Jeżeli bez bezskutecznego postanowienia umowa kredytu nie może wiązać, konsumentowi i kredytodawcy przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.). Kredytodawca może żądać zwrotu świadczenia od chwili, w której umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna.

W tym kontekście, biorąc pod uwagę ostatnią niekorzystną ewolucję w orzecznictwie w zakresie walutowych kredytów hipotecznych, Bank będzie musiał regularnie dokonywać oceny i być może konieczne będzie dalsze zwiększanie salda rezerw dedykowanych na spory sądowe, w przypadku kontynuacji tego trendu.

Można racjonalnie założyć, że kwestie prawne odnoszące się do walutowych kredytów hipotecznych będą dalej badane przez sądy krajowe w ramach rozpatrywanych sporów, co mogłoby doprowadzić do pojawienia się dalszych interpretacji, które byłyby istotne dla oceny ryzyka związanych z przedmiotowymi postępowaniami. Okoliczność ta wskazuje na potrzebę stałej analizy tych spraw. Kolejne wnioski o wyjaśnienie i orzeczenie skierowane do TSUE i polskiego Sadu Najwyższego zostały już złożone i mogą być dalej składane, co może mieć wpływ na wynik spraw sądowych.

10.2. ZDARZENIA, KTÓRE MOGĄ MIEĆ WPŁYW NA RYZYKO PRAWNE Z TYTUŁU WALUTOWYCH KREDYTÓW HIPOTECZNYCH I ZWIĄZANE Z NIM REZERWY

29 stycznia 2021 r. opublikowano zbiór pytań, z którymi Pierwsza Prezes Sądu Najwyższego zwróciła się do Izby Cywilnej SN w pełnym składzie, co może mieć istotne konsekwencje w zakresie wyjaśnienia istotnych aspektów orzeczeń sądowych i ich konsekwencji. Izbę Cywilną Sądu Najwyższego poproszono o odpowiedź na pytania na temat kluczowych spraw dotyczących umów walutowych kredytów hipotecznych: (i) czy jest dopuszczalne zastąpienie - przepisami prawnymi lub normą zwyczajową abuzywnych przepisów umowy odnoszących się do ustalania kursu walutowego; ponadto (ii) czy w przypadku niemożności ustalenia kursu walutowego waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego/denominowanego - jest dopuszczalne, by umowa była ważna w pozostałym zakresie; jak również (iii) czy w przypadku nieważności kredytu CHF, stosowałaby się teoria salda (powstaje pojedyncze roszczenie które odpowiada różnicy roszczenia banku i roszczenia klienta) lub teoria dwóch kondycji (odrębnie roszczenie banku i roszczenie klienta, które powinny zostać rozstrzygnięte odrębnie). Sąd Najwyższy poproszono również o odpowiedź na pytanie, (iv) od którego momentu rozpoczyna bieg okres przedawnienia w przypadku roszczenia banku o spłatę kwot wypłaconych jako kredyt i (v) czy banki oraz konsumenci mogą otrzymać wynagrodzenie za wykorzystanie swoich środków pieniężnych przez drugą stronę.

11 maja Izba Cywilna Sądu Najwyższego zwróciła się o opinie na temat kredytów hipotecznych we frankach szwajcarskich to pięciu instytucji, w tym do Narodowego Bank Polski (NBP), Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF), Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka oraz Rzecznika Finansowego.

Stanowiska: Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka i Rzecznika Finansowego są generalnie korzystne dla konsumentów, natomiast NBP i UKNF prezentują stanowisko bardziej wyważone, zawierające sprawiedliwe zasady traktowania kredytobiorców posiadających kredyty hipoteczne w walutach obcych w porównaniu do sytuacji kredytobiorców złotowych, a także wyważone aspekty ekonomiczne dotyczące rozwiązania problemu, które mogłyby zostać rozważone przez Sąd Najwyższy.

W toku kolejnego posiedzenia w dniu 2 września 2021 r., Sąd Najwyższy nie ustosunkował się do odpowiedzi na zadane pytania i nie jest znany nowy termin posiedzenia. Bank w stosownym czasie oceni wpływ orzeczeń Sądu Najwyższego na poziom rezerw na ryzyko prawne.

W sierpniu 2021, w sprawie z powództwa konsumenta przeciwko Bankowi Millennium SA, o zapłatę do TSUE skierowane zostało pytanie prejudycjalne (C-520/21) czy w przypadku uznania, że umowa kredytu zawarta przez bank i konsumenta jest od początku nieważna z powodu zawarcia w niej nieuczciwych warunków umownych, strony oprócz zwrotu pieniędzy zapłaconych w wykonaniu tej umowy (bank - kapitału kredytu, konsument - rat, opłat, prowizji i składek ubezpieczeniowych) oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od chwili wezwania do zapłaty, mogą domagać się także jakichkolwiek innych świadczeń, w tym należności w szczególności wynagrodzenia, odszkodowania, zwrotu kosztów lub waloryzacji świadczenia. Rozprawa odbyła się 12 października 2022 r. W rozprawie udział wzięli przedstawiciele Banku, pełnomocnik konsumenta, przedstawiciele Komisji Europejskiej, rządu polskiego, Rzecznika Finansowego, Rzecznika Praw Obywatelskich, Komisji Nadzoru Finansowego oraz prokurator. Komisja Europejska w swoim stanowisku sprzeciwiła się przyznaniu prawa bankom do dodatkowego świadczenia finansowego z tytułu korzystania przez konsumenta z udostępnionego kapitału. Komisja stwierdziła jednocześnie, że przyznanie konsumentom prawa do dodatkowego świadczenia finansowego nie będzie sprzeczne z prawem UE. Przedstawiciele rządu polskiego, Rzecznika Finansowego, Rzecznika Praw Obywatelskich oraz prokurator również sprzeciwili się przyznaniu bankom prawa do dodatkowego świadczenia.

Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego wskazał, że istotą problemu nie jest abuzywność klauzul umownych, tylko aprecjacja franka szwajcarskiego (CHF) względem złotego (PLN). W ocenie Przewodniczącego KNF bankom przysługuje prawo do ekonomicznej rekompensaty z tytułu umożliwienia innemu podmiotowi korzystania z kapitału.

Kolejnym etapem w sprawie będzie wydanie przez Rzecznika Generalnego opinii w sprawie. Wydanie opinii zaplanowano na dzień 16.02.2023r.

Z zakresem rozliczeń pomiędzy Bankiem a kredytobiorcą po upadku umowy kredytowej związane jest również zagadnienie prawne skierowane do siedmioosobowego składu Sądu Najwyższego (sygn. III CZP 54/21). Termin rozpoznania sprawy nie został jeszcze wyznaczony.

Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia przedstawione także zostało zagadnienie czy umowa kredytu ma charakter umowy wzajemnej w świetle regulacji dotyczących prawa zatrzymania.

W dniu 8 grudnia 2020 roku p. Jacek Jastrzębski, przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego (KNF), zaproponował wprowadzenie rozwiązania "sektorowego" w kwestii ryzyka związanego z walutowymi kredytami hipotecznymi dla całego sektora. Rozwiązanie polegałoby na oferowaniu przez banki swoim klientom możliwości dobrowolnego przystępowania do układów, na podstawie których klient zawierałby z bankiem ugodę, tak jakby jego kredyt od samego początku był kredytem złotowym oprocentowanym za pomocą odpowiedniej stopy WIBOR powiększonej o marżę historycznie stosowaną do takiego kredytu.

Po tym publicznym ogłoszeniu propozycja stała się przedmiotem konsultacji pomiędzy bankami; konsultacje były prowadzone pod auspicjami KNF i Związku Banków Polskich. Ogólnie rzecz biorąc, banki oceniały warunki, w których takie rozwiązanie można by wdrożyć, oraz jego dalsze skutki.

Zgodnie z informacjami przekazanymi w poprzednich sprawozdaniach finansowych Zdaniem Zarządu Banku ważnymi aspektami, które należy uwzględnić przy podejmowaniu decyzji o potencjalnym wdrożeniu takiego programu, są: a) korzystna opinia lub przynajmniej brak sprzeciwu ze strony istotnych instytucji publicznych; b) wsparcie jego realizacji przez Narodowy Bank Polski; c) poziom pewności prawnej umów dotyczących ugody, które byłyby podpisane z kredytobiorcami; d) poziom wpływu finansowego przed i po opodatkowaniu; e) konsekwencje kapitałowe, w tym korekty regulacyjne poziomu wymogów kapitałowych związanych z walutowymi kredytami hipotecznymi.

W oparciu o aktualnie dostępne informacje, niektóre z wyżej wymienionych aspektów prawdopodobnie nie zostaną w pełni wyjaśnione i/lub osiągnięte.

Na czas publikacji niniejszego raportu ani Zarząd ani inny organ stanowiący Banku nie podjął jakiejkolwiek decyzji dotyczącej wdrożenia niniejszego programu. Jeżeli/kiedy będzie gotowa rekomendacja dotycząca programu, Zarząd przedłoży ją Radzie Nadzorczej oraz Walnemu Zgromadzeniu Akcjonariuszy biorąc pod uwagę istotność takiej decyzji oraz jej implikacji.

Z uwagi na złożoność spraw sądowych i niepewność co do ich wyniku, jak również potencjalne wdrożenie rozwiązania Przewodniczącego KNF lub potencjalne orzeczenia Sądu Najwyższego, trudno jest wiarygodnie oszacować potencjalny wpływ tak różnych rezultatów i ich interakcji na dzień publikacji sprawozdań finansowych.

11. INFORMACJE DODATKOWE

11.1. DANE O AKTYWACH, KTÓRE STANOWIĄ ZABEZPIECZENIE ZOBOWIĄZAŃ

Na dzień 30.09.2022 r. (w tys. PLN):

Lp.	Rodzaj aktywa	Portfel	Zabezpieczane zobowiązanie	Wartość nominalna aktywa	Wartość bilansowa aktywa
1.	Obligacje skarbowe OK0423	utrzymywanie i sprzedaż	kredyt lombardowy udzielany Bankowi przez NBP	130 000	125 151
2.	Obligacje skarbowe OK0423	utrzymywanie i sprzedaż	zabezpieczenie Funduszu Ochrony Środków Gwarantowanych w ramach Bankowego Funduszu Gwarancyjnego	314 000	302 288
3.	Obligacje skarbowe OK0423	utrzymywanie i sprzedaż	BFG - fundusz gwarancyjny - zabezpieczenie zobowiązania do zapłaty	134 100	129 098
4.	Obligacje skarbowe OK0423	utrzymywanie i sprzedaż	BFG - fundusz przymusowej restrukturyzacji - zabezpieczenie zobowiązania do zapłaty	124 000	119 375
5.	Środki pieniężne	należności	wstępny depozyt rozliczeniowy w KDPW CCP (MAGB)	5 000	5 000
6.	Środki pieniężne	należności	fundusz zabezpieczający ASO (PAGB)	473	473
7.	Środki pieniężne	należności	właściwy depozyt zabezpieczający w KDPW CCP (MATS)	1 257	1 257
8.	Środki pieniężne	należności	rozliczenie z tytułu zawartych transakcji	135 691	135 691
9.	Depozyty złożone	lokaty w bankach	rozliczenie z tytułu zawartych transakcji	821 728	821 843
10.	Należności leasingowe	kredyty i pożyczki	pożyczki udzielone Spółce Millennium Leasing	175 565	175 565
	RAZEM				1 815 740

Dodatkowo według stanu na 30.09.2022 r. Grupa posiadała zawarte krótkoterminowe (rozliczane przeważnie w ciągu 7 dni) transakcje sprzedaży skarbowych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu, których przedmiotem były papiery wartościowe o wartości 762 586 tys. zł.

Na dzień 31.12.2021 r. (w tys. PLN):

Lp.	Rodzaj aktywa	Portfel	Zabezpieczane zobowiązanie	Wartość nominalna aktywa	Wartość bilansowa aktywa
1.	Obligacje skarbowe OK0423	utrzymywanie i sprzedaż	kredyt lombardowy udzielany Bankowi przez NBP	130 000	124 254
2.	Obligacje skarbowe OK0423	utrzymywanie i sprzedaż	zabezpieczenie Funduszu Ochrony Środków Gwarantowanych w ramach Bankowego Funduszu Gwarancyjnego	328 000	313 502
3.	Obligacje skarbowe PS0425	utrzymywanie i sprzedaż	zabezpieczenie Funduszu Ochrony Środków Gwarantowanych w ramach Bankowego Funduszu Gwarancyjnego	7 000	6 399
4.	Obligacje skarbowe OK0423	utrzymywanie i sprzedaż	BFG - fundusz gwarancyjny - zabezpieczenie zobowiązania do zapłaty	130 100	124 350
5.	Obligacje skarbowe OK0423	utrzymywanie i sprzedaż	BFG - fundusz przymusowej restrukturyzacji - zabezpieczenie zobowiązania do zapłaty	106 500	101 793
6.	Środki pieniężne	należności	wstępny depozyt rozliczeniowy w KDPW CCP (MAGB)	5 000	5 000
7.	Środki pieniężne	należności	fundusz zabezpieczający ASO (PAGB)	398	398
8.	Środki pieniężne	należności	wpłata na Fundusz Zabezpieczający OTC - KDPW_CCP	8 989	8 989
9.	Środki pieniężne	należności	rozliczenie z tytułu zawartych transakcji	111 907	111 907
10.	Depozyty złożone	lokaty w bankach	rozliczenie z tytułu zawartych transakcji	572 681	572 681
11.	Należności leasingowe	kredyty i pożyczki	pożyczki udzielone Spółce Millennium Leasing	215 120	215 120
	RAZEM				1 584 394

Dodatkowo według stanu na 31.12.2021 r. Grupa posiadała zawarte krótkoterminowe (rozliczane przeważnie w ciągu 7 dni) transakcje sprzedaży skarbowych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu, których przedmiotem były papiery wartościowe o wartości 17 933 tys. zł.

11.2. PAPIERY WARTOŚCIOWE STANOWIĄCE PRZEDMIOT TRANSAKCJI Z PRZYRZECZENIEM ODKUPU

Następujące papiery wartościowe (prezentowane w bilansie Grupy) stanowiły przedmiot transakcji z przyrzeczeniem odkupu (SBB), w tys. zł:

Na dzień 30.09.2022 r. Rodzaj papieru wartościowego	Wartość nominalna	Wartość bilansowa
Obligacje skarbowe	821 275	762 586
RAZEM	821 275	762 586
Na dzień 31.12.2021 r. Rodzaj papieru wartościowego	Wartość nominalna	Wartość bilansowa
Obligacje skarbowe	21 347	17 933
RAZEM	21 347	17 933

W następstwie zawarcia transakcji z przyrzeczeniem odkupu, których przedmiotem są papiery wartościowe prezentowane w powyższej tabeli, Grupa jest narażona na ryzyka analogiczne jak w przypadku posiadania papierów wartościowych o tej samej charakterystyce we własnym portfelu.

11.3. DYWIDENDA ZA ROK 2021

Bank Millennium posiada politykę dotyczącą wypłaty dywidendy na poziomie pomiędzy 35% a 50% zysku netto, z uwzględnieniem zaleceń nadzorczych. Bank odnotował stratę netto w 2021 roku, powstałą w wyniku utworzenia rezerw na ryzyko prawne związane z walutowymi kredytami hipotecznymi, stąd nie było podstaw do wypłaty dywidendy. Zarząd Banku przedstawił propozycję a Zwyczajne Walne Zgromadzanie Banku, które odbyło się w dniu 30 marca 2022, zdecydowało o przeznaczeniu kwoty 1 357 451 533,94 zł z kapitału rezerwowego na pokrycie straty powstałej w roku 2021.

11.4. ZYSK / STRATA NA AKCJĘ

Strata na jedną akcję za 3 kwartały 2022 r. (oraz rozwodniona strata na akcję), wyliczona na bazie skonsolidowanej wynosi -1,04 zł.

11.5. AKCJONARIUSZE POSIADAJĄCY CO NAJMNIEJ 5% OGÓLNEJ LICZBY GŁOSÓW NA WZA JEDNOSTKI DOMINUJĄCEJ GRUPY - BANKU MILLENNIUM S.A.

Z uwagi na fakt, że Bank jest spółką publiczną, której akcje znajdują się w obrocie na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, Bank nie posiada szczegółowych informacji na temat struktury akcjonariatu aktualnej na 30 września 2022 roku.

Informacja na temat akcjonariuszy, zawarta w poniższej tabeli, podana została na podstawie danych zebranych w związku z rejestracją akcjonariuszy uprawnionych do wzięcia udziału w Zwyczajnym Walnym Zgromadzeniu Banku zwołanym na dzień 30 marca 2022 roku.

Akcjonariusze według stanu na 30.09.2022	Ilość akcji	% udział w kapitale zakładowym	Ilość głosów	% udział w głosach na WZA
Banco Comercial Portugues S.A.	607 771 505	50,10	607 771 505	50,10
Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny	99 291 000	8,18	99 291 000	8,18
Aviva Otwarty Fundusz Emerytalny Aviva Santander	72 760 000	6,00	72 760 000	6,00
Otwarty Fundusz Emerytalny PZU "Złota Jesień"	67 000 000	5,52	67 000 000	5,52

Najwięksi akcjonariusze jednostki dominującej Grupy – Banku (powyżej 5% udział w głosach WZA):

Akcjonariusze według stanu na 31.12.2021	Ilość akcji	% udział w kapitale zakładowym	Ilość głosów	% udział w głosach na WZA
Banco Comercial Portugues S.A.	607 771 505	50,10	607 771 505	50,10
Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny	99 291 825	8,18	99 291 825	8,18
Aviva Otwarty Fundusz Emerytalny Aviva Santander	72 760 035	6,00	72 760 035	6,00
Otwarty Fundusz Emerytalny PZU "Złota Jesień"	69 451 428	5,73	69 451 428	5,73

11.6. INFORMACJE O UDZIELENIU PRZEZ GRUPĘ PORĘCZEŃ KREDYTU LUB GWARANCJI

W ciągu 3 kwartału 2022 r. Grupa nie udzieliła żadnemu z Klientów gwarancji lub poręczeń, w wyniku czego łączna wartość zaangażowania Grupy z tego tytułu na dzień 30 września 2022 r. byłaby znacząca.

11.7. SEZONOWOŚĆ I CYKLICZNOŚĆ DZIAŁAŃ

W działalności Grupy nie występują istotne zjawiska podlegające wahaniom sezonowym lub mające charakter cykliczny.

11.8. POZOSTAŁE INFORMACJE DODATKOWE I WYDARZENIA PO DACIE BILANSU

Na dzień 30.09.2022 r. Grupa nie posiada istotnych zobowiązań z tytułu dokonania zakupu rzeczowych aktywów trwałych, a w okresie objętym skróconym skonsolidowanym sprawozdaniem Grupa nie dokonywała:

• istotnych odpisów aktualizujących wartość zapasów,
• istotnych transakcji nabycia i sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych,
• korekty błędów poprzednich okresów,
• istotnych zmian sposobu ustalania wartości godziwej dla instrumentów finansowych wycenianych wg tej wartości,
• zmiany klasyfikacji aktywów finansowych w wyniku zmiany celu lub wykorzystania,
• zmiany sposobu ustalania wartości szacunkowych, które wywierałyby istotny wpływ na bieżący okres śródroczny.

UTWORZENIE SYSTEMU OCHRONY BANKÓW KOMERCYJNYCH

Zarząd Banku poinformował, że w dniu 7 czerwca 2022 r. uzyskał informację o podjęciu przez Zarządy i Rady Nadzorcze Alior Bank S.A., Bank Millennium S.A., Bank Polska Kasa Opieki S.A., BNP Paribas Bank Polska S.A., ING Bank Śląski S.A., mBank S.A., Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A., Santander Bank Polska S.A. (Banki Uczestnicy) uchwał o wyrażeniu zgody na złożenie wniosku do Komisji Nadzoru Finansowego o zatwierdzenie i uznanie Systemu Ochrony Banków Komercyjnych, którego uczestnikami są banki działające w formie spółki akcyjnej wraz z projektem umowy Systemu Ochrony Banków Komercyjnych, tj. na udział Banków Uczestników w utworzeniu Systemu Ochrony Banków Komercyjnych , o którym mowa w Art. 4 ust. 1 pkt 9a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Prawo Bankowe).

Celem Systemu Ochrony Banków Komercyjnych będzie:

• 1. zapewnienie płynności i wypłacalności Banków Uczestników na warunkach i w zakresie określonym w umowie systemu ochrony; oraz
• 1. wspieranie:

a) przymusowej restrukturyzacji prowadzonej przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny banku będącego spółką akcyjną; oraz

b) przejęcia banku będącego spółką akcyjną na podstawie Art. 146b ust. 1 Prawa Bankowego. W efekcie powyższego Bank rozpoznał w kosztach administracyjnych w ciągu 9 miesięcy roku 2022 składkę na System Ochrony Banków Komercyjnych w kwocie 276,1 miliona złotych, jednocześnie począwszy od II kwartału 2022 Bank nie ujmuje składek na Fundusz Gwarancyjny Banków.

PODZIAŁ DOMU MAKLERSKIEGO

Bank oraz Millennium Dom Maklerski (podmiot w 100% zależny od Banku, "MDM") podjęły decyzję o Podziale poprzez włączenie Działalności Maklerskiej w struktury Banku, w celu zintegrowania w ramach jednego podmiotu wykonywania usług maklerskich dotychczas świadczonych za pośrednictwem Spółki Dzielonej. Decyzja o Podziale jest podyktowana:

− chęcią poprawy efektywności funkcjonowania działalności maklerskiej w Grupie Banku, zarówno w obszarze obsługi klientów instytucjonalnych jak i detalicznych;

− dążeniem do zwiększenia jakości i kompleksowości oferty usług maklerskich kierowanej zarówno do klientów indywidualnych, jak i instytucjonalnych.

Plan Podziału MDM ("Plan Podziału MDM") został ogłoszony w trybie art. 535 § 3 KSH poprzez umieszczenie na stronie internetowej Banku pod adresem:

https://www.bankmillennium.pl/plan\_podzialu\_MDM

Podział MDM został przeprowadzony w trybie art. 529 § 1 pkt 4 KSH, tj.: poprzez:

a) przeniesienie na Bank części majątku (aktywów i pasywów) oraz praw i obowiązków Spółki Dzielonej, w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa MDM, związanej ze świadczeniem usług maklerskich ("Działalność Maklerska"); oraz

b) pozostawienie w MDM części majątku (aktywów i pasywów) oraz praw i obowiązków Spółki Dzielonej, w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa MDM, związanej z pozostałą działalnością ("Działalność Nieregulowana").

W dniu 29 lipca 2022 r. Bank powziął informację o zarejestrowaniu obniżenia kapitału zakładowego MDM, zarejestrowaniu zmian statutu MDM oraz dokonaniu wpisu informacji o Podziale MDM w aktach rejestrowych MDM w Krajowym Rejestrze Sądowym przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Tym samym, podział przez wydzielenie MDM, w wyniku którego Bank przejął Działalność Maklerską, dokonał się i został zarejestrowany przez właściwy sąd rejestrowy w dniu 29 lipca 2022 r.

Data	Imię i nazwisko	Stanowisko/Funkcja	Podpis
21.10.2022	Joao Bras Jorge	Prezes Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
21.10.2022	Fernando Bicho	Wiceprezes Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
21.10.2022	Wojciech Haase	Członek Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
21.10.2022	Andrzej Gliński	Członek Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
21.10.2022	Wojciech Rybak	Członek Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
21.10.2022	Antonio Pinto Junior	Członek Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
21.10.2022	Jarosław Hermann	Członek Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym

SKRÓCONE ŚRÓDROCZNE JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE BANKU MILLENNIUM S.A. ZA OKRES 9 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY 30 WRZEŚNIA 2022 R.

SPIS TREŚCI

1.		WSTĘP I POLITYKA RACHUNKOWOŚCI 114
2.		JEDNOSTKOWE DANE FINANSOWE (BANK)116
3.		INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWYCH DANYCH FINANSOWYCH 123
4.		OPIS TRANSAKCJI Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI128
5.		WARTOŚĆ GODZIWA 131
	5.1. 5.2.	INSTRUMENTY FINANSOWE NIEUJMOWANE W BILANSIE WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ 131 INSTRUMENTY FINANSOWE UJMOWANE W BILANSIE WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ 132
6.		RYZYKO PRAWNE Z TYTUŁU WALUTOWYCH KREDYTÓW HIPOTECZNYCH 134
	6.1. 6.2.	SPRAWY SĄDOWE I AKTUALNY STAN REZERW NA RYZYKO PRAWNE 134 ZDARZENIA, KTÓRE MOGĄ MIEĆ WPŁYW NA RYZYKO PRAWNE Z TYTUŁU WALUTOWYCH KREDYTÓW HIPOTECZNYCH I ZWIĄZANE Z NIM REZERWY 139
7.		INFORMACJE DODATKOWE 141
	7.1. 7.2. 7.3.	EMISJE, WYKUP LUB SPŁATY INSTRUMENTÓW DŁUŻNYCH LUB KAPITAŁOWYCH 141 ZOBOWIĄZANIA POZABILANSOWE 141 UTWORZENIE SYSTEMU OCHRONY BANKÓW KOMERCYJNYCH 141
	7.4.	PODZIAŁ DOMU MAKLERSKIEGO 142

1. WSTĘP I POLITYKA RACHUNKOWOŚCI

Niniejsze skrócone śródroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe Banku Millennium S.A. zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) MSR 34 "Śródroczna sprawozdawczość finansowa" przyjętym do stosowania w Unii Europejskiej. Skrócone śródroczne sprawozdanie finansowe nie zawiera wszystkich informacji, które są prezentowane w pełnym sprawozdaniu finansowym, w związku z powyższym niniejsze skrócone śródroczne sprawozdanie finansowe powinno być czytane łącznie z jednostkowym sprawozdaniem finansowym Banku Millennium S.A. za rok obrotowy kończący się 31 grudnia 2021 r.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 29 marca 2018 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. z 2018 r., poz. 757) Bank jest zobowiązany do opublikowania danych finansowych za okres dziewięciu miesięcy kończący się 30 września 2022 r.

Skrócone śródroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało:

• sporządzone w oparciu o założenie kontynuowania przez Bank działalności gospodarczej w nie zmniejszonym istotnie zakresie, w okresie nie krótszym niż rok od dnia bilansowego,
• przygotowane w złotych polskich, a wszystkie wartości, o ile nie wskazano inaczej, zostały podane w tysiącach złotych (tys. zł).

Poza jednostkowymi danymi finansowymi w skróconym śródrocznym jednostkowym sprawozdaniu finansowym dodatkowo zaprezentowano te informacje i dane, które są istotne dla właściwej oceny sytuacji majątkowej, finansowej i wyniku finansowego Banku, a które nie zostały zamieszczone w skróconym śródrocznym skonsolidowanym sprawozdaniu Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A. za okres dziewięciu miesięcy kończący się 30 września 2022 r. Pozostałe informacje i objaśnienia przedstawione w skróconym śródrocznym skonsolidowanym sprawozdaniu Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A. dziewięciu miesięcy kończący się 30 września 2022 r. zawierają wszystkie istotne informacje stanowiące jednocześnie dane objaśniające do sprawozdania Banku.

Niniejsze skrócone śródroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Bank.

W następstwie podpisania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej tego samego dnia ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom ("Ustawa"), która wprowadza, między innymi, możliwość zawieszenia przez kredytobiorców spłaty kredytu hipotecznego udzielonego w walucie polskiej przez okres do ośmiu miesięcy w latach 2022-2023 ("wakacje kredytowe"), Grupa rozpoznała jednorazowo w III kwartale koszt w wysokości 1 422,9 miliona zł. (przy czym z tej kwoty 1 384,6 mln zł dotyczyło Banku, natomiast koszty w wysokości 38,3 miliona zł. obciążyły Millennium Bank Hipoteczny S.A.).

W trakcie trzech kwartałów 2022 r. Grupa poniosła stratę finansową. Strata finansowa Grupy w wysokości 1 263,5 miliona zł. spowodowana była głównie przez koszty wynikające z powyższej Ustawy oraz utworzeniem rezerw na ryzyko prawne związane z portfelem walutowych kredytów hipotecznych (bez Euro Banku) w wysokości 1 365,9 miliona zł, dodatkowymi kosztami poniesionymi z tytułu indywidualnych ugód z kredytobiorcami kredytów hipotecznych we frankach szwajcarskich i kosztami prawnymi (więcej informacji na ten temat przedstawiono w Rozdziale 10 "Ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych"). Poza wspomnianymi kosztami, Bank poniósł jednorazowe koszty rezerwy związane z utworzeniem Systemu Ochrony Banków Komercyjnych, wynoszące 223,7 miliona zł netto (po uwzględnieniu efektu podatkowego).

W związku z kosztami, które wynikają ze wskazanej wyżej Ustawy, zgodnie z informacją przekazaną przez Bank, racjonalnym było założenie, że Bank zaraportuje negatywny wynik netto za III kw. 2022 r. i w rezultacie współczynniki kapitałowe Banku mogą znaleźć się poniżej obecnych minimalnych wymogów ustalonych przez Komisję Nadzoru Finansowego ("KNF"). Z uwagi na fakt, iż wystąpienie niebezpieczeństwa naruszenia odpowiednich współczynników kapitałowych stanowi przesłankę wskazaną w art. 142 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2021 r., poz. 2439, t.j. z dnia 28 grudnia 2021 r., z późn. zm.), w dniu 15 lipca Zarząd Banku podjął decyzję o uruchomieniu Planu Naprawy, zawiadamiając o tym KNF oraz Bankowy Fundusz Gwarancyjny.

Dodatkowo, Bank przekazał również do KNF Plan Ochrony Kapitału, zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 963 z późn. zm.).

Zarząd Banku zamierza podwyższyć współczynniki kapitałowe znacznie powyżej minimalnych wymaganych poziomów poprzez połączenie dalszej poprawy rentowności operacyjnej oraz inicjatyw optymalizacji kapitału, takich jak zarządzanie aktywami ważonymi ryzykiem (w tym sekurytyzacjami).

Bank będzie monitorował na bieżąco sytuację finansową i w razie konieczności podejmie działania uruchamiające dodatkowe działania naprawcze.

Bank pragnie podkreślić, że jedynym powodem prognozowanego przekroczenia wskaźników wiodących Planu Naprawy w obszarze kapitału były czynniki zewnętrzne niezależne od Banku, w postaci uchwalenia i ogłoszenia Ustawy o finansowaniu społecznościowym i konieczności ujęcia kosztu Wakacji kredytowych.

Jednocześnie Bank osiągnął dobre wyniki operacyjne i biznesowe, aktywnie zarządzając i łagodząc ryzyka związane z działalnością bankową. Uwzględniając powyższe okoliczności i zidentyfikowane niepewności, zwłaszcza możliwość niespełniania przez Bank wskaźników wypłacalności kapitałowej w kolejnych okresach sprawozdawczych – Zarząd Banku w oparciu o dokonane analizy wszelkich aspektów działania Banku oraz jego bieżącej i prognozowanej sytuacji finansowej uznał, że zastosowanie założenia kontynuacji działalności do sporządzenia niniejszych sprawozdań finansowych jest zasadne.

Wyżej wspominana Ustawa przewiduje również:

• ✓ proces prowadzący do zastąpienia stopy procentowej WIBOR nowym wskaźnikiem referencyjnym. Ustawa zawiera jedynie delegację prawną do ogłoszenia nowego wskaźnika referencyjnego w drodze Rozporządzenia Ministra Finansów. Ze względu na brak bardziej szczegółowych informacji dotyczących nowego wskaźnika referencyjnego, który zastąpi WIBOR, nie jest możliwe oszacowanie potencjalnego wpływu powyższych zmian w przyszłości.
• ✓ uiszczenie przez sektor bankowy do końca roku 2022 wpłaty w wysokości 1,4 mld zł na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców. Nie ma jeszcze informacji o dokładnej kwocie, jaką Bank będzie zobowiązany wnieść do Funduszu. Ustawa wprowadza szereg warunków umożliwiających zwolnienie z obowiązku wpłaty na rzecz Funduszu, Bank uważa że niniejsze warunki mają zastosowanie w przypadku Banku.

Niniejsze skrócone śródroczne sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone przez Zarząd Banku w dniu 21 października 2022 r.

2. JEDNOSTKOWE DANE FINANSOWE (BANK)

RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

w tysiącach zł	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Wynik z tytułu odsetek	3 309 819	1 236 992	1 877 488	645 352
Przychody z tytułu odsetek i przychody o podobnym charakterze:	4 280 173	1 796 445	1 964 708	672 017
Przychody naliczane z wykorzystaniem metody efektywnej stopy procentowej	4 326 750	1 811 623	1 906 141	654 506
Przychody odsetkowe od Aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu	3 476 545	1 445 438	1 724 180	546 020
Przychody odsetkowe od Aktywów wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody	850 205	366 185	181 961	108 486
Wynik o charakterze podobnym do odsetkowego od Aktywów wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	(46 577)	(15 178)	58 567	17 511
Koszty z tytułu odsetek	(970 354)	(559 453)	(87 220)	(26 665)
Wynik z tytułu opłat i prowizji	534 901	158 238	532 118	171 764
Przychody z tytułu opłat i prowizji	675 207	212 076	645 929	214 420
Koszty z tytułu opłat i prowizji	(140 306)	(53 838)	(113 811)	(42 656)
Przychody z tytułu dywidend	45 208	352	52 081	717
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów i zobowiązań finansowych niewycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy	(1 739)	(474)	9 859	830
Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu	1 300	6 639	(6 749)	(934)
Wynik z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo według wartości godziwej przez wynik finansowy	11 026	8 685	53 809	43 349
Wynik z tytułu rachunkowości zabezpieczeń	(5 579)	(2 233)	(1 754)	(1 480)
Wynik z pozycji wymiany	(185 054)	(62 041)	(77 627)	(89 305)
Pozostałe przychody operacyjne	183 108	59 560	187 216	85 641
Pozostałe koszty operacyjne	(103 319)	(49 925)	(51 138)	(19 390)
Koszty administracyjne	(1 417 560)	(395 014)	(1 015 571)	(337 185)
Koszty z tytułu utraty wartości aktywów finansowych	(230 386)	(105 223)	(205 608)	(117 116)
Koszty z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych	(2 745)	224	(5 357)	(436)
Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych	(1 512 780)	(498 150)	(1 573 157)	(526 113)
Koszty wakacji kredytowych wynikające z ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom	(1 384 600)	(1 384 600)	0	0
Wynik z tytułu modyfikacji	(65 411)	(56 607)	(9 436)	(2 705)
Amortyzacja	(151 878)	(50 690)	(144 468)	(48 415)
Udział w zyskach jednostek podporządkowanych	0	0	0	0
Podatek bankowy	(169 063)	(239)	(230 599)	(78 631)
Wynik finansowy przed opodatkowaniem podatkiem dochodowym	(1 144 752)	(1 134 506)	(608 893)	(274 057)
Podatek dochodowy	(107 896)	138 656	(214 022)	(58 668)
Wynik finansowy po opodatkowaniu	(1 252 648)	(995 850)	(822 915)	(332 725)

SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

w tysiącach zł	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Wynik finansowy po opodatkowaniu	(1 252 648)	(995 850)	(822 915)	(332 725)
Inne składniki całkowitych dochodów, które zostaną (zostały) przeklasyfikowane na zyski lub straty	(805 470)	27 224	(236 058)	(118 457)
Efekt wyceny papierów dłużnych	(482 471)	136 272	(278 677)	(71 056)
Efekt wyceny portfela kredytów przeznaczonego do poolingu do Banku Hipotecznego	(110 289)	(81 354)	116 840	(12 021)
Rachunkowość zabezpieczeń	(212 710)	(27 694)	(74 221)	(35 380)
Inne składniki całkowitych dochodów, które nie będą przeklasyfikowane na zyski lub straty	128	128	0	0
Zyski (straty) aktuarialne	(110)	(110)	0	0
Efekt wyceny akcji wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody	238	238	0	0
Inne składniki całkowitych dochodów przed opodatkowaniem, razem	(805 342)	27 352	(236 058)	(118 457)
Podatek dochodowy dotyczący innych składników całkowitych dochodów, które zostaną (zostały) przeklasyfikowane na zyski lub straty	153 039	(5 173)	44 851	22 507
Podatek dochodowy dotyczący innych składników całkowitych dochodów, które nie będą przeklasyfikowane na zyski lub straty	(24)	(24)	0	0
Inne składniki całkowitych dochodów po opodatkowaniu	(652 327)	22 155	(191 207)	(95 950)
Całkowite dochody za okres sprawozdawczy	(1 904 975)	(973 695)	(1 014 122)	(428 675)

BILANS

AKTYWA

w tysiącach zł	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
Kasa, środki w Banku Centralnym	10 131 930	5 810 033	3 179 736	1 977 706
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu	470 947	251 435	173 089	284 247
Instrumenty pochodne	322 512	220 961	86 651	134 155
Instrumenty kapitałowe	88	0	0	0
Instrumenty dłużne	148 347	30 474	86 438	150 092
Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, inne niż Kredyty i pożyczki udzielone klientom	255 328	249 085	265 903	194 622
Instrumenty kapitałowe	186 631	120 092	138 404	139 178
Instrumenty dłużne	68 697	128 993	127 499	55 444
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody	13 874 261	17 690 974	17 952 492	20 905 524
Instrumenty kapitałowe	28 786	28 524	28 433	29 220
Instrumenty dłużne	13 845 475	17 662 450	17 924 059	20 876 304
Kredyty i pożyczki udzielone klientom	78 045 342	78 472 593	78 237 587	76 990 966
Obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	135 100	189 813	362 992	497 780
Wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody	10 986 986	11 343 969	11 485 351	10 146 044
Wyceniane według zamortyzowanego kosztu	66 923 256	66 938 811	66 389 244	66 347 142
Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu, inne niż Kredyty i pożyczki udzielone klientom	4 100 615	3 471 062	1 249 240	625 044
Instrumenty dłużne	2 142 156	1 615 236	37 088	37 156
Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym	1 953 933	1 847 603	943 315	578 488
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu	4 526	8 223	268 837	9 400
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń	0	0	14 385	4 953
Inwestycje w jednostkach zależnych, we wspólnych przedsięwzięciach i w jednostkach stowarzyszonych	247 823	259 984	208 889	208 874
Rzeczowe aktywa trwałe	514 421	518 792	528 565	511 343
Wartości niematerialne	410 172	391 675	385 199	370 466
Aktywa z tytułu podatku dochodowego	800 752	579 860	608 395	533 968
Bieżące należności podatkowe	0	0	377	0
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	800 752	579 860	608 018	533 968
Pozostałe aktywa	874 767	752 964	584 589	549 634
Aktywa trwałe i grupy do zbycia sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży	0	0	0	0
Aktywa razem	109 726 358	108 448 457	103 388 069	103 157 347

ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁ WŁASNY

w tysiącach zł	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu	306 552	248 615	143 409	109 499
Instrumenty pochodne	300 883	238 407	126 795	88 151
Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych	5 669	10 208	16 614	21 348
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu	100 672 031	98 149 890	93 417 725	92 396 183
Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych	357 243	257 811	186 247	155 896
Zobowiązania wobec klientów	97 987 439	96 338 444	91 672 296	90 450 174
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu	763 502	0	18 038	0
Wyemitowane dłużne papiery wartościowe	0	0	0	250 894
Zobowiązania podporządkowane	1 563 847	1 553 635	1 541 144	1 539 219
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń	988 841	832 073	614 573	334 770
Rezerwy	924 958	757 973	594 405	377 608
Nierozstrzygnięte sprawy sporne	887 575	719 029	549 450	329 897
Udzielone zobowiązania i gwarancje	37 383	38 944	44 955	47 711
Zobowiązania podatkowe	28 639	24 670	0	21 605
Bieżące zobowiązania podatkowe	28 639	24 670	0	21 605
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego	0	0	0	0
Inne zobowiązania	2 082 753	2 738 957	1 985 775	2 099 475
Zobowiązania razem	105 003 774	102 752 178	96 755 887	95 339 140
KAPITAŁ WŁASNY
Kapitał zakładowy	1 213 117	1 213 117	1 213 117	1 213 117
Akcje własne	(21)	(21)	(21)	(3 395)
Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej	1 147 241	1 147 241	1 147 241	1 147 241
Skumulowane inne całkowite dochody	(1 298 013)	(1 320 168)	(645 686)	5 802
Zyski zatrzymane	3 660 260	4 656 110	4 917 531	5 455 442
Kapitał własny razem	4 722 584	5 696 279	6 632 182	7 818 207
Zobowiązania i kapitał własny razem	109 726 358	108 448 457	103 388 069	103 157 347
Wartość księgowa	4 722 584	5 696 279	6 632 182	7 818 207
Liczba akcji	1 213 116 777	1 213 116 777	1 213 116 777	1 213 116 777
Wartość księgowa na jedną akcję (w zł)	3,89	4,70	5,47	6,44

ZMIANY STANU KAPITAŁÓW WŁASNYCH

w tysiącach zł	Razem	Kapitał	Akcje własne	Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej	Skumulo wane inne	Zyski zatrzymane
	kapitał własny	zakładowy		wartości nominalnej	całkowite dochody	wynik niepodzielony	pozostałe kapitały
01.01.2022 – 30.09.2022
Kapitał własny na początek okresu	6 632 182	1 213 117	(21)	1 147 241	(645 686)	(1 357 452)	6 274 983
Całkowite dochody za okres (netto)	(1 904 975)	0	0	0	(652 327)	(1 252 648)	0
wynik finansowy	(1 252 648)	0	0	0	0	(1 252 648)	0
wycena papierów dłużnych	(390 801)	0	0	0	(390 801)	0	0
wycena instrumentów kapitałowych	193	0	0	0	193	0	0
wycena portfela kredytów przeznaczonego do poolingu do Banku Hipotecznego	(89 334)	0	0	0	(89 334)	0	0
rachunkowość zabezpieczeń	(172 295)	0	0	0	(172 295)	0	0
zyski / straty aktuarialne	(90)	0	0	0	(90)	0	0
Zakup i wydanie akcji własnych
pracownikom	(4 623)	0	0	0	0	0	(4 623)
Transfer między pozycjami kapitału	0	0	0	0	0	1 357 452	(1 357 452)
Kapitał własny na koniec okresu	4 722 584	1 213 117	(21)	1 147 241	(1 298 013)	(1 252 648)	4 912 908
01.07.2022 – 30.09.2022
Kapitał własny na początek okresu	5 696 279	1 213 117	(21)	1 147 241	(1 320 168)	(256 798)	4 912 908
Całkowite dochody za okres (netto)	(973 695)	0	0	0	22 155	(995 850)	0
wynik finansowy	(995 850)	0	0	0	0	(995 850)	0
wycena papierów dłużnych	110 381	0	0	0	110 381	0	0
wycena instrumentów kapitałowych	193	0	0	0	193	0	0
wycena portfela kredytów przeznaczonego do poolingu do Banku Hipotecznego	(65 897)	0	0	0	(65 897)	0	0
rachunkowość zabezpieczeń	(22 432)	0	0	0	(22 432)	0	0
zyski / straty aktuarialne	(90)	0	0	0	(90)	0	0
Zakup i wydanie akcji własnych pracownikom	0	0	0	0	0	0	0
Transfer między pozycjami kapitału	0	0	0	0	0	0	0
Kapitał własny na koniec okresu 01.01.2021 – 31.12.2021	4 722 584	1 213 117	(21)	1 147 241	(1 298 013)	(1 252 648)	4 912 908
Kapitał własny na początek okresu	8 835 703	1 213 117	(21)	1 147 241	197 009	18 579	6 259 778
Całkowite dochody za okres (netto)	(2 200 147)	0	0	0	(842 695)	(1 357 452)	0
wynik finansowy	(1 357 452)	0	0	0	0	(1 357 452)	0
wycena papierów dłużnych	(791 682)	0	0	0	(791 682)	0	0
wycena instrumentów kapitałowych	(636)	0	0	0	(636)	0	0
wycena portfela kredytów przeznaczonego do poolingu do Banku Hipotecznego	216 334	0	0	0	216 334	0	0
rachunkowość zabezpieczeń	(270 938)	0	0	0	(270 938)	0	0
zyski / straty aktuarialne	4 227	0	0	0	4 227	0	0
Zakup i wydanie akcji własnych pracownikom	(3 374)	0	0	0	0	0	(3 374)
Transfer między pozycjami kapitału	0	0	0	0	0	(18 579)	18 579
Kapitał własny na koniec okresu	6 632 182	1 213 117	(21)	1 147 241	(645 686)	(1 357 452)	6 274 983
01.01.2021 – 30.09.2021
Kapitał własny na początek okresu	8 835 703	1 213 117	(21)	1 147 241	197 009	18 579	6 259 778
Całkowite dochody za okres (netto)	(1 014 122)	0	0	0	(191 207)	(822 915)	0
wynik finansowy	(822 915)	0	0	0	0	(822 915)	0
wycena papierów dłużnych	(225 728)	0	0	0	(225 728)	0	0
wycena portfela kredytów przeznaczonego do poolingu do Banku Hipotecznego	94 640	0	0	0	94 640	0	0
rachunkowość zabezpieczeń	(60 119)	0	0	0	(60 119)	0	0
Zakup akcji własnych	(3 374)	0	(3 374)	0	0	0	0
Transfer między pozycjami kapitału	0	0	0	0	0	(18 579)	18 579
Kapitał własny na koniec okresu	7 818 207	1 213 117	(3 395)	1 147 241	5 802	(822 915)	6 278 357

SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH

A. PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ

w tysiącach zł	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Zysk (strata) po opodatkowaniu	(1 252 648)	(995 850)	(822 915)	(332 725)
Korekty razem:	7 299 673	2 038 900	4 205 413	(1 317 204)
Odsetki otrzymane	3 964 723	1 675 149	2 005 548	711 023
Odsetki zapłacone	(747 646)	(429 789)	(87 840)	(28 027)
Amortyzacja	151 878	50 690	144 468	48 415
Zyski/straty z tytułu różnic kursowych	0	0	0	0
Przychody z tytułu dywidend	(45 208)	(352)	(52 081)	(717)
Rezerwy	330 553	166 985	219 237	(29 755)
Wynik na sprzedaży i likwidacji inwestycyjnych aktywów finansowych	1 041	(933)	(8 374)	(556)
Zmiana stanu aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez Rachunek zysków i strat	(493 486)	(251 528)	51 951	(123 868)
Zmiana stanu kredytów i pożyczek udzielonych innym bankom	(887 182)	(110 877)	193 629	(91 246)
Zmiana stanu kredytów i pożyczek udzielonych klientom	(3 544 790)	(1 241 453)	(5 611 660)	(2 114 262)
Zmiana stanu należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z przyrzeczeniem odkupu	242 419	(9 042)	56 950	8 961
Zmiana stanu zobowiązań wycenianych do wartości godziwej przez Rachunek zysków i strat	537 411	214 705	(463 140)	115 367
Zmiana stanu zobowiązań wobec banków	199 326	112 241	(395 361)	(173 300)
Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów	7 000 192	2 050 179	8 700 891	278 659
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu	790 065	784 472	(248 518)	39
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	0	0	(231 608)	(20 079)
Zmiana stanu rozrachunków z tytułu podatku dochodowego	107 454	(139 097)	218 329	62 975
Podatek dochodowy zapłacony	(118 534)	(83 400)	(179 764)	(39 333)
Zmiana stanu pozostałych aktywów i pasywów	(263 862)	(784 326)	(136 541)	68 646
Pozostałe pozycje	75 320	35 277	29 297	9 854
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej	6 047 025	1 043 050	3 382 498	(1 649 929)

B. PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ

w tysiącach zł	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Wpływy z działalności inwestycyjnej	1 436 358	13 897	58 162	471 977
Zbycie wartości niematerialnych oraz składników rzeczowego majątku trwałego	6 892	1 384	6 081	1 049
Zbycie akcji i udziałów w podmiotach podporządkowanych	12 161	12 161	0	0
Zbycie inwestycyjnych aktywów finansowych	1 372 097	0	0	470 211
Pozostałe wpływy inwestycyjne	45 208	352	52 081	717
Wydatki z tytułu działalności inwestycyjnej	(150 764)	(646 034)	(737 468)	(34 459)
Nabycie wartości niematerialnych oraz składników rzeczowego majątku trwałego	(99 669)	(59 811)	(58 543)	(34 459)
Zakup akcji w podmiotach podporządkowanych	(51 095)	0	0	0
Nabycie inwestycyjnych aktywów finansowych	0	(586 223)	(678 925)	0
Pozostałe wydatki inwestycyjne	0	0	0	0
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	1 285 594	(632 137)	(679 306)	437 518

C. PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ

w tysiącach zł	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Wpływy z działalności finansowej	0	0	0	0
Zaciągnięcie kredytów długoterminowych	0	0	0	0
Emisja dłużnych papierów wartościowych	0	0	0	0
Zwiększenie stanu zobowiązań podporządkowanych	0	0	0	0
Wpływy z emisji akcji własnych oraz dopłat do kapitału	0	0	0	0
Pozostałe wpływy finansowe	0	0	0	0
Wydatki z tytułu działalności finansowej	(61 252)	(28 635)	(40 364)	(15 549)
Spłata kredytów długoterminowych	(10 000)	(5 000)	(10 000)	(5 000)
Wykup dłużnych papierów wartościowych	0	0	0	0
Zmniejszenie stanu zobowiązań podporządkowanych	0	0	0	0
Wydatki z tytułu kosztów emisji	0	0	0	0
Umorzenie akcji	0	0	0	0
Płatności dywidend i innych wypłat na rzecz właścicieli	0	0	0	0
Pozostałe wydatki finansowe	(51 252)	(23 635)	(30 364)	(10 549)
Środki pieniężne netto z działalności finansowej	(61 252)	(28 635)	(40 364)	(15 549)
D. ZMIANA STANU ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH NETTO (A+B+C)	7 271 367	382 278	2 662 828	(1 227 960)
- w tym z tytułu różnic kursowych	13 725	8 904	3 357	5 283
E. ŚRODKI PIENIĘŻNE NA POCZĄTEK OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO	3 372 244	10 261 333	1 586 434	5 477 222
F. ŚRODKI PIENIĘŻNE NA KONIEC OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO (D+E)	10 643 611	10 643 611	4 249 262	4 249 262

3. INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE DO JEDNOSTKOWYCH DANYCH FINANSOWYCH

Na dzień 30.09.2022 r. Bank nie posiadał istotnych zobowiązań z tytułu dokonania zakupu rzeczowych aktywów trwałych, a w okresie objętym skróconym sprawozdaniem Bank nie dokonywał:

• istotnych odpisów aktualizujących wartość zapasów,
• istotnych transakcji nabycia i sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych,
• korekty błędów poprzednich okresów,
• istotnych zmian sposobu ustalania wartości godziwej dla instrumentów finansowych wycenianych wg tej wartości,
• zmiany sposobu ustalania wartości szacunkowych, które wywierałyby istotny wpływ na bieżący okres śródroczny.

W działalności Banku nie występują istotne zjawiska podlegające wahaniom sezonowym lub mające charakter cykliczny.

	1.01.2022 - 30.09.2022	1.07.2022 - 30.09.2022	1.01.2021 - 30.09.2021	1.07.2021 - 30.09.2021
Z tytułu odpisów dla kredytów i pożyczek udzielonych klientom	(238 174)	(106 919)	(210 710)	(116 339)
Utworzenie odpisów dla kredytów i pożyczek udzielonych klientom	(1 114 888)	(351 688)	(1 049 805)	(321 027)
Odwrócenie odpisów dla kredytów i pożyczek udzielonych klientom	799 186	225 226	768 784	193 454
Kwoty odzyskane z tytułu kredytów uprzednio spisanych w ciężar rezerw	34 337	11 916	39 562	13 135
Sprzedaż wierzytelności	43 185	3 517	32 623	(243)
Pozostałe ujęte bezpośrednio w Rachunku Zysków i Strat	6	4 110	(1 874)	(1 658)
Z tytułu odpisów dla papierów wartościowych	(1)	(1)	0	4
Utworzenie odpisów dla papierów wartościowych	(2)	(2)	(6)	0
Odwrócenie odpisów dla papierów wartościowych	1	1	6	4
Z tytułu odpisów dla zobowiązań pozabilansowych	7 789	1 697	5 102	(781)
Utworzenie odpisów dla zobowiązań pozabilansowych	(32 955)	(5 140)	(48 301)	(10 193)
Odwrócenie odpisów dla zobowiązań pozabilansowych	40 744	6 837	53 403	9 412
Razem	(230 386)	(105 223)	(205 608)	(117 116)

Koszty z tytułu utraty wartości aktywów finansowych

Zmiana stanu odpisów z tytułu utraty wartości kredytów i pożyczek wycenianych wg zamortyzowanego kosztu

	1.01.2022 - 30.09.2022	1.01.2022 - 30.06.2022	1.01.2021 - 31.12.2021	1.01.2021 - 30.09.2021
Stan na początek okresu	2 210 000	2 210 000	2 204 743	2 204 743
Zmiana w wartości rezerw:	79 504	(59 420)	5 257	74 370
Odpisy dokonane w okresie	1 064 792	733 699	1 377 980	1 031 991
Wartości spisane w ciężar odpisów	(159 440)	(151 630)	(270 015)	(129 400)
Odwrócenie odpisów w okresie	(766 638)	(547 812)	(992 801)	(759 261)
Sprzedaż wierzytelności	(146 254)	(138 831)	(145 828)	(83 368)
Wyłączenie stanu początkowego odpisów portfela FVOCI	0	0	(12 884)	(12 884)
Utworzenie KOIM*	50 431	31 209	35 850	23 438
Zmiana z tytułu różnic kursowych	34 831	13 032	9 372	430
Inne	1 782	913	3 583	3 424
Stan na koniec okresu	2 289 504	2 150 580	2 210 000	2 279 113

* Zgodnie z MSSF9 Bank nalicza odsetki od portfela kredytowego z rozpoznaną utratą wartości od wartości ekspozycji netto. W tym celu naliczana jest i ujmowana jako pomniejszenie przychodów odsetkowych tak zwana korekta odsetek impairmentowych ("KOIM"). Przedmiotowa korekta w bilansie prezentowana jest jako odpis z tytułu utraty wartości, w konsekwencji uzgodnienie zmiany stanu odpisów z tytułu utraty wartości wymaga uwzględnienia korekty KOIM ujmowanej w przychodach odsetkowych.

Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości wybranych składników aktywów

Odpisy aktualizujące:	inwestycyjne papiery wartościowe	inwestycje w jednostki podporządkowane	rzeczowe aktywa trwałe	wartości niematerialne	inne aktywa
Stan na 01.01.2022	4 997	6 700	8 856	0	27 842
- Utworzenie odpisów	2	0	0	0	11 705
- Odwrócenie odpisów	(1)	0	0	0	(8 960)
- Wykorzystanie	0	0	0	0	(3 202)
- Pozostałe zmiany	0	0	0	0	0
Stan na 30.09.2022	4 998	6 700	8 856	0	27 385
Stan na 01.01.2022	4 997	6 700	8 856	0	27 842
- Utworzenie odpisów	0	0	0	0	8 604
- Odwrócenie odpisów	(1)	0	0	0	(5 634)
- Wykorzystanie	0	0	0	0	(3 029)
- Pozostałe zmiany	0	0	0	0	0
Stan na 30.06.2022	4 996	6 700	8 856	0	27 783
Stan na 01.01.2021	4 999	6 700	8 856	0	22 514
- Utworzenie odpisów	6	0	0	0	22 039
- Odwrócenie odpisów	(7)	0	0	0	(14 397)
- Wykorzystanie	0	0	0	0	(2 314)
- Pozostałe zmiany	0	0	0	0	0
Stan na 31.12.2021	4 997	6 700	8 856	0	27 842
Stan na 01.01.2021	4 999	6 700	8 856	0	22 514
- Utworzenie odpisów	6	0	0	0	18 413
- Odwrócenie odpisów	(6)	0	0	0	(10 282)
- Wykorzystanie	0	0	0	0	(1 623)
- Pozostałe zmiany	0	0	0	0	0
Stan na 30.09.2021	4 999	6 700	8 856	0	29 021

Zmiana stanu rezerw na Udzielone zobowiązania i gwarancje

	1.01.2022 - 30.09.2022	1.01.2022 - 30.06.2022	1.01.2021 - 31.12.2021	1.01.2021 - 30.09.2021
Stan na początek okresu	44 955	44 955	52 728	52 728
Utworzenie rezerw	32 955	27 815	54 970	48 301
Rozwiązanie rezerw	(40 744)	(33 907)	(62 805)	(53 403)
Różnice kursowe	217	81	62	85
Stan na koniec okresu	37 383	38 944	44 955	47 711

Zmiana stanu rezerw na Nierozstrzygnięte sprawy sporne

	1.01.2022 - 30.09.2022	1.01.2022 - 30.06.2022	1.01.2021 - 31.12.2021	1.01.2021 - 30.09.2021
Stan na początek okresu	549 450	549 450	105 643	105 643
Utworzenie rezerw	12 637	6 616	112 726	6 178
Rozwiązanie rezerw	(5 509)	(4 131)	(9 463)	(6 701)
Wykorzystanie rezerw w ciągu okresu	(127 991)	(72 196)	(24 059)	0
Utworzenie rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych	1 512 780	1 014 630	2 305 157	1 573 157
Alokacja do portfela kredytowego	(1 606 271)	(996 473)	(2 032 024)	(1 375 774)
Różnice kursowe	552 479	221 133	91 470	27 394
Reklasyfikacja	0	0	0	0
Stan na koniec okresu	887 575	719 029	549 450	329 897

Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych

01.01.2022 - 30.09.2022	RAZEM	Alokowane na portfel kredytowy	Rezerwy na nierozstrzygnięte sprawy sporne
Stan na początek okresu	3 332 614	2 916 779	415 835
Wykorzystanie rezerw w ciągu okresu	(127 815)	0	(127 815)
Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych	1 512 780	0	1 512 780
Zmiana zasad rachunkowości z MSR 37 na MSSF 9	0	1 606 271	(1 606 271)
Zwiększenie rezerw z tytułu różnic kursowych	552 478	0	552 478
Stan na koniec okresu	5 270 057	4 523 050	747 007

01.07.2022 - 30.09.2022	RAZEM	Alokowane na portfel kredytowy	Rezerwy na nierozstrzygnięte sprawy sporne
Stan na początek okresu	4 496 356	3 913 252	583 104
Wykorzystanie rezerw w ciągu okresu	(55 795)	0	(55 795)
Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych	498 150	0	498 150
Zmiana zasad rachunkowości z MSR 37 na MSSF 9	0	609 798	(609 798)
Zwiększenie rezerw z tytułu różnic kursowych	331 346	0	331 346
Stan na koniec okresu	5 270 057	4 523 050	747 007

01.01.2021 - 30.09.2021	RAZEM	Alokowane na portfel kredytowy	Rezerwy na nierozstrzygnięte sprawy sporne
Stan na początek okresu	960 046	884 755	75 291
Wykorzystanie rezerw w ciągu okresu	0	0	0
Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych	1 573 157	0	1 573 157
Zmiana zasad rachunkowości z MSR 37 na MSSF 9	0	1 375 774	(1 375 774)
Zwiększenie rezerw z tytułu różnic kursowych	27 394	0	27 394
Stan na koniec okresu	2 560 597	2 260 529	300 068

01.07.2021 - 30.09.2021	RAZEM	Alokowane na portfel kredytowy	Rezerwy na nierozstrzygnięte sprawy sporne
Stan na początek okresu	1 979 882	1 649 817	330 065
Wykorzystanie rezerw w ciągu okresu	0	0	0
Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych	526 113	0	526 113
Zmiana zasad rachunkowości z MSR 37 na MSSF 9	0	610 712	(610 712)
Zwiększenie rezerw z tytułu różnic kursowych	54 602	0	54 602
Stan na koniec okresu	2 560 597	2 260 529	300 068

Aktywa i rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

	30.09.2022			30.06.2022
	Aktywo z tytułu odroczonego podatku	Rezerwa na odroczony podatek dochodowy	Aktywo z tytułu odroczonego podatku, netto	Aktywo z tytułu odroczonego podatku	Rezerwa na odroczony podatek dochodowy	Aktywo z tytułu odroczonego podatku, netto
Różnica pomiędzy amortyzacją podatkową a bilansową	1 659	(2 435)	(776)	1 659	(2 704)	(1 045)
Wycena bilansowa instrumentów finansowych	61 013	(88 877)	(27 864)	56 769	(83 800)	(27 031)
Niezrealizowane należności/ zobowiązania z tytułu instrumentów pochodnych	63 077	(50 703)	12 374	38 094	(31 503)	6 591
Odsetki do zapłacenia/otrzymania od lokat i papierów wartościowych	49 093	(272 554)	(223 461)	24 462	(287 559)	(263 097)
Odsetki i dyskonto od kredytów i wierzytelności	0	(105 562)	(105 562)	0	(93 528)	(93 528)
Przychody i koszty rozliczane wg efektywnej stopy procentowej	332 067	0	332 067	137 603	0	137 603
Rezerwy na kredyty stanowiące różnice przejściowe	445 040	0	445 040	413 778	0	413 778
Świadczenia pracownicze	18 855	0	18 855	18 543	0	18 543
Prawa do użytkowania	5 139	0	5 139	5 423	0	5 423
Rezerwy na koszty	72 780	0	72 780	105 074	0	105 074
Wycena aktywów inwestycyjnych, kredytów, zabezpieczenia przepływów środków pieniężnych oraz zyski/straty aktuarialne odniesione w inne całkowite dochody	339 716	(35 244)	304 472	360 346	(50 677)	309 669
Wycena udziałów (akcji)	1 273	(34 803)	(33 530)	1 273	(34 684)	(33 411)
Pozostałe	1 218	0	1 218	1 554	(263)	1 291
Aktywo z tytułu odroczonego podatku, netto	1 390 930	(590 178)	800 752	1 164 578	(584 718)	579 860

	31.12.2021			30.09.2021
	Aktywo z tytułu odroczonego podatku	Rezerwa na odroczony podatek dochodowy	Aktywo z tytułu odroczonego podatku, netto	Aktywo z tytułu odroczonego podatku	Rezerwa na odroczony podatek dochodowy	Aktywo z tytułu odroczonego podatku, netto
Różnica pomiędzy amortyzacją podatkową a bilansową	1 659	(3 421)	(1 762)	1 659	(3 787)	(2 128)
Wycena bilansowa instrumentów finansowych	(21 915)	(2 128)	(24 043)	65 954	(88 807)	(22 853)
Niezrealizowane należności/ zobowiązania z tytułu instrumentów pochodnych	12 450	(13 284)	(834)	8 994	(11 443)	(2 449)
Odsetki do zapłacenia/otrzymania od lokat i papierów wartościowych	10 742	(77 286)	(66 544)	11 547	(39 547)	(28 000)
Odsetki i dyskonto od kredytów i wierzytelności	0	(75 737)	(75 737)	0	(76 056)	(76 056)
Przychody i koszty rozliczane wg efektywnej stopy procentowej	147 394	0	147 394	158 437	0	158 437
Rezerwy na kredyty stanowiące różnice przejściowe	398 267	0	398 267	410 347	0	410 347
Świadczenia pracownicze	18 687	0	18 687	18 043	0	18 043
Prawa do użytkowania	6 620	0	6 620	6 925	0	6 925
Rezerwy na koszty	88 584	0	88 584	93 541	0	93 541
Wycena aktywów inwestycyjnych, kredytów, zabezpieczenia przepływów środków pieniężnych oraz zyski/straty aktuarialne odniesione w inne całkowite dochody	207 631	(56 174)	151 457	26 158	(27 519)	(1 361)
Wycena udziałów (akcji)	1 273	(36 440)	(35 167)	1 273	(23 129)	(21 856)
Pozostałe	2 332	(1 236)	1 096	2 618	(1 240)	1 378
Aktywo z tytułu odroczonego podatku, netto	873 724	(265 706)	608 018	805 496	(271 528)	533 968

4. OPIS TRANSAKCJI Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI

Wszelkie transakcje dokonane z podmiotami Grupy w 3 kwartale roku 2022 oraz 2021 wynikały z bieżącej działalności. Poniżej przedstawione zostały najistotniejsze kwoty transakcji wewnątrzgrupowych zawartych z następującymi podmiotami:

• MILLENNIUM BANK HIPOTECZNY,
• MILLENNIUM LEASING,
• MILLENNIUM CONSULTING,
• MILLENNIUM TFI
• MILLENNIUM SERVICE,
• MILLENNIUM TELECOMMUNICATION SERVICES,
• MILLENNIUM GOODIE,
• MILLENNIUM FINANCIAL SERVICES,
• PIAST EXPERT.

oraz kwoty transakcji z grupą podmiotu dominującego w stosunku do Banku – Banco Comercial Portugues (jednostka dominująca najwyższego szczebla), transakcje te wynikają w głównej mierze z działalności o charakterze bankowym.

Poza transakcjami opisanymi w niniejszym rozdziale, we wskazanym okresie ani Bank Millennium S.A., ani jednostki zależne Banku Millennium S.A. nie dokonały innych transakcji z podmiotami powiązanymi, które pojedynczo lub łącznie były istotne i zostały zawarte na innych warunkach niż warunki rynkowe.

	Z jednostkami zależnymi	Z podmiotem dominującym	Z innymi jednostkami z grupy podmiotu dominującego
AKTYWA
Kredyty i pożyczki udzielone innym bankom – rachunki i depozyty	767 713	3 385	0
Kredyty i pożyczki udzielone klientom	6 954 499	0	0
Inwestycje w jednostki podporządkowane	247 823	0	0
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu	1 168	58	0
Instrumenty pochodne zabezpieczające	0	0	0
Pozostałe aktywa	29 345	0	0
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania wobec banków	1 107	354	0
Zobowiązania wobec klientów	216 874	0	0
Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu	0	0	0
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	0	0	0
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu	1 536	0	0
Zobowiązania podporządkowane	0	0	0
Pozostałe zobowiązania	53 549	0	68
w tym zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	49 185	0	0

Aktywa i pasywa z tytułu transakcji z podmiotami powiązanymi (tys. zł) wg stanu na 30.09.2022

Aktywa i pasywa z tytułu transakcji z podmiotami powiązanymi (tys. zł) wg stanu na 31.12.2021

	Z jednostkami zależnymi	Z podmiotem dominującym	Z innymi jednostkami z grupy podmiotu dominującego
AKTYWA
Kredyty i pożyczki udzielone innym bankom – rachunki i depozyty	172 801	611	0
Kredyty i pożyczki udzielone klientom	6 410 915	0	0
Inwestycje w jednostki podporządkowane	208 874	0	0
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu	751	0	0
Instrumenty pochodne zabezpieczające	0	0	0
Pozostałe aktywa	34 361	0	0
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania wobec banków	1 133	100	0
Zobowiązania wobec klientów	464 275	0	0
Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu	0	0	0
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	0	0	0
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu	394	159	0
Zobowiązania podporządkowane	0	0	0
Pozostałe zobowiązania	64 085	0	65
w tym zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	60 956	0	0

Przychody i koszty z tytułu transakcji z podmiotami powiązanymi (tys. zł) za okres 1.01-30.09.2022

	Z jednostkami zależnymi	Z podmiotem dominującym	Z innymi jednostkami z grupy podmiotu dominującego
Przychody z tytułu:
Odsetek	220 838	270	0
Prowizji	19 051	126	0
Instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu	519	57	0
Dywidend	41 796	0	0
Pozostałe operacyjne netto	16 394	0	0
Koszty z tytułu:
Odsetek	8 783	105	0
Prowizji	2	0	0
Instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu	0	0	0
Pozostałe operacyjne netto	0	0	0
Działania	9 227	0	125

Przychody i koszty z tytułu transakcji z podmiotami powiązanymi (tys. zł) za okres 1.01-30.09.2021

	Z jednostkami zależnymi	Z podmiotem dominującym	Z innymi jednostkami z grupy podmiotu dominującego
Przychody z tytułu:
Odsetek	50 792	(231)	0
Prowizji	19 083	67	0
Instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu	0	0	0
Dywidend	48 663	0	0
Pozostałe operacyjne netto	10 140	0	0
Koszty z tytułu:
Odsetek	1 254	123	(182)
Prowizji	37	0	0
Instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu	879	200	0
Pozostałe operacyjne netto	0	5	0
Działania	11 801	0	15

Transakcje pozabilansowe z podmiotami powiązanymi (tys. zł) wg stanu na 30.09.2022

	Z jednostkami zależnymi	Z podmiotem dominującym	Z innymi jednostkami z grupy podmiotu dominującego
Zobowiązania warunkowe	1 476 814	141 185	0
udzielone	1 473 387	120 593	0
otrzymane	3 426	20 593	0
Instrumenty pochodne (wartość nominalna)	101 271	14 560	0

Transakcje pozabilansowe z podmiotami powiązanymi (tys. zł) wg stanu na 31.12.2021

	Z jednostkami zależnymi	Z podmiotem dominującym	Z innymi jednostkami z grupy podmiotu dominującego
Zobowiązania warunkowe	1 510 199	103 198	0
udzielone	1 506 920	101 500	0
otrzymane	3 278	1 698	0
Instrumenty pochodne (wartość nominalna)	72 276	14 675	0

5. WARTOŚĆ GODZIWA

Metodologia stosowana w Banku do wyceny aktywów i zobowiązań według wartości godziwej została szczegółowo opisana w Rozdziale 8. Skróconego śródrocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A. za okres 9 miesięcy zakończony 30 września 2022 r.

Poniższe tabele przedstawiają dane liczbowe dla Banku Millennium S.A.

5.1. INSTRUMENTY FINANSOWE NIEUJMOWANE W BILANSIE WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ

30.09.2022	Wartość bilansowa	Wartość godziwa
AKTYWA WYCENIANE WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU
Instrumenty dłużne	2 142 156	2 016 308
Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym	1 953 933	1 953 790
Kredyty i pożyczki udzielone klientom*	66 923 256	64 352 992
ZOBOWIĄZANIA WYCENIANE WEDŁUG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU
Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych	357 243	357 011
Zobowiązania wobec klientów	97 987 439	97 965 690
Wyemitowane dłużne papiery wartościowe	0	0
Zobowiązania podporządkowane	1 563 847	1 563 177

* Negatywny efekt wyceny portfela kredytowego do wartości godziwej jest w głównej mierze spowodowany wzrostem marż kredytowych. Stosowana przez Bank metodologia wyceny portfela kredytowego zakłada, że bieżące marże w najlepszy sposób odzwierciedlają istniejące warunki rynkowe i sytuację ekonomiczną. Analogiczna zasada jest szeroko stosowana do wyceny nienotowanych na aktywnych rynkach papierów dłużnych. W efekcie, paradoksalnie zawsze, kiedy marże na nowych kredytach rosną, spada wartość godziwa "starego" portfela kredytowego.

31.12.2021	Wartość bilansowa	Wartość godziwa
AKTYWA WYCENIANE WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU
Instrumenty dłużne	37 088	37 764
Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym	943 315	943 230
Kredyty i pożyczki udzielone klientom*	66 389 244	64 295 912
ZOBOWIĄZANIA WYCENIANE WEDŁUG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU
Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych	186 247	185 787
Zobowiązania wobec klientów	91 672 296	91 609 959
Wyemitowane dłużne papiery wartościowe	0	0
Zobowiązania podporządkowane	1 541 144	1 538 598

5.2. INSTRUMENTY FINANSOWE UJMOWANE W BILANSIE WEDŁUG WARTOŚCI GODZIWEJ

Poniższa tabela przedstawia wartości bilansowe instrumentów wycenianych do wartości godziwej usystematyzowane według zastosowanej techniki określania wartości godziwej:

Dane w tys. zł, stan na 30.09.2022

	Kwotowania aktywnego rynku	Techniki wyceny w oparciu o parametry pochodzące z rynku	Techniki wyceny z wykorzystaniem istotnych parametrów niepochodzących z rynku
	Poziom 1	Poziom 2	Poziom 3
AKTYWA
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
Wycena instrumentów pochodnych		158 108	164 403
Instrumenty kapitałowe	88
Instrumenty dłużne	148 347
Aktywa finansowe inne niż przeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
Instrumenty kapitałowe		120 022	66 609
Instrumenty dłużne			68 697
Kredyty i pożyczki			135 100
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Instrumenty kapitałowe	247		28 539
Instrumenty dłużne	13 845 475
Kredyty i pożyczki			10 986 986
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń		0
PASYWA
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu
Wycena instrumentów pochodnych		134 642	166 241
Pozycje krótkie	5 669
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń		988 841

Dane w tys. zł, stan na 31.12.2021

	Poziom 1	Poziom 2	Poziom 3
AKTYWA
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
Wycena instrumentów pochodnych		57 643	29 008
Instrumenty dłużne	86 438
Aktywa finansowe inne niż przeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
Instrumenty kapitałowe		71 795	66 609
Instrumenty dłużne			127 499
Kredyty i pożyczki			362 992
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Instrumenty kapitałowe			28 433
Instrumenty dłużne	17 924 059
Kredyty i pożyczki			11 485 351
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń		14 385
PASYWA
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu
Wycena instrumentów pochodnych		97 312	29 483
Pozycje krótkie	16 614
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń		614 573

W efekcie utworzenia nowego modelu biznesowego na poziomie jednostkowym Bank dokonuje wyceny do wartości godziwej kredytów hipotecznych sklasyfikowanych do modelu Held to Collect and for Sale metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych i jako że wycena ta bazuje na danych wejściowych, które nie są oparte na możliwych do zaobserwowania danych rynkowych, to metoda wyceny jest zaliczana do Poziomu 3.

Zmiany stanu wartości godziwych instrumentów wycenianych w oparciu o techniki wyceny z wykorzystaniem istotnych parametrów niepochodzących z rynku przedstawia poniższa tabela dane w tys. zł):

	Opcje na indeksy	Opcje wbudowane w emitowane papiery dłużne i depozyty	Akcje i udziały	Instrumenty dłużne	Kredyty i pożyczki wyceniane przez rachunek zysków i strat	Kredyty i pożyczki wyceniane przez inne całkowite dochody
Stan na 01.01.2022	28 397	(28 872)	95 042	127 499	362 992	11 485 351
Rozliczenie / sprzedaż / zakup przeniesienie do portfela	139 837	(140 625)	85	0	(264 547)	(488 511)
Zmiana wyceny ujęta w kapitale własnym	0	0	0	0	0	(110 289)
Przychody z tytułu odsetek i przychody o podobnym charakterze	0	0	0	0	23 026	521 984
Koszty wakacji kredytowych	0	0	0	0	0	(421 549)
Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu	(5 638)	5 063	0	0	0	0
Wynik z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo według wartości godziwej przez wynik finansowy	0	0	0	(58 802)	13 629	0
Wynik z pozycji wymiany	0	0	21	0	0	0
Stan na 30.09.2022	162 596	(164 434)	95 148	68 697	135 100	10 986 986

	Opcje na indeksy	Opcje wbudowane w emitowane papiery dłużne i depozyty	Akcje i udziały	Instrumenty dłużne	Kredyty i pożyczki wyceniane przez rachunek zysków i strat	Kredyty i pożyczki wyceniane przez inne całkowite dochody
Stan na 01.01.2021	19 911	(19 559)	95 827	50 335	1 615 753	0
Rozliczenie / sprzedaż / zakup / przeniesienie do portfela	4 158	(5 055)	0	0	(1 348 014)	11 081 946
Zmiana wyceny ujęta w kapitale własnym	0	0	(785)	0	0	267 079
Przychody z tytułu odsetek i przychody o podobnym charakterze	0	0	0	0	55 372	136 326
Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu	4 328	(4 258)	0	0	0	0
Wynik z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo według wartości godziwej przez wynik finansowy	0	0	0	77 164	39 881	0
Wynik z pozycji wymiany	0	0	0	0	0	0
Stan na 31.12.2021	28 397	(28 872)	95 042	127 499	362 992	11 485 351

6. RYZYKO PRAWNE Z TYTUŁU WALUTOWYCH KREDYTÓW HIPOTECZNYCH

6.1. SPRAWY SĄDOWE I AKTUALNY STAN REZERW NA RYZYKO PRAWNE

Na dzień 30 września 2022 r. Bank miał 15 044 umowy kredytowe i dodatkowo 1 178 umów kredytowych z byłego Euro Banku (84% umów kredytowych przed sądem pierwszej instancji oraz 16% umów kredytowych przed sądem drugiej instancji) będących przedmiotem prowadzonych obecnie indywidualnych sporów sądowych (z wyłączeniem roszczeń wniesionych przez bank przeciw klientom, tzw. spraw windykacyjnych), dotyczących klauzul indeksacyjnych w walutowych kredytach hipotecznych z całkowitą wartością roszczeń wniesionych przez powodów wynoszącą 2 449,4 mln PLN oraz 183,1 mln CHF (portfel Banku Millennium: 2 250,1 mln PLN i 179,2 mln CHF oraz portfel byłego Euro Banku: 199,3 mln PLN i 3,9 mln CHF).

Roszczenia zgłaszane przez klientów w postępowaniach indywidualnych dotyczą przede wszystkim stwierdzenia nieważności umowy i zapłaty za zwrot rzekomo nienależytego świadczenia z uwagi na abuzywny charakter klauzul indeksacyjnych, lub też utrzymania umowy w PLN z oprocentowaniem indeksowanym do CHF Libor.

Bank jest poza tym stroną pozwu zbiorowego, którego przedmiotem jest ustalenie odpowiedzialności Banku z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia w związku z zawartymi walutowymi kredytami hipotecznymi. Nie jest to spór o zapłatę. Orzeczenie w tym postępowaniu nie przyzna bezpośrednio członkom grupy żadnych kwot. Liczba umów kredytowych objęta tym postępowaniem wynosiła pierwotnie 3 281. W dniu 2 lutego 2022 r. sąd pominął wnioski dowodowe Banku dotyczące świadków, biegłych sądowych, prywatnych opinii ekspertów, a także części przedłożonych przez Bank dokumentów oraz zobowiązał strony do przedstawienia na piśmie stanowisk końcowych w sprawie. W dniu 24 maja 2022 r. sąd wydał postanowienie zmieniające skład grupy ograniczając tym samym liczbę umów kredytowych objętych postepowaniem do 3 273, a także wyrok co do istoty sprawy oddalający powództwo w całości. Obie strony wnioskowały o pisemne uzasadnienie wyroku. Po otrzymaniu pisemnego uzasadnienia powód będzie mógł wnieść apelację od wyroku. Wyrok nie jest jeszcze prawomocny.

Natarczywa kampania reklamowa obserwowana w domenie publicznej wpływa na liczbę sporów sądowych. Do końca 2019 r. przeciwko Bankowi złożono 1 982 indywidualne roszczenia (dodatkowo 236 przeciwko dawnemu Euro Bankowi), w 2020 r. liczba ta wzrosła o 3 006 (265), w 2021 r. wzrosła o 6 152 (422), natomiast w pierwszych trzech kwartałach 2022 r. wzrosła o 4 460 (301).

Z danych ZBP (Związek Banków Polskich) zebranych od wszystkich banków posiadających walutowe kredyty hipoteczne wynika, że znaczna większość sporów była prawomocnie korzystnie rozstrzygana dla banków do 2019 r. Jednakże, po wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydanym 3 października 2019 r. (Sprawa C-260/18) proporcje zmieniły się na niekorzyść i w zdecydowanej większości przypadków banki przegrywały sprawy w sądach. Jeśli chodzi o sam Bank, do 30 września 2022 r. ostatecznie rozstrzygnięto 813 spraw (758 w roszczeniach klientów wobec Banku i 55 w roszczeniach wniesionych przez Bank wobec klientów tj. sprawy windykacyjne). 45% zakończonych indywidualnych spraw sądowych przeciwko Bankowi było rozstrzygnięte korzystnie dla Banku wliczając umorzenia i ugody ze skarżącymi. Niekorzystne orzeczenia (55%) dotyczyły zarówno unieważnienia umów kredytowych, jak i konwersji na PLN+LIBOR. Bank składa apelacje od negatywnych orzeczeń sądu I instancji, a także wnosi skargi kasacyjne do Sądu Najwyższego od niekorzystnych dla Banku prawomocnych wyroków. Aktualnie statystyki orzeczeń sądów pierwszej i drugiej instancji są znacznie bardziej niekorzystne i ich liczba również wzrastała.

Wartość brutto umów i pożyczek w ramach indywidualnych spraw sądowych i pozwów grupowych wniesionych przeciwko Bankowi na dzień 30.09.2022 r. wynosiła 5 808 mln zł (w tym pozostająca do spłaty kwota kapitału umów kredytowych w ramach pozwu zbiorowego wyniosła 1 001 mln zł).

Gdyby wszystkie umowy kredytowe Banku Millennium będące obecnie w postępowaniach sądowych indywidualnych i grupowych zostały uznane za nieważne bez odpowiedniego wynagrodzenia za wykorzystanie kapitału, koszt przed opodatkowaniem mógłby wynieść 5 598 mln zł. Końcowe straty mogą być niższe lub wyższe w zależności od ostatecznej linii orzecznictwa sądowego w tym zakresie.

W III kwartale 2022 r. Bank utworzył 447,3 mln zł rezerw oraz 50,8 mln zł na portfel byłego Euro Banku. Wartość bilansowa rezerw dla portfela Banku Millennium na koniec września 2022 r. ukształtował się na poziomie 4 881 mln zł, a dla portfela byłego Euro Banku 389 mln zł.

Opracowana przez Bank metodologia opiera się na następujących głównych parametrach:

(1) liczbie bieżących spraw (w tym pozwów zbiorowych) i potencjalnych przyszłych sprawach sądowych, które pojawią się w określonym (trzyletnim) horyzoncie czasowym,

(2) kwocie potencjalnej straty Banku w przypadku wydania konkretnego wyroku sądowego, uwzględniane są trzy negatywne scenariusze orzeczeń:

• nieważność umowy
• średni NBP
• PLN + LIBOR

(3) prawdopodobieństwie uzyskania określonego wyroku sądowego obliczanego na podstawie statystyk orzeczeń sektora bankowego w Polsce oraz uzyskanych opinii prawnych. Różnice w poziomie rezerw lub konkretnych strat będą zależeć od prawomocnych orzeczeń sądu w każdej sprawie oraz od liczby spraw sądowych.

(4) w przypadku scenariusza unieważnienia umowy kredytowej, elementem branym pod uwagę, mając na uwadze oceny prawne, jest wyliczenie straty Banku z uwzględnieniem przypisania minimalnego prawdopodobieństwa uzyskania wynagrodzenia za korzystanie z kapitału.

(5) nowym elementem rozpoznanym w metodologii są polubowne ugody z klientami zawierane na drodze sądowej lub pozasądowej. Pomimo determinacji Banku w dalszym podejmowaniu wszelkich możliwych działań w celu ochrony swoich interesów na drodze sądowej, Bank był otwarty na swoich klientów w celu wypracowania polubownych, indywidualnych rozwiązań na wynegocjowanych warunkach, zapewniających korzystne warunki przewalutowania kredytów na złotówki i / lub wcześniejszą spłatę (częściową lub całkowitą). W wyniku tych negocjacji liczba aktywnych walutowych kredytów hipotecznych uległa znacznemu zmniejszeniu w 2021 roku i w pierwszej połowie 2022 roku. W związku z kontynuowanymi wysiłkami Banku podejmowanymi w celu dalszego podpisywania ugód, które wiążą się z dodatkowymi kosztami, dodano scenariusz dalszej materializacji negocjacji. Należy jednak zauważyć że:

a. negocjacje prowadzone są indywidualnie i mogą być w każdej chwili przerwane przez Bank,

b. z uwagi na poniesiony duży wysiłek negocjacyjny w 2021 r. i w pierwszej połowie 2022 roku, maleje prawdopodobieństwo sukcesu w tych negocjacjach w przyszłości, a jednocześnie większość klientów miała już kontakt z Bankiem w sprawie ewentualnego negocjowania konwersji kredytów na złotówki, więc na chwilę obecną Bank przyjmuje konserwatywne podejście przy uwzględnianiu potencjalnego wpływu tego czynnika.

Ryzyko prawne portfela byłego Euro Banku jest w pełni pokryte Umową w przedmiocie Zwolnienia z Odpowiedzialności i Gwarancji Dotyczącą Portfela CHF, zawartą z Société Générale S.A.

Bank przeanalizował wrażliwość metodologii obliczania rezerw, w przypadku której zmiana parametrów wpłynęłaby na wartość szacowanej straty związanej z ryzykiem prawnym sporu:

Parametr	Scenariusz:	Wpływ na stratę w wyniku ryzyka prawnego związanego z portfelem kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych
Zmiana w liczbie sporów sądowych	Dodatkowo 1 p.p. aktywnych klientów składa pozew sądowy przeciwko Bankowi.	54 mln PLN
Zmiana prawdopodobieństwa wygrania sprawy	Prawdopodobieństwo, że Bank wygra sprawę, jest niższe o 1 p.p.	46 mln PLN
Zmiana szacowanych strat dla każdego wariantu wyroku	Wzrost strat dla każdego wariantu wyroku o 1 p.p	42 mln PLN

Bank jest otwarty na indywidualne negocjowanie korzystnych warunków przedterminowej spłaty lub przewalutowania kredytów na PLN. W wyniku tych negocjacji liczba aktywnych walutowych kredytów hipotecznych zmniejszyła się w 2021 r. o 8 450 i o 6 631 w pierwszych trzech kwartałach 2022 r. w porównaniu do ponad 47 500 aktywnych umów kredytowych na koniec 2021 r. Koszty poniesione w związku z tymi negocjacjami wyniosły 364,6 mln zł w 2021 r. oraz 394,8 mln zł w pierwszych trzech kwartałach 2022 r. i są prezentowane głównie w pozycji "Wynik z pozycji wymiany" w Rachunku zysków i strat, a w roku 2022 również jako "Wynik z tytułu modyfikacji".

Należy również nadmienić, że na 30.09.2022 Bank musiał utrzymywać dodatkowe fundusze własne na pokrycie dodatkowych wymogów kapitałowych w związku z ryzykiem portfela walutowych kredytów hipotecznych (bufor walutowy Filaru II) w wysokości 2,82 p.p. (2,79 p.p. na poziomie Grupy), z których część została alokowana na ryzyko operacyjne/prawne.

3 października 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ('TSUE') wydał wyrok w sprawie C-260/18 w związku z pytaniami prejudycjalnymi złożonymi przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie przeciwko Raiffeisen Bank International AG. Wyrok TSUE w zakresie dokonanej w nim interpretacji prawa Unii Europejskiej jest wiążący dla sądów krajowych. Orzeczenie to interpretowało art. 6 dyrektywy 93/13. W świetle przedmiotowego orzeczenia wspomniany przepis musi być interpretowany w taki sposób, że (i) sąd krajowy może unieważnić umowę kredytową, jeśli usunięcie nieuczciwych warunków wykrytych w tej umowie zmieniłoby charakter głównego przedmiotu umowy; (ii) skutki dla sytuacji klienta wynikające z unieważnienia umowy należy oceniać w świetle okoliczności istniejących lub dających się przewidzieć w czasie, kiedy powstał spór, a co do tego, czy konsument chce utrzymać umowę, decyduje jego wola; (iii) artykuł 6 dyrektywy wyklucza wypełnianie luk w umowie spowodowanych usunięciem nieuczciwych warunków umowy wyłącznie na podstawie krajowego ustawodawstwa o charakterze ogólnym lub przyjętych zwyczajów; (iv) artykuł 6 dyrektywy wyklucza utrzymanie nieuczciwych warunków umowy, jeśli konsument nie zgodził się na utrzymanie takich warunków. Można zauważyć, że TSUE poddał w wątpliwość możliwość dalszej realizacji umowy kredytowej w PLN przy utrzymaniu obliczania odsetek zgodnie z LIBOR.

Wyrok TSUE dotyczy jedynie sytuacji, w której sąd krajowy uznał wcześniej, że warunek umowny ma charakter abuzywny. Wyłączną prerogatywą sądów krajowych jest ocena, w trakcie postępowania sądowego, czy dany warunek umowny może być uważany za abuzywny w danych okolicznościach sprawy.

29 kwietnia 2021 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ('TSUE') wydał wyrok w sprawie C-19/20 w związku z pytaniami prejudycjalnymi złożonymi przez Sad Okręgowy w Gdańsku w sprawie przeciwko ex- BPH S.A. TSUE stwierdził że:

(i) sąd krajowy jest zobowiązany do stwierdzenia nieuczciwego charakteru warunku umowy nawet jeśli warunek ten został zmieniony przez te strony w drodze umowy. Takie stwierdzenie pociąga za sobą przywrócenie sytuacji, w jakiej znajdowałby się konsument w braku warunku, którego nieuczciwy charakter zostałby stwierdzony, chyba że konsument poprzez zmianę nieuczciwego warunku zrezygnował z takiego przywrócenia w drodze wolnej i świadomej zgody. Jednakże z dyrektywy Rady 93/13 nie wynika, że stwierdzenie nieuczciwego charakteru pierwotnego warunku umownego miałoby co do zasady skutek w postaci unieważnienia umowy, jeśli zmiana tego warunku pozwala na przywrócenie równowagi między obowiązkami i prawami tych stron wynikającymi z umowy i na usunięcie wady obciążającej ten warunek.

(ii) sąd krajowy może usunąć jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, w wypadku gdy zniechęcający cel dyrektywy Rady 93/13 jest realizowany przez krajowe przepisy ustawowe regulujące korzystanie z niego, o ile element ten stanowi odrębne zobowiązanie umowne, które może być przedmiotem indywidualnej kontroli pod kątem nieuczciwego charakteru. Jednocześnie, przepisy dyrektywy stoją na przeszkodzie temu, by sąd odsyłający usunął jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, jeżeli takie usunięcie sprowadzałoby się do zmiany treści tego warunku poprzez zmianę jego istoty.

(iii) skutki stwierdzenia przez sąd istnienia nieuczciwego warunku w umowie zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem podlegają przepisom prawa krajowego, przy czym kwestia utrzymywania się w mocy takiej umowy powinna być oceniana z urzędu przez sąd krajowy zgodnie z obiektywnym podejściem na podstawie tych przepisów.

(iv) sąd krajowy, który stwierdza nieuczciwy charakter warunku umowy zawartej przez przedsiębiorcę z konsumentem, obowiązany jest poinformować konsumenta, w ramach krajowych norm proceduralnych i w następstwie kontradyktoryjnej debaty, o konsekwencjach prawnych, jakie może pociągnąć za sobą stwierdzenie nieważności takiej umowy, niezależnie od tego, czy konsument jest reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika.

W dniu 18 listopada 2021r.Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał wyrok w sprawie C-212/20 w związku pytaniami złożonymi przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Woli w Warszawie w sprawie przeciwko Raiffeisen Bank International AG. TSUE stwierdził, że:

i) Treść klauzuli umowy kredytu zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem ustalającej cenę zakupu i sprzedaży waluty obcej, do której kredyt jest indeksowany, powinna, na podstawie jasnych i zrozumiałych kryteriów, umożliwić właściwie poinformowanemu oraz dostatecznie uważnemu i racjonalnemu konsumentowi zrozumienie sposobu ustalania kursu wymiany waluty obcej stosowanego w celu obliczenia kwoty rat kredytu, w taki sposób, aby konsument miał możliwość w każdej chwili samodzielnie ustalić kurs wymiany stosowany przez przedsiębiorcę.

ii) Sąd krajowy, który stwierdził nieuczciwy charakter warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, nie może dokonać wykładni tego warunku w celu złagodzenia jego nieuczciwego charakteru, nawet jeśli taka wykładnia odpowiadałaby wspólnej woli stron.

W dniu 10 czerwca 2021r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał postanowienie w sprawie C-198/20 w związku pytaniami złożonymi przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Woli w Warszawie w sprawie przeciwko Santander Bank Polska SA. TSUE stwierdził, że ochrona przewidziana w dyrektywie Rady 93/13/EWG przysługuje każdemu konsumentowi, a nie tylko temu, którego można uznać za "właściwie poinformowanego oraz dostatecznie uważnego i rozsądnego przeciętnego konsumenta".

W dniu 8 września 2022r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał wyrok w sprawach połączonych C-80/21, C-81/21, C-82/21 w związku pytaniami złożonymi przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie w sprawach przeciwko Deutsche Bank SA oraz mBank SA. TSUE stwierdził, że:

i) Sąd krajowy może stwierdzić nieuczciwy charakter części warunku umowy zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą, które nadają mu nieuczciwy charakter, jeżeli takie usunięcie nie sprowadzałoby się do zmiany treści tego warunku, który ma wpływ na jego istotę, czego zweryfikowanie należy do sądu odsyłającego.

ii) Sąd krajowy nie może, po stwierdzeniu nieważności nieuczciwego warunku znajdującego się w umowie zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą, która to nieważność nie pociąga za sobą nieważności tej umowy w całości, zastąpić ten warunek przepisem dyspozytywnym prawa krajowego.

iii) Sąd krajowy nie może, po stwierdzeniu nieważności nieuczciwego warunku znajdującego się w umowie zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą, który pociąga za sobą nieważność tej umowy w całości, zastąpić warunek umowny, którego nieważność została stwierdzona, albo wykładnią oświadczenia woli stron w celu uniknięcia unieważnienia tej umowy, albo przepisem prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym, nawet jeśli konsument został poinformowany o skutkach nieważności tejże umowy i zaakceptował je.

iv) Dziesięcioletni termin przedawnienia roszczenia konsumenta, mającego na celu uzyskanie zwrotu kwot nienależnie wypłaconych przedsiębiorcy w wykonaniu nieuczciwego warunku umowy kredytu, nie rozpoczyna biegu w dniu każdego świadczenia wykonanego przez konsumenta, jeśli konsument nie był w stanie w tym dniu samodzielnie dokonać oceny nieuczciwego charakteru warunku umownego lub nie powziął wiedzy o nieuczciwym charakterze tego warunku i bez uwzględnienia okoliczności, że umowa przewidywała okres spłaty – w niniejszym przypadku trzydziestoletni – znacznie przekraczający dziesięcioletni ustawowy termin przedawnienia.

7 maja 2021 Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów Sądu najwyższego wydał uchwałę której nadał moc zasady prawnej zgodnie z którą:

1. Niedozwolone postanowienie umowne (art. 3851 § 1 k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną.

2. Jeżeli bez bezskutecznego postanowienia umowa kredytu nie może wiązać, konsumentowi i kredytodawcy przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.). Kredytodawca może żądać zwrotu świadczenia od chwili, w której umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna.

W tym kontekście, biorąc pod uwagę ostatnią niekorzystną ewolucję w orzecznictwie w zakresie walutowych kredytów hipotecznych, Bank będzie musiał regularnie dokonywać oceny i być może konieczne będzie dalsze zwiększanie salda rezerw dedykowanych na spory sądowe, w przypadku kontynuacji tego trendu.

Można racjonalnie założyć, że kwestie prawne odnoszące się do walutowych kredytów hipotecznych będą dalej badane przez sądy krajowe w ramach rozpatrywanych sporów, co mogłoby doprowadzić do pojawienia się dalszych interpretacji, które byłyby istotne dla oceny ryzyka związanych z przedmiotowymi postępowaniami. Okoliczność ta wskazuje na potrzebę stałej analizy tych spraw. Kolejne wnioski o wyjaśnienie i orzeczenie skierowane do TSUE i polskiego Sadu Najwyższego zostały już złożone i mogą być dalej składane, co może mieć wpływ na wynik spraw sądowych.

6.2. ZDARZENIA, KTÓRE MOGĄ MIEĆ WPŁYW NA RYZYKO PRAWNE Z TYTUŁU WALUTOWYCH KREDYTÓW HIPOTECZNYCH I ZWIĄZANE Z NIM REZERWY

29 stycznia 2021 r. opublikowano zbiór pytań, z którymi Pierwsza Prezes Sądu Najwyższego zwróciła się do Izby Cywilnej SN w pełnym składzie, co może mieć istotne konsekwencje w zakresie wyjaśnienia istotnych aspektów orzeczeń sądowych i ich konsekwencji. Izbę Cywilną Sądu Najwyższego poproszono o odpowiedź na pytania na temat kluczowych spraw dotyczących umów walutowych kredytów hipotecznych: (i) czy jest dopuszczalne zastąpienie - przepisami prawnymi lub normą zwyczajową abuzywnych przepisów umowy odnoszących się do ustalania kursu walutowego; ponadto (ii) czy w przypadku niemożności ustalenia kursu walutowego waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego/denominowanego - jest dopuszczalne, by umowa była ważna w pozostałym zakresie; jak również (iii) czy w przypadku nieważności kredytu CHF, stosowałaby się teoria salda (powstaje pojedyncze roszczenie które odpowiada różnicy roszczenia banku i roszczenia klienta) lub teoria dwóch kondycji (odrębnie roszczenie banku i roszczenie klienta, które powinny zostać rozstrzygnięte odrębnie). Sąd Najwyższy poproszono również o odpowiedź na pytanie, (iv) od którego momentu rozpoczyna bieg okres przedawnienia w przypadku roszczenia banku o spłatę kwot wypłaconych jako kredyt i (v) czy banki oraz konsumenci mogą otrzymać wynagrodzenie za wykorzystanie swoich środków pieniężnych przez drugą stronę.

11 maja Izba Cywilna Sądu Najwyższego zwróciła się o opinie na temat kredytów hipotecznych we frankach szwajcarskich to pięciu instytucji, w tym do Narodowego Bank Polski (NBP), Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF), Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka oraz Rzecznika Finansowego.

Stanowiska: Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka i Rzecznika Finansowego są generalnie korzystne dla konsumentów, natomiast NBP i UKNF prezentują stanowisko bardziej wyważone, zawierające sprawiedliwe zasady traktowania kredytobiorców posiadających kredyty hipoteczne w walutach obcych w porównaniu do sytuacji kredytobiorców złotowych, a także wyważone aspekty ekonomiczne dotyczące rozwiązania problemu, które mogłyby zostać rozważone przez Sąd Najwyższy.

W toku kolejnego posiedzenia w dniu 2 września 2021 r., Sąd Najwyższy nie ustosunkował się do odpowiedzi na zadane pytania i nie jest znany nowy termin posiedzenia. Bank w stosownym czasie oceni wpływ orzeczeń Sądu Najwyższego na poziom rezerw na ryzyko prawne.

W sierpniu 2021, w sprawie z powództwa konsumenta przeciwko Bankowi Millennium SA, o zapłatę do TSUE skierowane zostało pytanie prejudycjalne (C-520/21) czy w przypadku uznania, że umowa kredytu zawarta przez bank i konsumenta jest od początku nieważna z powodu zawarcia w niej nieuczciwych warunków umownych, strony oprócz zwrotu pieniędzy zapłaconych w wykonaniu tej umowy (bank - kapitału kredytu, konsument - rat, opłat, prowizji i składek ubezpieczeniowych) oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od chwili wezwania do zapłaty, mogą domagać się także jakichkolwiek innych świadczeń, w tym należności w szczególności wynagrodzenia, odszkodowania, zwrotu kosztów lub waloryzacji świadczenia. Rozprawa odbyła się 12 października 2022 r. W rozprawie udział wzięli przedstawiciele Banku, pełnomocnik konsumenta, przedstawiciele Komisji Europejskiej, rządu polskiego, Rzecznika Finansowego, Rzecznika Praw Obywatelskich, Komisji Nadzoru Finansowego oraz prokurator. Komisja Europejska w swoim stanowisku sprzeciwiła się przyznaniu prawa bankom do dodatkowego świadczenia finansowego z tytułu korzystania przez konsumenta z udostępnionego kapitału. Komisja stwierdziła jednocześnie, że przyznanie konsumentom prawa do dodatkowego świadczenia finansowego nie będzie sprzeczne z prawem UE. Przedstawiciele rządu polskiego, Rzecznika Finansowego, Rzecznika Praw Obywatelskich oraz prokurator również sprzeciwili się przyznaniu bankom prawa do dodatkowego świadczenia.

Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego wskazał, że istotą problemu nie jest abuzywność klauzul umownych, tylko aprecjacja franka szwajcarskiego (CHF) względem złotego (PLN). W ocenie Przewodniczącego KNF bankom przysługuje prawo do ekonomicznej rekompensaty z tytułu umożliwienia innemu podmiotowi korzystania z kapitału.

Kolejnym etapem w sprawie będzie wydanie przez Rzecznika Generalnego opinii w sprawie. Wydanie opinii zaplanowano na dzień 16 02 2023r.

Z zakresem rozliczeń pomiędzy Bankiem a kredytobiorcą po upadku umowy kredytowej związane jest również zagadnienie prawne skierowane do siedmioosobowego składu Sądu Najwyższego (sygn. III CZP 54/21). Termin rozpoznania sprawy nie został jeszcze wyznaczony.

Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia przedstawione także zostało zagadnienie czy umowa kredytu ma charakter umowy wzajemnej w świetle regulacji dotyczących prawa zatrzymania.

W dniu 8 grudnia 2020 roku p. Jacek Jastrzębski, przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego (KNF), zaproponował wprowadzenie rozwiązania "sektorowego" w kwestii ryzyka związanego z walutowymi kredytami hipotecznymi dla całego sektora. Rozwiązanie polegałoby na oferowaniu przez banki swoim klientom możliwości dobrowolnego przystępowania do układów, na podstawie których klient zawierałby z bankiem ugodę, tak jakby jego kredyt od samego początku był kredytem złotowym oprocentowanym za pomocą odpowiedniej stopy WIBOR powiększonej o marżę historycznie stosowaną do takiego kredytu.

Po tym publicznym ogłoszeniu propozycja stała się przedmiotem konsultacji pomiędzy bankami; konsultacje były prowadzone pod auspicjami KNF i Związku Banków Polskich. Ogólnie rzecz biorąc, banki oceniały warunki, w których takie rozwiązanie można by wdrożyć, oraz jego dalsze skutki.

Zgodnie z informacjami przekazanymi w poprzednich sprawozdaniach finansowych Zdaniem Zarządu Banku ważnymi aspektami, które należy uwzględnić przy podejmowaniu decyzji o potencjalnym wdrożeniu takiego programu, są: a) korzystna opinia lub przynajmniej brak sprzeciwu ze strony istotnych instytucji publicznych; b) wsparcie jego realizacji przez Narodowy Bank Polski; c) poziom pewności prawnej umów dotyczących ugody, które byłyby podpisane z kredytobiorcami; d) poziom wpływu finansowego przed i po opodatkowaniu; e) konsekwencje kapitałowe, w tym korekty regulacyjne poziomu wymogów kapitałowych związanych z walutowymi kredytami hipotecznymi.

W oparciu o aktualnie dostępne informacje, niektóre z wyżej wymienionych aspektów prawdopodobnie nie zostaną w pełni wyjaśnione i/lub osiągnięte.

Na czas publikacji niniejszego raportu ani Zarząd ani inny organ stanowiący Banku nie podjął jakiejkolwiek decyzji dotyczącej wdrożenia niniejszego programu. Jeżeli/kiedy będzie gotowa rekomendacja dotycząca programu, Zarząd przedłoży ją Radzie Nadzorczej oraz Walnemu Zgromadzeniu Akcjonariuszy biorąc pod uwagę istotność takiej decyzji oraz jej implikacji.

Z uwagi na złożoność spraw sądowych i niepewność co do ich wyniku, jak również potencjalne wdrożenie rozwiązania Przewodniczącego KNF lub potencjalne orzeczenia Sądu Najwyższego, trudno jest wiarygodnie oszacować potencjalny wpływ tak różnych rezultatów i ich interakcji na dzień publikacji sprawozdań finansowych.

7. INFORMACJE DODATKOWE

7.1. EMISJE, WYKUP LUB SPŁATY INSTRUMENTÓW DŁUŻNYCH LUB KAPITAŁOWYCH

W trakcie 9 miesięcy zakończonych 30 września 2022 roku zobowiązania Banku z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych nie zmieniły się i ich saldo na ten dzień wyniosło 0 zł.

7.2. ZOBOWIĄZANIA POZABILANSOWE

w tysiącach zł	30.09.2022	30.06.2022	31.12.2021	30.09.2021
Pozabilansowe zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane	16 453 271	17 296 285	17 365 756	16 471 252
Zobowiązania udzielone:	13 778 422	14 942 101	15 236 694	14 719 998
finansowe	11 163 434	12 345 061	12 658 407	12 211 864
gwarancyjne	2 614 988	2 597 040	2 578 287	2 508 133
Zobowiązania otrzymane:	2 674 849	2 354 184	2 129 062	1 751 255
finansowe	299 680	59 301	40 000	452
gwarancyjne	2 375 169	2 294 883	2 089 062	1 750 803

Struktura zobowiązań pozabilansowych przedstawiała się następująco:

7.3. UTWORZENIE SYSTEMU OCHRONY BANKÓW KOMERCYJNYCH

Zarząd Banku poinformował, że w dniu 7 czerwca 2022 r. uzyskał informację o podjęciu przez Zarządy i Rady Nadzorcze Alior Bank S.A., Bank Millennium S.A., Bank Polska Kasa Opieki S.A., BNP Paribas Bank Polska S.A., ING Bank Śląski S.A., mBank S.A., Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A., Santander Bank Polska S.A. (Banki Uczestnicy) uchwał o wyrażeniu zgody na złożenie wniosku do Komisji Nadzoru Finansowego o zatwierdzenie i uznanie Systemu Ochrony Banków Komercyjnych, którego uczestnikami są banki działające w formie spółki akcyjnej wraz z projektem umowy Systemu Ochrony Banków Komercyjnych, tj. na udział Banków Uczestników w utworzeniu Systemu Ochrony Banków Komercyjnych , o którym mowa w Art. 4 ust. 1 pkt 9a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Prawo Bankowe).

Celem Systemu Ochrony Banków Komercyjnych będzie: zapewnienie płynności i wypłacalności Banków Uczestników na warunkach i w zakresie określonym w umowie systemu ochrony; oraz wspieranie:

1) przymusowej restrukturyzacji prowadzonej przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny banku będącego spółką akcyjną; oraz

2) przejęcia banku będącego spółką akcyjną na podstawie Art. 146b ust. 1 Prawa Bankowego.

W efekcie powyższego Bank rozpoznał w kosztach administracyjnych w ciągu 9 miesięcy roku 2022 składkę na System Ochrony Banków Komercyjnych w kwocie 276,1 miliona złotych, jednocześnie począwszy od II kwartału 2022 Bank nie ujmuje składek na Fundusz Gwarancyjny Banków.

7.4. PODZIAŁ DOMU MAKLERSKIEGO

Bank oraz Millennium Dom Maklerski (podmiot w 100% zależny od Banku, "MDM") podjęły decyzję o Podziale poprzez włączenie Działalności Maklerskiej w struktury Banku, w celu zintegrowania w ramach jednego podmiotu wykonywania usług maklerskich dotychczas świadczonych za pośrednictwem Spółki Dzielonej. Decyzja o Podziale jest podyktowana:

− chęcią poprawy efektywności funkcjonowania działalności maklerskiej w Grupie Banku, zarówno w obszarze obsługi klientów instytucjonalnych jak i detalicznych;

− dążeniem do zwiększenia jakości i kompleksowości oferty usług maklerskich kierowanej zarówno do klientów indywidualnych, jak i instytucjonalnych.

Plan Podziału MDM ("Plan Podziału MDM") został ogłoszony w trybie art. 535 § 3 KSH poprzez umieszczenie na stronie internetowej Banku pod adresem:

https://www.bankmillennium.pl/plan\_podzialu\_MDM

Podział MDM został przeprowadzony w trybie art. 529 § 1 pkt 4 KSH, tj.: poprzez:

a) przeniesienie na Bank części majątku (aktywów i pasywów) oraz praw i obowiązków Spółki Dzielonej, w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa MDM, związanej ze świadczeniem usług maklerskich ("Działalność Maklerska"); oraz

b) pozostawienie w MDM części majątku (aktywów i pasywów) oraz praw i obowiązków Spółki Dzielonej, w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa MDM, związanej z pozostałą działalnością ("Działalność Nieregulowana").

W dniu 29 lipca 2022 r. Bank powziął informację o zarejestrowaniu obniżenia kapitału zakładowego MDM, zarejestrowaniu zmian statutu MDM oraz dokonaniu wpisu informacji o Podziale MDM w aktach rejestrowych MDM w Krajowym Rejestrze Sądowym przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Tym samym, podział przez wydzielenie MDM, w wyniku którego Bank przejął Działalność Maklerską, dokonał się i został zarejestrowany przez właściwy sąd rejestrowy w dniu 29 lipca 2022

Data	Imię i nazwisko	Stanowisko/Funkcja	Podpis
21.10.2022	Joao Bras Jorge	Prezes Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
21.10.2022	Fernando Bicho	Wiceprezes Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
21.10.2022	Wojciech Haase	Członek Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
21.10.2022	Andrzej Gliński	Członek Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
21.10.2022	Wojciech Rybak	Członek Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
21.10.2022	Antonio Pinto Junior	Członek Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
21.10.2022	Jarosław Hermann	Członek Zarządu	Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym