Annual Report • Feb 28, 2024
Annual Report
Open in ViewerOpens in native device viewer
| w tys. PLN | w tys. EUR | |||
|---|---|---|---|---|
| 1.01.2023 - 31.12.2023 | 1.01.2022 - 31.12.2022 | 1.01.2023 - 31.12.2023 | 1.01.2022 - 31.12.2022 | |
| Przychody z tytułu odsetek i przychody o podobnym charakterze | 8 300 383 | 4 900 722 | 1 832 962 | 1 045 309 |
| Przychody z tytułu opłat i prowizji | 912 357 | 906 708 | 201 474 | 193 398 |
| Wynik finansowy przed opodatkowaniem podatkiem dochodowym | 1 224 773 | (764 694) | 270 465 | (163 107) |
| Wynik finansowy po opodatkowaniu | 510 259 | (1 029 899) | 112 680 | (219 674) |
| Całkowite dochody za okres sprawozdawczy | 1 209 770 | (1 223 066) | 267 152 | (260 876) |
| Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej | 13 945 189 | 9 697 560 | 3 079 496 | 2 068 460 |
| Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej | (11 946 312) | 1 254 962 | (2 638 087) | 267 680 |
| Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej | 2 166 447 | (93 677) | 478 413 | (19 981) |
| Przepływy pieniężne netto, razem | 4 165 324 | 10 858 845 | 919 822 | 2 316 158 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
| Aktywa razem | 124 887 757 | 110 643 322 | 28 723 035 | 23 591 830 |
| Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych | 565 384 | 625 144 | 130 033 | 133 296 |
| Zobowiązania wobec klientów | 107 505 636 | 98 264 816 | 24 725 307 | 20 952 433 |
| Kapitał własny | 6 614 263 | 5 404 493 | 1 521 220 | 1 152 368 |
| Kapitał zakładowy | 1 213 117 | 1 213 117 | 279 006 | 258 666 |
| Liczba akcji (w szt.) | 1 213 116 777 | 1 213 116 777 | 1 213 116 777 | 1 213 116 777 |
| Wartość księgowa na jedną akcję (w PLN / EUR) | 5,45 | 4,46 | 1,25 | 0,95 |
| Rozwodniona wartość księgowa na jedną akcję (w PLN / EUR) | 5,45 | 4,46 | 1,25 | 0,95 |
| Współczynnik wypłacalności | 19,04% | 14,53% | 19,04% | 14,53% |
| Zadeklarowana lub wypłacona dywidenda na jedną akcję (w PLN / EUR) | - | - | - | - |
| Kursy przyjęte do przeliczenia danych finansowych na EUR dla pozycji na dzień bilansowy | - | - | 4,3480 | 4,6899 |
| dla pozycji za okres objęty sprawozdaniem (kurs wyliczony jako średnia z kursów na koniec poszczególnych miesięcy okresu) | - | - | 4,5284 | 4,6883 |
| 1.01.2023 - 31.12.2023 | 1.10.2023 - 31.12.2023* | 1.01.2022 - 31.12.2022 | 1.10.2022 - 31.12.2022* | |
|---|---|---|---|---|
| Wynik z tytułu odsetek | 5 134 504 | 1 255 492 | 3 237 781 | 1 312 562 |
| Przychody z tytułu odsetek i przychody o podobnym charakterze: | 8 300 383 | 2 080 855 | 4 900 722 | 2 005 149 |
| Przychody naliczane z wykorzystaniem metody efektywnej stopy procentowej: | 8 191 912 | 2 047 483 | 4 929 519 | 1 987 369 |
| Przychody odsetkowe od Aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu, w tym: | 6 385 562 | 1 615 466 | 3 696 751 | 1 604 806 |
| - wpływ korekty wartości bilansowej brutto kredytów z tytułu wakacji kredytowych | (11 404) | (11 404) | (1 291 600) | 93 000 |
| Przychody odsetkowe od Aktywów wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody | 1 806 350 | 432 017 | 1 232 768 | 382 563 |
| Wynik o charakterze podobnym do odsetkowego od Aktywów wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | 108 471 | 33 372 | (28 797) | 17 780 |
| Koszty z tytułu odsetek | (3 165 879) | (825 363) | (1 662 941) | (692 587) |
| Wynik z tytułu opłat i prowizji | 683 726 | 166 413 | 714 957 | 180 056 |
| Przychody z tytułu opłat i prowizji | 912 357 | 225 147 | 906 708 | 231 501 |
| Koszty z tytułu opłat i prowizji | (228 631) | (58 734) | (191 751) | (51 445) |
| Przychody z tytułu dywidend | 32 137 | 153 | 45 592 | 384 |
| Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów i zobowiązań finansowych niewycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy | 541 425 | 1 582 | (2 377) | (638) |
| Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu | 47 982 | 50 355 | (528) | (1 828) |
| Wynik z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo według wartości godziwej przez wynik finansowy | 12 359 | 761 | 25 696 | 14 670 |
| Wynik z tytułu rachunkowości zabezpieczeń | 1 160 | (357) | (7 130) | (1 551) |
| Wynik z pozycji wymiany | (76 838) | (29 243) | (203 746) | (18 692) |
| Pozostałe przychody operacyjne | 405 347 | 125 840 | 239 141 | 56 033 |
| Pozostałe koszty operacyjne | (260 264) | (63 675) | (176 977) | (73 658) |
| Koszty administracyjne | (1 713 662) | (456 226) | (1 817 488) | (399 928) |
| Koszty z tytułu utraty wartości aktywów finansowych | (222 266) | (50 782) | (300 641) | (70 255) |
| Koszty z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych | (84) | (31) | (3 515) | (770) |
| Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych | (3 065 380) | (701 580) | (2 017 320) | (504 540) |
| Wynik z tytułu modyfikacji | (88 184) | (20 323) | (126 664) | (61 253) |
| Amortyzacja | (207 189) | (51 855) | (202 412) | (50 534) |
| Udział w zyskach jednostek podporządkowanych | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Podatek bankowy | 0 | 0 | (169 063) | 0 |
| Wynik finansowy przed opodatkowaniem podatkiem dochodowym | 1 224 773 | 226 524 | (764 694) | 380 058 |
| Podatek dochodowy | (714 514) | (135 353) | (265 205) | (157 309) |
| Wynik finansowy po opodatkowaniu | 510 259 | 91 171 | (1 029 899) | 222 749 |
| 1.01.2023 - 31.12.2023 | 1.10.2023 - 31.12.2023* | 1.01.2022 - 31.12.2022 | 1.10.2022 - 31.12.2022* | |
|---|---|---|---|---|
| Wynik finansowy po opodatkowaniu | 510 259 | 91 171 | (1 029 899) | 222 749 |
| Inne składniki całkowitych dochodów, które zostaną (zostały) przeklasyfikowane na zyski lub straty | 869 606 | 115 111 | (242 703) | 562 767 |
| Efekt wyceny papierów dłużnych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody | 671 753 | 92 337 | (204 299) | 278 172 |
| Efekt wyceny portfela kredytów wycenianego według wartości godziwej przez inne całkowite dochody | (154 014) | (55 419) | (11 255) | 99 034 |
| Rachunkowość zabezpieczeń | 351 867 | 78 193 | (27 149) | 185 561 |
| Inne składniki całkowitych dochodów, które nie będą przeklasyfikowane na zyski lub straty | (6 012) | (6 012) | 4 225 | 4 097 |
| Zyski (straty) aktuarialne | (10 434) | (10 434) | 8 367 | 8 477 |
| Efekt wyceny akcji wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody | 4 422 | 4 422 | (4 142) | (4 380) |
| Inne składniki całkowitych dochodów przed opodatkowaniem, razem | 863 594 | 109 099 | (238 478) | 566 864 |
| Podatek dochodowy dotyczący innych składników całkowitych dochodów, które zostaną (zostały) przeklasyfikowane na zyski lub straty | (165 225) | (21 871) | 46 114 | (106 926) |
| Podatek dochodowy dotyczący innych składników całkowitych dochodów, które nie będą przeklasyfikowane na zyski lub straty | 1 142 | 1 142 | (803) | (779) |
| Inne składniki całkowitych dochodów po opodatkowaniu | 699 511 | 88 370 | (193 167) | 459 160 |
| Całkowite dochody za okres sprawozdawczy | 1 209 770 | 179 541 | (1 223 066) | 681 909 |
ZDARZENIA, KTÓRE MOGĄ MIEĆ WPŁYW NA RYZYKO PRAWNE Z TYTUŁU WALUTOWYCH KREDYTÓW HIPOTECZNYCH I ZWIĄZANE Z NIM REZERWY ... 118
NOTY DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ........................................................ 119
PRZYCHODY Z TYTUŁU ODSETEK I PRZYCHODY O PODOBNYM CHARAKTERZE .................................. 119
ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE WEDŁUG UMOWNYCH TERMINÓW WYMAGALNOŚCI ................................ 169
INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE ...................................................................... 170
14.1. DYWIDENDA ZA ROK 2022 ................................................................................. 170
14.2. DANE O AKTYWACH, KTÓRE STANOWIĄ ZABEZPIECZENIE ZOBOWIĄZAŃ ....................................... 170
14.3. PAPIERY WARTOŚCIOWE STANOWIĄCE PRZEDMIOT TRANSAKCJI Z PRZYRZECZENIEM ODKUPU ................... 171
14.4. KOMPENSOWANIE NALEŻNOŚCI I ZOBOWIĄZAŃ NA BAZIE UMÓW RAMOWYCH ................................... 172
14.5. DODATKOWE OBJAŚNIENIA DO RACHUNKU PRZEPŁYWÓW ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH ............................. 172
14.6. INFORMACJE O PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI POWIERNICZEJ ................................................. 173
14.7. PŁATNOŚCI NA BAZIE AKCJI ................................................................................. 173
14.8. POZOSTAŁE INFORMACJE DODATKOWE I INNE ISTOTNE WYDARZENIA POMIĘDZY DNIEM SPORZĄDZENIA RAPORTU A DATĄ JEGO PUBLIKACJI ... 175
| Nota | 1.01.2023 - 31.12.2023 | 1.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|---|
| Wynik z tytułu odsetek | 5 | 134 504 | 3 237 781 |
| Przychody z tytułu odsetek i przychody o podobnym charakterze: | 1 | 8 300 383 | 4 900 722 |
| Przychody naliczane z wykorzystaniem metody efektywnej stopy procentowej | 8 | 191 912 | 4 929 519 |
| Przychody odsetkowe od Aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu, w tym: | 6 | 385 562 | 3 696 751 |
| - wpływ korekty wartości bilansowej brutto kredytów z tytułu wakacji kredytowych | (11 404) | (1 291 600) | |
| Przychody odsetkowe od Aktywów wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody | 1 806 350 | 1 232 768 | |
| Wynik o charakterze podobnym do odsetkowego od Aktywów wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | 108 471 | (28 797) | |
| Koszty z tytułu odsetek | 2 | (3 165 879) | (1 662 941) |
| Wynik z tytułu opłat i prowizji | 683 726 | 714 957 | |
| Przychody z tytułu opłat i prowizji | 3 | 912 357 | 906 708 |
| Koszty z tytułu opłat i prowizji | 3 | (228 631) | (191 751) |
| Przychody z tytułu dywidend | 4 | 32 137 | 45 592 |
| Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów i zobowiązań finansowych niewycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy | 5 | 541 425 | (2 377) |
| Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu | 6 | 47 982 | (528) |
| Wynik z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo według wartości godziwej przez wynik finansowy | 7 | 12 359 | 25 696 |
| Wynik z tytułu rachunkowości zabezpieczeń | 8 | 1 160 | (7 130) |
| Wynik z pozycji wymiany, w tym: | (76 838) | (203 746) | |
| - koszty ugód z tytułu walutowych kredytów hipotecznych | 14 | (273 791) | (382 239) |
| Pozostałe przychody operacyjne | 9 | 405 347 | 239 141 |
| Pozostałe koszty operacyjne | 10 | (260 264) | (176 977) |
| Koszty administracyjne | 11 | (1 713 662) | (1 817 488) |
| Koszty z tytułu utraty wartości aktywów finansowych | 12 | (222 266) | (300 641) |
| Koszty z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych | 13 | (84) | (3 515) |
| Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych | 14 | (3 065 380) | (2 017 320) |
| Wynik z tytułu modyfikacji, w tym: | (88 184) | (126 664) | |
| - koszty ugód z tytułu walutowych kredytów hipotecznych | 14 | (52 227) | (102 153) |
| Amortyzacja | 15 | (207 189) | (202 412) |
| Udział w zyskach jednostek podporządkowanych | 0 | 0 | |
| Podatek bankowy | 0 | (169 063) | |
| Wynik finansowy przed opodatkowaniem podatkiem dochodowym | 1 224 773 | (764 694) | |
| Podatek dochodowy | 16 | (714 514) | (265 205) |
| Wynik finansowy po opodatkowaniu | 510 259 | (1 029 899) |
Noty objaśniające przedstawione na stronach 13-177 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.# Sprawozdanie z Całkowitych Dochodów
| 1.01.2023 - 31.12.2023 | 1.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Wynik finansowy po opodatkowaniu | 510 259 | (1 029 899) |
| Inne składniki całkowitych dochodów, które zostaną (zostały) przeklasyfikowane na zyski lub straty | 869 606 | (242 703) |
| Efekt wyceny papierów dłużnych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody | 671 753 | (204 299) |
| Efekt wyceny portfela kredytów wycenianego według wartości godziwej przez inne całkowite dochody | (154 014) | (11 255) |
| Rachunkowość zabezpieczeń | 351 867 | (27 149) |
| Inne składniki całkowitych dochodów, które nie będą przeklasyfikowane na zyski lub straty | (6 012) | 4 225 |
| Zyski (straty) aktuarialne | (10 434) | 8 367 |
| Efekt wyceny akcji wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody | 4 422 | (4 142) |
| Inne składniki całkowitych dochodów przed opodatkowaniem, razem | 863 594 | (238 478) |
| Podatek dochodowy dotyczący innych składników całkowitych dochodów, które zostaną (zostały) przeklasyfikowane na zyski lub straty | (165 225) | 46 114 |
| Podatek dochodowy dotyczący innych składników całkowitych dochodów, które nie będą przeklasyfikowane na zyski lub straty | 1 142 | (803) |
| Inne składniki całkowitych dochodów po opodatkowaniu | 699 511 | (193 167) |
| Całkowite dochody za okres sprawozdawczy | 1 209 770 | (1 223 066) |
Noty objaśniające przedstawione na stronach 13-177 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.
8 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
| Nota | 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|---|
| Kasa, środki w Banku Centralnym | 5 | 9 536 090 | 18 5 094 |
| Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu | 19 | 609 252 | 363 618 |
| Instrumenty pochodne | 498 577 | 339 295 | |
| Instrumenty kapitałowe | 121 | 113 | |
| Instrumenty dłużne | 110 554 | 24 210 | |
| Aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, inne niż Kredyty i pożyczki udzielone klientom | 20 | 147 623 | 201 036 |
| Instrumenty kapitałowe | 66 609 | 128 979 | |
| Instrumenty dłużne | 81 014 | 72 057 | |
| Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody | 21 | 21 924 652 | 16 438 458 |
| Instrumenty kapitałowe | 28 789 | 24 393 | |
| Instrumenty dłużne | 21 895 863 | 16 414 065 | |
| Kredyty i pożyczki udzielone klientom | 22 | 72 405 446 | 75 855 606 |
| Obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | 19 349 | 97 982 | |
| Wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody | 11 799 748 | 11 221 252 | |
| Wyceniane według zamortyzowanego kosztu | 60 586 349 | 64 536 372 | |
| Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu, inne niż Kredyty i pożyczki udzielone klientom | 23 | 21 469 710 | 5 308 320 |
| Instrumenty dłużne | 18 439 780 | 3 893 212 | |
| Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym | 1 866 688 | 1 410 245 | |
| Transakcje z przyrzeczeniem odkupu | 1 163 242 | 4 863 | |
| Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń | 24 | 74 213 | 135 804 |
| Inwestycje w jednostkach zależnych, we wspólnych przedsięwzięciach i w jednostkach stowarzyszonych | 25 | 399 223 | 247 823 |
| Rzeczowe aktywa trwałe | 26 | 553 087 | 557 542 |
| Wartości niematerialne | 27 | 481 128 | 432 820 |
| Aktywa z tytułu podatku dochodowego | 368 279 | 643 196 | |
| Bieżące należności podatkowe | 0 | 0 | |
| Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 28 | 368 279 | 643 196 |
| Pozostałe aktywa | 29 | 1 360 160 | 923 009 |
| Aktywa trwałe i grupy do zbycia sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży | 30 | 0 | 0 |
| Aktywa razem | 124 887 757 | 110 643 322 |
9 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
| Nota | 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|---|
| ZOBOWIĄZANIA | |||
| Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu | 31 | 579 331 | 384 928 |
| Instrumenty pochodne | 576 611 | 380 144 | |
| Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych | 2 720 | 4 784 | |
| Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu | 112 664 017 | 100 701 796 | |
| Zobowiązania wobec banków i innych instytucjom monetarnym | 32 | 565 384 | 625 144 |
| Zobowiązania wobec klientów | 33 | 107 505 636 | 98 264 816 |
| Transakcje z przyrzeczeniem odkupu | 34 | 0 | 0 |
| Wyemitowane dłużne papiery wartościowe | 35 | 3 027 952 | 243 753 |
| Zobowiązania podporządkowane | 36 | 1 565 045 | 1 568 083 |
| Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń | 24 | 193 664 | 554 544 |
| Rezerwy | 37 | 1 444 173 | 1 015 266 |
| Nierozstrzygnięte sprawy sporne | 1 401 798 | 975 092 | |
| Udzielone zobowiązania i gwarancje | 42 | 375 | 40 174 |
| Zobowiązania podatkowe | 460 456 | 31 662 | |
| Bieżące zobowiązania podatkowe | 460 456 | 31 662 | |
| Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 0 | 0 | |
| Inne zobowiązania | 38 | 2 931 853 | 2 550 633 |
| Zobowiązania razem | 118 273 494 | 105 238 829 | |
| KAPITAŁ WŁASNY | |||
| Kapitał zakładowy | 39 | 1 213 117 | 1 213 117 |
| Akcje własne | (21) | (21) | |
| Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej | 1 147 241 | 1 147 241 | |
| Skumulowane inne całkowite dochody | 39 | (139 342) | (838 853) |
| Zyski zatrzymane, w tym: | 39 | 4 393 268 | 3 883 009 |
| - wynik finansowy za okres bieżący | 510 259 | (1 029 899) | |
| - pozostałe | 3 883 009 | 4 912 908 | |
| Kapitał własny razem | 6 614 263 | 5 404 493 | |
| Zobowiązania i kapitał własny razem | 124 887 757 | 110 643 322 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Wartość księgowa | 6 614 263 | 5 404 493 |
| Liczba akcji | 1 213 116 777 | 1 213 116 777 |
| Wartość księgowa na jedną akcję (w zł) | 5,45 | 4,46 |
Noty objaśniające przedstawione na stronach 13-177 stanowią integralną część niniejszego sprawozdania finansowego.
10 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
| Razem kapitał własny | Kapitał zakładowy | Akcje własne | Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej | Skumulo- wane inne całkowite dochody | Zyski zatrzymane wynik niepodzielony | pozostałe kapitały | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 01.01.2023 – 31.12.2023 | |||||||
| Kapitał własny na początek okresu | 5 404 493 | 1 213 117 | (21) | 1 147 241 | (838 853) | (1 029 899) | 4 912 908 |
| Całkowite dochody za rok 2023 (netto) | 1 209 770 | 0 | 0 | 0 | 699 511 | 510 259 | 0 |
| - wynik finansowy za okres bieżący | 510 259 | 0 | 0 | 0 | 0 | 510 259 | 0 |
| - inne składniki całkowitych dochodów po opodatkowaniu | 699 511 | 0 | 0 | 0 | 699 511 | 0 | 0 |
| Zakup i wydanie akcji własnych pracownikom | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Transfer między pozycjami kapitału | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 029 899 | (1 029 899) |
| Kapitał własny na koniec okresu | 6 614 263 | 1 213 117 | (21) | 1 147 241 | (139 342) | 510 259 | 3 883 009 |
| Razem kapitał własny | Kapitał zakładowy | Akcje własne | Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej | Skumulo- wane inne całkowite dochody | Zyski zatrzymane wynik niepodzielony | pozostałe kapitały | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 01.01.2022 – 31.12.2022 | |||||||
| Kapitał własny na początek okresu | 6 632 182 | 1 213 117 | (21) | 1 147 241 | (645 686) | (1 357 452) | 6 274 983 |
| Całkowite dochody za rok 2022 (netto) | (1 223 066) | 0 | 0 | 0 | (193 167) | (1 029 899) | 0 |
| - wynik finansowy za okres bieżący | (1 029 899) | 0 | 0 | 0 | 0 | (1 029 899) | 0 |
| - inne składniki całkowitych dochodów po opodatkowaniu | (193 167) | 0 | 0 | 0 | (193 167) | 0 | 0 |
| Zakup i wydanie akcji własnych pracownikom | (4 623) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | (4 623) |
| Transfer między pozycjami kapitału | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 357 452 | (1 357 452) |
| Kapitał własny na koniec okresu | 5 404 493 | 1 213 117 | (21) | 1 147 241 | (838 853) | (1 029 899) | 4 912 908 |
Szczegółowe zmiany stanu poszczególnych pozycji kapitałów własnych zostały zaprezentowane w nocie (39).
11 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
| 1.01.2023 - 31.12.2023 | 1.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Zysk (strata) po opodatkowaniu | 510 259 | (1 029 899) |
| Korekty razem: | 13 434 930 | 10 727 459 |
| Odsetki otrzymane | 7 783 242 | 4 533 681 |
| Odsetki zapłacone | (2 835 628) | (1 318 210) |
| Amortyzacja | 207 189 | 202 412 |
| Zyski/straty z tytułu różnic kursowych | 0 | 0 |
| Przychody z tytułu dywidend | (32 137) | (45 592) |
| Rezerwy | 428 907 | 420 861 |
| Wynik na sprzedaży i likwidacji aktywów | (643 337) | 3 030 |
| Zmiana stanu aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez Rachunek zysków i strat | 142 502 | (306 034) |
| Zmiana stanu kredytów i pożyczek udzielonych innym bankom | (167 390) | (394 536) |
| Zmiana stanu kredytów i pożyczek udzielonych klientom | (3 087 504) | (1 615 669) |
| Zmiana stanu należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z przyrzeczeniem odkupu | (1 226 207) | 237 879 |
| Zmiana stanu zobowiązań wycenianych do wartości godziwej przez Rachunek zysków i strat | (166 477) | 181 490 |
| Zmiana stanu zobowiązań wobec banków | (39 152) | 471 373 |
| Zmiana stanu zobowiązań wobec klientów | 11 984 160 | 7 835 818 |
| Zmiana stanu zobowiązań z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu | 35 178 | 34 833 |
| Zmiana stanu zobowiązań z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych | 509 530 | 243 753 |
| Zmiana stanu rozrachunków z tytułu podatku dochodowego | 744 479 | 265 139 |
| Podatek dochodowy zapłacony | (204 851) | (222 967) |
| Zmiana stanu pozostałych aktywów i pasywów | (128 685) | 84 995 |
| Pozostałe pozycje | 131 111 | 115 203 |
| Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej | 13 945 189 | 9 697 560 |
12 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
| 1.01.2023 - 31.12.2023 | 1.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Wpływy z działalności inwestycyjnej | 474 152 | 795 157 367 |
| Zbycie wartości niematerialnych oraz składników rzeczowego majątku trwałego | 9 150 | 3 204 |
| Zbycie akcji i udziałów w podmiotach podporządkowanych | 600 000 | 12 161 |
| Zbycie inwestycyjnych aktywów finansowych | 473 511 | 508 157 306 |
| Pozostałe wpływy inwestycyjne | 32 137 | 45 592 |
| Wydatki z tytułu działalności inwestycyjnej | (486 099 107) | (156 112 938) |
| Nabycie wartości niematerialnych oraz składników rzeczowego majątku trwałego | (184 006) | (138 079) |
| Zakup akcji w podmiotach podporządkowanych | (99 000) | (51 095) |
| Nabycie inwestycyjnych aktywów finansowych | (485 816 101) | (155 923 764) |
| Pozostałe wydatki inwestycyjne | 0 | 0 |
| Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej | (11 946 312) | 1 254 962 |
C.# PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ w tysiącach zł
| 1.01.2023 - 31.12.2023 | 1.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Wpływy z działalności finansowej | 2 316 276 | 0 |
| Zaciągnięcie kredytów długoterminowych | 0 | 0 |
| Emisja dłużnych papierów wartościowych | 2 316 276 | 0 |
| Zwiększenie stanu zobowiązań podporządkowanych | 0 | 0 |
| Wpływy z emisji akcji własnych oraz dopłat do kapitału | 0 | 0 |
| Pozostałe wpływy finansowe | 0 | 0 |
| Wydatki z tytułu działalności finansowej | (149 829) | (93 677) |
| Spłata kredytów długoterminowych | (5 000) | (10 000) |
| Wykup dłużnych papierów wartościowych | 0 | 0 |
| Zmniejszenie stanu zobowiązań podporządkowanych | 0 | 0 |
| Wydatki z tytułu kosztów emisji | 0 | 0 |
| Umorzenie akcji | 0 | 0 |
| Płatności dywidend i innych wypłat na rzecz właścicieli | 0 | 0 |
| Pozostałe wydatki finansowe | (144 829) | (83 677) |
| Środki pieniężne netto z działalności finansowej | 2 166 447 | (93 677) |
| D. ZMIANA STANU ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH NETTO (A+B+C) | 4 165 324 | 10 858 845 |
| - w tym z tytułu różnic kursowych | (21 705) | 4 630 |
| E. ŚRODKI PIENIĘŻNE NA POCZĄTEK OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO | 14 231 089 | 3 372 244 |
| F. ŚRODKI PIENIĘŻNE NA KONIEC OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO (D+E) | 18 396 413 | 14 231 089 |
Dodatkowe informacje do rachunku przepływów środków pieniężnych zamieszczone są w punkcie 5) rozdziału 14. „Informacje uzupełniające”. Informacje z zakresu zobowiązań klasyfikowanych do działalności finansowej zostały zaprezentowane w punktach 32), 35), 36) rozdziału 13. „Noty do Sprawozdania Finansowego”.
Bank Millennium S.A. (Bank) jest uniwersalnym bankiem, którego miejscem działalności jest Polska, oferującym swoje usługi wszystkim segmentom rynku poprzez sieć oddziałów i centrów korporacyjnych, sieci indywidualnych doradców i bankowość mobilną i elektroniczną. Bank, wpisany pod nr KRS 0000010186 do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy (Polska), XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, z siedzibą w Warszawie, ul. Stanisława Żaryna 2A, 02-593 Warszawa, Polska. Bank jest obecny na Giełdzie Papierów Wartościowych od 1992 r. i był pierwszym bankiem notowanym na warszawskim parkiecie. Bank jest jednostką dominującą Grupy Kapitałowej Banku Millennium S.A. (Grupa), która zatrudnia ponad 6 700 pracowników, a podstawowymi przedmiotami jej działalności są działalność bankowa, leasingowa, faktoringowa, maklerska, kapitałowa, zarządzanie funduszami inwestycyjnymi oraz działalność portali internetowych.
Skład osobowy Rady Nadzorczej był następujący:
Skład osobowy Zarządu Banku był następujący:
Sprawozdanie finansowe Banku zostało przygotowane zgodnie z wymogami Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) w wersji zatwierdzonej przez Unię Europejską, a w zakresie nieuregulowanym powyższymi standardami zgodnie z wymogami Ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 120) i wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych, jak również wymogami odnoszącymi się do emitentów papierów wartościowych dopuszczonych lub będących przedmiotem ubiegania się o dopuszczenie do obrotu na rynku oficjalnych notowań giełdowych. Przedmiotowe sprawozdanie finansowe wypełnia obowiązki informacyjne określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 marca 2018 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. z 2018 r., poz. 757).
Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało zaakceptowane do publikacji przez Zarząd Banku w dniu 28 lutego 2024 r.
W następstwie podpisania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej tego samego dnia ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom („Ustawa”), która wprowadza, między innymi, możliwość zawieszenia przez kredytobiorców spłaty kredytu hipotecznego udzielonego w walucie polskiej przez okres do ośmiu miesięcy w latach 2022-2023 („wakacje kredytowe”), Grupa rozpoznała w roku 2022 koszt w wysokości 1 324,2 miliona zł brutto (1 072,6 mln zł netto), przy czym z tej kwoty 1 291,6 mln zł dotyczyło Banku, natomiast 32,6 mln zł dotyczyło Millennium Bank Hipoteczny S.A. W związku z kosztami, które wynikają ze wskazanej wyżej Ustawy, racjonalnym było założenie, że Bank zaraportuje negatywny wynik netto za III kw. 2022 r. i w rezultacie współczynniki kapitałowe Banku mogą znaleźć się poniżej obecnych minimalnych wymogów ustalonych przez Komisję Nadzoru Finansowego („KNF”). Z uwagi na fakt, iż wystąpienie niebezpieczeństwa naruszenia odpowiednich współczynników kapitałowych stanowi przesłankę wskazaną w art. 142 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2021 r., poz. 2439, t.j. z dnia 28 grudnia 2021 r., z późn. zm.), w dniu 15 lipca Zarząd Banku podjął decyzję o uruchomieniu Planu Naprawy, zawiadamiając o tym KNF oraz Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Dodatkowo, Bank przekazał również do KNF Plan Ochrony Kapitału, zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 963 z późn. zm.). KNF zatwierdziła ten plan w dniu 28 października 2022 roku i poinformowała o tym fakcie Bank w dniu 14 listopada 2022 roku. W roku 2023 Bank kontynuował realizację Planu Ochrony Kapitału (oraz Planu Naprawy, który zgodnie z przepisami prawa bankowego podlega corocznej aktualizacji), który przewidywał podwyższenie współczynników kapitałowych znacznie powyżej minimalnych wymaganych poziomów poprzez połączenie dalszej poprawy rentowności operacyjnej oraz inicjatyw optymalizacji kapitału, takich jak zarządzanie aktywami ważonymi ryzykiem (w tym sekurytyzacjami).
Od momentu uruchomienia Planu Ochrony Kapitału Bankowi/Grupie udało się znacząco poprawić wskaźniki kapitałowe, plasując je wyraźnie powyżej nowych wymogów regulacyjnych: na 31 grudnia 2023 r. współczynnik Tier 1 wyniósł 555 pb (Bank) i 488 pb (Grupa) powyżej wymogu minimalnego, a łączny współczynnik kapitałowy (TCR) wyniósł 682 pb (Bank) i 585 pb (Grupa) powyżej wymogu minimalnego. W ramach działań mających na celu poprawę wskaźników kapitałowych, w 2023 roku Grupa zrealizowała dwie transakcje sekurytyzacji syntetycznej: pierwsza została sfinalizowana w lipcu i dotyczyła portfela wierzytelności leasingowych, natomiast druga została przeprowadzona w grudniu i dotyczyła portfela kredytów gotówkowych. W ramach tych transakcji Bank/Grupa przetransferował(a) do inwestorów znaczną część ryzyka kredytowego sekurytyzowanych portfeli. Zakładając brak nadzwyczajnych czynników, Bank/Grupa planuje utrzymywać współczynniki kapitałowe powyżej minimalnych wymaganych poziomów z bezpieczną nadwyżką. W zakresie wymogów MRELtrea i MRELtem, Grupa prezentuje nadwyżkę w porównaniu do minimalnych poziomów wymaganych na 31.12.2023 r., a także spełnia wymóg MRELtrea po włączeniu Wymogu połączonego bufora. Zakładając brak nadzwyczajnych czynników, Grupa planuje utrzymywać oba współczynniki MREL powyżej minimalnych wymaganych poziomów z bezpieczną nadwyżką. Bank monitoruje na bieżąco sytuację finansową i w razie konieczności podejmie czynności uruchamiające dodatkowe działania naprawcze. W szczególności Bank jest świadomy potencjalnych ryzyk związanych z ewentualnym przedłużeniem tzw. wakacji kredytowych na rok 2024. Materializacja takiego ryzyka mogłaby oznaczać dodatkowe rezerwy, które obniżyłyby wynik netto Banku/Grupy. Dodatkowo dalsze niekorzystne zmiany w zakresie ryzyka prawnego walutowych kredytów hipotecznych mogą oznaczać konieczność zwiększenia poziomu rezerw na to ryzyko poza rezerwami, które mogą wynikać z obecnych trendów. W ocenie Banku zmaterializowanie się tych zdarzeń wpłynęłoby negatywnie na wyniki Banku/Grupy w roku 2024 oraz zmniejszyłoby zakładany organiczny wzrost kapitału, ale nie uniemożliwiłoby Bankowi/Grupie dalszego wdrażania swojej strategii i generowania wyników, które złagodziłyby wpływ takich wydarzeń. Płynność Grupy Banku Millennium pozostała na wysokim poziomie w roku 2023 roku. Wskaźnik LCR osiągnął poziom 327% na koniec grudnia 2023, tj. pozostawał znacznie powyżej minimum nadzorczego w wysokości 100%.# Wskaźnik kredytów do depozytów utrzymuje się na bezpiecznym poziomie 69% a udział płynnych papierów wartościowych (głównie obligacje emitowane przez rząd, wielostronne banki rozwoju i bony NBP) w aktywach ogółem Grupy pozostaje znaczący i wynosi 32%. Jednocześnie Bank osiągnął dobre wyniki operacyjne i biznesowe, aktywnie zarządzając i łagodząc ryzyka związane z działalnością bankową. Uwzględniając powyższe okoliczności i zidentyfikowane niepewności, zwłaszcza zdolność Banku do spełnienia wskaźników wypłacalności kapitałowej oraz wymogów MREL w kolejnych okresach sprawozdawczych – Zarząd Banku w oparciu o dokonane analizy wszelkich aspektów działania Banku oraz jego bieżącej i prognozowanej sytuacji finansowej uznał, że zastosowanie założenia kontynuacji działalności do sporządzenia niniejszych sprawozdań finansowych jest zasadne. W roku 2023 Bank nie dokonał zmian zasad rachunkowości ani sposobu prezentacji danych finansowych.
Następujące zmiany do istniejących standardów wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) oraz zatwierdzone do stosowania w UE zostały po raz pierwsze zastosowane w sprawozdaniu finansowym Banku za 2023 rok:
| Standard | Tytuł |
|---|---|
| MSSF 17 | Nowy standard MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” uwzględniający zmiany z czerwca 2020 r. i grudnia 2021 r. |
| Zmiany do MSR 1 | Ujawnienia na temat stosowanej polityki rachunkowej |
| Zmiany do MSR 8 | Definicja wartości szacunkowych |
| Zmiany do MSR 12 | Podatek odroczony dotyczący aktywów i zobowiązań z pojedynczej transakcji |
| Zmiany do MSR 12 | Międzynarodowa reforma podatkowa – zasady dotyczące drugiego filaru* |
Wyżej wymienione zmiany do standardów nie miały istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Banku za 2023 rok.
Nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów, jakie zostały już wydane przez RMSR i zatwierdzone przez UE, ale jeszcze nie weszły w życie:
| Standard | Tytuł | Data wejścia w życie |
|---|---|---|
| Zmiany do MSSF 16 | Zobowiązanie z tytułu leasingu w ramach sprzedaży i leasingu zwrotnego | 1 stycznia 2024 r. |
| Zmiany do MSR 1 | Klasyfikacja zobowiązań jako krótkoterminowe lub długoterminowe oraz zobowiązania długoterminowe z kowenantami | 1 stycznia 2024 r. |
Według szacunków Banku, wyżej wymienione nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów nie miałyby istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby zastosowane przez Bank.
MSSF w kształcie zatwierdzonym przez UE nie różnią się obecnie w znaczący sposób od regulacji wydanych przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR), z wyjątkiem poniższych nowych standardów oraz zmian do standardów, które nie zostały jeszcze zatwierdzone do stosowania w UE:
| Standard | Tytuł | Status zatwierdzenia w UE |
|---|---|---|
| Zmiany do MSSF 16 | Zobowiązanie z tytułu leasingu w ramach sprzedaży i leasingu zwrotnego (data wejścia w życie wg RMSR: 1 stycznia 2024 r.) | w trakcie procesu zatwierdzania |
| Zmiany do MSR 7 i MSSF 7 | Umowy finansowania dostawców (data wejścia w życie wg RMSR: 1 stycznia 2024 r.) | w trakcie procesu zatwierdzania |
| Zmiany do MSR 21 | Brak wymienialności (data wejścia w życie wg RMSR: 1 stycznia 2025 r.) | w trakcie procesu zatwierdzania |
| MSSF 14 | Odroczone salda z regulowanej działalności (data wejścia w życie wg RMSR: 1 stycznia 2016 r.) | Komisja Europejska postanowiła nie wszczynać procesu zatwierdzania tego standardu przejściowego do czasu wydania ostatecznego standardu |
| Zmiany do MSSF 10 i MSR 28 | Sprzedaż lub wniesienie aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem oraz późniejsze zmiany (data wejścia w życie odroczona przez RMSR na czas nieokreślony, przy czym dopuszcza jego wcześniejsze zastosowanie) | proces zatwierdzania został wstrzymany bezterminowo do czasu zakończenia projektu badawczego nad metodą praw własności |
Według szacunków Banku, wyżej wymienione nowe standardy oraz zmiany do istniejących standardów nie miałyby istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby zastosowane przez Bank.
Sprawozdanie finansowe Banku Millennium S.A. zostało sporządzone za rok obrotowy od 1 stycznia 2023 roku do 31 grudnia 2023 roku, w oparciu o założenie kontynuowania przez Bank działalności gospodarczej w niezmniejszonym istotnie zakresie, w okresie nie krótszym niż rok od dnia bilansowego. Sprawozdanie zostało przygotowane w złotych polskich, a wszystkie wartości, o ile nie wskazano inaczej, zostały podane w tysiącach złotych (tys. zł).
W sprawozdaniu zastosowano koncepcję wartości godziwej dla aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych FVTPL, w tym instrumentów pochodnych oraz aktywów finansowych klasyfikowanych FVTOCI. Pozostałe składniki aktywów finansowych i zobowiązań finansowych (w tym kredyty i pożyczki) wykazywane są w wartości zamortyzowanego kosztu ustalonego przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości (za wyjątkiem kredytów nie spełniających testu SPPI) lub cenie nabycia pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości.
Sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF, w brzmieniu przyjętym przez UE, wymaga od kierownictwa dokonania subiektywnych ocen, estymacji i przyjęcia założeń, które wpływają na stosowane zasady rachunkowości oraz na prezentowane kwoty aktywów i pasywów oraz przychodów i kosztów. Za wybór, stosowanie, rozwój i sprawdzenie trafności przyjętych estymacji odpowiada jednostka merytoryczna Banku, przyjęte założenia są następnie zatwierdzane przez kierownictwo Banku. Szacunki i założenia dokonywane są w oparciu o dostępne dane historyczne oraz szereg innych czynników, które są uważane za właściwe w danych warunkach. Wyniki tworzą podstawę do dokonywania szacunków odnośnie wartości bilansowych aktywów i pasywów, których nie da się określić w jednoznaczny sposób na podstawie innych źródeł. Wyniki rzeczywiste mogą się różnić od wartości szacunkowych. Zgodność rzeczywistych wyników i dokonanych szacunków i założeń jest weryfikowana na bieżąco. Korekty w szacunkach są rozpoznawane w okresie, w którym dokonano zmiany szacunku pod warunkiem, że korekta dotyczy tylko tego okresu lub w okresie, w którym dokonano zmiany i w okresach przyszłych, jeśli korekta wpływa zarówno na bieżący jak i przyszłe okresy. Poniżej prezentowane zasady rachunkowości zostały zastosowane do wszystkich okresów sprawozdawczych zaprezentowanych w sprawozdaniu finansowym.
Pozycje zawarte w sprawozdaniu finansowym Banku wycenia się w walucie podstawowego środowiska gospodarczego, w którym prowadzi on działalność („waluta funkcjonalna”). Sprawozdanie finansowe prezentowane jest w złotych, które są walutą funkcjonalną i walutą prezentacji Banku.
Transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza się na walutę funkcjonalną według kursu obowiązującego w dniu transakcji. Zyski i straty kursowe z tytułu rozliczenia tych transakcji oraz wyceny bilansowej aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych ujmuje się w Rachunku zysków i strat.
Różnice kursowe z tytułu pozycji pieniężnych, zarówno tych wycenianych do wartości godziwej przez Rachunek zysków i strat, jak i wycenianych do wartości godziwej przez Inne całkowite dochody, są wykazywane w Rachunku zysków i strat. Różnice kursowe z tytułu pozycji niepieniężnych wycenianych do wartości godziwej przez wynik finansowy są wykazywane w Rachunku zysków i strat, natomiast różnice kursowe z tytułu pozycji niepieniężnych klasyfikowanych jako wyceniane do wartości godziwej przez Inne całkowite dochody są wykazywane w Innych składnikach całkowitych dochodów.
W przypadku połączeń spółek Grupy Kapitałowej (transakcja pod wspólną kontrolą), Bank przyjmuje zasadę rachunkowości polegającą na stosowaniu metody „wartości od poprzednika” (ang. predecessor accounting). Bank ujmuje w jednostkowym sprawozdaniu finansowym wartości bilansowe aktywów i zobowiązań spółki przejmowanej będącej jednostką zależną według wartości ujętych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej w odniesieniu do tej jednostki zależnej, włączając w to również wartość firmy powstałą w wyniku nabycia tej spółki zależnej. Ewentualna różnica między wartością bilansową przejętych aktywów netto po korektach, o których mowa powyżej a wartością inwestycji w jednostkę zależną wykazaną w jednostkowym sprawozdaniu finansowym Banku ujmowana jest w kapitałach własnych jako „Zyski zatrzymane”. Wynik finansowy netto osiągnięty przez spółkę przejmowaną do dnia poprzedzającego dzień połączenia wykazywany jest w sprawozdaniu finansowym Banku w pozycji kapitałów własnych jako „Zyski zatrzymane”.# Zastosowanie szacunków w związku ze stosowanymi zasadami rachunkowości
Sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF wymaga dokonania przez Bank pewnych szacunków oraz przyjęcia pewnych założeń, które mają wpływ na kwoty prezentowane w sprawozdaniu finansowym. Szacunki i założenia, które podlegają ciągłej ocenie przez kierownictwo Banku, oparte są o doświadczenia historyczne i inne czynniki, w tym oczekiwania co do przyszłych zdarzeń, które w danej sytuacji wydają się uzasadnione. Mimo, że szacunki te opierają się na najlepszej wiedzy dotyczącej warunków bieżących i działań, które Bank podejmuje, rzeczywiste rezultaty mogą się od tych szacunków różnić. Poniżej przedstawiono najistotniejsze obszary dla których Bank dokonuje oszacowań:
▪ Utrata wartości kredytów i pożyczek
Szacowanie utraty wartości w Banku bazuje na koncepcie „oczekiwanej straty kredytowej” (ang. Expected Credit Loss – ECL). W efekcie Bank wyznacza odpisy z tytułu utraty wartości, w oparciu o oczekiwane straty kredytowe oraz uwzględnienie prognoz przyszłych warunków ekonomicznych podczas dokonywania oceny ryzyka kredytowego danej ekspozycji. Metodologia i założenia przyjęte do wyznaczania utraty wartości ekspozycji kredytowych są regularnie monitorowane w celu zmniejszenia rozbieżności pomiędzy stratami szacowanymi a rzeczywistymi. W celu oceny adekwatności odpisów z tytułu utraty wartości, wyznaczonych zarówno w ramach analizy indywidualnej, jak i kolektywnej, przeprowadzana jest okresowo (nie rzadziej niż raz w roku) weryfikacja historyczna (backtesting), której wyniki są brane pod uwagę przy definiowaniu działań, mających na celu poprawę jakości procesu. Dodatkowe informacje zostały zaprezentowane w Rozdziale 8. „Zarządzanie ryzykiem finansowym”.
20 | Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
▪ Wartość godziwa instrumentów finansowych
Wartość godziwą instrumentów finansowych nienotowanych na aktywnych rynkach ustala się stosując techniki wyceny zgodnie ze stosowaną przez Bank polityką rachunkowości. Dla instrumentów pochodnych o charakterze nieopcyjnym oraz dłużnych papierów wartościowych stosowane są modele bazujące na zdyskontowanych przepływach pieniężnych. Dla instrumentów pochodnych o charakterze opcyjnym stosuje się modele wyceny opcji. Wszystkie modele są zatwierdzane przed użyciem, a także kalibrowane w celu zapewnienia, że otrzymane wyniki odzwierciedlają rzeczywisty poziom wartości godziwej wycenianych instrumentów. W miarę możliwości w modelach wykorzystywane są wyłącznie dane możliwe do zaobserwowania, pochodzące z aktywnego rynku. W przypadku braku pochodzących z aktywnego rynku parametrów wyceny, wartość godziwa jest określana w oparciu o zastosowanie technik wyceny wykorzystujących szacunkowe parametry wsadowe. Bank wycenia instrumenty finansowe stosując poniższe metody wyceny w następującej hierarchicznie kolejności:
▪ Ceny kwotowane na aktywnym rynku identycznych instrumentów dla następujących instrumentów finansowych:
* Dłużne papiery skarbowe stałokuponowe i zerokuponowe oraz zmiennoprocentowe;
▪ Techniki wyceny w oparciu o parametry pochodzące z rynku dla następujących instrumentów finansowych:
* Dłużne papiery skarbowe zmiennoprocentowe,
* Instrumenty pochodne:
* FRA, IRS, CIRS,
* FX Swap, FX Forward,
* Instrumenty pochodne wbudowane,
* Bony emitowane przez Bank Centralny;
▪ Techniki wyceny z wykorzystaniem istotnych parametrów niepochodzących z rynku:
* Dłużne papiery wartościowe pozostałych emitentów (np. gminy),
* Akcje VISA Incorporation,
* Kredyty obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat,
* Instrumenty pochodne:
* Opcje walutowe nabyte przez Bank,
* Opcje na indeksy nabyte/wystawione przez Bank.
W celu oszacowania wartości godziwej akcji uprzywilejowanych VISA, uwzględniono wartość pieniądza w czasie oraz okres konwersji akcji uprzywilejowanych na akcje zwykłe VISA. Do oszacowania wartości godziwej kredytów, z uwagi na brak dostępności wartości rynkowej, posłużono się wewnętrznym modelem wyceny z uwzględnieniem założenia, iż w momencie udzielenia kredytu wartość godziwa równa jest cenie transakcyjnej. Wartość godziwa kredytów bez rozpoznanej utraty wartości jest równa sumie przyszłych oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych na daną datę bilansową. Stopa dyskontująca stanowi sumę: kosztu ryzyka, kosztu finansowania, wartości oczekiwanego zwrotu. Wartość godziwa kredytów o rozpoznanej utracie wartości jest równa sumie przyszłych oczekiwanych odzysków zdyskontowanych z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej, uznając że średnie oczekiwane odzyski uwzględniają w pełni element ryzyka kredytowego. Do wyceny instrumentów pochodnych Bank stosuje komponent ryzyka kredytowego uwzględniający zarówno ryzyko kontrahenta (korekta wartości kredytowej, z ang. credit value adjustment - CVA) jak i ryzyko własne Banku (korekta wartości debetowej, z ang. debit value adjustment – DVA). Bank ocenia, że wpływ nieobserwowalnych danych wejściowych związanych ze stosowaniem tego komponentu na proces ustalania wartości godziwej jest nieistotny.
21 | Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
▪ Utrata wartości innych aktywów trwałych
Na każdy dzień bilansowy Bank ocenia istnienie przesłanek, które wskazują, czy nastąpiła utrata wartości składników aktywów trwałych. W przypadku zidentyfikowania takiej przesłanki, Bank dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej. Oszacowanie wartości użytkowej składnika aktywów trwałych (lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne) wiąże się, między innymi, z przyjęciem założeń w zakresie szacunków co do kwot, terminów przyszłych przepływów pieniężnych, które Bank może uzyskać z tytułu danego składnika aktywów trwałych (lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne). Szacując wartość godziwą pomniejszoną o koszty sprzedaży Bank opiera się na dostępnych danych rynkowych na ten temat lub wycenach sporządzonych przez niezależnych rzeczoznawców.
▪ Rezerwa na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych
Bank oszacował wpływ ryzyka prawnego na odzyskiwalność zakładanych przepływów pieniężnych wynikających z zawartych umów dla aktywnego portfela kredytów hipotecznych w CHF, korygując zgodnie z punktem B5.4.6 MSSF 9 wartość bilansową brutto portfela poprzez zmniejszenie oczekiwanych przepływów pieniężnych z tytułu umów kredytów hipotecznych denominowanych lub indeksowanych do CHF, oraz ujął rezerwę zgodnie z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe („MSR 37“) dla kredytów całkowicie spłaconych oraz w sytuacji, gdy wartość bilansowa brutto kredytu była niższa niż wartość oszacowanego ryzyka. Szczegółowy opis przyjętej metodologii wyceny został przedstawiony w Rozdziale 12 „Ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych”.
• Korekta z tytułu wakacji kredytowych
Sposób rozpoznania korekty został przedstawiony w dalszej części niniejszego Rozdziału.
▪ Wycena portfela kredytów dedykowanych do poolingu do Banku Hipotecznego
W przypadku portfela kredytów hipotecznych w PLN który będzie podlegał w przyszłości sprzedaży (poolingowi) do Banku Hipotecznego wyceniany jest on według wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Wartość godziwa kredytu obliczana jest jako suma zdyskontowanych przepływów pieniężnych z tytułu spłat kapitału oraz odsetek poszczególnych rachunków. Kluczowe założenia:
i) dla kredytów, punktem wyjścia dla określenia prognozowanych przepływów pieniężnych (odsetki i raty kapitałowe) są harmonogramy rat kapitałowych i odsetkowych.
ii) kalkulacja stopy dyskontowej przyjętej w celu oszacowania wartości przepływów pieniężnych uwzględnia: stawkę referencyjną WIBOR, marżę kalibracyjną ustaloną na podstawie najnowszej produkcji portfela kredytów hipotecznych analogicznego do wycenianego portfela, koszt ryzyka wycenianego portfela oraz procentowy wskaźnik korekty przedpłat.
▪ Rezerwa na potencjalne zwroty kosztów pożyczek w przypadku wcześniejszej spłaty
Biorąc pod uwagę werdykt Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który stwierdził, że konsument ma prawo żądać zmniejszenia całkowitej kwoty kosztów pożyczki na którą składają się odsetki i koszty przypadające na pozostały okres obowiązywania umowy w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu, Bank tworzy rezerwę na potencjalne zwroty dla klientów. Rezerwa została oszacowana na podstawie maksymalnej kwoty potencjalnych zwrotów i prawdopodobieństwa dokonania płatności.
▪ Inne wartości szacunkowe
Rezerwa na odprawy emerytalne wyliczana jest metodą aktuarialną przez niezależnego aktuariusza jako wartość obecna przyszłych zobowiązań Banku wobec pracowników według stanu zatrudnienia i płac na dzień aktualizacji. Rezerwa na odprawy emerytalne podlega aktualizacji na bazie rocznej. Wyliczenie rezerw jest oparte na szeregu założeń, zarówno co do warunków makroekonomicznych jak i założeń dotyczących rotacji pracowników, ryzyka śmierci i innych. W odniesieniu do świadczeń pracowniczych, takich jak premie dla wyższej kadry kierowniczej, premie dla pracowników, Zarząd Banku dokonuje szacunków wysokości świadczeń na dzień bilansowy. Ostateczna kwota przedmiotowych świadczeń pracowniczych jest ustalana decyzją Komitetu Personalnego Zarządu Banku lub Komitetu Personalnego Rady Nadzorczej Banku.
22 | Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Zgodnie z wymogami MSSF 9 aktywa finansowe klasyfikowane są w momencie ich początkowego ujęcia (i w dniu wdrożenia MSSF9) do jednej z trzech kategorii:
1) Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu (dalej „AC” – ang. Amortised Cost),
2) Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy (dalej „FVTPL” – ang. Fair Value Through Profit & Loss),
3) Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody (dalej „FVTOCI” – ang. Fair Value Through Other Comprehensive Income).# Klasyfikacja instrumentów finansowych
Klasyfikacja instrumentów finansowych do jednej z powyższych kategorii przeprowadzana jest na podstawie:
1) Modelu biznesowego zarządzania aktywami finansowymi
Ocena modelu biznesowego polega na ustaleniu, czy składnik aktywów finansowych jest utrzymywany:
▪ dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z kontraktu,
▪ zarówno w celu otrzymywania przepływów pieniężnych wynikających z kontraktu jak i sprzedaży składnika aktywów finansowych lub
▪ w innych celach biznesowych.
2) Testu charakterystyki kontraktowych przepływów pieniężnych związanych z aktywami finansowymi (Test SPPI - ang. Solely Payment of Principal and Interest)
Test SPPI ma na celu ocenę charakterystyki kontraktowych przepływów pieniężnych i w konsekwencji weryfikację, czy:
▪ warunki umowne powodują powstanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które stanowią tylko i wyłącznie spłatę kapitału i odsetek od tego kapitału,
▪ kapitał stanowi wartość godziwą kredytu w momencie jego rozpoznania,
▪ odsetki stanowią odzwierciedlenie wartości pieniądza w czasie oraz ryzyka kredytowego, ryzyka płynności, marży Banku i innych kosztów administracyjnych związanych z wartością kapitału pozostającego do spłaty w danym momencie.
Instrumenty finansowe są klasyfikowane w momencie początkowego ujęcia lub w następstwie znaczącej modyfikacji instrumentu. Zmiana klasyfikacji aktywów finansowych jest powodowana zmianą modelu biznesowego. Reklasyfikacja jest dokonywana prospektywnie, tj. nie wpływa na wyceny wartości godziwej, odpisy aktualizujące ani naliczone odsetki ujęte do dnia reklasyfikacji.
Zgodnie z MSSF 9 sposób zarządzania aktywami może zostać przypisany do następujących modeli:
1) Held To Collect (dalej „HTC”),
2) Both Held to Collect and for Sale (dalej „HTC&FS”),
3) Inne, np. działalność tradingowa, zarzadzanie aktywami w oparciu o zmiany wartości godziwej, maksymalizowanie przepływów pieniężnych poprzez sprzedaże.
Charakterystyka modelu:
1) Celem modelu jest utrzymywanie aktywów finansowych w celu uzyskania kontraktowych przepływów pieniężnych,
2) Sprzedaż ma charakter sporadyczny,
3) Co do zasady, najniższe poziomy sprzedaży w porównaniu z pozostałymi modelami (pod względem częstotliwości oraz wolumenu).
23
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Warunki dopuszczające sprzedaż w modelu HTC:
1) Niska częstotliwość,
2) Niski wolumen,
3) Sprzedaż związana z ryzykiem kredytowym (sprzedaż spowodowana pogorszeniem jakości kredytowej danego aktywa finansowego do poziomu, w którym nie spełnia wymagań polityki inwestycyjnej).
Sprzedaż posiadająca przynajmniej jedną z powyższych cech nie stanowi przeszkody w zakwalifikowaniu grupy aktywów do modelu HTC.
Wpływ na klasyfikację i wycenę:
Instrumenty przypisane do modelu HTC są klasyfikowane jako wyceniane według zamortyzowanego kosztu pod warunkiem, że spełnione są kryteria Testu SPPI. Wartość instrumentów wyliczana jest w oparciu o efektywną stopę procentową, która jest stosowana do ustalenia przychodów odsetkowych, a następnie korygowana o odpisy z tytułu utraty wartości odzwierciedlające oczekiwane straty kredytowe. Wycenie według zamortyzowanego kosztu podlega portfel kredytowy Banku (z wyjątkiem pożyczek niespełniających testu SPPI) oraz dłużne papiery wartościowe emitowane przez jednostki samorządu terytorialnego (portfel obligacji komunalnych), ponieważ instrumenty te co do zasady utrzymywane są przez Bank do uzyskania kontraktowych przepływów pieniężnych, a transakcje sprzedaży występują sporadycznie.
Charakterystyka modelu:
1) Integralnymi celami modelu biznesowego są zarówno uzyskanie kontraktowych przepływów pieniężnych, jak i sprzedaż (w szczególności model spełnia założenia HTC&FS, jeśli jego celem jest zarządzanie bieżącymi potrzebami płynnościowymi bieżącego zapotrzebowania płynnościowego, utrzymanie założonego profilu rentowości i / lub dopasowanie czasu trwania (duration) aktywów i zobowiązań finansowych),
2) Poziomy sprzedaży są zazwyczaj wyższe niż w modelu HTC.
Wpływ na klasyfikację i wycenę:
Zgodnie z MSSF 9 instrumenty przypisane do modelu HTC&FS są klasyfikowane jako wyceniane w wartości godziwej przez kapitał (FVTOCI) pod warunkiem, że warunki umowne tych instrumentów powodują powstanie w określonych momentach przepływów pieniężnych stanowiących wyłącznie spłatę kapitału oraz odsetek od niespłaconej części kapitału (spełniony jest Test SPPI). Instrumenty te wyceniane są w wartości godziwej pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości, wynik z wyceny ujmuje się w innych całkowitych dochodach do momentu usunięcia z bilansu aktywów finansowych. Model HTC&FS ma zastosowanie do portfela rządowych papierów wartościowych oraz bonów pieniężnych Narodowego Banku Polskiego (w szczególności portfel płynnościowy i inwestycyjny) a także do portfela kredytów hipotecznych dedykowanego do poolingu do Banku Hipotecznego. Instrumenty kapitałowe (za wyjątkiem podmiotów powiązanych) klasyfikowane są jako wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat (FVTPL),o ile zgodnie z intencją zarządzających nimi jednostek nie stanowią inwestycji strategicznej, lub według wartości godziwej z odniesieniem skutków wyceny w pozostałych całkowitych dochodach (FVTOCI) w przypadku instrumentów, które nie są utrzymywane w celach handlowych. Decyzja o skorzystaniu z opcji wyceny instrumentów kapitałowych do wartości godziwej z odniesieniem skutków wyceny w innych całkowitych dochodach podejmowana jest przez Bank w dniu początkowego ujęcia danego instrumentu i stanowi desygnację nieodwołalną (nawet w momencie sprzedaży zysk/strata na transakcji nie jest ujmowana w Rachunku Zysków i Strat).
24
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Charakterystyka modelu:
1) Model biznesowy nie spełnia założeń modeli HTC oraz HTC&FS.
2) Uzyskiwanie przepływów pieniężnych z tytułu odsetek i kapitału nie jest głównym celem modelu biznesowego (nie spełniony Test SPPI).
Do tej kategorii należy zaliczyć w szczególności:
1) Portfele zarządzane w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych ze sprzedaży aktywów, w szczególności „przeznaczone do obrotu”,
2) Portfele, których wyniki zarządzania oceniane są na podstawie wartości godziwej.
Aktywo finansowe należy uznać za przeznaczone do obrotu, jeśli:
1) Zostało nabyte głównie w celu sprzedaży w krótkim terminie,
2) W momencie początkowego ujęcia, jest częścią portfela instrumentów finansowych zarządzanych łącznie, dla których istnieją dowody potwierdzające prawidłowość, że w ostatnim czasie faktycznie generowały krótkoterminowe zyski, lub
3) Jest instrumentem pochodnym, z wyłączeniem instrumentów pochodnych wyznaczonych do rachunkowości zabezpieczeń i będących efektywnymi instrumentami zabezpieczającymi.
Termin „obrót” oznacza przy tym aktywne i częste zakupy i sprzedaże instrumentów. Cechy te nie stanowią jednak warunku koniecznego, aby zaklasyfikować instrument finansowy jako przeznaczony do obrotu.
Wpływ na klasyfikację i wycenę:
Aktywa finansowe utrzymywane w ramach modeli innych niż HTC lub HTC&FS są wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat (FVTPL). Model biznesowy inny niż HTC bądź HTC&FS będzie miał zastosowanie do portfeli następujących aktywów finansowych:
1) Instrumenty pochodne,
2) Dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu,
3) Instrumenty kapitałowe niedesygnowane jako inwestycje strategiczne,
4) Aktywa finansowe nieodwołalnie wyznaczone przy początkowym ujęciu do wyceny według wartości godziwej przez wynik finansowy (nawet w przypadku, gdy składnik aktywów nie spełnia warunków, aby zostać wyceniony na wartość FVTPL) w celu wyeliminowania lub znacznego zmniejszenia niedopasowania księgowego, które miałoby miejsce gdyby nie dokonano takiej desygnacji.
Ocena spełnienia kryterium Testu SPPI jest przeprowadzana w następujących przypadkach:
▪ udzielenie instrumentu dłużnego;
▪ zakup instrumentu dłużnego;
▪ renegocjacja warunków umownych.
Przedmiotem Testu SPPI są warunki umowne instrumentów dłużnych ujętych w bilansie, analizie nie podlegają produkty pozabilansowe. Test SPPI przeprowadzany jest na etapie projektowania produktu/umowy kredytowej co umożliwia podjęcie decyzji zatwierdzających z uwzględnieniem przyszłego sposobu wyceny ekspozycji. W ramach Testu SPPI oceniany jest między innymi wpływ zmodyfikowanego elementu na przepływy pieniężne wynikające z zawartego kontraktu. Cechy kontraktowe wprowadzające zmienność lub ryzyko przepływów pieniężnych niezwiązane bezpośrednio z przepływami z tytułu spłat odsetek i kapitału mogą zostać ocenione jako niemające wpływu na klasyfikację (spełnienie kryteriów Testu SPPI), jeżeli zostaną określone jako posiadające zaniedbywalny wpływ na klasyfikację (istnienie cechy „de minimis”) lub taki wpływ nie jest zaniedbywalny (brak charakteru „de minimis”) lecz może wystąpić jedynie w wyjątkowo rzadkich przypadkach (istnienie cechy „not genuine”).
25
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
W przypadkach, gdy ma miejsce modyfikacja wartości pieniądza w czasie, np. w razie niedopasowania okresu przeszacowania stopy procentowej z tenorem stawki bazowej, w celu weryfikacji spełnienia Testu SPPI Bank przeprowadza ocenę na podstawie Benchmark Testu, czyli porównania instrumentu wynikającego z kontraktu z instrumentem bazowym (który posiada te same cechy umowne co instrument podlegający analizie, za wyjątkiem elementu modyfikacji pieniądze w czasie).# Aktywa typu non-recourse
Aktywa typu non-recourse (produkty, dla których roszczenie Banku jest ograniczone do określonych aktywów dłużnika lub przepływów pieniężnych z określonych aktywów), w szczególności produkty typu „project finance” oraz „object finance” (produkty w których kredytobiorca, najczęściej spółka specjalnego przeznaczenia charakteryzuje się minimalnym poziomem kapitałów własnych, a jedynym składnikiem jego majątku jest kredytowane aktywo), oceniane są przez porównanie wartości zabezpieczenia w stosunku do kwoty kapitału udzielonego kredytu. Identyfikacja odpowiedniego bufora na pokrycie ryzyka zmian wartości zabezpieczenia, powoduje spełnienie warunków Testu. Negatywny wynik Testu SPPI, implikuje wycenę instrumentu dłużnego według FVTPL, powodując odejście od standardowej metody wyceny według zamortyzowanego kosztu lub według FVTOCI.
Modyfikacje warunków umowy kredytowej w trakcie okresu kredytowania, to m.in.:
▪ zmiany terminów spłaty całości lub części należności,
▪ zmiany wysokości rat spłaty należności,
▪ zmiany oprocentowania lub zaprzestania naliczania odsetek,
▪ kapitalizacja zaległych lub bieżących odsetek,
▪ przewalutowanie zadłużenia (o ile możliwość taka nie wynika z pierwotnej umowy),
▪ ustanowienie, zmiana bądź zniesienie istniejącego zabezpieczenia należności.
Każda tego typu modyfikacja skutkować może koniecznością wyłączenia z bilansu i ponownej klasyfikacji aktywa finansowego uwzględniającej przeprowadzenie Testu SPPI. W przypadku zidentyfikowania modyfikacji warunków kontraktowych kredytu, Bank przeprowadza ocenę jakościową i ilościową w celu określenia czy daną modyfikację należy uznać za znaczącą i w konsekwencji, wyłączyć oryginalne aktywo finansowe z bilansu i rozpoznać je jako nowe (zmodyfikowane) aktywo według wartości godziwej.
Znacząca modyfikacja ma miejsce jeżeli spełnione są następujące warunki:
konwersja ekspozycji na inną walutę (o ile możliwość konwersji nie była uwzględniana w pierwotnej umowie), zmiana wyniku testu SPPI, zamiana dłużnika, zmiana formy prawnej lub rodzaju instrumentu finansowego. Wystąpienie kryterium jakościowego skutkuje uznaniem modyfikacji za istotną.
26 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Jeśli wynikające z umowy przepływy pieniężne podlegają modyfikacji, która nie prowadzi do zaprzestania ujmowania danego składnika aktywów (tzw. nieistotna modyfikacja), Bank dokonuje korekty wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych i ujmuje zysk lub stratę z tytułu nieistotnej modyfikacji w wyniku finansowym (w odrębnej pozycji Rachunku zysków i strat – „wynik z tytułu modyfikacji”). Korektę wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych stanowi różnica dyskontowanych przepływów pieniężnych przed i po modyfikacji warunków umownych. Wszelkie poniesione koszty i opłaty korygują wartość bilansową zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych i są amortyzowane w okresie pozostającym do daty wymagalności zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych.
W następstwie podpisania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej tego samego dnia ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom, która wprowadza, między innymi, możliwość zawieszenia przez kredytobiorców spłaty kredytu hipotecznego udzielonego w walucie polskiej przez okres do ośmiu miesięcy (zawieszenie spłat ratalnych do 8 rat miesięcznych) w latach 2022-2023 („wakacje kredytowe”), Bank rozpoznał pierwotnie w lipcu 2022 koszt w wysokości 1 384,6 mln zł. Korekta została wyliczona i rozpoznana zgodnie z MSSF9 pomniejszając przychody odsetkowe od aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu a drugostronnie wartość brutto kredytów hipotecznych w PLN. Wysokość korekty została pierwotnie wyliczona jako różnica pomiędzy wartością brutto portfela kredytowego na dzień kalkulacji a bieżącą wartością szacowanych przepływów pieniężnych wynikających z umów kredytowych przy uwzględnieniu założenia 80% odsetka kapitałów kwalifikujących się kredytów które zawieszą ratę spłat. W wyniku analizy zachowań klientów przeprowadzonej w grudniu 2022 Bank skorygował szacunki odsetka kapitałów kwalifikujących się kredytów które zawieszą ratę spłat do 68%. W następstwie powyższego oraz obecnie oczekiwanych kosztów wartość korekty rozpoznana jako pomniejszenie przychodów odsetkowych Banku w roku 2022 została zmniejszona do poziomu 1 291,6 mln zł. W wyniku ostatecznego rozliczenia Bank ujął w grudniu 2023 dodatkową korektę (pomniejszenie) przychodów odsetkowych o kwotę 11,4 mln zł. Zgodnie z zawartą umową, w przypadku wejścia w życie przepisów umożliwiających klientom skorzystanie z kolejnych wakacji kredytowych (nie wspomnianych powyżej), Bank Millennium zobowiązuje się zwrócić Millennium Bankowi Hipotecznemu równowartość pożytków w postaci utraconych przychodów z tytułu odsetek w związku z zawieszeniem spłaty kredytów, stanowiących element wpływów ze sprzedawanych portfeli kredytów hipotecznych (dotyczy wpływów z portfela który został sprzedany przez Bank Millennium do Millennium Bank Hipoteczny w listopadzie 2023 i transzy sprzedawanych później).
Aktywa POCI („purchased or originated credit-impaired”) to aktywa finansowe, które w momencie początkowego ujęcia mają stwierdzoną utratę wartości. Aktywa finansowe, które zostały zaklasyfikowane jako POCI w momencie początkowego ujęcia, są przez Bank traktowane jako POCI we wszystkich następnych okresach do momentu zaprzestania ich ujmowania w bilansie, a oczekiwana strata kredytowa jest obliczana na bazie ECL uwzględniającego cały okresie istnienia składnika aktywów finansowych, niezależnie od przyszłych zmian szacunków dotyczących generowanych przez nie przepływów pieniężnych (ewentualnego uzdrowienia aktywa).
27 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Aktywa POCI mogą powstać na 3 różne sposoby, tj.:
1) poprzez nabycie kontraktu spełniającego definicję POCI (np. w wyniku kupna portfela „złych kredytów”)
2) poprzez zawarcie kontraktu, który jest POCI w momencie pierwotnego udzielenia (np. udzielenie kredytu klientowi w złej kondycji finansowej z nadzieją na jej poprawę w przyszłości)
3) poprzez istotną modyfikację kontraktu zaliczanego do koszyka 3 kwalifikującą ten kontrakt do wyłączenia z bilansu, a następnie do ponownego ujęcia w bilansie już jako kontraktu spełniającego definicję POCI.
Bank jest stroną umów leasingowych, na mocy których oddaje do odpłatnego używania lub pobierania pożytków środki trwałe lub wartości niematerialne przez uzgodniony okres. W przypadku umów leasingu, na mocy których następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z tytułu posiadania aktywów będących przedmiotem umowy (leasing finansowy), przedmiot leasingu przestaje być ujmowany w bilansie Banku. Ujmowana jest natomiast należność w kwocie równej bieżącej wartości minimalnych opłat leasingowych. Rozliczenie opłat leasingowych (podział między przychody finansowe i zmniejszenie salda należności) następuje w sposób umożliwiający uzyskanie stałej stopy zwrotu z pozostałej do spłaty należności. Opłaty leasingowe z tytułu umów, które nie spełniają warunków umowy leasingu finansowego, ujmowane są jako przychody w Rachunku zysków i strat metodą liniową przez okres trwania leasingu.
Bank jest również stroną umów leasingowych na podstawie których przyjmuje do odpłatnego używania lub pobierania pożytków obce środki trwałe przez uzgodniony okres. Są to głównie umowy najmu lub dzierżawy. W przypadku tych umów w sprawozdaniu finansowym, zarówno aktywa z tytułu prawa do użytkowania jak również zobowiązania z tytułu leasingu, wykazane są w odrębnych pozycjach not objaśniających odpowiednio do linii ‘Rzeczowe aktywa trwałe’ oraz ‘Inne zobowiązania’.
W dacie rozpoczęcia leasingu, opłaty leasingowe zawarte w wycenie zobowiązania z tytułu leasingu obejmują następujące opłaty za prawo do użytkowania bazowego składnika aktywów podczas okresu leasingu, które pozostają do zapłaty w tej dacie:
• stałe opłaty leasingowe pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe,
• zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem tego indeksu lub tej stawki zgodnie z ich wartością w dacie rozpoczęcia,
• kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej,
• cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji,
• kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, jeżeli w warunkach leasingu przewidziano, że leasingobiorca może skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu.
Składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania zawiera:
• kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu,
• wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe.# Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
W wyniku finansowym wykazywane są następujące pozycje:
* amortyzacja prawa do użytkowania,
* odsetki od zobowiązań leasingowych,
* podatek VAT od faktur czynszowych wykazany w kosztach czynszu.
Bank przyjął następujące założenia, na bazie których umowy leasingowe są ujmowane w sprawozdaniach finansowych:
* do kalkulacji zobowiązań oraz aktywów przyjmowane będą wartości netto (bez VAT) przyszłych przepływów pieniężnych,
* w przypadku umów denominowanych w walucie, zobowiązania będą ewidencjonowane w oryginalnej walucie kontraktu, natomiast aktywa w polskich złotych przeliczone po kursie z dnia rozpoczęcia podpisania umowy, lub aneksu do umowy będącym jednocześnie dniem rozpoczęcia leasingu,
* prawo do użytkowania składnika aktywów będzie podlegać amortyzacji zgodnie z okresem leasingu,
* Bank korzysta z możliwości odstąpienia od rozpoznawania leasingu w przypadku umów krótkoterminowych dla umów najmu powierzchni oraz leasingu samochodów,
* Bank korzysta także z możliwości nie rozpoznawania leasingu w przypadku leasingu aktywów o niskiej wartości początkowej takich jak najmu drobnych powierzchni np. pod altanki śmieciowe, pochylnie, bankomaty oraz urządzeń takich jak ekspresy do kawy, dyspenserów do wody, urządzeń do audiomarketingu i aromamarketingu,
* nowe umowy będą dyskontowane według stawki SWAP z dnia podpisania umowy/aneksu do umowy właściwej dla długości trwania umowy oraz właściwej dla waluty, powiększonej o marżę wyznaczaną i aktualizowaną w odniesieniu do premii za ryzyko zaciąganych przez Bank zobowiązań finansowych.
Zobowiązania finansowe w dniu ich nabycia lub powstania zalicza się do następujących kategorii:
1) zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, lub
2) pozostałe zobowiązania finansowe (wyceniane w AC).
Zobowiązania finansowe nie podlegają przeklasyfikowaniu.
Bank ujmuje składnik aktywów lub zobowiązanie finansowe w bilansie, gdy staje się stroną umowy tego instrumentu. Standaryzowane transakcje kupna i sprzedaży aktywów finansowych ujmowane są w dniu zawarcia transakcji. Wszystkie instrumenty finansowe w momencie początkowego ujęcia są wyceniane do wartości godziwej skorygowanej, w przypadku instrumentów finansowych innych niż klasyfikowane jako wyceniane do wartości godziwej przez Rachunek zysków i strat, o koszty transakcji, które mogą być przypisane bezpośrednio do nabycia lub emisji składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego.
Składnik aktywów finansowych jest wyłączany z bilansu Banku w momencie, kiedy wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych z nim związanych lub, kiedy Bank przenosi składnik aktywów finansowych na podmiot trzeci. Przeniesienie to ma miejsce wtedy, gdy Bank:
▪ przenosi umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych lub
▪ zatrzymuje umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów, ale przyjmuje umowny obowiązek przekazania tych przepływów jednostce spoza Banku.
Przenosząc składnik aktywów finansowych Bank ocenia, w jakim stopniu zachowuje ryzyko i korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych. W tym przypadku:
▪ jeżeli Bank przenosi zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to wyłącza składnik aktywów finansowych z bilansu;
▪ jeżeli Bank zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych to w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych w bilansie;
▪ jeżeli Bank nie przenosi ani nie zachowuje zasadniczo całego ryzyka i wszystkich korzyści związanych z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to Bank ustala, czy zachowała kontrolę nad tym składnikiem aktywów finansowych. W przypadku zachowania kontroli składnik aktywów finansowych jest ujmowany w bilansie Banku do wysokości wynikającej z trwałego zaangażowania, odpowiednio w przypadku braku kontroli jest z bilansu wyłączany.
Bank wyłącza ze swojego bilansu zobowiązanie finansowe (lub jego część), gdy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł.
Pochodne instrumenty finansowe wykazywane są w wartości godziwej począwszy od dnia zawarcia transakcji. Wartość godziwą ustala się w oparciu o notowania instrumentów na aktywnych rynkach, w tym w oparciu o ceny niedawno zawartych transakcji. Rynek jest uważany za aktywny, gdy kwotowane ceny instrumentów są regularnie dostępne i wynikają z rzeczywistych transakcji zawieranych na tym rynku oraz reprezentują poziom, po którym Bank mógłby zawrzeć takie transakcje. W przypadku, gdy rynek instrumentów nie jest aktywny, Bank określa wartość godziwą z wykorzystaniem technik wyceny, w tym modeli bazujących na zdyskontowanych przepływach pieniężnych oraz modeli wyceny opcji. Stosowane przez Bank techniki wyceny oparte są o maksymalne wykorzystanie danych wsadowych pochodzących z aktywnego rynku, takich jak stopy procentowe, kursy walutowe oraz zmienności implikowane. W przypadku braku danych wsadowych pochodzących z aktywnego rynku, Bank wykorzystuje w technikach wyceny własne szacunki parametrów wyceny w oparciu o swoją najlepszą wiedzę i doświadczenie. Dodatkowym elementem wyceny instrumentów pochodnych jest komponent ryzyka kredytowego uwzględniający zarówno ryzyko kontrahenta (korekta wartości kredytowej, z ang. credit value adjustment - CVA) jak i ryzyko własne Banku (korekta wartości debetowej, z ang. debit value adjustment – DVA).
Bank wydziela i ujmuje w bilansie wbudowane instrumenty pochodne będące składnikiem instrumentów hybrydowych. Instrument hybrydowy zawiera umowę zasadniczą (niebędącą instrumentem pochodnym) oraz wbudowany instrument pochodny, który w oparciu o określoną stopę procentową, cenę instrumentu finansowego, cenę towaru, kurs waluty, indeks cen lub stóp lub inną zmienną, modyfikuje część lub całość przepływów pieniężnych wynikających z umowy zasadniczej. Spełniające określone niżej warunki, wbudowane instrumenty pochodne traktuje się jako odrębne instrumenty pochodne. Instrumenty te są wyceniane według wartości godziwej a ich zmiany wartości godziwej wykazuje się w Rachunku zysków i strat.
Wbudowane instrumenty pochodne ujmuje się i wycenia odrębnie od umowy zasadniczej w przypadku łącznego zaistnienia następujących warunków:
▪ cechy ekonomiczne wbudowanego instrumentu pochodnego oraz ryzyko z nim związane nie są ściśle powiązane z cechami ekonomicznymi umowy zasadniczej i ryzykami z niej wynikającymi;
▪ samodzielny instrument o takich samych warunkach umownych jak wbudowany instrument pochodny spełniałby definicję instrumentu pochodnego; oraz
▪ hybrydowy (łączny) instrument finansowy nie jest zaliczany do instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez Rachunek zysków i strat.
Sposób ujmowania zmian wartości godziwej instrumentu pochodnego zależy od tego, czy dany instrument pochodny jest wyznaczony jako instrument zabezpieczający, od rodzaju zabezpieczenia oraz od rodzaju zabezpieczanej pozycji.
Instrumenty pochodne wykorzystywane są m.in. w celu zabezpieczenia przed ryzykami stopy procentowej oraz kursu walutowego wynikającymi z działalności operacyjnej, finansowej i inwestycyjnej. Niektóre instrumenty pochodne wyznacza się jako zabezpieczenie:
▪ przepływów pieniężnych, które przypisać można ujętemu składnikowi aktywów lub zobowiązań, lub wysoce prawdopodobnej planowanej transakcji (zabezpieczenie przepływów pieniężnych), lub
▪ wartości godziwej ujętego składnika aktywów lub zobowiązań albo wiążącej umowy (zabezpieczenie wartości godziwej).
Rachunkowość zabezpieczeń stosuje się pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych w MSR 39.
▪ W momencie ustanowienia zabezpieczenia, formalnie wyznacza się i dokumentuje powiązanie zabezpieczające, jak również cel zarządzania ryzykiem i strategię zawierania transakcji zabezpieczających. Dokumentacja obejmuje identyfikację pozycji zabezpieczanej lub transakcji, pozycji zabezpieczającej i charakter zabezpieczanego ryzyka. Dokumentuje się również, w momencie ustanowienia zabezpieczenia i przez cały czas jego trwania, ocenę efektywności instrumentu zabezpieczającego w kompensowaniu zmian wartości godziwej lub przepływów pieniężnych wynikających z pozycji zabezpieczanej;
▪ Bank przewiduje, że zabezpieczenie będzie odznaczało się wysoką skutecznością w równoważeniu przepływów środków pieniężnych i zmian wartości godziwej, zgodnie z udokumentowaną strategią zarządzania ryzykiem, dotyczącą tego konkretnego powiązania zabezpieczającego (prospektywny test efektywności);
▪ Zabezpieczenie przepływów środków pieniężnych dotyczy wysoce prawdopodobnej, prognozowanej transakcji, która jest narażona na ryzyko zmian przepływów środków pieniężnych wpływających na poziom wyniku finansowego (test wysokiego prawdopodobieństwa);
▪ Skuteczność zabezpieczenia można wiarygodnie ocenić, czyli można wiarygodnie wycenić wartość godziwą zabezpieczanej pozycji lub przepływy środków pieniężnych z niej pochodzące oraz wartość godziwą instrumentu zabezpieczającego;
▪ Zabezpieczenie jest na bieżąco weryfikowane i stwierdza się jego wysoką skuteczność w całym okresie jego wykorzystania (retrospektywny test efektywności).# Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych to zabezpieczenie przed ryzykiem zmienności przepływów pieniężnych, które (i) można przypisać konkretnemu rodzajowi ryzyka związanemu z ujętym składnikiem aktywów lub zobowiązaniem (takimi, jak całość lub część przyszłych płatności odsetkowych od zadłużenia o zmiennym oprocentowaniu) lub z wysoce prawdopodobną planowaną transakcją i które (ii) może wpływać na Rachunek zysków i strat.
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych ujmowane jest w następujący sposób: część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym, który stanowi efektywne zabezpieczenie, ujmuje się w kapitale własnym poprzez pozostały dochód całkowity, zaś nieefektywną część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym ujmuje się w Wyniku z instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków.
Zyski i straty ujęte w pozostałych dochodach całkowitych (efektywne zabezpieczenie), w momencie ujęcia składnika aktywów lub zobowiązań finansowych będącego skutkiem zabezpieczanej planowanej transakcji, przenoszone są do Rachunku zysków i strat w tym okresie lub w okresach, w których zabezpieczany składnik aktywów lub zobowiązań ma wpływ na Rachunek zysków i strat.
W przypadku zabezpieczenia aktywów lub zobowiązań niefinansowych, odniesione do pozostałych dochodów całkowitych jako efektywne zabezpieczenie zyski i straty, przenoszone są do wyniku sukcesywnie, w okresach w których aktywo lub zobowiązanie niefinansowe ma wpływ na Rachunek zysków i strat bezpośrednio z kapitału lub przenoszone są z kapitału do początkowego kosztu nabycia w bilansie i odnoszone do wyniku sukcesywnie w okresach, w których aktywo lub zobowiązanie niefinansowe ma wpływ na Rachunek zysków i strat.
Zabezpieczenie wartości godziwej to zabezpieczenie przed ryzykiem zmiany wartości godziwej ujętego składnika aktywów lub zobowiązania lub uprawdopodobnionego przyszłego zobowiązania, albo wyodrębnionej części takiego składnika aktywów, zobowiązania lub uprawdopodobnionego przyszłego zobowiązania, które przypisać można konkretnemu rodzajowi ryzyka i które może wpływać na Rachunek zysków i strat.
Zmiany wartości godziwej instrumentów pochodnych wyznaczonych i kwalifikujących się jako zabezpieczenia wartości godziwej, ujmuje się w Rachunku zysków i strat wraz z odpowiadającymi im zmianami wartości godziwej zabezpieczanego składnika aktywów lub zobowiązania odnoszącego się do ryzyka, przed którym Bank się zabezpiecza.
To znaczy: zyski lub straty wynikające z przeszacowania wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego (dla pochodnego instrumentu zabezpieczającego) wykazuje się w Rachunku zysków i strat, zaś zyski lub straty związane z pozycją zabezpieczaną, wynikające z zabezpieczanego ryzyka, korygują wartość bilansową zabezpieczanej pozycji i są ujmowane w Rachunku zysków i strat. Zasada ta ma zastosowanie do zabezpieczanej pozycji, którą w innych okolicznościach wycenia się według zamortyzowanego kosztu.
W przypadku pozycji zabezpieczanej, będącej składnikiem aktywów finansowych klasyfikowanych jako wyceniane przez inne całkowite dochody, zyski lub straty wynikające z zabezpieczanego ryzyka ujmuje się w Rachunku zysków i strat. Wycena zabezpieczanych składników aktywów finansowych klasyfikowanych jako wyceniane przez inne całkowite dochody, wynikająca z czynników innych niż zabezpieczane ryzyka, prezentowana jest w pozostałych dochodach całkowitych do czasu zbycia lub terminu zapadalności tego składnika aktywów.
W przypadku, gdy zabezpieczenie wartości godziwej przestało spełniać kryteria stosowania rachunkowości zabezpieczeń, korektę wartości bilansowej instrumentu zabezpieczanego, wycenianego wg efektywnej stopy procentowej, rozlicza się liniowo w czasie w Rachunku zysków i strat w okresie pozostałym do terminu wymagalności/zapadalności.
Wycena zabezpieczanych składników aktywów finansowych klasyfikowanych jako wyceniane przez inne całkowite dochody, wynikająca z czynników innych niż zabezpieczane ryzyka, prezentowana jest w kapitale z aktualizacji wyceny do czasu zbycia lub terminu zapadalności tego składnika aktywów.
W przypadku, gdy zabezpieczenie przepływów pieniężnych przestało spełniać kryteria stosowania rachunkowości zabezpieczeń, wycena instrumentu zabezpieczającego ujęta w pozostałych dochodach całkowitych na dzień ostatniego efektywnego testu pozostaje w kapitałach do czasu realizacji przepływu wynikającego z transakcji zabezpieczanej. Przeniesienie niniejszej wyceny do Rachunku zysków i strat następuje w okresach, w których transakcja zabezpieczana ma wpływ na Rachunek zysków i strat.
Instrumenty pochodne, które nie podlegają zasadom wyceny zgodnie z zasadami rachunkowości zabezpieczeń, klasyfikowane są jako instrumenty przeznaczone do obrotu i wyceniane w wartości godziwej. Zmiany wartości godziwej instrumentów pochodnych klasyfikowanych jako przeznaczone do obrotu są wykazywane w Rachunku zysków i strat w pozycji „Wynik z instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu”/„Wynik z pozycji wymiany”, co opisano poniżej.
Bank stosuje następujące zasady ujmowania zysków i strat z wyceny instrumentów pochodnych:
Transakcje walutowe forward (FX forward)
Transakcje forward są wyceniane według wartości godziwej w oparciu o metodę dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych, z uwzględnieniem ryzyka kredytowego kontrahenta (i Banku) o ile istnieje ryzyko niewywiązania się stron transakcji ze swoich zobowiązań. Zmiany wartości godziwej transakcji FX forward są wykazywane w „Wynik z pozycji wymiany” Rachunku zysków i strat. Ponadto, Bank desygnował wybrane transakcje FX forward jako instrumenty zabezpieczające. Sposób ujmowania i wyceny zabezpieczających instrumentów finansowych został opisany w części poświęconej rachunkowości zabezpieczeń.
Transakcje SWAP walutowy (FX SWAP)
Transakcje FX SWAP są wyceniane według wartości godziwej w oparciu o metodę dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych z wykorzystaniem krzywych stóp procentowych uwzględniających spread wynikający z aktualnych warunków rynkowych oraz z uwzględnieniem ryzyka kredytowego kontrahenta (i Banku) o ile istnieje ryzyko niewywiązania się stron transakcji ze swoich zobowiązań. Zmiany wartości godziwej transakcji FX SWAP są wykazywane w „Wynik z instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu” Rachunku zysków i strat.
Transakcje SWAP stopy procentowej (IRS)
Transakcje IRS są wyceniane według wartości godziwej w oparciu o metodę dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych z uwzględnieniem ryzyka kredytowego kontrahenta (i Banku) o ile istnieje ryzyko niewywiązania się stron transakcji ze swoich zobowiązań. Zmiany wartości godziwej transakcji IRS są wykazywane w „Wynik z instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu” Rachunku zysków i strat. Ponadto, Bank desygnował wybrane transakcje IRS jako instrumenty zabezpieczające. Sposób ujmowania i wyceny zabezpieczających instrumentów finansowych został opisany w części poświęconej rachunkowości zabezpieczeń.
Transakcje Cross – Currency Swap (CCS)
Transakcje CCS są wyceniane według wartości godziwej w oparciu o metodę dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych z zastosowaniem krzywych stóp procentowych skorygowanych o rynkowy spread z uwzględnieniem jego struktury terminowej oraz z uwzględnieniem ryzyka kredytowego kontrahenta (i Banku) o ile istnieje ryzyko niewywiązania się stron transakcji ze swoich zobowiązań. Zmiany wartości godziwej transakcji CCS są wykazywane w „Wynik z instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu” Rachunku zysków i strat. Ponadto, Bank desygnował wybrane transakcje CCS jako instrumenty zabezpieczające. Sposób ujmowania i wyceny zabezpieczających instrumentów finansowych został opisany w części poświęconej rachunkowości zabezpieczeń.
Transakcje typu IRS z wbudowanymi opcjami
Transakcje są wyceniane według wartości godziwej; komponent swapowy jest wyceniany przy zastosowaniu metody dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych z uwzględnieniem ryzyka kredytowego kontrahenta (i Banku) o ile istnieje ryzyko niewywiązania się stron transakcji ze swoich zobowiązań, natomiast komponent opcyjny wyceniany jest przy pomocy modeli wyceny opcji. Zmiany wartości godziwej wymienionych transakcji są wykazywane w „Wynik z instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu” Rachunku zysków i strat. Komponent opcyjny stanowi zabezpieczenie opcji wbudowanych w papiery wartościowe lub depozyty oferowane przez Bank.
Opcje na indeksy i opcje walutowe
Transakcje opcyjne są wyceniane według wartości godziwej z zastosowaniem modeli do wyceny opcji. W przypadku opcji wystawionych przez kontrahentów Banku, wycena modelowa uzupełniana jest o wpływ na wartość godziwą szacunkowego parametru ryzyka kredytowego. Zmiany wartości godziwej opcji są wykazywane w „Wynik z instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu” Rachunku zysków i strat.
Transakcje Forward Rate Agreement (FRA)
Transakcje FRA są wyceniane do wartości godziwej przy zastosowaniu metody dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych z uwzględnieniem ryzyka kredytowego kontrahenta (i Banku) o ile istnieje ryzyko niewywiązania się stron transakcji ze swoich zobowiązań. Zmiany wartości godziwej transakcji FRA są wykazywane w „Wynik z instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu” Rachunku zysków i strat.# Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Począwszy od dnia 1 stycznia 2018 r. model szacowania utraty wartości bazuje na koncepcji „oczekiwanej straty kredytowej” (ang. expected credit loss - ECL). W wyniku wprowadzonych zmian, odpisy aktualizujące kalkulowane zgodnie z tą koncepcją, uwzględniają również prognozy oraz oczekiwania odnośnie przyszłych warunków ekonomicznych, mających wpływ na poziom ryzyka kredytowego ekspozycji. Wdrożony model utraty wartości dotyczy aktywów finansowych klasyfikowanych zgodnie z MSSF 9 jako aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu lub według wartości godziwej poprzez inne całkowite dochody (za wyjątkiem instrumentów kapitałowych) oraz zobowiązań pozabilansowych.
Zgodnie z MSSF 9 ekspozycje kredytowe podlegają klasyfikacji do następujących kategorii:
W przypadku ekspozycji klasyfikowanych do kategorii POCI (ang. purchased or originated credit impaired), które w początkowym ujęciu w bilansie uznano jako aktywa z utratą wartości, a oczekiwana strata kredytowa jest obliczana na bazie ECL uwzględniającego cały okresie istnienia składnika aktywów finansowych.
34 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Aktywa, w przypadku których zidentyfikowano istotny wzrost poziomu ryzyka kredytowego w odniesieniu do momentu początkowego ujęcia w bilansie, klasyfikowane są do Fazy 2. Istotny wzrost ryzyka jest identyfikowany w oparciu kryteria jakościowe oraz ilościowe.
Kryteria jakościowe obejmują:
Kryterium ilościowe polega na porównaniu wartości dożywotniego PD (ang. lifetime PD) ustalonej na moment początkowego ujęcia ekspozycji w bilansie, z wartością dożywotniego PD na bieżący dzień sprawozdawczy. Jeżeli empirycznie ustalony próg względnej zmiany wartości dożywotniego PD zostanie przekroczony, wówczas ekspozycja zostaje automatycznie przeniesiona do Koszyka 2. Ocena ilościowa nie obejmuje ekspozycji analizowanych indywidualnie.
W procesie kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych Bank korzysta z prognozowanych informacji dotyczących przyszłych zdarzeń makroekonomicznych. Biuro Analiz Makroekonomicznych przygotowuje trzy scenariusze (podstawowy, optymistyczny i pesymistyczny) i określa prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Prognozy przekładają się bezpośrednio lub pośrednio na wartości szacowanych parametrów i wysokość ekspozycji.
Od momentu wdrożenia MSSF 9, Grupa przyjęła jednolitą definicję niewykonania zobowiązania, zarówno w zakresie kalkulacji wymogów kapitałowych, jak i na potrzeby szacowania utraty wartości. Począwszy od roku 2020 dla portfela detalicznego Grupa stosuje definicję niewykonania zobowiązania zgodnie z wytycznymi EBA (EBA/GL/2016/07) tzw. Nowa Definicja Default.
Ujednolicona definicja default obejmuje następujące przesłanki:
Bank uwzględnia zjawisko zarażania (ang. cross-default) dla wszystkich segmentów.
35 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Model PD, stworzony w celu obliczania oczekiwanych strat kredytowych, oparty jest na danych empirycznych, dotyczących 12-miesięcznych współczynników default-rate, które są następnie wykorzystywane przy użyciu odpowiednich metod statystycznych i ekonometrycznych do oszacowania wartości dożywotnich PD Lifetime (uwzględniając prognozy makroekonomiczne: FLI). Segmentacja przyjęta w tym celu na poziomie klienta jest zgodna z segmentacją stosowaną do celów obliczania wymogów kapitałowych. Dodatkowo Bank wykorzystuje informacje o ratingach z wewnętrznych modeli ratingowych do obliczania wartości PD.
Modele LGD wykorzystywane przez Bank w procesie kalkulacji wymogu kapitałowego dla portfela detalicznego, zostały dostosowane do wymogów MSSF 9 w zakresie szacowania utraty wartości. Głównymi składnikami tych modeli są: stopa uzdrowień (ang. cure rate) i stopa odzysku (ang. recovery rate) oszacowana na podstawie zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Dostosowanie tych modeli do wymogów MSSF 9 objęło między innymi wyłączenie bufora konserwatyzmu, kosztów pośrednich i korekty dotyczącej spowolnienia gospodarczego. Ponadto dokonano zmian pozwalających na odzwierciedlenie obecnej sytuacji gospodarczej (koncepcja point-in-time) i wykorzystanie prognoz makroekonomicznych (FLI).
W przypadku portfela korporacyjnego model LGD oparty jest na komponencie odzwierciedlającym sparametryzowane odzyski dla kluczowych typów zabezpieczeń oraz na współczynniku odzysków dla niezabezpieczonej części ekspozycji. Wszystkie parametry zostały obliczone na podstawie danych historycznych, zawierających informacje o zdyskontowanych przepływach pieniężnych, uzyskanych przez jednostkę dochodzenia należności korporacyjnych.
Model EaD stosowany w Banku obejmuje obliczanie takich parametrów jak: średnie wykorzystanie limitu (LU), współczynnik konwersji kredytowej (CCF), współczynnik przedpłat, oczekiwana długość życia ekspozycji. Segmentacja opiera się na rodzaju klienta (detaliczny, korporacyjny, leasing) i produkcie (produkty z / bez harmonogramu). Prognozy kursów walutowych są stosowane jako korekta FLI.
Bank bezpośrednio obniża wartość bilansową brutto składnika aktywów finansowych, jeżeli nie istnieją uzasadnione przesłanki na odzyskanie danego składnika aktywów finansowych w całości lub części. W efekcie odpisania, składnik aktywów finansowych przestaje w całości lub w części być ujmowany sprawozdaniu finansowym.
Kompensowanie składnika aktywów i zobowiązań finansowych dokonywane jest jedynie w przypadku gdy Bank posiada ważny tytuł prawny do przeprowadzenia kompensaty a rozliczenie ma zostać przeprowadzone w kwocie netto lub realizacja składnika aktywów i pasywów następuje jednocześnie.
Transakcje repo i sell-buy back oraz transakcje reverse-repo i buy-sell back są operacjami sprzedaży lub kupna papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu lub odsprzedaży w umownym terminie i po określonej cenie. Bank prezentuje w bilansie aktywa finansowe odsprzedane z klauzulą przyrzeczenia odkupu (transakcje typu repo, sell–buy back) jednocześnie ujmując po stronie pasywów zobowiązania wynikające z udzielonego przyrzeczenia odkupu. Warunkiem stosowania takiego rozwiązania jest zachowanie przez Bank ryzyk i korzyści wynikających z danego aktywa pomimo jego transferu.
36 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
W przypadku transakcji zakupu papierów wartościowych z przyrzeczeniem sprzedaży (reverse repo, buy-sell back) posiadane aktywa finansowe prezentowane są jako należność wynikająca z klauzuli odkupu. Transakcje z przyrzeczeniem odkupu/sprzedaży są wyceniane wg zamortyzowanego kosztu, natomiast papiery wartościowe będące przedmiotem transakcji z przyrzeczeniem odkupu nie są usuwane z bilansu i podlegają wycenie wg zasad określonych dla poszczególnych portfeli papierów wartościowych. Różnica między ceną sprzedaży i odkupu jest traktowana odpowiednio jako koszty/przychody odsetkowe i rozliczana jest w czasie trwania umowy z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej.# Rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne
Do rzeczowych składników aktywów trwałych zalicza się środki trwałe oraz nakłady na ich budowę. Do środków trwałych zalicza się składniki rzeczowych aktywów trwałych o przewidywanym okresie wykorzystywania dłuższym niż rok, które są utrzymywane z uwagi na ich wykorzystanie na własne potrzeby lub w celu oddania ich do użytkowania innym podmiotom na podstawie umowy najmu lub w celach administracyjnych. Rzeczowe aktywa trwałe wykazuje się według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonego o odpisy amortyzacyjne (umorzeniowe) oraz odpisy z tytułu utraty wartości. Środki trwałe w budowie wykazywane są w wartości ceny nabycia lub kosztu wytworzenia i nie podlegają amortyzacji.
Bank ujmuje w wartości bilansowej pozycji rzeczowych aktywów trwałych koszty wymiany części tych pozycji w momencie ich poniesienia, jeśli istnieje prawdopodobieństwo uzyskania przyszłych korzyści ekonomicznych związanych ze składnikiem aktywów, a cenę nabycia lub koszt wytworzenia można wycenić w wiarygodny sposób. Pozostałe koszty są ujmowane w Rachunku zysków i strat w momencie ich poniesienia. Koszty napraw i utrzymania rzeczowych aktywów trwałych obciążają Rachunek zysków i strat w okresie sprawozdawczym, w którym zostały poniesione.
Składnik wartości niematerialnych to możliwy do zidentyfikowania niepieniężny składnik aktywów, który nie posiada postaci fizycznej, powodujący w przyszłości wpływ korzyści ekonomicznych dla Banku. Głównymi składnikami wartości niematerialnych są licencje na oprogramowanie komputerowe. Nabyte licencje na oprogramowanie komputerowe są aktywowane w wysokości poniesionych kosztów nabycia i przygotowania do użytkowania, z uwzględnieniem odpisów z tytułu utraty wartości. Nakłady związane z ulepszaniem lub utrzymywaniem oprogramowania komputerowego są wykazywane jako koszty w momencie ich poniesienia.
Pozostałe wartości niematerialne nabywane przez Bank, wykazuje się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o umorzenie i łączną kwotę odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości.
Nakłady poniesione po początkowym ujęciu nabytego składnika wartości niematerialnych są aktywowane tylko w przypadku, gdy te nakłady zwiększają przyszłe korzyści ekonomiczne danego składnika. W pozostałych przypadkach nakłady te są ujmowane w Rachunku zysków i strat jako koszty w momencie ich poniesienia. Wszystkie wartości niematerialne podlegają okresowym przeglądom w celu weryfikacji czy nie wystąpiły istotne przesłanki utraty wartości, które wymagałyby przeprowadzenia testu na utratę wartości oraz dokonania odpisu z tytułu utraty wartości.
Odpisy amortyzacyjne od wartości podlegającej amortyzacji rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych dokonywane są metodą liniową, zgodnie z ustalonymi stawkami amortyzacji, przez przewidywany okres ich użyteczności ekonomicznej. Przez wartość podlegającą amortyzacji rozumie się cenę nabycia lub koszt wytworzenia danego składnika aktywów po pomniejszeniu o wartość końcową (rezydualną) tego składnika. Okres ekonomicznej użyteczności, stawki amortyzacji a także wartość końcowa rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych podlegających amortyzacji są corocznie weryfikowane. Wnioski z tej weryfikacji stanowią podstawę dla ewentualnej zmiany okresów amortyzacji rozpoznawanej prospektywnie od daty dostosowania.
Nie amortyzuje się gruntów, nakładów na rzeczowe aktywa trwałe oraz nakładów na wartości niematerialne. Nie dokonuje się także odpisów amortyzacyjnych składnika wartości niematerialnych o nieokreślonym okresie użytkowania. Wartości niematerialne o nieokreślonym okresie użytkowania są systematycznie testowane pod kątem trwałej utraty wartości na każdy dzień bilansowy.
Bilansowe stawki amortyzacyjne stosowane dla podstawowych grup rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych oraz dla nieruchomości inwestycyjnych są następujące:
| Wybrane grupy środków trwałych | Stawka amortyzacyjna |
|---|---|
| budynki bankowe | 2,5% |
| inwestycje w obiektach obcych | przeważnie 10 lat |
| zespoły komputerowe | 20% |
| urządzenia sieciowe | 20% |
| środki transportowe | standardowo 25% |
| urządzenia telekomunikacji | 10% |
| wartości niematerialne (oprogramowanie) | w zależności od planowanego okresu użytkowania |
| główne aplikacje (systemy) | w zależności od planowanego okresu użytkowania |
Wartość amortyzacji obciąża koszty operacyjne Rachunku zysków i strat.
Do aktywów trwałych do zbycia klasyfikowane są aktywa trwałe, w przypadku, jeśli ich wartość bilansowa zostanie odzyskana przede wszystkim w drodze transakcji sprzedaży, a nie poprzez ich dalsze wykorzystanie. Sytuacja taka ma miejsce, gdy pojedynczy składnik aktywów (lub grupa) jest dostępny do natychmiastowej sprzedaży w jego bieżącym stanie z uwzględnieniem jedynie normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków dla sprzedaży tego typu aktywów oraz jego sprzedaż jest wysoce prawdopodobna, tzn. zdecydowano o wypełnieniu planu sprzedaży danego składnika aktywów, rozpoczęto aktywny program znalezienia nabywcy i zakończenia planu zbycia. Ponadto, taki składnik aktywów jest oferowany do sprzedaży po cenie, która jest racjonalna w odniesieniu do jego bieżącej wartości godziwej i oczekuje się, że sprzedaż zostanie ujęta jako sprzedaż zakończona w czasie jednego roku od dnia zaklasyfikowania składnika aktywów do tej kategorii.
Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży ujmuje się w kwocie niższej z dwóch: wartości bilansowej i wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia tych aktywów. Dla aktywów zaklasyfikowanych do tej kategorii nie nalicza się amortyzacji.
W przypadku gdy kryteria klasyfikacji do grupy aktywów trwałych do zbycia nie są spełnione Bank zaprzestaje ich ujmowania w tej kategorii i dokonuje reklasyfikacji do odpowiedniej kategorii aktywów. W takim przypadku Bank wycenia składnik aktywów, który nie jest dłużej klasyfikowany jako przeznaczony do zbycia w kwocie niższej z:
Bank na każdy dzień bilansowy dokonuje weryfikacji wartości bilansowych aktywów trwałych pod kątem istnienia dowodów wskazujących na utratę wartości. W przypadku, gdy efekt analizy jest pozytywny Bank szacuje wartość odzyskiwalną składnika aktywów i ujmuje w Rachunku zysków i strat odpis aktualizacyjny, gdy wartość odzyskiwalna jest mniejsza od wartości bilansowej. Odpis aktualizujący ujmowany jest w wysokości różnicy pomiędzy wartością bilansową a wartością odzyskiwalną składnika aktywów.
Wartość odzyskiwalna odpowiada cenie sprzedaży netto składnika aktywów lub jego wartości użytkowej zależnie od tego, która z nich jest wyższa. Wartość użytkowa ustalana jest dla poszczególnych składników aktywów, w przypadku, gdy dany składnik aktywów generuje przepływy środków pieniężnych znacząco niezależne od tych generowanych przez inne aktywa lub grupy aktywów. W przypadku, gdy istnieją przesłanki, że nastąpiła utrata wartości majątku wspólnego, czyli aktywów, które nie wypracowują wpływów pieniężnych, niezależne od innych aktywów lub zespołów aktywów oraz nie można ustalić wartości odzyskiwanej pojedynczego składnika aktywów zaliczanego do majątku wspólnego, Bank ustala wartość odzyskiwaną na poziomie ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego dany składnik należy. Jeśli zgodnie z par 21 MSR 36 brak jest przyczyny, by sądzić że wartość użytkowa danego składnika aktywów istotnie przewyższa jego wartość godziwą pomniejszoną o koszty jego sprzedaży, za wartość odzyskiwaną przyjmuje się wartość godziwą pomniejszoną o koszty sprzedaży. Dotyczy to w szczególności składników aktywów trwałych przeznaczonych do zbycia.
Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości może być odwrócony poprzez wynik finansowy do poziomu, przy którym wartość księgowa aktywa nie przekracza wartości księgowej danego składnika aktywów przy założeniu, iż nie dokonano odpisu aktualizującego, a amortyzacja była kontynuowana.
Koszty rozliczane w czasie (aktywa) dotyczą tych wydatków, których rozliczenie w ciężar Rachunku zysków i strat nastąpi stosownie do upływu czasu w przyszłych okresach sprawozdawczych. Koszty rozliczane w czasie (aktywa) są ujmowane w pozycji „Pozostałe aktywa” aktywów bilansu.
Składnikami kosztów rozliczanych w czasie (pasywa) są zobowiązania na pokrycie kosztów wynikających ze świadczeń wykonanych na rzecz Banku, które zostaną rozliczone w następnych okresach. Rezerwy te wykazuje się w pozycji „Pozostałe zobowiązania” pasywów bilansu.
Przychody przyszłych okresów stanowią między innymi otrzymane kwoty przyszłych świadczeń oraz niektóre rodzaje dochodów pobranych z góry, których rozliczenie do Rachunków zysków i strat nastąpi w przyszłych okresach sprawozdawczych. Są one ujmowanie w pozycji „Pozostałe zobowiązania” pasywów bilansu.
Rezerwy tworzone są wówczas, gdy 1) na Banku ciąży istniejący obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych i 2) prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków odzwierciedlających korzyści ekonomiczne, oraz 3) można dokonać wiarygodnego oszacowania kwoty tego zobowiązania.# Rezerwy
W przypadku, gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, wielkość rezerwy jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowej przed opodatkowaniem, która odzwierciedla aktualne oceny rynkowe co do wartości pieniądza w czasie oraz ewentualnego ryzyka związanego z danym zobowiązaniem.
Rezerwę na koszty restrukturyzacji tworzy się, gdy spełnione są ogólne kryteria ujmowania rezerw jak również szczegółowe kryteria dotyczące powstania obowiązku tworzenia rezerwy na koszty restrukturyzacji określone w MSR 37. W szczególności, zwyczajowo oczekiwany obowiązek przeprowadzenia restrukturyzacji powstaje tylko wówczas, gdy Bank posiada szczegółowy, formalny plan restrukturyzacji oraz wzbudziła uzasadnione oczekiwanie u stron, których plan dotyczy, że przeprowadzi działania restrukturyzacyjne poprzez rozpoczęcie wdrażania planu lub ogłoszenie głównych elementów planu tymże stronom.
Szczegółowy plan restrukturyzacji określa co najmniej działalność, lub część działalności, której ten plan dotyczy, podstawowe lokalizacje, które zostaną nim objęte, miejsce zatrudnienia, funkcje i przybliżoną liczbę pracowników, którzy mają uzyskać odszkodowania w zamian za zakończenie stosunku pracy, kwotę nakładów, które będą poniesione oraz termin, w jakim plan zostanie wdrożony.
Rezerwa na restrukturyzację obejmuje tylko takie bezpośrednie nakłady powstające w wyniku restrukturyzacji, które jednocześnie a) w sposób nieodzowny wynikają z restrukturyzacji oraz b) nie są związane z bieżącą działalnością jednostki gospodarczej. Rezerwa na restrukturyzację nie obejmuje także przyszłych kosztów operacyjnych.
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze Banku (inne niż świadczenia z tytułu rozwiązania umowy o pracę w całości należne w ciągu 12 miesięcy od wykonania pracy) obejmują wynagrodzenia, premie, płatne urlopy oraz składki na ubezpieczenia społeczne.
Bank ujmuje przewidywaną niezdyskontowaną wartość krótkoterminowych świadczeń pracowniczych jako koszty w okresie, w którym pracownicy świadczyli związaną z nimi pracę w korespondencji z pozostałymi zobowiązaniami bilansu.
Kwota krótkoterminowych świadczeń pracowniczych z tytułu niewykorzystanych dni urlopowych przysługujących pracownikom Banku jest wyliczana jako suma niewykorzystanych urlopów przysługujących poszczególnym pracownikom Banku.
Zobowiązania Banku z tytułu długoterminowych świadczeń pracowniczych są kwotą przyszłych korzyści, które pracownik otrzyma w zamian za świadczenie swoich usług w bieżącym i wcześniejszych okresach, które nie są w całości należne w ciągu 12 miesięcy od wykonania pracy.
Zgodnie z Regulaminem Wynagradzania Pracowników oraz Kodeksem Pracy, pracownikom po przepracowaniu określonej liczby lat i osiągnięciu wymaganego wieku, przysługuje prawo do otrzymania odprawy emerytalnej.
40
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Rezerwa na odprawy emerytalne wyliczana jest metodą aktuarialną przez niezależnego aktuariusza jako wartość obecna przyszłych zobowiązań Banku wobec pracowników według stanu zatrudnienia i płac na dzień aktualizacji. Wycena jest sporządzona przy zastosowaniu metody prognozowanego kosztu jednostkowego (projected unit credit method). Zgodnie z tą metodą każdy okres wykonywania pracy daje uprawnienia do dodatkowej jednostki świadczeń i każda jednostka uprawnienia do świadczenia wyliczana jest oddzielnie. Uwzględnia się przy tym, że bazowe wynagrodzenie każdego z pracowników będzie się zmieniać w czasie wg określonych założeń.
Rezerwa na odprawy emerytalne podlega aktualizacji na bazie rocznej. Parametrami, które mają istotny wpływ na wysokość wartości obecnej zobowiązań są: stopa mobilności (rotacja) pracowników, stopa dyskontowa, stopa wzrostu płac. Nominalna stopa dyskontowa dla kalkulacji za rok 2023 została ustalona na poziomie 5,35%. Wyliczenia zobowiązań dokonuje się dla pracowników obecnie zatrudnionych i nie dotyczy ono osób, które zostaną przyjęte do pracy w przyszłości.
W 2012 roku Bank wdrożył politykę określającą zasady wynagradzania osób mających istotny wpływ na profil ryzyka Banku Millennium, z późniejszymi zmianami. Zgodnie z polityką, pracownicy Banku mający istotny wpływ na profil ryzyka Banku otrzymują zmienne wynagrodzenie, którego część wypłacana jest w formie instrumentów finansowych. Do 2018 roku instrument finansowy miał formę akcji fantomowych. Od roku 2019 Bank, decyzją Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Banku z dnia 27 sierpnia 2019, wprowadziła 3-letni program motywacyjny służący wynagradzaniu osób uprawnionych, uprzednio zidentyfikowanych jako mających istotny wpływ na profil ryzyka (ang. Risk Taker). W jego ramach nabyte przez Bank Akcje Własne zostały, zgodnie z obowiązującą polityką wynagrodzeń Risk Takerów, przeznaczone jako instrument finansowy do nieodpłatnego nabycia w odpowiedniej liczbie przez wskazanych Risk Takerów w Okresie Trwania Programu. W programach premiowych obowiązujących począwszy od 1 stycznia 2020 roku instrumenty finansowe były przyznawane Risk Takers I – Członkom Zarządu Banku Millennium S.A. W 2023 roku Komitet Personalny Rady Nadzorczej podjął decyzję o konwersji akcji własnych przyznanych Członkom Zarządu w programie za rok 2021 w formie akcji własnych na akcje fantomowe. W ramach programu za 2022 jako instrument finansowy przyznano akcje fantomowe. Szczegóły Polityki zostały zaprezentowane w punkcie 7), Rozdziale 14. niniejszego sprawozdania finansowego.
Rezerwy z tytułu krótkoterminowych i długoterminowych świadczeń pracowniczych ujmuje się w pozycji „Pozostałe zobowiązania” bilansu w korespondencji z kosztami wynagrodzeń w Rachunku zysków i strat.
Bank realizuje program świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia zwany programem określonych składek. Na mocy tego programu Bank jest zobowiązany prawem do odprowadzania ustalonej kwoty składek do państwowego funduszu emerytalnego. Ze środków funduszu obejmujących również zwrot uzyskany z inwestowania składek wypłacane są pracownikowi świadczenia po okresie zatrudnienia. W rezultacie na Banku nie ciąży prawne ani zwyczajowo oczekiwane zobowiązanie do zapłacenia dodatkowych składek, jeżeli fundusz emerytalny nie będzie posiadał aktywów w wysokości wystarczającej do zapłaty należnych świadczeń.
Kapitały własne stanowią kapitały i fundusze tworzone zgodnie z obowiązującym prawem, właściwymi ustawami oraz statutem. Na kapitały własne składają się: kapitał zakładowy, kapitał ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej, kapitał z aktualizacji wyceny oraz zyski zatrzymane. Wszystkie kwoty kapitałów i funduszy wykazywane są według wartości nominalnej.
Kapitał akcyjny wykazywany jest według wartości nominalnej, zgodnie ze statutem oraz wpisem do rejestru sądowego.
41
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Jeżeli jednostka nabywa własne instrumenty kapitałowe, to kwotę zapłaconą, łącznie z kosztami bezpośrednio się do tego odnoszącymi, ujmuje się jako zmianę w kapitale własnym. Nabyte akcje własne ujmuje się jako akcje własne i ujawnia się je jako zmniejszenie kapitału własnego do momentu ich anulowania.
Dywidendy za rok obrotowy, które zostały zatwierdzone przez Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy, ale nie zostały wypłacone na dzień bilansowy, ujawnia się w pozycji „Pozostałe zobowiązania” pasywów bilansu.
Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej (nadwyżka ceny emisyjnej nad ceną nominalną) tworzony jest z premii emisyjnej uzyskanej z emisji akcji pomniejszonej o bezpośrednie, poniesione koszty z nią związane.
Na skumulowane inne całkowite dochody odnosi się różnice z wyceny aktywów finansowych wycenianych wg wartości godziwej przez inne całkowite dochody, efekt wyceny zabezpieczeń przepływów środków pieniężnych oraz zyski (straty) aktuarialne dotyczące rezerw na odprawy emerytalne pomniejszone odpowiednio o odpisy z tytułu odroczonego podatku dochodowego z tym związane. Skumulowane inne całkowite dochody nie podlegają dystrybucji.
Zyski zatrzymane tworzone są z odpisów z zysku i są przeznaczone na cele określone w statucie lub innych przepisach prawa (pozostała część kapitału zapasowego, kapitał rezerwowy, w tym fundusz ogólnego ryzyka bankowego) lub stanowią zyski/straty z lat ubiegłych, lub także wynik finansowy netto bieżącego okresu.
Fundusz ogólnego ryzyka bankowego w Banku tworzony jest zgodnie z przepisami ustawy Prawo Bankowe z dnia 29 sierpnia 1997 r. z późniejszymi zmianami, z zysku po opodatkowaniu. Wynik finansowy netto bieżącego okresu stanowi wynik z Rachunku zysków i strat roku bieżącego skorygowany obciążeniem z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych.
Straty przypadające udziałom niekontrolującym, a przewyższające wartość przypadającego na nie kapitału własnego, obciążają kapitał własny Banku.
Gwarancja finansowa jest kontraktem, na mocy którego wystawca zobowiązuje się do wykonania na rzecz beneficjanta określonych płatności w celu zrekompensowania poniesionych przez beneficjanta strat, spowodowanych zaniechaniem przez określonego dłużnika spłat wynikających z oryginalnych bądź zmodyfikowanych warunków umowy instrumentu dłużnego.
Udzielone gwarancje finansowe są wyceniane w wyższej z następujących wartości:
42
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.# Przychody i koszty odsetkowe oraz przychody i koszty o podobnym charakterze
Przychody odsetkowe obejmują odsetki dotyczące instrumentów finansowych, wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz aktywów finansowych wycenianych wg wartości godziwej przez inne całkowite dochody przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej. Metoda efektywnej stopy procentowej jest metodą naliczania zamortyzowanego kosztu składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego oraz alokacji przychodów lub kosztów z tytułu odsetek i niektórych prowizji (stanowiących integralną część stopy procentowej) do właściwego okresu. Efektywna stopa procentowa jest stopą, która dokładnie dyskontuje oszacowane przyszłe przepływy pieniężne (w okresie do wygaśnięcia instrumentu finansowego) do wartości bilansowej brutto składnika aktywów/zamortyzowanego kosztu zobowiązania. Obliczając efektywną stopę procentową, Bank szacuje przepływy pieniężne uwzględniając wszystkie warunki umowne danego instrumentu finansowego, nie biorąc jednak pod uwagę możliwych przyszłych strat z tytułu niespłaconych kredytów. Kalkulacja ta uwzględnia wszystkie opłaty zapłacone lub otrzymane między stronami umowy, które są integralną częścią efektywnej stopy procentowej, oraz koszty transakcji i wszystkie inne różnice z tytułu premii lub dyskonta.
Przychody z tytułu odsetek obejmują odsetki oraz prowizje (otrzymane lub należne) ujęte w kalkulacji efektywnej stopy procentowej z tytułu: kredytów, lokat międzybankowych oraz dłużnych papierów wartościowych niesklasyfikowanych jako przeznaczone do obrotu. W przychodach odsetkowych ujmowane są także koszty bezpośrednio związane z zawarciem umowy kredytowej ponoszone przez Grupę (głównie prowizje płacone agentom zewnętrznym i własnym za zawarcie umowy kredytu hipotecznego oraz związane z tym typem umów koszty wyceny nieruchomości), które stanowią składową rachunku efektywnej stopy procentowej i podlegają rozliczeniu w czasie.
W momencie rozpoznania utraty wartości instrumentu finansowego wycenianego według zamortyzowanego kosztu oraz wycenianych wg wartości godziwej przez inne całkowite dochody, przychody odsetkowe ujmowane są w Rachunku zysków i strat, lecz wyliczane są od nowo ustalonej wartości bilansowej instrumentu finansowego (to jest wartości pomniejszonej o odpis aktualizujący wartość).
Przychody z tytułu odsetek obejmują również wynik odsetkowy od instrumentów pochodnych desygnowanych i będących efektywnymi instrumentami zabezpieczającymi w rachunkowości zabezpieczeń (szczegółowy opis istniejących relacji zabezpieczających zawiera nota (24)).
Przychody i koszty odsetkowe od instrumentów pochodnych zaklasyfikowanych do kategorii przeznaczone do obrotu jak również przychody odsetkowe oraz rozliczenie dyskonta lub premii od dłużnych instrumentów finansowych zaklasyfikowanych jako przeznaczone do obrotu są ujmowane w pozycji „Wynik o charakterze o charakterze podobnym do odsetkowego od Aktywów wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat” Rachunku zysków i strat. W tej pozycji ujmowane są również przychody odsetkowe wynikające z aktywów obowiązkowo wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Koszty odsetkowe obejmują w szczególności odsetki wynikające z instrumentów finansowych, wycenianych według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu opisanej powyżej metody efektywnej stopy procentowej.
Przychody i koszty z tytułu opłat i prowizji od obsługi rachunków bankowych, operacji z tytułu obsługi kart płatniczych, z działalności maklerskiej, są zaliczane do wyniku w momencie wykonania usługi, zaś pozostałe prowizje i opłaty są rozliczane w czasie. Jako podstawowe typy prowizji związanych z działalnością kredytową Bank wyróżnia między innymi opłaty i prowizje przygotowawcze oraz prowizje od niewykorzystanego zaangażowania.
43 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Opłaty i prowizje (zarówno przychody, jak i koszty) bezpośrednio związane z powstaniem aktywów finansowych posiadających określone harmonogramy spłat są ujmowane w Rachunku zysków i strat jako element efektywnej stopy procentowej i stanowią część przychodów odsetkowych. Inne integralnie związane z powstaniem aktywów bez określonych harmonogramów rozliczane są liniowo w okresie trwania kontraktu. Opłaty za zobowiązanie się do udzielenia pożyczek, które najprawdopodobniej będą zaciągnięte, są odraczane i z chwilą powstania aktywów finansowych są rozliczane jako element efektywnej stopy procentowej lub liniowo przy uwzględnieniu wyżej wymienionego kryterium.
W przypadku kredytów i pożyczek o nieustalonych terminach płatności rat i nieustalonych zmianach oprocentowania, np. kredytów w rachunku bieżącym i kredytów z tytułu kart kredytowych, prowizje rozliczane są w czasie przez okres ważności karty lub limitu kredytu w rachunku bieżącym metodą liniową, i zaliczane do przychodów prowizyjnych.
W związku z prowadzoną przez Bank działalnością bancassurance (sprzedaż usług ubezpieczeniowych), bazując na kryterium rozpoznawania przychodów z tej działalności, można wydzielić dwie grupy produktów. Pierwszą grupę stanowią produkty ubezpieczeniowe bez bezpośredniego powiązania z instrumentem finansowym (np.: ubezpieczenie zdrowia, NNW) – w tym przypadku wynagrodzenie Banku jest ujmowane jednorazowo jako przychód po wykonaniu ważnej czynności tj. w dniu rozpoczęcia lub odnowienia polis ubezpieczeniowych z uwzględnieniem ewentualnych rezerw na zwroty.
W drugim przypadku (gdy występuje bezpośrednie powiązanie ubezpieczenia z instrumentem finansowym, to jest w szczególności gdy produkt ubezpieczeniowy oferowany jest klientowi wyłącznie z produktem kredytowym, tj. nie ma możliwości zakupu w Banku produktu ubezpieczeniowego identycznego co do formy prawnej, warunków produktu i treści ekonomicznej bez produktu kredytowego) można zidentyfikować dwie kategorie:
a) W ubezpieczeniach związanych z kredytami mieszkaniowymi w przypadku ubezpieczeń pobieranych miesięcznie (ubezpieczenie na życie i ubezpieczenie nieruchomości) wynagrodzenie jest ujmowane w rachunku zysków i strat w momencie otrzymania wynagrodzenia.
b) W ubezpieczeniach związanych z kredytami gotówkowymi Bank dokonuje alokacji łącznej wartości wynagrodzenia należnego z tytułu połączonej transakcji do poszczególnych elementów transakcji, po pomniejszeniu o szacunek rezerwy dotyczącej części wynagrodzenia, która będzie zwracana, np. w wyniku rezygnacji przez klienta z ubezpieczenia, przedpłat lub innych tytułów. Szacunek rezerwy oparty jest na analizie historycznych informacji o rzeczywistych zwrotach w przeszłości oraz przewidywaniach, co do trendu zwrotów w przyszłości. Alokacja wynagrodzenia, o której mowa wyżej, oparta jest o metodę „względnej wartości godziwej”, polegającej na podziale łącznego wynagrodzenia w proporcji, odpowiednio, wartości godziwej wynagrodzenia z tytułu instrumentu finansowego oraz wartości godziwej usługi pośrednictwa. Ustalenie powyższych wartości godziwych oparte jest na danych rynkowych, w szczególności dla:
▪ usługi pośrednictwa - na podejściu rynkowym polegającym na wykorzystaniu cen i innych danych rynkowych dla najbardziej zbliżonych transakcji rynkowych,
▪ wynagrodzenia z instrumentu finansowego - na podejściu dochodowym opartym na przeliczeniu przyszłych kwot na wartość bieżącą z wykorzystaniem informacji na temat oprocentowania i innych opłat dla identycznych lub najbardziej zbliżonych instrumentów finansowych oferowanych niezależnie od produktu ubezpieczeniowego.
Poszczególne wyodrębnione elementy danej transakcji, bądź kilku transakcji rozpatrywanych łącznie, podlegają następującym zasadom ujmowania przychodu:
▪ prowizje agencji ubezpieczeniowych – w części dotyczącej opłaty za wykonanie ważnej czynności, ujmowane w przychodach w dniu rozpoczęcia bądź odnowienia polisy ubezpieczeniowej,
▪ prowizje/opłaty stanowiące integralną część efektywnej stopy procentowej instrumentu finansowego – traktowane, jako korekta efektywnej stopy procentowej i ujmowane w przychodach odsetkowych.
44 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Pozostałe opłaty i prowizje związane z usługami finansowymi oferowanymi przez Bank, takie jak:
▪ usługi zarządzania aktywami;
▪ usługi zarządzania środkami pieniężnymi;
▪ usługi maklerskie;
są rozpoznawane w Rachunku zysków i strat jednorazowo.
Przychody z tytułu dywidend są ujmowane w Rachunku zysków i strat Banku w dniu ustalenia praw udziałowców/akcjonariuszy do ich otrzymania.
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów i zobowiązań finansowych niewycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy zawiera zyski i straty powstałe w wyniku zbycia dłużnych instrumentów finansowych zaklasyfikowanych do portfela wyceniane wg wartości godziwej przez całkowite dochody oraz pozostałe zyski i straty wynikające z działalności inwestycyjnej. W roku 2023 Bank zrealizował transakcję bancassurance, z której część wyniku rozpoznano w „Wyniku z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów i zobowiązań finansowych niewycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy”, więcej informacji na ten temat przedstawiono w Rozdziale 13., nota (5).
Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu zawiera zyski i straty powstałe w wyniku zbycia instrumentów finansowych zaliczonych do aktywów/zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu oraz efekt wyceny tych instrumentów do wartości godziwej (w tym m.in. przeznaczone do obrotu instrumenty dłużne, kapitałowe i pochodne).# Wynik z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo według wartości godziwej przez wynik finansowy
Wynik z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo według wartości godziwej przez wynik finansowy obejmuje zyski i straty powstałe w wyniku zbycia oraz efekt wyceny instrumentów finansowych zaklasyfikowanych do tej kategorii aktywów.
Wynik z tytułu rachunkowości zabezpieczeń obejmuje w szczególności: zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego (w tym zaniechanie), zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanej wynikające z zabezpieczonego ryzyka oraz ujętą w wyniku finansowym nieefektywność wynikającą z zabezpieczeń przepływów pieniężnych.
Wynik z pozycji wymiany obejmuje: i) wynik zrealizowany oraz wynik z wyceny transakcji FX spot i FX Forward ii) dodatnie i ujemne różnice kursowe, zarówno zrealizowane jak i nie zrealizowane, wynikające z codziennej wyceny aktywów i pasywów walutowych, po obowiązującym na dzień bilansowy średnim kursie NBP i wpływające na przychody lub koszty z pozycji wymiany.
45 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Do pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych zaliczane są koszty i przychody niezwiązane bezpośrednio z działalnością bankową. Są to w szczególności wynik z tytułu sprzedaży i likwidacji środków trwałych, przychody z tytułu sprzedaży pozostałych usług, otrzymane i zapłacone odszkodowania kary i grzywny oraz rezerwy na sprawy sporne.
Franczyza to model współpracy pomiędzy Bankiem a niezależnymi przedsiębiorcami, którzy w oparciu o zawarte umowy o charakterze umów agencyjnych, definiowanych przepisami prawa, wykonują czynności agencyjne w zakresie sprzedaży produktów i usług z oferty Banku na rzecz klientów i potencjalnych klientów Banku. Współpracujący franczyzobiorcy korzystają przy realizacji umowy ze znaków towarowych i know how Banku a placówki franczyzowe są dla klientów w większości niemal tak samo funkcjonalne jak placówki własne (z wyłączeniem produktów inwestycyjnych). Z tytułu współpracy Bank pobiera opłatę franczyzową za używanie znaków towarowych oraz opłaty z tytułu najmu wyposażenia IT od Banku niezbędnego do wykonywania działalności w danej placówce oraz płaci franczyzobiorcom prowizje od sprzedanych produktów i usług bankowych.
Podatek od niektórych instytucji finansowych („podatek bankowy”) jest podatkiem o charakterze majątkowym prezentowanym w Rachunku Zysków i Strat w pozycji „Podatek bankowy” (nie jest to podatek dochodowy). Zgodnie z ustawą z dnia 15 stycznia 2016 r. o podatku od niektórych instytucji finansowych (tekst jednolity - Dz. U. z 2023 r. poz. 623) podatnikami są m.in. banki krajowe a podstawą ich opodatkowania jest nadwyżka sumy wartości aktywów Banku wynikające z zestawienia obrotów i sald, ustalonego na ostatni dzień miesiąca na podstawie zapisów na kontach księgi głównej, ponad kwotę 4 mld zł. Podatek bankowy wynosi 0,0366% podstawy opodatkowania miesięcznie. W związku z wdrożonym od lipca 2022 r. planem naprawy Bank Millennium S.A. korzysta od tego miesiąca ze zwolnienia od tego podatku.
Bank jest również podatnikiem:
1) podatku od towarów i usług (VAT) wykonującymi czynności zarówno opodatkowane (np. usługi w zakresie leasingu, faktoringu) jak i zwolnione z VAT (np. czynności bankowe, maklerskie);
2) podatku od nieruchomości;
3) podatku od środków transportowych;
4) innych podatków sporadycznie je obciążających (np. podatku od czynności cywilnoprawnych, akcyzowego, zagranicznych podatków u źródła nie podlegających odliczeniu – tzw. withholding tax).
Ponadto Bank jest zobowiązany do ponoszenia różnych opłat (np. opłat skarbowych, opłat za wieczyste użytkowanie gruntu). Koszty z tytułu tych podatków i opłat prezentowane są w nocie z Kosztami Administracyjnymi w pozycji „Podatki i opłaty różne”. Przychody, koszty i aktywa ujmowane są z kolei w kwocie pomniejszonej o wartość podatku VAT, podatku od czynności cywilnoprawnych i innych podatków od sprzedaży, z wyjątkiem, gdy podatek od sprzedaży zapłacony przy zakupie towarów i usług nie jest możliwy do odzyskania od organów podatkowych; wówczas podatek VAT jest ujmowany odpowiednio jako część kosztów nabycia składnika aktywów lub jako element kosztów. Kwota podatku możliwa do odzyskania lub należna do zapłaty na rzecz organów podatkowych ujęta jest w sprawozdaniu jako część należności lub zobowiązań.
46 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Podatek dochodowy od osób prawnych obejmuje podatek bieżący oraz odroczony. Bieżący podatek dochodowy jest obliczany według obowiązującej stawki podatkowej i jest kalkulowany w oparciu o zysk brutto ustalony na podstawie odpowiednich przepisów o rachunkowości, skorygowany o przychody niepodlegające opodatkowaniu i koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodu. Ponadto, dla celów podatkowych, wynik księgowy brutto koryguje się o przychody i koszty z lat ubiegłych, zrealizowane dla celów podatkowych w danym okresie sprawozdawczym oraz odliczenia od dochodu np. z tytułu darowizn.
Podatek dochodowy odroczony ujmowany jest w Rachunku zysków i strat za wyjątkiem sytuacji, w których rozpoznawany jest w sprawozdaniu z pozostałych całkowitych dochodów lub bezpośrednio w kapitale z aktualizacji wyceny, ponieważ dotyczy transakcji, które również są rozpoznawane w sprawozdaniu z pozostałych całkowitych dochodów lub bezpośrednio w kapitale z aktualizacji wyceny. Rezerwę na odroczony podatek dochodowy wykazuje się w pasywach bilansu jako „Rezerwę na odroczony podatek dochodowy”. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmuje się w aktywach bilansu w pozycji „Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego”. Bank kompensuje ze sobą aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego z rezerwami z tytułu odroczonego podatku dochodowego, ponieważ posiada tytuł prawny do przeprowadzenia takiej kompensaty oraz aktywa i rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynikają z podatku nałożonego przez tę samą władzę podatkową. Rezerwa na odroczony podatek dochodowy ujmowana jest przy użyciu metody bilansowej w odniesieniu do wszystkich dodatnich różnic przejściowych z wyjątkiem sytuacji, gdy powstaje w wyniku amortyzacji wartości firmy lub początkowego ujęcia składnika aktywów bądź zobowiązania przy transakcji niestanowiącej połączenia jednostek gospodarczych, która w chwili jej zawierania nie ma wpływu ani na wynik finansowy brutto, ani na dochód do opodatkowania czy stratę podatkową. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmowane są przy użyciu metody bilansowej w odniesieniu aktywowanych strat podatkowych oraz wszystkich ujemnych różnic przejściowych występujących na dzień bilansowy między wartością podatkową aktywów i zobowiązań a ich wartością bilansową wykazaną w sprawozdaniu finansowym jedynie w zakresie, w jakim będzie możliwe osiągnięcie przychodu podatkowego w związku z którym pomniejszenia te będą mogły być odwrócone. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego nie są ujmowane, gdy dotyczą ujemnych różnic przejściowych powstających w wyniku początkowego ujęcia składnika aktywów bądź zobowiązania, przy transakcji niestanowiącej połączenia jednostek gospodarczych i w chwili jej zawierania nie mają wpływu ani na wynik finansowy brutto, ani na dochód do opodatkowania czy stratę podatkową. Bank nie ujmuje w kalkulacji podatku odroczonego zobowiązania lub aktywa z tytułu różnic przejściowych powstających w związku z inwestycją w jednostkach zależnych i stowarzyszonych, chyba że na podstawie posiadanych dowodów realizacja różnic przejściowych jest kontrolowana przez Bank i prawdopodobne jest, że w możliwej do przewidzenia przyszłości różnice te ulegną odwróceniu. Wyliczenie aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz rezerwy na odroczony podatek dochodowy bazuje na przewidywanym stopniu realizacji wartości bilansowych aktywów i zobowiązań, z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą obowiązywać w okresie, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa rozwiązana, przyjmując za podstawę stawki podatkowe (i przepisy podatkowe) prawnie lub faktycznie obowiązujące na dzień bilansowy.
47 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Zarzadzanie ryzykiem finansowym jest jedną z podstawowych aktywności Zarządu składającą się na proces efektywnego zarządzania Bankiem. Określa ono ramy rozwoju, rentowności i stabilności działalności biznesowej, tworząc zasady zapewniające Bankowi zgodność z najlepszymi praktykami w zakresie kontroli wewnętrznej i wymogami prawnymi oraz zgodność strategii zarządzania wszystkimi rodzajami ryzyka.
Misją zarządzania ryzykiem w Banku Millennium jest zapewnienie, aby wszystkie rodzaje ryzyka były zarządzane, monitorowane i kontrolowane odpowiednio do przyjętego profilu ryzyka (apetytu na ryzyko) oraz charakteru i skali działania Banku. Ważną zasadą zarządzania ryzykiem jest optymalizacja relacji ryzyka i rentowności - w Banku zwraca się szczególną uwagę na to, aby podejmowane decyzje biznesowe brały pod uwagę (równoważyły) ryzyko i zysk. Cele misji zarządzania ryzykiem osiągane są poprzez realizację następujących działań:
▪ Opracowanie strategii zarządzania ryzykiem, polityki kredytowej, procesów i procedur określających zasady akceptacji dopuszczalnego poziomu poszczególnych rodzajów ryzyka,
▪ Wdrażanie, w coraz większym zakresie, narzędzi informatycznych służących identyfikacji, kontroli i pomiarowi ryzyka,
▪ Zwiększanie wśród pracowników świadomości odpowiedzialności za właściwe zarządzanie ryzykiem na każdym poziomie struktury organizacyjnej Banku.# Zarządzanie ryzykiem
Zarządzanie ryzykiem w Banku jest scentralizowane i uwzględnia potrzebę osiągnięcia założonej rentowności jak również utrzymania odpowiedniej relacji ryzyko – kapitał, w kontekście posiadania odpowiedniego poziomu kapitału na pokrycie ryzyka. W ramach zarządzania ryzykiem wykorzystuje się szeroki zakres metod – zarówno jakościowych jak i ilościowych, w tym zaawansowane narzędzia matematyczno-statystyczne, wspomagane przez odpowiednie systemy informatyczne.
Bank, określając cele biznesowe, bierze pod uwagę zdefiniowane ramy ryzyka (apetytu na ryzyko) w celu zapewnienia, że struktura i rozwój biznesu odpowiadają zakładanemu profilowi ryzyka, który charakteryzuje się szeregiem parametrów takich jak:
* Wzrost kredytowania wg produktów / segmentów,
* Struktura portfela kredytowego,
* Wskaźniki jakości portfela,
* Koszt ryzyka,
* Wymogi kapitałowe / kapitał ekonomiczny,
* Wymagana wielkość i struktura płynności.
48 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Model zarządzania i kontrolowania ryzyka na poziome Banku opiera się na następujących podstawowych zasadach:
* zapewnienie kompleksowej kwantyfikacji i parametryzacji różnych rodzajów ryzyka pod kątem optymalizacji struktury bilansu i pozycji pozabilansowych Banku, przy uwzględnieniu założonego poziomu rentowności prowadzonej działalności biznesowej. Główne obszary analizy obejmują: ryzyko kredytowe, ryzyko rynkowe, ryzyko płynności oraz ryzyko operacyjne; szczególnej uwadze podlegają również ryzyko prawne, ryzyko braku zgodności i ryzyko sporów sądowych;
* monitorowanie i kontrolowanie wszystkich typów ryzyka w odniesieniu do dochodowości prowadzonej działalności oraz poziomu kapitału niezbędnego do zapewnienia bezpieczeństwa operacji z punktu widzenia wymogów kapitałowych. Wyniki pomiarów ryzyka są regularnie raportowane w ramach systemu informacji zarządczej;
* rozdzielenie obowiązków w zakresie powstania ryzyka, zarządzania ryzykiem i kontroli ryzyka.
Proces zarządzania ryzykiem w Banku przedstawia poniższy schemat:
Podział kompetencji w zakresie zarządzania ryzykiem przedstawia się następująco:
* Rada Nadzorcza jest odpowiedzialna za nadzorowanie zgodności polityki podejmowania ryzyka przez Bank ze strategią Banku oraz jego planem finansowym. W ramach Rady Nadzorczej działa Komitet ds. Ryzyka, który wspiera ją w realizacji tych zadań m.in. opiniując strategię ryzyka Banku, w tym apetyt na ryzyko.
* Zarząd odpowiada za efektywność systemu zarządzania ryzykiem, procesu szacowania kapitału wewnętrznego i dokonywania przeglądów procesu szacowania i utrzymywania kapitału wewnętrznego oraz systemu kontroli wewnętrznej;
* Komitet Kredytowy, Komitet Kapitałów, Aktywów i Pasywów oraz Komitet Należności Zagrożonych są odpowiedzialne za bieżące zarządzanie różnymi rodzajami ryzyka bankowego w ramach modelu ustalonego przez Zarząd;
* Komitet Ryzyka oraz Komitet Procesów i Ryzyka Operacyjnego są odpowiedzialne za definiowanie polityki oraz za monitorowanie i kontrolowanie różnych rodzajów ryzyka bankowego w ramach modelu ustalonego przez Zarząd;
* Komitet Produktowy rozpatruje propozycje wprowadzenia i wycofania produktów i usług z oferty banku;
* Komitet ds. AML odpowiada za nadzór nad procesem przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w Banku i współpracę w zakresie obszaru zwalczania przestępczości finansowej;
* Komitet Walidacyjny odpowiedzialny jest za akceptację wyników walidacji modeli ryzyka oraz nadzór nad wdrażaniem zaleceń określonych przez Biuro Walidacji Modeli;
Określenie kluczowych rodzajów ryzyka
|
V
Określenie modeli i definicji w celu klasyfikacji klientów, produktów, procesów i miar ryzyka
|
V
Zdefiniowanie strategii ryzyka
|
V
Zdefiniowanie zasad i celów w zakresie ryzyka, zgodnie z apetytem na ryzyko, możliwością akceptacji ryzyka i strategia biznesowa
|
V
Zdefiniowanie polityki ryzyka
|
V
Zdefiniowanie progów, poziomów, kompetencji, limitów, poziomów odcięcia, zgodnie ze Strategią Ryzyka
|
V
Wdrożenie zdefiniowanej polityki
|
V
Opracowanie produktów biznesowych i ich wdrożenie w formie narzędzi i regulacji,
|
V
Procesy decyzyjne
|
V
Monitoring, kontrola, raportowanie
|
V
Monitoring funkcjonowania modeli oraz zachowań portfeli
49 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
50 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Bank opracował kompleksowy dokument o charakterze wytycznych dotyczących polityki/strategii w zakresie zarządzania ryzykiem „Strategia ryzyka na lata 2024-2026”. Dokument ten jest opracowany w horyzoncie trzyletnim i podlega corocznemu przeglądowi i uaktualnieniu. Jest on zatwierdzany przez Zarząd i Radę Nadzorczą Banku. Strategia ryzyka jest nierozerwalnie związana z innymi dokumentami strategicznymi, takimi jak: Budżet, Plan Płynności, Plan Kapitałowy.
Strategia Ryzyka opiera się na zdefiniowanych przez Bank dwóch podstawowych pojęciach:
* Profil ryzyka: aktualny poziom ryzyka wyrażony kwotą lub rodzajem ryzyka, na które Bank jest obecnie narażony.Bank również przewiduje, jak profil ryzyka może się zmieniać w przyszłości uwzględniając zarówno oczekiwane jak i skrajne scenariusze ekonomiczne, zgodnie z apetytem na ryzyko; ▪ Apetyt na ryzyko: maksymalny poziom lub rodzaj ryzyka, jakie Bank jest w stanie zaakceptować i tolerować dla osiągnięcia swoich celów finansowych i strategicznych. W tym celu zdefiniowano trzy strefy, określające poziomy ostrzegawcze i wymagające podjęcia działań. Apetyt na ryzyko ma zapewnić, że profil działalności biznesowej i jej skala wzrostu będą odpowiadać przyszłemu Profilowi Ryzyka. Apetyt na ryzyko został odzwierciedlony w określonych wskaźnikach, w takich kluczowych obszarach jak: ▪ Wypłacalność ▪ Płynność i finansowanie ▪ Zmienność wyników finansowych i struktura produktowa ▪ Działalność operacyjna i reputacja. Bank posiada jasno określoną strategię ryzyka obejmującą kredyty detaliczne, korporacyjne, działalność rynkową i płynność oraz zarządzanie ryzykiem operacyjnym i kapitałem. Dla każdego ryzyka indywidualnie i ogółem, Bank jasno określa apetyt na ryzyko.
51 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Zarządzanie ryzykiem jest definiowana głównie poprzez zasady i cele określone w Strategii Ryzyka, dodatkowo uzupełnione szczegółowo zasadami i wytycznymi jakościowymi przedstawionymi w następujących dokumentach:
▪ Zasady zarządzania i planowania kapitałowego
▪ Zasady i wytyczne kredytowe
▪ Zasady zarządzania ryzykiem koncentracji
▪ Zasady i reguły zarządzania ryzykiem płynności
▪ Zasady i reguły dotyczące zarządzania ryzykiem rynkowym na rynkach finansowych
▪ Zasady i reguły dotyczące zarzadzania ryzykiem rynkowym w Księdze Bankowej
▪ Polityka inwestycyjna
▪ Zasady i wytyczne dotyczące zarządzania ryzykiem operacyjnym
▪ Polityka i zasady dotyczące zarządzania ryzykiem modeli
▪ Polityka w zakresie testów warunków skrajnych
▪ Polityka zrównoważonego rozwoju
▪ Regulamin Banku Millennium S.A. – Program przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
W ramach apetytu na ryzyko, Bank określił strefy dla mierników tego apetytu (zbudowane za zasadzie „świateł drogowych”). Dla stref apetytu określono:
▪ status apetytu na ryzyko – strefa zielona oznacza miernik w ramach apetytu na ryzyko, strefa żółta oznacza zwiększone ryzyko przekroczenia apetytu na ryzyko, strefa czerwona oznacza przekroczenie tego apetytu,
▪ proces eskalacji podejmowanych działań (jednostki organizacyjne / organy Banku odpowiedzialne za decyzje i wykonanie działań w poszczególnych strefach),
▪ procedury monitoringu apetytu na ryzyko.
Bank szczególną wagę przykłada do ciągłego doskonalenia procesu zarządzania ryzykiem. Jednym z wymiernych tego efektów jest sukces polegający na zezwoleniu, na zastosowanie w szerszym zakresie, metody IRB w procesie wyliczania wymogów kapitałowych.
52 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Zarządzanie kapitałowe odnosi się do dwóch obszarów: zarządzania adekwatnością kapitałową i alokacji kapitału. Dla obydwu z tych obszarów określone zostały cele zarządcze. Celami zarządzania adekwatnością kapitałową są: (a) spełnienie wymagań określonych w przepisach zewnętrznych (regulacyjna adekwatność kapitałowa) oraz (b) zapewnienie wypłacalności w warunkach normalnych i w warunkach skrajnych (ekonomiczna adekwatność kapitałowa/kapitał wewnętrzny). Realizując te cele, Bank dąży do osiągnięcia wewnętrznych długookresowych limitów kapitałowych, określonych w Strategii Ryzyka.
Z kolei celem alokacji kapitału jest kreowanie wartości dla właścicieli poprzez maksymalizację zwrotu z działalności obciążonej ryzykiem, biorąc pod uwagę ustaloną tolerancję na ryzyko.
W ramach zarządzania kapitałowego realizowany jest również proces planowania kapitału. Celem tego procesu jest określenie funduszy własnych (baza kapitałowa określająca możliwość podjęcia ryzyka) i wykorzystania kapitału (wymogi kapitału regulacyjnego i kapitału ekonomicznego) w taki sposób, aby zapewnić spełnienie limitów (celów) kapitałowych, przy założeniu realizacji przewidywanej strategii biznesowej i profilu ryzyka – w normalnych i skrajnych warunkach ekonomicznych.
Bank jest zobowiązany na mocy prawa do spełnienia minimalnych wymogów w zakresie funduszy własnych, określonych w art. 92 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) nr 575/2013 w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (dalej: CRR).
Jednocześnie przy ustalaniu limitów/celów kapitałowych uwzględniono:
• Bufor II Filara kredytów walutowych (Bufor P2R) – decyzja KNF nakazująca przestrzeganie dodatkowego wymogu kapitałowego w celu zabezpieczenia ryzyka wynikającego z zabezpieczonych hipoteką walutowych kredytów i pożyczek dla gospodarstw domowych, wynikające z art. 138 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo bankowe. Wysokość tego bufora jest ustalana dla poszczególnych banków corocznie przez KNF w wyniku procesu Badania i Oceny Nadzorczej (BION) i obejmuje ryzyko niedostatecznie pokryte – zdaniem KNF – przez minimalne wymogi w zakresie funduszy własnych, określone w art. 92 CRR. Aktualnie bufor ten został ustalony w wydanych pod koniec 2023 roku zaleceniach KNF, w wysokości 1,47 p.p. (Bank) i 1,46 p.p. (Grupa) dla łącznego wskaźnika kapitałowego (TCR), co odpowiada wymogowi kapitałowemu na poziomie 1,10 p.p. (Bank i Grupa) ponad Wskaźnik Tier 1 oraz 0,82 p.p. (Bank i Grupa) ponad Wskaźnik CET1 1 ;
• Wymóg połączonego bufora – określony w ustawie o nadzorze makro ostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym – który składa się z:
▪ Bufora zabezpieczenia kapitału w wysokości 2,5%;
▪ Bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym (OSII) – w wysokości 0,25%, przy czym wysokość jest ustalana corocznie przez KNF 2 ;
▪ Bufor ryzyka systemowego w wysokości 0% obowiązujący od marca 2020 roku, w związku z Rozporządzeniem Ministra Finansów i Rozwoju;
▪ Bufor antycykliczny w wysokości 0%.
1 Decyzja ta zastępuje poprzednie zalecenie z 2022 r. dotyczące utrzymania funduszy własnych na pokrycie dodatkowego wymogu kapitałowego poziomie 1,95 p.p. (Bank) i 1,94 p.p. (Grupa) dla łącznego współczynnika kapitałowego (TCR), co odpowiada wymogowi kapitałowemu 1,47 p.p. dla Banku i 1,46 p.p. dla Grupy ponad Wskaźnik Tier 1 oraz co odpowiada wymogowi kapitałowemu 1,10 p.p. dla Banku i 1,09 p.p. dla Grupy ponad Wskaźnik CET1.
2 W listopadzie 2020 roku Komisja Nadzoru Finansowego poinformowała o zidentyfikowaniu Banku jako innej instytucji o znaczeniu systemowym i nałożeniu bufora innej instytucji o znaczeniu systemowym w wysokości 0,25%.
53 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami i decyzjami Komisji Nadzoru Finansowego, Bank ustalił minimalne wymagane regulacyjnie poziomy współczynników kapitałowych, będące jednocześnie podstawą ustalenia limitów kapitałowych. Poniższa tabela prezentuje te wielkości według stanu na 31 grudnia 2023 roku. O każdej zmianie poziomów wymaganego kapitału Bank poinformuje zgodnie z przepisami.
| Wskaźnik kapitałowy | 31.12.2023 |
|---|---|
| Wskaźnik kapitału podstawowego Tier 1 (Wskaźnik CET1) | Bank |
| Minimum | 4,50% |
| Bufor P2R | 0,82% |
| TSCR CET1 (Łączne wymogi SREP/BION) | 5,32% |
| Bufor zabezpieczenia kapitału | 2,50% |
| Bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym (OSII) | 0,25% |
| Bufor ryzyka systemowego | 0,00% |
| Bufor antycykliczny | 0,00% |
| Wymóg połączonego bufora | 2,75% |
| OCR CET1 (Łączne wymogi kapitałowe CET1) | 8,07% |
| Wskaźnik kapitału Tier 1 (Wskaźnik T1) | Bank |
| Minimum | 6,00% |
| Bufor P2R | 1,10% |
| TSCR T1 (Łączne wymogi SREP/BION) | 7,10% |
| Bufor zabezpieczenia kapitału | 2,50% |
| Bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym (OSII) | 0,25% |
| Bufor ryzyka systemowego | 0,00% |
| Bufor antycykliczny | 0,00% |
| Wymóg połączonego bufora | 2,75% |
| OCR T1 (Łączne wymogi kapitałowe T1) | 9,85% |
| Łączny wskaźnik kapitałowy (TCR) | Bank |
| Minimum | 8,00% |
| Bufor P2R | 1,47% |
| TSCR TCR (Łączne wymogi SREP/BION) | 9,47% |
| Bufor zabezpieczenia kapitału | 2,50% |
| Bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym (OSII) | 0,25% |
| Bufor ryzyka systemowego | 0,00% |
| Bufor antycykliczny | 0,00% |
| Wymóg połączonego bufora | 2,75% |
| OCR TCR (Łączne wymogi kapitałowe TCR) | 12,22% |
Bank otrzymał w grudniu 2023 roku zalecenie dotyczące utrzymywania funduszy własnych na pokrycie dodatkowego narzutu kapitałowego („P2G”) w celu zaabsorbowania potencjalnych strat wynikających z wystąpienia warunków skrajnych, na poziomie 1,59 p.p. oraz 1,60 p.p. (na poziomie jednostkowym i skonsolidowanym) ponad wartość OCR. Zgodnie z zaleceniem, dodatkowy narzut powinien składać się w całości z kapitału podstawowego Tier 1.
54 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Ryzyko kapitałowe mierzone przy pomocy powyższych wskaźników kapitałowych jest przedmiotem regularnego pomiaru i monitoringu. Na bazie minimalnych wymaganych regulacyjnie poziomów kapitału ustalono limity kapitałowe. Są one podstawą ustalonych stref bezpieczeństwa i apetytu na ryzyko. Wskaźniki kapitałowe w danej strefie determinują konieczność podjęcia odpowiednich decyzji lub działań zarządczych. Regularny monitoring ryzyka kapitałowego opiera się na klasyfikacji wskaźników kapitałowych do odpowiednich stref, a następnie przeprowadza się ocenę trendów i czynników mających wpływ na poziom adekwatności kapitałowej.# Wymogi w zakresie funduszy własnych
Bank oblicza wymogi w zakresie funduszy własnych przy użyciu metod standardowych, realizując jednocześnie projekt stopniowego wdrażania metody ratingów wewnętrznych (IRB) w celu obliczania minimalnych wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego i uzyskania stosownych decyzji Organów Nadzoru. Pod koniec 2012 r. Banco de Portugal (będący nadzorcą konsolidującym) we współpracy z Komisją Nadzoru Finansowego (KNF) udzielił zezwolenia na stosowanie metody IRB w odniesieniu do następujących portfeli kredytowych: (i) ekspozycje detaliczne wobec klientów indywidualnych zabezpieczone na nieruchomościach mieszkalnych (RRE), (ii) odnawialne ekspozycje detaliczne (QRRE). Zgodnie z przedmiotową zgodą, minimalne wymogi w zakresie funduszy własnych obliczone z wykorzystaniem metody IRB musiały być czasowo utrzymane na poziomie nie mniejszym niż 80% (tzw. floor nadzorczy) odpowiednich wymogów kapitałowych obliczonych metodą standardową. Pod koniec 2014 roku Bank uzyskał kolejną decyzję wydaną przez Organy Nadzoru w zakresie stosowania metody IRB. Zgodnie z jej treścią dla portfeli RRE i QRRE, wymogi kapitałowe w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego powinny być utrzymywane tymczasowo na poziomie nie mniejszym niż 70% (floor nadzorczy) odpowiednich wymogów kapitałowych obliczonych metodą standardową, dopóki Bank nie wypełni dodatkowych warunków zdefiniowanych przez Nadzorcę. W lipcu 2017 r. Bank otrzymał zezwolenie Organów Nadzoru (Europejski Bank Centralny we współpracy z KNF) na zastosowanie istotnych zmian w stosowanych modelach IRB (modele LGD) i zniesienie flooru nadzorczego. Od 2018 roku Bank sukcesywnie realizuje wieloetapowy proces implementacji zmian w metodzie IRB, związany z wymogami w zakresie nowej definicji niewykonania zobowiązania. W pierwszej fazie zgodnie z zaakceptowanym przez Nadzór podejściem („two-step approach”) Bank Millennium w 2020 z sukcesem wdrożyła rozwiązania dla nowej definicji niewykonania zobowiązania na środowisko produkcyjne. Bank zobowiązany jest do uwzględniania dodatkowego narzutu konserwatywnego na oszacowania wartości RWA dla ekspozycji zakwalifikowanych do metody IRB. Poziom tego narzutu, wyliczony w oparciu o algorytm nadzorczy został określony w wysokości 5% ponad wartość wynikającą z metody IRB. W roku 2021 wykonano kalibrację i przebudowę wszystkich modeli ryzyka kredytowego, wchodzących w skład systemu ratingowego objętego aktualną zgodą nadzorczą. Bank uzyskał również w 2021 roku decyzję Organów Nadzoru dotyczącą zatwierdzenia istotnych zmian stosowanych modeli IRB (LGD, LGD in-default i ELBE) dla systemów ratingowych objętych zezwoleniem IRB. W 2022 i 2023 roku prowadzono dalsze prace związane z modelami ryzyka kredytowego dotyczącymi pozostałych portfeli kredytowych objętych planem wdrożenia metody IRB: pozostałe ekspozycje detaliczne i ekspozycje wobec przedsiębiorstw.
55 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Bank definiuje kapitał wewnętrzny zgodnie z ustawą Prawo bankowe jako kwotę niezbędną do pokrycia wszystkich zidentyfikowanych, istotnych rodzajów ryzyka występujących w działalności Banku oraz zmian otoczenia gospodarczego, uwzględniająca przewidywany poziom ryzyka w przyszłości. Kapitał wewnętrzny jest wykorzystywany w zarządzaniu kapitałowym, w procesach zarządzania ekonomiczną adekwatnością kapitałową oraz alokacji kapitału. Bank zdefiniował proces wyliczania kapitału wewnętrznego (ekonomicznego). W tym celu dla mierzalnych rodzajów ryzyka wykorzystywane są modele i metody matematyczno-statystyczne. Utrzymanie ekonomicznej adekwatności kapitałowej oznacza pokrycie (zabezpieczenie) kapitału wewnętrznego (zagregowanej miary ryzyka) przez dostępne zasoby finansowe (fundusze własne). Obowiązek takiego zabezpieczenia ryzyka wynika wprost z ustawy Prawo bankowe, co znalazło odzwierciedlenie w celach/limitach kapitałowych Banku – buforze kapitału ekonomicznego oraz buforze kapitału ekonomicznego w warunkach skrajnych. W 2023 roku obydwa powyższe cele kapitałowe zostały spełnione z nadwyżką. Równolegle kapitał wewnętrzny jest wykorzystywany w procesie alokacji kapitału, do przydzielenia kapitału wewnętrznego na produkty/linie biznesowe, obliczenia miar efektywności uwzględniających ryzyko, ustalenia limitów na ryzyko i realokacji kapitału wewnętrznego.
Wskaźniki kapitałowe Banku w okresie ostatnich trzech lat przedstawiają się jak niżej ³:
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|---|
| Aktywa ważone ryzykiem | 37 960,4 | 48 046,0 | 48 895,7 |
| Wymogi w zakresie funduszy własnych, w tym: | 3 036,8 | 3 843,7 | 3 911,7 |
| - z tytułu ryzyka kredytowego i kredytowego kontrahenta | 2 589,0 | 3 386,7 | 3 477,7 |
| - z tytułu ryzyka rynkowego | 15,4 | 18,0 | 32,3 |
| - z tytułu ryzyka operacyjnego | 427,0 | 432,3 | 391,4 |
| - z tytułu korekty wartości godziwej z tytułu ryzyka kredytowego | 5,4 | 6,7 | 10,3 |
| Fundusze własne, w tym: | 7 228,3 | 6 980,1 | 8 397,1 |
| Kapitał podstawowy Tier 1 | 5 847,4 | 5 458,9 | 6 867,1 |
| Kapitał Tier 2 | 1 380,9 | 1 521,2 | 1 530,0 |
| Łączny wskaźnik kapitałowy (TCR) | 19,04% | 14,53% | 17,17% |
| Wskaźnik kapitału Tier 1 (Wskaźnik T1) | 15,40% | 11,36% | 14,04% |
| Wskaźnik kapitału podstawowego Tier 1 (Wskaźnik CET1) | 15,40% | 11,36% | 14,04% |
| Wskaźnik dźwigni finansowej | 4,77% | 4,74% | 6,45% |
³ Bank korzysta z rozwiązań przejściowych dotyczących MSSF 9 oraz uwzględnia tymczasowe traktowanie niezrealizowanych zysków i strat na papierach wartościowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody (FVOCI), zgodnie z art. 468 Rozporządzenia CRR, na podstawie Rozporządzenia UE 2020/873 w odniesieniu do niektórych dostosowań w odpowiedzi na pandemię COVID-19. Na 31.12.2023 r., gdyby nie stosowano rozwiązań przejściowych dotyczących MSSF 9 oraz przejściowego traktowania zgodnie z art. 468, współczynniki kapitałowe prezentowały się jak niżej: - TCR: 18,84% - Wskaźnik T1: 15,20% - Wskaźnik CET1: 15,20% - Wskaźnik dźwigni finansowej: 4,71%
56 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Adekwatność kapitałowa przedstawiona jako nadwyżki/deficyty wobec wymaganych lub zalecanych poziomów jest prezentowana w poniższej tabeli.
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | 31.12.2021 | |
|---|---|---|---|
| Adekwatność kapitałowa | |||
| Łączny wskaźnik kapitałowy (TCR) | 19,04% | 14,53% | 17,17% |
| Minimalny wymagany poziom (OCR) | 12,22% | 12,70% | 13,57% |
| Nadwyżka (+) / Niedobór(-) adekwatności kapitałowej TCR (p.p.) | 6,82 | 1,83 | 3,6 |
| Minimalny zalecany poziom (OCR+P2G) | 13,81% | 14,42% | 13,57% |
| Nadwyżka (+) / Niedobór(-) wobec zalecanego poziomu TCR (p.p.) | 5,23 | 0,11 | 3,6 |
| Wskaźnik kapitału Tier 1 (Wskaźnik T1) | 15,40% | 11,36% | 14,04% |
| Minimalny wymagany poziom (OCR) | 9,85% | 10,22% | 11,31% |
| Nadwyżka (+) / Niedobór(-) adekwatności kapitałowej T1 (p.p.) | 5,55 | 1,14 | 2,73 |
| Minimalny zalecany poziom (OCR+P2G) | 11,44% | 11,94% | 11,31% |
| Nadwyżka (+) / Niedobór(-) wobec zalecanego poziomu T1 (p.p.) | 3,96 | -0,58 | 2,73 |
| Wskaźnik kapitału podstawowego Tier 1 (Wskaźnik CET1) | 15,40% | 11,36% | 14,04% |
| Minimalny wymagany poziom (OCR) | 8,07% | 8,35% | 8,83% |
| Minimalny zalecany poziom (OCR+P2G) | 9,66% | 10,07% | 8,83% |
| Nadwyżka (+) / Niedobór(-) wobec zalecanego poziomu CET1 (p.p.) | 5,74 | 1,29 | 5,21 |
| Wskaźnik dźwigni finansowej | 4,77% | 4,74% | 6,45% |
| Minimalny wymagany poziom | 3,00% | 3,00% | 3,00% |
| Nadwyżka (+) / Niedobór(-) dźwigni finansowej (p.p.) | 1,77 | 1,74 | 3,45 |
Na koniec 2023 roku, adekwatność kapitałowa mierzona wskaźnikiem kapitału podstawowego Tier 1 i łącznym wskaźnikiem kapitałowym poprawiła się w perspektywie rocznej o odpowiednio ok. 4,04 p.p. i 4,51 p.p. Aktywa ważone ryzykiem (RWA) spadły w 2023 roku o 10 086 mln zł (o 21%). Największa zmiana roczna dotyczyła RWA na ryzyko kredytowe – spadek o 9 972 mln zł (o 23,6%). Jednym z głównych czynników tego spadku były przeprowadzone transakcje sekurytyzacji kredytów – łączny wpływ sekurytyzacji na redukcję RWA na koniec 2023 r. ocenia się na około 5 035 mln zł. Zmiany RWA na ryzyko operacyjne, rynkowe i na CVA (z tytułu korekty wartości godziwej z tytułu ryzyka kredytowego) nie były istotne – w sumie spadek o 114 mln zł. Fundusze własne wzrosły w 2023 roku o 248 mln zł (o 3,6%), głównie w rezultacie włączenia do funduszy własnych zysku netto I półrocza 2023 roku (wzrost o 339 mln zł). Minimalne wymagane przez KNF wielkości wskaźników kapitałowych w zakresie wymogu połączonego bufora (OCR) są osiągane z dużą nadwyżką na koniec 2023 roku. Również w zakresie oczekiwanych przez KNF poziomów, obejmujących dodatkowy narzut P2G, zostały one osiągnięte dla wszystkich wskaźników kapitałowych z wyraźną nadwyżką. W ten sposób Bank odzyskał w pełni adekwatność kapitałową. Wskaźnik dźwigni kształtuje się na bezpiecznym poziomie 4,77%, znacznie przekraczając regulacyjne minimum 3%.
57 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
W grudniu 2023 r. Bank przeprowadził transakcję sekurytyzacji syntetycznej portfela niezabezpieczonych kredytów gotówkowych o łącznej wartości 7,2 mld PLN. Była to największa transakcja sekurytyzacji syntetycznej zawarta dotychczas przez Bank. W ramach transakcji Bank przeniósł na inwestora istotną część ryzyka kredytowego sekurytyzowanego portfela. Sekurytyzowany portfel kredytowy pozostaje w bilansie Banku. Przeniesienie ryzyka sekurytyzowanego portfela odbywa się za pośrednictwem instrumentu ochrony kredytowej w postaci wyemitowanych w grudniu 2023 r. obligacji powiązanych z ryzykiem kredytowym („Obligacje CLN") w wysokości 489 mln zł. Rolę organizatora i agenta plasującego transakcję pełnił UniCredit Bank AG. Transakcja spełnia wymogi przeniesienia istotnej części ryzyka, określone w Rozporządzeniu CRR (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013, w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych).# Minimalne wymogi funduszy własnych i zobowiązań podlegających umorzeniu lub konwersji (MREL)
Bank zarządza wskaźnikami wymogów MREL w sposób analogiczny do wskaźników adekwatności kapitałowej. Bank otrzymał w czerwcu 2023 r. wspólną decyzję organów do spraw restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, zobowiązującą do spełnienia wymogów MREL. W decyzji wyznaczono zaktualizowane minimalne wymogi, które muszą być spełnione do 31 grudnia 2023 roku – na poziomach 18,89% (skonsolidowany MRELtrea) i 5,91% (skonsolidowany MRELtem). Dodatkowo w odniesieniu do powyższych decyzji, Bank powinien także spełnić wymogu MREL z uwzględnieniem Wymogu połączonego bufora (obecnie 2,75%). Biorąc pod uwagę powyższe, Bank we wrześniu 2023 roku zakończył z sukcesem subskrypcję obligacji nieuprzywilejowanych senioralnych o łącznej wartości 500 mln EUR w ramach Programu Emisji Średnioterminowych Euro Obligacji o łącznej wartości nominalnej nie wyższej niż 3 mld EUR (Raporty bieżące nr 27/2023 i 30/2023).
| Wskaźniki MREL | 31.12.2023 | 30.09.2023 | 30.06.2023 | 31.12.2022 |
|---|---|---|---|---|
| Wskaźnik MRELtrea (skonsolidowany) | 23,77% | 22,05% | 14,93% | 14,77% |
| Minimalny wymagany wskaźnik MRELtrea | 18,89% | 14,42% | 14,42% | 15,60% |
| Nadwyżka (+) / Deficyt(-) Wskaźnika MRELtrea (p.p.) | 4,88 | 7,63 | 0,51 | -0,83 |
| Minimalny wymagany poziom po włączeniu Wymogu połączonego bufora (CBR) | 21,64% | 17,17% | 17,17% | 18,35% |
| Nadwyżka (+) / Deficyt(-) Wskaźnika MRELtrea+CBR (p.p.) | 2,13 | 4,88 | -2,24 | -3,58 |
| Wskaźnik MRELtem (skonsolidowany) | 7,50% | 7,72% | 5,87% | 6,04% |
| Minimalny wymagany wskaźnik MRELtem | 5,91% | 4,46% | 4,46% | 3,00% |
| Nadwyżka (+) / Deficyt(-) wskaźnika MRELtem (p.p.) | 1,59 | 3,26 | 1,41 | 3,04 |
W zakresie wymogów MRELtrea i MRELtem, Grupa prezentuje nadwyżkę w porównaniu do minimalnych wymaganych poziomów na dzień 31 grudnia 2023 roku, a także spełnia Wymóg MRELtrea po włączeniu Wymogu połączonego bufora. Ponadto w grudniu 2023 roku Bank otrzymał pismo z Bankowego Funduszu Gwarancyjnego informujące, że w związku z aktualizacją bufora P2R przez KNF, docelowy minimalny wymagany MRELtrea bez wymogu połączonego bufora dla Banku wynosiłby 18,03% MRELtrea z zachowaniem minimalnego wymogu podporządkowania, natomiast docelowy MRELtem wynosiłby 5,91%, z zachowaniem wymogu podporządkowania. Fundusz zaproponuje ww. poziomy MREL w ramach procesu podejmowania wspólnej decyzji w cyklu planistycznym 2023/2024.
58 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Ryzyko kredytowe jest jednym z najważniejszych rodzajów ryzyka, na jakie narażony jest Bank Millennium SA, w związku z czym, przykłada się szczególną wagę do zarządzania ekspozycjami na to ryzyko. Ryzyko kredytowe wiąże się z bilansowymi ekspozycjami kredytowymi oraz z instrumentami pozabilansowymi, takimi jak udzielone i niewykorzystane linie kredytowe, gwarancje i akredytywy, jak również limity na transakcji związane z instrumentami finansowymi. Polityka kredytowa podlega okresowym przeglądom i weryfikacji uwzględniającym uwarunkowania rynkowe oraz zmiany w otoczeniu regulacyjnym Banku. Dla potrzeb zarządzania ryzykiem kredytowym Bank korzysta z kilku systemów ratingowych w zależności od rodzaju ekspozycji i segmentu danego klienta. System ratingowy to zestaw metod (modeli), procesów, kontroli, procedur zbierania danych oraz systemów informatycznych identyfikujących i mierzących ryzyko kredytowe, klasyfikujących ekspozycje do określonych klas lub pul (nadawanie ratingu) oraz szacujących prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania i oczekiwaną wielkość straty z tego tytułu. W 2023 roku, w segmencie korporacyjnym Grupa koncentrowała się na analizach portfela kredytowego i branż kredytobiorców w celu monitorowania ryzyka, ze szczególnym uwzględnieniem klientów bezpośrednio dotkniętych negatywnymi skutkami konfliktu na Ukrainie jak również klientów z niską rentownością, potencjalnie najbardziej narażonych na negatywne zmiany w otoczeniu makroekonomicznym. W segmencie detalicznym Bank koncentrował się na dostosowywaniu polityki kredytowej do zmieniającego się otoczenia makroekonomicznego, w szczególności wdrożono zmiany mitygujące potencjalny wzrost ryzyka związany z rosnącymi kosztami kredytowymi oraz inflacją.
Pomiar ryzyka kredytowego, w celu zarządzania portfelem kredytowym, na poziomie poszczególnych klientów i transakcji, z tytułu udzielanych kredytów i pożyczek odbywa się przy uwzględnieniu trzech podstawowych parametrów:
(i) prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania przez klienta lub kontrahenta (ang. probability of default – PD);
(ii) kwoty ekspozycji w momencie niewykonania zobowiązania (ang. exposure at default - EAD) oraz
(iii) współczynnika strat z tytułu niewykonanego zobowiązania (ang. loss given default - LGD).
(i) Bank ocenia prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania (PD) indywidualnych kontrahentów stosując wewnętrzne modele ratingowe dostosowane do różnych kategorii klientów i transakcji. Zostały one opracowane lokalnie lub na poziomie Grupy BCP lub we współpracy z renomowanymi dostawcami zewnętrznymi i łączą analizę statystyczną z oceną specjalisty kredytowego. Dodatkowo Klienci Banku są klasyfikowani w ramach 15 klas ratingowych, które dla potrzeb tego raportu zostały przedstawione w sześciu głównych grupach. Jednolita skala ratingowa Banku (Master Ratings Scale), przedstawiona poniżej, zawiera także zakres prawdopodobieństw niewykonania zobowiązań określonych dla każdej klasy/grupy ratingowej. Modele ratingowe podlegają okresowym przeglądom i – w razie stwierdzenia takiej potrzeby - stosownym modyfikacjom. Modyfikacje modeli zatwierdzane są przez Komitet Walidacji. Bank regularnie analizuje oraz ocenia wyniki ratingów i ich siłę predykcyjną w odniesieniu do przypadków niewykonania zobowiązań. Proces nadawania ocen ryzyka klientów (dla segmentu korporacyjnego przeprowadzany niezależnie od procesu kredytowego w Departamencie Ratingu) wspierają systemy informatyczne, pozyskujące i analizujące informacje z wewnętrznych i zewnętrznych baz danych.
59 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
| Skala wewnętrznych ratingów Banku | Master Skala | Opis oceny |
|---|---|---|
| 1-3 | Najwyższa jakość | |
| 4-6 | Dobra jakość | |
| 7-9 | Średnia jakość | |
| 10-12 | Niska jakość | |
| 13-14 | Pod obserwacją | |
| 15 | Niewykonanie zobowiązania |
(ii) EAD - kwota ekspozycji w momencie niewykonania zobowiązania (exposure at default) – dotyczy kwot, które według przewidywań Banku będą należnościami Banku w momencie niewykonania zobowiązania. Jako zobowiązanie, Bank rozumie każdą wypłaconą już kwotę plus dalsze kwoty, jakie mogą zostać wypłacone do momentu niewykonania zobowiązań, o ile do niego dojdzie.
(iii) LGD – współczynnik strat z tytułu niewykonanego zobowiązania (loss given default) stanowi przewidywania Banku, co do strat wynikających z faktycznych przypadków niewykonania zobowiązań, z uwzględnieniem wewnętrznych i zewnętrznych kosztów windykacji oraz efektu dyskonta.
Od momentu wdrożenia MSSF 9, Grupa przyjęła jednolitą definicję niewykonania zobowiązania, zarówno w zakresie kalkulacji wymogów kapitałowych, jak i na potrzeby szacowania utraty wartości. Grupa stosuje definicję niewykonania zobowiązania zgodną z Wytycznymi EBA, tzw. Nową Definicją Default. Ujednolicona definicja niewykonania zobowiązania obejmuje następujące przesłanki:
* DPD>90 dni, uwzględniając progi istotności dla kwoty wymagalnej: bezwzględny 400 zł – dla ekspozycji detalicznych oraz 2000 zł – dla ekspozycji klientów korporacyjnych oraz próg względny: 1% całości ekspozycji klienta,
* Ekspozycje restrukturyzowane (forborne),
* Kredyty w procesie windykacji,
* Inne przesłanki zdefiniowane w Wytycznych EBA,
* Przesłanki jakościowe zidentyfikowane w procesie analizy indywidualnej.
Bank stosuje koncepcję zarażania ekspozycji (ang. cross-default) dla wszystkich segmentów.
Papiery dłużne Polskiego Skarbu Państwa oraz Polskiego Banku Centralnego monitorowane są w oparciu o rating Polski. Natomiast sytuacja ekonomiczno-finansowa emitentów dłużnych papierów komunalnych monitorowana jest kwartalnie w oparciu o ich sprawozdawczość finansową. Dłużne papiery wartościowe innych państw członkowskich Unii Europejskiej oraz instytucji ponadnarodowych monitorowane są w oparciu o ich odpowiednie ratingi. Bank nie stosuje wyłączenia z tytułu niskiego ryzyka kredytowego (ang. low credit risk exemption - LCR) zarówno dla ekspozycji Skarbu Państwa i Banku Centralnego, jak i innych grup ekspozycji.
60 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Bank utrzymuje ścisłą kontrolę nad limitami otwartych pozycji netto na instrumentach pochodnych (tj. różnicą między transakcjami kupna i sprzedaży), zarówno ze względu na kwoty jak i terminy zapadalności transakcji. Ekspozycje na ryzyko kredytowe, wynikające z instrumentów pochodnych zawieranych z klientami są zarządzane jako część całkowitych limitów kredytowych wyznaczanych w oparciu o badanie naturalnej ekspozycji oraz o analizę sytuacji finansowej klienta, a także w ramach limitów kontrahentów. Bank oferuje produkty skarbowe w celu zabezpieczania ryzyka kursu walutowego lub ryzyka stopy procentowej w ramach przyznanych klientom limitów skarbowych lub pod depozyt zabezpieczający. Zdecydowana większość umów Banku zawiera możliwość wezwania klienta do uzupełnienia depozytu zabezpieczającego lub złożenie innego zabezpieczenia uzgodnionego z Bankiem (jeżeli wycena otwartych pozycji klienta przekroczy poziom kwoty limitu skarbowego; tzw. margin call) i jeżeli klient nie uzupełni wymaganego zabezpieczenia Bank ma prawo do zamknięcia pozycji i wypowiedzenia umowy.# Zobowiązania pozabilansowe obciążone ryzykiem kredytowym
Do zobowiązań pozabilansowych obciążonych ryzykiem kredytowym zaliczamy udzielone gwarancje oraz akredytywy, udzielone i niewykorzystane limity (kredytowe, faktoringowe, na gwarancje i akredytywy oraz kartowe) a także udzielone i niewypłacone transze kredytów nieodnawialnych. Podstawowym celem tych instrumentów jest umożliwienie klientowi dysponowania w określony sposób przyznanymi przez Bank środkami finansowymi. Udzielone gwarancje i akredytywy są bezwarunkowe i nieodwoływalne - po wpływie roszczenia zgodnego z warunkami gwarancji lub akredytywy Bank musi dokonać wypłaty. Zwykle gwarancje i akredytywy są związane z transakcjami handlowymi. W przypadku większości udzielonych i niewykorzystanych limitów Bank ma możliwość odmowy realizacji dyspozycji klienta co do wykorzystania środków z tych limitów – albo bezwarunkowo albo przy spełnieniu warunków określonych w dokumentach i regulaminach obowiązujących dla danego limitu. W przypadku udzielonych i niewypłaconych transz kredytów nieodnawialnych ich wypłata jest uzależniona od spełnienia warunków określonych w dokumentach i regulaminach obowiązujących dla danego kredytu nieodnawialnego.
Bank mierzy, monitoruje i kontroluje duże zaangażowania kredytowe oraz nadmierną koncentrację ryzyka kredytowego, wszędzie tam, gdzie zostanie ona zidentyfikowana. Proces zarządzania ryzykiem koncentracji dotyczy zarówno zaangażowań indywidualnych – występujących wobec pojedynczego kredytobiorcy lub grupy kredytobiorców powiązanych (kapitałowo, organizacyjnie lub poprzez istnienie istotnych zależności ekonomicznych), jak i tzw. zaangażowań sektorowych - wobec branż/sektorów gospodarki, regionów geograficznych, krajów, portfela finansującego nieruchomości (w tym kredytów walutowych), portfela w walutach obcych i innych. Powyższe rodzaje zaangażowań sektorowych są objęte wewnętrznym systemem limitów. Informacje o wykorzystaniu limitów prezentowane są na Radzie Nadzorczej, Komitetowi do Spraw Ryzyka przy Radzie Nadzorczej oraz Komitetowi Ryzyka. Limity wewnętrzne (wymienione wyżej) monitorowane są kwartalnie. Wysokość tych limitów poddawana jest rocznemu lub częstszemu przeglądowi, gdy zostanie to uznane za stosowne. Limity zatwierdza Rada Nadzorcza lub Komitet Ryzyka. Zarządzanie ekspozycjami na ryzyko kredytowe odbywa się także poprzez regularne monitorowanie sytuacji ekonomiczno-finansowej klientów i/lub historii współpracy z Bankiem z punktu widzenia terminowego regulowania ich zobowiązań z tytułu odsetek i kapitału.
61 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Zabezpieczenia przyjmowane w Banku służą ograniczeniu ryzyka kredytowego i główną ich rolą jest minimalizacja straty na wypadek niedokonania przez klienta spłaty transakcji kredytowej w umownej kwocie i terminie, poprzez zapewnienie alternatywnego źródła pokrycia wymagalnych należności. Przyjmowane one są zgodnie z zasadami polityki kredytowej ustalonymi dla poszczególnych segmentów klienta. Jako główną zasadę przyjęto, że zabezpieczenie transakcji kredytowej powinno być adekwatne do ryzyka kredytowego ponoszonego przez Bank przy uwzględnieniu specyfiki danej transakcji (tzn. jej typu, kwoty, okresu spłaty a także ratingu kredytowanego klienta). Polityka kredytowa określa typy, rodzaje i formy prawne akceptowanych w Banku zabezpieczeń, jak również bardziej szczegółowe wymogi mające uprawdopodobnić zbywalność konkretnych rodzajów zabezpieczeń zgodnie z doświadczeniami windykacyjnymi Banku. Bank przykłada szczególną wagę do prawidłowego określania wartości zabezpieczeń, określa zasady dokonywania i weryfikacji wycen i dokłada wszelkich starań, aby wyceny te były obiektywne, ostrożne i odzwierciedlały realną wartość zabezpieczenia. W celu zapewnienia skutecznego ustanowienia zabezpieczenia Bank opracował stosowne wzorce umów zabezpieczeń, wniosków, pełnomocnictw i oświadczeń. W segmencie detalicznym na zabezpieczenie przyjmowane są głównie nieruchomości mieszkaniowe (kredyty hipoteczne) oraz aktywa finansowe. W przypadku segmentu korporacyjnego przyjmowane są przede wszystkim wszelkiego typu nieruchomości (mieszkaniowe, komercyjne, grunty) a także cesje wierzytelności z kontraktów. Do czasu ustanowienia ostatecznego zabezpieczenia przyjmowane są zabezpieczenia przejściowe. W Banku wykorzystywane są również rozmaite formy instrumentów uzupełniających zabezpieczenia, mające na celu ułatwienie prowadzenia egzekucji lub uprawdopodobnienie skuteczności spłaty należności z danego zabezpieczenia między innymi takie jak: oświadczenie o poddaniu się egzekucji w formie aktu notarialnego, weksel własny in blanco, pełnomocnictwo do rachunku bankowego, cesja prawa z umowy ubezpieczenia. Bank monitoruje zabezpieczenia pod kątem spełnienia przez nie warunków umownych, w tym prawomocnego ustanowienia ostatecznego zabezpieczenia transakcji, jak również odnawiania polis ubezpieczeniowych. Monitorowana jest również wartość zabezpieczenia w trakcie trwania transakcji kredytowej. Zgodnie z przyjętą w Banku polityką kredytową, dopuszcza się także udzielenie transakcji bez zabezpieczenia, co odbywa się według określonych zasad zróżnicowanych w zależności od segmentu klienta. Jednak na wypadek pogorszenia się sytuacji ekonomiczno-finansowej dłużnika, w podpisanych z klientem dokumentach Bank zapewnia sobie możliwość dobezpieczenia transakcji.
Proces identyfikacji i pomiaru utraty wartości ekspozycji kredytowych został uregulowany w wewnętrznej instrukcji wprowadzonej wraz z wdrożeniem MSSF 9. Dokument określa szczegółowo tryb oraz zasady analizy indywidualnej i kolektywnej, w tym algorytmy służące do wyliczeń poszczególnych parametrów. Metodologia i założenia przyjęte do wyznaczania utraty wartości ekspozycji kredytowych są regularnie monitorowane w celu zmniejszenia rozbieżności pomiędzy stratami szacowanymi a rzeczywistymi.
62 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
W celu oceny adekwatności odpisów z tytułu utraty wartości, wyznaczonych zarówno w ramach analizy indywidualnej, jak i kolektywnej, przeprowadzana jest okresowo (nie rzadziej niż raz na kwartał) weryfikacja historyczna (backtesting), której wyniki są brane pod uwagę przy definiowaniu działań, mających na celu poprawę jakości procesu. W Banku nadzór nad procesem szacowania odpisów aktualizujących i rezerw sprawuje Departament Ryzyka (DMR), który odpowiada również w Banku bezpośrednio za analizę indywidualną w portfelu biznesowym oraz analizę kolektywną. Oprócz DMR w/w proces zaangażowane są jednostki restrukturyzacyjno-windykacyjne Banku: Departament Zagrożonych Należności Gospodarczych - DNG (analiza indywidualna dla portfela windykacyjno-restrukturyzacyjnego klientów korporacyjnych) oraz Departament Restrukturyzacji i Windykacji Należności Detalicznych - DRW (analiza indywidualnie istotnych ekspozycji detalicznych z utartą wartości, przede wszystkim kredytów hipotecznych). DMR jest jednostką niepowiązaną z procesem udzielania kredytów i nadzorowaną przez członka Zarządu odpowiedzialnego za zarządzanie ryzykiem. Zarząd Banku pełni aktywną rolę w procesie wyznaczania odpisów aktualizujących i rezerw, wyniki wyceny portfela kredytowego przedkładane są Zarządowi do akceptacji w cyklu miesięcznym, ze szczegółowym objaśnieniem najistotniejszych zmian, mających wpływ na całkowity poziom odpisów i rezerw, w okresie objętym analizą. Zmiany metodologiczne wynikające z procesu walidacji i doskonalenia metodologii, są prezentowane na Komitecie Walidacji, a następnie na Komitecie Ryzyka, w skład których wchodzą wszyscy członkowie Zarządu Banku. W okresach miesięcznych przygotowywane są szczegółowe raporty, prezentujące informacje na temat portfela kredytowego Banku w różnych przekrojach, z uwzględnieniem wysokości odpisów aktualizujących i rezerw, ich dynamiki i struktury. Odbiorcami tych raportów są członkowie Zarządu nadzorujący działalność Banku w obszarze finansów, ryzyka i informacji zarządczej.
Od momentu wdrożenia MSSF9 w roku 2018 szacowanie utraty wartości w Banku bazuje na koncepcie „oczekiwanej straty kredytowej” (ang. Expected Credit Loss – ECL). Bezpośrednim skutkiem stosowania tego podejścia jest konieczność wyznaczania odpisów z tytułu utraty wartości w oparciu o oczekiwane straty kredytowe oraz uwzględnienie prognoz przyszłych warunków ekonomicznych podczas dokonywania oceny ryzyka kredytowego danej ekspozycji. Wdrożony model utraty wartości dotyczy aktywów finansowych klasyfikowanych zgodnie z MSSF 9 jako aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu lub według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, z wyjątkiem instrumentów kapitałowych. Zgodnie z MSSF 9 ekspozycje kredytowe klasyfikowane są do następujących kategorii:
63 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.# Identyfikacja znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego (SICR)
Aktywa, w przypadku których zidentyfikowano znaczący wzrost ryzyka kredytowego w porównaniu z datą początkowego ujęcia w bilansie są klasyfikowane do Fazy 2. Znaczący wzrost ryzyka kredytowego jest identyfikowany na podstawie kryteriów jakościowych i ilościowych.
Do kryteriów jakościowych należą:
▪ Opóźnienie w spłacie odsetek lub kapitału dłuższe niż 30 dni,
▪ Ekspozycje posiadające flagę forbearance ze statusem non-default,
▪ Korzystanie ze wsparcia Funduszu Wsparcia Kredytobiorców,
▪ Występowanie zajęć na rachunkach bieżących, wynikających z tytułów egzekucyjnych,
▪ Ratingi proceduralne, które odzwierciedlają wczesne opóźnienia w płatnościach,
▪ Podjęcie decyzji ograniczającej ryzyko dla klientów korporacyjnych uruchomionej przez system wczesnego ostrzegania (ang. Early Warning System),
▪ Zdarzenia związane ze wzrostem ryzyka kredytowego, tzw. miękkie oznaki utraty wartości (ang. Soft Signs of Impairment) zidentyfikowane podczas indywidualnej analizy znaczących klientów.
Kryterium ilościowe polega na porównaniu wartości Lifetime PD ustalonej na datę początkowego rozpoznania ekspozycji w bilansie z wartością PD Lifetime ustaloną na bieżący dzień sprawozdawczy. Jeżeli empirycznie ustalony próg względnej zmiany Lifetime PD jest przekroczony, wówczas ekspozycja jest automatycznie klasyfikowana do Fazy 2. Analiza ilościowa nie uwzględnia ekspozycji analizowanych indywidualnie.
Analiza indywidualna obejmuje ekspozycje klientów uznanych przez Bank za indywidualnie istotnych. Bank zdefiniował kryteria istotności, które zapewniają, że analiza indywidualna obejmuje co najmniej 50% korporacyjnego portfela biznesowego oraz 80% portfela zarządzanego przez jednostki odpowiedzialne za windykację i restrukturyzację należności gospodarczych.
Główne elementy procesu analizy indywidualnej:
(1) Identyfikacja tzw. miękkich przesłanek utarty wartości stanowiących jedno z kryteriów jakościowych wykorzystywanych przy identyfikacji znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego (SICR); Proces ten obejmuje największych klientów korporacyjnych, których sytuacja finansowo-ekonomiczna jest analizowana kwartalnie w oparciu o m.in.: najnowsze sprawozdanie finansowe, zdarzenia związane z działalnością firmy, informacje dotyczące podmiotów powiązanych, sygnały odnoszące się do otoczenia gospodarczego, oczekiwania co do przyszłych zmian oraz inne czynniki. Został zdefiniowany katalog tzw. "miękkich przesłanek utraty wartości", których identyfikacja oznacza znaczący wzrost ryzyka kredytowego (SICR) oraz implikuje klasyfikację wszystkich ekspozycji badanego klienta do Fazy 2.
(2) Identyfikacja przesłanek utraty wartości; Bank zdefiniował przesłanki utraty wartości w ramach analizy indywidualnej dostosowując je do profilu swojej działalności. Katalog przesłanek zawiera między innymi następujące elementy:
▪ sytuacja ekonomiczno-finansowa wskazująca na znaczące trudności klienta,
▪ naruszenie kluczowych warunków umowy, np. istotne opóźnienia w spłacie kapitału lub odsetek,
▪ stwierdzenie nierzetelności klienta w przekazywaniu informacji o jego sytuacji ekonomiczno- finansowej,
▪ trwały brak możliwości nawiązania kontaktu z klientem w przypadku naruszenia warunków umowy,
▪ wysokie prawdopodobieństwa upadłości lub innej niekorzystnej dla instytucji finansującej reorganizacji działalności gospodarczej podmiotu,
▪ ogłoszenia upadłości lub otwarcia postępowania naprawczego wobec klienta,
▪ udzielenie klientowi udogodnień w warunkach finansowania, wynikających z trudności finansowych tego klienta (restrukturyzacja).
Regulacja wewnętrzna zawiera doprecyzowanie wyżej wymienionych przesłanek poprzez wskazanie konkretnych odpowiadających im przypadków i sytuacji, w szczególności w odniesieniu do przesłanek wynikających z znaczących trudności finansowych klienta, naruszenia krytycznych warunków umowy oraz wysokiego prawdopodobieństwa upadłości lub innej reorganizacji przedsiębiorstwa.
(3) Podejście scenariuszowe przy kalkulacji odpisów aktualizujących dla klientów analizowanych indywidualnie; W przypadku zidentyfikowania co najmniej jednej z przesłanek utraty wartości, wszystkie ekspozycje danego klienta zostają zaklasyfikowane do Fazy 3, a następnie przeprowadzana jest szczegółowa analiza prognozowanych przepływów pieniężnych. Od momentu wprowadzenia MSSF 9 Bank stosuje podejście scenariuszowe. Oznacza to, że analityk powinien zdefiniować co najmniej dwa scenariusze odzysków, które odzwierciedlają zatwierdzone strategie dochodzenia należności: główną oraz alternatywną wraz z przypisanymi prawdopodobieństwami realizacji. Bank dysponuje zdefiniowanymi wytycznymi odnośnie stosowanych wag dla poszczególnych scenariuszy. Scenariusze mogą być oparte na strategii restrukturyzacji lub windykacji, stosowane są również rozwiązania mieszane. Cały proces analizy indywidualnej jest wspierany przez dedykowane narzędzie Case-By-Case Tool, szczególnie przydatne podczas kalkulacji kwoty utraty wartości uwzględniającej opisane podejście scenariuszowe. Każdy scenariusz zawiera dwa podstawowe źródła odzysków: bezpośrednie przepływy pieniężne od klientów i kwoty odzyskiwane z zabezpieczeń.
(4) Szacowanie przyszłych przepływów od klientów (z harmonogramu); Istotnym elementem procesu kalkulacji utraty wartości jest szacowanie prawdopodobieństwa przepływów zawartych w harmonogramie odnoszącym się do pozycji: kapitał, odsetki oraz inne przepływy. Prawdopodobieństwo realizacji przepływów zawartych w harmonogramie wynika z przeprowadzonej oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej klienta (wskazanie źródeł potencjalnych spłat) oraz musi być uzasadnione i oszacowane w oparciu o aktualną dokumentację i szeroko rozumianą wiedzę o jego sytuacji z uwzględnieniem projekcji finansowych. Informacje te są gromadzone przez analityka przed przystąpieniem do analizy zgodnie z wytycznymi określonymi w odpowiednich regulacjach Banku. W przypadku szacowania prawdopodobieństwa przepływów dla klientów znajdujących się w portfelu zarządzanym przez departamenty zajmujące się dochodzeniem należności, analitycy uwzględniają indywidualny charakter każdej transakcji zwracając uwagę między innymi na następujące elementy mogące wpłynąć na wielkość oczekiwanych przepływów pieniężnych:
• przyjętą przez Bank strategię działania wobec klienta,
• wyniki negocjacji z klientem i jego postawę tj. chęć uregulowania zaległości,
• poprawę/pogorszenie się jego sytuacji ekonomiczno-finansowej.
Bank stosuje również sformalizowane zasady ustalania i uzasadniania wysokości prawdopodobieństwa realizacji oraz kwoty wypłaconych przez Bank środków z tytułu udzielonych pozabilansowych ekspozycji kredytowych takich jak gwarancje, poręczenia i akredytywy.
(5) Określenie wartości godziwej zabezpieczenia, oczekiwanej daty sprzedaży oraz oszacowanie oczekiwanych wpływów ze sprzedaży zabezpieczenia z uwzględnieniem kosztów procesu windykacyjnego; Uwzględnienie w analizie indywidualnej przepływów z tytułu realizacji zabezpieczenia musi być poprzedzone analizą realności jego upłynnienia i oszacowania wartości godziwej z uwzględnieniem kosztów windykacyjnych. W celu zapewnienia obiektywnych zasad ustalania odzysków z zabezpieczeń Bank opracował wytyczne dla segmentu korporacyjnego w zakresie rekomendowanych parametrów stopy odzysku i okresu odzysku dla wybranych grup zabezpieczeń. Biorąc pod uwagę umiejscowienie ekspozycji w strukturze Banku (portfel biznesowy, portfel restrukturyzacyjno-windykacyjny) określono odrębne zasady dla poszczególnych rodzajów portfeli. Rekomendowane stopy odzysku i okres odzysku z zabezpieczeń podlegają weryfikacji w okresach rocznych.
Analizie kolektywnej podlegają następujące grupy ekspozycji kredytowych:
▪ Ekspozycje nieistotne indywidualnie;
▪ Ekspozycje istotne indywidualnie, w przypadku których nie została rozpoznana utrata wartości w wyniku analizy indywidualnej.
Dla celów analizy kolektywnej Bank zdefiniował portfele homogeniczne, składające się z ekspozycji o podobnym profilu ryzyka kredytowego. Portfele te zostały utworzone na podstawie segmentacji na linie biznesowe, typy produktów kredytowych, liczbę dni opóźnienia, typy zabezpieczenia itp. Podział na portfele homogeniczne jest okresowo weryfikowany z punktu widzenia ich jednorodności.
Oczekiwana strata kredytowa w analizie kolektywnej obliczana jest przy użyciu parametrów: PD (ang. Probability of Default) – prawdopodobieństwo defaultu, EAD (ang. Exposure at Default) – wartość ekspozycji na moment wystąpienia defaultu oraz LGD (ang. Loss Given Default) – strata w przypadku wystąpienia defaultu, które są wynikiem następujących modeli:
▪ Model PD bazuje na empirycznych danych, dotyczących 12-miesięcznych współczynników niewykonania zobowiązania (ang. Default Rate), które są wykorzystywane do szacowania wartości PD w horyzoncie dożywotnim (Lifetime), przy użyciu odpowiednich metod statystycznych i ekonometrycznych. Segmentacja na poziomie klienta przyjęta do tego celu jest zgodna z segmentacją stosowaną do celów wyznaczania wymogów kapitałowych. Dodatkowo do obliczania wartości PD, Bank wykorzystuje informacje o ratingach z wewnętrznych modeli ratingowych.
▪ Modele LGD dla portfela detalicznego wykorzystywane przez Bank w procesie wyznaczania wymogów kapitałowych zostały dostosowane do wymogów MSSF 9 w zakresie szacowania utraty wartości. Główne komponenty tych modeli to prawdopodobieństwo uzdrowienia (ang. probability of cure) i stopa odzysku (ang. recovery rate) oszacowane na podstawie zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Adaptacja do potrzeb MSSF 9 objęła między innymi wyłączenie narzutów konserwatyzmu, kosztów pośrednich i korekty z tytułu spowolnienia gospodarczego.# Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
▪ W przypadku portfela korporacyjnego model LGD oparty jest na komponencie parametryzującym odzyski z kluczowych typów zabezpieczeń i komponencie określającym stopę odzysku dla niezabezpieczonej części ekspozycji. Wszystkie parametry wyznaczono bazując na danych historycznych, z uwzględnieniem zdyskontowanych przepływów pieniężnych uzyskanych przez Departament Zagrożonych Należności Gospodarczych.
▪ Model EAD wykorzystywany w Banku uwzględnia kalkulację następujących parametrów: średniej stopy wykorzystania limitu (LU), współczynnika konwersji kredytowej (CCF), współczynnika przedpłat oraz behawioralnego czas życia. Segmentacja bazuje na typie klienta (detaliczny, korporacyjny, leasing) i produktu (z harmonogramem / bez harmonogramu). Wyniki modeli wykorzystywanych w analizie kolektywnej poddawane są okresowej weryfikacji historycznej. Parametry oraz modele objęte są również procesem zarządzania modelami, uregulowanym w dokumencie „Zasady zarządzania modelami ryzyka kredytowego”, w ramach którego określone są, między innymi, zasady tworzenia, zatwierdzania, monitoringu i walidacji, oraz weryfikacji historycznej modeli.
W procesie kalkulacji oczekiwanej straty kredytowej, Bank wykorzystuje informację o przyszłych zdarzeniach makroekonomicznych (ang. Forward Looking Information – FLI), zarówno w estymacji PD, LGD, EAD, jak i w procesie identyfikacji znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego (SICR) oraz alokacji ekspozycji do Fazy 2 (logika transferu). Biuro Analiz Makroekonomicznych przygotowuje trzy scenariusze makroekonomiczne (bazowy, optymistyczny i pesymistyczny) i określa prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Prognozy przekładają się pośrednio i bezpośrednio na wartości oszacowanych parametrów oraz ekspozycji, a ich wpływ różni się w zależności od modelu, typu produktu, klasy ratingowej itp. Bank wykorzystuje wyłącznie prognozy przygotowywane wewnętrznie. Prognozy są dostarczane co kwartał w trzyletnim horyzoncie czasowym.
66 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Podobnie jak w przypadku wszelkich prognoz gospodarczych, prognozy i oszacowane prawdopodobieństwa narażone są w dużym stopniu na niepewność, w związku z czym rzeczywiste wyniki mogą znacznie różnić się od tych przewidywanych.
Kluczowe założenia przyjęte na potrzeby szacowania ECL na dzień 31 grudnia 2023 r. przedstawiono poniżej.
| Zmienna makroekonomiczna | Scenariusz | 2024 | 2025 | 2026 |
|---|---|---|---|---|
| Produkt Krajowy Brutto | Bazowy | 102,9 | 103,5 | 103,3 |
| Optymistyczny | 104,1 | 104,6 | 104,0 | |
| Łagodna recesja | 101,5 | 102,3 | 103,2 | |
| Sprzedaż detaliczna | Bazowy | 105,0 | 106,1 | 105,2 |
| Optymistyczny | 106,0 | 106,9 | 105,8 | |
| Łagodna recesja | 103,0 | 104,3 | 104,8 | |
| Stopa Bezrobocia | Bazowy | 5,3 | 5,2 | 5,0 |
| Optymistyczny | 4,4 | 4,5 | 4,4 | |
| Łagodna recesja | 6,8 | 7,1 | 7,0 |
Wagi przypisane do każdego ze scenariuszy makroekonomicznych na dzień 31 grudnia 2023 r. kształtowały się następująco:
| Bazowy | Optymistyczny | Łagodna recesja | Zastosowana waga |
|---|---|---|---|
| 70% | 10% | 20% |
W celu oceny wrażliwości ECL na przyszłe warunki makroekonomiczne, Bank wyznaczył nieważoną wartość ECL oddzielnie dla każdego ze stosowanych scenariuszy. Wpływ aplikacji każdego scenariusza z osobna na ECL nie przekracza 2,0%.
Regulacje wewnętrzne definiują szczegółowo zasady odwracania strat z tytułu utraty wartości. Co do zasady odwrócenie straty i rozwiązanie odpisu aktualizującego są możliwe w przypadku ustania przesłanek utraty wartości, w tym spłaty zaległości bądź też w przypadku sprzedaży wierzytelności. Reklasyfikacja do kategorii bez utraty wartości jest możliwa tylko wówczas, jeśli klient przejdzie pomyślnie zdefiniowany okres „kwarantanny”, w którym nie wykaże opóźnień w spłacie kapitału lub odsetek powyżej 30 dni. Okres kwarantanny może rozpocząć się jedynie po upływie okresu zawieszenia/obniżenia spłat (tzw. Grace period) – jeśli takie udogodnienie zostało przyznane na skutek restrukturyzacji. Szczegółowe zasady odnośnie stosowanych okresów kwarantanny (co najmniej 3- lub 12-miesięcznej dla wymuszonych restrukturyzacji) oraz reklasyfikacji ze stanu default są zgodne z wytycznymi EBA odnoszącymi się do definicji niewykonania zobowiązania.
W roku 2023 w Banku miała miejsce sprzedaż ekspozycji kredytowych, klasyfikowanych jako z utratą wartości, w łącznej kwocie bilansowej 238 mln zł.
67 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
(3d) Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Ekspozycje narażone na ryzyko kredytowe związane z aktywami bilansowymi: | 117 750 843 | 98 943 261 |
| Depozyty, kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym | 1 866 688 | 1 410 245 |
| Kredyty i pożyczki dla klientów: | 72 405 447 | 75 855 607 |
| Obowiązkowo w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat: | 19 349 97 982 | |
| Kredyty dla klientów indywidualnych | 19 280 97 916 | |
| Należności z tytułu kart płatniczych | 8 753 74 208 | |
| Kredyty na rachunku bieżącym | 10 527 23 708 | |
| Kredyty udzielone klientom korporacyjnym i dla sektora publicznego | 69 66 | |
| Wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody - kredyty dla klientów indywidualnych | 11 799 748 | 11 221 252 |
| Wyceniane według zamortyzowanego kosztu: | 60 586 349 | 64 536 373 |
| Kredyty dla klientów indywidualnych | 43 531 149 | 46 059 185 |
| Należności z tytułu kart płatniczych | 1 148 190 977 645 | |
| Kredyty gotówkowe i inne kredyty dla klientów indywidualnych | 15 872 412 | 14 835 620 |
| Kredyty hipoteczne | 26 510 547 | 30 245 920 |
| Kredyty udzielone klientom korporacyjnym | 17 003 760 | 18 275 638 |
| Kredyty udzielone podmiotom publicznym | 51 440 201 550 | |
| Finansowe instrumenty pochodne oraz korekta z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej | 572 790 475 099 | |
| Dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu | 110 554 | 24 210 |
| Dłużne papiery wartościowe obowiązkowo w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | 81 014 | 72 057 |
| Dłużne papiery wartościowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody | 21 895 863 | 16 414 065 |
| Dłużne papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu | 18 439 780 | 3 893 212 |
| Umowy z przyrzeczeniem odkupu | 1 163 242 | 4 863 |
| Pozostałe aktywa finansowe | 1 215 465 | 793 903 |
| Ryzyko kredytowe związane z pozycjami pozabilansowymi: | 14 264 568 | 14 030 294 |
| Gwarancje finansowe | 1 713 980 | 2 419 611 |
| Zobowiązania kredytowe | 12 550 588 | 11 610 683 |
Powyższa tabela przedstawia strukturę ekspozycji na ryzyko kredytowe Banku na dzień 31 grudnia 2023 r. oraz 31 grudnia 2022 r., bez uwzględnienia instrumentów ograniczających ryzyko. Dla aktywów bilansowych ekspozycje prezentowane powyżej oparte są na kwotach netto przedstawionych w bilansie.
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Obowiązkowo w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat: * | 19 349 97 982 | |
| Klienci korporacyjni | 69 66 | |
| Klienci indywidualni | 19 280 97 916 | |
| Sektor publiczny | 0 | 0 |
| * Powyższe dane obejmują korektę wartości godziwej w wysokości: | (21 772) | (38 999) |
68 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
| Wartość bilansowa: | 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|---|
| Wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody * | 11 799 748 | 11 221 252 | |
| Przedsiębiorstwa | 0 | 0 | |
| Osoby prywatne | 11 799 748 | 11 221 252 | |
| Sektor instytucji rządowych i samorządowych | 0 | 0 | |
| * Powyższe dane uwzględniają korektę z tytułu wyceny do wartości godziwej w wysokości: | 101 810 | 255 824 |
| PLN’000 wg stanu na 31 grudnia 2023 r. | Faza 1 (12-miesięczna strata) | Faza 2 (strata dożywotnia) | Faza 3 (strata dożywotnia) | POCI | Suma | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ekspozycje bilansowe narażone na ryzyko kredytowe | 99 170 260 | 4 689 208 | 2 980 468 | 106 839 936 | ||
| Odpis bilansowy | 368 334 | 329 468 | 1 577 638 | 23 924 | 2 399 364 | |
| Kredyty i pożyczki dla banków (rating zewnętrzny Fitch: od BBB do AAA; Moody's: od B3 do Aaa; S&P: od B+ do AAA) | 1 866 848 | 1 866 848 | ||||
| Kredyty i pożyczki dla klientów indywidualnych (zgodnie z Master Skalą) | 38 933 934 | 3 968 908 | 2 579 655 | 93 690 | 45 576 188 | |
| ▪ 1-3 Najwyższa jakość | 21 924 854 | 143 690 | 0 | 2 941 | 22 071 485 | |
| ▪ 4-6 Dobra jakość | 8 297 717 | 940 110 | 0 | 3 332 | 9 241 159 | |
| ▪ 7-9 Średnia jakość | 6 585 768 | 1 165 848 | 0 | 3 021 | 7 754 637 | |
| ▪ 10-12 Niska jakość | 2 021 353 | 1 140 779 | 0 | 1 154 | 3 163 287 | |
| ▪ 13-14 Pod obserwacją | 1 428 578 | 470 000 | 0 | 741 580 | 639 958 | |
| ▪ 15 Niewykonanie zobowiązania | 0 | 0 | 2 579 655 | 82 501 | 2 662 156 | |
| ▪ Bez ratingu* | 102 814 | 10 000 | 0 | 102 825 | ||
| Utrata wartości | 297 243 | 302 936 | 1 419 526 | 25 124 | 2 044 828 | |
| Kredyty i pożyczki dla klientów korporacyjnych (zgodnie z Master Skalą) | 8 182 213 | 636 402 | 362 494 | 23 099 | 9 204 208 | |
| ▪ 1-3 Najwyższa jakość | 218 968 | 1 732 | 0 | 0 | 220 700 | |
| ▪ 4-6 Dobra jakość | 1 548 483 | 43 490 | 0 | 0 | 1 591 973 | |
| ▪ 7-9 Średnia jakość | 3 454 666 | 186 005 | 0 | 0 | 3 640 671 | |
| ▪ 10-12 Niska jakość | 1 141 101 | 330 044 | 0 | 0 | 1 471 144 | |
| ▪ 13-14 Pod obserwacją | 0 | 37 072 | 0 | 0 | 37 072 | |
| ▪ 15 Niewykonanie zobowiązania | 0 | 0 | 362 233 | 23 099 | 385 332 | |
| ▪ Bez ratingu* | 1 818 995 | 38 060 | 261 000 | 1 857 316 | ||
| Utrata wartości | 53 867 | 24 425 | 145 862 | -1 200 | 222 954 | |
| Kredyty i pożyczki dla sektora publicznego (zgodnie z Master Skalą) | 51 748 | 1 000 | 0 | 51 749 | ||
| ▪ 1-3 Najwyższa jakość | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| ▪ 4-6 Dobra jakość | 558 | 0 | 0 | 0 | 558 | |
| ▪ 7-9 Średnia jakość | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| ▪ 10-12 Niska jakość | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| ▪ 13-14 Pod obserwacją | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| ▪ 15 Niewykonanie zobowiązania | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| ▪ Bez ratingu * | 51 190 | 1 000 | 0 | 51 191 | ||
| Utrata wartości | 120 | 0 | 0 | 0 | 120 |
69 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
PLN’000 wg stanu na 31 grudnia 2023 r.# Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
| Faza 1 (12-miesięczna strata) | Faza 2 (strata dożywotnia) | Faza 3 (strata dożywotnia) | POCI | Suma |
|---|---|---|---|---|
| Faktoring (zgodnie z Master Skalą) | 2 402 318 | 83 896 | 38 319 | 0 |
| ▪ 1-3 Najwyższa jakość | 28 385 | 1 360 | 0 | 0 |
| ▪ 4-6 Dobra jakość | 918 089 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 7-9 Średnia jakość | 1 103 218 | 28 638 | 0 | 0 |
| ▪ 10-12 Niska jakość | 302 794 | 53 877 | 0 | 0 |
| ▪ 13-14 Pod obserwacją | 0 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 15 Niewykonanie zobowiązania | 0 | 0 | 38 319 | 0 |
| ▪ Bez ratingu* | 49 831 | 21 | 0 | 0 |
| Utrata wartości | 16 240 | 2 107 | 12 251 | 0 |
| Leasing (zgodnie z Master Skalą): | 5 529 101 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 1-3 Najwyższa jakość | 0 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 4-6 Dobra jakość | 0 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 7-9 Średnia jakość | 0 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 10-12 Niska jakość | 0 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 13-14 Pod obserwacją | 0 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 15 Niewykonanie zobowiązania | 0 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ Bez ratingu* | 5 529 101 | 0 | 0 | 0 |
| Utrata wartości | 864 | 0 | 0 | 0 |
| Instrumenty pochodne i zabezpieczenia wartości godziwej (zgodnie z Master Skalą): | 513 645 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 1-3 Najwyższa jakość | 317 799 | |||
| ▪ 4-6 Dobra jakość | 58 159 | |||
| ▪ 7-9 Średnia jakość | 23 339 | |||
| ▪ 10-12 Niska jakość | 1 330 | |||
| ▪ 13-14 Pod obserwacją | 0 | |||
| ▪ 15 Niewykonanie zobowiązania | 0 | |||
| ▪ Bez ratingu* | 97 949 | |||
| ▪ Korekta z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej | 0 | |||
| ▪ Wycena przyszłych płatności walutowych | 0 | |||
| ▪ Instrumenty pochodne zabezpieczające | 15 069 | |||
| Dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu (Obligacje Skarbu Państwa**) | ||||
| Dłużne papiery wartościowe obowiązkowo w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | ||||
| Inwestycyjne papiery dłużne (Skarb Państwa, Bank Centralny, obligacje samorządowe, Europejski Bank Inwestycyjny) | 21 895 863 | |||
| Należności z tytułu papierów wartościowych z przyrzeczeniem odkupu | ||||
| Papiery dłużne wyceniane wg zamortyzowanego kosztu |
| Faza 1 (12-miesięczna strata) | Faza 2 (strata dożywotnia) | Faza 3 (strata dożywotnia) | POCI | Suma |
|---|---|---|---|---|
| Ekspozycje bilansowe narażone na ryzyko kredytowe | 80 599 294 | 5 388 250 | 2 932 656 | 152 407 |
| Odpis bilansowy | 330 475 | 369 400 | 1 529 098 | 13 163 |
| Kredyty i pożyczki dla banków (rating zewnętrzny Fitch: od BBB do AAA; Moody's: od B3 do Aaa; S&P: od B+ do AAA) | ||||
| Kredyty i pożyczki dla klientów indywidualnych (zgodnie z Master Skalą) | 40 776 086 | 4 510 648 | 2 590 354 | 137 197 |
| ▪ 1-3 Najwyższa jakość | 23 697 845 | 130 532 | 0 | 2 811 |
| ▪ 4-6 Dobra jakość | 8 352 277 | 1 154 450 | 0 | 4 272 |
| ▪ 7-9 Średnia jakość | 6 552 017 | 1 359 188 | 0 | 5 196 |
| ▪ 10-12 Niska jakość | 2 167 401 | 1 217 930 | 0 | 3 241 |
| ▪ 13-14 Pod obserwacją | 1 904 648 | 529 0 | 1 131 651 | 564 |
| ▪ 15 Niewykonanie zobowiązania | 0 | 0 | 2 590 354 | 120 546 |
| ▪ Bez ratingu* | 4 642 | 18 | 0 | 0 |
| Utrata wartości | 244 528 | 337 581 | 1 359 855 | 13 137 |
| Kredyty i pożyczki dla klientów korporacyjnych (zgodnie z Master Skalą) | 8 430 850 | 730 350 | 325 835 | 15 209 |
| ▪ 1-3 Najwyższa jakość | 129 205 | 11 777 | 0 | 0 |
| ▪ 4-6 Dobra jakość | 1 972 706 | 84 885 | 0 | 0 |
| ▪ 7-9 Średnia jakość | 3 571 405 | 209 531 | 0 | 0 |
| ▪ 10-12 Niska jakość | 1 056 509 | 380 069 | 0 | 0 |
| ▪ 13-14 Pod obserwacją | 0 | 19 992 | 0 | 0 |
| ▪ 15 Niewykonanie zobowiązania | 0 | 0 | 325 574 | 15 209 |
| ▪ Bez ratingu* | 1 701 024 | 24 095 | 261 | 0 |
| Utrata wartości | 64 827 | 28 950 | 159 697 | 26 253 |
| Kredyty i pożyczki dla sektora publicznego (zgodnie z Master Skalą) | 54 186 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 1-3 Najwyższa jakość | 0 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 4-6 Dobra jakość | 0 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 7-9 Średnia jakość | 0 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 10-12 Niska jakość | 0 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 13-14 Pod obserwacją | 0 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 15 Niewykonanie zobowiązania | 0 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ Bez ratingu * | 54 186 | 0 | 0 | 0 |
| Utrata wartości | 115 | 0 | 0 | 0 |
| Faktoring (zgodnie z Master Skalą) | 2 822 857 | 147 251 | 16 467 | 0 |
| ▪ 1-3 Najwyższa jakość | 2 126 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 4-6 Dobra jakość | 1 090 884 | 3 729 | 0 | 0 |
| ▪ 7-9 Średnia jakość | 1 286 389 | 99 826 | 0 | 0 |
| ▪ 10-12 Niska jakość | 409 431 | 43 673 | 0 | 0 |
| ▪ 13-14 Pod obserwacją | 0 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 15 Niewykonanie zobowiązania | 0 | 0 | 16 467 | 0 |
| ▪ Bez ratingu* | 34 027 | 23 | 0 | 0 |
| Utrata wartości | 20 014 | 2 869 | 9 546 | 0 |
| Leasing (zgodnie z Master Skalą): | 6 221 283 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 1-3 Najwyższa jakość | 109 240 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 4-6 Dobra jakość | 509 803 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 7-9 Średnia jakość | 1 086 666 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 10-12 Niska jakość | 497 792 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 13-14 Pod obserwacją | 3 620 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 15 Niewykonanie zobowiązania | 216 763 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ Bez ratingu* | 3 797 399 | 0 | 0 | 0 |
| Utrata wartości | 991 | 0 | 0 | 0 |
| Faza 1 (12-miesięczna strata) | Faza 2 (strata dożywotnia) | Faza 3 (strata dożywotnia) | POCI | Suma |
|---|---|---|---|---|
| Instrumenty pochodne i zabezpieczenia wartości godziwej (zgodnie z Master Skalą): | 475 099 | 0 | 0 | 0 |
| ▪ 1-3 Najwyższa jakość | 179 635 | |||
| ▪ 4-6 Dobra jakość | 63 791 | |||
| ▪ 7-9 Średnia jakość | 18 068 | |||
| ▪ 10-12 Niska jakość | 5 261 | |||
| ▪ 13-14 Pod obserwacją | 0 | |||
| ▪ 15 Niewykonanie zobowiązania | 0 | |||
| ▪ Bez ratingu* | 72 540 | |||
| ▪ Korekta z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej | 0 | |||
| ▪ Wycena przyszłych płatności walutowych | 0 | |||
| ▪ Instrumenty pochodne zabezpieczające | 135 804 | |||
| Dłużne papiery wartościowe obowiązkowo w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | ||||
| Dłużne papiery wartościowe przeznaczone do obrotu (Obligacje Skarbu Państwa**) | ||||
| Inwestycyjne papiery dłużne (Skarb Państwa, Bank Centralny, obligacje samorządowe, Europejski Bank Inwestycyjny) | 16 414 065 | |||
| Należności z tytułu papierów wartościowych z przyrzeczeniem odkupu | ||||
| Papiery dłużne wyceniane wg zamortyzowanego kosztu |
(3e) Kredyty i pożyczki
Kwota brutto kredytów i pożyczek z rozpoznaną utratą wartości w podziale na segmenty klientów przedstawia się następująco:
| Kredyty i pożyczki udzielone klientom | Kredyty i pożyczki dla banków | Suma | Przedsiębiorstwa | Kredyty hipoteczne | Pozostałe detaliczne | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wg rodzaju analizy | ||||||
| Analiza indywidualna | 286 606 | 115 334,57 | 2 881 | 0 | 404 821 | |
| Analiza kolektywna | 137 045 | 768 457,86 | 1 775 483 | 0 | 2 680 986 | |
| Suma | 423 651 | 883 792 | 1 778 364 | 0 | 3 085 807 |
| Kredyty i pożyczki udzielone klientom | Kredyty i pożyczki dla banków | Suma | Przedsiębiorstwa | Kredyty hipoteczne | Pozostałe detaliczne | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wg rodzaju analizy | ||||||
| Analiza indywidualna | 265 382 | 144 728 | 1 988 | 0 | 412 098 | |
| Analiza kolektywna | 91 867 | 870 298 | 1 693 885 | 0 | 2 656 050 | |
| Suma | 357 248 | 1 015 027 | 1 695 873 | 0 | 3 068 148 |
Kwantyfikacja wartości portfela objętego analizą indywidualną oraz wartości utworzonych odpisów w podziale na należności (i odpowiednio odpisy) z rozpoznaną utratą wartości została przedstawiona w notach finansowych. Tabele poniżej prezentują strukturę portfela objętego analizą indywidualną z rozpoznaną utratą wartości.
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kwota w tys. PLN | Udział % | Pokrycie odpisami aktualizującymi | Kwota w tys. PLN | Udział % | Pokrycie odpisami aktualizującymi | |
| PLN | 291 133 | 71,9% | 30,8% | 299 501 | 72,7% | 37,4% |
| CHF | 36 341 | 9,0% | 19,2%* | 74 311 | 18,0% | 17,3%* |
| EUR | 77 348 | 19,1% | 47,7% | 38 287 | 9,3% | 68,4% |
| USD | 0 | 0,0% | 0 | 0 | 0,0% | 0 |
| SEK | 0 | 0,0% | 0 | 0 | 0,0% | 0 |
| Suma (utrata wartości) | 404 821 | 100,0% | 33,0% | 412 098 | 100,0% | 36,6% |
*) pokrycie nie uwzględnia rezerw na ryzyko prawne, w przypadku ich dodania pokrycie wyniosłoby 53.6% (2023) oraz 35.8% (2022)
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |||
|---|---|---|---|---|
| Kwota w tys. PLN | Udział % | Kwota w tys. PLN | Udział % | |
| Do 20% | 168 186 | 41,5% | 151 870 | 36,9% |
| Powyżej 20% do 40% | 119 674 | 29,6% | 84 240 | 20,4% |
| Powyżej 40% do 60% | 40 637 | 10,0% | 55 748 | 13,5% |
| Powyżej 60% do 80% | 20 892 | 5,2% | 87 632 | 21,3% |
| Powyżej 80% | 55 431 | 13,7% | 32 609 | 7,9% |
| Suma (utrata wartości) | 404 821 | 100,0% | 412 098 | 100,0% |
Na koniec 2023 roku finansowy efekt ustanowionych zabezpieczeń wykorzystanych dla należności z rozpoznaną utratą wartości Banku w analizie indywidualnej (Case by Case) wyniósł 198,8 mln zł (na koniec 2022 r. odpowiednio 200,6 mln zł). Jest to kwota, o którą poziom wymaganych rezerw przypisanych do tego portfela byłby wyższy, gdyby przy szacowaniu odpisu w analizie indywidualnej nie zostały uwzględnione przepływy z zabezpieczeń.
Restrukturyzacja należności jest prowadzona przez specjalnie do tego celu powołane jednostki (oddzielnie dla należności gospodarczych i detalicznych). Restrukturyzacja zarówno należności gospodarczych, jak i detalicznych ma na celu wykonanie efektywnych działań wobec klientów mających doprowadzić do minimalizacji strat i możliwie szybkiego ograniczenia ryzyka ponoszonego przez Bank w związku z zawartymi z klientem transakcjami, z których wynikają należności lub zobowiązania pozabilansowe Banku.# Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Restrukturyzacja prowadzona jest wobec należności włączonych na podstawie ustalonych w Banku zasad do portfeli restrukturyzacyjno-windykacyjnych i obejmuje ustalenie nowych, akceptowalnych przez Bank warunków transakcji (w tym w szczególności zasad ich spłaty i zabezpieczenia oraz ewentualnego uzyskania dodatkowych zabezpieczeń).
Doświadczenie należności detalicznych jest procesem w pełni scentralizowanym, realizowanym w dwóch etapach:
* postępowanie monitujące i windykacja polubowna - realizowany przez Departament Monitorowania i Dochodzenia Należności Detalicznych,
* postępowanie restrukturyzacyjno-egzekucyjne – realizowany przez Departament Restrukturyzacji i Windykacji Należności Detalicznych.
Proces wykonywany przez Departament Monitorowania i Dochodzenia Należności Detalicznych dotyczy działań polegających na bezpośrednim, telefonicznym kontakcie z klientem i uzyskaniem spłaty wymagalnych należności względem Banku. W sytuacji braku spłaty zadłużenia lub zgłoszenia przez klienta chęci restrukturyzacji zadłużenia dalsze prowadzenie sprawy odbywa się przez Departament Restrukturyzacji i Windykacji Należności Detalicznych i obejmuje wszelkie działania restrukturyzacyjne oraz windykacyjne.
Dochodzenie należności jest wspierane przez wyspecjalizowany system informatyczny działający na pełnym portfelu klienta, w pełni zautomatyzowany w fazie monitorowania portfela, jak i wspomagający czynności w późniejszej fazie restrukturyzacji i windykacji. Integralną częścią systemu jest behawioralny model scoringowy, wykorzystywany na etapie postępowania monitującego. System ten jest wykorzystywany w zarządzaniu procesem dochodzenia należności detalicznych w stosunku do wszystkich segmentów klienta. Model scoringowy bazuje w swoich wewnętrznych obliczeniach między innymi na: segmencie biznesowym klienta, rodzaju produktu obciążonego ryzykiem kredytowym (szczególnie dotyczy to produktów hipotecznych) oraz historii współpracy z klientem w ramach poprzednich działań restrukturyzacyjno-windykacyjnych.
Opóźnione należności klientów detalicznych trafiają do systemu informatycznego automatycznie 4 dnia od daty powstania należności wymagalnej.
Proces restrukturyzacji i windykacji należności gospodarczych (tj. należności lub zobowiązań pozabilansowych związanych z zawartymi transakcjami z klientami korporacyjnymi i SME) jest scentralizowany i realizowany przez Departament Zagrożonych Należności Gospodarczych. Dochodzenie należności gospodarczych ma na celu maksymalizację odzysku i ograniczenie ryzyka ponoszonego przez Bank w jak najkrótszym czasie poprzez realizację przyjętej strategii działań restrukturyzacyjnych i windykacyjnych w stosunku do:
* klienta,
* należności gospodarczych,
* zabezpieczeń ich spłaty.
Działania realizowane w ramach ww. strategii obejmują m.in.:
* ustalanie warunków finansowania Klientów,
* warunków restrukturyzacji należności gospodarczych (w tym, w ramach postępowań restrukturyzacyjnych), w tym, zasad ich spłaty oraz zabezpieczeń,
* uzyskiwanie nowych, wartościowych i płynnych zabezpieczeń,
* doprowadzania do spłaty polubownej,
* realizację windykacji (w tym, komorniczej) należności wymagalnych, w tym, z posiadanych zabezpieczeń,
* działania w procesach upadłościowych dłużników,
* prowadzenie wymaganych działań sądowych.
74 | Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Dla zarządzania procesem restrukturyzacji i windykacji należności gospodarczych Departament Zagrożonych Należności Gospodarczych stosuje aplikacje wspierające proces zarządzania i decyzyjny oraz monitorowania, które szybko dostarczają podstawowych informacji na temat należności, zabezpieczenia, zastosowanego podejścia oraz podstawowych działań i terminów.
Wszystkie zrestrukturyzowane ekspozycje są klasyfikowane do Fazy 3 bezpośrednio po podpisaniu odpowiedniego aneksu/ugody. Takie ekspozycje mogą zostać uzdrowione, gdy spełnią wewnętrznie określone zasady kwarantanny zgodne z wytycznymi EBA odnośnie Nowej Definicji Default. Zrestrukturyzowane ekspozycje, które zostały uzdrowione są klasyfikowane do Fazy 2 na okres co najmniej 2 lat po uzdrowieniu, zgodnie ze standardami technicznymi EBA dla ekspozycji ze statusem forbearance.
Poniższa tabela pokazuje portfel kredytów z rozpoznaną utratą wartości zarządzany przez jednostki organizacyjne Banku zajmujące się restrukturyzacją należności.
W 2023 r. nie dokonywano istotnych bezpośrednich przejęć przez Bank i sprzedaży środków trwałych stanowiących zabezpieczenie kredytu. Powyższa sytuacja powodowana jest realizacją innych, bardziej efektywnych ścieżek zaspokajania z zastawów lub przewłaszczeń (czasowo i kwotowo przy ograniczeniu kosztów), tj. doprowadzania do sprzedaży przedmiotu zastawu lub przewłaszczenia bezpośrednio przez dawcę zabezpieczenia pod nadzorem Banku i z przeznaczeniem całości tak uzyskanych środków na spłatę. Odmianą takiego działania jest zawieranie porozumień z syndykami w upadłości na podstawie, których syndyk za uzgodnioną opłatą zabezpiecza i przechowuje przedmioty zastawione lub przewłaszczone oraz w porozumieniu z Bankiem dokonuje ich oferowania i sprzedaży (w tym w ramach sprzedaży zorganizowanych części lub całego przedsiębiorstwa dłużnika) - i tak uzyskane środki przekazywane są bezpośrednio na spłatę należności Banku (zaspokojenie z zabezpieczenia w ww. sposób realizowane jest bez etapu przejęcia przewłaszczonych rzeczy do bilansu Banku na „Aktywa trwałe do zbycia”).
Ekspozycje kredytowe, dla których Bank nie oczekuje wystąpienia żadnych przepływów pieniężnych do odzyskania i dla których utworzony został odpis z tytułu utraty wartości lub korekta wartości godziwej dla wierzytelności pochodzących z zapadłych terminowych operacji finansowych, które łącznie pokrywają w całości należność pozostałą do spłaty, są spisywane z bilansu w ciężar odpisu aktualizującego i przenoszone do ewidencji pozabilansowej. Przedmiotowa operacja nie powoduje umorzenia należności, tj. nie powoduje zwolnienia dłużnika z długu ani zaprzestania wymaganych prawem i uzasadnionych ekonomicznie działań prawnych i windykacyjnych celem dochodzenia spłaty.
| Zaangażowanie brutto w tys. PLN | 31.12.2023 | 31.12.2022 |
|---|---|---|
| Kredyty i pożyczki udzielone klientom indywidualnym | 1 327 462 | 1 379 028 |
| Kredyty i pożyczki udzielone klientom korporacyjnym | 191 320 | 206 328 |
| Razem | 1 518 782 | 1 585 355 |
75 | Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Najczęściej Bank spisuje należności w ciężar rezerw na utratę wartości w przypadku stwierdzenia nieściągalności należności, tj. między innymi:
* uzyskania postanowienia o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego;
* śmierci dłużnika;
* uzyskania potwierdzenia braku szans na zaspokojenie ze środków masy upadłościowej;
* wyczerpania możliwości prowadzenia egzekucji wobec braku majątku dłużnika głównego i innych osób zobowiązanych (np. dawców zabezpieczeń).
| Zaangażowanie brutto należności spisanych, w tys. PLN | Kredyty i pożyczki udzielone klientom Przedsiębiorstwa | Kredyty i pożyczki udzielone bankom | Razem | Kredyty hipoteczne | Pozostałe detaliczne |
|---|---|---|---|---|---|
| 2023 r. | |||||
| Należności spisane z umorzeniem | 482 | 12 498 | 23 506 | 0 | 36 486 |
| Należności spisane bez umorzenia | 3 459 | 62 114 | 155 0 | 0 | 117 676 |
| Unieważnione należności hipoteczne FX | 0 | 23 907 | 0 | 0 | 23 907 |
| Razem - należności spisane | 3 941 | 36 467 | 137 660 | 0 | 178 069 |
| 2022 r. | |||||
| Należności spisane z umorzeniem | 10 807 | 8 485 | 27 356 | 0 | 46 648 |
| Należności spisane bez umorzenia | 16 801 | 0 | 173 496 | 0 | 190 297 |
| Razem - należności spisane | 27 609 | 8 485 | 200 852 | 0 | 236 945 |
76 | Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Poniższa tabela przedstawia podział głównych kategorii ekspozycji kredytowych Banku z rozbiciem na czynniki składowe, według kategorii klientów.
| wg stanu na 31.12.2023 | Pośrednictwo finansowe | Przemysł I budownictwo | Handel hurtowy I detaliczny | Transport I komunikacja | Sektor publiczny | Kredyty hipoteczne | Kredyty konsumpcyjne* | Pozostałe branże | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kredyty i pożyczki dla banków | 1 866 848 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 866 848 |
| Kredyty i pożyczki dla klientów (koszt zamortyzowany) | 6 625 870 | 3 184 931 | 4 305 847 | 557 179 | 25 262 | 27 100 062 | 18 476 051 | 2 610 511 | 62 885 713 |
| Kredyty i pożyczki dla klientów (wartość godziwa przez inne dochody) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 11 799 748 | 0 | 0 | 11 799 748 |
| Kredyty i pożyczki dla klientów (wartość godziwa przez wynik) | 0 | 8 358 | 0 | 0 | 0 | 0 | 19 280 | 0 | 19 349 |
| Papiery wartościowe przeznaczone do obrotu | 28 | 86 | 0 | 4 | 110 | 554 | 0 | 0 | 3 110 675 |
| Instrumenty wyceniane wg zamortyzowanego kosztu | 1 716 205 | 0 | 0 | 0 | 0 | 16 723 581 | 0 | 0 | 18 439 786 |
| Instrumenty wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | 147 623 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 147 623 |
| Instrumenty pochodne i korekty z tytułu zabezpieczeń wartości godziwej | 541 888 | 19 001 | 7 830 | 2 032 | 0 | 0 | 0 | 2 040 572 | 791 721 |
| Lokacyjne papiery wartościowe | 473 361 | 4 996 | 0 | 290 | 21 450 | 968 | 0 | 0 | 33 21 929 648 |
| Umowy z przyrzeczeniem odkupu | 1 163 242 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 163 242 |
| Razem | 12 535 065 | 3 209 022 | 4 313 680 | 559 563 | 38 310 | 365 38 899 | 18 495 331 | 2 612 587 | 118 935 423 |
77 | Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.# Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Ryzyko rynkowe obejmuje obecne i przyszłe oddziaływania na zyski lub kapitał ze strony zmiany wartości portfela Banku wywołanej niekorzystnymi ruchami stóp procentowych, kursów wymiany walut lub cen obligacji, akcji lub towarów. Ryzyko stopy procentowej z tytułu działalności zaliczanej do portfela bankowego (IRRBB) obejmuje bieżące i potencjalne oddziaływanie, jakie zarówno na wynik finansowy jak i wartość ekonomiczną kapitału mają zmiany wartości portfela Banku w wyniku niekorzystnych zmian stóp procentowych, które wpływają na instrumenty wrażliwe na zmianę stóp. Ryzyko to obejmuje ryzyko niedopasowania, ryzyko bazowe i ryzyko opcji klienta.
Pomiar ryzyka rynkowego w Banku pozwala na monitorowanie wszystkich możliwych typów ryzyka, to jest ryzyka ogólnego (w tym ryzyko stopy procentowej, ryzyko walutowe, ryzyko cen akcji), ryzyka nieliniowego, ryzyka szczególnego, jak i ryzyka cen towarów. W 2023 roku ryzyko nieliniowe i cen towarów nie występowało w Banku. Ryzyko cen akcji uznano za nieistotne, jako że zaangażowanie Banku w instrumenty kapitałowe jest znikome.
Pomiar każdego z typów ryzyka odbywa się indywidualnie przy pomocy odpowiednich modeli, a następnie wyniki integrowane są w całkowite ryzyko rynkowe bez uwzględnienia jakiegokolwiek efektu dywersyfikacji między czterema typami ryzyka (najgorszy scenariusz). Główną miarą, stosowaną przez Bank w celu oceny ryzyka rynkowego (ryzyko stopy procentowej, ryzyko walutowe, ryzyko cen akcji) jest parametryczny model VaR (wartość narażona na ryzyko) – spodziewana strata, która może powstać w portfelu w określonym czasie (okres utrzymania) oraz z określonym prawdopodobieństwem (poziom ufności) z tytułu niekorzystnego ruchu na rynku. Wartość narażona na ryzyko w Banku (VaR) jest obliczana z założeniem 10-dniowego okresu utrzymania oraz 99% poziomu ufności (przedział jednostronny). Zgodnie z wymogami regulacyjnymi CRD V/CRR II, zmienność związaną z każdym czynnikiem ryzyka rynkowego uwzględnionym w modelu VaR (jak i korelacje występujące między nimi) estymuje się za pomocą równo ważonych zmian parametrów rynkowych wykorzystując efektywny okres obserwacji danych historycznych z ostatniego roku. Metoda EWMA (ang. exponentially weighted moving average) z efektywnie krótszym okresem obserwacji jest uzasadniona jedynie w przypadku istotnego skoku zmienności cenowej.
W celu monitorowania i limitowania pozycji w instrumentach, dla których nie jest możliwa należyta ocena ryzyka rynkowego z zastosowaniem modelu VaR (ryzyko nieliniowe, cen towarów i ryzyko szczególne) wprowadzono odpowiednie zasady pomiaru tych ryzyk. Ryzyko nieliniowe mierzone jest według wewnętrznej metodologii, która jest zgodna z metodologią VaR – przyjmuje się ten sam okres utrzymania jak i poziom ufności. Ryzyko szczególne i ryzyko cen towarów mierzone jest według metody standardowej, zgodnie z regulacjami nadzorczymi uwzględniając zmianę okresu utrzymania pozycji.
Pomiar ryzyka rynkowego odbywa się codziennie (w ciągu dnia i na koniec dnia), zarówno indywidualnie dla każdego z obszarów odpowiedzialnych za podejmowanie ryzyka i zarządzanie nim, jak i na bazie skonsolidowanej dla całego Banku łącznie dla Księgi Handlowej i Księgi Bankowej, z uwzględnieniem efektu dywersyfikacji istniejącej pomiędzy poszczególnymi portfelami. Dodatkowo każda Księga podzielona jest na obszary zarządzania ryzykiem. W celu zapewnienia adekwatności modelu VaR dla oceny ryzyk występujących na otwartych pozycjach, ustanowiono i przeprowadza się codziennie proces testowania wstecznego.
Wszystkie zgłoszone przekroczenia są udokumentowane, łącznie z wyjaśnieniem przyczyn ich powstania oraz zaliczeniem do jednej z trzech klas wyjaśnienia przekroczeń: adekwatność modelu, niewystarczająca dokładność modelu lub nieprzewidziane ruchy rynkowe.
Równolegle do metody VaR portfele są poddawane szeregowi analiz wrażliwości i scenariuszy warunków skrajnych w celu:
* Oszacowania potencjalnej straty ekonomicznej, wynikającej ze skrajnych wahań czynników ryzyka rynkowego,
* Identyfikacji ruchów ryzyka rynkowego, ewentualnie nieujętych w VaR, na które portfele są bardziej wrażliwe,
* Identyfikacji czynności, które mogą zostać podjęte w celu redukcji wpływu skrajnych zmian czynników ryzyka.
Stosuje się następujące rodzaje scenariuszy rynkowych:
* Równoległe przesunięcia krzywych dochodowości,
* Bardziej stromy lub spłaszczony przebieg krzywych dochodowości,
* Wahania kursów wymiany,
* Niekorzystne scenariusze historyczne,
* Scenariusze indywidualne, wykorzystujące zaobserwowane historycznie dotkliwe zmiany parametrów rynkowych.
Limit całkowity VaR wyrażony jest w milionach zł. Następnie dzielony jest na Księgi, poszczególne obszary zarządzania ryzykiem i na różne typy ryzyka, co pozwala Bankowi w pełni na pomiar, monitorowanie i kontrolowanie ryzyka rynkowego. Ekspozycja na ryzyko rynkowe (VaR) na tle obowiązujących limitów jest raportowana codziennie do wszystkich obszarów odpowiedzialnych za zarządzanie i nadzorowanie ryzyka rynkowego w Banku. Limity ograniczające ryzyko rynkowe podlegają aktualizacji przynajmniej raz w roku biorąc pod uwagę m.in. zmianę wielkość skonsolidowanych funduszy własnych, bieżącą i przewidywaną strukturę bilansu, a także sytuację rynkową. Limity ryzyka rynkowego obowiązujące w 2023 roku odzwierciedlały założenia i apetyt na ryzyko określone w Strategii Ryzyka na lata 2023- 2025. Obecnie limity obowiązują od dnia 1 października 2023 roku i pozostały konserwatywne - dla Banku ogółem na poziomie nie więcej niż 537,7 mln zł, a dla Księgi Handlowej nie więcej niż 19,4 mln zł. W 2023 roku limity VaR nie zostały przekroczenie dla Banku ogółem, a także dla Księgi Handlowej i Bankowej. Należy zauważyć, że wartość narażona na ryzyko w Księdze Bankowej jest jedynie uzupełniającym narzędziem pomiaru ryzyka, ponieważ oczekuje się, że pozycje będą utrzymywane do terminu zapadalności i w znaczącej większości nie podlegają wycenie rynkowej (patrz następna sekcja - Ryzyko stopy procentowej w Księdze Bankowej).
| wg stanu na 31.12.2022 | Pośrednictwo finansowe | Przemysł I budownictwo | Handel hurtowy I detaliczny | Transport I komunikacja | Sektor publiczny | Kredyty hipoteczne | Kredyty konsumpcyjne* | Pozostałe branże | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kredyty i pożyczki dla banków | 1 410 526 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 410 526 |
| Kredyty i pożyczki dla klientów (koszt zamortyzowany) | 784 926 | 5 724 949 | 5 560 871 | 2 708 668 | 33 159 | 30 845 153 | 17 169 580 | 3 951 201 | 66 778 507 |
| Kredyty i pożyczki dla klientów (wartość godziwa przez inne dochody) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 11 221 252 | 0 | 0 | 11 221 252 |
| Kredyty i pożyczki dla klientów (wartość godziwa przez wynik) | 0 | 6 4 | 50 | 0 | 0 | 97 916 | 6 | 97 982 | |
| Papiery wartościowe przeznaczone do obrotu | 27 | 69 | 8 | 8 | 24 | 210 | 0 | 0 | 1 |
| Instrumenty wyceniane wg zamortyzowaneg o kosztu | 398 828 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 494 390 | 0 | 0 | 0 |
| Instrumenty wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków I strat | 201 036 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 201 036 |
| Instrumenty pochodne i korekty z tytułu zabezpieczeń wartości godziwej | 447 219 | 17 209 | 8 339 | 223 | 0 | 0 | 0 | 2 109 | 475 099 |
| Lokacyjne papiery wartościowe | 24 033 | 4 996 | 0 | 313 | 16 | 414 077 | 0 | 0 | 35 |
| Umowy z przyrzeczeniem odkupu | 4 863 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 4 863 |
| Razem | 3 271 458 | 5 747 229 | 5 569 222 | 2 709 262 | 19 965 836 | 42 066 405 | 17 267 496 | 3 953 352 | 100 550 260 |
| Nazwa branży | 2023 Ekspozycja bilansowa (mln zł) | Udział (%) | 2022 Ekspozycja bilansowa (mln zł) | Udział (%) |
|---|---|---|---|---|
| Kredyty dla osób fizycznych | 57 370,7 | 76,8% | 59 165,0 | 75,9% |
| Hipoteczne | 38 853,6 | 52,0% | 41 858,5 | 53,7% |
| Gotówkowe | 16 037,3 | 21,5% | 14 893,9 | 19,1% |
| Karty kredytowe i pozostałe | 2 479,8 | 3,3% | 2 412,5 | 3,1% |
| Kredyty dla przedsiębiorstw* | 17 309,6 | 23,2% | 18 763,9 | 24,1% |
| Handel i naprawy | 4 305,8 | 5,8% | 5 560,9 | 7,1% |
| Przetwórstwo przemysłowe | 2 631,1 | 3,5% | 4 572,9 | 5,9% |
| Budownictwo | 553,9 | 0,7% | 1 152,0 | 1,5% |
| Transport i gosp. magazynowa | 557,1 | 0,7% | 2 708,7 | 3,5% |
| Administracja publiczna | 25,3 | 0,0% | 33,2 | 0,0% |
| Informacja i komunikacja | 813,1 | 1,1% | 1 077,1 | 1,4% |
| Usługi pozostałe | 293,6 | 0,4% | 874,9 | 1,1% |
| Działalność finansowa i ubezpieczeniowa | 6 625,9 | 8,9% | 784,9 | 1,0% |
| Obsługa nieruchomości | 675,8 | 0,9% | 792,2 | 1,0% |
| Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna | 288,8 | 0,4% | 345,7 | 0,4% |
| Górnictwo | 2,3 | 0,0% | 61,0 | 0,1% |
| Dostawy wody, ścieki I odpady | 55,8 | 0,1% | 157,6 | 0,2% |
| Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię, gaz I wodę | 35,3 | 0,0% | 100,6 | 0,1% |
| Hotele i restauracje | 183,6 | 0,2% | 206,8 | 0,3% |
| Edukacja | 68,1 | 0,1% | 68,2 | 0,1% |
| Rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo | 17,9 | 0,0% | 101,8 | 0,1% |
| Opieka zdrowotna, pomoc społeczna | 142,8 | 0,2% | 128,0 | 0,2% |
| Kultura, rekreacja i rozrywka | 33,4 | 0,0% | 37,3 | 0,0% |
| Łącznie kredyty (brutto) | 74 680,3 | 100,0% | 77 928,9 | 100,0% |
Wskaźnik koncentracji 20 największych klientów w portfelu kredytowym Banku (w tym, grup powiązanych ze sobą podmiotów) na koniec 2023 roku wyniósł 5,2% w porównaniu do 5,7% na koniec 2022 roku. Wskaźnik koncentracji 10 największych klientów także uległ spadkowi w ciągu 2023 roku z poziomu 4,4% na koniec poprzedniego roku do 4,0%.Wszystkie przekroczenia limitów ryzyka rynkowego są zawsze raportowane, dokumentowane i ratyfikowane na odpowiednim poziomie kompetencji. W obecnym otoczeniu rynkowym Grupa nadal działała bardzo ostrożnie. Wskaźniki VaR dla Banku pozostawały w 2023 roku na średnim poziomie 317,2mln zł. (58% limitu) oraz 270,0 mln zł. (50% limitu) na koniec grudnia 2023. Efekt dywersyfikacji dotyczy ryzyka ogólnego i odzwierciedla korelacje między jego składnikami. Niski poziom efektu dywersyfikacji wynika z faktu, że ryzyko rynkowe w Banku stanowi przede wszystkim ryzyko stopy procentowej. Liczby w Tabeli zawierają także ekspozycje na ryzyko rynkowe generowane w podmiotach zależnych, jako że Bank zarządza ryzykiem rynkowym na poziomie centralnym.
| VaR (2023) | 31.12.2022 | Średnio | Maksimum | Minimum | 31.12.2023 |
|---|---|---|---|---|---|
| Ryzyko całkowite | 372 712 | 317 222 | 422 101 | 190 970 | 269 971 |
| Ryzyko ogólne | 359 279 | 288 142 | 395 934 | 172 162 | 199 442 |
| Ryzyko stopy procentowej | 359 270 | 288 120 | 395 935 | 172 158 | 199 439 |
| Ryzyko kursowe | 229 156 | 6 704 | 19 22 | - | - |
| Ryzyko akcji | 0 | 3 | 18 | 0 | 13 |
| Efekt dywersyfikacji | 0,1% | 0,0% | - | - | - |
| Ryzyko szczególne | 13 432 | 29 080 | 70 818 | 13 432 | 70 529 |
| VaR (2022) | 31.12.2021 | Średnio | Maksimum | Minimum | 31.12.2022 |
|---|---|---|---|---|---|
| Ryzyko całkowite | 391 280 | 456 628 | 736 729 | 270 212 | 372 712 |
| Ryzyko ogólne | 389 833 | 451 590 | 735 324 | 257 021 | 359 279 |
| Ryzyko stopy procentowej | 389 761 | 451 587 | 735 219 | 257 020 | 359 270 |
| Ryzyko kursowe | 232 113 | 2 958 | 13 229 | - | - |
| Ryzyko akcji | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Efekt dywersyfikacji | 0,0% | 0,1% | - | - | - |
| Ryzyko szczególne | 1 445 | 5 035 | 13 465 | 1 375 | 13 432 |
Ekspozycje na ryzyko rynkowe w podziale na Księgu Handlową i Bankową oraz na typy ryzyka przedstawione są w tabelach poniżej (tys. zł.):
| VaR (2023) | 31.12.2022 | Średnio | Maksimum | Minimum | 31.12.2023 |
|---|---|---|---|---|---|
| Ryzyko całkowite | 372 708 | 314 227 | 412 345 | 189 577 | 269 052 |
| Ryzyko ogólne | 359 277 | 285 148 | 386 154 | 170 770 | 198 527 |
| Ryzyko stopy procentowej | 359 277 | 285 148 | 386 154 | 170 770 | 198 527 |
| Ryzyko kursowe | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Ryzyko akcji | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Efekt dywersyfikacji | 0,0% | 0,0% | - | - | - |
| Ryzyko szczególne | 13 430 | 29 079 | 70 813 | 13 430 | 70 525 |
| VaR (2022) | 31.12.2021 | Średnio | Maksimum | Minimum | 31.12.2022 |
|---|---|---|---|---|---|
| Ryzyko całkowite | 390 289 | 455 758 | 731 045 | 270 331 | 372 708 |
| Ryzyko ogólne | 388 846 | 450 725 | 729 643 | 257 143 | 359 277 |
| Ryzyko stopy procentowej | 388 846 | 450 725 | 729 643 | 257 143 | 359 277 |
| Ryzyko kursowe | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Ryzyko akcji | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Efekt dywersyfikacji | 0,0% | 0,0% | - | - | - |
| Ryzyko szczególne | 1 443 | 5 033 | 13 463 | 1 373 | 13 430 |
| VaR (2023) | 31.12.2022 | Średnio | Maksimum | Minimum | 31.12.2023 |
|---|---|---|---|---|---|
| Ryzyko całkowite | 1 336 | 4 116 | 12 309 | 393 | 1 078 |
| Ryzyko ogólne | 1 334 | 4 115 | 12 309 | 389 | 1 075 |
| Ryzyko stopy procentowej | 1 310 | 4 064 | 12 146 | 390 | 1 071 |
| Ryzyko kursowe | 240 111 | 4 375 | 19 24 | - | - |
| Ryzyko akcji | 0 | 3 | 18 | 0 | 13 |
| Efekt dywersyfikacji | 16,2% | 3,1% | - | - | - |
| Ryzyko szczególne | 2 | 1 | 18 | 0 | 3 |
| VaR (2022) | 31.12.2021 | Średnio | Maksimum | Minimum | 31.12.2022 |
|---|---|---|---|---|---|
| Ryzyko całkowite | 2 518 | 3 111 | 9 532 | 743 | 1 336 |
| Ryzyko ogólne | 2 514 | 3 106 | 9 528 | 741 | 1 334 |
| Ryzyko stopy procentowej | 2 485 | 3 090 | 9 507 | 734 | 1 310 |
| Ryzyko kursowe | 228 113 | 2 961 | 13 240 | - | - |
| Ryzyko akcji | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Efekt dywersyfikacji | 7,9% | 16,2% | - | - | - |
| Ryzyko szczególne | 2 | 2 | 18 | 2 | 2 |
Otwarte pozycje obejmowały głównie instrumenty ryzyka stopy procentowej oraz ryzyka walutowego. Ryzyko walutowe uwzględnia wszystkie pozycje wymiany walutowej Banku. Zgodnie ze Strategią Ryzyka, otwarte pozycje walutowe są dozwolone, ale powinny być utrzymywane na niskim poziomie. W tym celu wprowadzono w Banku system konserwatywnych limitów na otwartą pozycje walutową (zarówno limity w ciągu dnia jak i na zamknięcie), a otwarte pozycje walutowe dozwolone są wyłącznie w Księdze Handlowej. W 2023 roku, zgodnie z ogólną zasadą pozycja walutowa generowana w Księdze Bankowej była w całości przekazywana do Księgi Handlowej, gdzie zarządza się nią na bazie dziennej. W ciągu 2023 roku otwarta pozycja walutowa utrzymywana była na średnim poziomie 12,1 mln zł. oraz na maksymalnym poziomie 50,6 mln zł. W 2023 roku, otwarta pozycja walutowa (zarówno w ciągu dnia jak i na koniec dnia) pozostawała poniżej 2% funduszy własnych oraz poniżej obowiązujących limitów maksymalnych.
Kształtowanie się całkowitej pozycji walutowej (na koniec dnia) w Portfelu Handlowym przedstawia poniższa tabela (w tys. PLN):
| Średnia w okresie | Minimum w okresie | Maksimum w okresie | Koniec okresu | |
|---|---|---|---|---|
| 2023 | 12 149 | 3 320 | 50 622 | 13 344 |
| 2022 | 10 549 | 2 126 | 42 300 | 6 202 |
Oprócz wyżej wspomnianych limitów ryzyka rynkowego, w Banku obowiązują również limity maksymalnej straty dla portfeli rynków finansowych. Celem jest ograniczenie maksymalnej straty dla działalności handlowej. W przypadku osiągnięcia limitu dokonuje się przeglądu strategii zarządzania oraz zasadności przyjmowanej pozycji. Limity maksymalnej straty nie zostały osiągnięte.
W procesie testowania wstecznego modelu VaR w Księdze Handlowej zostało wykryte osiem przekroczeń w okresie ostatnich 12 miesięcy (zgodnie z poniższą tabelą, w tys. PLN).
| Data sprawozdawcza | VaR (ryzyko ogólne) | Teoretyczna zmiana wartości portfela (wartości bezwzględne) | Liczba przekroczeń w ciągu ostatnich 12 miesięcy * |
|---|---|---|---|
| 2023-12-31 | 1 075 | 502 | 8 |
| 2022-12-31 | 1 334 | 617 | 0 |
* uznaje się, że przekroczenie miało miejsce, gdy różnica pomiędzy bezwzględną wartością zmiany portfela a poziomem miary VaR jest dodatnia.
W 2023 roku, wszystkie przekroczenia w procesie testowania wstecznego modelu VaR spowodowane były nieoczekiwanymi zmianami na rynku, spowodowanymi głównie zmianami krzywej Swap, krzywej rentowności polskich obligacji skarbowych i rynku Pieniężnego. Liczba przekroczeń świadczy o adekwatności modelu (strefa zielona: 1 - 8 akceptowanych przekroczeń). Ocenę VaR uzupełnia monitorowanie wrażliwości na ryzyko rynkowe portfeli obarczonych ryzykiem rynkowym na ww. scenariusze warunków skrajnych. Wyniki wrażliwości na ryzyko rynkowe oraz scenariuszy indywidualnych testów warunków skrajnych w obszarze ryzyka rynkowego były regularnie raportowane do Komitetu Kapitału, Aktywów i Pasywów.
W przypadku Księgi Bankowej, głównym składnikiem ryzyka rynkowego jest ryzyko stóp procentowych. Ekspozycja na ryzyko stopy procentowej w Księdze Bankowej wynika przede wszystkim z różnic w terminach przeszacowania aktywów oraz pasywów jak i w ich stopach referencyjnych, o ile takie są kontraktowo określone. Szczególny wpływ ma na nią brak równowagi pomiędzy aktywami i pasywami o stałej stopie procentowej, zwłaszcza pasywami, których specyfika powoduje, iż ich oprocentowanie nie może być niższe niż 0%. W konsekwencji, na poziom wrażliwości na zmiany stóp procentowych wpływa poziom stóp procentowych przyjmowanych jako odniesienie. Dodatkowo, ze względu na specyfikę polskiego systemu prawnego, oprocentowanie kredytów jest ograniczone z góry (nie może ono przekraczać dwukrotności stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego powiększonej o 7 punktów procentowych). W sytuacjach spadku stóp procentowych wpływ na wynik odsetkowy jest negatywny i uzależniony jest od udziału portfela kredytowego o stałym oprocentowaniu podlegającego nowej maksymalnej stawce oprocentowania. Z drugiej strony przy ocenie wrażliwości i ryzyka stopy procentowej bardzo ważne są również założenia dotyczące terminu i wielkości przeszacowania depozytów.
W zakresie ryzyka stopy procentowej w Księdze Bankowej, stosuje się następujące zasady:
Wahania rynkowych stóp procentowych mają wpływ na zysk netto, zarówno w krótkim jak i w średnim horyzoncie czasu, wpływając również na jego wartość ekonomiczną w perspektywie długoterminowej. Pomiar obu wielkości jest komplementarny w rozumieniu pełnego zakresu występowania ryzyka stopy procentowej w Księdze Bankowej. Z tego względu, obok codziennego pomiaru ryzyka rynkowego metodą wartości zagrożonej, pomiar ryzyka stopy procentowej obejmuje dodatkowo, zarówno miary dochodowe jak i miary oparte na wartości ekonomicznej, to jest kwartalnie:
Pomiaru ryzyka stopy procentowej dokonuje się dla wszystkich obszarów zarządzania ryzykiem w Banku, ze szczególnym naciskiem na Księgę Bankową. Dla potrzeb pomiaru ryzyka stopy procentowej dla aktywów i pasywów, które nie mają dokładnie określonego terminu zapadalności/wymagalności lub instrumentów z wbudowaną opcją Klienta, Bank przyjmuje szczególne założenia, w tym:
▪ Termin wymagalności sald i odsetek dla depozytów bez ustalonego terminu został określony na podstawie danych historycznych odnośnie zachowania Klientów, biorąc pod uwagę stabilność wolumenu pozycji z założeniem maksymalnego terminu wymagalności nieprzekraczającego 5 lat dla Polskich Złotych oraz 2 lat dla innych walut,
▪ Tendencje do szybszej spłaty należności, niż wynika to z pierwotnego (umownego) harmonogramu poprzez wyznaczenie współczynnika wcześniejszej spłaty dla wszystkich istotnych portfeli kredytowych Banku na podstawie obserwacji danych historycznych. Obejmuje to kredyty hipoteczne oraz gotówkowe oparte zarówno na stopie stałej jak i zmiennej.
▪ Dla kapitału, aktywów trwałych i innych aktywów zakłada się terminy przeszacowania do roku oraz do 3 lat.
Niemniej w celu zrozumienia wybranego profilu zapadalności pomiar ryzyka stopy procentowej jest dokonywany z wyłączeniem kapitału własnego, aby wyodrębnić wpływ zarówno na wartość ekonomiczna, jak i dochody. Wyniki powyższych analiz dla BPVx100 oraz wartości ekonomicznej kapitału (EVE) były regularnie monitorowane i raportowanie do Komitetu Kapitału, Aktywów i Pasywów, Komitetu Ryzyka, Zarządu Banku oraz Rady Nadzorczej.
Wyniki pomiaru IRRBB na koniec grudnia 2023 r. wskazują, że z perspektywy wartości ekonomicznej kapitału, Bank jest najbardziej narażony na scenariusz wzrostu stóp procentowych (co wynika ze znacznego wzrostu udziału aktywów stałoprocentowych w 2023 r.). Wyniki nadzorczych testów warunków skrajnych wg. stanu na grudzień 2023 r. (ostatnie dostępne dane) pokazują jednak, że nawet w najdotkliwszym scenariuszu testu wartości odstających spadek wartości ekonomicznej kapitału dla Księgi Bankowej jest poniżej limitu nadzorczego wynoszącego 15% kapitału podstawowego Tier 1. Wyniki wrażliwości na zmiany stóp procentowych mierzonej za pomocą BPVx100 oraz EVE uwzględniając nadzorcze testy warunków skrajnych prezentują tabele poniżej.
85 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Wrażliwość Księgi Bankowej na zmiany stóp procentowych kształtowała się następująco (w tys. PLN):
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| BPVx100 | ||
| PLN | -291 188 | 164 145 |
| CHF | -8 200 | -6 573 |
| EUR | 3 046 | 28 615 |
| USD | 23 121 | 19 695 |
| Inne | 3 588 | 3 751 |
| RAZEM | -269 634 | 209 632 |
| Kapitał, aktywa trwałe, inne aktywa | 112 975 | 28 570 |
| RAZEM | -156 659 | 238 203 |
Wrażliwość EVE na zmianę stóp procentowych
| 30.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Standardowy test nadzorczy (przesunięcie krzywej dochodowości o +/-200 p.b., % Funduszy Własnych) | -7,33% | -6,05% |
| Test wartości odstających (najdotkliwszy scenariusz, % Tier 1) | -11,05% | -9,33% |
Wyniki wrażliwości wyniku odsetkowego w horyzoncie następnych 12 miesięcy po 31 grudnia 2023 roku oraz dla pozycji w Polskich Złotych, w Księdze Bankowej, przeprowadzane są przy następujących założeniach:
▪ statycznej struktury bilansu na ten dzień odniesienia (bez zmian w ciągu kolejnych 12 miesięcy),
▪ poziomu odniesienia wyniku odsetkowego netto przy założeniu, że wszystkie aktywa i pasywa o zmiennej stopie procentowej odzwierciedlają już poziom rynkowych stóp procentowych na dzień 31 grudnia 2023 r. (np. stopa referencyjna NBP na koniec 2023 r. została ustalona na poziomie 5,75%),
▪ zastosowania równoległego przesunięcia krzywej dochodowości dla pozycji w Polskich Złotych o 100 p.b. w górę i w dół jako dodatkowego szoku dla wszystkich poziomów rynkowych stóp procentowych na dzień 31 grudnia 2023 r., który jest ustalany na dzień przeszacowania aktywów i pasywów występujący w ciągu następnych 12 miesięcy.
W scenariuszu równoległego spadku stóp procentowych dla pozycji w Polskich Złotych o 100 punktów bazowych wynik jest ujemny i wynosi -67 mln zł lub 1,3% w stosunku do referencyjnego wyniku odsetkowego netto Banku. W scenariuszu równoległego wzrostu stóp procentowych dla pozycji w Polskich Złotych o 100 punktów bazowych wynik jest dodatni i wynosi 46 mln zł lub 0,9% względem referencyjnego wyniku odsetkowego netto Banku. Wyniki wskazują, że Bank znajduje się obecnie w zrównoważonej sytuacji pod względem wpływu scenariusza spadku jak i wzrostu stóp procentowych. Dodatkowo wpływ ten jest obecnie znacznie poniżej wyznaczonych limitów (10% referencyjnego wyniku odsetkowego z ostatnich 12 miesięcy).
Wrażliwość NII dla waluty PLN na zmiany stóp procentowych
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Wzrost krzywej dochodowości o 100 b.p. | 0,9% | +4,1% |
| Spadek krzywej dochodowości o 100 b.p. | -1,3% | -4,1% |
Analogiczne wyniki wrażliwości dla pozycji we wszystkich walutach znaczących (PLN, CHF, EUR, USD), z zastosowaniem szoków 100 p.b. dla wszystkich walut, przedstawione są w poniższej tabeli.
Wrażliwość NII dla wszystkich walut znaczących na zmiany stóp procentowych
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Wzrost krzywej dochodowości o 100 b.p. | 2,1% | 5,2% |
| Spadek krzywej dochodowości o 100 b.p. | -2,6% | -5,5% |
86 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Celem zarządzania ryzykiem płynności jest zapewnienie i utrzymywanie zdolności Banku do wywiązywania się zarówno z bieżących jak i przyszłych zobowiązań, z uwzględnieniem kosztów pozyskania płynności. Ryzyko płynności odzwierciedla możliwość poniesienia znacznych strat w wyniku pogorszenia warunków finansowania (ryzyko finansowania) i/lub sprzedaży aktywów poniżej ich wartości rynkowej (ryzyko płynności rynku) w celu zaspokojenia zapotrzebowania na środki, wynikającego z zobowiązań Banku.
Zarówno wymogi finansowania jak i nadwyżki płynności spółek zależnych są zarządzane poprzez transakcje zawierane z Bankiem, chyba że wcześniej w tym celu zostały zawarte transakcje rynkowe. Departament Skarbu jest odpowiedzialny za zarządzanie z częstotliwością dzienną sytuacją płynnościową Banku, zgodnie z przyjętymi zasadami i procedurami, biorąc pod uwagę cele określone przez Zarząd Banku oraz Komitet Kapitałów, Aktywów i Pasywów.
W 2023 r. Bank nadal charakteryzowała solidna pozycja płynnościowa. Wszystkie nadzorcze wskaźniki płynności utrzymywały się znacznie powyżej obowiązujących minimalnych limitów. Zgodnie z obowiązującymi zasadami wszelkie ewentualne przekroczenia wewnętrznych limitów ryzyka płynności są zawsze raportowane, dokumentowane i ratyfikowane na odpowiednim poziomie kompetencyjnym. Kroki podjęte w ramach standardowych i wiążących procedur zarządzania ryzykiem okazały się wystarczające do zarządzania płynnością w obecnym otoczeniu rynkowym.
W 2023 roku, w konsekwencji szybszego wzrostu depozytów od Klientów niż kredytów, nadal następowała poprawa wskaźnika kredyty/depozyty Banku do 67% na koniec grudnia 2023 (w porównaniu do 77% na koniec grudnia 2022).
Portfel aktywów płynnych jest traktowany przez Grupę jako rezerwa płynności, który pozwoli przetrwać sytuacje kryzysowe. Portfel aktywów płynnych składa się głównie z płynnych, dłużnych papierów wartościowych emitowanych lub gwarantowanych przez rząd polski, inne rządy UE, Unię Europejską oraz wielostronne banki rozwoju. Dodatkowo, portfel uzupełniony jest gotówką oraz ekspozycjami wobec Narodowego Banku Polskiego. Udział wyżej wspominanych płynnych, dłużnych papierów wartościowych (włączając bony pieniężne NBP) w portfelu dłużnych papierów wartościowych ogółem wynosił na koniec grudnia 2023 roku ok. 99,9% i osiągnął poziom ok. 40,7 miliarda PLN (33% aktywów ogółem), podczas, gdy na koniec grudnia 2022 poziom ten wynosił 20,3 miliarda PLN (18% aktywów ogółem).
Konsekwentnie głównym źródłem finansowania Banku pozostaje duża, zdywersyfikowana oraz stabilna baza depozytów pochodzących od Klientów detalicznych, korporacyjnych oraz Klientów z sektora publicznego. Na koniec 2023 roku depozyty Klientów osiągnęły łączny poziom 107,5 mld zł. (98,3 mld zł. Na koniec grudnia 2022 roku). Bazę depozytową stanowiły głównie środki Klientów indywidualnych, których udział w łącznym saldzie zobowiązań wobec Klientów wynosił ok. 71,3% na koniec grudnia 2023 (70,0% na koniec grudnia 2022 roku). Wysoki udział środków od Klientów indywidualnych miał pozytywny wpływ na płynność w Banku oraz umożliwił przestrzeganie nadzorczych miar płynności.
Koncentracja bazy depozytowej, mierzona udziałem 5 i 20 największych deponentów, na koniec 2023 roku wyniosła odpowiednio 2,3% oraz 5,4% (w grudniu 2022 roku odpowiednio 4,0% oraz 7,3%). Poziom koncentracji depozytów jest regularnie monitorowany i nie miał negatywnego wpływu na stabilność bazy depozytowej w 2023 roku. W przypadku znacznego wzrostu udziału największych deponentów w bazie depozytowej, dodatkowe środki pozyskane od tych deponentów nie są traktowane jako stabilne. Co więcej, w celu zabezpieczenia przed fluktuacjami bazy depozytowej, Bank utrzymuje rezerwę płynnych aktywów w postaci portfela papierów wartościowych.
87 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Baza depozytowa uzupełniona jest o depozyty instytucji finansowych oraz inne operacje rynku pieniężnego. W 2023 roku, źródłem finansowania średnioterminowego był dług podporządkowany emisja własnych obligacji w EUR i sekurytyzacja portfela kredytowego.# Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Łączna wartość obligacji powiązanych z ryzykiem kredytowym (Credit Link Notes) wyemitowanych przez Bank na koniec 2023 roku wynosi 731,5 mln zł (242,5 mln zł na koniec 2022 r.). W 2023 r. Bank wyemitował obligacje powiązane z ryzykiem kredytowym (Credit Link Notes) na kwotę 489 mln w ramach transakcji syntetycznej sekurytyzacji. Na koniec 2023 roku Bank nie ma średnioterminowych kredytów od instytucji finansowych (na koniec grudnia 2022 roku wynosiły 5,0 mln zł). Płynność w walutach obcych Bank zapewnia poprzez depozyty denominowane w walucie obcej, emisji obligacji własnych w EUR oraz transakcjom swapów walutowych jak i procentowo-walutowych. Znaczenie swapów spada w wyniku zmniejszenia portfela walutowych kredytów hipotecznych oraz zabezpieczenia w walutach obcych większości rezerw na ryzyko prawne. Portfel swapów jest zdywersyfikowany w zakresie kontrahentów oraz terminów zapadalności. Z większością kontrahentów, Bank ma podpisane aneksy do umów ramowych, regulujące kwestie zabezpieczeń (ang. Credit Support Annex, CSA). W związku z tym, w przypadku niekorzystnych zmian kursów (deprecjacja zł.), Bank zobligowany jest do złożenia depozytu w celu zabezpieczenia rozliczenia instrumentów pochodnych w przyszłości, a w przypadku korzystnych zmian kursów (aprecjacja zł.) Bank otrzymuje depozyt zabezpieczający od kontrahentów. W żadnej z zawartych umów ramowych (zarówno międzynarodowych jak i krajowych) nie są zawarte zapisy ustanawiające związek pomiędzy ratingiem Banku a wysokością depozytów zabezpieczających. Potencjalne pogorszenie ratingu nie będzie zatem miało wpływu na sposób wyliczenia i wymianę depozytów zabezpieczających. Co istotne, zapotrzebowanie na swapy walutowe uległo zmniejszeniu w znaczący sposób, ze względu na zmniejszanie się portfela kredytów walutowych. Bank uwzględnia możliwość niekorzystnej zmiany kursu walut obcych (w szczególności CHF i EUR powodującej zwiększenie potrzeb płynnościowych) w różnych analizowanych wariantach ryzyka płynności i uwzględnia to ryzyko w swoich planach płynnościowych.
Ocena ryzyka płynności Banku jest realizowana z zastosowaniem zarówno wewnętrznych jak i nadzorczych miar, dla których zdefiniowano limity ekspozycji. Kształtowanie się sytuacji płynnościowej Banku w krótkich horyzontach czasowych jest sprawdzane codziennie na podstawie portfela aktywów płynnych, portfela papierów wartościowych, uznanych przez NBP jako zabezpieczenie standardowych instrumentów wsparcia płynności oraz dwóch wskaźników zdefiniowanych wewnętrznie: płynność natychmiastowa oraz płynność kwartalna. Te dwa ostatnie wskaźniki mierzą maksymalne zapotrzebowanie na środki, które mogłoby powstać jednego dnia, z uwzględnieniem projekcji przepływów środków pieniężnych odpowiednio na datę spot lub okres 3-miesięczny. Dodatkowo, portfel aktywów płynnych wyznacza się na bazie dziennej. Wskaźniki te są porównywane z obowiązującymi limitami ekspozycji oraz raportowane codziennie do obszarów odpowiedzialnych za zarządzanie i kontrolę ryzyka płynności dla Banku, a w cyklach miesięcznych i/lub kwartalnych prezentowane są do Zarządu i na Radę Nadzorczą Banku. Limity ograniczające ryzyko płynności podlegają aktualizacji przynajmniej raz w roku biorąc pod uwagę m.in. wielkość skonsolidowanych funduszy własnych, bieżącą i przewidywaną strukturę bilansu, historyczną konsumpcję limitów, a także obecną sytuację rynkową i wymogi nadzorcze. Zgodnie z obowiązującymi zasadami, wszelkie ewentualne przekroczenia wewnętrznych limitów ryzyka płynności są zawsze raportowane, dokumentowane i ratyfikowane na odpowiednim poziomie kompetencyjnym.
88 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Zgodnie z ostatecznym tekstem tzw. pakietu CRD V/CRR II, Bank wyznacza wymóg pokrycia płynności (LCR) i wymóg stabilnego finansowania netto (NSFR). Minimalny, nadzorczy poziom wskaźnika LCR i NSFR w wysokości 100% został spełniony przez Bank. Wskaźnik LCR znacząco się poprawił w trakcie 2023 roku i wynosił 309% na koniec grudnia 2023 roku (218% na koniec grudnia 2022 roku). Wzrost wskaźnika związany był głównie z znaczącym wzrostem depozytów od klientów detalicznych, które zostały zainwestowane w portfel aktywów płynnych. Wskaźnik ten jest wyznaczany codziennie i raportowany w okresach miesięcznych do NBP od marca 2014 roku. Wewnętrznie wskaźnik LCR szacowany jest codziennie i raportowany do obszarów odpowiedzialnych za zarządzanie i kontrolę ryzyka płynności w Banku na bazie dziennej. Wskaźnik NSFR jest monitorowany i raportowany miesięcznie. W 2023 r., wskaźnik NSFR był powyżej minimum nadzorczego w wysokości 100% (minimum nadzorcze obowiązuje od czerwca 2021 r.). Na koniec grudnia 2023 roku wskaźnik NSFR wynosił 185% (160% na koniec grudnia 2022 roku).
| Wskaźnik | 31.12.2023 | 31.12.2022 |
|---|---|---|
| Wskaźnik płynności natychmiastowej (%)* | 34% | 28% |
| Wskaźnik płynności kwartalnej (%)* | 37% | 28% |
| Zabezpieczenie uznawane przez Bank Centralny / Depozyty łącznie (%)** | 28% | 25% |
| Portfel Aktywów płynnych (m PLN)*** | 41 358 | 24 349 |
| LCR (%) | 309% | 218% |
** - Zabezpieczenie uznawane przez Bank Centralny / Depozyty łącznie: Relacja wartości dostępnego zabezpieczenia dla NBP po uwzględnieniu haircutów , plus gotówka i depozyty w Banku Centralnym (NBP) pomniejszone o minimalny wymóg rezerwy oraz wartości depozytów klientów.
*** Portfel Aktywów płynnych: Suma gotówki, salda nostro (pomniejszonego o wymaganą rezerwę obowiązkową), portfela nieobciążonych płynnych obligacji, Bonów NBP oraz krótkoterminowych zobowiązań od Banków (do 1 miesiąca).
Bank monitoruje płynność na bazie wewnętrznych miar płynności, uwzględniając również wpływ kursów walutowych na sytuację płynnościową. Ponadto Bank stosuje analizę wewnętrznej płynności strukturalnej na bazie skumulowanych urealnionych luk płynności. Bezpieczny poziom, przyjęty w Grupie w zakresie relacji niedoboru płynności został określony dla każdego przedziału czasowego poniżej 5 lat. W grudniu 2023 r. luki płynności utrzymywały się na dodatnich i bezpiecznych poziomach. Wyniki skumulowanych, urealnionych luk płynności (warunki normalne) przedstawiają poniższe tabele.
| Do 6M | Do 1Y | Do 2Y | Do 5Y | |
|---|---|---|---|---|
| Zdolność równoważenia płynności | 40 501 | 40 501 | 40 501 | 40 501 |
| Wypływy | 12 051 | 1 691 | 2 639 | 9 017 |
| Wypływy skumulowane | 12 051 | 13 742 | 16 381 | 25 399 |
| Wpływy | 13 557 | 4 421 | 7 642 | 14 518 |
| Wpływy skumulowane | 13 557 | 17 979 | 25 620 | 40 138 |
| Luka płynności | 42 008 | 2 730 | 5 002 | 5 500 |
| Luka płynności skumulowana | 42 008 | 44 738 | 49 740 | 55 240 |
89 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
| Do 6M | Do 1Y | Do 2Y | Do 5Y | |
|---|---|---|---|---|
| Zdolność równoważenia płynności | 25 068 | 25 068 | 25 068 | 25 068 |
| Wypływy | 12 099 | 4 670 | 3 726 | 6 734 |
| Wypływy skumulowane | 12 099 | 16 769 | 20 495 | 27 229 |
| Wpływy | 12 588 | 5 192 | 11 325 | 13 561 |
| Wpływy skumulowane | 12 588 | 17 779 | 29 105 | 42 666 |
| Luka płynności | 25 556 | 522 | 7 599 | 6 827 |
| Luka płynności skumulowana | 25 556 | 26 078 | 33 677 | 40 504 |
Narzędzie do zarządzania ryzykiem płynności strukturalnej Banku, obejmuje analizę wrażliwości oraz scenariusze warunków skrajnych (idiosynkratyczne, systemowe i stanowiące ich kombinację). Na cele testów warunków skrajnych, luki płynności są urealniane przy założeniu konserwatywnego podejścia do oceny prawdopodobieństwa wystąpienia przepływów środków pieniężnych (m.in. biorące pod uwagę wzrost odpływu depozytów, spadek lub opóźnienie wpływów z tytułu spłat kredytów, gorszą płynność rynku wtórnego papierów wartościowych, najwyższe koszty finansowania - założenie najgorszych zaobserwowanych w Banku marż na depozytach, równoległe przesunięcia krzywej dochodowości czy deprecjację złotego). Testy warunków skrajnych płynności są przeprowadzane co najmniej kwartalnie, aby ustalić profil ryzyka płynności Banku oraz zapewnić zdolność Banku do wywiązania się ze zobowiązań w przypadku kryzysu płynności i aby przyczynić się do opracowania awaryjnego planu płynności oraz decyzji zarządczych. Dodatkowo, wyniki testów warunków skrajnych wykorzystywane są do określenia progów ostrzegawczych dla wskaźników wczesnego ostrzegania, których to zadaniem jest identyfikacja zbliżających się problemów płynnościowych i wskazanie Zarządowi na ewentualną konieczność uruchomienia Awaryjnego Planu Płynności. Założenia dla wewnętrznej luki płynności oraz testów warunków skrajnych są aktualizowane rocznie. Ostatnia rewizja miała miejsce w grudniu 2023. Podejście bazuje na raporcie niedopasowania terminów zapadalności w ramach dodatkowych miar monitorowania płynności dla nadzorczego raportowania płynności, jednakże włączając wewnętrzne dostosowania, zgodnie z behawioralnymi założeniami dotyczącymi bilansowych oraz pozabilansowych wypływów i wpływów. Ze względu na fakt, że raport niedopasowania terminów zapadalności przedstawia lukę kontraktową płynności, która opiera się na założeniu statycznego bilansu, wewnętrzne założenia dotyczące rolowania finansowania oraz przyszłych przepływów odsetkowych zostały dostosowane i tym samym wyeliminowane.# W grudniu 2023 skumulowana luka płynności była dodatnia i znacząco wyższa niż w grudniu 2022, głównie ze względu na wzrost depozytów od Klientów detalicznych, co zostało odzwiciedlone w portfelu aktywów płynnych (zdolność równoważenia płynności). Wewnętrznie zdefiniowany limit 12% aktywów łącznie nie został przekroczony a pozycja płynnościowa została potwierdzona jako solidna. W grudniu 2023 także wyniki testów warunków skrajnych pokazywały, że pozycja płynnościowa nie jest zagrożona, gdyż nawet w najbardziej dotkliwym scenariuszu okres przeżycia pozostawał znacząco powyżej limitu 3 miesięcy. Informacje odnośnie zarządzania ryzykiem płynności, w tym, informacje na temat wykorzystania limitów wewnętrznych i zewnętrznych, są przekazywane w cyklu miesięcznym do Komitetu Kapitałów, Aktywów i Pasywów, a kwartalnie raportowane do Zarządu i Rady Nadzorczej Banku. Proces planowania i budżetowania realizowany przez Bank obejmuje przygotowanie Planu Płynności co ma na celu zapewnienie, że wzrost biznesu będzie wspierany przez adekwatną strukturę finansowania płynności oraz przestrzeganie nadzorczych miar płynności.
90 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Bank dysponuje również procedurami awaryjnymi dla sytuacji zwiększonego ryzyka płynności – Plan Awaryjny Płynności (plan awaryjny w przypadku pogorszenia się płynności finansowej Banku). Plan Awaryjny Płynności ustala koncepcje, priorytety, obowiązki i konkretne środki do podjęcia na wypadek kryzysu płynności. Awaryjny Plan Płynności jest aktualizowany co najmniej raz do roku. W 2023 roku, Awaryjny Plan Płynności był testowany i zaktualizowany w celu zagwarantowania, że jest on operacyjnie stabilny. W Planie potwierdzono również progi ostrzegawcze dla wskaźników wczesnego ostrzegania biorąc pod uwagę scenariusze i wyniki testów warunków skrajnych. Zaktualizowany Plan został zatwierdzony przez Radę Nadzorczą w listopadzie 2023 r.
Ryzyko operacyjne jest zdefiniowane jako ryzyko straty wynikające z niedostosowania lub zawodności wewnętrznych procesów, działań ludzi lub systemów bądź też ze zdarzeń zewnętrznych. W tej definicji mieści się ryzyko prawne, natomiast ryzyko strategiczne oraz ryzyko utraty reputacji traktowane są jako oddzielne kategorie ryzyka. Ryzyko operacyjne objawia się w każdym aspekcie działalności organizacji i jest jej nieodłączną częścią. Rok 2023 był kolejnym rokiem funkcjonowania rozwiązań, wdrożonych w zakresie sprawnego zarządzania ryzykiem operacyjnym, zgodnych z najlepszymi praktykami przyjętymi, w tym zakresie, przez krajowe i międzynarodowe instytucje finansowe. Przyjęte rozwiązania sprawdziły się również w sytuacji związanej z pandemią COVID-19 i wojną na terenie Ukrainy.
Przyjęta struktura zarządzania ryzykiem określa poszczególne szczeble zarządzania, zakresy ich obowiązków i odpowiedzialności. Kluczową rolę w codziennej działalności Banku odgrywają właściciele zdefiniowanych procesów biznesowych i wspomagających. Na podstawie dogłębnej wiedzy o procesie właściciel procesu najtrafniej identyfikuje i ogranicza występujące zagrożenia, stanowiąc pierwszą linię obrony. Drugą linią obrony jest poziom wyspecjalizowanych jednostek zajmujących się organizacją procesów zarządzania i kontrolą akceptowalnego poziomu ryzyka ze szczególnym uwzględnieniem takich obszarów jak: zgodność z przepisami, nadużycia, zapobieganie praniu brudnych pieniędzy, bezpieczeństwo i zapewnienie ciągłości działania oraz ubezpieczenia i powierzanie czynności podmiotom zewnętrznym. Trzecią linią obrony jest jednostka niezależnego audytu wewnętrznego.
Każdą decyzję, dotyczącą kroków mających na celu optymalizację ryzyka operacyjnego, poprzedza analiza związanych z tym kosztów i korzyści. Wyższym szczeblem zarządzania ryzykiem jest Komitet Procesów i Ryzyka Operacyjnego, którego obszar działania dotyczy zagrożeń zidentyfikowanych w więcej niż jednym procesie. Wszelkie działania dotyczące zarządzania ryzykiem operacyjnym są koordynowane i nadzorowane przez Komitet Ryzyka, Zarząd i Radę Nadzorczą.
Zgodnie z przyjętym modelem zarządzanie ryzykiem jest procesem ciągłego doskonalenia w zakresie identyfikacji, oceny, monitorowania, ograniczania i raportowania poprzez:
Zdarzenia ryzyka operacyjnego Bank gromadzi w narzędziu informatycznym, wspomagającym zarządzanie ryzykiem operacyjnym. Zdarzenia te poddawane są analizie odnośnie przyczyn powstania i możliwości zmniejszenia skutków, oraz zastosowania działania prewencyjnego. W systemie informatycznym zdarzenia przypisywane są do konkretnej kategorii ryzyka i konkretnego procesu, co następnie jest m.in. elementem raportowania oraz walidacji samooceny ryzyka. Wewnętrzna baza zdarzeń ryzyka spełnia również wymogi jakościowe i ilościowe stosowania metod zaawansowanych wyliczenia wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka operacyjnego.
91 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Badanie samooceny ryzyka operacyjnego zostało przeprowadzone łącznie z przeglądem procesów, polegającym na ocenie skuteczności przyjętych rozwiązań do spełniania wymogów Klientów i partnerów biznesowych w zakresie jakości obsługi oraz optymalizacji kosztowej. Przyjęta metodologia odnośnie samooceny ryzyka i kontroli pozwoliła ocenić poziom ryzyka w danym procesie, przy uwzględnieniu istniejących kontroli, w oparciu o przyjęte scenariusze. Dla oceny poziomów ryzyka powyżej przyjętego progu tolerancji zostały zaproponowane, wdrożone i są monitorowane działania zapobiegawcze. W trakcie badania samooceny ryzyka i kontroli poddane zostały analizie również wskaźniki wydajności, a w tym również wskaźniki ryzyka zdefiniowane dla każdego procesu. Kluczowe osoby odpowiedzialne za kształtowanie i realizację zadań w poszczególnych procesach tak zdefiniowały i dostosowały wskaźniki, aby były one najlepszymi predykatorami zbliżających się zagrożeń. Bieżące monitorowanie wskaźników służy zwiększeniu efektywności i wydajności przebiegu procesów oraz skutecznej kontroli ryzyka na poziomie poszczególnych działań w procesach. Informacja na temat ryzyka operacyjnego jest włączona w sprawozdawczość zarządczą wysokiego szczebla konsolidującą informacje o działaniu poszczególnych procesów. Biorąc pod uwagę stopień rozwoju zarządzania ryzykiem operacyjnym oraz skalę i profil swojej działalności, Bank wylicza wymóg kapitałowy na ryzyko operacyjne przy zastosowaniu Metody Standardowej.
Ryzyko dotyczące wpływu na środowisko naturalne wiąże się głównie z możliwym negatywnym wpływem Grupy na środowisko i klimat poprzez własną działalność operacyjną, oferowane produkty i usługi bankowe, w tym finansowanie projektów oraz zarządzanie zagrożeniami klimatycznymi, transformacyjnymi i fizycznymi dla Grupy. Grupa zapobiega tym ryzykom stosując się do przepisów prawnych, monitorując własny wpływ na środowisko, wdrażając działania prośrodowiskowe oraz stosując się do „Polityki Środowiskowej Grupy Banku Millennium”, „ESG – Zasad zarządzania i kontroli” i „Zasad odpowiedzialnego finansowania”. Grupa uwzględnia ryzyka środowiskowe i społeczne w procesach oceny klientów, udzielania kredytów i finansowania projektów czy oferowania produktów inwestycyjnych (w tym Millennium TFI), biorąc pod uwagę nie tylko ryzyka związane z sektorami działalności, w których klienci prowadzą swoją działalność, ale także ich funkcjonowanie w kontekście kwestii środowiskowych, społecznych i zarządczych (związanych z ładem korporacyjnym). Więcej informacji na ten temat zarządzaniem wpływem Grupy na środowisko i klimat przedstawiono w raporcie ESG Banku i Grupy.
92 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Wszelkie transakcje dokonane z podmiotami Grupy w latach 2023 oraz 2022 wynikały z bieżącej działalności. Poniżej przedstawione zostały najistotniejsze kwoty transakcji wewnątrzgrupowych zawartych z następującymi podmiotami:
oraz kwoty transakcji z grupą podmiotu dominującego w stosunku do Banku – Banco Comercial Portugues (jednostka dominująca najwyższego szczebla), transakcje te wynikają w głównej mierze z działalności o charakterze bankowym. Poza transakcjami opisanymi w niniejszym rozdziale, we wskazanym okresie ani Bank Millennium S.A., ani jednostki zależne Banku Millennium S.A. nie dokonały innych transakcji z podmiotami powiązanymi, które pojedynczo lub łącznie były istotne i zostały zawarte na innych warunkach niż warunki rynkowe.
| Aktywa i pasywa z tytułu transakcji z podmiotami powiązanymi (tys. zł) wg stanu na 31.12.2023 | Z jednostkami zależnymi | Z podmiotem dominującym | Z innymi jednostkami z grupy podmiotu dominującego |
|---|---|---|---|
| AKTYWA | |||
| Kredyty i pożyczki udzielone innym bankom – rachunki i depozyty | 1 073 252 | 2 097 | 0 |
| Kredyty i pożyczki udzielone klientom | 6 397 168 | 0 | 0 |
| Inwestycje w jednostki podporządkowane | 346 714 | 0 | 0 |
| Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu | 328 | 0 | 0 |
| Instrumenty pochodne zabezpieczające | 0 | 0 | 0 |
| Pozostałe aktywa | 18 815 | 0 | 0 |
| ZOBOWIĄZANIA | |||
| Zobowiązania wobec banków | 1 873 719 | 0 | |
| Zobowiązania wobec klientów | 259 209 | 0 | |
| Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu | 0 | 0 | |
| Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych | 0 | 0 | |
| Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu | 423 | 0 | |
| Zobowiązania podporządkowane | 0 | 0 | |
| Pozostałe zobowiązania | 39 951 | 215 | 8 |
| w tym zobowiązania z tytułu leasingu finansowego | 34 675 | 0 |
93 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A.za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r. Aktywa i pasywa z tytułu transakcji z podmiotami powiązanymi (tys. zł) wg stanu na 31.12.2022
| Z jednostkami zależnymi | Z podmiotem dominującym | Z innymi jednostkami z grupy podmiotu dominującego | |
|---|---|---|---|
| AKTYWA | |||
| Kredyty i pożyczki udzielone innym bankom – rachunki i depozyty | 677 151 | 2 575 | 0 |
| Kredyty i pożyczki udzielone klientom | 7 056 501 | 0 | 0 |
| Inwestycje w jednostki podporządkowane | 247 823 | 0 | 0 |
| Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu | 99 | 32 | 0 |
| Instrumenty pochodne zabezpieczające | 0 | 0 | 0 |
| Pozostałe aktywa | 29 | 259 | 0 |
| ZOBOWIĄZANIA | |||
| Zobowiązania wobec banków | 974 434 | 0 | |
| Zobowiązania wobec klientów | 226 300 | 0 | |
| Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu | 0 | 0 | 0 |
| Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych | 0 | 0 | 0 |
| Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu | 1 332 | 0 | |
| Zobowiązania podporządkowane | 0 | 0 | 0 |
| Pozostałe zobowiązania | 48 | 264 | 0 |
| w tym zobowiązania z tytułu leasingu finansowego | 41 | 467 | 0 |
Przychody i koszty z tytułu transakcji z podmiotami powiązanymi (tys. zł) za okres 1.01-31.12.2023
| Z jednostkami zależnymi | Z podmiotem dominującym | Z innymi jednostkami z grupy podmiotu dominującego | |
|---|---|---|---|
| Przychody z tytułu: | |||
| Odsetek | 431 240 | 2 676 | 0 |
| Prowizji | 25 484 | 120 | 0 |
| Instrumentów finansowych wycenianych wg wartości godziwej przez inne całkowite dochody | 3 221 | 28 | 0 |
| Dywidend | 28 706 | 0 | 0 |
| Pozostałe operacyjne netto | 25 100 | 0 | 0 |
| Koszty z tytułu: | |||
| Odsetek | 11 707 | 2 | 0 |
| Prowizji | 2 | 0 | 0 |
| Instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu | 0 | 0 | 0 |
| Pozostałe operacyjne netto | 0 | 0 | 0 |
| Działania | 9 995 | 431 | 94 |
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Przychody i koszty z tytułu transakcji z podmiotami powiązanymi (tys. zł) za okres 1.01-31.12.2022
| Z jednostkami zależnymi | Z podmiotem dominującym | Z innymi jednostkami z grupy podmiotu dominującego | |
|---|---|---|---|
| Przychody z tytułu: | |||
| Odsetek | 328 439 | 1 008 | 0 |
| Prowizji | 25 296 | 149 | 0 |
| Instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu | 0 | 30 | 0 |
| Dywidend | 41 796 | 0 | 0 |
| Pozostałe operacyjne netto | 19 507 | 0 | 0 |
| Koszty z tytułu: | |||
| Odsetek | 11 780 | 75 | 0 |
| Prowizji | 2 | 0 | 0 |
| Instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu | 346 | 0 | 0 |
| Pozostałe operacyjne netto | 0 | 0 | 0 |
| Działania | 11 240 | 0 | 138 |
Transakcje pozabilansowe z podmiotami powiązanymi (tys. zł) wg stanu na 31.12.2023
| Z jednostkami zależnymi | Z podmiotem dominującym | Z innymi jednostkami z grupy podmiotu dominującego | |
|---|---|---|---|
| Zobowiązania warunkowe | 1 181 891 | 25 513 | 0 |
| udzielone | 879 028 | 0 | 0 |
| otrzymane | 302 863 | 25 513 | 0 |
| Instrumenty pochodne (wartość nominalna) | 124 156 | 0 | 0 |
Transakcje pozabilansowe z podmiotami powiązanymi (tys. zł) wg stanu na 31.12.2022
| Z jednostkami zależnymi | Z podmiotem dominującym | Z innymi jednostkami z grupy podmiotu dominującego | |
|---|---|---|---|
| Zobowiązania warunkowe | 1 203 256 | 141 185 | 0 |
| udzielone | 1 199 836 | 120 593 | 0 |
| otrzymane | 3 420 | 20 593 | 0 |
| Instrumenty pochodne (wartość nominalna) | 139 897 | 13 705 | 0 |
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Dane o zaangażowaniu wykazywanym w stosunku do Osób Zarządzających i Nadzorujących Bank, wg stanu na dzień 31.12.2023 (w tys. PLN):
| Osoby Zarządzające | Osoby Nadzorujące | |
|---|---|---|
| Limity zadłużenia ogółem, w tym limit niewykorzystany | 258,0 | 193,0 |
| 111,0 | 105,6 |
Bank świadczy na rzecz członków Zarządu i członków Rady Nadzorczej oraz ich osób bliskich standardowe usługi finansowe obejmujące, m.in., prowadzenie rachunków bankowych, przyjmowanie depozytów czy sprzedaż instrumentów finansowych. Zdaniem Banku, transakcje te są zawierane na warunkach rynkowych. Zgodnie z przyjętymi w Banku zasadami polityki kredytowej, transakcje mające charakter kredytu terminowego opisane w niniejszym punkcie posiadają stosowne zabezpieczenia służące ograniczeniu ryzyka kredytowego.
Dane o zaangażowaniu w podmioty powiązane personalnie, wg stanu na 31.12.2023 (w tys. PLN):
| Podmiot | Udzielone kredyty | Udzielone gwarancje | Otwarte linie kredytowe | Powiązanie |
|---|---|---|---|---|
| Klient 1 | - | - | - | Personalne z Osobą Nadzorującą |
Dane o zaangażowaniu wykazywanym w stosunku do Osób Zarządzających i Nadzorujących Bank, wg stanu na dzień 31.12.2022 (w tys. PLN):
| Osoby Zarządzające | Osoby Nadzorujące | |
|---|---|---|
| Limity zadłużenia ogółem, w tym limit niewykorzystany | 236,0 | 178,5 |
| 111,0 | 106,0 |
Dane o zaangażowaniu w podmioty powiązane personalnie, wg stanu na 31.12.2022 (w tys. PLN):
| Podmiot | Udzielone kredyty | Udzielone gwarancje | Otwarte linie kredytowe | Powiązanie |
|---|---|---|---|---|
| Klient 1 | - | - | - | Personalne z Osobą Nadzorującą |
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Rachunek Zysków i Strat Banku został obciążony kosztami z tytułu wynagrodzeń (z uwzględnieniem salda utworzonych i rozwiązanych rezerw na wypłatę premii) i korzyści na rzecz osób zarządzających wg poniższego zestawienia (w tys. zł):
| Rok | Wynagrodzenia i nagrody | Korzyści | RAZEM |
|---|---|---|---|
| 2023 | 18 801,7 | 2 112,2 | 20 914,0 |
| 2022 | 9 937,5 | 1 962,4 | 11 899,9 |
Korzyści stanowią głównie koszty akomodacji zagranicznych Członków Zarządu. Wartości zaprezentowane w powyższej tabeli zawierają pozycje zaliczane do kategorii świadczeń krótkoterminowych oraz rezerwy na zmienne składniki wynagrodzeń. W 2023 i 2022 r. Członkowie Zarządu nie otrzymali wynagrodzenia ani żadnych świadczeń dodatkowych od Spółek Zależnych.
Wynagrodzenie Członków Rady Nadzorczej Banku (w tys. PLN):
| Rok | Krótkoterminowe wynagrodzenia i korzyści |
|---|---|
| 2023 | 2 125,5 |
| 2022 | 2 051,1 |
W 2023 członkowie Rady Nadzorczej otrzymali wynagrodzenie od Spółek Zależnych z tytułu pełnionych funkcji kwocie 140,0 tys. zł (w roku 2022 – 140,0 tys. zł).
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Najlepszym odzwierciedleniem wartości godziwej instrumentów finansowych jest cena, która jest możliwa do otrzymania w przypadku sprzedaży aktywa lub do zapłaty w przypadku transferu zobowiązania w transakcji rynkowej (cena wyjścia). W przypadku wielu produktów i transakcji, dla których wartość rynkowa wzięta bezpośrednio z kwotowań aktywnego rynku (marking-to-market) nie jest dostępna, wartość godziwa musi być szacowana za pomocą wewnętrznych modeli opartych na dyskontowaniu przepływów finansowych (marking-to-model). Przepływy finansowe dla różnych instrumentów są wyznaczane zgodnie z ich indywidualną charakterystyką, a czynniki dyskontujące uwzględniają zmiany w czasie zarówno rynkowych stóp procentowych, jak i marż.
Zgodnie z MSSF 13 „Wycena wartości godziwej” Bank stosuje techniki wyceny, które są odpowiednie do okoliczności i w przypadku których są dostępne dostateczne dane do wyceny wartości godziwej, przy maksymalnym wykorzystaniu odpowiednich obserwowalnych danych wejściowych i minimalnym wykorzystaniu nieobserwowalnych danych wejściowych, a mianowicie:
Techniki wyceny przyjęte do ustalenia wartości godziwej są stosowane w sposób ciągły. Zmiana techniki wyceny skutkująca przeniesieniem pomiędzy powyższymi metodami następuje, gdy:
Wszystkie modelowe oszacowania zawierają pewną dozę arbitralności i dlatego odzwierciedlają wyłącznie wartość instrumentów, dla których zostały stworzone. W tych warunkach prezentowane wartości różnic między wartościami godziwymi i bilansowymi nie mogą być rozumiane jako korekty wartości ekonomicznej Banku. Wartość godziwa tych instrumentów jest wyznaczana wyłącznie w celu wypełnienia wymogów prezentacyjnych określonych przez MSSF 13 i MSSF 7.
Główne założenia i metody zastosowane do oszacowania wartości godziwej aktywów i pasywów Banku są następujące:
Wartość godziwa tych instrumentów finansowych została wyznaczona poprzez zdyskontowanie bieżącymi stopami przyszłych przepływów kapitałowych i odsetkowych przy założeniu ich wystąpienia w terminach kontraktowych.
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Wartość godziwa instrumentów tego rodzaju bez określonego harmonogramu spłat, ze względu na ich krótkoterminowy charakter oraz stabilną w czasie politykę Banku w odniesieniu do tego portfela, jest zbliżona do wartości bilansowej. Wartość godziwa instrumentów o określonym terminie zapadalności została oszacowana poprzez zdyskontowanie związanych z nimi przepływów finansowych w terminach i na warunkach wynikających z umów przy zastosowaniu bieżących stóp zero kuponowych oraz marż na ryzyko kredytowe. W przypadku kredytów mieszkaniowych, ze względu na ich długoterminowy charakter, do oszacowania przyszłych przepływów finansowych dodatkowo zostały uwzględnione: efekt wcześniejszej spłaty oraz ryzyko płynności w walutach obcych.
Wartość godziwa dłużnych papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu (głównie obligacji Skarbu Państwa w portfelu Held to Collect) została wyliczona na podstawie kwotowań rynkowych.# Zobowiązania wobec klientów
Wartość godziwa tego rodzaju instrumentów bez terminu wymagalności lub o terminie wymagalności do 30 dni została uznana przez Bank za zbliżoną do wartości bilansowej. Wartość godziwa instrumentów o terminie wymagalności ponad 30 dni została wyznaczona poprzez zdyskontowanie bieżącymi stopami (włączając bieżące średnie marże wg głównych walut i przedziałów czasowych) przyszłych przepływów kapitałowych i odsetkowych (włączając pierwotne średnie marże wg głównych walut i przedziałów czasowych) w terminach kontraktowych.
Wartość godziwa tego rodzaju instrumentów finansowych została oszacowana na podstawie modelu stosowanego do wyznaczania wartości rynkowej obligacji o zmiennym oprocentowaniu przy bieżącym poziomie stóp rynkowych i historycznej marży na ryzyko kredytowe, a w przypadku obligacji z kuponem stałoprocentowym poprzez zdyskontowanie przepływów pieniężnych przy bieżącym poziomie stóp rynkowych i pierwotnej marży na ryzyko kredytowe. Podobnie jak w przypadku portfela kredytowego Bank uwzględnia poziom marży pierwotnej jako składnika kosztu finansowania średnioterminowego pozyskanego w przeszłości w relacji do bieżącego poziomu marż dla podobnych instrumentów, o ile można je wiarygodnie określić. Ze względu na brak płynnego rynku pożyczek średnioterminowych jako punktu odniesienia dla ustalenia obecnego poziomu marż, przyjęto marżę historyczną.
99 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Poniższa tabela przedstawia wyniki opisanych wyżej analiz wg stanu na 31.12.2023 roku (tys. zł):
| Nota | Wartość bilansowa | Wartość godziwa |
|---|---|---|
| AKTYWA WYCENIANE WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU | ||
| Instrumenty dłużne | 23 18 439 780 | 18 794 293 |
| Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym | 23 1 866 688 | 1 866 684 |
| Kredyty i pożyczki udzielone klientom* | 22 60 586 349 | 59 576 844 |
| ZOBOWIĄZANIA WYCENIANE WEDŁUG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU | ||
| Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych | 32 565 384 | 565 384 |
| Zobowiązania wobec klientów | 33 107 505 636 | 107 542 781 |
| Wyemitowane dłużne papiery wartościowe | 35 3 027 952 | 3 369 409 |
| Zobowiązania podporządkowane | 36 1 565 045 | 1 563 479 |
Poniższa tabela przedstawia wyniki opisanych wyżej analiz wg stanu na 31.12.2022 roku (tys. zł):
| Nota | Wartość bilansowa | Wartość godziwa |
|---|---|---|
| AKTYWA WYCENIANE WG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU | ||
| Instrumenty dłużne | 23 3 893 212 | 3 811 648 |
| Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym | 23 1 410 245 | 1 410 166 |
| Kredyty i pożyczki udzielone klientom | 22 64 536 372 | 62 166 022 |
| ZOBOWIĄZANIA WYCENIANE WEDŁUG ZAMORTYZOWANEGO KOSZTU | ||
| Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych | 32 625 144 | 625 163 |
| Zobowiązania wobec klientów | 33 98 264 816 | 98 289 469 |
| Wyemitowane dłużne papiery wartościowe | 35 243 753 | 244 519 |
| Zobowiązania podporządkowane | 36 1 568 083 | 1 568 949 |
100 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Poniższa tabela przedstawia wartości bilansowe instrumentów wycenianych do wartości godziwej usystematyzowane według zastosowanej techniki określania wartości godziwej:
Dane w tys. zł, stan na 31.12.2023
| Nota | Kwotowania aktywnego rynku | Techniki wyceny w oparciu o parametry pochodzące z rynku | Techniki wyceny z wykorzystaniem istotnych parametrów niepochodzących z rynku |
|---|---|---|---|
| Poziom 1 | Poziom 2 | Poziom 3 | |
| AKTYWA | |||
| Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu | 19 | ||
| Wycena instrumentów pochodnych | 81 819 | 416 758 | |
| Instrumenty kapitałowe | 121 | ||
| Instrumenty dłużne | 110 554 | ||
| Aktywa finansowe inne niż przeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | 20 | ||
| Instrumenty kapitałowe | 66 609 | ||
| Instrumenty dłużne | 81 014 | ||
| Kredyty i pożyczki | 22 | 19 349 | |
| Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody | 21 | ||
| Instrumenty kapitałowe | 28 542 | ||
| Instrumenty dłużne | 12 201 721 | 9 694 142 | |
| Kredyty i pożyczki | 22 | 11 799 748 | |
| Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń | 24 | 74 213 | |
| PASYWA | |||
| Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu | 31 | ||
| Wycena instrumentów pochodnych | 151 265 | 425 346 | |
| Pozycje krótkie | 2 720 | ||
| Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń | 24 | 193 664 |
Dane w tys. zł, stan na 31.12.2022
| Nota | Poziom 1 | Poziom 2 | Poziom 3 |
|---|---|---|---|
| AKTYWA | |||
| Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu | 19 | ||
| Wycena instrumentów pochodnych | 87 859 | 251 436 | |
| Instrumenty kapitałowe | 113 | ||
| Instrumenty dłużne | 24 210 | ||
| Aktywa finansowe inne niż przeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | 20 | ||
| Instrumenty kapitałowe | 62 370 | 66 609 | |
| Instrumenty dłużne | 72 057 | ||
| Kredyty i pożyczki | 22 | 97 982 | |
| Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody | 21 | ||
| Instrumenty kapitałowe | 24 146 | ||
| Instrumenty dłużne | 13 914 533 | 2 499 532 | |
| Kredyty i pożyczki | 22 | 11 221 252 | |
| Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń | 24 | 135 804 | |
| PASYWA | |||
| Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu | 31 | ||
| Wycena instrumentów pochodnych | 125 722 | 254 422 | |
| Pozycje krótkie | 4 784 | ||
| Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń | 24 | 554 544 |
101 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Stosując kryterium techniki wyceny Bank na dzień 31.12.2023 r. klasyfikował do kategorii 3 następujące instrumenty finansowe:
W okresie sprawozdawczym Bank nie dokonywał transferów instrumentów finansowych pomiędzy technikami wyceny do wartości godziwej. Zmiany stanu wartości godziwych instrumentów wycenianych w oparciu o techniki wyceny z wykorzystaniem istotnych parametrów niepochodzących z rynku przedstawia poniższa tabela (w tys. zł):
| Opcje na indeksy | Opcje wbudowane w emitowane papiery dłużne i depozyty | Akcje i udziały | Instrumenty dłużne | Kredyty i pożyczki FVP&L | Kredyty i pożyczki FVOCI | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Stan na 31.12.2022 | 247 414 | (250 400) | 90 755 | 72 057 | 97 982 | 11 221 252 |
| Rozliczenie / sprzedaż / zakup / przeniesienie do portfela | 94 879 | (96 807) | 0 | 0 | (87 670) | (202 552) |
| Zmiana wyceny ujęta w kapitale własnym | 0 | 0 | 4 422 | 0 | 0 | (154 014) |
| Przychody z tytułu odsetek i przychody o podobnym charakterze | 0 | 0 | 0 | 0 | 9 995 | 935 062 |
| Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu | 63 319 | (66 993) | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Wynik z tytułu aktywów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych obowiązkowo według wartości godziwej przez wynik finansowy | 0 | 0 | 0 | 8 957 | (958) | 0 |
| Wynik z pozycji wymiany | 0 | 0 | (26) | 0 | 0 | 0 |
| Stan na 31.12.2023 | 405 612 | (414 200) | 95 151 | 81 014 | 19 349 | 11 799 748 |
102 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Dla opcji na indeksy zawieranych na nieaktywnym rynku oraz opcji walutowych Bank zawiera jednocześnie transakcje zamykające back–to-back na rynku międzybankowym, w rezultacie element szacowanego ryzyka kredytowego nie ma wpływu na wynik finansowy. Oszacowany przez Bank wpływ korekt z tytułu ryzyka kredytowego kontrahenta nie był znaczący z punktu widzenia poszczególnych transakcji pochodnych zawartych przez Bank. W konsekwencji, Bank nie uznaje wpływu nieobserwowalnych danych wejściowych użytych do wyceny transakcji pochodnych za znaczący i zgodnie z postanowieniami MSSF 13.73 nie klasyfikuje takich transakcji do 3 poziomu hierarchii wartości godziwej.# Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Poniżej zaprezentowano dane na temat spraw sądowych toczących się z powództwa oraz przeciwko Bankowi. Odrębną kategorię stanowią postępowania związane z działaniami Urzędu Kontroli Skarbowej, które zostały opisane w Rozdziale 13. nota 16) "Podatek dochodowy".
Wartość przedmiotu sporu spraw sądowych, wg stanu na 31.12.2023, w których Bank występował w roli powoda wynosiła 3 500,2 mln zł. Wzrost wartości przedmiotów sporu w sprawach z powództwa Banku Millennium (‘Bank’) w stosunku do okresów poprzednich wynika z faktu składania pozwów przeciwko klientom z portfela walutowych kredytów hipotecznych.
W dniu 3 stycznia 2018 r. Bank otrzymał decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), w której Prezes UOKiK stwierdził naruszenie przez Bank praw konsumentów. Zdaniem Prezesa UOKiK istotą naruszenia jest to, że Bank poinformował konsumentów (dotyczy to 78 umów) w odpowiedziach na ich reklamacje, że wyrok sądowy stwierdzający abuzywność postanowień umowy kredytu dotyczących indeksacji nie ma do nich zastosowania. Zgodnie ze stanowiskiem Prezesa UOKiK abuzywność postanowień umownych stwierdzona przez sąd w toku kontroli abstrakcyjnej jest konstytutywna i skuteczna w stosunku do każdej umowy od początku jej zawarcia. W wyniku decyzji Bank został zobowiązany do:
1) przesłania informacji o decyzji UOKiK do wspomnianych 78 klientów,
2) umieszczenia informacji o decyzji i treści decyzji na stronie internetowej i na Twitterze,
3) zapłaty kary w wysokości 20,7 mln PLN.
Bank złożył odwołanie od decyzji w ustawowym terminie. Dnia 7 stycznia 2020 r. sąd I instancji oddalił odwołanie Banku w całości. Bank złożył apelację od wyroku w ustawowym terminie. Sąd przedstawił pogląd, że wyrok wydany w toku kontroli wzorca umownego (w toku kontroli abstrakcyjnej), uznający postanowienia wzorca za abuzywne, przesądza abuzywność analogicznych postanowień we wcześniej zawartych umowach. W związku z tym, informacja przekazana konsumentom była niewłaściwa i wprowadzająca w błąd. W zakresie kary nałożonej przez UOKiK, Sąd wskazał, że polityka nakładania kar przez UOKiK zmieniła się w kierunku zaostrzenia kar oraz, że sąd zgadza się z tym kierunkiem. W ocenie Banku, Sąd nie powinien dokonywać oceny zachowania Banku w 2015 r. z perspektywy dzisiejszych poglądów orzecznictwa dotyczących znaczenia kontroli abstrakcyjnej (dopiero w styczniu 2016 roku została opublikowana uchwała SN wspierająca pogląd Prezesa UOKiK), tym bardziej nie powinien nakładać kar za te zachowania stosując dzisiejszą politykę w zakresie nakładania kar. Powyższe stanowi istotny argument przeciwko zasadności wyroku i wspiera apelację, którą Bank złożył do sądu II instancji. Sąd II instancji wyrokiem z dnia 24 lutego 2022 r. uchylił w całości decyzję Prezesa UOKiK. Prezes UOKIK wniósł 31 sierpnia 2022 r. skargę kasacyjną do Sądy Najwyższego. Bank ocenia, iż rokowania odnośnie szans procesowych na wygranie sprawy przed Sądem Najwyższym są pozytywne.
104
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Bank (wraz z innymi bankami) jest również stroną sporu z UOKiK, w którym Prezes UOKiK uznał za ograniczającą konkurencję praktykę polegającą na uczestniczeniu Banków, w tym Banku Millennium, w porozumieniu mającym na celu wspólne ustalanie stawek opłaty interchange pobieranych od transakcji dokonywanych kartami systemu Visa i Mastercard i decyzją z dnia 29 grudnia 2006 r. nałożył karę na Bank w kwocie 12,2 mln PLN. Bank, wraz z innymi bankami, złożył odwołanie od decyzji. W związku z wyrokiem Sądu Najwyższego i wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2020 r., sprawa obecnie toczy się przed sądem I instancji – Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Bank utworzył rezerwę w kwocie równej nałożonej karze.
W dniu 22 września 2020 r. Bank otrzymał decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Prezes UOKiK) uznającą za abuzywne klauzule określające zasady wymiany walut, stosowane w tzw. aneksie antyspreadowym, i jednocześnie zakazał ich stosowania. Na Bank nałożono karę w wysokości 10,5 mln zł. Wysokość kary uwzględnia dwie okoliczności łagodzące: współpracę z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz zaprzestanie stosowania kwestionowanych postanowień. Bank został również zobowiązany, po uprawomocnieniu się decyzji, do poinformowania konsumentów listem poleconym, że klauzule zostały uznane za niedozwolone, a zatem nie są dla nich wiążące (bez konieczności uzyskania orzeczenia sądu potwierdzającego tą okoliczność) oraz opublikować decyzję w sprawie na stronie internetowej Banku. W pisemnym uzasadnieniu Prezes UOKiK zarzuca, że kursy walut ustalane przez Bank są swobodnie ustalane przez Bank (w oparciu o nieokreśloną w żadnych przepisach koncepcję średniego kursu na rynku międzybankowym). Co więcej, klient nie wie dokładnie, gdzie szukać tych stawek, ponieważ zapisy odsyłają do serwisu Reuters, bez sprecyzowania, o którą stronę dokładnie chodzi. Zapisy odnoszące się do kursów walut w tabelach Banku zostały zakwestionowane, ponieważ Bank nie określa, kiedy i ile razy dziennie te tabele będą przygotowywane i publikowane. W uzasadnieniu decyzji Prezes UOKiK wskazał również, że w toku postępowania Bank Millennium przedstawił różne propozycje rozwiązań, które Prezes UOKiK uznał za niewystarczające.
Bank złożył odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie. W dniu 31 marca 2022 r. sąd I instancji uchylił w całości decyzję Prezesa UOKiK. W dniu 23 maja 2022 r. Prezes UOKIK złożył apelację. W dniu 26 października 2022 roku Sąd Apelacyjny zmienił wyrok sądu I instancji i podzielił stanowisko Prezesa UOKiK co do abuzywności postanowień dotyczących ustalania kursów walut w aneksach zawieranych z kredytobiorcami walutowymi. W dniu 21 listopada 2022 roku Sąd Apelacyjny na wniosek Banku wstrzymał wykonanie wyroku do czasu zakończenia postępowania kasacyjnego. Bank w dniu 30 stycznia 2023 r. wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego.
Najistotniejsze postępowania w grupie spraw sądowych, w których Bank występował w roli pozwanego na dzień 31.12.2023 r.:
105
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Łączna wartość przedmiotu sporu dla pozostałych spraw, w których Bank występował w roli pozwanego, wg stanu na 31.12.2023 r., wynosiła 5 546,9 mln PLN (z wyłączeniem opisanych niżej oraz w Rozdziale 12. pozwów grupowych).# W grupie tej najistotniejszą kategorię stanowią sprawy dotyczące portfela walutowych kredytów hipotecznych.
W dniu 3 grudnia 2015 r. wpłynął do Banku pozew grupowy. Grupa klientów Banku (454 kredytobiorców będących stronami 275 umów kredytu) jest reprezentowana przez Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Olsztynie. Powodowie żądali zapłaty kwoty 3,5 mln PLN, twierdząc, że postanowienia umów dotyczące UNWW są niedozwolone a tym samym bezskuteczne. W piśmie z 4 kwietnia 2018 r. powód rozszerzył grupę, na skutek czego suma roszczeń wzrosła z 3,5 mln PLN do ponad 5 mln PLN.
1 października 2018 r. reprezentant grupy dokonał korekty łącznej kwoty roszczeń dochodzonych pozwem oraz złożył skorygowany wykaz wszystkich członków grupy obejmujący łącznie 697 osób - 432 umowy kredytowe. Zaktualizowana przez powoda wartość przedmiotu sporu wynosi 7 371 107,94 PLN. Postanowieniem z 1 kwietnia 2020 r. Sąd ustalił skład grupy zgodnie z żądaniem powoda oraz zdecydował o przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków na piśmie. Wyznaczono termin rozprawy na 18 października 2024 r. Według stanu na dzień 31.12.2023 r. toczyło się również 138 indywidualnych spraw sądowych dotyczących ubezpieczenia niskiego wkładu własnego (sprawy, w których prezentowane jest wyłącznie roszczenie o zwrot prowizji lub opłaty UNWW).
W dniu 13 sierpnia 2020 r. do Banku wpłynął pozew Rzecznika Finansowego. Rzecznik Finansowy w swoim pozwie domaga się nakazania Bankowi oraz ubezpieczycielowi (TU Europa), aby zaprzestali stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych polegających na:
- prezentowaniu oferowanego ubezpieczenia spłaty pożyczki jako chroniącego interesy ubezpieczonych, w sytuacji gdy konstrukcja ubezpieczenia wskazuje, że chroni ono interesy Banku;
- stosowaniu klauzul, które wiążą wartość świadczenia ubezpieczeniowego z kwotą zadłużenia kredytobiorcy;
- stosowaniu klauzul ustalających wysokość składki ubezpieczeniowej bez uprzedniej oceny ryzyka (underwriting);
- stosowaniu klauzul wyłączających odpowiedzialność ubezpieczyciela za wypadki ubezpieczeniowe wynikające z wcześniejszych przyczyn.
Rzecznik wnosi również o zobowiązanie Banku do publikacji na stronie internetowej Banku informacji o stosowaniu nieuczciwych praktyk rynkowych.
106 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Pozew nie obejmuje żądania zapłaty przez Bank oznaczonych kwot. Niemniej uznanie praktyki za niedozwoloną może być przyczyną kreowania w przyszłości roszczeń przez klientów indywidualnych. Sprawa jest na etapie rozpoznawania przed sądem I instancji.
Do dnia 31 grudnia 2023 r. Bank otrzymał 419 pozwów, w których powodowie (zarówno klienci, jak i firmy kupujące roszczenia), zarzucając naruszenie obowiązków informacyjnych przewidzianych w art. 30 ustawy o kredycie konsumenckim, domagają się zwrotu odsetek i innych kosztów poniesionych w związku z zaciągnięciem kredytu (sankcja kredytu darmowego w rozumieniu art. 45). Według stanu na dzień 31.12.2023 r. zakończonych zostało prawomocnie 16 spraw, we wszystkich tych sprawach Bank wygrał spór. Bank ocenia, iż rokowania odnośnie szans procesowych na wygranie pozostałych sporów są pozytywne i w związku z tym nie utworzył rezerw z tego tytułu.
Do dnia 31 grudnia 2023 r. Bank odnotował wpływ 63 pozwów kredytobiorców kredytów hipotecznych w PLN o zwrot świadczeń spełnionych w wykonaniu umowy kredytu. Wydano 1 prawomocny wyrok oddalający powództwo kredytobiorców. Zarzuty kredytobiorców koncentrują się wokół wskaźnika WIBOR jako niezrozumiałego, niemożliwego do zweryfikowania elementu mającego wpływ na zobowiązanie konsumenta, jak również kwestii niewystarczającego zakresu informacji o skutkach zmiennego oprocentowania przekazywanych konsumentowi przez bank przed zawarciem umowy. W oparciu o informacje powszechnie dostępne można założyć, że nastąpi wzrost liczby pozwów dotyczących kredytów hipotecznych w PLN. Zjawisko to dotyka cały sektor usług bankowych. Prawdopodobne jest tworzenie się w obszarze kancelarii prawnych „nowego modelu biznesowego”, który polega na kwestionowaniu umów hipotecznych, zawierających klauzulę zmiennego oprocentowania opartego o wskaźnik referencyjny WIBOR.
W dniu 29.06.2023 r. Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) poinformowała o przeprowadzeniu przez nią oceny zdolności wskaźnika referencyjnego stopy procentowej WIBOR do pomiaru rynku oraz realiów gospodarczych. KNF stwierdził, że wskaźnik referencyjny stopy procentowej WIBOR posiada zdolność do pomiaru rynku oraz realiów gospodarczych, do których pomiaru został on powołany. Zgodnie z oceną Komisji, wskaźnik WIBOR we właściwy sposób reaguje na zmianę uwarunkowań płynnościowych, zmiany stóp banku centralnego oraz realiów gospodarczych (https://www.knf.gov.pl/komunikacja/komunikaty?articleId=82924&p_id=18).
W dniu 26 lipca 2023 r. Urząd Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF) przedstawił stanowisko dotyczące zagadnień prawnych i ekonomicznych związanych z umowami o kredyt hipoteczny w walucie polskiej, w których stosowany jest wskaźnik referencyjny stopy procentowej WIBOR. Stanowisko to może zostać wykorzystane w postępowaniach sądowych i wówczas można traktować je jako opinię ‘amicus curiae’. UKNF stwierdził, że wskaźnik referencyjny WIBOR spełnia wszystkie wymogi przepisane prawem. W ocenie UKNF nie ma żadnych podstaw do podważania wiarygodności i legalności WIBOR, w szczególności w kontekście zastosowania tego wskaźnika w umowach o kredyt hipoteczny w walucie polskiej.(Stanowisko_UKNF_dot_zagadnien_prawnych_i_ekonomicznych_zw_ze_wskaznikiem_refere ncyjnym_WIBOR_83233.pdf).
W dniu 22 grudnia 2023 r. Komisja Nadzoru Finansowego wszczęła przeciwko Bank Millennium S.A. postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary na podstawie art. 176i ust. 1 pkt 4 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe oszacowanie wymiaru potencjalnej kary.
Ryzyko prawne walutowych kredytów hipotecznych zostało opisane w Rozdziale 12. “Ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych”.
107 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Pozabilansowe zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane | 17 283 356 | 16 365 564 |
| Zobowiązania udzielone: | 14 264 568 | 14 030 294 |
| finansowe | 12 550 588 | 11 610 683 |
| gwarancyjne | 1 713 980 | 2 419 611 |
| Zobowiązania otrzymane: | 3 018 788 | 2 335 270 |
| finansowe | 0 | 6 884 |
| gwarancyjne | 3 018 788 | 2 328 386 |
Na udzielone zobowiązania warunkowe ujęte w powyższej tabeli składają się zobowiązania do udzielenia kredytów (takie jak: niewykorzystane limity na kartach kredytowych, niewykorzystane limity zadłużenia w rachunku bieżącym, niewykorzystane transze kredytów inwestycyjnych) oraz wystawione gwarancje i akredytywy (stanowiące zabezpieczenie wywiązania się klientów Banku z zobowiązań wobec podmiotów trzecich). Wartość zobowiązań gwarancyjnych prezentowanych powyżej przedstawia maksymalną wartość możliwej do poniesienia przez Bank straty w przypadku gdyby klienci nie wywiązali się ze swoich zobowiązań. Bank tworzy rezerwy na obarczone ryzykiem utraty wartości nieodwołalne zobowiązania warunkowe ujmowane w pozycji „rezerwy” w pasywach bilansu. Wartość rezerwy wyznacza się jako różnicę pomiędzy oszacowaną kwotą wykorzystanego zaangażowania warunkowego, a wartością bieżącą spodziewanych przyszłych przepływów pieniężnych z tej ekspozycji kredytowej. W związku z tym, Bank uznaje, że wartości ujęte w powyższej tabeli są jednocześnie zbliżone do wartości godziwej prezentowanych zobowiązań warunkowych.
| Klient – sektor, w tys. PLN | 31.12.2023 | 31.12.2022 |
|---|---|---|
| sektor finansowy | 164 734 | 465 503 |
| sektor niefinansowy (firmy) | 1 541 946 | 1 949 877 |
| sektor budżetowy | 7 300 | 4 238 |
| Razem | 1 713 980 | 2 419 618 |
Bank jako podmiot dominujący wg stanu na 31.12.2023 r. udzielił spółkom zależnym linii na gwarancje o łącznej wartości 36,4 mln PLN. Poza tym Bank udzielał gwarancji i poręczeń zewnętrznym podmiotom na zlecenie spółek Grupy Kapitałowej. Łączną wartość zobowiązań gwarancyjnych z powyższych tytułów przedstawia tabela:
| Podmiot zależny, w tys. PLN | 31.12.2023 | 31.12.2022 |
|---|---|---|
| Millennium Leasing Sp. z o.o. | 20 000 | 354 495 |
| Millennium Service Sp. z o.o. | 12 732 | 12 722 |
| Millennium Goodie Sp. z o.o. | 5 000 | 5 000 |
| Razem | 37 732 | 372 217 |
108 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
| Zobowiązania udzielone - gwarancyjne, w tys. PLN | 31.12.2023 | 31.12.2022 |
|---|---|---|
| Czynne gwarancje i poręczenia | 1 074 850 | 1 472 187 |
| Linie na gwarancje i poręczenia | 642 747 | 954 066 |
| Razem | 1 717 597 | 2 426 252 |
| Rezerwy utworzone | (3 617) | (6 634) |
| Zobowiązania udzielone - gwarancyjne po uwzględnieniu rezerw | 1 713 980 | 2 419 618 |
Struktura zobowiązań udzielonych z tytułu czynnych gwarancji i poręczeń wg poszczególnych kryteriów (w tys.## Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Na dzień 31 grudnia 2023 r. Bank miał 20 914 umów kredytowych i dodatkowo 1 780 umów kredytowych z byłego Euro Banku będących przedmiotem prowadzonych obecnie indywidualnych sporów sądowych (z wyłączeniem roszczeń wniesionych przez Bank przeciw klientom, tzw. spraw windykacyjnych), dotyczących klauzul indeksacyjnych w walutowych kredytach hipotecznych (64% umów kredytowych przed sądem pierwszej instancji oraz 36% umów kredytowych przed sądem drugiej instancji) z całkowitą wartością roszczeń wniesionych przez powodów wynoszącą 4 130,6 mln PLN oraz 281,5 mln CHF (portfel Banku Millennium: 3 780,2 mln PLN i 272,6 mln CHF oraz portfel byłego Euro Banku: 350,4 mln PLN i 8,8 mln CHF).
Spośród 20 914 umów kredytowych w indywidualnych trwających obecnie sprawach 240 jest również przedmiotem sporu zbiorowego. Z ogólnej liczby indywidualnych postępowań przeciwko Bankowi około 2 260, czyli 11%, zostało wniesionych przez kredytobiorców, którzy już w sposób naturalny lub przedterminowy całkowicie spłacili kredyt lub posiadali kredyt przeliczony na złote w momencie wniesienia i nie posiadali ugody, a kolejne około 730 spraw dotyczy kredytów, które zostały w pełni spłacone od tego czasu (postępowania sądowe są długotrwałe).
Roszczenia zgłaszane przez klientów w postępowaniach indywidualnych dotyczą przede wszystkim stwierdzenia nieważności umowy i zwrotu zapłaconych rat kapitałowo-odsetkowych jako nienależnego świadczenia z uwagi na abuzywny charakter klauzul indeksacyjnych, lub też utrzymania umowy w PLN z oprocentowaniem indeksowanym do CHF Libor.
Bank jest poza tym stroną pozwu zbiorowego, którego przedmiotem jest ustalenie odpowiedzialności Banku z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia w związku z zawartymi walutowymi kredytami hipotecznymi. Nie jest to spór o zapłatę. Orzeczenie w tym postępowaniu nie przyzna bezpośrednio członkom grupy żadnych kwot. Liczba umów kredytowych objęta tym postępowaniem wynosi 3 273.
Spośród 3 273 umów kredytowych objętych postępowaniem zbiorowym 240 jest również przedmiotem indywidualnych trwających obecnie spraw sądowych, zawarto 858 ugód oraz zapadło 7 wyroków prawomocnych (unieważnienie umowy kredytowej). W dniu 24 maja 2022 r. sąd wydał wyrok co do istoty sprawy oddalający powództwo w całości. W dniu 13 grudnia 2022 r. powód złożył apelację od wyroku z dnia 24 maja 2022 r. W dniu 20 listopada 2023 r. powód wniósł o udzielnie zabezpieczenia roszczeń przeciwko Bankowi. Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2023 r. wniosek o udzielenie zabezpieczenia został oddalony.
Natarczywa kampania reklamowa obserwowana w domenie publicznej wpływa na liczbę sporów sądowych. Do końca 2019 r. przeciwko Bankowi złożono 1 985 indywidualnych roszczeń (dodatkowo 236 przeciwko dawnemu Euro Bankowi), w 2020 r. liczba ta wzrosła o 3 005 (265), w 2021 r. wzrosła o 6 159 (423), w 2022 r. wzrosła o 5 755 (408), natomiast w 2023 r. wzrosła o 6 871 (647).
Z danych ZBP (Związek Banków Polskich) zebranych od wszystkich banków posiadających walutowe kredyty hipoteczne wynika, że znaczna większość sporów została prawomocnie rozstrzygnięta niekorzystnie dla banków. Jeśli chodzi o Bank Millennium (włącznie z portfelem byłego Euro Banku), w okresie od roku 2015 do końca 2023 r. ostatecznie rozstrzygnięto 3 341 spraw (3 263 w roszczeniach klientów wobec Banku i 78 w roszczeniach wniesionych przez Bank wobec klientów tj. sprawy windykacyjne) spośród których zawarto 925 ugód, 56 spraw umorzono, 64 zostały rozstrzygnięte korzystnie dla Banku, a 2 296 zakończyło się wyrokiem niekorzystnym dotyczącym zarówno unieważnienia umów kredytowych, jak i konwersji na PLN+LIBOR.
Bank składa apelacje od negatywnych orzeczeń sądu I instancji stwierdzających nieważność umowy kredytu. Bank podejmuje również odpowiednie działania prawne celem zabezpieczenia zwrotu kwot udostępnionych na podstawie umów kredytu.
| Według walut | 31.12.2023 | 31.12.2022 |
|---|---|---|
| PLN | 716 929 857 | 171 |
| Waluty obce | 357 921 615 | 016 |
| Razem | 1 074 850 | 1 472 187 |
| Według rodzaju zobowiązania | 31.12.2023 | 31.12.2022 |
|---|---|---|
| Ilość sztuk | Wartość | |
| Gwarancja | 3 299 | 1 058 547 |
| Poręczenie | 0 | 0 |
| Regwarancja | 65 | 16 303 |
| Razem | 3 364 | 1 074 850 |
| Według przedmiotu zobowiązania | 31.12.2023 | 31.12.2022 |
|---|---|---|
| Ilość sztuk | Wartość | |
| dobrego wykonania kontraktu | 2 760 | 573 259 |
| terminowej zapłaty za towar lub usługę | 249 | 295 486 |
| przetargowa | 78 | 14 290 |
| zapłaty czynszu | 159 | 81 397 |
| zwrotu zaliczki | 42 | 42 591 |
| celna | 29 | 19 481 |
| spłaty kredytu bankowego lub pożyczki | 16 | 7 589 |
| inne | 31 | 40 757 |
| RAZEM | 3 364 | 1 074 850 |
Wartość brutto umów i pożyczek w ramach indywidualnych spraw sądowych i pozwów grupowych wniesionych przeciwko Bankowi (włącznie z portfelem byłego Euro Banku) na dzień 31.12.2023 r. wynosiła 6 264 mln zł (w tym pozostająca do spłaty kwota kapitału umów kredytowych w ramach pozwu zbiorowego wyniosła 763 mln zł). Gdyby wszystkie umowy kredytowe zawarte przez Bank Millennium, będące obecnie w postępowaniach sądowych indywidualnych i grupowych zostały uznane za nieważne bez żadnego wynagrodzenia za wykorzystanie kapitału, koszt przed opodatkowaniem mógłby wynieść 6 955 mln zł z wyłączeniem potencjalnych kwot związanych z odsetkami. Końcowe straty mogą być niższe lub wyższe w zależności od ostatecznej linii orzecznictwa sądowego w tym zakresie.
W okresie 12 miesięcy 2023 r. Bank utworzył 2 828,1 mln zł rezerw na portfel Banku Millennium oraz 237,3 mln zł na portfel byłego Euro Banku. Wartość bilansowa rezerw dla portfela Banku Millennium na koniec grudnia 2023 r. ukształtowała się na poziomie 7 268,8 mln zł, a dla portfela byłego Euro Banku 603,0 mln zł.
Opracowana przez Bank metodologia liczenia rezerw na ryzyko prawne związane z kredytami indeksowanymi opiera się na następujących głównych parametrach:
(i) liczbie bieżących spraw (w tym umów w ramach pozwu zbiorowego) i potencjalnych przyszłych sprawach sądowych, które pojawią się w określonym (trzyletnim) horyzoncie czasowym. W zakresie liczby przyszłych spraw sądowych Bank monitoruje zachowanie klientów, śledzi trendy na rynku, komentarze ekspertów, co skutkowało dokonaniem korekty wcześniejszych założeń. W efekcie w metodologii liczenia rezerw na ryzyko prawne w przypadku kredytów aktywnych (kredyty z saldem pozostałym do spłaty na dzień złożenia pozwu) Bank zwiększył szacowany procent klientów objętych metodologią w tej grupie do 83% całkowitej liczby aktualnie aktywnych kredytów w porównaniu do 77% na koniec IIIQ2023 roku. Na podstawie analizy statystycznej, w pełni spłaconym lub przeliczonym na złote kredytom, Bank przypisuje znacznie mniejsze prawdopodobieństwo bycia przedmiotem sprawy sądowej, W szczególności:
a) Bank ocenia ryzyko związane z rozliczeniami zawartymi z klientami w przeszłości jako znikome
b) z grupy kredytów, które zostały spłacone (w sposób naturalny lub przedterminowy, lub zamienione na kredyt złotowy) i nie były objęte ugodą, Bank zakłada, że około 16% klientów pozwało lub. zdecyduje się w przyszłości pozwać Bank;
(ii) aktualnie oszacowanej kwocie potencjalnej straty Banku w przypadku wydania konkretnego wyroku sądowego;
(iii) prawdopodobieństwie uzyskania określonego wyroku sądowego obliczanego na podstawie statystyk orzeczeń w sprawach, w których Bank jest stroną oraz uzyskanych opinii prawnych;
(iv) Bank nie uwzględnia w metodologii naliczania rezerw elementu związanego z potencjalnym roszczeniem o wynagrodzenie dla klienta w związku z dokonywanymi przez niego spłatami;
(v) szacunkach związanych z polubownymi ugodami z klientami zawieranymi na drodze sądowej lub pozasądowej:
a. Bank zakłada 12% prawdopodobieństwo powodzenia zawarcia ugody w ramach negocjacji prowadzonych z klientami w toku postępowania sądowego;
b. negocjacje zarówno na drodze sądowej jak i pozasądowej są prowadzone indywidualnie i mogą być w każdej chwili przerwane przez Bank;
c. z uwagi na poniesione już w przeszłości duże wysiłki negocjacyjne, maleje prawdopodobieństwo sukcesu w tych negocjacjach w przyszłości a ich koszty mogą wzrosnąć, jednocześnie większość klientów miała już kontakt z Bankiem w sprawie ewentualnego negocjowania konwersji kredytów na złotówki, więc na chwilę obecną Bank przyjmuje konserwatywne podejście przy uwzględnianiu potencjalnego wpływu tego czynnika.
Bank jest otwarty na indywidualne negocjowanie korzystnych warunków przedterminowej spłaty lub przewalutowania kredytów na PLN. W wyniku tych negocjacji liczba aktywnych walutowych kredytów hipotecznych udzielonych przez Bank Millennium zmniejszyła się o 21 428: w 2020 r. o 1 363, w 2021 r. o 8 450, w 2022 r. o 7 943 i w 2023 r. o 3 672. Na koniec 2023 roku Bank posiadał 32 425 aktywnych walutowych kredytów hipotecznych.
Koszty poniesione w związku z tymi negocjacjami wyniosły 1 340,1 mln zł: 44,5 mln zł w 2020 r., 364,6 mln zł w 2021 r., 515,2 mln zł w 2022 r. oraz 415,8 mln zł w 2023 r. i są prezentowane głównie w pozycji „Wynik z pozycji wymiany” oraz „Wynik z tytułu modyfikacji” w Rachunku zysków i strat (wartości kosztów obciążających poszczególne pozycje Rachunku zysków i strat z tytułu zawieranych ugód zaprezentowano w nocie (14) w Rozdziale 13. Noty do Sprawozdania Finansowego.
Ryzyko prawne portfela byłego Euro Banku jest w pełni pokryte Umową w przedmiocie Zwolnienia z Odpowiedzialności i Gwarancji Dotyczącą Portfela CHF, zawartą z Société Générale S.A.# Bank Millennium S.A. Finansowy Raport Roczny za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Bank przeanalizował wrażliwość metodologii obliczania rezerw, w przypadku której zmiana parametrów wpłynęłaby na wartość szacowanej straty związanej z ryzykiem prawnym sporu:
| Parametr | Scenariusz | Wpływ na stratę |
|---|---|---|
| Zmiana w liczbie przyjmowanych w założeniach spraw sądowych | Dodatkowo do przyjętych w powyższych założeniach liczbach, 1 000 nowych klientów składa pozew sądowy przeciwko Bankowi | 167 mln zł |
| Zmiana prawdopodobieństwa wygrania sprawy | Zmiana prawdopodobieństwa wygrania sprawy przez Bank o 1 p.p. | 75 mln zł |
| Zmiana prawdopodobieństwa sukcesu negocjacyjnego z klientem | Zmiana prawdopodobieństwa o 1 p.p. | 18 mln zł |
W dniu 8 grudnia 2020 roku p. Jacek Jastrzębski, przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego (KNF), zaproponował wprowadzenie rozwiązania „sektorowego” w kwestii ryzyka związanego z walutowymi kredytami hipotecznymi dla całego sektora. Rozwiązanie polegałoby na oferowaniu przez banki swoim klientom możliwości dobrowolnego przystępowania do porozumień, na podstawie których klient zawierałby z bankiem ugodę, tak jakby jego kredyt od samego początku był kredytem złotowym oprocentowanym za pomocą odpowiedniej stopy WIBOR powiększonej o marżę historycznie stosowaną do takiego kredytu. Decyzja o powszechnym wdrożeniu tego rozwiązania mogłaby wiązać się z koniecznością utworzenia z góry rezerw na straty wynikające z przewalutowania kredytów hipotecznych w CHF. Bank w praktyce wykorzystuje elementy propozycji powyższego rozwiązania systemowego przy wielu indywidualnych negocjacjach z kredytobiorcami walutowych kredytów hipotecznych, w tym również w toku postępowań sądowych. Ze względu na orzecznictwo TSUE, które wyklucza dochodzenie przez banki roszczeń wykraczających poza zwrot udostępnionego kapitału, możliwość wdrożenia rozwiązania KNF jest niska. Należy również nadmienić, że na 31.12.2023 Bank musiał utrzymywać dodatkowe fundusze własne na pokrycie dodatkowych wymogów kapitałowych w związku z ryzykiem portfela walutowych kredytów hipotecznych (bufor walutowy Filaru II) w wysokości 1,47 p.p. (1,46 p.p. na poziomie Grupy), z których część została alokowana na ryzyko operacyjne/prawne. Biorąc pod uwagę ostatnią niekorzystną ewolucję w orzecznictwie w zakresie walutowych kredytów hipotecznych, Bank będzie musiał regularnie dokonywać oceny i być może konieczne będzie dalsze zwiększanie salda rezerw dedykowanych na spory sądowe, w przypadku kontynuacji tego trendu. Można racjonalnie założyć, że kwestie prawne odnoszące się do walutowych kredytów hipotecznych będą dalej badane przez sądy krajowe w ramach rozpatrywanych sporów, co mogłoby doprowadzić do pojawienia się dalszych interpretacji, które byłyby istotne dla oceny ryzyka związanych z przedmiotowymi postępowaniami. Okoliczność ta wskazuje na potrzebę stałej analizy tych spraw.
112 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
3 października 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ('TSUE') wydał wyrok w sprawie C- 260/18 w związku z pytaniami prejudycjalnymi złożonymi przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie przeciwko Raiffeisen Bank International AG. Wyrok TSUE w zakresie dokonanej w nim interpretacji prawa Unii Europejskiej jest wiążący dla sądów krajowych. Orzeczenie to interpretowało art. 6 dyrektywy 93/13. W świetle przedmiotowego orzeczenia wspomniany przepis musi być interpretowany w taki sposób, że (i) sąd krajowy może unieważnić umowę kredytową, jeśli usunięcie nieuczciwych warunków wykrytych w tej umowie zmieniłoby charakter głównego przedmiotu umowy; (ii) skutki dla sytuacji klienta wynikające z unieważnienia umowy należy oceniać w świetle okoliczności istniejących lub dających się przewidzieć w czasie, kiedy powstał spór, a co do tego, czy konsument chce utrzymać umowę, decyduje jego wola; (iii) artykuł 6 dyrektywy wyklucza wypełnianie luk w umowie spowodowanych usunięciem nieuczciwych warunków umowy wyłącznie na podstawie krajowego ustawodawstwa o charakterze ogólnym lub przyjętych zwyczajów; (iv) artykuł 6 dyrektywy wyklucza utrzymanie nieuczciwych warunków umowy, jeśli konsument nie zgodził się na utrzymanie takich warunków. Można zauważyć, że TSUE poddał w wątpliwość możliwość dalszej realizacji umowy kredytowej w PLN przy utrzymaniu obliczania odsetek zgodnie z LIBOR. Wyrok TSUE dotyczy jedynie sytuacji, w której sąd krajowy uznał wcześniej, że warunek umowny ma charakter abuzywny. Wyłączną prerogatywą sądów krajowych jest ocena, w trakcie postępowania sądowego, czy dany warunek umowny może być uważany za abuzywny w danych okolicznościach sprawy.
29 kwietnia 2021 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ('TSUE') wydał wyrok w sprawie C-19/20 w związku z pytaniami prejudycjalnymi złożonymi przez Sąd Okręgowy w Gdańsku w sprawie przeciwko ex- BPH S.A. TSUE stwierdził że: (i) sąd krajowy jest zobowiązany do stwierdzenia nieuczciwego charakteru warunku umowy nawet jeśli warunek ten został zmieniony przez te strony w drodze umowy. Takie stwierdzenie pociąga za sobą przywrócenie sytuacji, w jakiej znajdowałby się konsument w braku warunku, którego nieuczciwy charakter zostałby stwierdzony, chyba że konsument poprzez zmianę nieuczciwego warunku zrezygnował z takiego przywrócenia w drodze wolnej i świadomej zgody. Jednakże z dyrektywy Rady 93/13 nie wynika, że stwierdzenie nieuczciwego charakteru pierwotnego warunku umownego miałoby co do zasady skutek w postaci unieważnienia umowy, jeśli zmiana tego warunku pozwala na przywrócenie równowagi między obowiązkami i prawami tych stron wynikającymi z umowy i na usunięcie wady obciążającej ten warunek; (ii) sąd krajowy może usunąć jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, w wypadku gdy zniechęcający cel dyrektywy Rady 93/13 jest realizowany przez krajowe przepisy ustawowe regulujące korzystanie z niego, o ile element ten stanowi odrębne zobowiązanie umowne, które może być przedmiotem indywidualnej kontroli pod kątem nieuczciwego charakteru. Jednocześnie, przepisy dyrektywy stoją na przeszkodzie temu, by sąd odsyłający usunął jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, jeżeli takie usunięcie sprowadzałoby się do zmiany treści tego warunku poprzez zmianę jego istoty; (iii) skutki stwierdzenia przez sąd istnienia nieuczciwego warunku w umowie zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem podlegają przepisom prawa krajowego, przy czym kwestia utrzymywania się w mocy takiej umowy powinna być oceniana z urzędu przez sąd krajowy zgodnie z obiektywnym podejściem na podstawie tych przepisów; (iv) sąd krajowy, który stwierdza nieuczciwy charakter warunku umowy zawartej przez przedsiębiorcę z konsumentem, obowiązany jest poinformować konsumenta, w ramach krajowych norm proceduralnych i w następstwie kontradyktoryjnej debaty, o konsekwencjach prawnych, jakie może pociągnąć za sobą stwierdzenie nieważności takiej umowy, niezależnie od tego, czy konsument jest reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika.
113 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
W dniu 18 listopada 2021 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał wyrok w sprawie C-212/20 w związku pytaniami złożonymi przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Woli w Warszawie w sprawie przeciwko Raiffeisen Bank International AG. TSUE stwierdził, że: (i) treść klauzuli umowy kredytu zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem ustalającej cenę zakupu i sprzedaży waluty obcej, do której kredyt jest indeksowany, powinna, na podstawie jasnych i zrozumiałych kryteriów, umożliwić właściwie poinformowanemu oraz dostatecznie uważnemu i racjonalnemu konsumentowi zrozumienie sposobu ustalania kursu wymiany waluty obcej stosowanego w celu obliczenia kwoty rat kredytu, w taki sposób, aby konsument miał możliwość w każdej chwili samodzielnie ustalić kurs wymiany stosowany przez przedsiębiorcę; (ii) sąd krajowy, który stwierdził nieuczciwy charakter warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, nie może dokonać wykładni tego warunku w celu złagodzenia jego nieuczciwego charakteru, nawet jeśli taka wykładnia odpowiadałaby wspólnej woli stron.
W dniu 10 czerwca 2021 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał postanowienie w sprawie C-198/20 w związku pytaniami złożonymi przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Woli w Warszawie w sprawie przeciwko Santander Bank Polska SA. TSUE stwierdził, że ochrona przewidziana w dyrektywie Rady 93/13/EWG przysługuje każdemu konsumentowi, a nie tylko temu, którego można uznać za „właściwie poinformowanego oraz dostatecznie uważnego i rozsądnego przeciętnego konsumenta”.
W dniu 8 września 2022 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał wyrok w sprawach połączonych C-80/21, C-81/21, C-82/21 w związku pytaniami złożonymi przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie w sprawach przeciwko Deutsche Bank SA oraz mBank SA.# TSUE stwierdził, że:
(i) sąd krajowy może stwierdzić nieuczciwy charakter części warunku umowy zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą, które nadają mu nieuczciwy charakter, jeżeli takie usunięcie nie sprowadzałoby się do zmiany treści tego warunku, który ma wpływ na jego istotę, czego zweryfikowanie należy do sądu odsyłającego;
(ii) sąd krajowy nie może, po stwierdzeniu nieważności nieuczciwego warunku znajdującego się w umowie zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą, która to nieważność nie pociąga za sobą nieważności tej umowy w całości, zastąpić ten warunek przepisem dyspozytywnym prawa krajowego;
(iii) sąd krajowy nie może, po stwierdzeniu nieważności nieuczciwego warunku znajdującego się w umowie zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą, który pociąga za sobą nieważność tej umowy w całości, zastąpić warunek umowny, którego nieważność została stwierdzona, albo wykładnią oświadczenia woli stron w celu uniknięcia unieważnienia tej umowy, albo przepisem prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym, nawet jeśli konsument został poinformowany o skutkach nieważności tejże umowy i zaakceptował je;
(iv) dziesięcioletni termin przedawnienia roszczenia konsumenta, mającego na celu uzyskanie zwrotu kwot nienależnie wypłaconych przedsiębiorcy w wykonaniu nieuczciwego warunku umowy kredytu, nie rozpoczyna biegu w dniu każdego świadczenia wykonanego przez konsumenta, jeśli konsument nie był w stanie w tym dniu samodzielnie dokonać oceny nieuczciwego charakteru warunku umownego lub nie powziął wiedzy o nieuczciwym charakterze tego warunku i bez uwzględnienia okoliczności, że umowa przewidywała okres spłaty – w niniejszym przypadku trzydziestoletni – znacznie przekraczający dziesięcioletni ustawowy termin przedawnienia.
114 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
W dniu 16 marca 2023 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą C-6/22 na skutek pytań prejudycjalnych skierowanych przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Woli w sprawie przeciwko byłemu Getin Noble Bankowi S.A. W wyroku TSUE orzekł, że:
(i) w wypadku unieważnienia umowy zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą ze względu na nieuczciwy charakter jednego z jej warunków do państw członkowskich należy uregulowanie, w drodze ich prawa krajowego, skutków tego unieważnienia, z poszanowaniem ochrony przyznanej konsumentowi przez Dyrektywę, w szczególności poprzez zagwarantowanie przywrócenia sytuacji prawnej i faktycznej, w jakiej konsument ten znajdowałby się w braku takiego nieuczciwego warunku;
(ii) sąd krajowy nie może:
a. badać z urzędu, z pominięciem zakresu uprawnień przyznanych mu w tym względzie przez prawo krajowe, sytuację majątkową konsumenta, który zażądał unieważnienia umowy wiążącej go z przedsiębiorcą ze względu na istnienie nieuczciwego warunku, bez którego umowa nie może nadal być prawnie wiążąca, nawet jeśli owo unieważnienie może narazić konsumenta na szczególnie szkodliwe konsekwencje;
b. odmówić stwierdzenia unieważnienia umowy, w sytuacji gdy konsument wyraźnie o to się zwrócił i został poinformowany w sposób obiektywny i wyczerpujący o konsekwencjach prawnych i szczególnie szkodliwych dla niego skutkach gospodarczych;
(iii) sąd krajowy nie może po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem zaradzić lukom wynikającym z usunięcia nieuczciwego warunku zawartego w tej umowie poprzez zastosowanie przepisu prawa krajowego niemającego charakteru przepisu dyspozytywnego. Jednakże do sądu krajowego należy podjęcie, przy uwzględnieniu całości prawa krajowego, wszelkich środków niezbędnych dla ochrony konsumenta przed szczególnie szkodliwymi konsekwencjami, jakie mogłoby dla niego mieć unieważnienie umowy.
W dniu 8 czerwca 2023 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą C-570/21 na skutek pytań prejudycjalnych skierowanych przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Woli w sprawie przeciwko byłemu Getin Noble Bankowi S.A. W wyroku TSUE orzekł, że:
(i) w pojęciu „konsumenta” w rozumieniu Dyrektywy 93/13 mieści się osoba, która zawarła umowę kredytu do użytku częściowo związanego z jej działalnością gospodarczą lub zawodową, a w części niezwiązanego z tą działalnością, wspólnie z innym kredytobiorcą, który nie działał w ramach swojej działalności gospodarczej lub zawodowej, jeżeli cel działalności gospodarczej lub zawodowej jest tak ograniczony, że nie jest on dominujący w ogólnym kontekście tej umowy;
(ii) w celu ustalenia, czy dana osoba jest objęta zakresem pojęcia „konsumenta” w rozumieniu Dyrektywy 93/13, a w szczególności, czy gospodarczy cel umowy kredytu zawartej przez tę osobę jest tak ograniczony, że nie jest on dominujący w ogólnym kontekście tej umowy, sąd odsyłający jest zobowiązany uwzględnić wszystkie istotne okoliczności towarzyszące tej umowie, zarówno ilościowe, jak i jakościowe, takie jak w szczególności podział wykorzystania pożyczonego kapitału na działalność zawodową i pozazawodową, a w przypadku większej liczby kredytobiorców okoliczność, że tylko jeden z nich realizuje cel gospodarczy lub że kredytodawca uzależnił udzielenie kredytu przeznaczonego na cele konsumenckie od częściowego przeznaczenia pożyczonej kwoty na spłatę długów związanych z działalnością gospodarczą lub zawodową.
115 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Dnia 15 czerwca 2023 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-287/22 na skutek pytania prejudycjalnego skierowanego przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie przeciwko byłemu Getin Noble Bankowi S.A. W wyroku TSUE orzekł, że przepisy Dyrektywy 93/13 stoją na przeszkodzie orzecznictwu krajowym, zgodnie z którym sąd krajowy może oddalić złożonego przez konsumenta wniosku o zastosowanie środków tymczasowych mających na celu zawieszenie, w oczekiwaniu na ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie unieważnienia zawartej przez tego konsumenta umowy kredytu ze względu na to, że owa umowa kredytu zawiera nieuczciwe warunki, spłaty rat miesięcznych należnych na podstawie wspomnianej umowy kredytu, w sytuacji gdy zastosowanie takich środków tymczasowych jest konieczne dla zapewnienia pełnej skuteczności tego orzeczenia.
W dniu 15 czerwca 2023 r. TSUE wydał wyrok w sprawie zarejestrowanej pod sygn. C-520/21, w następstwie pytań prejudycjalnych zadanych przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie przeciwko Bankowi Millennium, w którym wskazał, że Dyrektywa 93/13 nie reguluje wyraźnie skutków nieważności umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem po usunięciu zawartych w niej nieuczciwych warunków. Jednocześnie stwierdził, że:
(i) przepisy Dyrektywy 93/13 nie stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą konsument ma prawo żądać od instytucji kredytowej rekompensaty wykraczającej poza zwrot miesięcznych rat i kosztów zapłaconych z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty, pod warunkiem poszanowania celów dyrektywy 93/13 i zasady proporcjonalności;
(ii) przepisy Dyrektywy 93/13 stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty.
W dniu 21 września 2023 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą C-139/22 zadanych przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie przeciwko mBankowi. Trybunał orzekł, że:
(i) przepisy Dyrektywy Rady 93/13 nie stoją na przeszkodzie temu, by warunek umowny, który nie był indywidualnie negocjowany, został uznany przez właściwe organy krajowe za nieuczciwy z tego tylko powodu, że jego treść jest równoznaczna z treścią postanowienia wzorca umowy wpisanego do krajowego rejestru klauzul niedozwolonych;
(ii) przepisy Dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że postanowienie umowy, które ze względu na warunki wykonania niektórych przewidzianych w nim zobowiązań danego konsumenta należy uznać za nieuczciwe, nie może utracić takiego charakteru z powodu innego postanowienia tej umowy, które przewiduje możliwość wykonania przez tego konsumenta tych zobowiązań na innych warunkach;
(iii) przepisy Dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że przedsiębiorca ma obowiązek poinformowania zainteresowanego konsumenta o istotnych cechach zawartej z nim umowy oraz o ryzyku związanym z tą umową, i to nawet wówczas, gdy ów konsument jest jego pracownikiem i posiada odpowiednią wiedzę w dziedzinie wspomnianej umowy.
W dniu 7 grudnia 2023 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt C-140/22 zadanych przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie przeciwko mBankowi. Trybunał orzekł, że przepisy Dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że w kontekście uznania nieważności w całości umowy kredytu hipotecznego zawartej z konsumentem przez instytucję bankową ze względu na to, iż umowa ta zawiera nieuczciwy warunek, bez którego nie może ona dalej obowiązywać:
116 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.(i) stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą wykonywanie praw, które konsument wywodzi z tej dyrektywy, jest uzależnione od złożenia przez tego konsumenta przed sądem oświadczenia, w którym twierdzi on, po pierwsze, że nie wyraża zgody na utrzymanie w mocy tego warunku, po drugie, że jest świadomy z jednej strony faktu, że nieważność wspomnianego warunku pociąga za sobą nieważność wspomnianej umowy, a z drugiej – konsekwencji tego uznania nieważności, i po trzecie, że wyraża zgodę na uznanie tej umowy za nieważną; (ii) stoją na przeszkodzie temu, aby rekompensata żądana przez danego konsumenta z tytułu zwrotu kwot, które zapłacił on w wykonaniu rozpatrywanej umowy, została pomniejszona o równowartość odsetek, które ta instytucja bankowa otrzymałaby, gdyby umowa ta pozostała w mocy. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2023 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zakończył sprawę zarejestrowaną pod sygnaturą C-756/22 zainicjowaną przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie z powództwa Banku Millennium i orzekł, że przepisy Dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że w kontekście uznania umowy kredytu hipotecznego zawartej z konsumentem przez instytucję bankową za nieważną w całości ze względu na to, że umowa ta zawiera nieuczciwe warunki, bez których nie może ona dalej obowiązywać, stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa państwa członkowskiego, zgodnie z którą instytucja ta ma prawo żądać od tego konsumenta zwrotu kwot innych niż kapitał wpłacony na poczet wykonania tej umowy oraz ustawowe odsetki za opóźnienie od chwili wezwania do zapłaty. W dniu 14 grudnia 2023 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą C-28/22 skierowaną przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie przeciwko byłemu Getin Noble Bankowi. Trybunał orzekł, że: (i) przepisy Dyrektywy Rady 93/13 w związku z zasadą skuteczności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą w następstwie uznania za nieważną umowy kredytu hipotecznego zawartej przez przedsiębiorcę z konsumentem z uwagi na zawarte w tej umowie nieuczciwe warunki termin przedawnienia roszczeń tego przedsiębiorcy wynikających z nieważności rzeczonej umowy rozpoczyna bieg dopiero od dnia, w którym staje się ona trwale bezskuteczna, podczas gdy termin przedawnienia roszczeń tego konsumenta wynikających z nieważności tej umowy rozpoczyna bieg w chwili, w której dowiedział się on lub powinien dowiedzieć się o nieuczciwym charakterze warunku powodującego tę nieważność; (ii) przepisy Dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą na przedsiębiorcy, który zawarł umowę kredytu hipotecznego z konsumentem, nie spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy konsument ten ma wiedzę o skutkach usunięcia nieuczciwych warunków zawartych w tej umowie lub o niemożności zachowania mocy wiążącej owej umowy w przypadku usunięcia tych warunków; (iii) przepisy Dyrektywy 93/13 w związku z zasadą skuteczności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą, w sytuacji gdy umowa kredytu hipotecznego zawarta przez przedsiębiorcę z konsumentem nie może już pozostać wiążąca po usunięciu nieuczciwych warunków zawartych w tej umowie, przedsiębiorca ten może powołać się na prawo zatrzymania umożliwiające mu uzależnienie zwrotu świadczeń otrzymanych od tego konsumenta od przedstawienia przez niego oferty zwrotu świadczeń, które sam otrzymał od tego przedsiębiorcy, lub gwarancji zwrotu tych ostatnich świadczeń, jeżeli wykonanie przez tego samego przedsiębiorcę tego prawa zatrzymania powoduje utratę przez rzeczonego konsumenta prawa do uzyskania odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na danego przedsiębiorcę do wykonania zobowiązania umownego po tym, jak przedsiębiorca ten otrzyma wezwanie do zwrotu świadczeń zapłaconych jemu w wykonaniu tej umowy.
117 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Postanowieniem z 15 stycznia 2024 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zakończył sprawę zarejestrowaną pod sygn. akt C-488/23 na skutek pytania Sądu Okręgowego w Warszawie, wskazując, że prawo instytucji finansowej do żądania waloryzacji udostępnionego kapitału po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu zostało wykluczone w wyroku z 15 czerwca 2023 r wydanym w sprawie C-520/21.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej 18 stycznia 2024 r. wydał wyrok w sprawie C-531/22 na skutek pytań prejudycjalnych zadanych przez Sąd Rejonowy Warszawa-Śródmieście w sprawie byłego Getin Noble Banku. Trybunał stwierdził, że: (i) przepisy Dyrektywy Rady 93/13 stoją na przeszkodzie przepisom krajowym przewidującym, iż sąd krajowy nie może zbadać z urzędu potencjalnie nieuczciwego charakteru warunków zawartych w umowie i wyciągnąć z tego konsekwencji, w sytuacji gdy sprawuje on nadzór nad postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie prawomocnego orzeczenia w sprawie wydania nakazu zapłaty, któremu przysługuje powaga rzeczy osądzonej: a. jeśli przepisy te nie przewidują takiego badania na etapie wydawania nakazu zapłaty, lub b. jeśli takie badanie jest przewidziane wyłącznie na etapie sprzeciwu od danego nakazu zapłaty, o ile istnieje znaczne ryzyko, że dany konsument nie wniesie wymaganego sprzeciwu albo ze względu na to, że określony w tym celu termin jest bardzo krótki, albo z uwagi na koszty postępowania przed sądem w stosunku do kwoty kwestionowanego długu, albo też ze względu na to, że przepisy krajowe nie przewidują obowiązku dostarczenia temu konsumentowi wszelkich informacji niezbędnych do ustalenia przez niego zakresu swoich praw; (ii) przepisy Dyrektywy 93/13 nie stoją na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym wpis warunku umowy do krajowego rejestru klauzul niedozwolonych powoduje uznanie tego warunku za nieuczciwy w każdym postępowaniu z udziałem konsumenta, w tym także wobec przedsiębiorcy innego niż ten, przeciwko któremu toczyło się postępowanie o wpis rzeczonego warunku do tego rejestru krajowego, i gdy ów warunek nie ma takiego samego brzmienia jak warunek wpisany do wspomnianego rejestru, ale posiada taki sam sens i wywołuje jednakowe skutki wobec danego konsumenta.
Orzecznictwo Polskiego Sądu Najwyższego
7 maja 2021 Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów Sądu Najwyższego wydał uchwałę której nadał moc zasady prawnej zgodnie z którą: (i) niedozwolone postanowienie umowne (art. 385(1) § 1 k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną; (ii) jeżeli bez bezskutecznego postanowienia umowa kredytu nie może wiązać, konsumentowi i kredytodawcy przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.). Kredytodawca może żądać zwrotu świadczenia od chwili, w której umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna.
W dniu 28 kwietnia 2022 r. Sąd Najwyższy wydał uchwałę (III CZP 40/22), w której wskazał, że w sporach z konsumentem przepis art. 358(1) k.c. stanowi przepis szczególny wobec art. 353(1) k.c., co oznacza, że w przypadku, gdy zachodzą przesłanki zastosowania obu przepisów, sąd powinien zastosować przepis szczególny i orzec trwałą bezskuteczność postanowienia umownego, a nie jego nieważność. Przedmiotowe orzeczenie Sądu Najwyższego należy postrzegać jako istotnie ograniczające ryzyko przedawnienia roszczeń banku o zwrot kapitału.
118 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Skutkiem uchwały SN z 7 maja 2021 r. jest stwierdzenie, że bankowi przysługuje zwrot świadczenia pieniężnego spełnionego przez bank w wykonaniu trwale bezskutecznej umowy. Biorąc pod uwagę niepewność co do momentu rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia roszczeń banku, Bank w celu ochrony swoich interesów kieruje przeciwko kredytobiorcom pozostającym w sporze sądowym z bankiem pozwy o zapłatę. Żądanie pozwu obejmuje roszczenie o zwrot kapitału udostępnionego kredytobiorcy na podstawie umowy. Do dnia 31 grudnia 2023 r. Bank skierował przeciwko kredytobiorcom około 8,1 tysięcy pozwów. Ze względu na orzecznictwo TSUE, które dokonało interpretacji przyczyn i skutków nieważności umów hipotecznych kredytów walutowych obszar wykładni przepisów przez sądy polskie w tym zakresie wydaje się być ograniczony. Dalsza praktyka orzecznicza sądów polskich odgrywać będzie jednak istotną rolę w wypełnieniu treścią wskazań Trybunału a ponadto praktyka ta będzie miała istotne znaczenie co do zagadnień, które zważywszy na zakres kompetencji TSUE podlegają orzecznictwu krajowemu.
Obszarem, który może podlegać dalszej analizie w orzecznictwie sądów polskich pozostają zagadnienia związane z okresem przedawnienia roszczeń restytucyjnych Banku oraz klienta będących następstwem upadku umowy kredytowej. Interpretacje prawne w tych sprawach mogą mieć szczególnie doniosłe znaczenie dla roszczeń banku co do początku biegu terminu przedawnienia jego roszczeń eliminując lub potwierdzając ryzyko uznania jego roszczeń za przedawnione w danej sprawie. Dodatkowo istotnym zagadnieniem prawnym może być zakres uprawnień konsumenta oraz Banku w zakresie praw do odsetek ustawowych za opóźnienie od roszczeń restytucyjnych.# 13. Noty do Sprawozdania Finansowego
Wartości prezentowane w notach do sprawozdania finansowego wyrażone są w tysiącach zł.
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Przychody odsetkowe od Aktywów wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody | 1 806 350 | 1 232 768 |
| Instrumenty dłużne | 871 288 | 464 049 |
| Kredyty i pożyczki udzielone klientom | 935 062 | 768 719 |
| Przychody odsetkowe od Aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu | 6 385 562 | 3 696 751 |
| Środki w Banku Centralnym | 222 277 | 166 369 |
| Kredyty i pożyczki udzielone klientom, w tym: | 5 508 395 | 3 302 440 |
| - wpływ korekty wartości bilansowej brutto kredytów z tytułu wakacji kredytowych | (11 404) | (1 291 600) |
| Instrumenty dłużne | 552 276 | 85 566 |
| Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym | 34 786 | 26 151 |
| Transakcje z przyrzeczeniem odkupu | 67 828 | 26 095 |
| Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń | 0 | 90 130 |
| Wynik o charakterze podobnym do odsetkowego z tytułu: | 108 471 | (28 797) |
| Kredyty i pożyczki udzielone klientom obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | 9 995 | 28 604 |
| Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu - Instrumenty pochodne | 93 610 | (61 492) |
| Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu - Instrumenty dłużne | 4 866 | 4 091 |
| Razem | 8 300 383 | 4 900 722 |
Przychody odsetkowe za 2023 r. zawierają odsetki naliczone od kredytów z rozpoznaną utratą wartości w kwocie 214 843 tys. zł (odpowiednio dla danych porównawczych za rok 2022 kwota tych odsetek wynosiła 163 046 tys. zł). Przychody odsetkowe od instrumentów wycenianych według zamortyzowanego kosztu za rok 2023 zawierają korektę z tytułu wakacji kredytowych (pomniejszająca przychody) w kwocie 11,4 mln zł (odpowiednio dla danych porównawczych za rok 2022 kwota tej korekty wynosiła 1 291,6 mln zł), więcej informacji na ten temat przedstawiono w Rozdziale 7.3 Przyjęte zasady rachunkowości.
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Koszty odsetkowe od Zobowiązań finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu: | (3 165 879) | (1 662 941) |
| Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych | (12 602) | (26 945) |
| Zobowiązania wobec klientów | (2 834 187) | (1 464 489) |
| Transakcje z przyrzeczeniem odkupu | (35 178) | (52 871) |
| Wyemitowane dłużne papiery wartościowe | (115 891) | (1 253) |
| Zobowiązania podporządkowane | (141 686) | (110 181) |
| Zobowiązania z tytułu leasingu | (9 325) | (7 202) |
| Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń | (17 010) | 0 |
| Inne | 0 | 0 |
| Razem | (3 165 879) | (1 662 941) |
W linii „Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń” Bank prezentuje wynik odsetkowy z tytułu pochodnych instrumentów wyznaczonych i będących efektywnymi instrumentami zabezpieczającymi w zakresie zabezpieczenia przepływów pieniężnych oraz wartości godziwej. Szczegółowy opis stosowanych przez Bank relacji zabezpieczających został zamieszczony w nocie (24).
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Prowizje za prowadzenie rachunków | 117 576 | 138 040 |
| Prowizje za realizację przelewów, wpłat i wypłat gotówkowych oraz inne transakcje płatnicze | 94 976 | 91 496 |
| Prowizje z tytułu udzielonych kredytów i pożyczek | 169 111 | 166 554 |
| Prowizje z tytułu udzielonych gwarancji i poręczeń | 14 924 | 16 609 |
| Prowizje za obsługę kart płatniczych i kredytowych | 293 979 | 268 501 |
| Prowizje z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych | 117 975 | 127 141 |
| Prowizje z tytułu dystrybucji jednostek uczestnictwa i innych produktów oszczędnościowych | 46 094 | 52 525 |
| Prowizje z tytułu działalności maklerskiej i powierniczej | 12 215 | 10 374 |
| Pozostałe prowizje | 45 507 | 35 468 |
| Razem | 912 357 | 906 708 |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Prowizje za prowadzenie rachunków | (44 320) | (22 858) |
| Prowizje za realizację przelewów, wpłat i wypłat gotówkowych oraz inne transakcje płatnicze | (4 930) | (5 480) |
| Prowizje z tytułu udzielonych kredytów i pożyczek | (9 466) | (10 898) |
| Prowizje za obsługę kart płatniczych i kredytowych | (111 309) | (105 252) |
| Prowizje z tytułu działalności maklerskiej i powierniczej | (2 233) | (1 383) |
| Prowizje z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych | (9 518) | (11 546) |
| Pozostałe prowizje | (46 855) | (34 334) |
| Razem | (228 631) | (191 751) |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu | 0 | 17 |
| Aktywa finansowe nie przeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | 630 | 1 322 |
| Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody | 2 801 | 2 457 |
| Inwestycje w jednostkach zależnych | 28 706 | 41 796 |
| Razem | 32 137 | 45 592 |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Wynik na transakcji bancassurance | 553 912 | 0 |
| Operacje instrumentami dłużnymi | (12 353) | (166) |
| Sprzedaż portfela wycenianego według wartości godziwej przez inne całkowite dochody | 2 441 | 515 |
| Koszty operacji finansowych | (2 575) | (2 726) |
| Razem | 541 425 | (2 377) |
W dniu 13 lutego Zarząd Banku poinformował, że po uzyskaniu niezbędnych zgód korporacyjnych, w dniu 13 lutego 2023 r., Bank zawarł umowę ("Umowa”) sprzedaży 80% udziałów w spółce Millennium Financial Services sp. z o.o. ("Spółka") na rzecz Towarzystwa Ubezpieczeń na Życie Europa S.A., które nabywa 72% udziałów Spółki oraz Towarzystwa Ubezpieczeń Europa S.A., które nabywa 8% udziałów Spółki (łącznie "Kupujący"). Bank zawarł również z Kupującymi oraz Spółką umowy dotyczące wyłącznego modelu dystrybucji ubezpieczeń, w tym umowę o współpracy, umowy dystrybucyjne oraz umowy agencyjne. Strategiczna współpraca ubezpieczeniowa przewiduje długoterminową (10 lat) współpracę w zakresie bancassurance w odniesieniu do określonych ubezpieczeń powiązanych z produktami kredytowymi oferowanymi przez Bank. Istotą transakcji przewidzianej w Umowie było bezpośrednie nabycie Udziałów przez Kupujących od Banku za zdefiniowaną cenę początkową, która może podlegać mechanizmowi korekty ceny po zamknięciu Transakcji. W dniu 29 marca 2023 roku nastąpiło przeniesienie 80% udziałów w spółce na rzecz kupujących a ostateczne rozliczenie transakcji, wraz z korektą ceny, miało miejsce w grudniu 2023 r. Ponieważ w ramach transakcji oprócz Umowy sprzedaży udziałów Spółki Bank zawarł z Kupującymi i Spółką również inne umowy, Bank dokonał analizy poszczególnych umów i ich skutków ekonomicznych zgodnie z wymogami MSSF 10, MSSF 15 i MSSF 9. W konsekwencji Bank zidentyfikował zobowiązania umowne oraz ocenił przypisanie umownych wynagrodzeń do poszczególnych elementów transakcji ustalając odpowiedni sposób rozpoznawania przychodów z poszczególnych zobowiązań umownych. W efekcie Bank rozpoznał w roku 2023 w Rachunku Zysków i Strat łączny wynik w kwocie 652,4 milionów złotych (brutto), na który składał się: 1) wynik zrealizowany na sprzedaży: zapłata ceny pomniejszona o wartość godziwą udziałów na moment utraty kontroli w kwocie 553,9 miliona złotych (brutto) został ujęty w pozycji „Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania aktywów i zobowiązań finansowych niewycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy”; 2) wpływ w wysokości 46,0 milionów złotych (brutto) jako wycenę instrumentu pochodnego w momencie ostatecznego rozliczenia transakcji w grudniu 2023 r. wynikającego z ustalonych potencjalnych przyszłych wypłat wynagrodzeń, został ujęty jako „Wynik z tytułu aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu”; 3) Jednocześnie, w związku z utratą kontroli nad Spółką, Bank dokonał wyceny pozostałego udziału niekontrolującego w Spółce w wartości godziwej wynoszącej 52,5 miliona złotych (brutto), kwota ta została ujęta w „Pozostałych przychodach operacyjnych”. Począwszy od momentu utraty kontroli inwestycja w Spółkę traktowana jest jako zaangażowanie w podmiot stowarzyszony (Bank posiada 20% udziałów w Spółce) i jest wyceniana na poziomie Grupy metodą praw własności, natomiast w sprawozdaniu finansowym Banku model wyceny to wartość godziwa ze skutkiem wyceny odnoszonym do Rachunku Zysków i strat. Ocena Banku dokonana była na podstawie MSSF i ich interpretacji obowiązujących na datę niniejszego sprawozdania finansowego.
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Wynik na instrumentach dłużnych | 6 003 | (13 179) |
| Wynik na instrumentach pochodnych | 41 955 | 12 646 |
| Wynik z pozostałych operacji finansowych | 24 | 5 |
| Razem | 47 982 | (528) |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego (w tym zaniechanie) | 42 413 | 5 230 |
| Zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanej wynikające z zabezpieczonego ryzyka | (43 499) | (6 119) |
| Nieefektywność wynikająca z zabezpieczeń przepływów pieniężnych | 2 246 | (6 241) |
| Nieefektywność wynikająca z zabezpieczeń inwestycji netto w jednostkach działających za granicą | 0 | 0 |
| Razem | 1 160 | (7 130) |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Zysk ze sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych | 4 923 | 1 371 |
| Przychody ze sprzedaży pozostałych usług | 10 085 | 12 167 |
| Przychody związane z działalnością windykacyjną | 11 745 | 4 552 |
| Rozwiązanie rezerw na roszczenia sporne | 11 783 | 8 116 |
| Wycena umowy gwarancji i zabezpieczenia zawartej z Société Générale S.A. | 259 921 | 169 682 |
| Wycena pozostałego udziału niekontrolującego w Europa MFS Sp. z o.o. | 52 487 | 0 |
| Pozostałe | 54 403 | 43 253 |
| Razem | 405 347 | 239 141 |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Strata ze sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych | (1 631) | (2 024) |
| Odszkodowania, kary i grzywny - zapłacone | (37 134) | (18 454) |
| Koszty rezerw na roszczenia sporne | (30 208) | (27 325) |
| Koszty związane ze sprzedażą pozostałych usług | (2 737) | (2 269) |
| Przekazane darowizny | (1 086) | (1 673) |
| Koszty związane z windykacją | (144 561) | (98 347) |
| Koszty zastępstwa procesowego | (26 568) | (10 040) |
| Pozostałe | (16 339) | (16 845) |
| Razem | (260 264) | (176 977) |
W dniu 11 września 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł w sprawie Lexitor przeciwko SKOK Stefczyka, Santander Consumer Bank i mBank (sprawa C 383/18), w której stwierdził, że konsument ma prawo żądać zmniejszenia całkowitej kwoty kosztów pożyczki na którą składają się odsetki i koszty przypadające na pozostały okres obowiązywania umowy w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu. Biorąc pod uwagę ten wyrok, Bank tworzy rezerwę na potencjalne zwroty, której wartość według stanu na 31.12.2023 wyniosła 76,4 mln złotych.
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Koszty pracownicze | (982 355) | (865 074) |
| Wynagrodzenia | (805 121) | (710 949) |
| Narzuty na wynagrodzenia | (138 630) | (120 201) |
| Świadczenia na rzecz pracowników, w tym: | (38 604) | (33 924) |
| rezerwy na odprawy emerytalne | (4 600) | (5 609) |
| rezerwy na niewykorzystane urlopy | (3 227) | (90) |
| pozostałe | (30 777) | (28 225) |
| Pozostałe koszty administracyjne | (731 307) | (952 414) |
| Koszty reklamy, promocji i reprezentacji | (70 864) | (64 201) |
| Koszty informatyki i łączności | (152 432) | (131 011) |
| Koszty wynajmu | (59 724) | (46 486) |
| Koszty utrzymania budynków, wyposażenia, materiałów | (49 115) | (47 224) |
| Koszty bankomatów i obsługi gotówki | (35 106) | (32 957) |
| Koszty usług doradczych, audytowych, prawniczych, tłumaczeń | (146 957) | (95 474) |
| Podatki i opłaty różne | (42 129) | (36 976) |
| Koszty KIR | (12 855) | (11 305) |
| Koszty PFRON | (8 071) | (6 098) |
| Koszty BFG | (60 034) | (121 101) |
| Koszty Nadzoru Finansowego | (14 178) | (12 648) |
| Koszty składek na rzecz IPS | 0 | (276 120) |
| Pozostałe | (79 842) | (70 813) |
| Razem | (1 713 662) | (1 817 488) |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Z tytułu odpisów dla kredytów i pożyczek udzielonych klientom | (219 847) | (305 490) |
| Utworzenie odpisów dla kredytów i pożyczek udzielonych klientom | (1 299 920) | (1 417 533) |
| Odwrócenie odpisów dla kredytów i pożyczek udzielonych klientom | 962 459 | 979 345 |
| Kwoty odzyskane z tytułu kredytów uprzednio spisanych w ciężar rezerw | 39 689 | 47 278 |
| Sprzedaż wierzytelności | 77 926 | 85 416 |
| Pozostałe ujęte bezpośrednio w Rachunku Zysków i Strat | (1) | 4 |
| Z tytułu odpisów dla papierów wartościowych | 1 | (5) |
| Utworzenie odpisów dla papierów wartościowych | (2) | (5) |
| Odwrócenie odpisów dla papierów wartościowych | 3 | 0 |
| Z tytułu odpisów dla zobowiązań pozabilansowych | (2 420) | 4 854 |
| Utworzenie odpisów dla zobowiązań pozabilansowych | (40 336) | (42 130) |
| Odwrócenie odpisów dla zobowiązań pozabilansowych | 37 916 | 46 984 |
| Razem | (222 266) | (300 641) |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Majątku trwałego | 0 | 0 |
| Pozostałe aktywa | (84) | (3 515) |
| Razem | (84) | (3 515) |
| RAZEM | Alokowane na portfel kredytowy | Rezerwy na nierozstrzygnięte sprawy sporne | |
|---|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 5 395 344 | 4 572 901 | 822 443 |
| Wykorzystanie rezerw w ciągu okresu | (521 769) | (521 769) | 0 |
| Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych | 3 065 380 | 0 | 3 065 380 |
| Alokacja do portfela kredytowego | 0 | 2 532 494 | (2 532 494) |
| Zwiekszenie rezerw z tytułu różnic kursowych | (67 166) | (67 166) | 0 |
| Stan na koniec okresu | 7 871 789 | 6 516 460 | 1 355 329 |
| RAZEM | Alokowane na portfel kredytowy | Rezerwy na nierozstrzygnięte sprawy sporne | |
|---|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 3 332 614 | 2 916 779 | 415 835 |
| Wykorzystanie rezerw w ciągu okresu | (223 036) | (223 036) | 0 |
| Koszty rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych | 2 017 320 | 0 | 2 017 320 |
| Alokacja do portfela kredytowego | 0 | 1 610 712 | (1 610 712) |
| Zwiekszenie rezerw z tytułu różnic kursowych | 268 445 | 268 445 | 0 |
| Stan na koniec okresu | 5 395 344 | 4 572 901 | 822 443 |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Koszty poniesione w związku z negocjacjami rozpoznane w rachunku zysków i strat | (326 018) | (484 392) |
| - ujęte w pozycji „Wynik z pozycji wymiany” | (273 791) | (382 239) |
| - ujęte w pozycji „Wynik z tytułu modyfikacji” | (52 227) | (102 153) |
| Koszty poniesione w związku negocjacjami ujęte w ciężar wcześniej utworzonych rezerw | (90 169) | (30 774) |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Rzeczowych aktywów trwałych | (153 446) | (149 679) |
| Wartości niematerialnych | (53 743) | (52 733) |
| Razem | (207 189) | (202 412) |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Bieżący podatek | (603 679) | (254 175) |
| Bieżący rok | (605 053) | (254 175) |
| Korekta lat ubiegłych | 1 374 | 0 |
| Podatek odroczony: | (110 835) | (11 030) |
| Powstanie i odwrócenie różnic przejściowych | (110 835) | (11 030) |
| Razem obciążenie podatkowe w rachunku zysków i strat | (714 514) | (265 205) |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Wynik finansowy brutto | 1 224 773 | (764 694) |
| Ustawowa stawka podatkowa | 19% | 19% |
| Podatek dochodowy wg obowiązującej stawki podatkowej 19% | (232 707) | 145 292 |
| Wpływ różnic trwałych na obciążenia podatkowe: | (488 299) | (413 301) |
| Przychody niepodlegające opodatkowaniu | 54 668 | 41 596 |
| Przychody z tytułu dywidend | 5 986 | 8 411 |
| Rozwiązanie pozostałych rezerw | 48 570 | 32 027 |
| Pozostałe | 112 | 1 158 |
| Koszty niestanowiące kosztów podatkowych | (542 967) | (454 897) |
| Składka PFRON | (1 533) | (1 158) |
| Składki na Bankowy Fundusz Gwarancyjny | (11 406) | (23 009) |
| Podatek bankowy | (604) | (32 122) |
| Wierzytelności spisane w ciężar rezerw | (14 945) | (9 255) |
| Koszty postepowań sądowych i spraw spornych | (512 055) | (388 265) |
| Pozostałe | (2 424) | (1 088) |
| Kwota ujemnych różnic przejściowych, w związku z którymi nie ujęto w bilansie składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 0 | 2 116 |
| Odliczenie podatku zapłaconego za granicą | 112 234 | |
| Inne różnice pomiędzy wynikiem finansowym brutto a dochodem do opodatkowania podatkiem dochodowym (w tym ulga B+R) | 6 380 | 454 |
| Razem obciążenie podatkowe w Rachunku zysków i strat | (714 514) | (265 205) |
| Efektywna stawka podatkowa | 58,34% |
* Za 2022 rok Bank zarejestrował ujemny wynik finansowy brutto a jednocześnie obciążenie podatkowe o charakterze kosztowym, w związku z tym Bank nie dokonał kalkulacji efektywnej stawki podatkowej.
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Wycena aktywów inwestycyjnych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody | 41 599 | 170 072 |
| Wycena portfela kredytów wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody | (19 344) | (48 607) |
| Wycena instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne | 10 297 | 77 151 |
| Zyski /(straty) aktuarialne | 133 | (1 849) |
| Podatek odroczony ujęty bezpośrednio w kapitałach | 32 685 | 196 767 |
Zmiany podatku odroczonego ujętego bezpośrednio w kapitale własnym zostały zaprezentowane w Nocie (39b).
W dniu 12 lutego 2019 r. zostały wszczęte przez Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Szczecinie (ZUCS) kontrole celno-skarbowe w zakresie prawidłowości rozliczeń z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2015 i 2016. W dniu 17 grudnia 2019 r. Bank otrzymał wyniki tych kontroli z dnia 13 grudnia 2019 r., w których zakwestionowano zwolnienie ze zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych (WHT) odsetek od obligacji Banku wypłacanych w tych latach do spółki MB Finance AB (MBF) z siedzibą w Szwecji stanowiących zabezpieczenie 10-letnich obligacji podporządkowanych o wartości nominalnej 150 mln EUR wyemitowanych przez ten podmiot w grudniu 2007 r. (umorzonych w grudniu 2017 r.). 11 czerwca 2021 r.# Bank otrzymał decyzje ZUCS w ramach II instancji zmniejszające zaległość w WHT za lata 2015-16 z 6,6 do 5,3 mln zł.
Kwota ta wraz z odsetkami została zapłacona przez Bank w dniu 18 czerwca 2021 r. Bank wniósł skargi od tych decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (WSA). WSA wyrokami z dnia 13 i 27 października 2021 r. uchylił w całości decyzje ZUCS. ZUCS złożył skargi kasacyjne od niekorzystnych dla siebie wyroków do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA).
13 kwietnia 2021 r. wszczęta została przez Naczelnika ZUCS kontrola w WHT za 2017 r. Zgodnie z przewidywaniami w wyniku kontroli z dnia 29 września 2021 r. ZUCS również zakwestionował zwolnienie z WHT odsetek wypłaconych do MBF w tym roku (kwota spornego WHT wynosi za ten rok ok. 2,2 mln zł). Bank również nie zgadza się z tymi ustaleniami i będzie kontynuował spór z ZUCS.
21 marca 2022 r. Bank otrzymał postanowienie ZUCS o przekształceniu zakończonej kontroli w postępowanie podatkowe. 30 czerwca 2022 r. Bank otrzymał decyzję ZUCS określająca zaległość podatkową w WHT w wysokości 2,2 mln zł. Bank złożył odwołanie od tej decyzji. Postanowieniem z dnia 23 lutego 2023 r. WSA w Szczecinie zawiesił postępowanie sądowo-administracyjne w sprawie WHT za 2017 r. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez NSA sporu dotyczącego WHT za lata 2015-16.
Bank otrzymał ekspertyzę prawną z dnia 29 stycznia 2020 r. profesorów z Katedry Prawa Finansów Publicznych Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, w świetle której stanowisko ZUCS w toczonym sporze zostało uznane za niezgodne z przepisami prawa podatkowego.
Dnia 6 grudnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok w sprawie skargi Banku na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w sprawie zasad ujmowania skutków w podatku CIT orzekanych przez sądy powszechne unieważnień kredytów hipotecznych indeksowanych do walut obcych oraz pożyczek walutowych (w szczególności we franku szwajcarskim).
Zgodnie z wyrokiem skutki podatkowe Bank powinien ujmować nie poprzez zaliczanie powstałych strat do kosztów uzyskania przychodów tylko poprzez korektę uprzednio opodatkowanych podatkiem CIT przychodów z tytułu wskazanych wyżej kredytów i pożyczek (dodatnich różnic kursowych, odsetek, prowizji i opłat) z uwzględnieniem zasad przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Do czasu wydania powyższego wyroku Bank ostrożnościowo nie rozpoznawał dla celów podatku CIT i odroczonego strat z tytułu unieważnień i aktualnie jest w trakcie analizy i przygotowywania metodologii oraz procesu zarówno w celu dokonania odpowiednich korekt zobowiązań w podatku CIT z tytułu unieważnień w latach ubiegłych jak również w celu rozpoznania odpowiedniego aktywa w podatku odroczonym odnoszącego się w sposób rzetelny do prawdopodobnych unieważnień ww. kredytów i pożyczek w przyszłości. Istnieją bowiem wątpliwości co do szczegółowych zasad korekty przychodów, które mogą zmienić ostateczne kwoty korekt.
128 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Zgodnie z wymogami MSR 33, Bank wylicza zysk na jedną akcję na podstawie danych skonsolidowanych i prezentuje go odpowiednio w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Gotówka | 919 265 | 935 916 |
| Środki pieniężne na rachunkach w Banku Centralnym | 4 175 719 | 8 600 174 |
| Inne środki pieniężne | 0 | 0 |
| Razem | 5 094 984 | 9 536 090 |
Bank był zobowiązany do utrzymywania w okresie od 30 listopada 2023 do 1 stycznia 2024 w NBP na rachunku bieżącym Banku średniego salda o wartości 3 517 988 tys. zł (średnia arytmetyczna stanów środków na rachunku bieżącym w NBP ze wszystkich dni okresu rezerwowego).
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| W walucie polskiej | 4 399 501 | 4 406 496 |
| W walutach obcych (po przeliczeniu na zł): | 695 483 | 5 129 594 |
| waluta: USD | 69 123 | 100 673 |
| waluta: EUR | 582 187 | 4 991 057 |
| waluta: CHF | 17 089 | 15 756 |
| waluta: GBP | 18 251 | 17 508 |
| pozostałe waluty | 8 833 | 4 600 |
| Razem | 5 094 984 | 9 536 090 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Dłużne papiery wartościowe | 110 554 | 24 210 |
| Papiery wartościowe Skarbu Państwa | 110 554 | 24 210 |
| a) bony | 0 | 0 |
| b) obligacje | 110 554 | 24 210 |
| Instrumenty kapitałowe | 121 113 | |
| Dodatnia wycena pochodnych instrumentów finansowych | 498 577 | 339 295 |
| Razem | 609 252 | 363 618 |
Informacja na temat aktywów finansowych stanowiących zabezpieczenie zobowiązań została przedstawiona w Rozdziale 14., punkt 2).
129 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| o stałej stopie procentowej | 48 243 | 18 353 |
| o zmiennej stopie procentowej | 62 311 | 5 857 |
| Razem | 110 554 | 24 210 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| do 1 miesiąca | 2 790 | 912 |
| powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy | 0 | 0 |
| powyżej 3 miesięcy do 1 roku | 1 657 | 2 050 |
| powyżej 1 roku do 5 lat | 75 307 | 15 995 |
| powyżej 5 lat | 30 800 | 5 253 |
| Razem | 110 554 | 24 210 |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 24 323 | 86 438 |
| Zwiększenia (zakup, przejęcie i naliczenie odsetek i dyskonta) | 10 685 599 | 5 891 243 |
| Zmniejszenia (sprzedaż i umorzenie) | (10 599 136) | (5 954 084) |
| Różnice z wyceny do wartości godziwej | (111) | 726 |
| Stan na koniec okresu | 110 675 | 24 323 |
130 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
31.12.2023
| Wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji | Wartości godziwe | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| poniżej 3 miesięcy | od 3 miesięcy do 1 roku | od 1 roku do 5 lat | powyżej 5 lat | Razem | Aktywa | Pasywa | ||
| 1. Instrumenty pochodne na stopę procentową | 2 317 330 | 2 514 918 | 7 492 310 | 383 670 | (9 488) | 12 060 | 21 548 | |
| Kontrakty na przyszłą stopę procentową (FRA) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| Swapy na stopę procentową (IRS) | 2 197 874 | 2 255 207 | 6 836 859 | 363 000 | (9 488) | 538 | 10 026 | |
| Pozostałe kontrakty na stopę procentową: opcje | 119 456 | 259 711 | 655 451 | 20 670 | 0 | 11 522 | 11 522 | |
| 2. Walutowe instrumenty pochodne* | 7 839 593 | 3 413 391 | 122 070 | 0 | (59 958) | 69 759 | 129 717 | |
| Kontrakty walutowe | 1 526 891 | 737 568 | 61 066 | 0 | (28 087) | 9 993 | 38 080 | |
| Swapy walutowe | 6 312 702 | 2 675 823 | 61 004 | 0 | (31 871) | 59 766 | 91 637 | |
| Pozostałe kontrakty walutowe (CIRS) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| Opcje walutowe | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| 3. Instrumenty wbudowane | 472 247 | 2 018 329 | 858 866 | 0 | (414 200) | 0 | 414 200 | |
| Opcje wbudowane w depozyty | 472 247 | 2 018 329 | 858 866 | 0 | (414 200) | 0 | 414 200 | |
| Opcje wbudowane w emitowane papiery wartościowe | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| 4. Opcje na indeksy | 549 165 | 2 172 086 | 875 462 | 0 | 405 612 | 416 758 | 11 146 | |
| Wycena pochodnych instrumentów finansowych, RAZEM | 11 178 335 | 10 118 723 | 9 348 709 | 383 670 | (78 034) | 498 577 | 576 611 | |
| Wycena pozycji zabezpieczanych z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej | - | 0 | 0 | |||||
| Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży dłużnych papierów wartościowych | - | - | 2 720 |
* Wartość nominalna dla instrumentów pochodnych dwuwalutowych prezentowana jest w kwocie stanowiącej sumę obydwu stron transakcji wyrażonych w PLN.
131 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
31.12.2022
| Wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji | Wartości godziwe | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| poniżej 3 miesięcy | od 3 miesięcy do 1 roku | od 1 roku do 5 lat | powyżej 5 lat | Razem | Aktywa | Pasywa | ||
| 1. Instrumenty pochodne na stopę procentową | 1 039 534 | 1 664 741 | 9 507 306 | 257 449 | (28 540) | 29 235 | 57 775 | |
| Kontrakty na przyszłą stopę procentową (FRA) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| Swapy na stopę procentową (IRS) | 1 039 534 | 1 526 317 | 8 751 790 | 233 297 | (29 042) | 1 293 | 30 335 | |
| Pozostałe kontrakty na stopę procentową: opcje | 0 | 138 424 | 755 516 | 24 152 | 502 | 27 942 | 27 440 | |
| 2. Walutowe instrumenty pochodne* | 12 135 778 | 1 648 761 | 160 657 | 0 | (9 323) | 58 624 | 67 947 | |
| Kontrakty walutowe | 1 995 563 | 1 023 642 | 85 933 | 0 | (12 358) | 11 939 | 24 297 | |
| Swapy walutowe | 9 203 270 | 625 119 | 74 724 | 0 | 1 436 | 44 663 | 43 227 | |
| Pozostałe kontrakty walutowe (CIRS) | 936 945 | 0 | 0 | 0 | 1 599 | 2 022 | 423 | |
| Opcje walutowe | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| 3. Instrumenty wbudowane | 0 | 257 952 | 2 439 784 | 0 | (250 400) | 0 | 250 400 | |
| Opcje wbudowane w depozyty | 0 | 257 952 | 2 439 784 | 0 | (250 400) | 0 | 250 400 | |
| Opcje wbudowane w emitowane papiery wartościowe | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| 4. Opcje na indeksy | 0 | 301 357 | 2 551 648 | 0 | 247 414 | 251 436 | 4 022 | |
| Wycena pochodnych instrumentów finansowych, RAZEM | 13 175 312 | 3 872 811 | 14 659 395 | 257 449 | (40 849) | 339 295 | 380 144 | |
| Wycena pozycji zabezpieczanych z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej | - | 0 | 0 | |||||
| Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży dłużnych papierów wartościowych | - | - | 4 784 |
* Wartość nominalna dla instrumentów pochodnych dwuwalutowych prezentowana jest w kwocie stanowiącej sumę obydwu stron transakcji wyrażonych w PLN.
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Instrumenty kapitałowe | 66 609 | 128 979 |
| Instytucje kredytowe | 0 | 0 |
| Pozostałe podmioty | 66 609 | 128 979 |
| Dłużne papiery wartościowe | 81 014 | 72 057 |
| Instytucje kredytowe | 0 | 0 |
| Pozostałe podmioty | 81 014 | 72 057 |
| Razem | 147 623 | 201 036 |
132 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Dłużne papiery wartościowe | 21 895 863 | 16 414 065 |
| Papiery wartościowe Skarbu Państwa | 11 756 814 | 13 515 705 |
| a) bony | 0 | 0 |
| b) obligacje | 11 756 814 | 13 515 705 |
| Papiery wartościowe banku centralnego | 9 694 142 | 2 499 532 |
| a) bony | 9 694 142 | 2 499 532 |
| b) obligacje | 0 | 0 |
| Pozostałe papiery wartościowe: | 444 907 | 398 828 |
| a) notowane | 444 907 | 398 828 |
| b) nienotowane | 0 | 0 |
| Udziały i akcje w innych jednostkach | 28 789 | 24 393 |
| Inne instrumenty finansowe | 0 | 0 |
| Razem | 21 924 652 | 16 438 458 |
| W tym: | ||
| Instrumenty notowane na aktywnym rynku | 12 201 967 | 13 914 781 |
| Instrumenty nienotowane na aktywnym rynku | 9 722 685 | 2 523 677 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| o stałej stopie procentowej | 18 131 748 | 13 528 878 |
| o zmiennej stopie procentowej | 3 764 115 | 2 885 187 |
| Razem | 21 895 863 | 16 414 065 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| do 1 miesiąca | 9 977 621 | 4 405 868 |
| powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy | 22 012 | 0 |
| powyżej 3 miesięcy do 1 roku | 2 177 193 | 2 305 894 |
| powyżej 1 roku do 5 lat | 9 406 242 | 9 031 705 |
| powyżej 5 lat | 312 795 | 670 598 |
| Razem | 21 895 863 | 16 414 065 |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 16 438 458 | 17 952 492 |
| Zwiększenia (zakup i naliczenie odsetek i dyskonta) | 469 769 603 | 152 066 625 |
| Zmniejszenia (sprzedaż i umorzenie) | (464 959 558) | (153 372 234) |
| Różnice z wyceny do wartości godziwej | 676 175 | (208 680) |
| Odpisy z tytułu utraty wartości | 0 | 248 |
| Inne | (26) | 7 |
| Stan na koniec okresu | 21 924 652 | 16 438 458 |
| Wartość bilansowa: | 31.12.2023 | 31.12.2022 |
|---|---|---|
| Obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat | 19 349 | 97 982 |
| Kredyty i pożyczki udzielone | 10 527 | 23 708 |
| - klientom indywidualnym | 10 527 | 23 708 |
| Należności z tytułu kart płatniczych | 8 822 | 74 274 |
| - od podmiotów gospodarczych | 69 | 66 |
| - od klientów indywidualnych | 8 753 | 74 208 |
W momencie wdrożenia MSSF9 Grupa wyodrębniła ekspozycje kredytowe zawierające w definicji oprocentowania dźwignię finansową/mnożnik które ujmuje w niniejszym sprawozdaniu finansowym jako „Aktywa finansowe inne niż przeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat - Kredyty i zaliczki. Zapisy MSSF9 wskazują iż cecha mnożnika powoduje modyfikację pieniądza w czasie i konieczność wyceny do wartości godziwej, pomimo iż sens ekonomiczny tych transakcji czyli zarządzanie portfelem nieoparte o wartością godziwą i utrzymywanie portfela w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy jest charakterystyczne dla portfeli wycenianych według zamortyzowanego kosztu. W 2021 r. w wyniku zmiany zapisów umownych (eliminacja cechy mnożnika) część z tych ekspozycji zaczęła być ponownie wyceniana według zamortyzowanego kosztu. Zmiana dotyczyła kredytów w przypadków których klienci całkowicie spłacili swoje zaangażowanie, od którego odsetki naliczane były w oparciu o starą formułę zawierającą mnożnik. Ekspozycje zaciągnięte po tym czasie na nowych warunkach umownych (bez mnożnika), są wyceniane według zamortyzowanego kosztu.
| Wartość bilansowa: | 31.12.2023 | 31.12.2022 |
|---|---|---|
| Wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody * | 11 799 748 | 11 221 252 |
| Przedsiębiorstwa | 0 | 0 |
| Osoby prywatne | 11 799 748 | 11 221 252 |
| Sektor instytucji rządowych i samorządowych | 0 | 0 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| do 1 miesiąca | 18 132 | 14 754 |
| powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy | 33 532 | 21 983 |
| powyżej 3 miesięcy do 1 roku | 164 838 | 114 540 |
| powyżej 1 roku do 5 lat | 1 143 687 | 865 280 |
| powyżej 5 lat | 10 439 559 | 10 204 695 |
| Razem | 11 799 748 | 11 221 252 |
| Wartość bilansowa brutto | Skumulowana utrata wartości | Wartość bilansowa netto | |
|---|---|---|---|
| Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 | Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 | ||
| Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu | 55 099 489 4 700 417 3 085 807 | (368 582) (288 019) (1 642 763) | 60 586 349 |
| Przedsiębiorstwa | 16 114 126 720 324 423 534 | (71 384) (26 255) (156 777) | 17 003 568 |
| Osoby prywatne | 38 933 615 3 980 089 2 662 273 | (297 078) (261 764) (1 485 986) | 43 531 149 |
| Sektor instytucji rządowych i samorządowych | 51 748 4 0 (120) | 0 0 | 51 632 |
| Wartość bilansowa brutto | Skumulowana utrata wartości | Wartość bilansowa netto | |
|---|---|---|---|
| Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 | Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 | ||
| Wyceniane wg zamortyzowanego kosztu | 58 305 453 5 404 906 3 068 148 | (330 571) (317 975) (1 593 590) | 64 536 372 |
| Przedsiębiorstwa | 17 329 382 877 603 355 548 | (86 060) (31 819) (169 016) | 18 275 637 |
| Osoby prywatne | 40 774 383 4 527 301 2 712 600 | (244 370) (286 156) (1 424 574) | 46 059 185 |
| Sektor instytucji rządowych i samorządowych | 201 688 3 0 (141) | 0 0 | 201 550 |
Bank dokonuje spisania wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych w przypadku gdy nie istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo odzyskania w całości (spisanie całkowite) lub części (spisanie częściowe) danego składnika aktywów finansowych. W następstwie dokonania spisań częściowych Bank przeniósł do ewidencji pozabilansowej (pomniejszając wartość bilansową brutto wierzytelności) odsetki karne w wysokości 445 milionów złotych według stanu na dzień 31 grudnia 2023 r.
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Kredyty i pożyczki udzielone | 60 846 292 | 58 778 633 |
| - podmiotom gospodarczym | 17 052 488 | 12 224 434 |
| - klientom indywidualnym | 43 742 276 | 46 499 190 |
| - jednostkom budżetowym | 51 528 | 55 009 |
| Należności z tytułu kart płatniczych | 1 209 612 | 1 034 413 |
| - od podmiotów gospodarczych | 13 569 | 13 974 |
| - od klientów indywidualnych | 1 196 043 | 1 020 439 |
| Skupione wierzytelności | 143 844 | 6 416 938 |
| - podmiotów gospodarczych | 143 844 | 6 270 448 |
| - jednostek budżetowych | 0 | 146 490 |
| Zrealizowane gwarancje i poręczenia | 560 | 7 203 |
| Dłużne papiery wartościowe uprawnione do redyskonta w Banku Centralnym | 0 | 76 |
| Inne | 104 560 | 30 276 |
| Odsetki | 580 845 | 510 968 |
| Razem | 62 885 713 | 66 778 507 |
| Odpisy aktualizujące wartość należności | (2 299 364) | (2 242 135) |
| Razem wartość bilansowa | 60 586 349 | 64 536 372 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Kredyty i pożyczki udzielone klientom (brutto) | 62 885 713 | 66 778 507 |
| z rozpoznaną utratą wartości | 3 085 807 | 3 068 148 |
| bez rozpoznanej utraty wartości | 59 799 906 | 63 710 359 |
| Odpis aktualizacyjny z tytułu utraty wartości | (2 299 364) | (2 242 135) |
| na ekspozycje z rozpoznaną utratą wartości | (1 642 763) | (1 593 590) |
| na ekspozycje bez rozpoznanej utraty wartości | (656 601) | (648 545) |
| Kredyty i pożyczki udzielone klientom (netto): | 60 586 349 | 64 536 372 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Kredyty i pożyczki udzielone klientom (brutto) | 62 885 713 | 66 778 507 |
| wyceniane indywidualnie | 381 751 | 411 999 |
| wyceniane portfelowo | 62 503 962 | 66 366 508 |
| Odpis aktualizacyjny z tytułu utraty wartości | (2 299 364) | (2 242 135) |
| utworzony na bazie analizy indywidualnej | (134 507) | (150 983) |
| utworzony na bazie analizy kolektywnej | (2 164 857) | (2 091 152) |
| Kredyty i pożyczki udzielone klientom (netto): | 60 586 349 | 64 536 372 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Kredyty i pożyczki udzielone klientom (brutto) | 62 885 713 | 66 778 507 |
| korporacyjnym | 17 309 736 | 18 764 223 |
| indywidualnym | 45 575 977 | 48 014 284 |
| Odpis aktualizacyjny z tytułu utraty wartości | (2 299 364) | (2 242 135) |
| utworzony na należności od klientów korporacyjnych | (254 536) | (287 036) |
| utworzony na należności od klientów indywidualnych | (2 044 828) | (1 955 099) |
| Kredyty i pożyczki udzielone klientom (netto): | 60 586 349 | 64 536 372 |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 2 242 135 | 2 210 000 |
| Zmiana w wartości rezerw: | 57 229 | 32 135 |
| Odpisy dokonane w okresie | 1 214 029 | 1 343 349 |
| Wartości spisane w ciężar odpisów | (165 261) | (226 188) |
| Odwrócenie odpisów w okresie | (885 407) | (933 664) |
| Sprzedaż wierzytelności | (173 110) | (241 148) |
| Utworzenie KOIM* | 71 261 | 71 224 |
| Wyłączenie bilansu otwarcia do portfela FVTOCI | 0 | 0 |
| Zmiana z tytułu różnic kursowych | (8 016) | 19 286 |
| Inne | 3 733 | (724) |
| Stan na koniec okresu | 2 299 364 | 2 242 135 |
* Zgodnie z MSSF9 Bank nalicza odsetki od portfela kredytowego z rozpoznaną utratą wartości od wartości ekspozycji netto. W tym celu naliczana jest i ujmowana jako pomniejszenie przychodów odsetkowych tak zwana korekta odsetek impairmentowych („KOIM”). Przedmiotowa korekta w bilansie prezentowana jest jako odpis z tytułu utraty wartości, w konsekwencji uzgodnienie zmiany stanu odpisów z tytułu utraty wartości wymaga uwzględnienia korekty KOIM ujmowanej w przychodach odsetkowych.
Bank posiada w bilansie aktywa POCI głównie w efekcie rozpoznania kredytów z rozpoznaną utratą wartości po połączeniu z Euro Bank S.A. i przejęciu SKOK Piast.W momencie połączenia przedmiotowe aktywa zostały ujęte w księgach Banku według wartości godziwej. Wartość aktywów POCI przedstawia się następująco:
| Wartość bilansowa brutto | Skumulowana utrata wartości | Wartość bilansowa netto | |
|---|---|---|---|
| 31.12.2023 | |||
| - Przedsiębiorstwa | 23 106 | 1 200 | 24 306 |
| - Osoby prywatne | 93 690 | (25 136) | 68 554 |
| - Sektor instytucji rządowych i samorządowych | 0 | 0 | 0 |
| 31.12.2022 | |||
| - Przedsiębiorstwa | 15 216 | (26) | 15 190 |
| - Osoby prywatne | 137 235 | (13 150) | 124 085 |
| - Sektor instytucji rządowych i samorządowych | 0 | 0 | 0 |
| Koszyk 1 | Koszyk 2 | Koszyk 3 | POCI | Razem | |
|---|---|---|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 86 060 | 31 819 | 168 990 | 26 286 | 895 |
| Transfery miedzy koszykami | 5 748 | (31 259) | 25 511 | 0 | 0 |
| Wzrost w wyniku udzielenia lub nabycia | 41 306 | 0 | 0 | 0 | 41 306 |
| Zmiany z tytułu ryzyka kredytowego | (51 642) | 29 083 | 17 787 | 170 | (4 602) |
| Zmiany z tytułu zaprzestania ujmowania (za wyjątkiem sprzedaży i spisań) | (11 286) | (2 989) | (37 460) | 0 | (51 734) |
| Sprzedaż kredytów i pożyczek | 0 | 0 | (18 448) | 0 | (18 448) |
| Spisanie w ciężar odpisów | 0 | 0 | (2 794) | 0 | (2 794) |
| KOIM | 0 | 0 | 7 822 | 25 | 7 847 |
| Inne (w tym różnice kursowe) | 1 198 | (123) | (3 709) | (1 420) | (4 055) |
| Razem | 71 384 | 26 531 | 157 700 | (1 199) | 254 416 |
| Koszyk 1 | Koszyk 2 | Koszyk 3 | POCI | Razem | |
|---|---|---|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 17 329 382 | 877 603 | 340 331 | 15 216 | 18 562 532 |
| Transfery miedzy koszykami | (426 587) | 209 847 | 216 740 | 0 | 0 |
| Udzielone lub zakupione kredyty i pożyczki | 10 909 052 | 0 | 0 | 0 | 10 909 052 |
| Spłacone kredyty i pożyczki | (11 410 308) | (353 947) | (118 943) | (2 291) | (11 885 488) |
| Sprzedaż | 0 | 0 | (27 120) | 0 | (27 120) |
| Spisanie w ciężar odpisów | 0 | 0 | (4 243) | 0 | (4 243) |
| Inne (w tym różnice kursowe) | (287 413) | (13 208) | (6 308) | 10 180 | (296 749) |
| Razem | 16 114 126 | 720 295 | 295 400 | 457 | 23 106 17 257 984 138 |
| Koszyk 1 | Koszyk 2 | Koszyk 3 | POCI | Razem | |
|---|---|---|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 244 370 | 337 581 | 1 359 999 | 13 150 | 1 955 100 |
| Transfery miedzy koszykami | 276 396 | (452 320) | 175 924 | 0 | 0 |
| Wzrost w wyniku udzielenia lub nabycia | 181 421 | 0 | 0 | 0 | 181 421 |
| Zmiany z tytułu ryzyka kredytowego | (357 854) | 450 310 | 216 304 | 43 | 352 071 |
| Zmiany z tytułu zaprzestania ujmowania (za wyjątkiem sprzedaży i spisań) | (47 088) | (30 052) | (106 397) | (6 289) | (189 826) |
| Sprzedaż kredytów i pożyczek | 0 | 0 | (140 294) | (14 368) | (154 662) |
| Spisanie w ciężar odpisów | 0 | 0 | (150 680) | (11 787) | (162 467) |
| KOIM | 0 | 0 | 62 356 | 1 058 | 63 414 |
| Inne (w tym różnice kursowe) | (168) | (2 583) | 2 466 | 61 | (223) |
| Razem | 297 078 | 302 936 | 1 419 678 | 25 136 | 2 044 828 |
| Koszyk 1 | Koszyk 2 | Koszyk 3 | POCI | Razem | |
|---|---|---|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 40 774 383 | 4 510 649 | 2 592 018 | 137 235 | 48 014 284 |
| Transfery miedzy koszykami | (734 560) | 151 736 | 582 824 | 0 | 0 |
| Udzielone lub zakupione kredyty i pożyczki | 9 025 966 | 0 | 0 | 0 | 9 025 966 |
| Spłacone kredyty i pożyczki | (8 028 068) | (643 216) | (208 749) | (13 771) | (8 893 804) |
| Odwrócenie korekty z tytułu wakacji kredytowych | 487 239 | 39 361 | 4 874 | 0 | 531 474 |
| Alokacja rezerw na ryzyko prawne do portfela kredytowego | (2 402 463) | (81 448) | (48 583) | 0 | (2 532 494) |
| Sprzedaż | 0 | 0 | (187 711) | (14 887) | (202 599) |
| Spisanie w ciężar odpisów | 0 | 0 | (149 430) | (11 588) | (161 018) |
| Inne (w tym różnice kursowe) | (188 881) | (8 197) | (5 456) | (3 298) | (205 832) |
| Razem | 38 933 616 | 3 968 886 | 2 579 786 | 93 690 | 45 575 978 |
| Koszyk 1 | Koszyk 2 | Koszyk 3 | POCI | Razem | |
|---|---|---|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 141 | 0 | 0 | 0 | 141 |
| Transfery miedzy koszykami | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Wzrost w wyniku udzielenia lub nabycia | 24 | 0 | 0 | 0 | 24 |
| Zmiany z tytułu ryzyka kredytowego | 7 | 0 | 0 | 0 | 7 |
| Zmiany z tytułu zaprzestania ujmowania (za wyjątkiem sprzedaży i spisań) | (46) | 0 | 0 | 0 | (46) |
| Inne (w tym różnice kursowe) | (6) | 0 | 0 | 0 | (6) |
| Razem | 120 | 0 | 0 | 0 | 120 |
| Koszyk 1 | Koszyk 2 | Koszyk 3 | POCI | Razem | |
|---|---|---|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 201 688 | 3 | 0 | 0 | 201 691 |
| Transfery miedzy koszykami | (0) | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Udzielone lub zakupione kredyty i pożyczki | 12 319 | 1 | 0 | 0 | 12 320 |
| Spłacone kredyty i pożyczki | (162 259) | 0 | 0 | 0 | (162 259) |
| Sprzedaż | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Spisanie w ciężar odpisów | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Inne (w tym różnice kursowe) | 0 | 0 | 0 | 0 | (0) |
| Razem | 51 748 | 4 | 0 | 0 | 51 752 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| rachunki bieżące | 3 549 230 | 3 874 004 |
| do 1 miesiąca | 7 635 654 | 1 828 952 |
| powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy | 2 248 593 | 1 891 670 |
| powyżej 3 miesięcy do 1 roku | 5 794 013 | 6 959 469 |
| powyżej 1 roku do 5 lat | 19 245 201 | 24 194 396 |
| powyżej 5 lat | 21 891 719 | 25 462 674 |
| dla których termin zapadalności upłynął | 1 940 458 | 2 056 374 |
| Odsetki | 580 845 | 510 968 |
| Razem brutto | 62 885 713 | 66 778 507 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |||
|---|---|---|---|---|
| Wartość bilansowa brutto | Odpisy z tytułu utraty wartości | Wartość bilansowa brutto | Odpisy z tytułu utraty wartości | |
| W walucie polskiej | 55 846 851 | (2 106 279) | 55 601 404 | (1 996 926) |
| W walutach obcych (po przeliczeniu na zł): | 7 038 862 | (193 085) | 11 177 103 | (245 209) |
| waluta: USD | 55 055 | (1 333) | 67 654 | (1 560) |
| waluta: EUR | 3 840 747 | (50 470) | 4 078 658 | (43 556) |
| waluta: CHF* | 3 121 973 | (141 009) | 7 027 391 | (200 072) |
| pozostałe waluty | 21 087 | (273) | 3 400 | (21) |
| Razem | 62 885 713 | (2 299 364) | 66 778 507 | (2 242 135) |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |||
|---|---|---|---|---|
| Wartość bilansowa brutto | Skumulowana utrata wartości | Wartość bilansowa netto | Wartość bilansowa brutto | |
| Koszyk 1 | Koszyk 2 | Koszyk 3 | Koszyk 1 | Koszyk 2 |
| Instrumenty dłużne | 18 439 786 | 0 | 0 | (6) |
| Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym | 1 866 848 | 0 | 0 | (160) |
| Transakcje z przyrzeczeniem odkupu | 1 163 242 | 0 | 0 | 0 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| banki i inne instytucje finansowe | 1 716 205 | 458 624 |
| pozostałe przedsiębiorstwa | 0 | 0 |
| sektor budżetowy | 16 723 575 | 3 434 588 |
| Razem | 18 439 780 | 3 893 212 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Rachunki bieżące | 571 479 | 181 896 |
| Lokaty | 219 804 | 548 647 |
| Kredyty i pożyczki udzielone | 1 073 069 | 677 001 |
| Odsetki | 2 496 | 2 982 |
| Razem należności brutto | 1 866 848 | 1 410 526 |
| Odpis aktualizacyjny z tytułu utraty wartości | (160) | (281) |
| Razem należności netto | 1 866 688 | 1 410 245 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| rachunki bieżące | 571 479 | 181 896 |
| do 1 miesiąca | 265 873 | 498 648 |
| powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy | 0 | 10 000 |
| powyżej 3 miesięcy do 1 roku | 20 000 | 40 000 |
| powyżej 1 roku do 5 lat | 1 007 000 | 677 000 |
| powyżej 5 lat | 0 | 0 |
| dla których termin zapadalności upłynął | 0 | 0 |
| Odsetki | 2 496 | 2 982 |
| Razem brutto | 1 866 848 | 1 410 526 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| W walucie polskiej | 1 177 932 | 1 086 166 |
| W walutach obcych (po przeliczeniu na zł): | 688 916 | 324 360 |
| waluta: USD | 426 214 | 33 063 |
| waluta: EUR | 127 401 | 151 707 |
| waluta: CNY | 22 741 | 35 119 |
| waluta: CHF | 18 203 | 8 709 |
| waluta: GBP | 17 951 | 25 328 |
| waluta: JPY | 2 792 | 4 428 |
| pozostałe waluty | 73 614 | 66 006 |
| Razem brutto | 1 866 848 | 1 410 526 |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 281 | 239 |
| Odpisy dokonane w okresie | 160 | 603 |
| Odwrócenie odpisów w okresie | (281) | (561) |
| Stan na koniec okresu | 160 | 281 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| banki i inne instytucje monetarne | 1 146 305 | 0 |
| pozostałe przedsiębiorstwa | 11 553 | 4 854 |
| odsetki | 5 384 | 9 |
| Razem | 1 163 242 | 4 863 |
Począwszy od 1 stycznia 2006 Bank ustanowił pierwsze formalne powiązanie zabezpieczające przed zagrożeniem zmiennością przepływów pieniężnych. Zatwierdzona w Banku Strategia Ryzyka określa ogólne zasady zabezpieczenia ryzyka rynkowego generowanego przez działalność komercyjną. Transakcje zewnętrzne kwalifikujące się do rachunkowości zabezpieczeń są wskazane w Strategii tuż po naturalnym zabezpieczeniu ekonomicznym.# Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Bank zastosował (wg stanu na 31.12.2023 r.) rachunkowość zabezpieczeń przepływów pieniężnych w celu wyeliminowania zmienności przepływów pieniężnych:
* od kredytów hipotecznych denominowanych w walutach obcych oraz finansujących je depozytów w PLN,
* od aktywów finansowych denominowanych w PLN,
* z tytułu przyszłych przychodów i kosztów odsetkowych denominowanych w walutach obcych, które można przypisać do ryzyka stopy procentowej i ryzyka walutowego w horyzoncie czasowym ograniczonym do terminu zapadalności instrumentów zabezpieczających, zaprezentowanych w nocie (24b).
142 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Ponadto Bank nadal stosował zabezpieczenie wartości godziwej instrumentu dłużnego o stałej stopie procentowej, a w trakcie roku 2023 ustanowiono nową relację zabezpieczającą wartość godziwą przepływów z wyemitowanych zobowiązań o stałej stopie procentowej denominowanych w walutach obcych.
Pozycje zabezpieczane i zabezpieczające są ekonomicznie powiązane w taki sposób, że reagują one w sposób podobny na zabezpieczane ryzyko, ich wycena zostanie skompensowana w odpowiedzi na zmiany stóp rynkowych i kursu walutowego.
Bank przeprowadza comiesięczne testy efektywności, oblicza i porównuje zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanych i zabezpieczających. Efektywność zabezpieczenia jest mierzona metodą derywatu hipotetycznego, która zakłada prezentację pozycji zabezpieczanej jako hipotetyczny derywat, dla którego zmiany wartości godziwej są porównywane ze zmianami wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego. Nieefektywność zabezpieczenia może wynikać z różnic w terminach przeszacowania pozycji zabezpieczanych i zabezpieczających lub z wyznaczenia jako pozycji zabezpieczającej istniejącego instrument pochodnego. Bank desygnuje instrumenty zabezpieczające w dacie zawarcia transakcji i w ten sposób eliminuje to źródło nieefektywności. Raportowana przez Bank nieefektywność zabezpieczenia obejmuje również amortyzację skumulowanych do daty likwidacji zmian wartości godziwej instrumentów pochodnych zaklasyfikowanych w dniu ich likwidacji jako zabezpieczające.
Poniżej zaprezentowano szczegółowe informacje na temat stosowanych przez Bank relacji zabezpieczających, pozycji wyznaczonych jako zabezpieczane i zabezpieczające oraz prezentacji wyniku (wg stanu na 31.12.2023 r.):
Opis relacji zabezpieczającej
Bank zabezpiecza ryzyko zmienności przepływów pieniężnych generowanych przez złotowe aktywa finansowe. Zmienność przepływów pieniężnych wynika z ryzyka stopy procentowej.
Pozycje zabezpieczane
Przepływy pieniężne wynikające z portfela złotowych aktywów finansowych
Instrumenty zabezpieczające
Transakcje IRS
Prezentacja wyniku na transakcjach zabezpieczanych i zabezpieczających
Efektywna część wyceny instrumentów zabezpieczających ujmowana jest w kapitale z aktualizacji wyceny; odsetki zarówno od instrumentów zabezpieczających jak i od instrumentów zabezpieczanych ujmowane są w wyniku odsetkowym. Nieefektywna część wyceny instrumentów zabezpieczających ujmowana jest w rachunku zysków i strat jako wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Opis relacji zabezpieczającej
Bank zabezpiecza ryzyko zmienności przepływów pieniężnych generowanych przez walutowe kredyty hipoteczne oraz przez zobowiązania złotowe stanowiące bazę finansową dla tych kredytów. Zmienność przepływów pieniężnych wynika z ryzyka walutowego oraz ryzyka stopy procentowej.
Pozycje zabezpieczane
Przepływy pieniężne wynikające z portfela walutowych kredytów hipotecznych oraz finansujących je depozytów złotowych i wyemitowanych złotowych dłużnych papierów wartościowych.
Instrumenty zabezpieczające
Transakcje CIRS
Prezentacja wyniku na transakcjach zabezpieczanych i zabezpieczających
Efektywna część wyceny instrumentów zabezpieczających ujmowana jest w kapitale z aktualizacji wyceny. Nieefektywną część wyceny instrumentów zabezpieczających ujmowana jest w rachunku zysków i strat jako wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
143 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Opis relacji zabezpieczającej
Bank zabezpiecza część ryzyka stopy procentowej, związanego ze zmianą wartości godziwej dłużnego instrumentu o stałej stopie procentowej wycenianego przez inne całkowite dochody, wynikającej ze zmienności rynkowych stóp procentowych.
Pozycje zabezpieczane
Portfel stałokuponowych dłużnych papierów wartościowych zaklasyfikowane do kategorii aktywów finansowych wycenianych wg wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody denominowane w PLN.
Instrumenty zabezpieczające
Transakcje IRS
Prezentacja wyniku na transakcjach zabezpieczanych i zabezpieczających
Wynik z tytułu zmiany wyceny do wartości godziwej pozycji zabezpieczanych w zakresie zabezpieczanego ryzyka odnoszony jest do wyniku z tytułu rachunkowości zabezpieczeń. Pozostała część zmiany wyceny do wartości godziwej ujmowana jest w pozostałych całkowitych dochodach. Odsetki od dłużnych papierów wartościowych ujmowane są w wyniku odsetkowym.
Opis relacji zabezpieczającej
Bank zabezpiecza ryzyko zmienności przyszłych przepływów pieniężnych z tytułu walutowych przychodów i kosztów odsetkowych. Zmienność przepływów pieniężnych wynika z ryzyka walutowego.
Pozycje zabezpieczane
Przepływy pieniężne z tytułu przyszłych przychodów i kosztów odsetkowych denominowanych w walutach obcych.
Instrumenty zabezpieczające
Pozycja walutowa wynikająca z rozpoznanych przyszłych zobowiązań leasingowych.
Prezentacja wyniku na transakcjach zabezpieczanych i zabezpieczających
Zmiana wyceny do wartości godziwej instrumentów pochodnych stanowiących zabezpieczenie jest prezentowana w wyniku z tytułu rachunkowości zabezpieczeń, a odsetki od tych instrumentów ujmowane są w wyniku odsetkowym. Efektywna część rewaluacji spot instrumentów zabezpieczających ujmowana jest w kapitale z aktualizacji wyceny. Nieefektywną część wyceny pozycji zabezpieczającej ujmowana jest w rachunku zysków i strat jako wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Opis relacji zabezpieczającej
Bank zabezpiecza część ryzyka stopy procentowej, związanego ze zmianą wartości godziwej przepływów z wyemitowanych zobowiązań o stałej stopie procentowej denominowanych w walutach obcych, wynikającej ze zmienności rynkowych stóp procentowych.
Pozycje zabezpieczane
Przepływy pieniężne z wyemitowanych zobowiązań o stałej stopie procentowej denominowanych w walutach obcych.
Instrumenty zabezpieczające
Transakcje IRS
Prezentacja wyniku na transakcjach zabezpieczanych i zabezpieczających
Wynik z tytułu zmiany wyceny do wartości godziwej przepływów z pozycji zabezpieczanych w zakresie zabezpieczanego ryzyka odnoszony jest do wyniku z tytułu rachunkowości zabezpieczeń. Odsetki od dłużnych papierów wartościowych ujmowane są w wyniku odsetkowym. Zmiana wyceny do wartości godziwej instrumentów pochodnych stanowiących zabezpieczenie jest prezentowana w wyniku z tytułu rachunkowości zabezpieczeń, a odsetki od tych instrumentów ujmowane są w wyniku odsetkowym.
31.12.2023
| Wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji | Wartości godziwe poniżej 3 miesięcy | od 3 miesięcy do 1 roku | od 1 roku do 5 lat | powyżej 5 lat | Razem | Aktywa | Pasywa | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. Instrumenty pochodne stanowiące zabezpieczenie przepływów pieniężnych związane ze stopą procentową i/lub kursem walutowym * | ||||||||
| Kontrakty CIRS | 3 083 034 | 203 445 | 817 400 | 0 | (150 631) | 15 069 | 165 700 | |
| Kontrakty IRS | 2 170 000 | 0 | 475 000 | 0 | (27 964) | 0 | 27 964 | |
| Kontrakty FXS | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| 2. Instrumenty pochodne stanowiące zabezpieczenie wartości godziwej związane ze stopą procentową | ||||||||
| Kontrakty IRS | 0 | 0 | 2 264 000 | 0 | 59 144 | 59 144 | 0 | |
| 3. Razem instrumenty pochodne stanowiące zabezpieczenie | 5 253 034 | 203 445 | 3 556 400 | 0 | (119 451) | 74 213 | 193 664 |
* Wartość nominalna dla instrumentów pochodnych dwuwalutowych prezentowana jest w kwocie stanowiącej sumę obydwu stron transakcji wyrażonych w PLN.
144 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
31.12.2022
| Wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji | Wartości godziwe poniżej 3 miesięcy | od 3 miesięcy do 1 roku | od 1 roku do 5 lat | powyżej 5 lat | Razem | Aktywa | Pasywa | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. Instrumenty pochodne stanowiące zabezpieczenie przepływów pieniężnych związane ze stopą procentową i/lub kursem walutowym * | ||||||||
| Kontrakty CIRS | 1 434 840 | 6 331 579 | 4 203 916 | 0 | (60 707) | 135 804 | 196 511 | |
| Kontrakty IRS | 1 125 500 | 1 305 000 | 2 645 000 | 0 | (358 033) | 0 | 358 033 | |
| Kontrakty FXS | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| 2. Instrumenty pochodne stanowiące zabezpieczenie wartości godziwej związane ze stopą procentową | ||||||||
| Kontrakty IRS | 0 | 0 | 90 000 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| 3. Razem instrumenty pochodne stanowiące zabezpieczenie | 2 560 340 | 7 636 579 | 6 938 916 | 0 | (418 740) | 135 804 | 554 544 |
* Wartość nominalna dla instrumentów pochodnych dwuwalutowych prezentowana jest w kwocie stanowiącej sumę obydwu stron transakcji wyrażonych w PLN.
| Relacja zabezpieczająca | Maksymalny termin wystąpienia przepływów pieniężnych, których wartość jest zabezpieczana |
|---|---|
| Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych generowanych przez portfel złotowych aktywów finansowych | 2025-11-05 |
| Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych generowanych przez portfel walutowych kredytów hipotecznych oraz finansujących je zobowiązań złotowych | 2025-01-07 |
| Zabezpieczenie wartości godziwej instrumentu dłużnego o stałej stopie procentowej | 2026-08-25 |
| Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych z tytułu przyszłych przychodów i kosztów odsetkowych denominowanych w walutach obcych | 2030-04-01 |
| Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych z tytułu przyszłych przychodów i kosztów odsetkowych denominowanych w walutach obcych | 2026-09-18 |
Nieefektywna część zmian wyceny instrumentów zabezpieczających ujęta w Rachunku zysków i strat w 2023 roku wyniosła 1 160 tys. zł. (w 2022 roku było to odpowiednio -7 130 tys. zł). Nieefektywna część zmian wyceny instrumentów zabezpieczających ujęta w Rachunku zysków i strat została zaprezentowana w nocie (8).
| Transakcje | Pozycja w bilansie | Zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczanego przyjęte do wyznaczenia kwoty nieefektywnej w okresie | Wartość kapitałów z tytułu czynnych relacji zabezpieczających | Wartość kapitałów do rozliczenia z tytułu zakończonych relacji zabezpieczających |
|---|---|---|---|---|
| ▪ CIRS | Kredyty i pożyczki udzielone klientom | (69 617) | (4 308) | (221) |
| ▪ IRS | Kredyty i pożyczki udzielone klientom | (125 750) | (8 282) | 0 |
| ▪ FX spot | Przyszłe przychody i koszty odsetkowe | (16 393) | (4 979) | 0 |
| ▪ IRS | Wyemitowane dłużne papiery wartościowe | 0 | 0 | 0 |
| ▪ IRS | Instrumenty dłużne | (140 107) | (36 404) | 0 |
| Razem | (351 867) | (53 973) | (221) |
| Transakcje | Zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego przyjęte do wyznaczenia kwoty nieefektywnej w okresie | Nieefektywność rozpoznana w Rachunku zysków i strat | Reklasyfikacja z kapitału do Rachunku zysków i Strat |
|---|---|---|---|
| - CIRS | 71 863 | 2 246 | 0 |
| - IRS | 125 750 | 0 | 0 |
| - FX spot | 16 393 | 0 | 0 |
| - IRS | 0 | 0 | 0 |
| - IRS | 140 107 | 0 | 0 |
| Razem | 354 113 | 2 246 | 0 |
| Transakcje | Pozycja w bilansie | Zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczanego przyjęte do wyznaczenia kwoty nieefektywnej w okresie |
|---|---|---|
| IRS | Instrumenty dłużne wyceniane przez inne całkowite dochody | 5 806 |
| IRS | Wyemitowane zobowiązania | (49 305) |
| Razem | (43 499) |
| Transakcje | Zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego przyjęte do wyznaczenia kwoty nieefektywnej w okresie | Nieefektywność rozpoznana w Rachunku zysków i strat |
|---|---|---|
| IRS | (6 151) | (346) |
| IRS | 48 564 | (740) |
| Razem | 42 413 | (1 086) |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Inwestycje w jednostkach zależnych | 399 223 | 247 823 |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 247 823 | 208 889 |
| Sprzedaż 80% udziału w Millennium Financial Services Sp. z o.o. | (88) | 0 |
| Wycena początkowa 20% udziału w Europa Millennium Financial Services Sp. z o.o. | 52 487 | 0 |
| Zwiększenie udziału w Millennium Financial Services Sp. z o.o. | 0 | 95 |
| Zwiększenie udziału w Millennium Bank Hipoteczny S.A. | 99 000 | 51 000 |
| Przejęcie działalności maklerskiej d. Millennium Dom Maklerski S.A. | 0 | (12 161) |
| Stan na koniec okresu | 399 223 | 247 823 |
| Nazwa | Rodzaj działalności | Siedziba | % udziału Banku w kapitałach własnych | % udziału Banku w głosach na WZA lub ZW |
|---|---|---|---|---|
| MILLENNIUM BANK HIPOTECZNY S.A. | czynności banku hipotecznego | Warszawa | 100 | 100 |
| MILLENNIUM LEASING Sp. z o.o. | usługi leasingowe | Warszawa | 100 | 100 |
| MILLENNIUM CONSULTING S.A.* | usługi doradztwa | Warszawa | 100 | 100 |
| MILLENNIUM SERVICE Sp. z o.o. | wynajem i zarządzanie nieruchomościami, działalność agentów i brokerów ubezpieczeniowych | Warszawa | 100 | 100 |
| MILLENNIUM GOODIE Sp. z o.o. | działalność portali internetowych | Warszawa | 100 | 100 |
| MILLENNIUM TELECOMMUNICATION SERVICES Sp. z o.o. | operacje finansowe na rynku kapitałowym i usługi doradcze | Warszawa | 100 | 100 |
| EUROPA MILLENNIUM FINANCIAL SERVICES Sp. z o.o.** | działalność agentów i brokerów ubezpieczeniowych | Wrocław | 20 | 20 |
| PIAST EXPERT Sp. z o.o. w likwidacji | usługi marketingowe | Warszawa | 100 | 100 |
| LUBUSKIE FABRYKI MEBLI S.A. w likwidacji | wytwarzanie mebli | Świebodzin | 50 + 1 akcja | 50 + 1 akcja |
| Nazwa | Wartość brutto udziałów / akcji | Wartość odpisów aktualizujących | Dopłaty do kapitału | Aktywa | Zobowiązania | Kapitał zakładowy | Przychody | Zysk / (Strata) | Powiązanie |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| MILLENNIUM BANK HIPOTECZNY S.A. | 270 000 | 0 | 0 | 1 324 111 | 1 078 847 | 90 000 | 26 006 | 9 523 | zależna |
| MILLENNIUM LEASING Sp. z o.o. | 63 942 | 0 | 0 | 7 316 483 | 7 023 164 | 48 195 | 149 695 | 43 363 | zależna |
| MILLENNIUM CONSULTING S.A.* | 4 340 | 0 | 0 | 50 776 | 108 | 4 340 | 3 301 | 2 886 | zależna |
| MILLENNIUM SERVICE Sp. z o.o. | 1 000 | 0 | 0 | 64 741 | 8 442 | 1 000 | 37 520 | 26 616 | zależna |
| MILLENNIUM GOODIE Sp. z o.o. | 597 | 0 | 1 000 | 14 571 | 11 972 | 500 | 5 101 | 1 082 | zależna |
| MILLENNIUM TELECOMMUNICATION SERVICES Sp. z o.o. | 98 | 0 | 0 | 491 | 22 | 100 | 1 468 | 32 | zależna |
| EUROPA MILLENNIUM FINANCIAL SERVICES Sp. z o.o. | 52 509 | 0 | 0 | 54 145 | 29 557 | 100 | 32 271 | 24 548 | stowarzyszona |
| PIAST EXPERT Sp. z o.o. w likwidacji | 5 737 | 0 | 0 | 6 032 | 105 | 5 900 | 121 | 27 | zależna |
| LUBUSKIE FABRYKI MEBLI S.A. w likwidacji | 6 700 | (6 700) | 0 | spółka w likwidacji zależna | |||||
| RAZEM | 404 923 | (6 700) | 1 000 |
| Nazwa | Rodzaj działalności | Siedziba | % udziału Banku w kapitałach własnych | % udziału Banku w głosach na WZA lub ZW |
|---|---|---|---|---|
| MILLENNIUM BANK HIPOTECZNY S.A. | czynności banku hipotecznego | Warszawa | 100 | 100 |
| MILLENNIUM LEASING Sp. z o.o. | usługi leasingowe | Warszawa | 100 | 100 |
| MILLENNIUM CONSULTING S.A.* | usługi doradztwa | Warszawa | 100 | 100 |
| MILLENNIUM SERVICE Sp. z o.o. | wynajem i zarządzanie nieruchomościami, działalność agentów i brokerów ubezpieczeniowych | Warszawa | 100 | 100 |
| MILLENNIUM GOODIE Sp. z o.o. | działalność portali internetowych | Warszawa | 100 | 100 |
| MILLENNIUM TELECOMMUNICATION SERVICES Sp. z o.o. | operacje finansowe na rynku kapitałowym i usługi doradcze | Warszawa | 98 | 98 |
| MILLENNIUM FINANCIAL SERVICES Sp. z o.o. | spółka jeszcze nie prowadzi działalności operacyjnej | Warszawa | 100 | 100 |
| PIAST EXPERT Sp. z o.o. w likwidacji | usługi marketingowe | Tychy | 100 | 100 |
| LUBUSKIE FABRYKI MEBLI S.A. w likwidacji | wytwarzanie mebli | Świebodzin | 50 + 1 akcja | 50 + 1 akcja |
| Nazwa | Wartość brutto udziałów / akcji | Wartość odpisów aktualizujących | Dopłaty do kapitału | Aktywa | Zobowiązania | Kapitał zakładowy | Przychody | Zysk / (Strata) | Powiązanie |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| MILLENNIUM BANK HIPOTECZNY S.A. | 171 000 | 0 | 0 | 817 744 | 681 959 | 57 000 | (21 872) | (29 749) | zależna |
| MILLENNIUM LEASING Sp. z o.o. | 63 942 | 0 | 0 | 7 513 717 | 7 263 291 | 48 195 | 146 567 | 42 215 | zależna |
| MILLENNIUM CONSULTING S.A.* | 4 340 | 0 | 0 | 48 008 | 96 | 4 340 | 36 863 | 26 051 | zależna |
| MILLENNIUM SERVICE Sp. z o.o. | 1 000 | 0 | 0 | 74 273 | 15 711 | 1 000 | 42 493 | 28 867 | zależna |
| MILLENNIUM GOODIE Sp. z o.o. | 597 | 0 | 1 000 | 14 168 | 11 770 | 500 | 4 017 | 49 | zależna |
| MILLENNIUM TELECOMMUNICATION SERVICES Sp. z o.o. | 98 | 0 | 0 | 457 | 20 | 100 | 1 530 | 30 | zależna |
| MILLENNIUM FINANCIAL SERVICES Sp. z o.o. | 109 | 0 | 0 | zależna | |||||
| PIAST EXPERT Sp. z o.o. w likwidacji | 5 737 | 0 | 0 | 6 005 | 105 | 5 984 | 61 | (36) | zależna |
| LUBUSKIE FABRYKI MEBLI S.A. w likwidacji | 6 700 | (6 700) | 0 | spółka w likwidacji zależna | |||||
| RAZEM | 253 523 | (6 700) | 1 000 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Grunty | 2 189 | 2 219 |
| Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej | 95 042 | 71 055 |
| Urządzenia techniczne i maszyny | 98 534 | 104 992 |
| Środki transportu | 19 839 | 14 208 |
| Inne środki trwałe | 23 507 | 24 170 |
| Środki trwałe w budowie | 66 226 | 74 030 |
| Prawa do użytkowania powierzchni biurowej | 247 750 | 266 868 |
| Razem | 553 087 | 557 542 |
| grunty | budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej | urządzenia techniczne i maszyny | środki transportu | inne środki trwałe | środki trwałe w budowie i zaliczki | prawa do użytkowania powierzchni biurowej | RAZEM | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| a) wartość brutto rzeczowych aktywów trwałych na początek okresu | 2 219 | 293 448 | 264 877 | 33 824 | 80 932 | 74 030 | 522 938 | 1 272 268 |
| b) zwiększenia (z tytułu) | 0 | 37 970 | 27 893 | 13 951 | 8 014 | 68 033 | 77 283 | 233 144 |
| zakup | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 33 091 | 0 | 33 091 |
| przyjęcie ze środków trwałych w budowie | 0 | 37 970 | 27 893 | 0 | 8 014 | 0 | 0 | 73 877 |
| przyjęcie w ramach leasingu finansowego | 0 | 0 | 0 | 13 951 | 0 | 0 | 77 283 | 91 234 |
| inwestycje nieopłacone | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 34 942 | 0 | 34 942 |
| inne | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| c) zmniejszenia (z tytułu) | 30 | 15 938 | 13 250 | 9 165 | 5 934 | 75 837 | 57 527 | 177 681 |
| sprzedaż | 30 | 3 050 | 93 0 | 693 | 0 | 0 | 3 866 | |
| likwidacja | 0 | 12 888 | 13 139 | 0 | 5 221 | 0 | 57 527 | 88 775 |
| rozliczenie środków trwałych w budowie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 73 909 | 0 | 73 909 |
| rozliczenie umów leasingu finansowego | 0 | 0 | 18 | 9 165 | 20 | 0 | 0 | 9 203 |
| inne | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 928 | 0 | 1 928 |
| d) wartość brutto rzeczowych aktywów trwałych na koniec okresu | 2 189 | 315 480 | 279 520 | 38 610 | 83 012 | 66 226 | 542 694 | 1 327 731 |
| e) skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu | 0 | 221 596 | 159 885 | 19 616 | 56 762 | 0 | 256 070 | 713 929 |
| f) amortyzacja za okres (z tytułu) | 0 | (1 955) | 21 101 | (845) | 2 743 | 0 | 38 874 | 59 918 |
| odpis bieżący (RZiS) | 0 | 11 888 | 33 932 | 7 552 | 8 201 | 0 | 91 873 | 153 446 |
| zmniejszenia z tytułu sprzedaży | 0 | (1 702) | (90) | 0 | (684) | 0 | 0 | (2 476) |
| zmniejszenia z tytułu likwidacji | 0 | (12 141) | (12 723) | 0 | (4 754) | 0 | (52 999) | (82 617) |
| rozliczenie umów leasingu finansowego | 0 | 0 | (18) | (8 397) | (20) | 0 | 0 | (8 435) |
| inne | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| g) skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu | 0 | 219 641 | 180 986 | 18 771 | 59 505 | 0 | 294 944 | 773 847 |
| h) odpisy z tytułu utraty wartości na początek okresu | 0 | 797 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 797 |
| zwiększenie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| zmniejszenie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| i) odpisy z tytułu utraty wartości na koniec okresu | 0 | 797 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 797 |
| j) wartość netto rzeczowych aktywów trwałych na koniec okresu | 2 189 | 95 042 | 98 534 | 19 839 | 23 507 | 66 226 | 247 750 | 553 087 |
| w tym: rzeczowe aktywa trwałe używane na podstawie umów leasingu | 0 | 1 270 | 9 745 | 19 839 | 0 | 50 247 | 750 278 | 150 |
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
| grunty | budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej | urządzenia techniczne i maszyny | środki transportu | inne środki trwałe | środki trwałe w budowie i zaliczki | prawa do użytkowania powierzchni biurowej | RAZEM | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| a) wartość brutto rzeczowych aktywów trwałych na początek okresu | 2 270 | 303 754 | 261 834 | 27 641 | 91 624 | 63 187 | 490 593 | 1 240 903 |
| b) zwiększenia (z tytułu) | 0 | 8 617 | 52 336 | 14 680 | 9 264 | 76 964 | 90 924 | 252 785 |
| zakup | 0 | 0 | 789 | 0 | 0 | 49 730 | 0 | 50 519 |
| przyjęcie ze środków trwałych w budowie | 0 | 8 617 | 48 171 | 0 | 9 264 | 0 | 0 | 66 052 |
| przyjęcie w ramach leasingu finansowego | 0 | 0 | 0 | 14 680 | 0 | 0 | 90 924 | 105 604 |
| inwestycje nieopłacone | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 27 234 | 0 | 27 234 |
| inne | 0 | 0 | 3 376 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 376 |
| c) zmniejszenia (z tytułu) | 51 | 18 923 | 49 293 | 8 497 | 19 956 | 66 121 | 58 579 | 221 420 |
| sprzedaż | 6 | 3 480 | 110 764 | 616 | 0 | 376 | 5 352 | |
| likwidacja | 45 | 12 405 | 41 373 | 49 | 14 720 | 0 | 58 203 | 126 795 |
| rozliczenie środków trwałych w budowie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 66 051 | 0 | 66 051 |
| rozliczenie umów leasingu finansowego | 0 | 3 038 | 7 810 | 7 684 | 4 620 | 0 | 0 | 23 152 |
| inne | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 70 | 0 | 70 |
| d) wartość brutto rzeczowych aktywów trwałych na koniec okresu | 2 219 | 293 448 | 264 877 | 33 824 | 80 932 | 74 030 | 522 938 | 1 272 268 |
| e) skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu | 0 | 227 344 | 173 288 | 20 779 | 68 440 | 0 | 213 631 | 703 482 |
| f) amortyzacja za okres (z tytułu) | 0 | (5 748) | (13 403) | (1 163) | (11 678) | 0 | 42 439 | 10 447 |
| odpis bieżący (RZiS) | 0 | 10 197 | 32 271 | 6 518 | 7 918 | 0 | 92 775 | 149 679 |
| zmniejszenia z tytułu sprzedaży | 0 | (1 438) | (110) | (691) | (611) | 0 | (376) | (3 226) |
| zmniejszenia z tytułu likwidacji | 0 | (11 742) | (40 902) | (49) | (14 348) | 0 | (49 960) | (117 001) |
| rozliczenie umów leasingu finansowego | 0 | (2 765) | (8 038) | (6 941) | (4 637) | 0 | 0 | (22 381) |
| inne | 0 | 0 | 3 376 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 376 |
| g) skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu | 0 | 221 596 | 159 885 | 19 616 | 56 762 | 0 | 256 070 | 713 929 |
| h) odpisy z tytułu utraty wartości na początek okresu | 0 | 8 856 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 8 856 |
| zwiększenie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| zmniejszenie | 0 | 8 059 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 8 059 |
| i) odpisy z tytułu utraty wartości na koniec okresu | 0 | 797 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 797 |
| j) wartość netto rzeczowych aktywów trwałych na koniec okresu | 2 219 | 71 055 | 104 992 | 14 208 | 24 170 | 74 030 | 266 868 | 557 542 |
| w tym: rzeczowe aktywa trwałe używane na podstawie umów leasingu | 0 | 8 003 | 13 720 | 14 208 | 325 | 50 266 | 868 | 303 174 |
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Wartość firmy – połączenie z Euro Bank S.A. | 192 126 | 192 126 |
| Pozostałe wartości niematerialne: | 289 002 | 240 694 |
| prawa autorskie, patenty i podobne wartości | 24 157 | 34 759 |
| oprogramowanie komputerowe (licencje) | 78 921 | 89 210 |
| inne | 7 296 | 9 524 |
| zaliczki na wartości niematerialne | 178 628 | 107 201 |
| Razem | 481 128 | 432 820 |
W wyniku zakupu przez Bank Millennium 99,787% akcji Euro Bank S.A. od SG Financial Services Holdings spółki w 100% zależnej od Société Générale S.A., a następnie połączenia z wymienionym podmiotem w roku 2019, ustalono różnicę wartości godziwej przejętych aktywów i zobowiązań na dzień przejęcia do ceny nabycia, i zgodnie z zapisami MSSF 3.32, ujęto jako wartość firmy w wartościach niematerialnych (przypisaną do działalności detalicznej).
W odniesieniu do wartości firmy test na utratę wartości jest przeprowadzany przynajmniej raz w roku bez względu na stwierdzenie jakichkolwiek przesłanek wskazujących na to, że możliwość utraty wartości mogła nastąpić. Dane wejściowe dla potrzeb testu wartości firmy obejmują wynik z aktywów i pasywów detalicznych zaalokowanych do działalności powiązanej. Do wyznaczenia wysokości kapitału użyto szacunku aktywów ważonych ryzykiem i współczynnika adekwatności kapitałowej spełniającego minima regulacyjne dla prowadzonej działalności. Test jest wykonywany poprzez porównanie wartość bieżącej przepływów pieniężnych generowanych przez wymienione składniki majątku z szacowaną wielkością kapitałów. Prognozy dotyczące przepływów pieniężnych przygotowano w oparciu o założenia kierownictwa odnośnie całokształtu warunków, które wystąpią podczas pozostałego okresu użytkowania aktywów. Są one zgodne z przyjętym w Banku średnioterminowym planem finansowym na lata 2024-2026 oraz Strategią Banku. Dane dotyczące kolejnych lat po 2026 roku są wynikiem ekstrapolacji prognoz, zakładających kontynuację zmian w bilansie i rachunku wyników. Do dyskontowania przepływów użyto wskaźnika kosztu kapitału składającego się z sumy stopy rynkowej oraz premii za ryzyko. Przeprowadzony na koniec roku 2023 test wykazał nadwyżkę bieżącej wartości przepływów pieniężnych nad wartością księgową netto ośrodka wypracowującego przepływy pieniężne i w związku z tym nie stwierdzono dla tego ośrodka utraty wartości.
152
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
| prawa autorskie, patenty i podobne wartości | oprogramowanie komputerowe (licencje) | inne wartości niematerialne | zaliczki na wartości niematerialne | RAZEM | |
|---|---|---|---|---|---|
| a) wartość brutto wartości niematerialnych na początek okresu | 94 856 | 301 712 | 25 021 | 107 201 | 528 790 |
| b) zwiększenia (z tytułu) | 12 160 | 18 467 | 0 | 102 021 | 132 648 |
| nakłady na wartości niematerialne | 0 | 0 | 0 | 92 067 | 92 067 |
| inwestycje nieopłacone | 0 | 0 | 0 | 9 954 | 9 954 |
| rozliczenie z zaliczek | 12 160 | 18 467 | 0 | 0 | 30 627 |
| inne | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| c) zmniejszenia (z tytułu) | 0 | 144 | 0 | 30 594 | 30 738 |
| likwidacja | 0 | 144 | 0 | 0 | 144 |
| rozliczenie zaliczek na wartości niematerialne | 0 | 0 | 0 | 30 594 | 30 594 |
| inne | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| d) wartość brutto wartości niematerialnych na koniec okresu | 107 016 | 320 035 | 25 021 | 178 628 | 630 700 |
| e) skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu | 60 097 | 212 502 | 15 497 | 0 | 288 096 |
| f) amortyzacja za okres (z tytułu) | 22 762 | 28 612 | 2 228 | 0 | 53 602 |
| odpis bieżący (RZiS) | 22 762 | 28 753 | 2 228 | 0 | 53 743 |
| likwidacja | 0 | (143) | 0 | 0 | (143) |
| inne | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| g) skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu | 82 859 | 241 114 | 17 725 | 0 | 341 698 |
| h) odpisy z tytułu utraty wartości na początek okresu | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| i) odpisy z tytułu utraty wartości na koniec okresu | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| j) wartość netto wartości niematerialnych na koniec okresu | 24 157 | 78 921 | 7 296 | 178 628 | 289 002 |
153
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
| prawa autorskie, patenty i podobne wartości | oprogramowanie komputerowe (licencje) | inne wartości niematerialne | zaliczki na wartości niematerialne | RAZEM | |
|---|---|---|---|---|---|
| a) wartość brutto wartości niematerialnych na początek okresu | 82 509 | 382 427 | 24 760 | 53 861 | 543 557 |
| b) zwiększenia (z tytułu) | 17 157 | 33 880 | 261 | 100 317 | 151 615 |
| nakłady na wartości niematerialne | 0 | 0 | 0 | 87 561 | 87 561 |
| inwestycje nieopłacone | 0 | 0 | 0 | 12 756 | 12 756 |
| rozliczenie z zaliczek | 17 157 | 29 532 | 261 | 0 | 46 950 |
| inne | 0 | 4 348 | 0 | 0 | 4 348 |
| c) zmniejszenia (z tytułu) | 4 810 | 114 595 | 0 | 46 977 | 166 382 |
| likwidacja | 4 810 | 114 116 | 0 | 0 | 118 926 |
| rozliczenie zaliczek na wartości niematerialne | 0 | 0 | 0 | 46 950 | 46 950 |
| inne | 0 | 479 | 0 | 27 506 | |
| d) wartość brutto wartości niematerialnych na koniec okresu | 94 856 | 301 712 | 25 021 | 107 201 | 528 790 |
| e) skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu | 47 039 | 291 551 | 11 894 | 0 | 350 484 |
| f) amortyzacja za okres (z tytułu) | 13 058 | (79 049) | 3 603 | 0 | (62 388) |
| odpis bieżący (RZiS) | 17 868 | 31 262 | 3 603 | 0 | 52 733 |
| likwidacja | (4 810) | (114 116) | 0 | 0 | (118 926) |
| inne | 0 | 3 805 | 0 | 0 | 3 805 |
| g) skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu | 60 097 | 212 502 | 15 497 | 0 | 288 096 |
| h) odpisy z tytułu utraty wartości na początek okresu | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| i) odpisy z tytułu utraty wartości na koniec okresu | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Aktywo z tytułu odroczonego podatku | ||
| Rezerwa na odroczony podatek dochodowy | ||
| Aktywo z tytułu odroczonego podatku, netto | ||
| Różnica pomiędzy amortyzacją podatkową a bilansową | 128 | (2 080) |
| Wycena bilansowa instrumentów finansowych | 1 332 | (27 144) |
| Niezrealizowane należności/ zobowiązania z tytułu instrumentów pochodnych | 67 024 | 13 601 |
| Odsetki do zapłacenia/otrzymania od lokat i papierów wartościowych | 122 682 | (217 807) |
| Odsetki i dyskonto od kredytów i wierzytelności | 0 | (108 723) |
| Przychody i koszty rozliczane wg efektywnej stopy procentowej | 60 214 | 236 022 |
| Rezerwy na kredyty stanowiące różnice przejściowe | 494 879 | 465 901 |
| Świadczenia pracownicze | 21 984 | 19 604 |
| Prawa do użytkowania | 4 128 | 4 719 |
| Rezerwy na koszty | 138 929 | 79 551 |
| Wycena aktywów inwestycyjnych, kredytów, zabezpieczenia przepływów środków pieniężnych oraz zyski/straty aktuarialne odniesione w inne całkowite dochody | 57 252 | 196 768 |
| Wycena akcji (udziałów) | 1 273 | (18 147) |
| Pozostałe | 144 | 931 |
| Aktywo z tytułu odroczonego podatku, netto | 368 279 | 643 196 |
| w tym długoterminowe aktywo z tytułu odroczonego podatku, netto | 22 137 | 171 658 |
| 31.12.2022 | Korekty za lata ubiegłe | Zmiany odnoszone na wynik finansowy | Zmiany odnoszone na kapitały | 31.12.2023 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Różnica pomiędzy amortyzacją podatkową a bilansową | (2 080) | 710 | (1 370) | ||
| Wycena bilansowa instrumentów finansowych | (27 144) | (8 000) | (35 144) | ||
| Niezrealizowane należności/ zobowiązania z tytułu instrumentów pochodnych | 13 602 | (14 174) | (573) | ||
| Odsetki do zapłacenia/otrzymania od lokat i papierów wartościowych | (217 807) | 16 975 | (200 833) | ||
| Odsetki i dyskonto od kredytów i wierzytelności | (108 724) | (4 292) | (113 015) | ||
| Przychody i koszty rozliczane wg efektywnej stopy proc. | 236 022 | (175 807) | 60 214 | ||
| Rezerwy na kredyty stanowiące różnice przejściowe | 465 900 | 28 978 | 494 879 | ||
| Świadczenia pracownicze | 19 604 | 2 380 | 21 984 | ||
| Prawa do użytkowania | 4 719 | (591) | 4 128 | ||
| Rezerwy na przyszłe koszty | 79 551 | 59 378 | 138 929 | ||
| Wycena aktywów inwestycyjnych, kredytów, zabezpieczenia przepływów środków pieniężnych oraz zyski/straty aktuarialne odniesione w inne całkowite dochody | 196 768 | (164 083) | 32 685 | ||
| Wycena akcji (udziałów) | (18 147) | (13 880) | (32 027) | ||
| Pozostałe | 931 | (2 510) | (1 579) | ||
| Razem | 643 196 | 0 | (110 835) | (164 083) | 368 279 |
| 31.12.2021 | Korekty za lata ubiegłe | Zmiany odnoszone na wynik finansowy | Zmiany odnoszone na kapitały | 31.12.2022 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Różnica pomiędzy amortyzacją podatkową a bilansową | (1 762) | (318) | (2 080) | ||
| Wycena bilansowa instrumentów finansowych | (24 043) | (3 101) | (27 144) | ||
| Niezrealizowane należności/ zobowiązania z tytułu instrumentów pochodnych | (834) | 14 435 | 13 601 | ||
| Odsetki do zapłacenia/otrzymania od lokat i papierów wartościowych | (66 544) | (151 263) | (217 807) | ||
| Odsetki i dyskonto od kredytów i wierzytelności | (75 737) | (32 986) | (108 723) | ||
| Przychody i koszty rozliczane wg efektywnej stopy proc. | 147 394 | 88 628 | 236 022 | ||
| Rezerwy na kredyty stanowiące różnice przejściowe | 398 267 | 67 634 | 465 901 | ||
| Świadczenia pracownicze | 18 687 | 917 | 19 604 | ||
| Prawa do użytkowania | 6 620 | (1 901) | 4 719 | ||
| Rezerwy na przyszłe koszty | 88 584 | (9 033) | 79 551 | ||
| Wycena aktywów inwestycyjnych, zabezpieczenia przepływów środków pieniężnych oraz zyski/straty aktuarialne odniesione w inne całkowite dochody | 151 457 | (24) | 45 335 | 196 768 | |
| Wycena akcji (udziałów) | (35 167) | 17 020 | (18 147) | ||
| Pozostałe | 1 096 | (1 062) | 931 | ||
| Razem | 608 018 | 873 | (11 030) | 45 335 | 643 196 |
| 1.01.2023 - 31.12.2023 | 1.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Różnica pomiędzy amortyzacją podatkową a bilansową | 710 | (318) |
| Wycena bilansowa instrumentów finansowych | (8 000) | (3 101) |
| Niezrealizowane należności/ zobowiązania z tytułu instrumentów pochodnych | (14 174) | 14 435 |
| Odsetki do zapłacenia/otrzymania od lokat i papierów wartościowych | 16 975 | (151 263) |
| Odsetki i dyskonto od kredytów i wierzytelności | (4 292) | (32 986) |
| Przychody i koszty rozliczane wg efektywnej stopy procentowej | (175 807) | 88 628 |
| Rezerwy na kredyty stanowiące różnice przejściowe | 28 978 | 67 634 |
| Świadczenia pracownicze | 2 380 | 917 |
| Prawa do użytkowania | (591) | (1 901) |
| Rezerwy na przyszłe koszty | 59 378 | (9 033) |
| Wycena akcji (udziałów) | (13 880) | 17 020 |
| Pozostałe | (2 510) | (1 062) |
| Zmiany z tytułu podatku odroczonego odniesione na wynik | (110 835) | (11 030) |
| Wycena aktywów inwestycyjnych, kredytów, zabezpieczenia przepływów środków pieniężnych oraz zyski/straty aktuarialne odniesione w inne całkowite dochody | (164 083) | 45 335 |
| Rok wygaśnięcia różnic przejściowych | 31.12.2023 | 31.12.2022 |
|---|---|---|
| Bezterminowo | 10 009 | 10 009 |
| Razem | 10 009 | 10 009 |
Wartość ujemnych różnic przejściowych prezentowana w powyższej tabeli została przeliczona obowiązującą stopą podatkową. Bazując na zapisach MSR 12 Bank dokonał kompensaty aktywa z tytułu podatku odroczonego z rezerwami z tytułu podatku odroczonego.
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Aktywa netto z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 368 279 | 643 196 |
| Rezerwa netto z tytułu odroczonego podatku dochodowego | - | - |
| Razem | 368 279 | 643 196 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Koszty do rozliczenia w czasie | 129 508 | 114 577 |
| Dochody do otrzymania | 37 719 | 34 104 |
| Rozliczenia międzybankowe | 4 349 | 0 |
| Rozliczenia z tytułu transakcji na instrumentach finansowych | 44 539 | |
| Należności od dłużników różnych, w tym: | 1 197 900 | 785 105 |
| - należności od Société Générale S.A. z tytułu umowy w przedmiocie Zwolnienia z Odpowiedzialności i Gwarancji Dotyczącą Portfela CHF | 625 100 | 411 300 |
| - należności z tytułu unieważnionych sądownie hipotecznych kredytów walutowych | 325 700 | 179 600 |
| Rozrachunki publiczno-prawne | 15 186 | 14 529 |
| Razem pozostałe aktywa, brutto | 1 384 706 | 948 854 |
| Odpisy aktualizujące | (24 546) | (25 845) |
| Razem pozostałe aktywa, netto | 1 360 160 | 923 009 |
| ▪ w tym pozostałe aktywa finansowe * | 1 215 466 | 793 903 |
| ▪ w tym pozostałe aktywa długoterminowe | 0 | 587 |
* w pozostałych aktywach finansowych ujęto całość pozostałych aktywów netto z wyłączeniem Kosztów do rozliczenia w czasie, Rozrachunków publiczno-prawnych oraz pozycji Pozostałe. Umowa z Société Générale S.A. w przedmiocie Zwolnienia z Odpowiedzialności i Gwarancji Dotyczącą Portfela CHF, ma na celu ograniczenie ryzyka związanego z kredytami hipotecznymi byłego Euro Banku.
Według stanu na dzień 31.12.2023 oraz 31.12.2022 Bank nie klasyfikował żadnych składników majątku do kategorii Aktywa trwałe do zbycia.
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Ujemna wycena pochodnych instrumentów finansowych | 576 611 | 380 144 |
| Korekta z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej | 0 | 0 |
| Zobowiązania z tytułu krótkiej sprzedaży papierów wartościowych | 2 720 | 4 784 |
| Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez Rachunek zysków i strat | 579 331 | 384 928 |
Podział ujemnej wyceny instrumentów pochodnych na poszczególne typy instrumentów został zaprezentowany w nocie (19).
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| W rachunku bieżącym | 27 260 | 26 262 |
| Depozyty terminowe | 536 188 | 589 044 |
| Otrzymane kredyty i pożyczki | 0 | 5 000 |
| Odsetki | 1 936 | 4 838 |
| Razem | 565 384 | 625 144 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| rachunki bieżące | 27 260 | 26 262 |
| do 1 miesiąca | 530 573 | 472 072 |
| powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy | 3 102 | 69 972 |
| powyżej 3 miesięcy do 1 roku | 2 513 | 52 000 |
| powyżej 1 roku do 5 lat | 0 | 0 |
| powyżej 5 lat | 0 | 0 |
| Odsetki | 1 936 | 4 838 |
| Razem | 565 384 | 625 144 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| W walucie polskiej | 261 050 | 318 111 |
| W walutach obcych (po przeliczeniu na zł): | 304 334 | 307 033 |
| waluta: USD | 3 | 10 |
| waluta: EUR | 304 331 | 307 023 |
| waluta: CHF | 0 | 0 |
| pozostałe waluty | 0 | 0 |
| Razem | 565 384 | 625 144 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Zobowiązania wobec klientów indywidualnych | 76 599 831 | 68 787 007 |
| Rachunki bieżące | 50 242 523 | 49 106 928 |
| Depozyty terminowe | 25 771 736 | 19 247 973 |
| Inne | 278 997 | 248 573 |
| Naliczone odsetki | 306 575 | 183 533 |
| Zobowiązania wobec podmiotów gospodarczych | 26 605 648 | 23 842 527 |
| Rachunki bieżące | 14 803 963 | 13 379 634 |
| Depozyty terminowe | 11 267 674 | 9 996 536 |
| Inne | 488 536 | 405 854 |
| Naliczone odsetki | 45 475 | 60 503 |
| Zobowiązania wobec jednostek budżetowych | 4 300 157 | 5 635 282 |
| Rachunki bieżące | 3 318 534 | 3 195 080 |
| Depozyty terminowe | 974 507 | 2 418 727 |
| Inne | 1 677 | 8 193 |
| Naliczone odsetki | 5 439 | 13 282 |
| Razem | 107 505 636 | 98 264 816 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| W walucie polskiej | 96 237 779 | 86 587 558 |
| W walutach obcych (po przeliczeniu na zł): | 11 267 857 | 11 677 258 |
| waluta: USD | 2 550 089 | 3 015 110 |
| waluta: EUR | 8 044 025 | 7 889 980 |
| waluta: GBP | 383 030 | 441 197 |
| waluta: CHF | 242 561 | 238 002 |
| pozostałe waluty | 48 152 | 92 969 |
| Razem | 107 505 636 | 98 264 816 |
Zobowiązania z tytułu sprzedanych dłużnych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu:
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| wobec Banku Centralnego | 0 | 0 |
| wobec pozostałych banków | 0 | 0 |
| wobec klientów | 0 | 0 |
| odsetki | 0 | 0 |
| Razem | 0 | 0 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Obligacje | 2 903 111 | 242 500 |
| Wycena obligacji Banku w relacji zabezpieczenia wartości godziwej | 49 304 | 0 |
| Odsetki | 75 537 | 1 253 |
| Razem | 3 027 952 | 243 753 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| do 1 miesiąca | 0 | 0 |
| powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy | 0 | 0 |
| powyżej 3 miesięcy do 1 roku | 0 | 0 |
| powyżej 1 roku do 5 lat | 2 220 915 | 0 |
| powyżej 5 lat | 731 500 | 242 500 |
| Odsetki | 75 537 | 1 253 |
| Razem | 3 027 952 | 243 753 |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 243 753 | 0 |
| Zwiększenia, z tytułu: | 2 825 806 | 243 753 |
| emisja obligacji | 2 660 611 | 242 500 |
| wycena obligacji Banku w relacji zabezpieczenia wartości godziwej | 49 304 | 0 |
| naliczenie odsetek | 115 891 | 1 253 |
| Zmniejszenia, z tytułu: | (41 607) | 0 |
| wykup obligacji | 0 | 0 |
| wypłata odsetek | (41 607) | 0 |
| Stan na koniec okresu | 3 027 952 | 243 753 |
Wg stanu na 31.12.2023
| Wartość bilansowa, w tym odsetki | Termin wykupu (maksymalny umowny termin wymagalności) | Rynek notowań | |
|---|---|---|---|
| Bank Millennium - BMCN_012040 | 251 341 | 8 841 | 2040-01-25 |
| Bank Millennium - BMCN_082036 | 494 106 | 5 107 | 2036-08-25 |
| Bank Millennium - MILP-2027/09 | 2 282 505 | 61 589 | 2027-09-18 |
| Razem | 3 027 952 | 75 537 |
Wg stanu na 31.12.2022
| Wartość bilansowa, w tym odsetki | Termin wykupu (maksymalny umowny termin wymagalności) | Rynek notowań | |
|---|---|---|---|
| Bank Millennium - BMCN_012040 | 243 753 | 1 253 | 2040-01-25 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Wartość obligacji podporządkowanych w PLN - BKMO_071227R | 700 000 | 700 000 |
| Waluta | PLN | PLN |
| Warunki oprocentowania | 8,12% | 9,70% |
| Termin wymagalności | 2027-12-07 | 2027-12-07 |
| Odsetki | 3 738 | 4 465 |
| Wartość obligacji podporządkowanych w PLN - BKMO_300129W | 830 000 | 830 000 |
| Waluta | PLN | PLN |
| Warunki oprocentowania | 8,94% | 9,60% |
| Termin wymagalności | 2029-01-30 | 2029-01-30 |
| Odsetki | 31 307 | 33 618 |
| Stan bilansowy zobowiązań podporządkowanych | 1 565 045 | 1 568 083 |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 1 568 083 | 1 541 144 |
| Zwiększenia, z tytułu: | 141 686 | 110 181 |
| emisja obligacji podporządkowanych | 0 | 0 |
| naliczenie odsetek | 141 686 | 110 181 |
| Zmniejszenia, z tytułu: | (144 724) | (83 242) |
| spłata obligacji podporządkowanych | 0 | 0 |
| spłata odsetek | (144 724) | (83 242) |
| Stan zobowiązań podporządkowanych na koniec okresu | 1 565 045 | 1 568 083 |
W latach 2023 i 2022 Bank nie odnotował żadnych opóźnień w płatności rat kapitałowych lub odsetkowych, ani nie naruszył żadnych innych postanowień umownych wynikających ze swoich zobowiązań podporządkowanych.
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Udzielone zobowiązania i gwarancje | 42 375 | 40 174 |
| Nierozstrzygnięte sprawy sporne | 1 401 798 | 975 092 |
| Razem | 1 444 173 | 1 015 266 |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 40 174 | 44 955 |
| Utworzenie rezerw | 40 336 | 42 130 |
| Rozwiązanie rezerw | (37 916) | (46 984) |
| Różnice kursowe | (219) | 73 |
| Stan na koniec okresu | 42 375 | 40 174 |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 975 092 | 549 450 |
| Utworzenie rezerw | 30 208 | 27 325 |
| Rozwiązanie rezerw | (11 783) | (8 116) |
| Wykorzystanie rezerw w ciągu okresu | (112 313) | (175) |
| Utworzenie rezerw na ryzyko prawne z tytułu walutowych kredytów hipotecznych* | 3 065 380 | 2 017 320 |
| Alokacja do portfela kredytowego | (2 544 786) | (1 610 712) |
| Różnice kursowe | 0 | 0 |
| Stan na koniec okresu | 1 401 798 | 975 092 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Krótkoterminowe | 2 456 966 | 2 051 796 |
| Koszty do zapłacenia - premie, wynagrodzenia | 49 735 | 43 689 |
| Koszty do zapłacenia - pozostałe | 193 796 | 163 713 |
| Rezerwa na zwroty na ubezpieczenia | 186 661 | 271 420 |
| Rozliczenia międzybankowe | 745 986 | 814 674 |
| Rezerwa na potencjalne zwroty opłat w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu | 76 400 | 78 923 |
| Rozliczenia z tytułu transakcji na instrumentach finansowych | 0 | 3 338 |
| Wierzyciele różni, w tym: | 1 013 454 | 466 902 |
| - zobowiązania z tytułu unieważnionych sądownie hipotecznych kredytów walutowych | 288 253 | 145 986 |
| - rozliczenia z tytułu transakcji kartowych | 192 141 | 173 824 |
| - rozliczenia z tytułu ubezpieczeń | 59 775 | 34 579 |
| Zobowiązania z tytułu leasingu | 93 192 | 95 759 |
| Zobowiązania wobec budżetu | 35 244 | 42 303 |
| Przychody przyszłych okresów | 41 551 | 53 819 |
| Rezerwy na niewykorzystane urlopy | 17 089 | 13 863 |
| Rezerwy na odprawy emerytalne | 3 263 | 2 832 |
| Pozostałe | 595 | 561 |
| Długoterminowe | 474 887 | 498 838 |
| Rezerwy na odprawy emerytalne | 41 964 | 28 709 |
| Przychody przyszłych okresów | 0 | 0 |
| Zobowiązanie do zapłaty – BFG* | 209 209 | 209 209 |
| Zobowiązania z tytułu leasingu | 219 518 | 256 724 |
| Koszty do zapłacenia | 4 196 | 4 196 |
| Razem | 2 931 853 | 2 550 634 |
| w tym pozostałe zobowiązania finansowe** | 2 382 194 | 1 894 398 |
| 31.12.2023 | 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Zobowiązania (brutto) z tytułu leasingu | 342 039 | 377 749 |
| Niezrealizowane koszty finansowe | (29 329) | (25 266) |
| Wartość bieżąca minimalnych rat leasingowych | 312 710 | 352 483 |
| Zobowiązania (brutto) z tytułu leasingu wg terminów zapadalności | ||
| do 1 roku | 105 182 | 104 883 |
| powyżej 1 roku do 5 lat | 207 517 | 215 916 |
| powyżej 5 lat | 29 340 | 56 950 |
| Razem | 342 039 | 377 749 |
| Zobowiązania (netto) z tytułu leasingu wg terminów zapadalności | ||
| do 1 roku | 93 192 | 95 759 |
| powyżej 1 roku do 5 lat | 190 501 | 200 859 |
| powyżej 5 lat | 29 017 | 55 865 |
| Razem | 312 710 | 352 483 |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 13 862 | 13 626 |
| Utworzenie/Odwrócenie rezerw | 3 227 | 90 |
| Wykorzystanie rezerw | 0 | 0 |
| Przejęcie działalności maklerskiej d. Millennium Dom Maklerski S.A. | 0 | 146 |
| Stan na koniec okresu | 17 089 | 13 862 |
| 01.01.2023 - 31.12.2023 | 01.01.2022 - 31.12.2022 | |
|---|---|---|
| Stan na początek okresu | 31 541 | 34 709 |
| Utworzenie / Odwrócenie rezerw | 4 600 | 5 609 |
| Wykorzystanie rezerw | (1 348) | (1 477) |
| (Zyski) / straty aktuarialne | 10 434 | (8 367) |
| Przejęcie działalności maklerskiej d. Millennium Dom Maklerski S.A. | 0 | 1 067 |
| Stan na koniec okresu | 45 227 | 31 541 |
Kapitał podstawowy Banku Millennium S.A. wynosi 1 213 116 777 zł i dzieli się na 1 213 116 777 akcji o wartości nominalnej 1 zł każda, co prezentuje poniższa tabela.
KAPITAŁ ZAKŁADOWY
Wartość nominalna jednej akcji = 1 zł.
| Seria / emisja | Rodzaj akcji | Rodzaj Uprzywilejowania | Liczba akcji | Wartość serii / emisji (w zł) | Sposób pokrycia kapitału | Data rejestracji | Prawo do dywidendy |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| A | imienne | założycielskie x2 co do głosu | 106 850 | 106 850 | gotówka | 30.06.1989 | 30.06.1989 |
| B1 | imienne | zwykłe | 150 000 | 150 000 | gotówka | 13.06.1990 | 01.01.1990 |
| B2 | imienne | zwykłe | 150 000 | 150 000 | gotówka | 13.12.1990 | 01.01.1990 |
| C | na okaziciela | zwykłe | 4 693 150 | 4 693 150 | gotówka | 17.05.1991 | 01.01.1991 |
| D1 | na okaziciela | zwykłe | 1 700 002 | 1 700 002 | gotówka | 31.12.1991 | 01.01.1992 |
| D2 | na okaziciela | zwykłe | 2 611 366 | 2 611 366 | gotówka | 31.01.1992 | 01.01.1992 |
| D3 | na okaziciela | zwykłe | 1 001 500 | 1 001 500 | gotówka | 10.03.1992 | 01.01.1992 |
| E | na okaziciela | zwykłe | 6 000 000 | 6 000 000 | gotówka | 28.05.1993 | 01.01.1992 |
| F | na okaziciela | zwykłe | 9 372 721 | 9 372 721 | gotówka | 10.12.1993 | 01.01.1993 |
| G | na okaziciela | zwykłe | 8 000 000 | 8 000 000 | gotówka | 30.05.1994 | 01.10.1993 |
| H | na okaziciela | zwykłe | 7 082 129 | 7 082 129 | gotówka | 24.10.1994 | 01.10.1994 |
Skumulowane inne całkowite dochody powstają w rezultacie rozpoznania:
▪ efektu wyceny aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody w kwocie netto, to jest po uwzględnieniu podatku odroczonego. Wyksięgowanie niniejszych wartości, dla instrumentów dłużnych oraz portfela kredytowego, z kapitału z aktualizacji wyceny następuje w momencie wyłączenia z ksiąg rachunkowych całości lub części wycenianych aktywów lub w momencie rozpoznania utraty wartości (efekt wyceny jest wtedy odnoszony do rachunku zysków i strat). Efekt wyceny instrumentów kapitałowych nie podlega przeksięgowaniu do rachunku zysków i strat.
▪ efektu wyceny (według wartości godziwej) instrumentów pochodnych stanowiących zabezpieczenie przepływów środków pieniężnych w kwocie netto, to jest po uwzględnieniu podatku odroczonego. W kapitale z aktualizacji wyceny, ujmowana jest część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym przepływy pieniężne, która stanowi efektywne zabezpieczenie natomiast nieefektywna część zysków lub strat związanych z tym instrumentem zabezpieczającym ujmowana jest w rachunku zysków i strat.
▪ zysków / strat aktuarialnych w kwocie netto, to jest po uwzględnieniu podatku odroczonego. W kapitale z aktualizacji wyceny, ujmowane są zyski lub straty powstałe z wyceny zobowiązań wynikających z utworzonej rezerwy na odprawy emerytalne. Wycena jest sporządzona przy zastosowaniu metody prognozowanego kosztu jednostkowego, a parametrami, które mają istotny wpływ na wysokość wartości bieżącej tych zobowiązań są: stopa mobilności (rotacja) pracowników, stopa dyskontowa, stopa wzrostu płac. Niniejsze wartości nie podlegają przeksięgowaniu do rachunku zysków i strat.
| Kapitał z aktualizacji wyceny | 31.12.2023 | 31.12.2022 |
|---|---|---|
| Efekt wyceny (brutto) | (172 027) | (1 035 621) |
| Podatek odroczony | 32 685 | 196 768 |
| Efekt wyceny netto | (139 342) | (838 853) |
Źródła zmian kapitału z aktualizacji wyceny przedstawiają się następująco (dane w tys. zł):
| Wartość brutto | Podatek odroczony | Razem | |
|---|---|---|---|
| Kapitał z aktualizacji wyceny na początek okresu | (895 116) | 170 073 | (725 043) |
| Przeniesienie do rachunku zysków i strat okresu w efekcie sprzedaży | 12 353 | (2 347) | 10 006 |
| Zmiana w związku z zapadalnością papierów wartościowych | 70 973 | (13 485) | 57 488 |
| Zyski/straty z rewaluacji papierów dłużnych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody odniesione na kapitał własny | 588 427 | (111 801) | 476 626 |
| Zyski/straty z rewaluacji akcji wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody odniesione na kapitał własny | 4 422 | (840) | 3 582 |
| Kapitał z aktualizacji wyceny na koniec okresu | (218 941) | 41 600 | (177 341) |
| Wartość brutto | Podatek odroczony | Razem | |
|---|---|---|---|
| Kapitał z aktualizacji wyceny na początek okresu | (686 675) | 130 469 | (556 206) |
| Przeniesienie do rachunku zysków i strat okresu w efekcie sprzedaży | (166) | 32 | (134) |
| Zmiana w związku z zapadalnością papierów wartościowych | 41 231 | (7 834) | 33 397 |
| Zyski/straty z rewaluacji papierów dłużnych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody odniesione na kapitał własny | (245 365) | 46 619 | (198 746) |
| Zyski/straty z rewaluacji akcji wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody odniesione na kapitał własny | (4 141) | 787 | (3 354) |
| Kapitał z aktualizacji wyceny na koniec okresu | (895 116) | 170 073 | (725 043) |
| Wartość brutto | Podatek odroczony | Razem | |
|---|---|---|---|
| Kapitał z aktualizacji wyceny na początek okresu | (406 061) | 77 151 | (328 910) |
| Zyski lub straty z tytułu wyceny instrumentów finansowych odnoszone na kapitał własny | 354 113 | (67 281) | 286 832 |
| Przeniesienie do rachunku zysków i strat okresu | (2 246) | 427 | (1 819) |
| Kapitał z aktualizacji wyceny na koniec okresu | (54 194) | 10 297 | (43 897) |
| Wartość brutto | Podatek odroczony | Razem | |
|---|---|---|---|
| Kapitał z aktualizacji wyceny na początek okresu | (378 912) | 71 993 | (306 919) |
| Zyski lub straty z tytułu wyceny instrumentów finansowych odnoszone na kapitał własny | (34 502) | 6 555 | (27 947) |
| Przeniesienie do rachunku zysków i strat okresu | 7 353 | (1 397) | 5 956 |
| Kapitał z aktualizacji wyceny na koniec okresu | (406 061) | 77 151 | (328 910) |
| Wartość brutto | Podatek odroczony | Razem | |
|---|---|---|---|
| Kapitał z aktualizacji wyceny na początek okresu | 9 732 | (1 850) | 7 882 |
| Zmiana zobowiązań wynikających z rezerwy na odprawy emerytalne | (10 434) | 1 982 | (8 452) |
| Kapitał z aktualizacji wyceny na koniec okresu | (702) | 132 | (570) |
| Wartość brutto | Podatek odroczony | Razem | |
|---|---|---|---|
| Kapitał z aktualizacji wyceny na początek okresu | 1 365 | (260) | 1 105 |
| Zmiana zobowiązań wynikających z rezerwy na odprawy emerytalne | 8 367 | (1 590) | 6 777 |
| Kapitał z aktualizacji wyceny na koniec okresu | 9 732 | (1 850) | 7 882 |
| Wartość brutto | Podatek odroczony | Razem | |
|---|---|---|---|
| Kapitał z aktualizacji wyceny na początek okresu | 255 824 | (48 607) | 207 217 |
| Zyski lub straty z tytułu wyceny portfela odnoszone na kapitał własny | (145 054) | 27 561 | (117 493) |
| Przeniesienie do rachunku zysków i strat okresu w wyniku utraty wartości | (8 960) | 1 702 | (7 258) |
| Kapitał z aktualizacji wyceny na koniec okresu | 101 810 | (19 344) | 82 466 |
| Wartość brutto | Podatek odroczony | Razem | |
|---|---|---|---|
| Kapitał z aktualizacji wyceny na początek okresu | 267 079 | (50 745) | 216 334 |
| Zyski lub straty z tytułu wyceny portfela odnoszone na kapitał własny | 17 208 | (3 270) | 13 938 |
| Przeniesienie do rachunku zysków i strat okresu w wyniku utraty wartości | (28 463) | 5 408 | (23 055) |
| Kapitał z aktualizacji wyceny na koniec okresu | 255 824 | (48 607) | 207 217 |
nominalnej akcji z 1 do 4 PLN 122 603 154 kapitał zapasowy 24.11.1994 Split akcji w stosunku 1:4 122 603 154 05.12.1994 I na okaziciela zwykłe 65 000 000 65 000 000 gotówka 12.08.1997 01.10.1996 J na okaziciela zwykłe 196 120 000 196 120 000 kapitały Banku Gdańskiego S.A. 12.09.1997 01.10.1996 K na okaziciela zwykłe 424 590 872 424 590 872 gotówka 31.12.2001 01.01.2001 L na okaziciela zwykłe 363 935 033 363 935 033 gotówka 26.02.2010 01.01.2009
Liczba akcji razem 1 213 116 777
Kapitał akcyjny razem 1 213 116 777
W okresie sprawozdawczym dokonana została konwersja 128 akcji imiennych zwykłych na akcje na okaziciela. W związku z powyższym liczba akcji imiennych wg stanu na dzień 31 grudnia 2023 roku wynosiła 107 480, z czego 61 600 akcji to akcje założycielskie, uprzywilejowane w ten sposób, że jedna akcja daje prawo do dwóch głosów na Walnym Zgromadzeniu.
Według dostępnych Bankowi informacji, w odniesieniu do akcjonariuszy posiadających ponad 5% głosów na Walnym Zgromadzeniu, akcjonariuszami Banku są następujące podmioty:
| Akcjonariusze | Liczba akcji | % udział w kapitale zakładowym | Liczba akcji | % udział w głosach na WZA |
|---|---|---|---|---|
| Banco Comercial Portugues S.A. | 607 771 505 | 50,10 | 607 771 505 | 50,10 |
| Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny | 107 970 039 | 8,90 | 107 970 039 | 8,90 |
| Allianz Polska Otwarty Fundusz Emerytalny | 100 990 351 | 8,32 | 100 990 351 | 8,32 |
| Otwarty Fundusz Emerytalny PZU „Złota Jesień” | 65 492 207 | 5,40 | 65 492 207 | 5,40 |
Dane zawarte w tabeli ustalone zostały według zasad opisanych poniżej. W zakresie dotyczącym Banco Comercial Portugues S.A. są to dane zebrane w związku z rejestracją akcjonariuszy uprawnionych do wzięcia udziału w Zwyczajnym Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy zwołanym na dzień 30 marca 2023 r. W zakresie dotyczącym Nationale-Nederlanden Otwartego Funduszu Emerytalnego, Allianz Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego oraz Otwartego Funduszu Emerytalnego PZU „Złota Jesień”, liczba akcji i ich udział w kapitale zakładowym Banku zostały obliczone na podstawie rocznej struktury aktywów wyżej wskazanych Funduszy według stanu na dzień 29 grudnia 2023 r. (ogłoszonej na stronach internetowych odpowiednio: www.nn.pl, www.allianz.pl i www.pzu.pl). W zakresie kalkulacji dokonanych na podstawie rocznych struktur ww. Funduszy, założono średni kurs ważony wolumenem (VWAP) akcji Banku w wysokości 8,3321 zł.
| Akcjonariusze | Liczba akcji | % udział w kapitale zakładowym | Liczba akcji | % udział w głosach na WZA |
|---|---|---|---|---|
| Banco Comercial Portugues S.A. | 607 771 505 | 50,10 | 607 771 505 | 50,10 |
| Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny | 107 970 039 | 8,90 | 107 970 039 | 8,90 |
| Allianz Polska OFE oraz Drugi Allianz Polska OFE (*) | 96 792 815(*) | 7,98(*) | 96 792 815(*) | 7,98(*) |
| Otwarty Fundusz Emerytalny PZU „Złota Jesień” | 67 417 542 | 5,56 | 67 417 542 | 5,56 |
(*) Dodatkowo PTE Allianz Polska S.A. zarządza funduszem Allianz Polska Dobrowolny Fundusz Emerytalny. Zgodnie z zawiadomieniem PTE Allianz Polska S.A., ogłoszonym przez Bank raportem bieżącym nr 3/2023, Allianz Polska Dobrowolny Fundusz Emerytalny, Allianz Polska OFE i Drugi Allianz Polska OFE na dzień 30.12.2022 r., posiadały wspólnie 96 810 815 akcji Banku (7,98% głosów), w tym Drugi Allianz Polska OFE 80 760 035 akcji Banku (6,66% głosów).
Zyski zatrzymane na początek okresu 01.01.2023:
| Zyski zatrzymane | kapitał zapasowy | kapitał rezerwowy | fundusz ogólnego ryzyka bankowego | niepodzielony wynik | RAZEM |
|---|---|---|---|---|---|
| 374 957 | 3 09 049 | 228 902 | (1 029 899) | 3 883 009 |
| podział zysku, w tym: pokrycie straty | 0 | (1 029 899) | 0 | 1 029 899 | 0 |
| obciążenie z tytulu wydania akcji własnych pracownikom | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| wynik netto bieżącego okresu | 0 | 0 | 0 | 510 259 | 510 259 |
| Zyski zatrzymane na koniec bieżącego okresu 31.12.2023 | 374 957 | 3 279 150 | 228 902 | 510 259 | 4 393 268 |
Zyski zatrzymane na początek okresu 01.01.2022:
| kapitał zapasowy | kapitał rezerwowy | fundusz ogólnego ryzyka bankowego | niepodzielony wynik | RAZEM |
|---|---|---|---|---|
| 374 957 | 5 671 124 | 228 902 | (1 357 452) | 4 917 531 |
| podział zysku, w tym: pokrycie straty | 0 | (1 357 452) | 0 | 1 357 452 | 0 |
| obciążenie z tytulu wydania akcji własnych pracownikom | 0 | (4 623) | 0 | 0 | (4 623) |
| wynik netto bieżącego okresu | 0 | 0 | 0 | (1 029 899) | (1 029 899) |
| Zyski zatrzymane na koniec bieżącego okresu 31.12.2022 | 374 957 | 4 309 049 | 228 902 | (1 029 899) | 3 883 009 |
169 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
| do 1 miesiąca | powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy | powyżej 3 miesięcy do 1 roku | powyżej 1 roku do 5 lat | powyżej 5 lat | RAZEM | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zobowiązania wobec banków | 560 856 | 3 102 | 2 514 | 0 | 0 | 566 472 |
| Zobowiązania wobec klientów | 82 204 097 | 12 164 714 | 11 612 194 | 1 776 691 | 35 721 | 107 793 417 |
| Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych | 8 841 | 5 106 | 412 247 | 3 574 240 | 1 662 215 | 5 662 649 |
| Zobowiązania podporządkowane | 0 | 31 307 | 134 779 | 1 170 252 | 830 000 | 2 166 338 |
| Zobowiązania z tytułu instrumentów pochodnych przeznaczonych do obrotu wg wartości nominalnej | 2 795 970 | 2 753 193 | 5 104 452 | 4 773 421 | 173 335 | 15 600 371 |
| Zobowiązania z tytułu instrumentów pochodnych zabezpieczających wg wartości nominalnej | 1 708 280 | 1 945 044 | 117 070 | 3 117 280 | 0 | 6 887 674 |
| Zobowiązania warunkowe udzielone - finansowe | 12 550 588 | 0 | 0 | 0 | 0 | 12 550 588 |
| Zobowiązania warunkowe udzielone - gwarancyjne | 1 713 980 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 713 980 |
| RAZEM | 101 542 612 | 16 902 466 | 17 383 256 | 14 411 884 | 2 701 271 | 152 941 489 |
| do 1 miesiąca | powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy | powyżej 3 miesięcy do 1 roku | powyżej 1 roku do 5 lat | powyżej 5 lat | RAZEM | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zobowiązania wobec banków | 501 555 | 71 217 | 54 321 | 0 | 0 | 627 093 |
| Zobowiązania wobec klientów | 78 774 884 | 7 662 298 | 7 838 875 | 4 235 695 | 41 336 | 98 553 088 |
| Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych | 0 | 0 | 52 056 | 203 215 | 856 181 | 1 111 452 |
| Zobowiązania podporządkowane | 33 618 | 0 | 118 426 | 590 320 | 1 646 005 | 2 388 369 |
| Zobowiązania z tytułu instrumentów pochodnych przeznaczonych do obrotu wg wartości nominalnej | 4 676 237 | 1 921 948 | 1 751 535 | 5 118 184 | 2 581 157 | 16 049 061 |
| Zobowiązania z tytułu instrumentów pochodnych zabezpieczających wg wartości nominalnej | 0 | 1 840 685 | 4 427 975 | 4 814 395 | 0 | 11 083 055 |
| Zobowiązania warunkowe udzielone - finansowe | 11 610 683 | 0 | 0 | 0 | 0 | 11 610 683 |
| Zobowiązania warunkowe udzielone - gwarancyjne | 2 419 611 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 419 611 |
| RAZEM | 98 016 588 | 11 496 148 | 14 243 188 | 14 961 809 | 5 124 679 | 143 842 412 |
170 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Bank Millennium posiada politykę dotyczącą wypłaty dywidendy na poziomie pomiędzy 35% a 50% zysku netto, z uwzględnieniem zaleceń nadzorczych. Bank odnotował stratę netto w 2022 roku, powstałą głównie w wyniku rozpoznania wpływu wakacji kredytowych oraz utworzenia rezerw na ryzyko prawne związane z walutowymi kredytami hipotecznymi, dodatkowo Bank kontynuuje realizację Planu Ochrony Kapitału stąd nie było podstaw do wypłaty dywidendy. Zarząd Banku przedstawił propozycję a Zwyczajne Walne Zgromadzanie Banku, które odbyło się w dniu 30 marca 2023, zdecydowało o przeznaczeniu kwoty 1 029 898 772,97 zł z kapitału rezerwowego na pokrycie straty powstałej w roku 2022.
Na dzień 31.12.2023 r. następujące aktywa Banku stanowiły zabezpieczenie zobowiązań (w tys. PLN):
| Lp. | Rodzaj aktywa | Portfel | Zabezpieczane zobowiązanie | Wartość nominalna aktywa | Wartość bilansowa aktywa |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Obligacje skarbowe DS0727 | utrzymywanie do terminu wymagalności | zabezpieczenie Funduszu Ochrony Środków Gwarantowanych w ramach Bankowego Funduszu Gwarancyjnego | 255 000 | 228 434 |
| 2. | Obligacje skarbowe DS0726 | utrzymywanie do terminu wymagalności | zabezpieczenie Funduszu Ochrony Środków Gwarantowanych w ramach Bankowego Funduszu Gwarancyjnego | 52 000 | 48 267 |
| 3. | Obligacje skarbowe PS0527 | utrzymywanie do terminu wymagalności | BFG - fundusz gwarancyjny - zabezpieczenie zobowiązania do zapłaty | 142 000 | 136 644 |
| 4. | Obligacje skarbowe DS0726 | utrzymywanie do terminu wymagalności | BFG - fundusz przymusowej restrukturyzacji - zabezpieczenie zobowiązania do zapłaty | 135 000 | 125 307 |
| 5. | Obligacje skarbowe PS0425 | utrzymywanie i sprzedaż | zastaw na rachunku Banku związany z transakcją sekurytyzacji | 572 500 | 544 527 |
| 6. | Obligacje skarbowe WZ0525 | utrzymywanie i sprzedaż | zastaw na rachunku Banku związany z transakcją sekurytyzacji | 220 500 | 221 887 |
| 7. | Obligacje skarbowe WZ0524 | utrzymywanie i sprzedaż | zastaw na rachunku Banku związany z transakcją sekurytyzacji | 50 000 | 50 425 |
| 8. | Obligacje skarbowe PS0527 | utrzymywanie do terminu wymagalności | zastaw finansowy i rejestrowy na rachunku Banku w biurze maklerskim | 64 850 | 62 404 |
| 9. | Obligacje skarbowe PS0527 | utrzymywanie do terminu wymagalności | zastaw finansowy na rachunku Banku w biurze maklerskim | 583 659 | 561 642 |
| 10. | Obligacje skarbowe PS0527 | utrzymywanie do terminu wymagalności | zastaw finansowy na rachunku Banku w biurze maklerskim | 124 000 | 119 323 |
| 11. | Środki pieniężne należności | wstępny depozyt rozliczeniowy w KDPW CCP (MAGB) | 11 000 | 11 000 | |
| 12. | Środki pieniężne należności | fundusz zabezpieczający ASO (PAGB) | 1 927 | 1 927 | |
| 13. | Środki pieniężne należności | rozliczenie z tytułu zawartych transakcji | 47 909 | 47 909 | |
| 14. | Depozyty złożone lokaty w bankach | rozliczenie z tytułu zawartych transakcji | 159 804 | 160 135 | |
| RAZEM | 2 420 149 | 2 319 831 |
Według stanu na 31 grudnia 2023 r. Bank nie posiadał zawartych transakcji sprzedaży skarbowych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu.
171 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Na dzień 31.12.2022 r. następujące aktywa Banku stanowiły zabezpieczenie zobowiązań (w tys. PLN):
| Lp. | Rodzaj aktywa | Portfel | Zabezpieczane zobowiązanie | Wartość nominalna aktywa | Wartość bilansowa aktywa |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Obligacje skarbowe OK0423 | utrzymywanie i sprzedaż | zabezpieczenie Funduszu Ochrony Środków Gwarantowanych w ramach Bankowego Funduszu Gwarancyjnego | 314 000 | 308 160 |
| 2. | Obligacje skarbowe OK0423 | utrzymywanie i sprzedaż | BFG - fundusz gwarancyjny - zabezpieczenie zobowiązania do zapłaty | 134 100 | 131 606 |
| 3. | Obligacje skarbowe OK0423 | utrzymywanie i sprzedaż | BFG - fundusz przymusowej restrukturyzacji - zabezpieczenie zobowiązania do zapłaty | 124 000 | 121 694 |
| 4. | Środki pieniężne należności | wstępny depozyt rozliczeniowy w KDPW CCP (MAGB) | 5 000 | 5 000 | |
| 5. | Środki pieniężne należności | fundusz zabezpieczający ASO (PAGB) | 172 | 172 | |
| 6. | Środki pieniężne należności | wpłata na Fundusz Zabezpieczający OTC - KDPW_CCP | 304 | 304 | |
| 7. | Środki pieniężne należności | rozliczenie z tytułu zawartych transakcji | 106 797 | 106 797 | |
| 8. | Depozyty złożone lokaty w bankach | rozliczenie z tytułu zawartych transakcji | 403 647 | 403 647 | |
| RAZEM | 1 088 020 | 1 077 380 |
Według stanu na 31 grudnia 2022 r. Bank nie posiadał zawartych transakcji sprzedaży skarbowych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu. Bank jest również zobowiązany do utrzymywania rezerwy obowiązkowej na rachunku bieżącym w NBP której wysokość jest uzależniona od średniego stanu środków na rachunkach depozytowych klientów i wyznaczanej przez NBP stopy rezerwy. Z punktu widzenia Banku środki utrzymywane w ramach rezerwy obowiązkowej stanowią aktywa o ograniczonej możliwości dysponowania. Wartość rezerwy utrzymywanej na koniec roku finansowego zaprezentowano pod notą (18).
Wg stanu na dzień 31.12.2023 r. oraz 31.12.2022 r. Bank nie posiadał zawartych transakcji z przyrzeczeniem odkupu (SBB), których przedmiot stanowiłyby papiery wartościowe prezentowane w bilansie Banku.
172 Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Większość portfela instrumentów pochodnych Banku powstaje w wyniku zawierania przez Bank umów ramowych ISDA (z ang. International Swaps and Derivatives Agreements; Międzynarodowa umowa w sprawie transakcji swapowych i instrumentów pochodnych). Zapisy tego rodzaju umów określają kompleksowe postępowanie w następstwie wystąpienia przypadku naruszenia (głównie trudności w regulowaniu zobowiązań przez kontrahenta) i umożliwiają ich rozwiązanie oraz rozliczenie się z kontrahentem na bazie skompensowanej kwoty wzajemnych należności i zobowiązań. Do chwili obecnej Bank nie korzystał z takiej możliwości, jednakże w ramach wypełnienia obowiązku informacyjnego wynikającego MSSF 7 w poniższej tabeli zaprezentowano odpowiednio kwoty wyceny do wartości godziwej instrumentów pochodnych (zarówno zaklasyfikowanych do portfela przeznaczone do obrotu jak i dedykowanych do rachunkowości zabezpieczeń) oraz zabezpieczeń pieniężnych objętych umowami ramowymi ISDA wraz z maksymalną hipotetyczną kwotą wynikającą z rozliczenia na bazie kompensaty.
| w tys.zł Kwoty do otrzymania | Kwoty do zapłacenia | Wycena instrumentów pochodnych |
|---|---|---|
| 402 042 | 226 042 | |
| Wartość przyjętych / udzielonych depozytów zabezpieczających | (293 544) | (135 370) |
| Aktywa i Zobowiązania finansowe objęte porozumieniem ramowym umożliwiającym kompensowanie | 108 498 | 90 672 |
| Maksymalna, hipotetyczna kwota kompensaty | (108 498) | (108 498) |
| Aktywa i Zobowiązania finansowe objęte porozumieniem ramowym umożliwiającym kompensowanie po uwzględnieniu hipotetycznej kwoty kompensacji | 0 | (17 826) |
Na potrzeby sprawozdania z przepływów środków pieniężnych jako środki pieniężne i ich ekwiwalenty Bank sklasyfikował następujące aktywa finansowe:
| w tys. zł | 31.12.2023 | 31.12.2022 |
|---|---|---|
| Gotówka w kasie i środki na rachunkach w Banku Centralnym | 5 094 984 | 9 536 090 |
| Należności z tytułu lokat międzybankowych* | 612 467 | 288 219 |
| Dłużne papiery wyemitowane przez Skarb Państwa* | 12 688 962 | 4 406 780 |
| w tym: FVTOCI i HTC | 12 686 172 | 4 405 868 |
| w tym: przeznaczone do obrotu | 2 790 912 | |
| Razem | 18 396 413 | 14 231 089 |
173
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Na potrzeby sprawozdania z przepływów środków pieniężnych przyjęto następującą klasyfikację rodzajów działalności:
Na dzień 31.12.2023 r. Departament Powierniczy Banku Millennium S.A. prowadził 13 002 rachunków, na których zdeponowane były aktywa o łącznej wartości 55,35 mld PLN. Przychody netto na działalności powierniczej za rok 2023 wyniosły 4,5 mln PLN (z czego 3,1 mln PLN pochodziło od Spółek Grupy). Ponadto Departament Powierniczy pełnił funkcję Banku Depozytariusza dla 22 funduszy inwestycyjnych z czego 21 z grupy Millennium TFI S.A.
W 2012 roku Bank wdrożył politykę określającą zasady wynagradzania osób mających istotny wpływ na profil ryzyka Banku Millennium, z późniejszymi zmianami. Zgodnie z polityką, pracownicy Banku mający istotny wpływ na profil jego ryzyka otrzymują zmienne wynagrodzenie, którego część wypłacana jest w formie instrumentów finansowych. Do 2018 roku instrument finansowy miał formę akcji fantomowych. Od roku 2019 Bank, decyzją Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Banku z dnia 27 sierpnia 2019, wprowadził 3-letni program motywacyjny służący wynagradzaniu osób uprawnionych, uprzednio zidentyfikowanych jako mających istotny wpływ na profil ryzyka (ang. Risk Taker). W jego ramach nabyte przez Bank Akcje Własne zostały, zgodnie z obowiązującą polityką wynagrodzeń Risk Takerów, przeznaczone jako instrument finansowy do nieodpłatnego nabycia w odpowiedniej liczbie przez wskazanych Risk Takerów w Okresie Trwania Programu. W programach premiowych obowiązujących począwszy od 1 stycznia 2020 roku instrumenty finansowe były przyznawane Risk Takers I – Członkom Zarządu Banku Millennium SA. W 2023 roku Komitet Personalny Rady Nadzorczej podjął decyzję o konwersji akcji własnych przyznanych Członkom Zarządu w programie za rok 2021 w formie akcji własnych na akcje fantomowe. W ramach programu za 2022 jako instrument finansowy przyznano akcje fantomowe.
174
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
| Zmienne wynagrodzenia w 2019 | 2020 | 2021 | 2022 |
|---|---|---|---|
| instrumentu finansowym, za rok: | |||
| Rodzaj transakcji w świetle MSSF 2 | Transakcje płatności w formie akcji własnych | Transakcje płatności w formie akcji rozliczane w środkach pieniężnych | |
| Data rozpoczęcia okresu oceny | 1 stycznia 2019 | 1 stycznia 2020 | 1 stycznia 2021 |
| Data ogłoszenia programu | 27 sierpnia 2019 | ||
| Data uruchomienia programu zgodnie z definicją MSSF 2 | Data Komitetu Personalnego następującego po zakończeniu roku finansowego | ||
| Liczba instrumentów przyznanych | Ustalana w dacie przyznania programu zgodnie z definicją MSSF 2 | ||
| Data zapadalności | 3 lata od daty przyznania programu | ||
| Data nabycia uprawnień * | 31 grudnia 2019 | 31 grudnia 2020 | 31 grudnia 2021 |
| Warunki nabycia uprawnień | Spełnienie warunków dotyczących zatrudnienia w Banku w roku 2019, wyników Banku oraz indywidualnych wyników pracy. | Spełnienie warunków dotyczących zatrudnienia w Banku w roku 2020, wyników Banku oraz indywidualnych wyników pracy. | Spełnienie warunków dotyczących zatrudnienia w Banku w roku 2021, wyników Banku oraz indywidualnych wyników pracy. |
| Rozliczenie programu | Program 2022: W dniu rozliczenia uczestnikowi zostanie wypłacona kwota środków pieniężnych stanowiąca iloczyn posiadanych przez uczestnika akcji fantomowych oraz średniej arytmetycznej ceny akcji Banku na GPW na zamknięcie 20 kolejnych sesji poprzedzających dzień rozliczenia. Akcje fantomowe są rozliczane w 5 równych rocznych ratach począwszy od daty Komitetu Personalnego na którym zostały przydzielone. Programy 2019-2021: W dniu rozliczenia programu uczestnikowi zostały przyznane akcje własne; w 2023 roku odroczoną transzę programu | ||
| Wycena programu | Wartość godziwa programu jest wyznaczana na każdą datę bilansową wg zasad przyjętych dla określenia wartości programu w dniu rozliczenia. |
| Instrumenty finansowe Członków Zarządu Banku Millennium S.A. za rok: | 2020 | 2021 | 2022 |
|---|---|---|---|
| akcje fantomowe | akcje fantomowe | ||
| Data przydzielenia akcji | - | 13.04.2022 | 03.11.2023 |
| Liczba akcji (szt.): | - | 255 982 | 282 053 |
| - przyznana | - | 0,00 | 0,00 |
| - odroczona | - | 255 982 | 282 053 |
| wartość na dzień przydzielenia (PLN): | - | 1 680 000 | 1 968 750 |
| - przyznana | - | 0,00 | 0,00 |
| - odroczona | - | 1 680 000 | 1 968 750 |
| Wartość godziwa na 31.12.2023 (PLN) | - | 2 138 730 | 2 356 553 |
Według stanu na dzień publikacji Raportu Rocznego, Komitet Personalny przy Radzie Nadzorczej nie podjął decyzji o wysokości zmiennego wynagrodzenia dla Członków Zarządu za rok 2023.
175
Finansowy Raport Roczny Banku Millennium S.A. za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2023 r.
Bank stosuje wskaźnik referencyjny WIBOR w następujących produktach (w mln PLN):
Bank wykorzystuje również instrumenty oparte o wskaźniki referencyjne WIBOR w rachunkowości zabezpieczeń, szczegółowe informacje na temat stosowanych przez Grupę relacji zabezpieczających, pozycji wyznaczonych jako zabezpieczane i zabezpieczające oraz sposobu prezentacji wyniku na tych transakcjach są przedstawione w nocie 24 „Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń” w Rozdziale 13 „Noty do Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego”.
Bank Millennium S.A. pracuje nad analizą ryzyk i monitoruje je na bieżąco. Ponadto, zgodnie z projektem zmian Mapy Drogowej ogłoszonym przez Komitet Sterujący Narodowej Grupy roboczej w październiku 2023 r., ostateczny moment konwersji miałby nastąpić do końca 2027 r. Aktualnie trwają prace nad aktualizacją Mapy Drogowej będącej odzwierciedleniem postanowień KS NGR w zakresie zmiany harmonogramu wskaźników referencyjnych. W związku z tym zdarzenie regulacyjne zostało odsunięte w czasie i powinno nastąpić w Q3/Q4 2026. Jednakże brak jest aktualnie a) informacji w zakresie potencjalnego zdarzenia regulacyjnego, o którym mowa w art. 23c ust. 1 BMR; b) projektu rozporządzenia Ministra Finansów, o którym mowa w art. 61c ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym dotyczącego zamiennika lub choćby projektu takiego rozporządzenia i tym samym informacji: czy Minister Finansów wyznaczy jeden czy kilka zamienników WIBOR; c) wysokości spreadu korygującego lub sposobie wyliczenia tego spreadu, czy wprowadzone zostaną odpowiednie zmiany dostosowawcze z tym związane (a jeżeli tak, to jakie). Zatem biorąc pod uwagę obecny etap prac Narodowej Grupy Roboczej i planowane odsunięcie maksymalnych terminów realizacji Mapy Drogowej, wskazując finalny moment konwersji na koniec 2027, aktualnie nie jest możliwe oszacowanie skutków finansowych reformy wskaźnika WIBOR.
W marcu 2023, Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych przyjął rekomendacje dotyczące nowych produktów, zarówno bankowych, leasingowych, jak i faktoringowych, a także wcześniej opublikowane dotyczące obligacji i instrumentów pochodnych.
W lipcu 2023, KS NGR przyjął Rekomendację w zakresie zastosowania stawki zastępczej dla wskaźnika referencyjnego WIBOR w instrumentach pochodnych stopy procentowej. Rekomendacja przedstawia zalecaną metodę zastąpienia wskaźnika referencyjnego WIBOR Alternatywnym wskaźnikiem referencyjnym w Instrumentach pochodnych stopy procentowej WIBOR w sytuacji wystąpienia Zdarzenia regulacyjnego o charakterze trwałym.
W sierpniu 2023, KS NGR przyjął Rekomendację w zakresie zasad i sposobów konwersji emisji papierów dłużnych, w których stosowany jest WIBOR. Rekomendacja została przygotowana przy założeniu wystąpienia Zdarzenia regulacyjnego, tj. zdarzenia skutkującego zaprzestaniem opracowywania wskaźnika referencyjnego WIBOR (zgodnie z przyjętą Mapą Drogową gotowość do zaprzestania i publikacji Stawek Referencyjnych WIBID i WIBOR powinna nastąpić w 2025 roku).
Bank stosuje wskaźnik referencyjny LIBOR USD w następujących produktach (w mln PLN):
W dniu 3 kwietnia 2023 r. Brytyjski organ nadzoru, czyli Financial Conduct Authority nadzorujący ICE Benchmark Administration Limited ogłosił decyzję dotyczącą przyszłości LIBOR USD 3M oraz LIBOR USD 6M. Organ wskazał, że LIBOR USD 3M oraz LIBOR USD 6M będą nadal wyznaczane i publikowane po 30 czerwca 2023 r. przy zastosowaniu zmienionej metodologii tzw. „syntetycznej”, najprawdopodobniej do 30 września 2024 r. Biorąc pod uwagę marginalną liczbę takich umów w portfelu Banku, Bank podejmuje starania w celu wdrożenia indywidualnego podejścia do każdej z tych umów.
Bank jest świadomy ryzyk związanych z potencjalnym wydłużeniem tzw. wakacji kredytowych na rok 2024. Stosowny projekt legislacyjny został upubliczniony, lecz do chwili publikacji niniejszego Sprawozdania Finansowego projekt nie został formalnie zatwierdzony przez rząd i przekazany do Sejmu. Zmaterializowanie się takiego ryzyka mogłoby skutkować koniecznością utworzenia z góry rezerw, których koszt obniżyłby wynik odsetkowy netto i wynik netto Banku/Grupy.
Pomiędzy dniem, na który sporządzono raport a datą jego publikacji nie wystąpiły inne istotne zdarzenia mające wpływ na sprawozdanie finansowe i przyszłe wyniki Banku.
| Data | Imię i nazwisko | Stanowisko/Funkcja | Podpis |
|---|---|---|---|
| 28.02.2024 | Joao Bras Jorge | Prezes Zarządu | Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym |
| 28.02.2024 | Fernando Bicho | Wiceprezes Zarządu | Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym |
| 28.02.2024 | Wojciech Haase | Członek Zarządu | Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym |
| 28.02.2024 | Andrzej Gliński | Członek Zarządu | Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym |
| 28.02.2024 | Wojciech Rybak | Członek Zarządu | Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym |
| 28.02.2024 | Antonio Pinto Junior | Członek Zarządu | Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym |
| 28.02.2024 | Jarosław Hermann | Członek Zarządu | Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym |
Building tools?
Free accounts include 100 API calls/year for testing.
Have a question? We'll get back to you promptly.