AI assistant
AYGAZ A.Ş. — Annual Report 2013
Feb 20, 2014
9033_rns_2014-02-20_b7fb0a26-c2a8-43ee-8e70-08d6576ac866.pdf
Annual Report
Open in viewerOpens in your device viewer
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle hazırlanan konsolide finansal tablolar ve bağımsız denetim raporu
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
| İçindekiler Bağımsız denetim raporu Konsolide bilanço Konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu Konsolide özkaynaklar değişim tablosu Konsolide nakit akış tablosu Konsolide finansal tablolara ait açıklayıcı dipnotlar |
Sayfa |
|---|---|
1-2 3-4 5 6 7 8-78 |
Bağımsız denetim raporu
Aygaz Anonim Şirketi Yönetim Kurulu’na:
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları’nın (birlikte “Grup” olarak anılacaktır) 31 Aralık 2013 tarihi itibariyle hazırlanan ve ekte yer alan konsolide finansal durum tablosunu, aynı tarihte sona eren yıla ait konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunu, konsolide özkaynaklar değişim tablosunu, konsolide nakit akış tablosunu ve önemli muhasebe politikalarının özeti ve diğer açıklayıcı dipnotlarını denetlemiş bulunuyoruz.
Finansal tablolarla ilgili olarak Grup yönetiminin sorumluluğu
Grup yönetimi bu konsolide finansal tabloların Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yayımlanan Türkiye Muhasebe Standartları'na ("TMS") uygun olarak hazırlanmasından ve gerçeğe uygun olarak sunumundan ve bunun için konsolide finansal tabloların usulsüzlük veya hatadan kaynaklanan önemli yanlışlıklar içermeyecek biçimde hazırlanmasını sağlamak amacıyla yönetim tarafından gerekli görülen iç kontrollerden sorumludur.
Bağımsız denetim kuruluşunun sorumluluğu
Sorumluluğumuz, yaptığımız bağımsız denetime dayanarak bu konsolide finansal tablolar hakkında görüş bildirmektir. Bağımsız denetimimiz, Sermaye Piyasası Kurulu'nca yayımlanan bağımsız denetim standartlarına uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Bu standartlar, etik ilkelere uyulmasını ve bağımsız denetimin, konsolide finansal tabloların gerçeği doğru ve dürüst bir biçimde yansıtıp yansıtmadığı konusunda makul bir güvenceyi sağlamak üzere planlanarak yürütülmesini gerektirmektedir.
Bağımsız denetimimiz, konsolide finansal tablolardaki tutarlar ve dipnotlar ile ilgili bağımsız denetim kanıtı toplamak amacıyla, bağımsız denetim tekniklerinin kullanılmasını içermektedir. Bağımsız denetim tekniklerinin seçimi, konsolide finansal tabloların, hata ve/veya hileden ve usulsüzlükten kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususu da dahil olmak üzere önemli yanlışlık içerip içermediğine dair risk değerlendirmesini de kapsayacak şekilde, mesleki kanaatimize göre yapılmıştır. Bu risk değerlendirmesinde, işletmenin iç kontrol sistemi göz önünde bulundurulmuştur. Ancak, amacımız iç kontrol sisteminin etkinliği hakkında görüş vermek değil, bağımsız denetim tekniklerini koşullara uygun olarak tasarlamak amacıyla, Grup yönetimi tarafından hazırlanan konsolide finansal tablolar ile iç kontrol sistemi arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bağımsız denetimimiz, ayrıca Grup yönetimi tarafından benimsenen muhasebe politikaları ile yapılan önemli muhasebe tahminlerinin ve finansal tabloların bir bütün olarak sunumunun uygunluğunun değerlendirilmesini içermektedir.
Bağımsız denetim sırasında temin ettiğimiz bağımsız denetim kanıtlarının, görüşümüzün oluşturulmasına yeterli ve uygun bir dayanak oluşturduğuna inanıyoruz.
Görüş
Görüşümüze göre, ilişikteki konsolide finansal tablolar Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları'nın 31 Aralık 2013 tarihi itibariyle finansal durumunu, aynı tarihte sona eren yıla ait finansal performansını ve nakit akışlarını, TMS (bkz. Not 2) çerçevesinde doğru ve dürüst bir biçimde yansıtmaktadır.
Diğer İlgili Mevzuattan Kaynaklanan Bağımsız Denetçi Yükümlülükleri Hakkında Raporlar
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ("TTK") 402. maddesi uyarınca; Yönetim Kurulu tarafımıza denetim kapsamında istenen açıklamaları yapmış ve istenen belgeleri vermiştir, ayrıca Grup'un 1 Ocak - 31 Aralık 2013 hesap döneminde defter tutma düzeninin, kanun ile şirket esas sözleşmesinin finansal raporlamaya ilişkin hükümlerine uygun olmadığına dair önemli bir hususa rastlanmamıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 378. maddesine göre, pay senetleri borsada işlem gören şirketlerde, yönetim kurulu, şirketin varlığını, gelişmesini ve devamını tehlikeye düşüren sebeplerin erken teşhisi, bunun için gerekli önlemler ile çarelerin uygulanması ve riskin yönetilmesi amacıyla, uzman bir komite kurmak, sistemi çalıştırmak ve geliştirmekle yükümlüdür. Aynı kanunun 398. maddesinin 4. fıkrasına göre, denetçinin, yönetim kurulunun şirketi tehdit eden veya edebilecek nitelikteki riskleri zamanında teşhis edebilmek ve risk yönetimini gerçekleştirebilmek için 378. maddede öngörülen sistemi ve yetkili komiteyi kurup kurmadığını, böyle bir sistem varsa bunun yapısı ile komitenin uygulamalarını açıklayan, esasları KGK tarafından belirlenecek, ayrı bir rapor düzenleyerek, denetim raporuyla birlikte, yönetim kuruluna sunması gerekmektedir. Denetimimiz, bu riskleri yönetmek için Grup Yönetimi'nin, gerçekleştirdiği faaliyetlerin operasyonel etkinliği ve yeterliliğini değerlendirmeyi kapsamamaktadır. Bilanço tarihi itibariyle KGK tarafından henüz bu raporun esasları hakkında bir açıklama yapılmamıştır. Dolayısıyla bu konuya ilişkin ayrı bir rapor hazırlanmamıştır. Bununla birlikte, Grup, söz konusu komiteyi 15 Temmuz 2010 tarihinde kurmuş olup, komite 2 üyeden oluşmaktadır. Komite 2013 yılında Grup'un varlığını, gelişmesini tehlikeye düşüren sebeplerin erken teşhisi, bunun için gerekli önlemler ile çarelerin uygulanması ve riskin yönetilmesi amacına yönelik olarak 6 defa toplanmış ve hazırladığı raporları Yönetim Kurulu'na sunmuştur.
Güney Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Anonim Şirketi A member firm of Ernst & Young Global Limited
Erdem Tecer, SMMM Sorumlu Denetçi
20 Şubat 2014 İstanbul, Türkiye
(2)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide bilanço
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
| Yeniden | |||
|---|---|---|---|
| düzenlenmiş | |||
| Cari dönem | Geçmişdönem | ||
| Bağımsız | Bağımsız | ||
| denetimden | denetimden | ||
| geçmiş | geçmiş | ||
| Varlıklar | Notlar | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| **Dönen varlıklar ** | **867.167 ** | 692.473 | |
| Nakit ve nakit benzerleri | 4 | 173.054 | 125.365 |
| Ticari alacaklar | 367.454 | 303.609 | |
| - İlişkili taraflardan ticari alacaklar | 31 | 18.360 | 15.241 |
| - İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar | 8 | 349.094 | 288.368 |
| Diğer alacaklar | 4.505 | 3.929 | |
| - İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar | 9 | 4.505 | 3.929 |
| Stoklar | 11 | 275.630 | 213.310 |
| Peşin ödenmiş giderler | 19 | 39.762 | 38.021 |
| Cari dönem vergisiyle ilgili varlıklar | 40 | 507 | |
| Diğer dönen varlıklar | 18 | 6.722 | 7.732 |
| Duran varlıklar | 2.321.139 | 2.263.782 | |
| Finansal yatırımlar | 5 | 267.885 | 317.258 |
| Ticari alacaklar | 6.756 | 5.087 | |
| - İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar | 8 | 6.756 | 5.087 |
| Diğer alacaklar | 77 | 32.811 | |
| - İlişkili taraflardan diğer alacaklar | 9 | - | 32.750 |
| - İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar | 9 | 77 | 61 |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar | 12 | 1.377.154 | 1.230.191 |
| Maddi duran varlıklar | 13 | 589.330 | 594.927 |
| Maddi olmayan duran varlıklar | 30.562 | 35.145 | |
| - Diğer maddi olmayan duran varlıklar | 14 | 30.562 | 35.145 |
| Peşin ödenmiş giderler | 19 | 49.136 | 48.291 |
| Ertelenmiş vergi varlıkları | 29 | 239 | 72 |
| Toplam varlıklar | 3.188.306 | 2.956.255 |
İlişikte 8 ile 78. sayfalar arasında sunulan muhasebe politikaları ve dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.
(3)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide bilanço
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
| Yeniden | |||
|---|---|---|---|
| düzenlenmiş | |||
| Cari dönem | Geçmişdönem | ||
| Bağımsız | Bağımsız | ||
| denetimden | denetimden | ||
| geçmiş | geçmiş | ||
| Kaynaklar | Notlar | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Kısa vadeliyükümlülükler | 667.192 | 443.158 | |
| Kısa vadeli borçlanmalar | 6 | 85.405 | 5.810 |
| Uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları | 6 | 9.905 | - |
| Ticari borçlar | 376.346 | 268.580 | |
| - İlişkili taraflara ticari borçlar | 31 | 164.175 | 118.120 |
| - İlişkili olmayan taraflara ticari borçlar | 8 | 212.171 | 150.460 |
| Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar | 10 | 36.354 | 25.384 |
| Diğer borçlar | 578 | 391 | |
| - İlişkili taraflara diğer borçlar | 31 | 434 | 310 |
| - İlişkili olmayan taraflara diğer borçlar | 9 | 144 | 81 |
| Türev araçlar | 7 | - | 135 |
| Ertelenmiş gelirler | 20 | 2.968 | 2.481 |
| Dönem karı vergi yükümlülüğü | 29 | 2.649 | 3.459 |
| Kısa vadeli karşılıklar | 85.373 | 39.733 | |
| - Diğer kısa vadeli karşılıklar | 17 | 85.373 | 39.733 |
| Diğer kısa vadeli yükümlülükler | 18 | 67.614 | 97.185 |
| Uzun vadeliyükümlülükler | 277.538 | 132.562 | |
| Uzun vadeli borçlanmalar | 6 | 142.497 | - |
| Diğer borçlar | 73.614 | 70.695 | |
| - İlişkili olmayan taraflara diğer borçlar | 9 | 73.614 | 70.695 |
| Uzun vadeli karşılıklar | 24.485 | 22.222 | |
| - Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar | 16 | 24.485 | 22.222 |
| Ertelenmiş vergi yükümlülüğü | 29 | 36.942 | 39.645 |
| Özkaynaklar | 2.243.576 | 2.380.535 | |
| Ödenmiş sermaye | 21 | 300.000 | 300.000 |
| Sermaye düzeltme farkları | 21 | 71.504 | 71.504 |
| Karşılıklı iştirak sermaye düzeltmesi (-) | (7.442) | (7.442) | |
| Kâr veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak birikmiş diğer kapsamlı | |||
| gelirler veya giderler | (106) | (1.862) | |
| -Tanımlanmış fayda planları yeniden değerleme artış/azalışları | (106) | (1.862) | |
| Kâr veya zararda yeniden sınıflandırılacak birikmiş diğer kapsamlı gelirler | |||
| veya giderler | 167.532 | 211.582 | |
| - Yabancı para çevrim farkları | 1.875 | 1.024 | |
| -Nakit akış riskinden korunma fonu | (1.208) | (3.095) | |
| -Yeniden değerleme ve sınıflandırma kazanç/kayıpları | 21 | 166.865 | 213.653 |
| Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler | 21 | 277.875 | 307.846 |
| Geçmiş yıllar kârları | 1.228.355 | 1.193.454 | |
| Dönem net kârı | 205.253 | 304.930 | |
| Ana ortaklığa ait özkaynaklar | 2.242.971 | 2.380.012 | |
| Kontrolgücü olmayanpaylar | 21 | 605 | 523 |
| Toplam kaynaklar | 3.188.306 | 2.956.255 |
İlişikte 8 ile 78. sayfalar arasında sunulan muhasebe politikaları ve dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.
(4)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihinde sona eren yıla ait konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
| (Yeniden | |||
|---|---|---|---|
| düzenlenmiş) | |||
| Bağımsız | Bağımsız | ||
| denetimden | denetimden | ||
| geçmiş | geçmiş | ||
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | ||
| Notlar | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
| Hasılat | 22 | 6.004.984 | 5.586.059 |
| Satışların maliyeti (-) | 22 | (5.433.640) | (5.064.990) |
| Brüt kar | 571.344 | 521.069 | |
| Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri (-) | 23 | (229.744) | (213.651) |
| Genel yönetim giderleri (-) | 23 | (167.087) | (137.644) |
| Araştırma ve geliştirme giderleri (-) | 23 | (2.984) | (2.521) |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler | 25 | 58.253 | 63.771 |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) | 25 | (59.598) | (25.149) |
| Esas faaliyet karı | 170.184 | 205.875 | |
| Yatırım faaliyetlerinden gelirler | 26 | 1.258 | 4.293 |
| Yatırım faaliyetlerinden giderler (-) | 26 | (234) | (534) |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların karlarından/zararlarından paylar | 12 | 63.242 | 134.575 |
| Finansmangeliri/(gideri) öncesi faaliyet karı | 234.450 | 344.209 | |
| Finansman gelirleri | 27 | 19.365 | 20.414 |
| Finansman giderleri (-) | 28 | (16.856) | (19.747) |
| Vergi öncesi kar | 236.959 | 344.876 | |
| Vergi geliri/(gideri) | |||
| Dönem vergi gideri (-) | 29 | (32.361) | (38.247) |
| Ertelenmiş vergi geliri/(gideri) | 29 | 737 | (1.664) |
| Dönem karı | 205.335 | 304.965 | |
| Diğer kapsamlı gelir/(gider) | |||
| Kâr veya zararda yeniden sınıflandırılmayacaklar | |||
| Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazançları/kayıpları, ertelenmiş vergi etkisi | |||
| netleştirilmiş | 1.756 | (1.443) | |
| Kâr veya zarar olarak yeniden sınıflandırılacaklar | |||
| Yabancı para çevrim farkları | 851 | (288) | |
| Satılmaya hazır finansal varlıkların yeniden değerleme ve sınıflandırma | |||
| kazanç/kayıpları | (46.788) | 69.246 | |
| Nakit akış riskinden korunma kayıp/kazançları | 1.887 | 3.388 | |
| Diğer kapsamlıgelir/(gider) (vergi sonrası) | (42.294) | 70.903 | |
| Toplam kapsamlıgelir | 163.041 | 375.868 | |
| Dönem karının dağılımı | |||
| Kontrol gücü olmayan paylar | 82 | 35 | |
| Ana ortaklık payları | 205.253 | 304.930 | |
| Toplam kapsamlı gelirin dağılımı | |||
| Kontrol gücü olmayan paylar | 82 | 35 | |
| Ana ortaklık payları | 162.959 | 375.833 | |
| Pay başına kazanç (TL) | 30 | 0,684177 | 1,016433 |
İlişikte 8 ile 78. sayfalar arasında sunulan muhasebe politikaları ve dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.
(5)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihinde sona eren yıla ait konsolide özkaynaklar değişim tablosu
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL))
| Kar veya zararda | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| yeniden | |||||||||||||
| sınıflandırılmayacak | |||||||||||||
| birikmiş diğer | |||||||||||||
| kapsamlı gelirler ve | Kar veya zararda yeniden | sınıflandırılacak | |||||||||||
| giderler | birikmiş diğer kapsamlıgelirler vegiderler | ||||||||||||
| Satılmaya hazır | |||||||||||||
| finansal | |||||||||||||
| Tanımlanmış fayda | varlıkların | ||||||||||||
| Karşılıklı | planları | Yabancı | Nakit akış | yeniden | Kardan | Kontrol | |||||||
| Sermaye | iştirak | yeniden | para | riskinden | değerleme ve | ayrılan | Geçmiş | gücü | |||||
| Ödenmiş | düzeltme | sermaye | değerleme | çevrim | korunma | sınıflandırma | kısıtlanmış | yıllar | Dönem net | Ana ortaklık | olmayan | Toplam | |
| **Sermaye ** | farkları | düzeltmesi(-) | artış/azalışları | farkları | fonu | kazanç/kayıpları | yedekler | karları | kârı | payları | paylar | özkaynaklar | |
| Bağımsız denetimdengeçmiş | |||||||||||||
| 1 Ocak 2012 itibariyle bakiye - önceden raporlanan | 300.000 | 71.504 | (7.442) | - | 1.312 | (6.483) | 144.407 | 384.230 | 886.954 | 379.697 | 2.154.179 | 452 | 2.154.631 |
| Muhasebe politikası değişikliği - TMS 19 (Not 2.2) | - | - | - | (419) | - | - | - | - | 375 | 44 | - | - | - |
| 1 Ocak 2012 itibariyle bakiye -yeniden düzenlenmiş | 300.000 | 71.504 | (7.442) | (419) | 1.312 | (6.483) | 144.407 | 384.230 | 887.329 | 379.741 | 2.154.179 | 452 | 2.154.631 |
| Geçmiş yıl karlarından transferler | - | - | - | - | - | - | - | - | 379.741 | (379.741) | - | - | - |
| Yedeklere transfer | - | - | - | - | - | - | - | (76.384) | 76.384 | - | - | - | - |
| Ödenen temettü | - | - | - | - | - | - | - | - | (150.000) | - | (150.000) | (150.000) | |
| Kontrol gücü olmayan paylar ile gerçekleştirilen işlemler | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 36 | 36 |
| Döneme ilişkin kapsamlı gelir / (gider) | - | - | - | (1.443) | (288) | 3.388 | 69.246 | - | - | 304.930 | 375.833 | 35 | 375.868 |
| 31 Aralık 2012 itibariyle bakiye | 300.000 | 71.504 | (7.442) | (1.862) | 1.024 | (3.095) | 213.653 | 307.846 | 1.193.454 | 304.930 | 2.380.012 | 523 | 2.380.535 |
| Bağımsız denetimdengeçmiş | |||||||||||||
| 1 Ocak 2013 itibariyle bakiye - önceden raporlanan | 300.000 | 71.504 | (7.442) | - | 1.024 | (3.095) | 213.653 | 307.846 | 1.193.035 | 303.487 | 2.380.012 | 523 | 2.380.535 |
| Muhasebe politikası değişikliği - TMS 19 (Not 2.2) | - | - | - | (1.862) | - | - | - | - | 419 | 1.443 | - | - | - |
| 1 Ocak 2013 itibariyle bakiye yeniden düzenlenmiş | 300.000 | 71.504 | (7.442) | (1.862) | 1.024 | (3.095) | 213.653 | 307.846 | 1.193.454 | 304.930 | 2.380.012 | 523 | 2.380.535 |
| Geçmiş yıl karlarından transferler | - | - | - | - | - | - | - | - | 304.930 | (304.930) | - | - | - |
| Yedeklere transferler | - | - | - | - | - | - | - | 28.500 | (28.500) | - | - | - | - |
| Ödenen temettüler (Not 21) | - | - | - | - | - | - | - | - | (300.000) | - | (300.000) | - | (300.000) |
| Kardan ayrılmış kısıtlanmış yedeklerden transfer | - | - | - | - | - | - | - | (58.471) | 58.471 | - | - | - | - |
| Döneme ilişkin kapsamlı gelir / (gider) | - | - | - | 1.756 | 851 | 1.887 | (46.788) | - | - | 205.253 | 162.959 | 82 | 163.041 |
| **31 Aralık 2013 itibariyle bakiye ** | 300.000 | 71.504 | (7.442) | (106) | 1.875 | (1.208) | 166.865 | 277.875 | 1.228.355 | 205.253 | 2.242.971 | 605 | 2.243.576 |
İlişikte 8 ile 78. sayfalar arasında sunulan muhasebe politikaları ve dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.
(6)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihinde sona eren yıla ait konsolide nakit akış tablosu
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
| Yeniden | |||
|---|---|---|---|
| düzenlenmiş | |||
| Bağımsız | Bağımsız | ||
| denetimden | denetimden | ||
| geçmiş | geçmiş | ||
| 1 Ocak – | 1 Ocak – | ||
| 31 Aralık | 31 Aralık | ||
| Notlar | 2013 | 2012 | |
| A. İşletme faaliyetlerinden nakit akışları | 235.081 | 160.888 | |
| Vergi öncesi dönem karı/zararı | 236.959 | 344.876 | |
| Dönem net karı/zararı mutabakatı ile ilgili düzeltmeler | 71.618 | (77.522) | |
| - Amortisman ve itfa giderleri ile ilgili düzeltmeler | 13, 14 | 82.140 | 78.927 |
| - Karşılıklar ile ilgili düzeltmeler | 52.885 | 722 | |
| - Faiz gelirleri ve giderleri ile ilgili düzeltmeler | 27, 28 | 1.942 | (15.433) |
| - Özkaynaktan pay alma yöntemi ile değerlenen yatırımların karları ile ilgili düzeltmeler | 12 | (63.242) | (134.575) |
| - Duran varlıkların elden çıkarılmasından kaynaklanan kayıp/kazançlar ile ilgili düzeltmeler | (1.024) | (5.460) | |
| - Kar/zarar mutabakatı ile ilgili diğer düzeltmeler | (1.083) | (1.703) | |
| İşletme sermayesinde gerçekleşen değişimler | (37.681) | (61.338) | |
| - Stoklardaki artış/azalışla ilgili düzeltmeler | (62.749) | (32.912) | |
| - Ticari alacaklardaki artış/azalışla ilgili düzeltmeler | (67.650) | (9.356) | |
| - Diğer dönen varlıklar ve yükümlülükler ile ilgili düzeltmeler | 26.271 | (9.794) | |
| - Ticari borçlardaki artış/azalışla ilgili düzeltmeler | 107.766 | 18.073 | |
| - Diğer duran varlıklar ve uzun vadeli yükümlülükler ile ilgili düzeltmeler | (41.319) | (27.349) | |
| Faaliyetlerden elde edilen nakit akışları | 270.896 | 206.016 | |
| - Vergi ödemeleri/iadeleri | (32.703) | (40.870) | |
| - Diğer nakit girişleri/çıkışları | 16 | (3.112) | (4.258) |
| B. Yatırım faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışları | (118.298) | (160.328) | |
| Maddi ve maddi olmayan duran varlıkların satışından kaynaklanan nakit girişleri | 5.977 | 9.533 | |
| Maddi ve maddi olmayan duran varlıkların alımından kaynaklanan nakit çıkışları | 13, 14 | (76.484) | (97.102) |
| İştiraklere sermaye katılımı | (47.791) | (72.759) | |
| C. Finansman faaliyetlerinden nakit akışları | (69.945) | (130.521) | |
| Borçlanmalardaki net değişim | 222.875 | 4.046 | |
| Ödenen temettüler | 21 | (300.000) | (150.000) |
| Alınan faiz | 27 | 7.180 | 15.433 |
| Yabancı para çevrim farklarının etkisinden önce nakit ve nakit benzerlerindeki net artış/azalış | 46.838 | (129.961) | |
| D. Yabancıparaçevrim farklarının nakit ve nakit benzerleri üzerindeki etkisi | 851 | 1.024 | |
| Nakit ve nakit benzerlerindeki net artış/azalış | 47.689 | (128.937) | |
| E. Dönem başı nakit ve nakit benzerleri | 4 | 125.365 | 254.302 |
| Dönem sonu nakit ve nakit benzerleri | 4 | 173.054 | 125.365 |
İlişikte 8 ile 78. sayfalar arasında sunulan muhasebe politikaları ve dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.
(7)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
1. Şirketin organizasyonu ve faaliyet konusu
Aygaz Anonim Şirketi’nin (“Şirket” veya “Aygaz”), esas faaliyet konusu sıvılaştırılmış petrol gazının (“LPG”) yurtiçi ve yurtdışı piyasalardan temin edilmesi ve tüketiciye ulaştırılmasıdır. 2001 yılında Şirket Gaz Aletleri A.Ş. ile yaptığı birleşme sonucu esas faaliyet konusunu destekleyen LPG’nin tüketicinin kullanımına sunulması için gerekli LPG tüp, LPG tank, regülatör ve yardımcı malzemelerin üretilmesi faaliyetine başlamıştır. Şirket yukarıda bahsedilen faaliyet konularının dışında LPG gemilerine sahip olup, diğer LPG kuruluşları adına da taşıma yapmaktadır. Şirket’in ana ortağı ve esas kontrolü elinde tutan taraf Koç Holding A.Ş.’dir.
Şirket, Sermaye Piyasası Kurulu’na (“SPK”) kayıtlıdır ve hisseleri Borsa Istanbul’da işlem görmektedir. 31 Aralık 2013 tarihi itibariyle, Şirket’in halka açıklık oranı %24,27'dir.
Şirket merkezi, aşağıdaki adreste bulunmaktadır:
Büyükdere Cad. No: 145/1 Aygaz Han, Zincirlikuyu, 34394 / İstanbul
Aygaz ve bağlı ortaklıklarının (birlikte “Grup” olarak anılacaktır) bünyesinde 2013 yıl sonunda istihdam edilen personel sayısı kategorileri itibariyle 724 beyaz yakalı (2012: 746) ve 703 mavi yakalı (2012:667) olmak üzere toplam 1.427’dir (2012: 1.413).
Bağlı Ortaklıklar
Akpa Dayanıklı Tüketim Lpg ve Akaryakıt Ürünleri Pazarlama Anonim Şirketi (“Akpa”), bugünkü yapısına Koç Holding Enerji Grubu’na bağlı dört şirketin 2001 yılı sonunda birleşmesiyle ulaşmıştır. Birleşme öncesi her biri ayrı tüzel kişilik olarak Bursa, Eskişehir, Ankara ve Antalya’da faaliyet gösteren bu şirketler, başlangıçta Bursa Gaz ve Ticaret A.Ş. adı altında birleşmiş, 17 Mart 2005 tarihinde gerçekleştirilen Genel Kurul'da şirketin unvanı “Akpa Dayanıklı Tüketim Lpg ve Akaryakıt Ürünleri Pazarlama Anonim Şirketi” olarak değiştirilmiştir. Akpa’nın esas faaliyet konusu gerek kendi organizasyonu gerekse bayi kanalı vasıtası ile tüplü gaz satışı, akaryakıt istasyonu ile perakende satış ve toptan akaryakıt ve madeni yağ satışı ile dayanıklı tüketim ürünleri satışıdır. 2012 yılı Ekim ayı içerisinde Şirket, gerçek kişilerden 4 TL nominal değerli hisseyi satın alarak etkin kontrolünü %100’e yükseltmiştir.
Aygaz Doğal Gaz Toptan Satış A.Ş. ve Aygaz Doğal Gaz İletim A.Ş.’ nin (birlikte “Aygaz Doğal Gaz” olarak anılacaktır) esas faaliyet konusu Türkiye içinden ve/veya dışından doğal gaz satın almak, Türkiye içinde ve/veya dışında doğal gazı satmak ve pazarlamak, doğal gazın depolanması ve modülasyonu için gerekli düzenlemeleri yapmak, bu işleri yapmak için gereken işletme ve tesisleri kurmaktır. Aygaz Doğal Gaz Toptan Satış A.Ş. 6 Şubat 2012 tarihindeki Olağan Genel Kurulu’nda sermayesini 28.000 bin TL’den 33.000 bin TL’ye çıkarma kararı almıştır. Şirket, artırılan 5.000 bin TL’nin tamamını nakden ödemeyi taahhüt etmiş, ödemeyi 2 Mart 2012 tarihinde gerçekleştirerek Grup’un bağlı ortaklığındaki sermaye payını %99,15’e yükseltmiştir. Aygaz Doğal Gaz İletim A.Ş. 6 Şubat 2012 tarihindeki Olağan Genel Kurulu’nda sermayesini 3.700 bin TL’den 9.000 bin TL’ye çıkarma kararı almıştır. Şirket, artırılan 5.300 bin TL’nin tamamını nakden ödemeyi taahhüt etmiş, ödemeyi 2 Mart 2012 tarihinde gerçekleştirerek Grup’un bağlı ortaklığındaki sermaye payını %99,59’a yükseltmiştir.
(8)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
1. Şirketin organizasyonu ve faaliyet konusu (devamı)
Şirket, bünyesinde bulunan gemi işletme faaliyetlerini tüzel kişilikler altında yapılandırarak, 2010 yılı Temmuz ayı içerisinde, sermayedeki pay oranı %100 olacak şekilde, Anadoluhisarı Tankercilik A.Ş (“Anadoluhisarı”), Kandilli Tankercilik A.Ş (“Kandilli”), Kuleli Tankercilik A.Ş (“Kuleli”) ve Kuzguncuk Tankercilik A.Ş (“Kuzguncuk”) şirketlerini kurmuştur. İlgili şirketlerin esas faaliyet konusu; deniz tankeri satın alarak, inşa ettirerek veya kiralayarak bunları yurtiçi ve/veya uluslararası ham petrol, petrol ürünleri, sıvılaştırılmış petrol gazı, doğal gaz, katı, sıvı, sıvılaştırılmış her nevi maddenin deniz nakliyatında kullanmak ve işletmektir.
Bağlı ortaklıkların detayı aşağıda verilmektedir:
| Sermayedekipay oranı(%) | Sermayedekipay oranı(%) | Sermayedekipay oranı(%) | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Kuruluş ve | 31 Aralık | 31 Aralık | Oy kullanım | Ana | |
| Bağlı ortaklıklar | faaliyet yeri | 2013 | 2012 | gücü | Faaliyeti |
| Mogaz (*) | Türkiye | - | %100 | - | LPG |
| Anadoluhisarı | Türkiye | %100 | %100 | %100 | Gemi İşletme |
| Kandilli | Türkiye | %100 | %100 | %100 | Gemi İşletme |
| Kuleli | Türkiye | %100 | %100 | %100 | Gemi İşletme |
| Kuzguncuk | Türkiye | %100 | %100 | %100 | Gemi İşletme |
| Akpa | Türkiye | %100 | %100 | %100 | Pazarlama |
| Aygaz Doğal Gaz Toptan Satış A.Ş. | Türkiye | %99,15 | %99,15 | %99,15 | Doğalgaz |
| Aygaz Doğal Gaz İletim A.Ş. | Türkiye | %99,59 | %99,59 | %99,59 | Doğalgaz |
(*) Şirket’in, 2012 yılsonu itibariyle sermayesinin %100'üne sahip olduğu ve LPG sektöründe birlikte faaliyet gösterdiği bağlı ortaklığı Mogaz ile 30 Haziran 2012 tarihli bilançosunda görülen tüm aktif ve pasiflerinin bir kül halinde devralma yoluyla birleşmesine ilişkin tescil işlemleri 22 Ocak 2013 tarihinde gerçekleşmiş olup birleşme süreci tamamlanmıştır.
İştirakler
Enerji Yatırımları A.Ş. (“EYAŞ”), 2005 yılı Aralık ayında, Tüpraş’ın %51 blok hissesinin alınması, Türkiye’de petrol rafinerileri kurulması, ilgili sektörlerde faaliyet gösterilmesi, bu konularda yatırımlar yapılması ve Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş.’nin (“TÜPRAŞ”) yönetimi ve karar alma sürecinde yer alınması amacıyla kurulmuştur.
Koç Topluluğu’nun elektrik üretim şirketi olan AES Entek Elektrik Üretimi Anonim Şirketi (AES Entek), Kocaeli, Bursa ve İstanbul’da toplam 302 MW gücünde iki doğal gaz çevrim santrali ve bir kojenerasyon tesisine ve toplam 62 MW gücünde Karaman’da iki, Samsun’da bir hidroelektrik üretim santraline sahiptir.
AES Entek’in 30 Nisan 2013 tarihli Olağan Genel Kurul toplantısında, sermayesinin 402.000 bin TL’den 538.500 bin TL’ye arttırılmasına karar verilmiştir. Şirket söz konusu artış ile ilgili olarak rüçhan hakkına isabet eden 32.750 bin TL’yi daha önce AES Entek’e verilmiş olan hissedarlar kredisinden mahsup etmiş ve bakiye 1.113 bin TL’yi 2013 yılı Mayıs ayı içerisinde nakden ödemiştir.
Grup’un iştiraklerinin detayı aşağıda verilmektedir:
| Sermayedekipay oranı | Sermayedekipay oranı | (%) | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Oy | |||||
| Kuruluş ve | 31 Aralık | 31 Aralık | kullanım | Ana | |
| İştirakler | faaliyet yeri | 2013 | 2012 | gücü | faaliyeti |
| EYAŞ | Türkiye | %20,00 | %20,00 | %20,00 | Enerji |
| AES Entek Elektrik Üretimi A.Ş (“AES Entek”) | Türkiye | %24,81 | %24,81 | %24,81 | Elektrik |
| Zinerji (*) | Türkiye | %56,00 | %56,00 | %56,00 | Enerji |
(*) Grup’un sahiplik oranı %56 olmasına rağmen Zinerji A.Ş.’nin aktif faaliyeti olmamasından dolayı konsolide finansal tablolarda özkaynaktan pay alma metodu ile muhasebeleştirilmiştir.
(9)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
1. Şirketin organizasyonu ve faaliyet konusu (devamı)
İş Ortaklıkları
Opet Aygaz Gayrimenkul A.Ş, Şirket ve akaryakıt dağıtım faaliyetinde bulunan iş ortağı Opet Petrolcülük A.Ş.’nin %50 eşit ortaklığı ile 20 Eylül 2013’te kurulmuştur. Ana faaliyet konusu akaryakıt ve otogaz istasyonları kurmak, tesis etmek, satın almak, kiralamak, kiraya vermek, işletmek veya işletmeye vermektir.
Grup’un iş ortaklığının detayı aşağıda verilmektedir:
| Sermayedekipay oranı(%) | Sermayedekipay oranı(%) | Sermayedekipay oranı(%) | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Kuruluş ve | 31 Aralık | 31 Aralık | Oy kullanım | Ana | |
| İşortaklıkları | faaliyet yeri | 2013 | 2012 | gücü | faaliyeti |
| Opet Aygaz Gayrimenkul A.Ş | Türkiye | %50,00 | - | %50,00 | Gayrimenkul |
Konsolide finansal tabloların onaylanması:
31 Aralık 2013 tarihi ve bu tarihte sona eren yıl itibariyle hazırlanan konsolide finansal tablolar yayınlanmak üzere 20 Şubat 2014 tarihli Yönetim Kurulu toplantısında onaylanmış ve Genel Müdür Yardımcısı (Mali) Gökhan Tezel ve İştirakler ve Muhasebe Direktörü Nurettin Demirtaş tarafından imzalanmıştır. Genel Kurul’un bu konsolide finansal tabloları değiştirme hakkı bulunmaktadır.
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar
2.1 Uygulanan Finansal Raporlama Standartları
Grup’un konsolide finansal tabloları, Sermaye Piyasası Kurulu’nun 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Seri II, 14.1 nolu “Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği” (“Tebliğ”) hükümlerine uygun olarak, Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (“KGK”) tarafından yayımlanan uluslararası standartlarla uyumlu olacak şekilde Türkiye Muhasebe Standartları/Türkiye Finansal Raporlama Standartları (“TMS/TFRS”) ile bunlara ilişkin ek ve yorumlar esas alınarak hazırlanmıştır. TMS/TFRS, Uluslararası Finansal Raporlama Standartları’nda (“UFRS”) meydana gelen değişikliklere paralellik sağlanması amacıyla tebliğler aracılığıyla güncellenmektedir.
SPK, 17 Mart 2005 tarihinde almış olduğu bir kararla, Türkiye’de faaliyette bulunan halka açık şirketler için, 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere enflasyon muhasebesi uygulamasının gerekli olmadığını ilan etmiştir. Grup’un konsolide finansal tabloları, bu karar çerçevesinde hazırlanmıştır.
Konsolide finansal tablolar, makul değerleri ile gösterilen finansal varlık ve yükümlülüklerin dışında, tarihi maliyet esası baz alınarak bin Türk Lirası (“TL”) olarak hazırlanmıştır.
2.2 Muhasebe politikaları, muhasebe tahminlerinde değişiklik ve hatalar
Muhasebe politikalarında yapılan önemli değişiklikler ve tespit edilen önemli muhasebe hataları geriye dönük olarak uygulanır ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenir. Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığı cari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise, hem değişikliğin yapıldığı dönemde hem de gelecek dönemde, ileriye yönelik olarak uygulanır.
TMS 19, Çalışanlara Sağlanan Faydalar, 1 Ocak 2013 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, kıdem tazminatı karşılıklarına ilişkin aktüeryal kar/zararın diğer kapsamlı gelir altında yansıtılmasını gerektirmektedir. Standart ayrıca kısa ve uzun vadeli personel sosyal hakları ayrımının personelin hak etmesi prensibine göre değil, yükümlülüğün tahmini ödeme tarihine göre belirlenmesini gerektirmektedir.
(10)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
Grup, 2013 yılında TMS 19’da meydana gelen ve konsolide bilançoda kayda alınan yükümlülüklerin tam değerini yansıtabilmek için tüm aktüeryal kayıp ve kazançların diğer kapsamlı gelir olarak muhasebeleştirilmesini gerektiren değişiklikleri 30 Haziran 2013 tarihli mali tablolarında geriye dönük olarak uygulamıştır. Bu sebeple Grup yönetimi muhasebe politikası değişikliğinin 31 Aralık 2011 ve 31 Aralık 2012 tarihleri itibariyle sona eren hesap dönemlerindeki konsolide finansal tablolara olan etkisini hesaplamış ve geçmiş dönem konsolide finansal tablolarını buna göre yeniden düzenlemiştir. Ayrıca kısa ve uzun vadeli personel sosyal haklarının sunumunda oluşan değişiklik kapsamında, kısa vadeli karşılıklarda sunulan kullanılmamış izin karşılıkları, geriye dönük olarak uzun vadeli karşılıklar grubu altında sınıflandırılmıştır.
1 Ocak 2013 ve sonrasında başlayan hesap dönemleri için geçerli olan, yedek parça ve ekipmanlarının sınıflandırılmasına dair yıllık UFRS iyileştirmesi uyarınca, önceki dönemlerde stoklarda sınıflanan 3.493 TL tutarında yedek parça ve bakım ekipmanları, maddi duran varlık tanımını karşıladığı ölçüde maddi duran varlıklara transfer edilmiştir (Not 13).
2.3 Karşılaştırmalı bilgiler ve önceki dönem finansal tablolarında yapılan sınıflamalar
Mali durum ve performans trendlerinin tespitine imkan vermek üzere, Grup’un konsolide finansal tabloları önceki dönemle karşılaştırmalı olarak hazırlanmaktadır. Cari dönem konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlanması açısından karşılaştırmalı bilgiler gerekli görüldüğünde yeniden sınıflandırılır ve önemli farklılıklar açıklanır.
SPK’nın 7 Haziran 2013 tarih ve 20/670 sayılı toplantısında alınan karar uyarınca Sermaye Piyasası’nda Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği kapsamına giren sermaye piyasası kurumları için 31 Mart 2013 tarihinden sonra sona eren ara dönemlerden itibaren yürürlüğe giren finansal tablo örnekleri ve kullanım rehberi yayınlanmıştır. Yürürlüğe giren bu formatlar uyarınca Grup’un finansal durum tablolarında çeşitli sınıflamalar yapılmıştır. Grup’un 31 Aralık 2012 tarihli bilançosunda ve 31 Aralık 2012 tarihinde sona eren konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda yapılan sınıflamalar şunlardır:
-
Diğer dönen varlıklar hesap grubunda gösterilen 38.021 bin TL tutarındaki peşin ödenmiş giderler bilançoda ayrı bir hesap olarak gösterilmiştir.
-
Diğer duran varlıklar hesap grubunda gösterilen 48.291 bin TL tutarındaki peşin ödenmiş giderler bilançoda ayrı bir hesap olarak gösterilmiştir.
-
Diğer dönen varlıklar hesap grubunda gösterilen 507 bin TL tutarındaki peşin ödenmiş kurumlar vergisi ve indirilecek vergi ve fonlar dönen varlıklar grubu altında “Cari dönem vergisiyle ilgili varlıklar” hesabında gösterilmiştir.
-
Diğer finansal yükümlülükler hesabının adı “Türev araçlar” olarak değiştirilmiştir.
-
Kısa vadeli diğer borçlar ve diğer kısa vadeli yükümlülükler hesap gruplarında bulunan sırasıyla 13.725 bin TL ve 11.659 bin TL tutarındaki personele borçlar ve ödenecek sosyal güvenlik kesintileri “Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar” hesabında gösterilmiştir.
-
Diğer kısa vadeli yükümlülükler hesap grubunda bulunan 2.481 bin TL tutarındaki alınan avanslar, ertelenmiş gelirler ve vadeli satışlardan ertelenen faiz gelirleri “Ertelenmiş gelirler” hesabında gösterilmiştir.
-
Diğer kısa vadeli yükümlülükler altında bulunan toplam 2.321 bin TL tutarındaki izin yükümlülüğü karşılığı, uzun vadeli karşılıklar hesabı altında “Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar” hesabı altında gruplanmıştır.
-
Borç karşılıkları hesabının adı “Diğer kısa vadeli karşılıklar” olarak değiştirilmiş ve kısa vadeli karşılıklar hesabı altında gruplanmıştır.
(11)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
-
Diğer kısa vadeli yükümlülükler hesabında bulunan 37.356 bin TL tutarındaki maliyet gider karşılıkları, kısa vadeli karşılıklar hesabı altındaki “Diğer kısa vadeli karşılıklar” hesabına sınıflanmıştır.
-
Değer artış fonu hesabının adı “Satılmaya hazır finansal varlıkların yeniden değerleme ve sınıflandırma kazanç/kayıpları” olarak değiştirilmiştir.
-
Azınlık payları hesabının adı “Kontrol gücü olmayan paylar” olarak değiştirilmiştir.
-
Satılmaya hazır finansal varlıkların yeniden değerleme ve sınıflandırma kazanç/(kayıpları), Riskten korunma kazanç/(kayıpları) ve yabancı para çevrim farkları hesapları “Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacak birikmiş diğer kapsamlı gelirler veya giderler” hesabı altında gruplanmıştır.
-
Satış gelirleri (net) hesabının adı “Hasılat” olarak değiştirilmiştir.
-
Finansal gelirler hesap grubunda bulunan toplam 30.797 bin TL tutarındaki ticari borç ve alacaklara ilişkin kur farkı geliri ve vadeli satışlardan kaynaklanan vade farkı gelirleri esas faaliyetlerden diğer gelirler hesabına sınıflanmıştır.
-
Finansal giderler hesap grubunda bulunan toplam 10.737 bin TL tutarındaki ticari borç ve alacaklara ilişkin kur farkı gideri ve vadeli alışlardan kaynaklanan vade farkı giderleri esas faaliyetlerden diğer giderler hesabına sınıflanmıştır.
-
Esas faaliyetlerden diğer gelirler ve giderler hesapları arasında 8.831 bin TL tutarında kur farkı sınıflaması yapılmıştır.
-
Diğer gelirler hesap grubunda bulunan 4.293 bin TL tutarındaki maddi ve maddi olmayan duran varlık satış karları yatırım faaliyetlerinden gelirler hesabına sınıflandırılmıştır.
-
Diğer giderler hesap grubunda bulunan 534 bin TL tutarındaki maddi ve maddi olmayan duran varlık satış zararları yatırım faaliyetlerinden giderler hesabına sınıflandırılmıştır.
2.4 Konsolidasyon esasları
-
(a) Konsolide finansal tablolar ana ortak Şirket ile Bağlı Ortaklıklar’ı, İştirakler’i ve İş Ortaklığı’nın aşağıdaki (b)’den (h)’ye kadar maddelerde belirtilen esaslara göre hazırlanan hesaplarını kapsamaktadır. Konsolidasyona dahil edilen şirketlerin finansal tablolarının hazırlanması sırasında, kanuni kayıtlarına Seri II, 14.1 No’lu Tebliğ hükümleri uyarınca KGK tarafından yürürlüğe konulmuş olan TMS/TFRS’ye uygunluk ve Grup tarafından uygulanan muhasebe politikalarına ve sunum biçimlerine uyumluluk açısından gerekli düzeltmeler ve sınıflandırmalar yapılmıştır.
-
(b) Bağlı Ortaklıklar, Aygaz’ın yatırım yaptığı işletmeyle olan ilişkisinden dolayı değişken getirilere maruz kaldığı veya bu getirilerde hak sahibi olduğu, aynı zamanda bu getirileri yatırım yaptığı işletme üzerindeki gücüyle etkileme imkânına sahip olmasından ötürü kontrol yetkisine sahip olduğu şirketleri ifade eder.
-
(c) Bağlı Ortaklıklar, faaliyetleri üzerindeki kontrolün Grup’a transfer olduğu tarihten itibaren konsolidasyon kapsamına alınmış ve kontrolün ortadan kalktığı tarihte de konsolidasyon kapsamından çıkartılmıştır. Gerekli görüldüğünde, Bağlı Ortaklıklar için uygulanan muhasebe politikaları Grup tarafından uygulanan muhasebe politikaları ile tutarlılığın sağlanması amacıyla değiştirilmiştir.
Bağlı Ortaklıklar’ın, finansal durum tabloları ve kar veya zarar tabloları tam konsolidasyon yöntemi kullanılarak konsolide edilmiş ve Şirket’in sahip olduğu Bağlı Ortaklıklar’ın kayıtlı değerleri ile özkaynakları karşılıklı olarak netleştirilmiştir. Şirket ile Bağlı Ortaklıklar arasındaki grup içi işlemler ve bakiyeler konsolidasyon sırasında mahsup edilmiştir. Şirket’in sahip olduğu hisselerin kayıtlı değerleri ve bunlardan kaynaklanan temettüler, ilgili özkaynakları ve kar veya zarar tablosu hesaplarından netleştirilmiştir.
(12)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
- (d) İştiraklerdeki yatırımlar özkaynak yöntemi ile muhasebeleştirilmiştir. Bunlar, Grup’un genel olarak oy hakkının %20 ile %50’sine sahip olduğu veya Grup’un, şirket faaliyetleri üzerinde kontrol yetkisine sahip bulunmamakla birlikte önemli etkiye sahip olduğu kuruluşlardır.
Grup ile İştirak arasındaki işlemlerden doğan gerçekleşmemiş karlar ve zararlar Grup’un İştirakteki payı ölçüsünde düzeltilmiştir. Grup, İştirak ile ilgili olarak söz konusu doğrultuda bir yükümlülük altına girmemiş veya bir taahhütte bulunmamış olduğu sürece İştirakteki yatırımın kayıtlı değerinin sıfır olması veya Grup’un önemli etkisinin sona ermesi durumunda özkaynak yöntemine devam edilmemiştir. Önemli etkinin sona erdiği tarihteki yatırımın kayıtlı değeri, o tarihten sonra gerçeğe uygun değeri güvenilir olarak ölçülebildiğinde gerçeğe uygun değerinden aksi takdirde maliyet bedeli üzerinden gösterilir.
- (e) Grup’un toplam oy haklarının %20’ye eşit veya %20’nin üzerinde olmakla birlikte Grup’un önemli bir etkiye sahip olmadığı veya konsolide finansal tablolar açısından önemlilik teşkil etmeyen; teşkilatlanmış piyasalarda işlem görmeyen ve gerçeğe uygun değerleri güvenilir bir şekilde belirlenemeyen satılmaya hazır finansal varlıklar, maliyet bedelleri üzerinden, varsa, değer kaybı ile ilgili karşılık düşüldükten sonra konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır.
Grup’un, toplam oy haklarının %20’nin altında olduğu veya Grup’un önemli bir etkiye sahip olmadığı ve aktif piyasalarda kote pazar fiyatları olan ve rayiç değerleri güvenilir bir şekilde hesaplanabilen satılmaya hazır finansal varlıklar, rayiç (gerçeğe uygun) değerleriyle konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır.
-
(f) Bağlı Ortaklıklar’ın net varlıklarında ve faaliyet sonuçlarında ana ortaklık dışı paya sahip hissedarların payları, konsolide finansal durum tablosu ve kar veya zarar tablosunda “ana ortaklık dışı paylar” olarak gösterilmektedir.
-
(g) İş ortaklığı, anlaşmanın müşterek kontrolüne sahip taraflarının iş ortaklığının net varlıkları üzerinde haka sahip oldukları müşterek anlaşmadır. Müşterek kontrol, bir anlaşma üzerindeki kontrolün sözleşmeye dayalı olarak paylaşılmasıdır. Bu kontrol, sadece ilgili faaliyetlere ilişkin kararların kontrolü paylaşan tarafların oy birliği ile mutabakatını gerektirdiği bir durumda vardır. Önemli etki ve müşterek kontrolün belirlenmesinde, bağlı ortaklıklar üzerindeki kontrolün belirlenmesi için gerekli olanlara benzer değerlendirmeler dikkate alınır. İş ortaklığındaki yatırımlar özkaynak yöntemi ile muhasebeleştirilir.
-
(h) Özkaynak yönteminde, Grup’un iştiraki ve iş ortaklığındaki yatırımları başlangıçta maliyet değerinden muhasebeleştirilir. Yatırımın defter değeri, satınalma tarihinden itibaren iştirak ve iş ortaklığının net varlıklarındaki payındaki değişiklikleri muhasebeleştirmek amacıyla düzeltilir. İştirak veya iş ortaklığına ilişkin şerefiye, yatırımın defter değerine dahil edilir, itfa edilmez ve değer düşüklüğü için bireysel olarak test edilmez.
Kar veya zarar tablosu, Grup’un iştirakinin veya iş ortaklığının faaliyetlerinin sonuçlarını yansıtır. Bu yatırım yapılan varlıkların diğer kapsamlı gelirlerindeki her türlü değişiklik, Grup’un diğer kapsamlı gelirinin bir parçası olarak sunulur. Buna ek olarak, iştirak veya iş ortaklığının özkaynağında doğrudan muhasebeleştirilmiş bir değişiklik olduğunda, Grup, her türlü değişiklikten üzerine düşen payı, varsa, özkaynak değişim tablosunda muhasebeleştirir. Grup ve iştiraki veya iş ortaklığı arasındaki işlemlerden kaynaklanan gerçekleşmemiş kazanç ve kayıplar, Grup’un iştirak veya iş ortaklığındaki payı ölçüsünde elimine edilir.
Özkaynak yönteminin uygulanmasından sonra Grup, iştiraki ve iş ortaklığındaki yatırımdan kaynaklanan değer düşüklüğü zararının muhasebeleştirilmesinin gerekip gerekmediğine karar verir. Her raporlama döneminde, Grup, iştirak veya iş ortaklığındaki yatırımın değer düşüklüğüne dair nesnel bir kanıt olup olmadığını değerlendirir. Böyle bir kanıtın var olması durumunda, Grup, değer düşüklüğü tutarını, iştirak veya iş ortaklığının geri kazanılabilir değeri ve defter değeri arasındaki fark olarak hesaplar ve daha sonra kaybı kar veya zarar tablosunda ‘İştirak veya iş ortaklığı karından pay’ olarak muhasebeleştirir.
(13)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
2.5 Yeni ve revize edilmiş Uluslararası Finansal Raporlama Standartları
Yeni ve düzeltilmiş standartlar ve yorumlar
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle sona eren yıla ait konsolide finansal tabloların hazırlanmasında esas alınan muhasebe politikaları aşağıda özetlenen 1 Ocak 2013 tarihi itibariyle geçerli yeni ve değiştirilmiş TFRS standartları ve TFRYK yorumları dışında önceki yılda kullanılanlar ile tutarlı olarak uygulanmıştır. Bu standartların ve yorumların Grup’un mali durumu ve performansı üzerindeki etkileri ilgili paragraflarda açıklanmıştır.
1 Ocak 2013 tarihinden itibaren geçerli olan yeni standart, değişiklik ve yorumlar aşağıdaki gibidir:
TFRS 7 Finansal Araçlar: Açıklamalar – Finansal Varlık ve Borçların Netleştirilmesi (Değişiklik)
Değişiklik işletmenin finansal araçlarını netleştirmeye ilişkin hakları ve ilgili düzenlemeler (örnek teminat sözleşmeleri) konusunda bazı bilgileri açıklamasını gerektirmektedir. Getirilen açıklamalar finansal tablo kullanıcılarına;
-
i) Netleştirilen işlemlerin şirketin finansal durumuna etkilerinin ve muhtemel etkilerinin değerlendirilmesi için ve
-
ii) TFRS’ye göre ve diğer genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre hazırlanmış finansal tabloların karşılaştırılması ve analiz edilmesi için faydalı bilgiler sunmaktadır.
Yeni açıklamalar TMS 32 uyarınca bilançoda netleştirilen tüm finansal araçlar için verilmelidir. Söz konusu açıklamalar TMS 32 uyarınca bilançoda netleştirilememiş olsa dahi uygulanabilir ana netleştirme düzenlemesine veya benzer bir anlaşmaya tabi olan finansal araçlar için de geçerlidir. Değişiklik sadece sunum esaslarını etkilemektedir ve Grup’un finansal durumu veya performansı üzerinde etkisi olmamıştır.
TMS 1 Finansal Tabloların Sunumu (Değişiklik) – Diğer Kapsamlı Gelir Tablosu Unsurlarının Sunumu
Yapılan değişiklikler diğer kapsamlı gelir tablosunda gösterilen kalemlerin sadece gruplamasını değiştirmektedir. Bundan sonra diğer kapsamlı gelir tablosunda ileriki bir tarihte gelir tablosuna sınıflanabilecek (veya geri döndürülebilecek) kalemlerin hiçbir zaman gelir tablosuna sınıflanamayacak kalemlerden ayrı gösterilmesi gerekmektedir. Değişiklik sadece sunum esaslarını etkilemektedir ve Grup’un finansal durumu veya performansı üzerinde etkisi olmamıştır.
TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar (Değişiklik)
Standartta yapılan değişiklik kapsamında birçok konuya açıklık getirilmiş veya uygulamada değişiklik yapılmıştır. Yapılan birçok değişiklikten en önemlileri tazminat yükümlülüğü aralığı mekanizması uygulamasının kaldırılması, tanımlanmış fayda planlarında aktüeryal kar/zararının diğer kapsamlı gelir altında yansıtılması ve kısa ve uzun vadeli personel sosyal hakları ayrımının artık personelin hak etmesi prensibine göre değil de yükümlülüğün tahmini ödeme tarihine göre belirlenmesidir. Grup, aktüeryal kazanç/kayıplarını bu değişiklik öncesi kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirmekteydi. Aktüeryal kazanç/kaybın diğer kapsamlı gelir altında muhasebeleştirilmesi sonucu oluşan değişikliğin Grup’un finansal durumu ve performansı üzerindeki etkisi geçmişe dönük olarak Not 2.2’de açıklanmıştır. Ayrıca, kısa ve uzun vadeli personel sosyal haklarının sunumunda oluşan değişiklik kapsamında, kullanılmamış izin karşılıkları, geriye dönük olarak çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar olarak sınıflandırılmıştır.
(14)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
TMS 27 Bireysel Finansal Tablolar (Değişiklik)
TFRS 10’un ve TFRS 12’nin yayınlanmasının sonucu olarak, KGK TMS 27’de de değişiklikler yapmıştır. Yapılan değişiklikler sonucunda, artık TMS 27 sadece bağlı ortaklık, müştereken kontrol edilen işletmeler ve iştiraklerin bireysel finansal tablolarda muhasebeleştirilmesi konularını içermektedir. Söz konusu değişikliğin Grup’un finansal durumu veya performansı üzerinde bir etkisi olmamıştır.
TMS 28 İştiraklerdeki ve İş Ortaklıklarındaki Yatırımlar (Değişiklik)
TFRS 11’in ve TFRS 12’nin yayınlanmasının sonucu olarak, KGK TMS 28’de de değişiklikler yapmış ve standardın ismini TMS 28 İştiraklerdeki ve İş Ortaklıklarındaki Yatırımlar olarak değiştirmiştir. Yapılan değişiklikler ile iştiraklerin yanı sıra, iş ortaklıklarında da özkaynak yöntemi ile muhasebeleştirme getirilmiştir. Grup, 2013 yılında kurulan Opet Aygaz Gayrimenkul A.Ş.’yi bu değişiklik kapsamında özkaynak yöntemiyle konsolide etmiştir.
TFRS 10 Konsolide Finansal Tablolar
TFRS 10 - TMS 27 Konsolide ve Bireysel Finansal Tablolar Standardının konsolidasyona ilişkin kısmının yerini almıştır. Hangi şirketlerin konsolide edileceğini belirlemede kullanılacak yeni bir “kontrol” tanımı yapılmıştır. Mali tablo hazırlayıcılarına karar vermeleri için daha fazla alan bırakan, ilke bazlı bir standarttır. Söz konusu standardın Grup’un finansal durumu veya performansı üzerinde etkisi olmamıştır.
TFRS 11 Müşterek Düzenlemeler
Standart müşterek yönetilen iş ortaklıklarının ve müşterek faaliyetlerin nasıl muhasebeleştirileceğini düzenlemektedir. Yeni standart kapsamında, artık iş ortaklıklarının oransal konsolidasyona tabi tutulmasına izin verilmemektedir. Söz konusu standardın Grup’un finansal durumu veya performansı üzerinde etkisi olmamıştır.
TFRS 12 Diğer İşletmelerdeki Yatırımların Açıklamaları
TFRS 12 iştirakler, iş ortaklıkları, bağlı ortaklıklar ve yapısal işletmelere ilişkin verilmesi gereken tüm dipnot açıklama gerekliklerini içermektedir. Değişiklik sadece sunum esaslarını etkilemektedir ve Grup’un finansal durumu veya performansı üzerinde etkisi olmamıştır.
TFRS 13 Gerçeğe Uygun Değerin Ölçümü
Yeni standart gerçeğe uygun değerin TFRS kapsamında nasıl ölçüleceğini açıklamakla beraber, gerçeğe uygun değerin ne zaman kullanılabileceği ve/veya kullanılması gerektiği konusunda bir değişiklik getirmemektedir. Tüm gerçeğe uygun değer ölçümleri için rehber niteliğindedir. Yeni standart ayrıca, gerçeğe uygun değer ölçümleri ile ilgili ek açıklama yükümlülükleri getirmektedir. Yeni açıklamaların sadece TFRS 13’ün uygulamaya başlandığı dönemden itibaren verilmesi gerekmektedir. Grup bu açıklamaları Not 32’de sunmaktadır.
TFRYK 20 Yerüstü Maden İşletmelerinde Üretim Aşamasındaki Hafriyat (Dekapaj) Maliyetleri
Yorum, üretim aşamasındaki hafriyatların ne zaman ve hangi koşullarda varlık olarak muhasebeleşeceği, muhasebeleşen varlığın ilk kayda alma ve sonraki dönemlerde nasıl ölçüleceğine açıklık getirmektedir. Söz konusu yorum Grup için geçerli değildir.
(15)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
Uygulama Rehberi (TFRS 10, TFRS 11 ve TFRS 12 değişiklik)
Değişiklikler geriye dönük düzeltme yapma gerekliliğini ortadan kaldırmak amacıyla sadece uygulama rehberinde yapılmıştır. İlk uygulama tarihi “TFRS 10’un ilk defa uygulandığı yıllık hesap döneminin başlangıcı” olarak tanımlanmıştır. Kontrolün olup olmadığı değerlendirmesi karşılaştırmalı sunulan dönemin başı yerine ilk uygulama tarihinde yapılacaktır. Eğer TFRS 10’a göre kontrol değerlendirmesi TMS 27/TMSYK 12’ye göre yapılandan farklı ise geriye dönük düzeltme etkileri saptanmalıdır. Ancak, kontrol değerlendirmesi aynı ise geriye dönük düzeltme gerekmez. Eğer birden fazla karşılaştırmalı dönem sunuluyorsa, sadece bir dönemin geriye dönük düzeltilmesine izin verilmiştir. Aynı sebeplerle TFRS 11 ve TFRS 12 uygulama rehberlerinde de değişiklik yapılmış ve geçiş hükümleri kolaylaştırılmıştır. Değişikliğin Grup’un finansal durumu ve performansı üzerinde bir etkisi olmamıştır.
TFRS’deki iyileştirmeler
1 Ocak 2013 ve sonrasında başlayan yıllık hesap dönemleri için geçerli olan ve aşağıda açıklanan 2009-2011 dönemi yıllık TFRS iyileştirmelerinin Grup’un finansal durumu veya performansı üzerinde bir etkisi olmamıştır.
TMS 1 Finansal Tabloların Sunuşu:
İhtiyari karşılaştırmalı ek bilgi ile asgari sunumu mecburi olan karşılaştırmalı bilgiler arasındaki farka açıklık getirilmiştir.
TMS 16 Maddi Duran Varlıklar:
Maddi duran varlık tanımına uyan yedek parça ve bakım ekipmanlarının stok olmadığı konusuna açıklık getirilmiştir.
TMS 32 Finansal Araçlar: Sunum:
Hisse senedi sahiplerine yapılan dağıtımların vergi etkisinin TMS 12 kapsamında muhasebeleştirilmesi gerektiğine açıklık getirilmiştir. Değişiklik, TMS 32’de bulunan mevcut yükümlülükleri ortadan kaldırıp şirketlerin hisse senedi sahiplerine yaptığı dağıtımlardan doğan her türlü gelir vergisinin TMS 12 hükümleri çerçevesinde muhasebeleştirmesini gerektirmektedir.
TMS 34 Finansal Raporlama:
TMS 34’de her bir faaliyet bölümüne ilişkin toplam bölüm varlıkları ve borçları ile ilgili istenen açıklamalara açıklık getirilmiştir. Faaliyet bölümlerinin toplam varlıkları ve borçları sadece bu bilgiler işletmenin faaliyetlerine ilişkin karar almaya yetkili merciine düzenli olarak raporlanıyorsa ve açıklanan toplam tutarlarda bir önceki yıllık mali tablolara göre önemli değişiklik olduysa açıklanmalıdır.
Yayınlanan ama yürürlüğe girmemiş ve erken uygulamaya konulmayan standartlar
Konsolide finansal tabloların onaylanma tarihi itibariyle yayımlanmış fakat cari raporlama dönemi için henüz yürürlüğe girmemiş ve Grup tarafından erken uygulanmaya başlanmamış yeni standartlar, yorumlar ve değişiklikler aşağıdaki gibidir. Grup aksi belirtilmedikçe yeni standart ve yorumların yürürlüğe girmesinden sonra konsolide finansal tablolarını ve dipnotlarını etkileyecek gerekli değişiklikleri yapacaktır.
TMS 32 Finansal Araçlar: Sunum - Finansal Varlık ve Borçların Netleştirilmesi (Değişiklik)
Değişiklik “muhasebeleştirilen tutarları netleştirme konusunda mevcut yasal bir hakkının bulunması” ifadesinin anlamına açıklık getirmekte ve TMS 32 netleştirme prensibinin eş zamanlı olarak gerçekleşmeyen ve brüt ödeme yapılan hesaplaşma (takas büroları gibi) sistemlerindeki uygulama alanına açıklık getirmektedir. Değişiklikler 1 Ocak 2014 ve sonrasında başlayan yıllık hesap dönemleri için geriye dönük olarak uygulanacaktır. Söz konusu standardın Grup’un finansal durumu veya performansı üzerinde önemli bir etkisi olması beklenmemektedir.
(16)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
TFRS 9 Finansal Araçlar – Sınıflandırma ve Açıklama
Aralık 2011 de yapılan değişiklikle yeni standart, 1 Ocak 2015 tarihi ve sonrasında başlayan yıllık hesap dönemleri için geçerli olacaktır. TFRS 9 Finansal Araçlar standardının ilk safhası finansal varlıkların ve yükümlülüklerin ölçülmesi ve sınıflandırılmasına ilişkin yeni hükümler getirmektedir. TFRS 9’da yapılan değişiklikler esas olarak finansal varlıkların sınıflama ve ölçümünü ve gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak sınıflandırılan finansal yükümlülüklerin ölçümünü etkileyecektir ve bu tür finansal yükümlülüklerin gerçeğe uygun değer değişikliklerinin kredi riskine ilişkin olan kısmının diğer kapsamlı gelir tablosunda sunumunu gerektirmektedir. Standardın erken uygulanmasına izin verilmektedir. Grup, standardın finansal durumu ve performansı üzerine etkilerini değerlendirmektedir.
TFRYK Yorum 21 Vergi ve Vergi Benzeri Yükümlülükler
Bu yorum, vergi ve vergi benzeri yükümlülüğün işletme tarafından, ödemeyi ortaya çıkaran eylemin ilgili yasalar çerçevesinde gerçekleştiği anda kaydedilmesi gerektiğine açıklık getirmektedir. Aynı zamanda bu yorum, vergi ve vergi benzeri yükümlülüğün sadece ilgili yasalar çerçevesinde ödemeyi ortaya çıkaran eylemin bir dönem içerisinde kademeli olarak gerçekleşmesi halinde kademeli olarak tahakkuk edebileceğine açıklık getirmektedir. Asgari bir eşiğin aşılması halinde ortaya çıkan bir vergi ve vergi benzeri yükümlülük, asgari eşik aşılmadan yükümlülük olarak kayıtlara alınamayacaktır. Bu yorum 1 Ocak 2014 ve sonrasında başlayan yıllık hesap dönemleri için geçerli olup erken uygulamaya izin verilmektedir. Bu yorumun geçmişe dönük olarak uygulanması zorunludur. Söz konusu yorum Grup için geçerli değildir ve Grup’un finansal durumu veya performansı üzerinde etkisinin olması beklenmemektedir.
TMS 36 Varlıklarda Değer Düşüklüğü - Finansal olmayan varlıklar için geri kazanılabilir değer açıklamaları (Değişiklik)
TFRS 13 ‘Gerçeğe uygun değer ölçümleri’ne getirilen değişiklikten sonra TMS 36 Varlıklarda değer düşüklüğü standardındaki değer düşüklüğüne uğramış varlıkların geri kazanılabilir değerlerine ilişkin bazı açıklama hükümleri değiştirilmiştir. Değişiklik, değer düşüklüğüne uğramış varlıkların (ya da bir varlık grubunun) gerçeğe uygun değerinden elden çıkarma maliyetleri düşülmüş geri kazanılabilir tutarının ölçümü ile ilgili ek açıklama hükümleri getirmiştir. Bu değişiklik, 1 Ocak 2014 ve sonrasında başlayan yıllık hesap dönemleri için geriye dönük olarak uygulanacaktır. İşletme TFRS 13’ü uygulamışsa erken uygulamaya izin verilmektedir. Söz konusu standardın Grup’un finansal durumu veya performansı üzerinde önemli bir etkisi olması beklenmemektedir.
TMS 39 Finansal Araçlar: Muhasebeleştirme ve Ölçme – Türev ürünlerin devri ve riskten korunma muhasebesinin devamlılığı (Değişiklik)
TMS 39 Finansal Araçlar: Muhasebeleştirme ve Ölçme standardına getirilen değişlikleri yayınlamıştır. Bu değişiklik, finansal riskten korunma aracının kanunen ya da düzenlemeler sonucunda merkezi bir karşı tarafa devredilmesi durumunda riskten korunma muhasebesinin durdurulmasını zorunlu kılan hükme dar bir istisna getirmektedir. Bu değişiklik, 1 Ocak 2014 ve sonrasında başlayan yıllık hesap dönemleri için geriye dönük olarak uygulanacaktır. Söz konusu standardın Grup’un finansal durumu veya performansı üzerinde bir etkisi olması beklenmemektedir.
(17)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
Uluslararası Muhasebe Standartları Kurumu (UMSK) tarafından yayınlanmış fakat KGK tarafından yayınlanmamış yeni ve düzeltilmiş standartlar ve yorumlar
Aşağıda listelenen yeni standartlar, yorumlar ve mevcut UFRS standartlarındaki değişiklikler UMSK tarafından yayınlanmış fakat cari raporlama dönemi için henüz yürürlüğe girmemiştir. Fakat bu yeni standartlar, yorumlar ve değişiklikler henüz KGK tarafından TFRS’ye uyarlanmamıştır/ yayınlanmamıştır ve bu sebeple TFRS’nin bir parçasını oluşturmazlar. Grup konsolide finansal tablolarında ve dipnotlarda gerekli değişiklikleri bu standart ve yorumlar TFRS’de yürürlüğe girdikten sonra yapacaktır.
UFRS 10 Konsolide Finansal Tablolar (Değişiklik)
UFRS 10 standardı yatırım şirketi tanımına uyan şirketlerin konsolidasyon hükümlerinden muaf tutulmasına ilişkin bir istisna getirmek için değiştirilmiştir. Konsolidasyon hükümlerine getirilen istisna ile yatırım şirketlerinin bağlı ortaklıklarını UFRS 9 Finansal Araçlar standardı hükümleri çerçevesinde gerçeğe uygun değerden muhasebeleştirmeleri gerekmektedir. Söz konusu değişikliğin Grup’un finansal durumu ve performansı üzerinde etkisi olmayacaktır.
UFRS 9 Finansal Araçlar – Riskten Korunma Muhasebesi ve UFRS 9, UFRS 7 ve UMS 39’daki değişiklikler – UFRS 9 (2013)
UMSK Kasım 2013’de, yeni riskten korunma muhasebesi gerekliliklerini ve UMS 39 ve UFRS 7’deki ilgili değişiklikleri içeren UFRS 9’un yeni bir versiyonunu yayınlamıştır. İşletmeler tüm riskten korunma işlemleri için UMS 39’un riskten korunma muhasebesi gerekliliklerini uygulamaya devam etmek üzere muhasebe politikası seçimi yapabilirler. Bu Standart’ın zorunlu bir geçerlilik tarihi yoktur, fakat halen uygulanabilir durumdadır ve yeni bir zorunlu geçerlilik tarihi, UMSK projenin değer düşüklüğü fazını bitirdikten sonra belirlenecektir. Grup, standardın finansal durumu ve performansı üzerine etkilerini değerlendirmektedir.
UFRS’ndaki iyileştirmeler
UMSK, Aralık 2013’de ‘2010–2012 dönemi’ ve ‘2011–2013 Dönemi’ olmak üzere iki dizi ‘UFRS’de Yıllık İyileştirmeler’ yayınlamıştır. Standartların “Karar Gerekçeleri”ni etkileyen değişiklikler haricinde değişiklikler 1 Temmuz 2014’den itibaren geçerlidir.
Yıllık iyileştirmeler - 2010–2012 Dönemi
UFRS 2 Hisse Bazlı Ödemeler:
Hakediş koşulları ile ilgili tanımlar değişmiş olup sorunları gidermek için performans koşulu ve hizmet koşulu tanımlanmıştır. Değişiklik ileriye dönük olarak uygulanacaktır.
UFRS 3 İşletme Birleşmeleri
Bir işletme birleşmesindeki özkaynak olarak sınıflanmayan koşullu bedel, UFRS 9 Finansal Araçlar kapsamında olsun ya da olmasın sonraki dönemlerde gerçeğe uygun değerinden ölçülerek kar veya zararda muhasebeleşir. Değişiklik işletme birleşmeleri için ileriye dönük olarak uygulanacaktır.
(18)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
UFRS 8 Faaliyet Bölümleri
Değişiklikler şu şekildedir: i) Faaliyet bölümleri standardın ana ilkeleri ile tutarlı olarak birleştirilebilir/ toplulaştırılabilir, ii) Faaliyet varlıklarının toplam varlıklar ile mutabakatı, bu mutabakat işletmenin faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili yöneticisine raporlanıyorsa açıklanmalıdır. Değişiklikler geriye dönük olarak uygulanacaktır.
UFRS 13 Gerçeğe Uygun Değer Ölçümü
Karar Gerekçeleri’nde açıklandığı üzere, üzerlerinde faiz oranı belirtilmeyen kısa vadeli ticari alacak ve borçlar, iskonto etkisinin önemsiz olduğu durumlarda, fatura tutarından gösterilebilecektir. Değişiklikler derhal uygulanacaktır.
UMS 16 Maddi Duran Varlıklar ve UMS 38 Maddi Olmayan Duran Varlıklar
UMS 16.35(a) ve UMS 38.80(a)’daki değişiklik yeniden değerlemenin aşağıdaki şekilde yapılabileceğini açıklığa kavuşturmuştur i) Varlığın brüt defter değeri piyasa değerine getirilecek şekilde düzeltilir veya ii) varlığın net defter değerinin piyasa değeri belirlenir, net defter değeri piyasa değerine gelecek şekilde brüt defter değeri oransal olarak düzeltilir. Değişiklik geriye dönük olarak uygulanacaktır.
UMS 24 İlişkili Taraf Açıklamaları
Değişiklik, kilit yönetici personeli hizmeti veren yönetici işletmenin ilişkili taraf açıklamalarına tabi ilişkili bir taraf olduğunu açıklığa kavuşturmuştur. Değişiklik geriye dönük olarak uygulanacaktır.
Yıllık İyileştirmeler - 2011–2013 Dönemi
UFRS 3 İşletme Birleşmeleri
Değişiklik, i) sadece iş ortaklıklarının değil müşterek anlaşmaların da UFRS 3’ün kapsamında olmadığı ii) bu kapsam istisnasının sadece müşterek anlaşmanın finansal tablolarındaki muhasebeleşmeye uygulanabilir olduğu açıklığa kavuşturulmuştur. Değişiklik ileriye dönük olarak uygulanacaktır.
UFRS 13 Gerçeğe Uygun Değer Ölçümü
UFRS 13’deki portföy istisnasının finansal varlık, finansal yükümlülük ve diğer sözleşmelere uygulanabilir olduğu açıklığa kavuşturulmuştur. Değişiklik ileriye dönük olarak uygulanacaktır.
UMS 40 Yatırım Amaçlı Gayrimenkuller
Gayrimenkulün yatırım amaçlı gayrimenkul ve sahibi tarafından kullanılan gayrimenkul olarak sınıflanmasında UFRS 3 ve UMS 40’ın karşılıklı ilişkisini açıklığa kavuşturmuştur. Değişiklik ileriye dönük olarak uygulanacaktır.
Söz konusu değişikliklerin Grup’un finansal durumu veya performansı üzerinde önemli bir etkisi olması beklenmemektedir.
KGK tarafından yayınlanan ilke kararları
Yukarıda belirtilenlere ek olarak KGK Türkiye Muhasebe Standartlarının Uygulanmasına yönelik aşağıdaki ilke kararlarını yayımlamıştır. “Finansal tablo örnekleri ve kullanım rehberi” yayınlanma tarihi itibariyle geçerlilik kazanmıştır ancak diğer kararlar 31 Aralık 2012 tarihinden sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerli olmak üzere uygulanmıştır.
(19)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
2013-1 Finansal Tablo Örnekleri ve Kullanım Rehberi
KGK, 20 Mayıs 2013 tarihinde finansal tablolarının yeknesak olmasını sağlamak ve denetimini kolaylaştırmak amacıyla “Finansal tablo örnekleri ve kullanım rehberi” yayınlamıştır. Bu düzenlemede yer alan finansal tablo örnekleri, bankacılık, sigortacılık, bireysel emeklilik veya sermaye piyasası faaliyetlerinde bulunmak üzere kurulan finansal kuruluşlar dışında TMS’yi uygulamakla yükümlü olan şirketlerin hazırlayacakları finansal tablolara örnek teşkil etmesi amacıyla yayınlanmıştır. Grup bu düzenlemenin gerekliliklerini yerine getirmek amacıyla Not 2.3’de belirtilen sınıflama değişikliklerini yapmıştır.
2013-2 Ortak Kontrole Tabi İşletme Birleşmelerinin Muhasebeleştirilmesi
Karara göre i) ortak kontrole tabi işletme birleşmelerinin hakların birleşmesi (pooling of interest) yöntemi ile muhasebeleştirilmesi gerektiği, ii) dolayısıyla finansal tablolarda şerefiyeye yer verilmemesi gerektiği ve iii) hakların birleştirilmesi yöntemi uygulanırken, ortak kontrolün oluştuğu raporlama döneminin başı itibarıyla birleşme gerçekleşmiş gibi finansal tabloların düzeltilmesi ve ortak kontrolün oluştuğu raporlama döneminin başından itibaren karşılaştırmalı olarak sunulması gerektiği hükme bağlanmıştır. Söz konusu kararların Grup’un finansal durumu veya performansı üzerinde bir etkisi olmamıştır.
2013-3 İntifa Senetlerinin Muhasebeleştirilmesi
İntifa senedinin hangi durumlarda finansal bir borç hangi durumlarda ise özkaynağa dayalı finansal araç olarak muhasebeleştirilmesi gerektiği konusuna açıklık getirilmiştir. Söz konusu kararların Grup’un finansal durumu veya performansı üzerinde bir etkisi olmamıştır.
2013-4 Karşılıklı İştirak Yatırımlarının Muhasebeleştirilmesi
Bir işletmenin iştirak yatırımı olan bir işletmede kendisine ait hisselerin bulunması durumu karşılıklı iştirak ilişkisi olarak tanımlanmış ve karşılıklı iştiraklerin muhasebeleştirilmesi konusu, yatırımın türüne ve uygulanan farklı muhasebeleştirme esaslarına bağlı olarak değerlendirilmiştir. Söz konusu ilke kararı ile konu aşağıdaki üç ana başlık altında değerlendirilmiş ve her birinin muhasebeleştirme esasları belirlenmiştir.
-
i) Bağlı ortaklığın, ana ortaklığın özkaynağa dayalı finansal araçlarına sahip olması durumu,
-
ii) İştiraklerin veya iş ortaklığının yatırımcı işletmenin özkaynağa dayalı finansal araçlarına sahip olması durumu
-
iii) İşletmenin özkaynağa dayalı finansal araçlarına, TMS 39 ve TFRS 9 kapsamında muhasebeleştirdiği bir yatırımının bulunduğu işletme tarafından sahip olunması durumu.
Söz konusu kararların Grup’un finansal durumu veya performansı üzerinde bir etkisi olmamıştır.
2.6 Netleştirme
Finansal varlık ve yükümlülükler, gerekli kanuni hak olması, söz konusu varlık ve yükümlülükleri net olarak değerlendirmeye niyet olması veya varlıkların elde edilmesi ile yükümlülüklerin yerine getirilmesinin eş zamanlı olduğu durumlarda net olarak gösterilirler.
(20)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
2.7 Hasılat
Hasılat, tahsil edilmiş veya edilecek olan alacak tutarının makul değeri üzerinden ölçülür. Müşteri iadeleri, indirimler ve karşılıklar söz konusu tutardan düşülmektedir.
Ürün ve ticari mal satışları
Ürün ve ticari malların satışlarından elde edilen gelir, aşağıdaki şartların tamamı yerine getirildiğinde muhasebeleştirilir:
-
Grup’un ürün ve ticari malların sahipliği ile ilgili tüm önemli risk ve getirileri alıcıya devretmesi,
-
Grup’un ürün ve ticari malların sahipliği ile ilişkilendirilen ve süregelen bir idari katılımının ve satılan mallar üzerinde etkin bir kontrolünün olmaması,
-
Hasılat tutarının güvenilir bir şekilde ölçülmesi,
-
İşlemle ilişkili ekonomik faydaların işletmeye akışının muhtemel olması, ve
-
İşlemden kaynaklanan ya da kaynaklanacak maliyetlerin güvenilir bir şekilde ölçülmesi.
Hizmet sunumu:
Hasılat, ancak işleme ilişkin ekonomik yararların işletme tarafından elde edilmesi muhtemel olduğunda ve hasılat tutarı ile işlemin raporlama tarihindeki tamamlanma düzeyi ile işlemin tamamlanması için gerekecek maliyetlerin güvenilir biçimde ölçülebilmesi halinde finansal tablolara yansıtılır.
Şirket tarafından işlemin karşı taraflarıyla aşağıdakiler üzerinde anlaşmaya vardıktan sonra güvenilir tahminlerde bulunabileceği kabul edilir:
-
Taraflarca sunulacak ve alınacak hizmetle ilgili olarak her iki tarafın yaptırıma bağlanmış hakları,
-
Hizmet bedeli,
-
Ödeme şekli ve koşulları
Temettü ve faiz geliri:
Faiz geliri, kalan anapara bakiyesi ile beklenen ömrü boyunca ilgili finansal varlıktan elde edilecek tahmini nakit girişlerini söz konusu varlığın kayıtlı değerine indirgeyen efektif faiz oranı nispetinde ilgili dönemde tahakkuk ettirilir. Hisse senedi yatırımlarından elde edilen temettü geliri, hissedarların temettü alma hakkı doğduğu zaman kayda alınır.
2.8 Stoklar
Stoklar, maliyetin ya da net gerçekleşebilir değerin düşük olanı ile değerlenmektedir. Maliyet, LPG stokları için ilk giren ilk çıkar metodu ile diğer stoklar için ise ağırlıklı ortama maliyet metodu ile hesaplanmaktadır. Stokların maliyeti; tüm satın alma maliyetlerini, dönüştürme maliyetlerini ve stokların mevcut durumuna ve konumuna getirilmesi için katlanılan diğer maliyetleri içerir. Stokların dönüştürme maliyetleri; direkt işçilik giderleri gibi, üretimle doğrudan ilişkili maliyetleri kapsar. Bu maliyetler ayrıca ilk madde ve malzemenin mamule dönüştürülmesinde katlanılan sabit ve değişken genel üretim giderlerinden sistematik bir şekilde dağıtılan tutarları da içerir. Net gerçekleştirilebilir değer, olağan ticari faaliyet içerisinde oluşan tahmini satış fiyatından tahmini tamamlanma maliyeti ve satışı gerçekleştirmek için yüklenilmesi gereken tahmini maliyetlerin toplamının indirilmesiyle elde edilir.
(21)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
2.9 Maddi duran varlıklar
Maddi duran varlıklar, elde etme değerlerinden birikmiş amortisman ve var ise değer düşüklüğü karşılığı ayrıldıktan sonraki tutar üzerinden gösterilirler.
Kiralama veya idari amaçlı ya da halihazırda belirlenmemiş olan diğer amaçlar doğrultusunda inşa edilme aşamasındaki varlıklar, maliyet değerlerinden varsa değer düşüklüğü karşılığı ayrılarak gösterilirler. Maliyete yasal harçlar da dahil edilir. Maddi duran varlıklar kullanıma hazır olduklarında amortismana tabi tutulurlar.
Arazi ve yapılmakta olan yatırımlar dışında, maddi duran varlıkların maliyet tutarları, beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak amortismana tabi tutulur. Beklenen faydalı ömür, kalıntı değer ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkileri için her yıl gözden geçirilir ve tahminlerde bir değişiklik varsa ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.
Finansal kiralama ile alınan varlıklar, beklenen faydalı ömrü ile söz konusu kiralama süresinden kısa olanı ile sahip olunan maddi duran varlıklarla aynı şekilde amortismana tabi tutulur.
Maddi duran varlıkların elden çıkarılması ya da bir maddi duran varlığın hizmetten alınması sonucu oluşan kazanç veya kayıp satış hasılatı ile varlığın defter değeri arasındaki fark olarak belirlenir ve kar veya zarar tablosuna dahil edilir.
Maddi duran varlıklara ilişkin ekonomik ömürler aşağıdaki gibidir:
| Ekonomik ömür | |
|---|---|
| Binalar | 25 - 50 yıl |
| Yer altı - yerüstü düzenleri | 10 – 25 yıl |
| LPG Tüpleri | 10 yıl |
| Tesis, makine ve cihazlar | 4 – 25 yıl |
| Deniz taşıtları | 10 – 20 yıl |
| Kara taşıtları | 3 – 15 yıl |
| Demirbaşlar | 5 – 50 yıl |
| Özel maliyetler | 4 – 10 yıl |
2.10 Maddi olmayan duran varlıklar
Satın alınan maddi olmayan duran varlıklar
Satın alınan maddi olmayan duran varlıklar, maliyet değerlerinden birikmiş amortisman ve değer düşüklüğü karşılığı ayrıldıktan sonraki tutarıyla gösterilirler. Bu varlıklar beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak amortismana tabi tutulur. Beklenen faydalı ömür ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkilerini tespit etmek amacıyla her yıl gözden geçirilir ve tahminlerdeki değişiklikler ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.
Ticari haklar ve lisanslar
Satın alınan ticari haklar ve lisanslar, tarihi maliyetleriyle gösterilir. Ticari haklar ve lisansların sınırlı faydalı ömürleri bulunmaktadır ve maliyet değerlerinden birikmiş amortismanlar düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler. Satın alınan ticari haklar ve lisanslar, beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yönetimi kullanılarak 4 – 15 yılda itfa edilmektedir.
(22)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
Bilgisayar yazılımı
Satın alınan bilgisayar yazılımları, satın alımı sırasında ve satın almadan kullanıma hazır olana kadar geçen sürede oluşan maliyetler üzerinden aktifleştirilir. Söz konusu maliyetler, faydalı ömürlerine göre 3 – 5 yılda itfa edilmektedir.
2.11 Varlıklarda değer düşüklüğü
İtfaya tabi olan varlıklar için defter değerinin geri kazanılmasının mümkün olmadığı durum ya da olayların ortaya çıkması halinde değer düşüklüğü testi uygulanır. Varlığın defter değerinin geri kazanılabilir tutarını aşması durumunda değer düşüklüğü karşılığı kaydedilir. Geri kazanılabilir tutar, satış maliyetleri düşüldükten sonra elde edilen makul değer veya kullanımdaki değerin büyük olanıdır. Değer düşüklüğünün değerlendirilmesi için varlıklar ayrı tanımlanabilir nakit akışlarının olduğu en düşük seviyede gruplanır (nakit üreten birimler). Şerefiye haricinde değer düşüklüğüne tabi olan finansal olmayan varlıklar her raporlama tarihinde değer düşüklüğünün olası iptali için gözden geçirilir.
2.12 Borçlanma maliyetleri
Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen özellikli varlıklar söz konusu olduğunda, satın alınması, yapımı veya üretimi ile doğrudan ilişki kurulabilen borçlanma maliyetleri, ilgili özellikli varlık kullanıma veya satışa hazır hale getirilene kadar maliyetine dahil edilmekte, diğer tüm borçlanma maliyetleri katlanılan dönem içerisinde gider olarak kar veya zarar tablosuna alınmaktadır.
2.13 Finansal araçlar
2.13.1 Finansal varlıklar
Finansal varlıklar “Makul değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar”, “Vadesine kadar elde tutulacak yatırımlar”, “Satılmaya hazır finansal varlıklar” ve “Kredi ve alacaklar” olarak sınıflandırılır. Sınıflandırma, finansal varlığın elde edilme amacına ve özelliğine bağlı olarak, ilk kayda alma sırasında belirlenmektedir. Finansal varlıklar, Grup’un söz konusu finansal araçlarla ilgili olarak taraf olması durumunda Grup’un bilançosunda yer almaktadır.
Etkin faiz yöntemi
Etkin faiz yöntemi, finansal varlığın itfa edilmiş maliyet ile değerlenmesi ve ilgili faiz gelirinin ilişkili olduğu döneme dağıtılması yöntemidir. Etkin faiz oranı; finansal aracın beklenen ömrü boyunca veya uygun olması durumunda daha kısa bir zaman dilimi süresince tahsil edilecek tahmini nakit toplamının, ilgili finansal varlığın tam olarak net bugünkü değerine indirgeyen orandır.
Makul değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar ve satılmaya hazır finansal varlıklar dışında sınıflandırılan finansal varlıklar ile ilgili gelirler etkin faiz yöntemi kullanmak suretiyle hesaplanmaktadır.
Makul değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar
Makul değer farkı kar veya zarar tablosuna yansıtılan finansal varlıklar; alım-satım amacıyla elde tutulan finansal varlıklardır. Bir finansal varlık kısa vadede elden çıkarılması amacıyla edinildiği zaman söz konusu kategoride sınıflandırılır. Finansal riske karşı etkili bir koruma aracı olarak belirlenmemiş olan türev ürünleri teşkil eden bahse konu finansal varlıklar da makul değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar olarak sınıflandırılır. Bu kategoride yer alan varlıklar, dönen varlıklar olarak sınıflandırılırlar.
(23)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
Satılmaya hazır finansal varlıklar
Grup tarafından elde tutulan ve aktif bir piyasada işlem gören borsaya kote özkaynak araçları satılmaya hazır finansal varlıklar olarak sınıflandırılır ve gerçeğe uygun değerleriyle gösterilir. Grup’un aktif bir piyasada işlem görmeyen ve borsaya kote olmayan fakat satılmaya hazır finansal varlık olarak sınıflanan özkaynak araçları bulunmakta ve gerçeğe uygun değerleri ile ölçülmektedir. Aynı şekilde, Grup’un aktif bir piyasada işlem görmeyen ve borsaya kote olmayan fakat satılmaya hazır finansal varlık olarak sınıflanan özkaynak araçları da bulunmakta ve gerçeğe uygun değerleri güvenilir olarak ölçülemediği için maliyet değerleriyle gösterilmektedir. Kar veya zarar tablosuna kaydedilen değer düşüklükleri, etkin faiz yöntemi kullanılarak hesaplanan faiz ve parasal varlıklarla ilgili kur farkı kar/zarar tutarı haricindeki, gerçeğe uygun değerdeki değişikliklerden kaynaklanan kazanç ve zararlar diğer kapsamlı gelir içinde muhasebeleştirilir ve finansal varlıklar değer artış fonunda biriktirilir. Yatırımın elden çıkarılması ya da değer düşüklüğüne uğraması durumunda, finansal varlıklar değer artış fonunda biriken toplam kar/zarar, kar veya zarar tablosuna sınıflandırılmaktadır.
Satılmaya hazır özkaynak araçlarına ilişkin temettüler Grup’un temettü alma hakkının oluştuğu durumlarda kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilmektedir.
Krediler ve alacaklar
Sabit ve belirlenebilir ödemeleri olan, piyasada işlem görmeyen ticari ve diğer alacaklar bu kategoride sınıflandırılır. Alacaklar etkin faiz yöntemi kullanılarak iskonto edilmiş maliyeti üzerinden değer düşüklüğü düşülerek gösterilir.
Finansal varlıklarda değer düşüklüğü
Makul değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar dışındaki finansal varlık veya finansal varlık grupları, her bilanço tarihinde değer düşüklüğüne uğradıklarına ilişkin göstergelerin bulunup bulunmadığına dair değerlendirmeye tabi tutulur. Finansal varlığın ilk muhasebeleştirilmesinden sonra bir veya birden fazla olayın meydana gelmesi ve söz konusu olayın ilgili finansal varlık veya varlık grubunun güvenilir bir biçimde tahmin edilebilen gelecekteki nakit akışları üzerindeki olumsuz etkisi sonucunda ilgili finansal varlığın değer düşüklüğüne uğradığına ilişkin tarafsız bir göstergenin bulunması durumunda değer düşüklüğü zararı oluşur. Kredi ve alacaklar için değer düşüklüğü tutarı gelecekte beklenen tahmini nakit akışlarının finansal varlığın etkin faiz oranı üzerinden iskonto edilerek hesaplanan bugünkü değeri ile defter değeri arasındaki farktır.
Bir karşılık hesabının kullanılması yoluyla defter değerinin azaltıldığı ticari alacaklar haricinde, bütün finansal varlıklarda, değer düşüklüğü doğrudan ilgili finansal varlığın kayıtlı değerinden düşülür. Ticari alacağın tahsil edilememesi durumunda söz konusu tutar karşılık hesabından düşülerek silinir. Karşılık hesabındaki değişimler kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilir.
Satılmaya hazır özkaynak araçları haricinde, değer düşüklüğü zararı sonraki dönemde azalırsa ve azalış değer düşüklüğü zararının muhasebeleştirilmesi sonrasında meydana gelen bir olayla ilişkilendirilebiliyorsa, önceden muhasebeleştirilen değer düşüklüğü zararı, değer düşüklüğünün iptal edileceği tarihte yatırımın değer düşüklüğü hiçbir zaman muhasebeleştirilmemiş olması durumunda ulaşacağı itfa edilmiş maliyet tutarını aşmayacak şekilde kar veya zarar tablosunda iptal edilir.
Satılmaya hazır özkaynak araçlarının makul değerinde değer düşüklüğü sonrasında meydana gelen artış, doğrudan özkaynaklarda muhasebeleştirilir.
(24)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
Nakit ve nakit benzerleri
Nakit ve nakit benzeri kalemleri, nakit para, vadesiz mevduat, bankalardan kredi kartı alacakları ve satın alım tarihinden itibaren vadeleri 3 ay veya 3 aydan daha az olan, hemen nakde çevrilebilecek olan ve önemli tutarda değer değişikliği riski taşımayan yüksek likiditeye sahip diğer kısa vadeli yatırımlardır.
2.13.2 Finansal yükümlülükler
Grup’un finansal yükümlülükleri ve özkaynak araçları, sözleşmeye bağlı düzenlemelere, finansal bir yükümlülüğün ve özkaynağa dayalı bir aracın tanımlanma esasına göre sınıflandırılır. Grup’un tüm borçları düşüldükten sonra kalan varlıklarındaki hakkı temsil eden sözleşme özkaynağa dayalı finansal araçtır. Belirli finansal yükümlülükler ve özkaynağa dayalı finansal araçlar için uygulanan muhasebe politikaları aşağıda belirtilmiştir. Finansal yükümlülükler, Grup’un söz konusu finansal araçlarla ilgili olarak taraf olması durumunda Grup’un bilançosunda yer almaktadır.
Finansal yükümlülükler makul değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler veya diğer finansal yükümlülükler olarak sınıflandırılır.
Makul değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler
Makul değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler, makul değeriyle kayda alınır ve her raporlama döneminde, bilanço tarihindeki makul değeriyle yeniden değerlenir. Makul değerlerindeki değişim, kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilir. Kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilen net kazanç ya da kayıplar, söz konusu finansal yükümlülük için ödenen faiz tutarını da kapsar.
Diğer finansal yükümlülükler
Ticari borçlar, gerçeğe uygun değerleriyle deftere alınır ve müteakip dönemlerde etkin faiz oranı kullanılarak iskonto edilmiş değerleri ile muhasebeleştirilir.
2.13.3 Türev finansal araçlar ve finansal riskten korunma muhasebesi
Grup’un faaliyetleri, temelde işletmeyi kur ve faiz oranlarındaki değişimlere bağlı olan finansal risklere maruz bırakmaktadır. Grup, belirli bağlayıcı taahhütlere ve gelecekte tahmin edilen işlemlere bağlı döviz kuru dalgalanmaları ile ilişkilendirilen finansal risklerden korunmak amacıyla türev finansal araçları (esas olarak döviz kuru forward sözleşmeleri) kullanmaktadır.
Bu türev finansal araçlar kontrat başlangıcında gerçeğe uygun değeri ile kayıtlara yansıtılır ve sonrasında da gerçeğe uygun değeri ile değerlenir. Gerçeğe uygun değerin pozitif olması durumunda türevler finansal varlık olarak, negatif olması durumunda ise finansal yükümlülük olarak taşınır.
Söz konusu türev finansal araçlar genellikle risk muhasebesi yönünden gerekli koşulları taşımaması nedeniyle konsolide finansal tablolarda alım-satım amaçlı türev finansal araçlar olarak muhasebeleştirilmektedir. Bu tür türev finansal araçların gerçeğe uygun değerindeki değişimlerden kaynaklanan tüm kazanç ve kayıplar, kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilir.
(25)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
2.14 İşletme birleşmeleri
Grup tarafından 1 Ocak 2010 tarihinden öncesinde gerçekleştirilen işletme birleşmeleri, yeniden düzenleme öncesi UFRS 3 “İşletme Birleşmeleri” standardı kapsamında satın alma yöntemi ile muhasebeleştirilmiştir.
İşletme birleşmeleri satın alma yöntemi ile muhasebeleştirilmiştir. Bu yöntemde, iktisap maliyeti, alım tarihinde transfer edilen bedelin gerçeğe uygun değeri ve işletmedeki kontrol gücü olmayan payların toplamı olarak ölçülür. Transfer edilen bedel, Grup tarafından transfer edilen varlıkların birleşme tarihindeki gerçeğe uygun değerlerinin, Grup tarafından edinilen işletmenin önceki sahiplerine karşı üstlenilen borçların ve Grup tarafından çıkarılan özkaynak paylarının toplamı olarak hesaplanmıştır. İşletme birleşmesi sözleşmesi, gelecekte ortaya çıkacak olaylara bağlı olarak maliyetin düzeltilebileceğini öngören hükümler içerirse; bu koşullu bedelin birleşme tarihindeki gerçeğe uygun değeri, birleşme maliyetine dâhil edilmiştir. Satın alma sırasında Grup tarafından katlanılan bütün işlem maliyetleri genel yönetim giderleri hesabında giderleştirilmiştir.
Grup, her bir şirket birleşmesi için edinilen işletmedeki kontrol gücü olmayan payları gerçeğe uygun değer üzerinden mi yoksa mevcut ortaklık araçlarının, edinilen işletmenin net tanımlanabilir varlıklarının muhasebeleştirilen tutarlarındaki orantılı payı üzerinden mi ölçeceğini belirler.
Grup, bir işletme satın aldığında, edindiği finansal varlık ve borçların sınıflandırmalarını ve belirlemeleri birleşme tarihinde var olan sözleşme hükümleri, ekonomik koşullar ve konuya ilişkin diğer tüm koşulları esas alarak yapar. Bu saklı bir türev ürünün ana sözleşmeden ayrılması gerekip gerekmediğinin değerlendirilmesini de kapsar.
Satın alma metodu, satın alma maliyetini satın alınan varlıklar, yükümlülükler ve şarta bağlı yükümlülüklerin satın alınılan gündeki rayiç değerlerine dağıtılmasını gerektirmektedir. Söz konusu satın alınan şirketlerin UFRS 3’e göre belirlenmiş varlıkları, yükümlülükleri ve şarta bağlı yükümlülükleri satın alınma günündeki rayiç değerlerinden kayıtlara yansıtılmaktadır. Satın alınan şirket, satın alma tarihinden itibaren konsolide kar veya zarar tablosuna dahil edilmektedir.
- Ana ortaklık dışı ile yapılan kısmi hisse alış satış işlemleri
Grup, ana ortaklık dışı ile gerçekleştirdiği hali hazırda kontrol etmekte olduğu ortaklıklara ait hisselerin alış ve satış işlemlerini Grup’un özsermaye sahipleri arasındaki işlemler olarak değerlendirmektedir. Buna bağlı olarak, ana ortaklık dışından ilave hisse alış işlemlerinde, elde etme maliyeti ile ortaklığın satın alınan payı nispetindeki net varlıklarının kayıtlı değeri arasındaki fark özsermaye içerisinde muhasebeleştirilir. Ana ortaklık dışına hisse satış işlemlerinde ise, satış bedeli ile ortaklığın satılan payı nispetindeki net varlıklarının kayıtlı değeri arasındaki fark sonucu oluşan kayıp veya kazançlar da özsermaye içerisinde “kontrol gücü olmayan paylar ile gerçekleştirilen işlemler” olarak muhasebeleştirilir.
2.15 Kur değişiminin etkileri
Grup’un her işletmesinin kendi finansal tabloları faaliyette bulundukları temel ekonomik çevrede geçerli olan para biriminde (fonksiyonel para birimi) hazırlanmıştır. Her işletmenin finansal durumu ve faaliyet sonuçları, Şirket’in geçerli para birimi olan ve konsolide finansal tablolar için sunum birimi olan TL cinsinden ifade edilmiştir. Konsolidasyon kapsamına giren iştirak ve bağlı ortaklıkların da geçerli para birimi TL’dir.
(26)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
Her bir işletmenin finansal tablolarının hazırlanması sırasında, yabancı para cinsinden (TL dışındaki para birimleri) gerçekleşen işlemler, işlem tarihindeki kurlar esas alınmak suretiyle kaydedilmektedir. Bilançoda yer alan dövize endeksli parasal varlık ve yükümlülükler bilanço tarihinde geçerli olan Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) alış kurları kullanılarak TL’ye çevrilmektedir. Makul değeri ile izlenmekte olan parasal olmayan kalemlerden yabancı para cinsinden kaydedilmiş olanlar, makul değerin belirlendiği tarihteki kurlar esas alınmak suretiyle TL’ye çevrilmektedir. Tarihi maliyet cinsinden ölçülen yabancı para birimindeki parasal olmayan kalemler yeniden çevrilmeye tabi tutulmazlar.
Kur farkları, aşağıda belirtilen durumlar haricinde, oluştukları dönemdeki kar ya da zararda muhasebeleştirilirler:
-
Yabancı para biriminden kaynaklanan risklere karşı finansal koruma sağlamak amacıyla gerçekleştirilen işlemlerden kaynaklanan kur farkları,
-
Yurtdışı faaliyetindeki net yatırımın bir parçasını oluşturan, çevrim yedeklerinde muhasebeleştirilen ve net yatırımın satışında kar ya da zararla ilişkilendirilen, ödenme niyeti ya da ihtimali olmayan yurtdışı faaliyetlerden kaynaklanan parasal borç ve alacaklardan doğan kur farkları.
Grup’un yabancı faaliyetlerindeki varlık ve yükümlülükler, konsolide finansal tablolarda bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak TL cinsinden ifade edilir. Gelir ve gider kalemleri, işlemlerin gerçekleştiği tarihteki kurların kullanılması gereken dönem içerisindeki döviz kurlarında önemli bir dalgalanma olmadığı takdirde (önemli dalgalanma olması halinde, işlem tarihindeki kurlar kullanılır), dönem içerisindeki ortalama kurlar kullanılarak çevrilir. Oluşan kur farkı özkaynak olarak sınıflandırılır ve Grup’un “yabancı para çevrim farkları” hesabına transfer edilir. Söz konusu çevrim farkları yabancı faaliyetin elden çıkarıldığı dönemde kar veya zarar tablosuna kaydedilir.
2.16 Pay başına kazanç
Konsolide kar veya zarar tablosunda belirtilen pay başına kazanç, net karın, yıl boyunca piyasada bulunan hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama sayısına bölünmesi ile bulunmuştur.
Türkiye’de şirketler, sermayelerini, hissedarlarına geçmiş yıl karlarından dağıttıkları “bedelsiz hisse” yolu ile arttırabilmektedirler. Bu tip “bedelsiz hisse” dağıtımları, pay başına kazanç hesaplamalarında, ihraç edilmiş hisse gibi değerlendirilir. Buna göre, bu hesaplamalarda kullanılan ağırlıklı ortalama hisse sayısı, söz konusu hisse senedi dağıtımlarının geçmişe dönük etkileri de dikkate alınarak bulunmuştur.
2.17 Bilanço tarihinden sonraki olaylar
Bilanço tarihinden sonraki olaylar; dönem karına ilişkin herhangi bir duyuru veya diğer seçilmiş finansal bilgilerin kamuya açıklanmasından sonra ortaya çıkmış olsalar bile, bilanço tarihi ile bilançonun yayımı için yetkilendirilme tarihi arasındaki tüm olayları kapsar.
Grup, bilanço tarihinden sonraki düzeltme gerektiren olayların ortaya çıkması durumunda, finansal tablolara alınan tutarları bu yeni duruma uygun şekilde düzeltir.
(27)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
2.18 Karşılıklar, şarta bağlı yükümlülükler ve şarta bağlı varlıklar
Geçmiş olaylardan kaynaklanan ve mevcudiyeti işletmenin tam olarak kontrolünde bulunmayan gelecekteki bir veya daha fazla kesin olmayan olayın gerçekleşip gerçekleşmemesi ile teyit edilebilmesi mümkün yükümlülükler ve varlıklar finansal tablolara alınmamakta ve koşullu yükümlülükler ve varlıklar olarak değerlendirilmektedir.
Karşılık olarak ayrılan tutar, yükümlülüğe ilişkin risk ve belirsizlikler göz önünde bulundurularak, bilanço tarihi itibarıyla yükümlülüğün yerine getirilmesi için yapılacak harcamanın tahmin edilmesi yoluyla hesaplanır.
2.19 İlişkili taraflar
a) Bir kişi veya bu kişinin yakın ailesinin bir üyesi, aşağıdaki durumlarda Şirket ile ilişkili sayılır:
-
Söz konusu kişinin,
-
(i) Şirket üzerinde kontrol veya müşterek kontrol gücüne sahip olması durumunda, (ii) Şirket üzerinde önemli etkiye sahip olması durumunda,
-
(iii) Şirket veya Şirket’in bir ana ortaklığının kilit yönetici personelinin bir üyesi olması durumunda.
-
(b) Aşağıdaki koşullardan herhangi birinin mevcut olması halinde işletme Şirket ile ilişkili sayılır:
-
(i) İşletme ve Şirket’in aynı grubun üyesi olması halinde,
-
(ii) İşletmenin, diğer işletmenin (veya diğer işletmenin de üyesi olduğu bir grubun üyesinin) iştiraki ya da iş ortaklığı olması halinde,
-
(iii) Her iki işletmenin de aynı bir üçüncü tarafın iş ortaklığı olması halinde,
-
(iv) İşletmelerden birinin üçüncü bir işletmenin iş ortaklığı olması ve diğer işletmenin söz konusu üçüncü işletmenin iştiraki olması halinde,
-
(v) İşletmenin, Şirket’in ya da Şirket ile ilişkili olan bir işletmenin çalışanlarına ilişkin olarak işten ayrılma sonrasında sağlanan fayda plânlarının olması halinde. Şirket’in kendisinin böyle bir plânının olması halinde, sponsor olan işverenler de Şirket ile ilişkilidir,
(vi) İşletmenin (a) maddesinde tanımlanan bir kişi tarafından kontrol veya müştereken kontrol edilmesi halinde, (vii) (a) maddesinin (i) bendinde tanımlanan bir kişinin işletme üzerinde önemli etkisinin
- bulunması veya söz konusu işletmenin (ya da bu işletmenin ana ortaklığının) kilit yönetici personelinin bir üyesi olması halinde.
Konsolide finansal tabloların amacı doğrultusunda, ortaklar, önemli yönetim personeli ve Yönetim Kurulu üyeleri, aileleri ve onlar tarafından kontrol edilen veya onlara bağlı şirketler, iştirak ve ortaklıklar ile Koç Holding grup şirketleri, ilişkili taraflar olarak kabul ve ifade edilmişlerdir.
2.20 Finansal bilgilerin bölümlere göre raporlanması
Grup’un, yönetim tarafından performanslarını değerlendirme ve kaynak dağılımına karar vermek için kullandığı bilgileri içeren, gaz ve petrol ürünleri, elektrik ve diğer faaliyetler olmak üzere üç faaliyet bölümü bulunmaktadır. Bu bölümler risk ve getiri açısından farklı ekonomik durumlardan ve farklı coğrafi konumlardan etkilendikleri için ayrı ayrı yönetilmektedir. Şirket yönetimi, bölümlerin performansını değerlendirirken TFRS’ye göre hazırlanmış finansal sonuçları en uygun yöntem olarak belirlemiştir.
(28)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
2.21 Kurum kazancı üzerinden hesaplanan vergiler
Türk Vergi Mevzuatı, ana şirket ve onun bağlı ortaklığına konsolide vergi beyannamesi hazırlamasına izin vermediğinden, ekli konsolide finansal tablolarda da yansıtıldığı üzere, vergi karşılıkları her bir işletme bazında ayrı olarak hesaplanmıştır.
Gelir vergisi gideri, kurumlar vergisi ve ertelenmiş vergi geliri/giderinin toplamından oluşur.
Kurumlar vergisi
Kurumlar vergisi, dönem karının vergiye tabi olan kısmı üzerinden hesaplanır. Vergiye tabi kar, diğer yıllarda vergilendirilebilir ya da vergiden indirilebilir kalemler ile vergilendirilmesi ya da vergiden indirilmesi mümkün olmayan kalemleri hariç tutması nedeniyle, kar veya zarar tablosunda yer verilen kardan farklılık gösterir. Grup’un kurumlar vergisi yükümlülüğü bilanço tarihi itibarıyla yasallaşmış vergi oranı kullanılarak hesaplanmıştır.
Ertelenen vergi
Ertelenen vergi yükümlülüğü veya varlığı, varlıkların ve yükümlülüklerin finansal tablolarda gösterilen tutarları ile yasal vergi matrahı hesabında dikkate alınan tutarları arasındaki geçici farklılıkların bilanço yöntemine göre vergi etkilerinin yasalaşmış vergi oranları dikkate alınarak hesaplanmasıyla belirlenmektedir. Ertelenen vergi yükümlülükleri vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır. Bahse konu varlık ve yükümlülükler, ticari ya da mali kar/zararı etkilemeyen işleme ilişkin geçici fark, şerefiye veya diğer varlık ve yükümlülüklerin ilk defa finansal tablolara alınmasından (işletme birleşmeleri dışında) kaynaklanıyorsa muhasebeleştirilmez.
Ertelenen vergi yükümlülükleri, Grup’un geçici farklılıkların ortadan kalkmasını kontrol edebildiği ve yakın gelecekte bu farkın ortadan kalkma olasılığının düşük olduğu durumlar haricinde, bağlı ortaklık ve iştiraklerdeki yatırımlar ve iş ortaklıklarındaki paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanır. Bu tür yatırım ve paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farklardan kaynaklanan ertelenen vergi varlıkları, yakın gelecekte vergiye tabi yeterli kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması ve gelecekte ilgili farkların ortadan kalkmasının muhtemel olması şartlarıyla hesaplanmaktadır.
Ertelenen vergi varlığının kayıtlı değeri, her bilanço tarihi itibarıyla gözden geçirilir. Ertelenen vergi varlığının kayıtlı değeri, bir kısmının veya tamamının sağlayacağı faydanın elde edilmesine imkan verecek düzeyde mali kar elde etmenin muhtemel olmadığı ölçüde azaltılır.
Ertelenen vergi varlıkları ve yükümlülükleri varlıkların gerçekleşeceği veya yükümlülüklerin yerine getirileceği dönemde geçerli olması beklenen ve bilanço tarihi itibarıyla yasallaşmış veya önemli ölçüde yasallaşmış vergi oranları (vergi düzenlemeleri) üzerinden hesaplanır. Ertelenen vergi varlıkları ve yükümlülüklerinin hesaplanması sırasında, Grup’un bilanço tarihi itibariyle varlıklarının defter değerini geri kazanması ya da yükümlülüklerini yerine getirmesi için tahmin ettiği yöntemlerin vergi sonuçları dikkate alınır.
Ertelenen vergi varlıkları ve yükümlülükleri, cari vergi varlıklarıyla cari vergi yükümlülüklerini mahsup etme ile ilgili yasal bir hakkın olması veya söz konusu varlık ve yükümlülüklerin aynı vergi mercii tarafından toplanan gelir vergisiyle ilişkilendirilmesi ya da Grup’un cari vergi varlık ve yükümlülüklerini netleştirmek suretiyle ödeme niyetinin olması durumunda mahsup edilir.
(29)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
Doğrudan özkaynakta alacak ya da borç olarak muhasebeleştirilen kalemler (ki bu durumda ilgili kalemlere ilişkin ertelenmiş vergi de doğrudan özkaynakta muhasebeleştirilir) ile ilişkilendirilen ya da işletme birleşmelerinin ilk kayda alımından kaynaklananlar haricindeki kurumlar vergisi ile döneme ait ertelenen vergi, kar veya zarar tablosunda gider ya da gelir olarak muhasebeleştirilir. İşletme birleşmelerinde, şerefiye hesaplanmasında ya da satın alanın, satın alınan bağlı ortaklığın tanımlanabilen varlık, yükümlülük ve şarta bağlı borçlarının makul değerinde elde ettiği payın satın alım maliyetini aşan kısmının belirlenmesinde vergi etkisi göz önünde bulundurulur.
2.22 Çalışanlara sağlanan faydalar
Tanımlanan fayda planı:
Kıdem tazminatı karşılığı, Grup’un, Türk İş Kanunu ve Bağlı Ortaklıkların faaliyet gösterdikleri ülkelerde geçerli olan kanunlar uyarınca personelin emekliye ayrılmasından doğacak gelecekteki olası yükümlülüklerinin tahmini toplam karşılığının bugünkü değerini ifade eder. Türkiye’de geçerli olan çalışma hayatını düzenleyen yasalar ve Türk İş Kanunu uyarınca, Grup, en az bir yıllık hizmetini tamamlayan, kendi isteği ile işten ayrılması veya uygunsuz davranışlar sonucu iş akdinin feshedilmesi dışında kalan sebepler yüzünden işten çıkarılan, vefat eden veya emekliye ayrılan her personeline toplu olarak kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür. Tanımlanmış sosyal yardım yükümlülüğünün bugünkü değeri ile ilgili ayrılan karşılık öngörülen yükümlülük yöntemi kullanılarak hesaplanır. Tüm aktüeryal karlar ve zararlar diğer kapsamlı gelirler olarak özkaynaklarda muhasebeleştirilir.
Tanımlanan katkı planı:
Grup, Sosyal Sigortalar Kurumu’na zorunlu olarak sosyal sigortalar primi ödemektedir. Şirket’in bu primleri ödediği sürece başka yükümlülüğü kalmamaktadır. Bu primler tahakkuk ettikleri dönemde personel giderlerine yansıtılmaktadır.
2.23 Nakit akış tablosu
Nakit akış tablosunda, döneme ilişkin nakit akışları esas, yatırım ve finansman faaliyetlerine dayalı bir biçimde sınıflandırılarak raporlanır.
2.24 Sermaye ve temettüler
Adi hisseler, özsermaye olarak sınıflandırılır. Adi hisseler üzerinden dağıtılan temettüler, beyan edildiği dönemde birikmiş kardan indirilerek kaydedilir.
2.25 Araştırma ve geliştirme giderleri
Araştırma gideri gerçekleştiğinde gider kaydedilmektedir. Aşağıda belirtilen kriterlere sahip proje harcamaları dışında geliştirme için yapılan harcamalar da, oluştukları dönem içerisinde gider olarak kayıt edilmektedir:
-
Ürün ile ilgili maliyetleri net olarak tanımlanabiliyor ve de güvenilir bir şekilde ölçülebiliyorsa,
-
Ürünün teknik yeterliliği/fizibilitesi ölçülebiliyorsa,
-
Ürün satışa sunulacak ya da şirket içerisinde kullanılacaksa,
-
Ürün için potansiyel bir pazar mevcutsa, ya da şirket içi kullanılırlığı ispatlanabiliyorsa,
-
Projenin tamamlanabilmesi için yeterli teknik, mali ve diğer gerekli kaynaklar temin edilebiliniyorsa.
(30)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
2. Finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
Diğer geliştirme giderleri gerçekleştiğinde gider olarak kaydedilmektedir.
Önceki dönemde gider kaydedilen geliştirme gideri sonraki dönemde aktifleştirilemez. Aktifleştirilen geliştirme gideri, ürünün ticari üretiminin başlaması ile projenin ömrüne göre, normal amortisman yöntemi uygulanarak itfa edilmektedir. 31 Aralık 2013 tarihi itibariyle, Grup’un aktifleştirdiği araştırma ve geliştirme gideri yoktur. (31 Aralık 2012: 2.622 bin TL).
2.26 Önemli muhasebe tahminleri ve varsayımlar
Varlık ve yükümlülüklerin kayıtlı değerleri üzerinde önemli etkisi olan muhasebe tahminleri aşağıdaki gibidir:
-
a) Maddi ve maddi olmayan varlıklar tahmini faydalı ömürleri boyunca amortismana ve itfaya tabi tutulmuştur (not 13,14). Faydalı ömürlerin tahmini Grup yönetimi tarafından yapılan öngörülere dayanmaktadır.
-
b) Satılmaya hazır finansal varlıkların makul değerleri tespit edilirken Grup Yönetimi aktif bir piyasada işlem gören borsaya kote özkaynak araçları için borsa değerlerini kullanmaktadır. Diğer satılmaya hazır finansal varlıklar için mevcut ekonomik veriler, sektörel trendler ve beklentilere bağlı olarak genel kabul görmüş değerleme ilkeleri kapsamında hesaplanan gerçeğe uygun değer tutarları gözüne alınmaktadır.
Grup’un borsada işlem görmeyen satılmaya hazır finansal varlıklarından Koç Finansal Hizmetler A.Ş.’nin %81,8 oranında hissesine sahip olduğu Yapı ve Kredi Bankası hisselerinin BİST’te işlem görmesi sebebiyle, Yapı ve Kredi Bankası hisselerinin Koç Finansal Hizmetler A.Ş.’ye isabet eden piyasa değerinin yanı sıra indirgenmiş nakit akış yöntemi ve son yıllarda hem yurt dışında hem de yurt içinde gerçekleşen benzer satın alma işlemleri ile karşılaştırma gibi metotlar kullanılarak Koç Finansal Hizmetler A.Ş’nin gerçeğe uygun değer tespiti yapılmıştır. Bahsedilen metotlardan bir tanesi olan indirgenmiş nakit akış yönteminde kullanılan iskonto oranı Türk Lirası bazlı olmak üzere %16,3 (2012: %12,9) olarak dikkate alınmıştır. Bu metotlar kullanılarak yapılan hesaplamalar sonucu ortaya çıkan maksimum ve minimum değerlerin ortalaması gerçeğe uygun değer olarak kayıtlara yansıtılmıştır (not 5).
-
c) Şüpheli alacak karşılıkları, Şirket yönetiminin bilanço tarihi itibariyle var olan ancak cari ekonomik koşullar çerçevesinde tahsil edilememe riski olan alacaklara ait gelecekteki zararları karşılayacağına inandığı tutarları yansıtmaktadır. Grup, ticari alacaklarının tahsil edilebilirliğini dönemsel olarak takip etmekte ve geçmiş yıllardaki tahsilat oranlarını esas alarak tahsilatı şüpheli alacaklardan doğabilecek muhtemel zararları için şüpheli alacak karşılığı ayırmaktadır (not 8).
-
d) Dava karşılıkları ayrılırken, ilgili davaların kaybedilme olasılığı ve kaybedildiği taktirde katlanılacak olan sonuçlar Şirket hukuk müşavirlerinin görüşleri doğrultusunda değerlendirilmekte ve Şirket Yönetimi elindeki verileri kullanarak en iyi tahminlerini yapıp gerekli gördüğü karşılığı ayırmaktadır (not 17).
-
e) Kıdem tazminatı karşılığının hesaplamasında çalışan devir hızı, iskonto oranları ve maaş artışları gibi aktüeryal varsayımlar kullanılmaktadır. Hesaplamaya ilişkin detaylar çalışanlara sağlanan faydalar dipnotunda belirtilmiştir (not 16).
-
f) Nihai vergi tutarına olan etkileri kesinleşmeyen ilgili birçok işlem ve hesaplama normal iş akışı sırasında gerçekleşmekte olup bu gibi durumlar kurumlar vergisi karşılığı belirlenmesi sırasında önemli muhakemelerin kullanılmasını gerektirmektedir. Grup, gelecekte vergilendirilebilecek karlar aracılığıyla gerçekleşecek olan ertelenmiş vergi varlıklarını ve vergisel olayların sonucunda ödenmesi tahmin edilen ek vergilerin oluşturduğu vergi yükümlüklerini kayıtlarına almaktadır (not 29). Bu konular ile ilgili oluşan nihai vergisel sonuçların başlangıçta kaydedilen tutarlardan farklı olduğu durumlarda, bu farklar belirlendiği dönemlerdeki gelir vergisi ve ertelenmiş vergi gelir/giderini etkileyebilecektir.
(31)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
3. Bölümlere göre raporlama
Grup’un faaliyetlerine ilişkin karar almaya yetkili mercii tarafından düzenli olarak gözden geçirilen iç raporlara dayanarak faaliyet bölümleri belirlenmektedir.
Grup’un karar almaya yetkili mercii, bölümlere tahsis edilecek kaynaklara ilişkin kararların alınması ve bölümlerin performansının değerlendirilmesi amacıyla sonuçları ve faaliyetleri endüstriyel bölümler bazında incelemektedir. Grup’un endüstriyel bölümler bazında faaliyet bölümlerinin dağılımı şu şekildedir:
-
Gaz ve petrol ürünleri
-
Elektrik
-
Diğer
Grup yönetimi, faaliyet sonuçlarını ve performansını TFRS’ye göre hazırlanmış finansal tablolar üzerinden değerlendirdiği için bölümlere göre raporlama hazırlanırken TFRS çerçevesinde hazırlanan finansal tablolar kullanılmaktadır. Grup, faaliyet bölümlerinin performansını brüt kar ve faaliyet karı üzerinden değerlendirmektedir.
31 Aralık 2013 ve 2012 tarihlerinde sona eren dönemlere ait bölüm varlıklarının ve yükümlülüklerinin dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2013 Konsolidasyon düzeltmeleri Toplam (13.338) 867.167 310.139 2.321.139 296.801 3.188.306 (17.572) 667.192 1.687 277.538 312.686 2.243.576 296.801 3.188.306 - 1.377.154 |
|||
|---|---|---|---|
| Gaz ve petrol ürünleri |
Elektrik | Diğer |
|
| Varlıklar Dönen varlıklar 755.763 Duran varlıklar 1.891.932 |
- - |
124.742 119.068 |
|
| Toplam varlıklar 2.647.695 |
- | 243.810 | |
| Kaynaklar Kısa vadeli yükümlülükler 623.359 Uzun vadeli yükümlülükler 266.238 Özkaynaklar 1.758.098 |
- - - |
61.405 9.613 172.792 |
|
| Toplam kaynaklar 2.647.695 |
- | 243.810 | |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar 1.145.592 |
184.393 |
47.169 | |
| 31 Aralık 2012 | |||
| Gaz ve petrol ürünleri |
Elektrik | Diğer | Konsolidasyon düzeltmeleri Toplam |
| Varlıklar Cari/dönen varlıklar 646.641 Cari olmayan duran varlıklar 2.018.409 |
- - |
103.803 118.783 |
(57.971) 692.473 126.590 2.263.782 |
| Toplam varlıklar 2.665.050 |
- | 222.586 | 68.619 2.956.255 |
| Kaynaklar Kısa vadeli yükümlülükler 461.730 Uzun vadeli yükümlülükler 122.935 Özkaynaklar 2.080.385 |
- - - |
39.399 6.306 176.881 |
(57.971) 443.158 3.321 132.562 123.269 2.380.535 |
| Toplam kaynaklar 2.665.050 |
- | 222.586 | 68.619 2.956.255 |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar 1.056.322 |
173.506 | 363 | - 1.230.191 |
(32)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
3. Bölümlere göre raporlama (devamı)
31 Aralık 2013 ve 2012 tarihlerinde sona eren dönemlere ait kar veya zarar tablolarının bölümlere göre dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - 31 Aralık 2013 | 1 Ocak - 31 Aralık 2013 | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Gaz ve petrol | Konsolidasyon | ||||
| ürünleri | Elektrik | Diğer | düzeltmeleri | Toplam | |
| Hasılat | 5.735.122 | - | 407.870 | (138.008) | 6.004.984 |
| Satışların maliyeti (-) | (5.215.803) | - | (358.770) | 140.933 | (5.433.640) |
| Brüt kar | 519.319 | - | 49.100 | 2.925 | 571.344 |
| Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri (-) | (215.516) | - | (14.228) | - | (229.744) |
| Genel yönetim giderleri (-) | (150.640) | - | (17.369) | 922 | (167.087) |
| Araştırma ve geliştirme giderleri (-) | (2.984) | - | - | - | (2.984) |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler | 79.061 | - | 6.319 | (27.127) | 58.253 |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) | (55.496) | - | (3.979) | (123) | (59.598) |
| Esas faaliyet karı | 173.744 | - | 19.843 | (23.403) | 170.184 |
| Yatırım faaliyetlerinden gelirler | 1.459 | - | 24 | (225) | 1.258 |
| Yatırım faaliyetlerinden giderler (-) | (234) | - | - | - | (234) |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen | |||||
| yatırımların karlarından/zararlarından paylar | - | - | - | 63.242 | 63.242 |
| Finansmangeliri/(gideri) öncesi faaliyet karı | 174.969 | - | 19.867 | 39.614 | 234.450 |
| Finansman gelirleri | 15.681 | - | 3.684 | - | 19.365 |
| Finansman giderleri (-) | (15.732) | - | (1.124) | - | (16.856) |
| Vergi öncesi kar | 174.918 | - | 22.427 | 39.614 | 236.959 |
| Vergi geliri / (gideri) | |||||
| Dönem vergi gideri (-) | (30.831) | - | (1.530) | - | (32.361) |
| Ertelenmiş vergi geliri / (gideri) | 441 | - | 179 | 117 | 737 |
| Dönem karı | 144.528 | - | 21.076 | 39.731 | 205.335 |
| Dönem karının dağılımı: | |||||
| Kontrol gücü olmayan paylar | 82 | - | - | - | 82 |
| Ana ortaklık payları | 144.446 | - | 21.076 | 39.731 | 205.253 |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar | 86.090 | (24.654) | 1.806 | - | 63.242 |
(33)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
3. Bölümlere göre raporlama (devamı)
| 1 Ocak - 31 Aralık 2012 | 1 Ocak - 31 Aralık 2012 | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Gaz ve petrol | Konsolidasyon | ||||
| ürünleri | Elektrik | Diğer | düzeltmeleri | Toplam | |
| Hasılat | 5.398.666 | - | 326.691 | (139.298) | 5.586.059 |
| Satışların maliyeti (-) | (4.919.423) | - | (286.815) | 141.248 | (5.064.990) |
| Brüt kar | 479.243 | - | 39.876 | 1.950 | 521.069 |
| Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri (-) | (203.891) | - | (9.760) | (213.651) | |
| Genel yönetim giderleri (-) | (124.518) | - | (14.051) | 925 | (137.644) |
| Araştırma ve geliştirme giderleri (-) | (2.521) | - | - | (2.521) | |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler | 70.006 | - | 5.739 | (11.974) | 63.771 |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) | (20.891) | - | (4.483) | 225 | (25.149) |
| Esas faaliyet karı | 197.428 | - | 17.321 | (8.874) | 205.875 |
| Yatırım faaliyetlerinden gelirler | 4.163 | - | 112 | 18 | 4.293 |
| Yatırım faaliyetlerinden giderler (-) | (534) | - | (1.438) | 1.438 | (534) |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların | |||||
| karlarından/zararlarından paylar | - | - | - | 134.575 | 134.575 |
| Finansmangeliri/(gideri)öncesi faaliyet karı | 201.057 | - | 15.995 | 127.157 | 344.209 |
| Finansman gelirleri | 17.350 | - | 3.168 | (104) | 20.414 |
| Finansman giderleri (-) | (18.815) | - | (1.036) | 104 | (19.747) |
| Vergi öncesi kar | 199.592 | - | 18.127 | 127.157 | 344.876 |
| Vergi geliri / (gideri) | |||||
| Dönem vergi gideri (-) | (36.799) | - | (1.448) | - | (38.247) |
| Ertelenmiş vergi geliri / (gideri) | (1.150) | - | (89) | (425) | (1.664) |
| Dönem karı | 161.643 | - | 16.590 | 126.732 | 304.965 |
| Dönem karının dağılımı: | |||||
| Kontrol gücü olmayan paylar | 35 | - | - | - | 35 |
| Ana ortaklık payları | 161.608 | - | 16.590 | 126.732 | 304.930 |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar | 148.464 | (13.886) | (3) | - | 134.575 |
31 Aralık 2013 ve 2012 tarihlerinde sona eren yıllara ait bölüm varlıklarına ilişkin amortisman ve itfa payları aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
| Gaz ve petrol ürünleri | 74.973 | 72.190 |
| Diğer | 7.167 | 6.737 |
| 82.140 | 78.927 |
(34)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
3. Bölümlere göre raporlama (devamı)
31 Aralık 2013 ve 2012 tarihlerinde sona eren yıllara ait bölüm varlıklarına ilişkin yatırım harcamaları aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
| Gaz ve petrol ürünleri | 73.968 | 95.218 |
| Diğer | 2.516 | 1.884 |
| **76.484 ** | 97.102 |
4. Nakit ve nakit benzerleri
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
|---|---|---|
| Nakit mevcudu | 356 | 232 |
| Bankadaki nakit | 140.136 | 99.545 |
| - Vadesiz mevduatlar | 16.187 | 33.146 |
| - Vadeli mevduatlar | 123.949 | 66.399 |
| Kredi kartı alacakları | 32.562 | 25.588 |
| Toplam nakit ve nakit benzerleri | **173.054 ** | 125.365 |
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle Grup’un 76.670 bin tutarındaki TL vadeli mevduatının vadesi 2 – 32 gün ve faiz oranı %6,5-9,4; 22.150 bin ABD Doları karşılığındaki 47.275 bin TL tutarındaki vadeli mevduatının vadesi 2 gün ve faiz oranı %1,9'dur (31 Aralık 2012 tarihi itibariyle Grup’un 46.016 bin tutarındaki TL vadeli mevduatının vadesi 2 - 35 gün ve faiz oranı %6 - %8; 11.400 bin ABD Doları karşılığındaki 20.321 bin TL tutarındaki vadeli mevduatının vadesi 2 gün ve faiz oranı %2'dir).
5. Finansal yatırımlar
Grup’un satılmaya hazır finansal varlıklar olarak tanımladığı uzun vadeli finansal yatırımlar 31 Aralık 2013 ve 2012 tarihleri itibariyle aşağıdaki gibidir:
| 31 | Aralık 2013 | 31 | Aralık 2012 | |
|---|---|---|---|---|
| İştirak | İştirak |
İştirak | İştirak | |
| tutarı | oranı(%) |
tutarı | oranı(%) | |
| Koç Finansal Hizmetler A.Ş. (*) | 265.950 | 1,97 |
315.200 | 1,97 |
| Ram Dış Ticaret A.Ş. (**) | 1.338 | 2,50 |
1.463 | 2,50 |
| Tanı Pazarlama ve İletişim Hizmetleri A.Ş. (***) | 540 | 10,00 |
540 | 10,00 |
| Tat Gıda Sanayi A.Ş. (**) | 34 | 0,08 |
32 | 0,08 |
| Diğer (***) | 23 | - |
23 | - |
| 267.885 | 317.258 |
(*) Gerçeğe uygun değeri ile değerlenmiştir, değer artışı / azalışı ertelenen vergi etkisi de dikkate alınarak, konsolide özkaynaklar içinde değer artış fonları altında muhasebeleştirilmiştir.
(**) Gerçeğe uygun değeri ile değerlenmiştir, değer azalışları finansal varlıklar altında "değer düşüklüğü karşılığı" ve konsolide kar veya zarar tablosunda değer düşüklüğü zararı olarak kaydedilmiştir.
(***) Gerçeğe uygun değeri güvenilir bir şekilde belirlenemediği için maliyet değeri ile gösterilmiştir.
(35)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
6. Kısa ve uzun vadeli borçlanmalar
Kısa vadeli borçlanmalar
| Kısa vadeli borçlanmalar | |
|---|---|
31 Aralık 2013 Faiz oranı(%) |
31 Aralık 2012 Faiz oranı(%) |
| Kısa vadeli ABD Doları cinsinden krediler 85.372 1,79 - 1,85 Kısa vadeli TL cinsinden krediler 33 - |
|
- - |
|
5.810 - |
|
| Toplam kısa vadeli banka kredileri 85.405 1,79 - 1,85 |
5.810 |
Uzun vadeli borçlanmalar
Grup, 18 Nisan 2013 tarihinde 150.000 bin TL nominal değerli, 700 gün vadeli, sabit faizli, 6 ayda bir kupon ödemeli tahvil satışında bulunmuştur. 31 Aralık 2013 tarihi itibariyle çıkarılmış tahvillerin indirgenmiş net değeri 152.402 bin TL (9.905 TL’si uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısmı olarak gösterilmiştir) ve etkin faiz oranı %7,26’dır.
7. Türev araçlar
31 Aralık 2013 itibariyle Grup’un türev aracı bulunmamaktadır. 31 Aralık 2012 itibariyle ortalama üç ay vadeli, nominal değeri 14.430 ABD Doları olan döviz kuru forward kontratı bulunmaktadır. Grup, söz konusu işlemler için 31 Aralık 2012 tarihi itibariyle 135 bin TL tutarındaki türev finansal araçların gerçeğe uygun bedelini kısa vadeli yükümlülükler altında türev araçlar olarak yansıtmaktadır.
8. İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar ve borçlar
31 Aralık 2013 ve 2012 tarihleri itibari ile Grup’un ilişkili olmayan taraflardan ticari alacakları aşağıdaki gibidir:
| Kısa vadeli ticari alacaklar | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
|---|---|---|
| Ticari alacaklar | 300.896 | 251.989 |
| Alacak senetleri | 64.892 | 51.937 |
| Şüpheli ticari alacaklar karşılığı (-) | (16.694) | (15.558) |
| Toplam kısa vadeli ticari alacaklar | 349.094 | 288.368 |
| Uzun vadeli ticari alacaklar | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Alacak senetleri | 6.756 | 5.087 |
| **Toplam uzun vadeliticarialacaklar ** | 6.756 | 5.087 |
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
| Şüpheli ticari alacak karşılığı hareketleri | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Açılış bakiyesi | 15.558 | 15.220 |
| Dönem gideri | 2.136 | 1.921 |
| Kayıtlardan silinenler (*) | - | (946) |
| Tahsilatlar | (1.000) | (637) |
| Kapanış bakiyesi | **16.694 ** | 15.558 |
(*) Tahsil kabiliyeti kalmamış şüpheli ticari alacaklar, karşılıkları ile beraber kayıtlardan düşülmektedir.
(36)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
8. İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar ve borçlar (devamı)
Ticari alacaklar için ayrılan şüpheli alacak karşılığı, müşteri bazında tahsil edilememe tecrübesine dayanılarak belirlenmiştir.
Ticari alacaklardaki risklerin niteliği ve düzeyine ilişkin açıklamalar 32. notta verilmiştir.
31 Aralık 2013 ve 2012 tarihleri itibari ile Grup’un ticari borçları aşağıdaki gibidir:
| Kısa vadeli ticari borçlar | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
|---|---|---|
| Ticari borçlar | 212.171 | 150.460 |
| Toplam kısa vadeli ticari borçlar | 212.171 | 150.460 |
9. İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar ve borçlar
31 Aralık 2013 ve 2012 tarihleri itibari ile Grup’un ilişkili olmayan taraflardan diğer alacakları aşağıdaki gibidir:
| **Kısa vadelidiğer alacaklar ** | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
|---|---|---|
| Verilen depozito ve teminatlar | 2.414 | 3.031 |
| Diğer alacaklar | 2.091 | 898 |
| Toplam kısa vadeli diğer alacaklar | 4.505 | 3.929 |
| **Uzun vadelidiğer alacaklar ** | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| İştiraklere sağlanan krediler (*) | - | 32.750 |
| Verilen depozito ve teminatlar | 77 | 61 |
| Toplam uzun vadeli diğer alacaklar | 77 | 32.811 |
(*) Şirket, 2012 yılı içerisinde sermayesinin %24,81'ine sahip olduğu AES Entek’e özellikle elektrik üretimi alanındaki yatırımlarından kaynaklanan genel finansman ihtiyacında kullanılmak üzere ana ortakları tarafından hissedarlıkları oranı dikkate alınarak finansman sağlanması kararlaştırılmıştır. Buna istinaden Şirket, kendi payı olan 32.750 bin TL tutarındaki krediyi AES Entek’e, ilki %14,3244 oranında ve altı aylık olmak üzere, üç veya altı aylık dönemlerde TRLIBOR + %3,75 oranında faiz ödemeli ve anaparası kredinin verilişinden itibaren 5'nci yılda ödenmek üzere 5 yıl vadeli hissedar kredisi kullandırılmıştır. AES Entek’in 30 Nisan 2013 tarihli Olağan Genel Kurul toplantısında, sermayesinin 402.000 bin TL’den 538.500 bin TL’ye arttırılmasına karar verilmiştir. Şirket söz konusu artış ile ilgili olarak rüçhan hakkına isabet eden 32.750 bin TL’yi daha önce AES Entek’e verilmiş olan hissedarlar kredisinden mahsup etmiş ve bakiye 1.113 bin TL’yi 2013 yılı Mayıs ayı içerisinde nakden ödemiştir.
(37)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
9. İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar ve borçlar (devamı)
31 Aralık 2013 ve 2012 tarihleri itibari ile Grup’un ilişkili olmayan taraflardan diğer borçları aşağıdaki gibidir:
| Kısa vadeli diğer borçlar | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
|---|---|---|
| Alınan depozito ve teminatlar | 144 | 81 |
| Toplam kısa vadeli diğer borçlar | 144 | 81 |
| Uzun vadeli diğer borçlar | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Alınan tüp depozitoları | 73.614 | 70.695 |
| Toplam uzun vadeli diğer borçlar | 73.614 | 70.695 |
10. Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar
31 Aralık 2013 ve 2012 tarihleri itibari ile Grup’un çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçları aşağıdaki gibidir:
| Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
|---|---|---|
| Personele borçlar | 20.949 | 13.724 |
| Ödenecek personel gelir vergisi | 12.872 | 9.451 |
| Ödenecek sosyal güvenlik kesintileri | 2.533 | 2.209 |
| Toplamçalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar | 36.354 | 25.384 |
11. Stoklar
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
|---|---|---|
| İlk madde ve malzeme | 223.889 | 156.168 |
| Ticari mallar | 21.080 | 20.545 |
| Yoldaki mallar | 19.333 | 30.746 |
| Mamüller | 10.596 | 5.451 |
| Yarı mamüller | 961 | 629 |
| Stok değer düşüklüğü karşılığı | (229) | (229) |
| **Toplam stoklar ** | 275.630 | 213.310 |
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle stoklar içinde 71.441 ton LPG bulunmaktadır (31 Aralık 2012: 61.647 ton).
(38)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
11. Stoklar (devamı)
Grup’un stok değer düşüklüğü karşılığına ilişkin hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak– | 1 Ocak – | |
|---|---|---|
| Stok değer düşüklüğü karşılığı hareketi | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Açılış bakiyesi | 229 | 229 |
| Dönem gideri | - | - |
| Kapanış bakiyesi | 229 | 229 |
12. Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
|---|---|---|
| İştirak tutarı | İştirak oranı % |
İştirak tutarı İştirak oranı% |
| Enerji Yatırımları A.Ş. satın alma değeri 669.400 Karşılıklı iştirak sermaye düzeltmesi (7.442) Yabancı para çevrim farkları 1.875 Yasal yedekler 5.509 Finansal riskten korunma fonu (1.208) Tanımlanmış fayda planları yeniden değerleme artış/azalışları (273) Satın alma tarihinden sonra oluşan birikmiş karlarda Grup'un payı 477.731 |
669.400 (7.442) 1.024 5.509 (3.095) (715) 391.641 |
|
| 1.145.592 | %20,00 | 1.056.322 %20,00 |
| AES Entek iktisap tutarı 118.930 Özkaynak yöntemiyle muhasebeleştirilen iştiraklerin sermaye artışına katılım 108.300 Satın alma tarihinden sonra oluşan birikmiş karlarda Grup'un payı (42.837) |
118.930 72.759 (18.183) |
|
| 184.393 | %24,81 | 173.506 %24,81 |
| Zinerji Enerji Sanayi ve Tic. A.Ş. (maliyet değeri) 738 Kuruluş tarihinden sonra oluşan birikmiş karlarda Grup'un payı 1.313 |
738 (375) |
|
| 2.051 | %56,00 |
363 %56,00 |
| Opet Aygaz Gayrimenkul A.Ş. 45.000 Kuruluş tarihinden sonra oluşan birikmiş karlarda Grup'un payı 118 |
- - |
|
| 45.118 | %50,00 | - - |
| Toplam 1.377.154 |
1.230.191 |
(39)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
12. Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar (devamı)
Grup’un özkaynaktan pay alma metodu ile konsolide edilen Enerji Yatırımları A.Ş.’nin finansal tablolarına ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:
| Konsolide bilanço | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
|---|---|---|
| Toplam varlıklar | 26.052.920 | 21.760.735 |
| Toplam yükümlülükler | (16.712.928) | (12.959.753) |
| Kontrol gücü olmayan paylar | (3.612.030) | (3.519.374) |
| **Net varlıklar ** | **5.727.962 ** | 5.281.608 |
| Grup'un sahiplik oranı | %20 | %20 |
| İştiraklerin net varlıklarında Grup'un payı | 1.145.592 | 1.056.322 |
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
| Konsolide kar veya zarar tablosu | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Hasılat | 41.078.427 | 47.099.085 |
| Dönem karı | 430.452 | 742.319 |
| **Dönem karında Grup'un payı ** | 86.090 | 148.464 |
Grup’un özkaynaktan pay alma metodu ile konsolide edilen AES Entek’in finansal tablolarına ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:
| Konsolide bilanço | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
|---|---|---|
| Toplam varlıklar | 882.726 | 982.348 |
| Toplam yükümlülükler | (268.578) | (412.080) |
| **Net varlıklar ** | 614.148 | 570.268 |
| Grup'un sahiplik oranı | %24,81 | %24,81 |
| İştiraklerin net varlıklarında Grup'un payı | 152.370 | 141.483 |
| Şerefiye | 32.023 | 32.023 |
| Grup’un toplam payı | 184.393 | 173.506 |
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
| Konsolide kar veya zarar tablosu | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Hasılat | 341.534 | 308.375 |
| Dönem zararı | (99.370) | (55.969) |
| **Dönem zararında Grup'un payı ** | (24.654) | (13.886) |
(40)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
12. Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar (devamı)
Grup’un özkaynaktan pay alma metodu ile konsolide edilen Opet Aygaz Gayrimenkul A.Ş.’nin finansal tablolarına ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:
| Konsolide bilanço | 31 Aralık 2013 |
|---|---|
| Toplam varlıklar | 101.896 |
| Toplam yükümlülükler | (11.660) |
| **Net varlıklar ** | 90.236 |
| Grup'un sahiplik oranı | %50 |
| İştiraklerin net varlıklarında Grup'un payı | 45.118 |
| 1 Ocak- | |
| Konsolide kar veya zarar tablosu | 31 Aralık 2013 |
| Hasılat | - |
| Dönem karı | 236 |
| **Dönem karında Grup'un payı ** | 118 |
Grup’un özkaynaktan pay alma metodu ile konsolide edilen Zinerji A.Ş.’nin finansal tablolarına ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:
| Konsolide bilanço | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
|---|---|---|
| Toplam varlıklar | 3.732 | 649 |
| Toplam yükümlülükler | (69) | - |
| **Net varlıklar ** | 3.663 | 649 |
| Grup'un sahiplik oranı | 56% | 56% |
| İştiraklerin net varlıklarında Grup'un payı | 2.051 | 363 |
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
| Konsolide kar veya zarar tablosu | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Hasılat | - | - |
| Dönem karı | 3.013 | (6) |
| **Dönem karında Grup'un payı ** | 1.688 | (3) |
(41)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
13. Maddi duran varlıklar
| Tesis, | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yer altı- | makine, | Kara ve | Yapılmakta | ||||||
| Arazi ve | yerüstü | cihaz ve | deniz | Özel | olan | ||||
| **arsalar ** | düzenleri | **Binalar ** | LPG tüpleri | taşıtları | Demirbaşlar | **maliyetler ** | yatırımlar | **Toplam ** | |
| Maliyet değeri | |||||||||
| 1 Ocak 2013 itibariyle açılış bakiyesi | 16.204 | 109.330 | 69.165 | 1.535.065 | 201.546 | 51.601 | 24.109 | 15.512 | 2.022.532 |
| Alımlar | - | - | - | 1.496 | 1.685 | 784 | - | 72.519 | 76.484 |
| Transferler (*) | - | 7.761 | 1.560 | 57.602 | 4.338 | 3.468 | 805 | (76.130) | (596) |
| Çıkışlar | - | (1.915) | (118) | (38.399) | (1.969) | (2.811) | (195) | - | (45.407) |
| 31 Aralık 2013 itibariyle kapanış bakiyesi | 16.204 | 115.176 | 70.607 | 1.555.764 | 205.600 | 53.042 | 24.719 | 11.901 | 2.053.013 |
| Birikmiş amortismanlar | |||||||||
| 1 Ocak 2013 itibariyle açılış bakiyesi | - | 46.118 | 43.346 | 1.170.826 | 107.113 | 37.883 | 22.319 | - | 1.427.605 |
| Dönem gideri | - | 4.044 | 1.965 | 56.070 | 9.936 | 3.793 | 724 | - | 76.532 |
| Çıkışlar | - | (1.393) | (95) | (34.420) | (1.733) | (2.722) | (91) | - | (40.454) |
| 31 Aralık 2013 itibariyle kapanış bakiyesi | - | 48.769 | 45.216 | 1.192.476 | 115.316 | 38.954 | 22.952 | - | 1.463.683 |
| 31 Aralık 2013 itibariyle net defter değeri | 16.204 | 66.407 | 25.391 | 363.288 | 90.284 | 14.088 | 1.767 | 11.901 | 589.330 |
(*) Maddi duran varlıklar altında yer alan “Yapılmakta Olan Yatırımlar” kalemi içerisinden aktifleşen 1.025 bin TL’lik kısım maddi olmayan duran varlıklara sınıflanmıştır. Kalan 429 bin TL’lik kısım ise 2013 yılı içerisinde “stoklar” hesabından, “maddi duran varlıklar” hesabının altındaki tesis, makine, cihaz ve LPG tüplerine sınıflanan yedek parça ve bakım ekipmanlarından oluşmaktadır.
(42)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
13. Maddi duran varlıklar (devamı)
| Tesis, | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yer altı- | makine, cihaz | Kara ve | Yapılmakta | ||||||
| Arazi ve | yerüstü | ve | deniz | Özel | olan | ||||
| arsalar | düzenleri | Binalar | LPG tüpleri | taşıtları | Demirbaşlar | maliyetler | yatırımlar | Toplam | |
| Maliyet değeri | |||||||||
| 1 Ocak 2012 itibariyle açılış bakiyesi | 15.531 | 101.381 | 64.535 | 1.487.558 | 229.503 | 49.784 | 22.698 | 17.849 | 1.988.839 |
| Alımlar | - | 308 | 1.244 | 14.402 | 6.690 | 637 | 1.356 | 72.234 | 96.871 |
| Transferler (*) | 673 | 7.777 | 3.416 | 56.530 | 3.154 | 4.992 | 655 | (74.571) | 2.626 |
| Çıkışlar | - | (136) | (30) | (23.425) | (37.801) | (3.812) | (600) | - | (65.804) |
| 31 Aralık 2012 itibariyle kapanışbakiyesi | 16.204 | 109.330 | 69.165 | 1.535.065 | 201.546 | 51.601 | 24.109 | 15.512 | 2.022.532 |
| Birikmiş amortismanlar | |||||||||
| 1 Ocak 2012 itibariyle açılış bakiyesi | - | 42.492 | 41.503 | 1.136.816 | 135.444 | 38.048 | 21.730 | - | 1.416.033 |
| Dönem gideri | - | 3.732 | 1.848 | 54.524 | 8.970 | 3.548 | 724 | - | 73.346 |
| Çıkışlar | - | (106) | (5) | (20.514) | (37.301) | (3.713) | (135) | - | (61.774) |
| 31 Aralık 2012 itibariyle kapanışbakiyesi | - | 46.118 | 43.346 | 1.170.826 | 107.113 | 37.883 | 22.319 | - | 1.427.605 |
| 31 Aralık 2012 itibariyle net defter değeri | 16.204 | 63.212 | 25.819 | 364.239 | 94.433 | 13.718 | 1.790 | 15.512 | 594.927 |
(*) Maddi duran varlıklar altında yer alan “Yapılmakta Olan Yatırımlar” kalemi içerisinden aktifleşen 867 bin TL’lik kısım maddi olmayan duran varlıklara sınıflanmıştır. 31 Aralık 2012 tarihli konsolide bilançoda, TMS 16 Maddi Duran Varlıklar standardında yapılan değişiklikler kapsamında daha önceden stoklar altında muhasebeleştirilen 3.493 bin TL tutarındaki yedek parça ve bakım ekipmanları “maddi duran varlıklar” hesabının altında tesis, makine, cihaz ve LPG tüpleri olarak gösterilmiştir.
(43)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
13. Maddi duran varlıklar (devamı)
Grup yatırımlarına ilişkin olarak kullandığı kredilerden doğan kur farkı ve faiz giderlerinin ilgili maddi varlık kullanıma hazır hale gelinceye kadar olan kısımlarını aktifleştirmiştir. Grup’un özellikli varlıkları ile ilgili 2013 yılı içerisinde aktifleştirilen borçlanma maliyeti yoktur (2012: Yoktur).
Ekonomik ömrü sona ermiş ancak halihazırda kullanımda olan maddi duran varlıkların maliyet bedelleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
|---|---|---|
| Yer altı ve yerüstü düzenleri | 12.732 | 9.476 |
| Binalar | 16.396 | 15.812 |
| Tesis, makine, cihaz ve LPG tüpleri | 827.750 | 780.063 |
| Kara ve deniz taşıtları | 45.929 | 52.175 |
| Demirbaşlar | 28.517 | 29.291 |
| Özel maliyetler | 21.664 | 21.723 |
| 952.988 | 908.540 |
Maddi duran varlıklara ilişkin amortisman giderlerinin 31 Aralık 2013 ve 2012 tarihleri itibariyle dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
| Satışların maliyeti | 59.330 | 58.633 |
| Verilen hizmet maliyeti | 4.817 | 4.801 |
| Genel yönetim giderleri | 5.842 | 3.899 |
| Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri | 5.390 | 5.213 |
| Tüpler üzerinde aktifleşen | 1.153 | 800 |
| 76.532 | 73.346 |
(44)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
14. Maddi olmayan duran varlıklar
| Haklar | Toplam | |
|---|---|---|
| Maliyet değeri | ||
| 1 Ocak 2013 itibariyle açılış bakiyesi | 52.127 | 52.127 |
| Transferler (*) | 1.025 | 1.025 |
| 31 Aralık 2013 itibariyle kapanış bakiyesi | 53.152 | 53.152 |
| Birikmiş itfa payları | ||
| 1 Ocak 2013 itibariyle açılış bakiyesi | 16.982 | 16.982 |
| Dönem gideri | 5.608 | 5.608 |
| 31 Aralık 2013 itibariyle kapanış bakiyesi | 22.590 | 22.590 |
| 31 Aralık 2013 itibariyle net defter değeri | 30.562 | 30.562 |
(*) Maddi duran varlık altında yer alan “Yapılmakta olan yatırımlar” kaleminden aktifleşen 1.025 bin TL’lik kısım maddi olmayan duran varlıklara sınıflanmıştır.
| Haklar | Toplam | |
|---|---|---|
| Maliyet değeri | ||
| 1 Ocak 2012 itibariyle açılış bakiyesi | 51.323 | 51.323 |
| Alımlar | 231 | 231 |
| Transferler (*) | 867 | 867 |
| Çıkışlar | (294) | (294) |
| 31 Aralık 2012 itibariyle kapanışbakiyesi | 52.127 | 52.127 |
| Birikmiş itfa payları | ||
| 1 Ocak 2012 itibariyle açılış bakiyesi | 11.652 | 11.652 |
| Dönem gideri | 5.581 | 5.581 |
| Çıkışlar | (251) | (251) |
| 31 Aralık 2012 itibariyle kapanışbakiyesi | 16.982 | 16.982 |
| 31 Aralık 2012 itibariyle net defter değeri | 35.145 | 35.145 |
(*) Maddi duran varlık altında yer alan “Yapılmakta olan yatırımlar” kaleminden aktifleşen 867 bin TL’lik kısım maddi olmayan duran varlıklara sınıflanmıştır.
Maddi olmayan duran varlıklar itfa giderlerinin 31 Aralık 2013 ve 2012 tarihleri itibariyle dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | ||
|---|---|---|---|
| **31 ** | Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
| Genel yönetim giderleri | 5.608 | 5.581 | |
| 5.608 | 5.581 |
(45)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
15. Koşullu varlık ve yükümlülükler
31 Aralık 2013 ve 2012 tarihleri itibariyle koşullu varlıkların detayı aşağıdaki gibidir:
| Verilen teminatlar | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
|---|---|---|
| İthal gaz alımı için verilen teminatlar | 234.171 | 31.916 |
| Verilen diğer teminatlar | 18.180 | 13.410 |
| Toplam verilen teminatlar | 252.351 | 45.326 |
Çevre kirliliği yükümlülüğü:
Grup, yürürlükte olan çevre kanunlarına göre, gerçekleştirdiği faaliyetleri sonucu sebep olacağı çevre kirliliğinden dolayı oluşan zararlardan, kusur şartı aranmaksızın, sorumludur. Grup kirliliğe sebep olduğu takdirde, meydana gelen zararlardan ötürü tazminat ödemekle yükümlü tutulabilir. Grup aleyhine çevre kirliliğinden dolayı açılmış önemli bir dava bulunmamaktadır ve bu sebeple konsolide bilanço tarihi itibariyle, herhangi bir yükümlülüğü yoktur.
Ulusal stok bulundurma yükümlülüğü:
Ulusal petrol stoğu, rafineri, akaryakıt ve LPG dağıtıcı lisansı sahiplerinin ikmal ettikleri günlük ortalama ürün miktarının minimum yirmi katını kendi depolarında veya lisanslı depolama tesislerinde topluca veya statülerine göre ayrı ayrı bulundurma yükümlülüğü bulunmaktadır.
Enerji Yatırımları A.Ş.’nin TÜPRAŞ hisselerinin satın alımı kapsamındaki taahhütleri:
Enerji Yatırımları A.Ş’nin TÜPRAŞ’ın satın alımına ilişkin almış olduğu kredinin sözleşmesi uyarınca, ayni veya nakdi herhangi bir temettü dağıtımı yapması ve TÜPRAŞ’tan elde edilecek temettünün tasarrufu konularında çeşitli kısıtlamalar bulunmaktadır. Ayrıca, Enerji Yatırımları A.Ş.’nin çeşitli finansal ve finansal olmayan taahhütleri mevcut olup bu taahhütlerin yerine getirilmemesi halinde, ilgili bankaların söz konusu krediyi geri çağırma hakkı bulunmaktadır.
(46)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
15. Koşullu varlık ve yükümlülükler (devamı)
Şirket’in ve bağlı ortaklığının birbirleri, ilişkili tarafları, ana ortağı veya üçüncü kişiler adına ticari faaliyetleri kapsamında veya diğer amaçlarla verdikleri teminat veya şarta bağlı yükümlülüklerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Euro | ABD Doları | TL | TL | Euro | ABD Doları | TL | TL | |
| teminatlar | teminatlar | teminatlar | toplam | teminatlar | teminatlar | teminatlar | toplam | |
| A. Kendi tüzel kişiliği adına vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı | 32.625 | 4.172 | 215.554 | 252.351 | 26.303 | 3.341 | 15.682 | 45.326 |
| B. Tam konsolidasyon kapsamına dahil edilen | ||||||||
| Ortaklıklar lehine vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı | - | - | - | - | - | - | - | - |
| C. Olağan ticari faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla | ||||||||
| diğer 3. kişilerin borcunu temin amacıyla vermiş olduğu | ||||||||
| TRİ'lerin toplam tutarı | - | - | - | - | - | - | - | - |
| D. Diğer verilen TRİ'lerin toplam tutarı | ||||||||
| i. Ana ortak lehine vermiş olduğu TRİ’lerin toplam tutarı | - | - | - | - | - | - | - | - |
| ii. B ve C maddeleri kapsamına girmeyen diğer grup şirketleri lehine | ||||||||
| vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı | - | - | - | - | - | - | - | - |
| iii. C maddesi kapsamına girmeyen 3. kişiler lehine vermiş olduğu | - | - | - | - | - | - | - | - |
| TRİ'lerin toplam tutarı | 32.625 | 4.172 | 215.554 | 252.351 | 26.303 | 3.341 | 15.682 | 45.326 |
(47)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
16. Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar
31 Aralık 2013 ve 2012 tarihleri itibariyle çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar detayı aşağıdaki gibidir:
| **Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkinuzun vadeli karşılıklar ** | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı karşılığı | 20.255 | 19.901 |
| İzin yükümlülüğü | 4.230 | 2.321 |
| Toplam çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli | ||
| karşılıklar | 24.485 | 22.222 |
Kıdem tazminatı karşılıkları:
Şirket, Türk İş Kanunu’na göre, en az bir yıllık hizmeti tamamlayarak 25 yıllık çalışma hayatı ardından emekliye ayrılan (kadınlar için 58 erkekler için 60 yaş), iş ilişkisi kesilen, askerlik hizmetleri için çağrılan veya vefat eden her çalışanına kıdem tazminatı ödemek mecburiyetindedir.
Ödenecek tazminat, her hizmet yılı için bir aylık maaş tutarı kadardır ve bu miktar 31 Aralık 2013 tarihi itibariyle, tam 3.254,44 TL (31 Aralık 2012: tam 3.033,98 TL) ile sınırlandırılmıştır.
Kıdem tazminatı karşılığı herhangi bir fonlamaya tabi değildir ve herhangi bir fonlama şartı bulunmamaktadır.
Kıdem tazminatı karşılığı, Grup’un, Türk İş Kanunu uyarınca personelin emekliye ayrılmasından doğacak gelecekteki olası yükümlülüklerinin tahmini toplam karşılığının bugünkü değerini ifade eder. Tanımlanmış sosyal yardım yükümlülüğünün bugünkü değeri ile ilgili ayrılan karşılık öngörülen yükümlülük yöntemi kullanılarak hesaplanır. Tüm aktüeryal karlar ve zararlar diğer kapsamlı gelirler olarak özkaynaklarda muhasebeleştirilir.
TFRS, belirli fayda planları dahilinde muhtemel tazminat yükümlülüğünün tahmin edilebilmesi için aktüer değerleme öngörülerinin geliştirilmesini gerektirir. Konsolide mali tablolarda, Grup öngörülen yükümlülük yöntemini uygulayarak ve geçmiş yıllardaki deneyimlerine dayanarak, hizmet süresini sonlandırdığı tarih itibariyle kıdem tazminatı almaya hak kazananları temel alarak bir yükümlülük hesaplamaktadır. Bu karşılık, gelecekte çalışanların emekliliklerinden doğacak muhtemel yükümlüklerin bugünkü değerinin tahmin edilmesiyle bulunmaktadır.
Buna göre toplam karşılığın hesaplanmasına yönelik aşağıdaki finansal ve demografik aktüer varsayımlar yapılmıştır:
| 2013 | 2012 | |
|---|---|---|
| Net iskonto oranı (%) | 4,78 | 3,86 |
| Emekli olma olasılığına ilişkin devir hızı (%) | 95,10 - 97,82 | 93,49 – 97,86 |
Temel varsayım, her yıllık hizmet için belirlenen tavan karşılığının enflasyon ile orantılı olarak artmasıdır. Böylece uygulanan iskonto oranı, enflasyonun beklenen etkilerinden arındırılmış gerçek oranı gösterir.
(48)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
16. Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar (devamı)
31 Aralık 2013 ve 2012 tarihlerinde sone eren dönemler için kıdem tazminatı karşılığının hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
| 1 Ocak itibariyle karşılık | 19.901 | 16.756 |
| Dönem gideri | 5.109 | 6.045 |
| Aktüeryal (karlar)/zararlar | (1.643) | 1.358 |
| Ödenen kıdem tazminatları | (3.112) | (4.258) |
| 31 Aralık itibariyle karşılık | 20.255 | 19.901 |
17. Diğer kısa vadeli karşılıklar
| **Diğer kısa vadeli karşılıklar ** | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
|---|---|---|
| İthal LPG’deki ÖTV karşılığı | 64.554 | 32.820 |
| Yönetim giderleri karşılığı | 11.592 | 252 |
| Satış ve pazarlama giderleri karşılığı | 2.214 | 168 |
| EPDK katkı payı karşılığı | 3.653 | 4.116 |
| Dava karşılıkları | 3.360 | 2.377 |
| Toplam diğer kısa vadeli karşılıklar | 85.373 | 39.733 |
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
| İthal LPG’deki ÖTV karşılığı hareketleri | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Açılış bakiyesi | 32.820 | 38.772 |
| Dönem içinde ödenen | (32.820) | (38.772) |
| Dönem karşılığı | 64.554 | 32.820 |
| Kapanış bakiyesi | **64.554 ** | 32.820 |
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
| Yönetimgiderleri karşılığı hareketleri | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Açılış bakiyesi | 252 | 299 |
| Dönem içinde ödenen | (252) | (299) |
| Dönem karşılığı | 11.592 | 252 |
| Kapanış bakiyesi | **11.592 ** | 252 |
(49)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
18. Diğer dönen varlıklar ve kısa vadeli yükümlülükler
| **Diğer dönen varlıklar ** | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
|---|---|---|
| Devreden KDV | 3.189 | 3.514 |
| Gemi işletme faaliyetlerinde kullanılan akaryakıt | 2.676 | 1.867 |
| Gelir tahakkukları | 166 | 1.175 |
| Diğer dönen varlıklar | 691 | 1.176 |
| Toplam diğer dönen varlıklar | 6.722 | 7.732 |
| **Diğer kısa vadeliyükümlülükler ** | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Ödenecek vergi ve fonlar | 63.359 | 95.808 |
| Diğer yükümlülükler | 4.255 | 1.377 |
| Toplam diğer kısa vadeliyükümlülükler | 67.614 | 97.185 |
19. Peşin ödenmiş giderler
31 Aralık 2013 ve 2012 tarihleri itibari ile Grup’un dönen varlıklarda bulunan peşin ödenmiş giderlerinin detayı aşağıdaki gibidir:
| **Peşinödenmiş giderler ** | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
|---|---|---|
| Peşin ödenen giderler | 37.385 | 34.602 |
| Verilen sipariş avansları | 2.377 | 3.419 |
| Toplampeşin ödenmiş giderler | 39.762 | 38.021 |
| 31 Aralık 2013 ve 2012 tarihleri itibari ile Grup’un | duran varlıklarda bulunan peşin ödenmiş giderlerinin | |
| detayı aşağıdaki gibidir: | ||
| **Peşinödenmiş giderler ** | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Peşin ödenen giderler | 49.134 | 48.289 |
| Verilen sipariş avansları | 2 | 2 |
| Toplampeşin ödenmiş giderler | 49.136 | 48.291 |
| 20. Ertelenmiş gelirler |
||
| **Ertelenmiş gelirler ** | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Alınan avanslar | 1.663 | 1.545 |
| Gelecek aylara ait gelirler | 1.305 | 936 |
| Toplam ertelenmiş gelirler | 2.968 | 2.481 |
(50)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
21. Özkaynaklar
Şirketin 31 Aralık 2013 ve 2012 tarihlerinde ödenmiş sermaye yapısı aşağıdaki gibidir:
| Sahiplik | 31 Aralık | Sahiplik | 31 Aralık | |
|---|---|---|---|---|
| Ortaklar | oranı | 2013 | oranı | 2012 |
| Koç Holding A.Ş. | %40,68 | 122.054 | %40,68 | 122.054 |
| Liquid Petroleum Gas Development Company | ||||
| (“LPGDC”) (*) | %24,52 | 73.546 | %24,52 | 73.546 |
| Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş. | %5,29 | 15.884 | %5,29 | 15.884 |
| Koç Ailesi | %5,24 | 15.705 | %5,24 | 15.705 |
| Halka açık (*) | %24,27 | 72.811 | %24,27 | 72.811 |
| **Nominal sermaye ** | %100,00 | 300.000 | %100,00 | 300.000 |
| Sermaye düzeltme farkları (**) | 71.504 | 71.504 | ||
| **Düzeltilmiş sermaye ** | 371.504 | 371.504 |
(*) Halka açık kısım içinde yer alan 2.725.041,31 TL tutarındaki pay (sermayeye oranı %0,91) LPGDC’nin %100’üne sahip olduğu Hilal Madeni Eşya Ticaret Sanayi ve Yatırım A.Ş.’ye aittir.
(**) Sermaye düzeltme farkları, sermayeye yapılan nakit ve nakit benzeri ilavelerin KGK tarafından yayımlanmış TMS/TFRS’lere göre düzeltilmiş toplam tutarları ile düzeltme öncesindeki tutarları arasındaki farkı ifade eder. Sermaye düzeltmesi farklarının sermayeye eklenmek dışında bir kullanımı yoktur.
Kardan ayrılmış kısıtlanmış yedekler
Türk Ticaret Kanunu’na göre, yasal yedekler birinci ve ikinci tertip yasal yedekler olmak üzere ikiye ayrılır. Türk Ticaret Kanunu’na göre birinci tertip yasal yedekler, şirketin ödenmiş sermayesinin %20’sine ulaşıncaya kadar, kanuni net karın %5’i olarak ayrılır. İkinci tertip yasal yedekler ise ödenmiş sermayenin %5’ini aşan dağıtılan karın %10’udur. Türk Ticaret Kanunu’na göre, yasal yedekler ödenmiş sermayenin %50’sini geçmediği sürece sadece zararları netleştirmek için kullanılabilir, bunun dışında herhangi bir şekilde kullanılması mümkün değildir.
Kardan kısıtlanmış yedekler aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
|---|---|---|
| Yasal yedekler (*) | 139.241 | 97.659 |
| Sermayeye eklenecek iştirak hisseleri kazançları | 138.634 | 210.187 |
| 277.875 | 307.846 |
(*) Not 1’de detaylı olarak anlatıldığı üzere, Mogaz 22 Ocak 2013 tarihi itibariyle bir kül halinde Aygaz A.Ş ile birleşmiştir. 2013 yılındaki artışın 13.082 bin TL’lik kısmı bu birleşmeden kaynaklanmaktadır.
(51)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
21. Özkaynaklar (devamı)
Kar Payı Dağıtımı
Halka açık şirketler, kar payı dağıtımlarını SPK’nın 1 Şubat 2014 tarihinden itibaren yürürlüğe giren II19.1 no’lu Kar Payı Tebliği’ne göre yaparlar.
Ortaklıklar, karlarını genel kurulları tarafından belirlenecek kar dağıtım politikaları çerçevesinde ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak genel kurul kararıyla dağıtır. Söz konusu tebliğ kapsamında, asgari bir dağıtım oranı tespit edilmemiştir. Şirketler esas sözleşmelerinde veya kar dağıtım politikalarında belirlenen şekilde kar payı öderler. Ayrıca, kar paylarının eşit veya farklı tutarlı taksitler halinde ödenebilecektir ve ara dönem finansal tablolarda yer alan kâr üzerinden nakden kar payı avansı dağıtabilecektir.
TTK’ya göre ayrılması gereken yedek akçeler ile esas sözleşmede veya kar dağıtım politikasında pay sahipleri için belirlenen kar payı ayrılmadıkça; başka yedek akçe ayrılmasına, ertesi yıla kar aktarılmasına ve intifa senedi sahiplerine, yönetim kurulu üyelerine, ortaklık çalışanlarına ve pay sahibi dışındaki kişilere kardan pay dağıtılmasına karar verilemeyeceği gibi, pay sahipleri için belirlenen kar payı nakden ödenmedikçe bu kişilere kardan pay dağıtılamaz.
Şirket'in yasal kayıtlarında bulunan dönem karı ve kar dağıtımına konu edilebilecek diğer kaynakların toplam tutarı, 31 Aralık 2013 itibariyle 1.156.262 TL'dir (31 Aralık 2012: 1.227.398TL). Bu kaynakların 209.043 bin TL’lik enflasyon düzeltme farklarından ve 165.839 bin TL’lik diğer sermaye yedeklerinden oluşan kısmı temettü olarak dağıtılması halinde vergiye tabi olacaktır.
Ödenen temettü
3 Nisan 2013 tarihinde yapılan Ortaklar Olağan Genel Kurul toplantısı sonucu Şirket, 2012 yılı net dağıtılabilir karından 28.500 bin TL tutarında II.Tertip yasal yedek akçe ayırmaya ve toplam 300.000 bin TL tutarında brüt nakit temettü dağıtmaya karar vermiştir. Bu karar doğrultusunda temettü ödemelerine 9 Nisan 2013 tarihinde başlanmıştır.
Satılmaya hazır finansal varlıkların yeniden değerleme ve sınıflandırma kazanç/kayıpları:
Yeniden değerleme ve sınıflandırma kazanç/kayıpları finansal varlıklardan kaynaklanmakta olup detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 | Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
|---|---|---|---|
| Koç Finansal Hizmetler A.Ş. | 166.865 | 213.653 | |
| 166.865 | 213.653 |
Yabancı para çevrim farkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle yabancı para çevrim farkları Şirket’in özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlarındaki yabancı para çevrim farklarından Şirket’in payına düşen tutarı ifade etmektedir.
(52)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
21. Özkaynaklar (devamı)
Nakit akış riskinden korunma kazanç/kayıpları:
Enerji Yatırımları A.Ş.’nin 31 Aralık 2010 tarihi itibariyle TÜPRAŞ hisselerinin %51’inin satın alımı için kullanılmış olduğu krediye istinaden faiz haddi değişimi riskinden korunmak amacıyla yapılmış olan faiz haddi takas anlaşmalarına ilişkin gerçeğe uygun değer zararları, konsolide finansal tablolarda özkaynak hesapları içerisinde bulunan “Nakit akış riskinden korunma kazanç/kayıpları” olarak gösterilmektedir.
Kontrol gücü olmayan paylar:
| Kontrol gücü olmayan paylar: | ||
|---|---|---|
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
| Açılış bakiyesi | 523 | 452 |
| Dönem faaliyet sonuçlarından kontrol gücü olmayanların | ||
| payına ayrılan tutar | 82 | 35 |
| Kontrol gücü olmayan paylar ile gerçekleştirilen işlemler | - | 36 |
| Kapanış bakiyesi | 605 | 523 |
22. Hasılat ve satışların maliyeti
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
|---|---|---|
| Hasılat | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Yurtiçi satışlar | 5.666.647 | 5.159.264 |
| Yurtdışı satışlar | 611.454 | 700.264 |
| Satış iadeleri (-) | (8.604) | (9.919) |
| Satış iskontoları (-) | (264.513) | (263.550) |
| Toplam hasılat, net | **6.004.984 ** | 5.586.059 |
| Mal satışları | 5.138.971 | 5.048.816 |
| Ticari mal satışları | 810.530 | 484.830 |
| Hizmet satışları | 55.483 | 52.413 |
| Hasılat | **6.004.984 ** | 5.586.059 |
(53)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
22. Hasılat ve satışların maliyeti (devamı)
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
| Satılan mal maliyeti: | ||
| İlk madde ve malzeme giderleri | 4.513.952 | 4.460.985 |
| Genel üretim giderleri | 63.098 | 64.883 |
| Amortisman giderleri | 59.330 | 58.633 |
| Personel giderleri | 38.479 | 29.868 |
| Mamul stoklarındaki değişim | (5.496) | 486 |
| Yarı mamul stoklarındaki değişim | (332) | (85) |
| 4.669.031 | 4.614.770 | |
| Verilen hizmet maliyeti | ||
| Genel üretim giderleri | 23.371 | 23.365 |
| Personel giderleri | 9.972 | 8.894 |
| Amortisman giderleri | 4.817 | 4.801 |
| 38.160 | 37.060 | |
| Satılan ticari mallar maliyeti | 726.449 | 413.160 |
| Toplam satışların maliyeti | 5.433.640 | 5.064.990 |
23. Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri, genel yönetim giderleri ve araştırma ve geliştirme giderleri
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
| Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri | 229.744 | 213.651 |
| Genel yönetim giderleri | 167.087 | 137.644 |
| Araştırma ve geliştirme giderleri | 2.984 | 2.521 |
| Toplam | 399.815 | 353.816 |
(54)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
23. Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri, genel yönetim giderleri ve araştırma ve geliştirme giderleri (devamı)
a) Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri detayı
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
| Nakliye, dağıtım ve depolama giderleri | 103.367 | 96.276 |
| Satış giderleri | 48.568 | 37.938 |
| Personel giderleri | 33.324 | 30.639 |
| Reklam, tanıtım ve promosyon giderleri | 28.906 | 28.488 |
| Ulaşım ve servis vasıta gideri | 6.372 | 6.197 |
| Amortisman ve itfa payları | 5.390 | 5.213 |
| Lisans giderleri | 3.675 | 4.169 |
| Diğer pazarlama, satış ve dağıtım giderleri | 142 | 4.731 |
| Toplampazarlama, satış ve dağıtımgiderleri | 229.744 | 213.651 |
b) Genel yönetim giderleri detayı
| b) Genel yönetim giderleri detayı |
||
|---|---|---|
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
| Personel giderleri | 71.284 | 59.691 |
| Vergi, resim ve harçlar | 20.747 | 14.199 |
| Amortisman ve itfa payları | 11.450 | 9.480 |
| Bilgi teknolojileri giderleri | 7.384 | 7.378 |
| Ulaşım ve servis vasıta gideri | 6.467 | 6.253 |
| Danışmanlık giderleri | 5.370 | 4.543 |
| Bağış ve yardımlar | 5.120 | 4.767 |
| Sigorta giderleri | 4.694 | 3.116 |
| Tamir, bakım ve onarım giderleri | 3.399 | 4.807 |
| Dava takip, danışmanlık ve denetim giderleri | 2.491 | 3.321 |
| İletişim giderleri | 2.022 | 2.484 |
| PTT Gideri | 1.957 | 1.746 |
| Kira giderleri | 1.895 | 1.184 |
| Halkla ilişkiler etkinlikleri gideri | 1.733 | 1.274 |
| Diğer yönetim giderleri | 21.074 | 13.401 |
| Toplamgenelyönetimgiderleri | 167.087 | 137.644 |
c) Araştırma ve geliştirme giderleri detayı
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
| Dışarıdan sağlanan araştırma ve geliştirme giderleri | 2.984 | 2.521 |
| Toplam araştırma vegeliştirmegiderleri | 2.984 | 2.521 |
(55)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
24. Niteliklerine göre giderler
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
| Personel giderleri | 104.608 | 90.330 |
| Nakliye, dağıtım ve depolama giderleri | 103.367 | 96.276 |
| Satış giderleri | 48.568 | 37.938 |
| Reklam, tanıtım ve promosyon giderleri | 28.906 | 28.488 |
| Vergi, resim ve harçlar | 20.747 | 14.609 |
| Amortisman ve itfa payları | 16.840 | 14.693 |
| Ulaşım ve servis vasıta gideri | 12.840 | 12.450 |
| Bilgi teknolojileri giderleri | 7.384 | 7.378 |
| Danışmanlık giderleri | 5.370 | 4.543 |
| Bağış ve yardımlar | 5.120 | 4.767 |
| Sigorta giderleri | 4.694 | 3.809 |
| Lisans giderleri | 3.675 | 4.169 |
| Tamir, bakım ve onarım giderleri | 3.449 | 5.677 |
| Dışarıdan sağlanan ARGE giderleri | 2.984 | 2.521 |
| Dava takip, danışmanlık ve denetim giderleri | 2.491 | 3.719 |
| İletişim giderleri | 2.022 | 2.484 |
| Kira giderleri | 1.895 | 1.642 |
| Halkla ilişkiler etkinlikleri gideri | 1.733 | 1.274 |
| Diğer | 23.122 | 17.049 |
| Toplam | 399.815 | 353.816 |
25. Esas faaliyetlerden diğer gelirler/giderler
31 Aralık 2013 ve 2012 tarihlerinde sona eren hesap yıllara ait esas faaliyetlerden diğer gelirler aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
|---|---|---|
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler: | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Ticari işlemlere ilişkin kur farkı gelirleri | 17.155 | 20.826 |
| Kredili satışlar vade farkı gelirleri | 15.310 | 18.622 |
| Temettü geliri | 5.346 | 106 |
| Forward işlemleri rayiç değer farkı | 3.179 | 181 |
| Kira gelirleri | 2.294 | 2.261 |
| Liman hizmet gelirleri | 2.119 | 2.509 |
| Hurda satış karı | 1.297 | 1.703 |
| Demuraj gelirleri | 1.004 | 4.048 |
| LPG boru geçiş gelirleri | 846 | 1.102 |
| Gemi hizmet gelirleri | 529 | 1.316 |
| Konusu kalmayan karşılıklar | 296 | 2.088 |
| Komisyon gelirleri | - | 1.163 |
| Diğer gelir ve karlar | 8.878 | 7.846 |
| Toplam | 58.253 | 63.771 |
(56)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
25. Esas faaliyetlerden diğer gelirler/giderler (devamı)
31 Aralık 2013 ve 2012 tarihlerinde sona eren hesap yıllara ait esas faaliyetlerden diğer giderler aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
|---|---|---|
| Esas faaliyetlerden diğer giderler: | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Ticari işlemlere ilişkin kur farkı giderleri | 42.090 | 4.593 |
| Kredili alışlar vade farkı gideri | 12.464 | 14.094 |
| Karşılık giderleri | 2.897 | 3.295 |
| Forward işlemleri rayiç değer farkı | 300 | 882 |
| Diğer gider ve zararlar | 1.847 | 2.285 |
| Toplam | 59.598 | 25.149 |
| 26. Yatırım faaliyetlerinden gelir ve giderler |
||
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
| Yatırım faaliyetlerinden gelirler: | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Maddi duran varlık satış karları | 1.258 | 4.293 |
| Toplam | 1.258 | 4.293 |
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
| Yatırım faaliyetlerinden giderler: | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Maddi duran varlık satış zararları | 234 | 534 |
| **Toplam ** | **234 ** | 534 |
27. Finansman gelirleri
31 Aralık 2013 ve 2012 tarihlerinde sona eren yıllara ait finansman gelirleri aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
|---|---|---|
| Finansman gelirleri | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Kur farkı geliri | 10.908 | 2.187 |
| Faiz gelirleri | 7.180 | 15.433 |
| Diğer | 1.277 | 2.794 |
| Toplam | 19.365 | 20.414 |
(57)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle
konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
28. Finansman giderleri
31 Aralık 2013 ve 2012 tarihlerinde sona eren yıllara ait finansman giderleri aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
|---|---|---|
| Finansman giderleri | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Banka faiz giderleri | 9.122 | - |
| Kur farkı gideri | 7.734 | 19.747 |
| Toplam | 16.856 | 19.747 |
29. Vergi varlık ve yükümlülükleri
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
|---|---|---|
| Dönem karı vergi yükümlülüğü | ||
| Cari kurumlar vergisi karşılığı | 32.361 | 38.247 |
| Eksi: Peşin ödenen vergi ve fonlar | (29.712) | (34.788) |
| **Dönem karı vergi yükümlülüğü ** | 2.649 | 3.459 |
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
| Vergi giderleri | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| - Cari dönem kurumlar vergisi | (32.361) | (38.247) |
| - Ertelenen vergi | 737 | (1.664) |
| (31.624) | (39.911) |
Kurumlar vergisi
Grup, Türkiye’de geçerli olan kurumlar vergisine tabidir. Grup’un cari dönem faaliyet sonuçlarına ilişkin tahmini vergi yükümlülükleri için ekli finansal tablolarda gerekli karşılıklar ayrılmıştır.
Vergiye tabi kurum kazancı üzerinden tahakkuk ettirilecek kurumlar vergisi oranı ticari kazancın tespitinde gider yazılan vergi matrahından indirilemeyen giderlerin eklenmesi ve vergiden istisna kazançlar, vergiye tabi olmayan gelirler ve diğer indirimler (varsa geçmiş yıl zararları ve tercih edildiği takdirde kullanılan yatırım indirimleri) düşüldükten sonra kalan matrah üzerinden hesaplanmaktadır.
2013 yılında uygulanan efektif kurumlar vergisi oranı %20’dir (2012: %20).
Türkiye’de geçici vergi üçer aylık dönemler itibariyle hesaplanmakta ve tahakkuk ettirilmektedir. 2013 yılı kurum kazançlarının geçici vergi dönemleri itibariyle vergilendirilmesi aşamasında kurum kazançları üzerinden hesaplanması gereken geçici vergi oranı %20’dir (2012: %20). Zararlar gelecek yıllarda oluşacak vergilendirilebilir kardan düşülmek üzere, maksimum 5 yıl taşınabilir. Ancak oluşan zararlar geriye dönük olarak önceki yıllarda oluşan karlardan düşülemez.
(58)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
29. Vergi varlık ve yükümlülükleri (devamı)
Türkiye’de vergi değerlendirmesiyle ilgili kesin ve kati bir mutabakatlaşma prosedürü bulunmamaktadır. Şirketler ilgili yılın hesap kapama dönemini takip eden yılın 1-25 Nisan tarihleri arasında vergi beyannamelerini hazırlamaktadır. Vergi Dairesi tarafından bu beyannameler ve buna baz olan muhasebe kayıtları 5 yıl içerisinde incelenerek değiştirilebilir.
Ertelenen vergi
Grup, ertelenen vergi varlıklarını ve yükümlülüklerini, finansal durum tablosu kalemlerinin KGK tarafından yayımlanan TMS/TFRS’ler uyarınca düzenlenmiş ve yasal finansal tabloları arasındaki farklı değerlendirilmeleri sonucunda ortaya çıkan geçici farkların etkilerini dikkate alarak hesaplamaktadır. Söz konusu geçici farklar genellikle gelir ve giderlerin, TMS/TFRS’ler ve Vergi Kanunlarına göre değişik raporlama dönemlerinde muhasebeleşmesinden kaynaklanmaktadır. İleriki dönemlerde gerçekleşecek geçici farklar üzerinden yükümlülük metoduna göre hesaplanan ertelenen vergi varlıkları ve yükümlülükleri için uygulanan oran %20’dir (31 Aralık 2012 - %20).
| Ertelenen vergi (varlıkları) /yükümlülükleri: | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
|---|---|---|
| Yeniden değerleme ve maddi varlıkların amortisman / diğer | ||
| maddi olmayan varlıkların itfa farkları | 34.721 | 33.678 |
| Finansal varlıklar değer artış fonu etkisi | 8.782 | 11.243 |
| Stok değerleme farkları | 249 | 141 |
| Kıdem tazminatı karşılıkları | (3.963) | (3.921) |
| Kullanılmamış birikmiş zararlar | (365) | - |
| Kullanılan birikmiş zararlar | - | (495) |
| Diğer | (2.721) | (1.073) |
| 36.703 | 39.573 |
Türkiye’de işletmelerin konsolide vergi iadesi beyan edememeleri sebebiyle, ertelenmiş vergi varlıkları olan bağlı ortaklıklar, ertelenmiş vergi yükümlülükleri olan bağlı ortaklıklar ile netleştirilmez ve ayrı olarak gösterilir.
| 31 Aralık 2013 | 31 | Aralık 2012 | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| **Ertelenen vergi ** | Ertelenen vergi | |||||
| Varlıkları | Yükümlülükleri | Net |
Varlıkları | Yükümlülükleri | Net | |
| Aygaz.A.Ş. | (8.006) | 43.217 | 35.211 |
(4.371) | 37.846 | 33.475 |
| Mogaz Petrol Gazları A.Ş. (*) | - | - | - |
(2.464) | 7.112 | 4.648 |
| Akpa A.Ş. | (517) | 278 | (239) |
(282) | 210 | (72) |
| Aygaz Doğal Gaz | (603) | 2.334 | 1.731 |
(714) | 2.236 | 1.522 |
| (9.126) | 45.829 | 36.703 |
(7.831) | 47.404 | 39.573 |
(*) Not 1’de detaylı olarak anlatıldığı üzere, Mogaz 22 Ocak 2013 tarihi itibariyle bir kül halinde Aygaz A.Ş ile birleşmiştir.
(59)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
29. Vergi varlık ve yükümlülükleri (devamı)
Devam eden faaliyetlerden ertelenmiş vergi hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
|---|---|---|
| Ertelenmiş vergi (varlığı) /yükümlülüğü hareketleri: | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| 1 Ocak itibariyle açılış bakiyesi | 39.573 | 34.541 |
| Ertelenmiş vergi gideri / (geliri) | (737) | 1.664 |
| Kapsamlı gelir tablosuna yansıtılan | ||
| ertelenmiş vergi gelir / (gideri): | (2.133) | 3.368 |
| Tanımlanmış fayda planları yeniden değerleme artış/azalışları | 329 | (276) |
| Nakit akış riskinden korunma kazanç/kayıpları | (2.462) | 3.644 |
| 31 Aralık itibariyle kapanış bakiyesi | 36.703 | 39.573 |
| Vergi karşılığının mutabakatı: | ||
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
| Vergi öncesi kar | 236.959 | 344.876 |
| Gelir vergisi oranı | %20 | %20 |
| Beklenen vergi gideri | 47.392 | 68.975 |
| Vergi etkisi: | ||
| - vergiye tabi olmayan gelirler | (10.708) | (5.611) |
| - kanunen kabul edilmeyen gelirler | 1.897 | 2.007 |
| - vergi etkisi olmayan konsolidasyon düzeltmeleri | (7.775) | (25.839) |
| - kullanılan mali zararlar | - | 279 |
| Diğer | 818 | 100 |
| Kar veya zarar tablosundaki vergi karşılığıgideri | 31.624 | 39.911 |
30. Pay başına kazanç
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
| Dönem boyunca mevcut hisselerin ortalama sayısı (bin adet) | 300.000 | 300.000 |
| Ana şirket hissedarlarına ait net dönem karı | 205.253 | 304.930 |
| Bin adet pay başına kar (TL) | 0,684177 | 1,016433 |
(60)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
31. İlişkili taraf açıklamaları
Bir şirketin ilişkili şirket olarak tanımlanması, şirketlerden birinin diğeri üzerinde kontrol gücüne sahip olması veya ilgili şirketin finansal ve idari kararlarını oluşturmasında önemli bir etkisi olmasına bağlı olarak belirlenmektedir. Şirket, ana ortağı Koç Holding A.Ş., Koç ailesi ve Koç ailesinin sahip olduğu şirketler tarafından kontrol edilmektedir. Finansal tablolar için hissedar şirketleri, hissedarlar ve finansal yatırımlar ile diğer Grup şirketlerinin bakiyeleri ayrı kalemler olarak gösterilmiş ve bu şirketler, ilişkili şirketler olarak adlandırılmıştır.
şirketler olarak adlandırılmıştır. |
||||
|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2013 | ||||
| Alacaklar | Borçlar | |||
| İlişkili taraflarla olan bakiyeler | Ticari | Ticari olmayan | Ticari | Ticari olmayan |
| Grup şirketleri (*) | ||||
| Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. | 8.347 | - | 75.991 | - |
| Demir Export A.Ş. | 4.762 | - | - | - |
| Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. | 975 | - | 6 | - |
| Tat Gıda Sanayi A.Ş. | 448 | - | - | - |
| Arçelik A.Ş. | 447 | - | 22.223 | - |
| Opet Petrolcülük A.Ş. | 161 | - | 45.553 | - |
| Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. | 86 | - | 1.708 | - |
| Koç Sistem Bilgi ve İletişim Hizmetleri A.Ş. | 49 | - | 2.306 | - |
| Zer Merkezi Hizmetler ve Ticaret A.Ş. (**) | - | - | 7.453 | - |
| Ram Dış Ticaret A.Ş. | - | - | 5.827 | - |
| Diğer | 1.443 | - | 2.405 | - |
| Ortaklar | ||||
| Koç Holding A.Ş. | - | - | 244 | - |
| Özkaynak yöntemine göre muhasebeleştirilen yatırımlar | ||||
| AES Entek Elektrik Üretimi A.Ş. | 1.642 | - | 459 | - |
| 18.360 | 164.175 |
(*) Grup şirketleri Koç Grubu şirketlerini içermektedir.
(**) Zer Merkezi Hizmetler ve Ticaret A.Ş. (“Zer”) Grup’a çeşitli kalemlerde (duran varlık, hammadde, çeşitli hizmet alımları) satın alma hizmeti vermektedir. Bilanço tarihi itibariyle ticari borçlar kalemi Grup’un aracılık hizmeti çerçevesinde tedarikçi şirketlerine ödemekle yükümlü olduğu tutar ve Zer’e aracılık faaliyetleri ile ilgili ödenecek komisyon tutarından oluşmaktadır.
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide bilançoda - İlişkili taraflara diğer borçlar 434 bin TL (31 Aralık 2012 – 310 bin TL) tutarındaki ortaklara temettü borcunu içermektedir.
| 31 Aralık 2012 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Alacaklar | Borçlar | |||
| İlişkili taraflarla olan bakiyeler | Ticari | Ticari olmayan | Ticari | Ticari olmayan |
| Grup şirketleri (*) | ||||
| Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. | 10.138 | - | 61.650 | - |
| Zer Merkezi Hizmetler ve Ticaret A.Ş. (**) | 1.648 | - | 6.372 | - |
| Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. | 882 | - | 358 | - |
| Arçelik A.Ş. | 714 | - | 19.454 | - |
| Otokar Otobüs Karoseri Sanayi A.Ş. | 496 | - | - | - |
| Opet Petrolcülük A.Ş. | 167 | - | 19.430 | - |
| Diğer | 1.165 | - | 10.602 | - |
| Ortaklar | ||||
| Koç Holding A.Ş. | - | - | 173 | - |
| Özkaynak yöntemine göre muhasebeleştirilen yatırımlar | ||||
| AES Entek Elektrik Üretimi A.Ş | 31 | - | 81 | - |
| 15.241 | - | 118.120 | - |
(*) Grup şirketleri Koç Grubu şirketlerini içermektedir.
(**) Zer Merkezi Hizmetler ve Ticaret A.Ş. (“Zer”) Grup’a çeşitli kalemlerde (duran varlık, hammadde, çeşitli hizmet alımları) satın alma hizmeti vermektedir. Bilanço tarihi itibariyle ticari borçlar kalemi Grup’un aracılık hizmeti çerçevesinde tedarikçi şirketlerine ödemekle yükümlü olduğu tutar ve Zer’e aracılık faaliyetleri ile ilgili ödenecek komisyon tutarından oluşmaktadır.
(61)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
31. İlişkili taraf açıklamaları (devamı)
| 1 Ocak - 31 Aralık 2013 | 1 Ocak - 31 Aralık 2013 | |||
|---|---|---|---|---|
| Alımlar | Satışlar | Alımlar | Satışlar | |
| İlişkili taraflarla olan işlemler | (Mal) | (Mal) | (Hizmet) | (Hizmet) |
| Grup şirketleri (*) | ||||
| Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. | 756.878 | 272.006 | 1.987 | 1.851 |
| Opet Petrolcülük A.Ş.(**) | 138.859 | 1.445 | 1.497 | - |
| Arçelik A.Ş. | 83.098 | 4.908 | 156 | - |
| Zer Merkezi Hizmetler ve Ticaret A.Ş. | 16.606 | 9 | 19.745 | - |
| Koç Sistem Bilgi ve İletişim Hizmetleri A.Ş. | 432 | 87 | 3.968 | - |
| Tanı Pazarlama ve İletişim Hizmetleri A.Ş. | 11 | 6 | 2.241 | - |
| Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. | 9 | 2.393 | 3.846 | - |
| Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. | - | 15.333 | - | - |
| Demir Export A.Ş. | - | 18.808 | - | - |
| Tat Gıda Sanayi A.Ş. | - | 12.183 | - | - |
| Setur Servis Turistik A.Ş. | - | 66 | 3.231 | - |
| Vehbi Koç Vakfı | - | 2 | 4.047 | - |
| Setair Hava Taşımacılığı ve Hizm. A.Ş. | - | - | 3.632 | - |
| Callus Bilgi ve İletişim Hizmetleri A.Ş. (***) | - | - | 654 | - |
| Diğer | 26.300 | 19.235 | 2.293 | - |
| Ortaklar | ||||
| Koç Holding A.Ş. | - | 29 | 5.370 | - |
| Özkaynak yöntemine göre muhasebeleştirilen yatırımlar | ||||
| AES Entek Elektrik Üretimi A.Ş. | - | 16.106 | 2.414 | - |
| 1.022.193 | 362.616 | 55.081 | 1.851 |
(*) Grup şirketleri Koç Grubu şirketlerini içermektedir.
(**) Opet istasyonlarında satılan gaza ilişkin Opet’e ödenen komisyon giderleri 31 Aralık 2013 tarihi itibari ile 88.432 bin TL’dir (31 Aralık 2012: 81.873 bin TL). Söz konusu komisyon giderleri satışların bir parçası olarak değerlendirilerek, kar veya zarar tablosu içerisinde satış indirimleri olarak gösterilmiştir.
(***) 2013 yılı Temmuz ayı itibariyle satılarak grup dışına çıkmıştır.
(62)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
31. İlişkili taraf açıklamaları (devamı)
| 31. İlişkili taraf açıklamaları (devamı) |
||||
|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak - 31 Aralık 2012 | ||||
| Alımlar | Satışlar | Alımlar | Satışlar |
|
| İlişkili taraflarla olan işlemler | (Mal) | (Mal) | (Hizmet) | (Hizmet) |
| Grup şirketleri (*) | ||||
| Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. | 644.886 | 259.129 | 1.626 | 864 |
| Opet Petrolcülük A.Ş.(**) | 105.592 | 835 | 2.972 | - |
| Arçelik A.Ş. | 82.539 | 4.853 | 57 | - |
| Ram Dış Ticaret A.Ş. | 22.260 | - | 221 | - |
| Zer Merkezi Hizmetler ve Ticaret A.Ş. | 16.491 | 357 | 23.611 | 17 |
| Opet-Fuchs Madeni Yağlar | 656 | 17 | 24 | - |
| Koç Sistem Bilgi ve İletişim Hizmetleri A.Ş. | 308 | 38 | 7.685 | - |
| Koçtaş Yapı Marketleri Ticaret A.Ş. | 274 | 301 | 16 | - |
| Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. | 31 | 2.409 | 4.278 | - |
| Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. | - | 15.026 | 315 | - |
| Demir Export A.Ş. | - | 7.016 | - | - |
| Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. | - | 5.909 | 3 | - |
| Otokar Otobüs Karoseri Sanayi A.Ş. | - | 3.375 | 71 | - |
| Türk Traktör ve Ziraat Makinaları A.Ş. | - | 2.723 | - | - |
| Harranova Besi ve Tarım Ürünleri A.Ş. | - | 2.172 | - | - |
| RMK Marine Gemi Yapım San. ve Deniz Taş. İşl. A.Ş. | - | 854 | 7 | - |
| Altınyunus Çeşme Turistik Tesisler. A.Ş. | - | 590 | - | - |
| Yapı Kredi Bankası A.Ş. | - | 366 | - | - |
| Marmaris Altınyunus Turistik Tesisleri A.Ş. | - | 335 | 9 | - |
| Tat Gıda Sanayi A.Ş. | - | 222 | - | - |
| Vehbi Koç Vakfı Koç Üniversitesi | - | 141 | 402 | - |
| Yapı Kredi Sigorta A.Ş. | - | 38 | 57 | - |
| Düzey Tüketim Malları Pazarlama A.Ş. | - | 36 | 565 | - |
| Setur Servis Turistik A.Ş. | - | 34 | 3.036 | - |
| Callus Bilgi ve İletişim Hizmetleri A.Ş. | - | 19 | 1.185 | - |
| Ark İnşaat A.Ş. | - | 18 | - | - |
| Divan Turizm İşletmeleri | - | 304 | 231 | - |
| Setair Hava Taşımacılığı ve Hizm. A.Ş. | - | - | 3.446 | - |
| Diğer | 129 | 131 | 2.705 | - |
| Ortaklar | ||||
| Koç Holding A.Ş. | - | 22 | 4.554 | - |
| Özkaynak yöntemine göre muhasebeleştirilen yatırımlar | ||||
| AES Entek Elektrik Üretimi A.Ş. | - | 18 | 774 | - |
| 873.166 | 307.288 | 57.850 | 881 |
(*) Grup şirketleri Koç Grubu şirketlerini içermektedir.
(63)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
31. İlişkili taraf açıklamaları (devamı)
| 1 Ocak - 31 Aralık 2013 | 1 Ocak - 31 Aralık 2013 | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Maddi ve maddi | |||||
| İlişkili taraflarla olan kira ve maddi duran varlık | olmayan duran | Maddi duran | |||
| işlemleri | Kirageliri | Kiragideri | varlık alımı | **varlık satışı ** | |
| Grup şirketleri (*) | |||||
| Opet Petrolcülük A.Ş. | 470 | 16 | - | - | |
| Küsel Ltd.Şti. | 2 | - | - | - | |
| Yapı Kredi Bankası A.Ş. | - | 152 | - | - | |
| Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. | - | 974 | 394 | 110 | |
| Koç Sistem Bilgi ve İletişim Hizmetleri A.Ş. | - | - | 1.698 | - | |
| Otokar Otobüs Karoseri Sanayi A.Ş. | - | - | 415 | - | |
| Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. | - | - | 562 | - | |
| Diğer | - | - | 276 | - | |
| Ortaklar | |||||
| Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş. | - | - | 2 | - | |
| Özkaynak yöntemine göre muhasebeleştirilen | |||||
| yatırımlar | |||||
| Zinerji Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. | 3 | - | - | - | |
| 475 | 1.142 | 3.347 | 110 | ||
| 1 Ocak - 31 Aralık 2012 | |||||
| Maddi ve maddi | |||||
| İlişkili taraflarla olan kira ve maddi | duran varlık | olmayan duran | Maddi duran | ||
| işlemleri | Kirageliri | Kiragideri | varlık alımı | varlık satışı | |
| Grup şirketleri (*) | |||||
| Opet Petrolcülük A.Ş. | 421 | 18 | - | 36 | |
| Küsel Ltd. Şti. | 2 | - | - | - | |
| Yapı Kredi Bankası A.Ş. | - | 342 | - | - | |
| Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. | - | 108 | 1.283 | 277 | |
| Koç Sistem Bilgi ve İletişim Hizmetleri A.Ş. | - | - | 1.695 | - | |
| Otokar Otobüs Karoseri Sanayi A.Ş. | - | - | 230 | - | |
| Zer Merkezi Hizmetler ve Ticaret A.Ş. | - | - | 30 | 2.138 | |
| Koçtaş Yapı Marketleri Ticaret A.Ş. | - | - | 3 | - | |
| Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. | - | - | 73 | - | |
| THY Opet Havacılık Yakıtları A.Ş. | - | - | - | 14 | |
| Ortaklar | |||||
| Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş. | - | 46 | - | - | |
| Özkaynak yöntemine göre |
muhasebeleştirilen | ||||
| yatırımlar | |||||
| Zinerji Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. | 3 | - | - | - | |
| 426 | 514 | 3.314 | 2.465 |
(*) Grup şirketleri Koç Grubu şirketlerini içermektedir.
(64)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
31. İlişkili taraf açıklamaları (devamı)
| 1 Ocak - 31 Aralık 2013 | 1 Ocak - 31 Aralık 2013 | |||
|---|---|---|---|---|
| Finansal | Finansal | Diğer | Diğer | |
| İlişkili taraflarla olan finansal ve diğer işlemler | gelir | gider | gelir | Gider |
| Grup şirketleri (*) | ||||
| Yapı Kredi Bankası A.Ş. | 12.200 | 2.359 | - | - |
| Opet Petrolcülük A.Ş. | - | - | 1.309 | - |
| Diğer | - | - | 110 | - |
| Özkaynak yöntemine göre muhasebeleştirilen | ||||
| yatırımlar | ||||
| AES Entek Elektrik Üretimi A.Ş. | 1.277 | - | - | - |
| 13.477 | 2.359 | 1.419 | - | |
| 1 Ocak - 31 Aralık 2012 | ||||
| Finansal | Finansal | Diğer | Diğer | |
| İlişkili taraflarla olan finansal ve diğer işlemler | gelir | gider | gelir | Gider |
| Grup şirketleri (*) | ||||
| Yapı Kredi Bankası A.Ş. | 11.889 | 9.095 | - | - |
| Zer Merkezi Hizmetler ve Ticaret A.Ş. | - | - | 1.143 | - |
| Opet Petrolcülük A.Ş. | - | - | 23 | - |
| THY-Opet Havacılık Yakıtları A.Ş | - | - | 8 | - |
| Özkaynak yöntemine göre muhasebeleştirilen yatırımlar | ||||
| AES Entek Elektrik Üretimi A.Ş | 2.794 | - | - | - |
| 14.683 | 9.095 | 1.174 | - |
(*) Grup şirketleri Koç Grubu şirketlerini içermektedir.
| Bankadaki mevduatlar | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
|---|---|---|
| Grup şirketleri (*) | ||
| Yapı Kredi Bankası A.Ş. | 129.151 | 76.894 |
| Kredi kartı alacakları | 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 |
| Grup şirketleri (*) | ||
| Yapı Kredi Bankası A.Ş. | 24.274 | 20.442 |
(*) Grup şirketleri Koç Grubu şirketlerini içermektedir.
Üst düzey yöneticilere sağlanan faydalar:
Grup, üst düzey yönetim kadrosunu yönetim kurulu üyeleri, genel müdür ve genel müdür yardımcıları olarak belirlemiştir.
Üst düzey yöneticilere sağlanan faydalar tutarı, maaş, primler, SGK işveren primi, işsizlik işveren primi ile yönetim kurulu üyelerine ödenen huzur haklarını içermektedir.
Grup’un 31 Aralık 2013 tarihi itibariyle üst düzey yöneticilerine sağladığı faydalar toplamı 31.940 bin TL’dir (31 Aralık 2012: 21.879 bin TL).
(65)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı) (Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
32. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi
a) Sermaye riski yönetimi
Sermayeyi yönetirken Grup’un hedefleri, ortaklarına getiri ve sermaye maliyetini azaltmak amacıyla en uygun sermaye yapısını sürdürmek ve Grup’un faaliyetlerinin devamını sağlayabilmektir. Sermaye yapısını korumak veya yeniden düzenlemek için Şirket sermayeyi hissedarlara iade edebilir, yeni hisseler çıkarabilir ve borçlanmayı azaltmak için varlıklarını satabilir.
Sektördeki diğer şirketlere paralel olarak Grup sermayeyi net finansal borç/özkaynak oranını kullanarak izler. Bu oran net borcun toplam özkaynağa bölünmesiyle bulunur. Net borç, nakit ve nakit benzeri değerlerin toplam finansal borç tutarından düşülmesiyle hesaplanır.
Risk yönetimi, Yönetim Kurulu tarafından onaylanan politikalar doğrultusunda merkezi bir hazine bölümü tarafından yürütülmektedir. Risk politikalarına ilişkin olarak ise Grup’un hazine bölümü tarafından finansal risk tanımlanır, değerlendirilir ve Grup’un operasyon üniteleri ile birlikte çalışmak suretiyle riskin azaltılmasına yönelik araçlar kullanılır. Yönetim Kurulu tarafından risk yönetimine ilişkin olarak gerek yazılı genel bir mevzuat gerekse döviz kuru riski, faiz riski, kredi riski, türev ürünlerinin ve diğer türevsel olmayan finansal araçların kullanımı ve likidite fazlalığının nasıl değerlendirileceği gibi çeşitli risk türlerini kapsayan yazılı prosedürler oluşturulur.
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
|---|---|---|
| Toplam kısa ve uzun vadeli borçlanmalar | 237.807 | 5.810 |
| Eksi: Nakit ve nakit benzerleri | (173.054) | (125.365) |
| Net finansal borç | 64.753 | - |
| Toplam özkaynaklar | 2.243.576 | 2.380.535 |
| Finansal net borç / özkaynak oranı | %3 | - |
b) Finansal risk faktörleri
Grup faaliyetleri nedeniyle piyasa riski (kur riski, gerçeğe uygun değer faiz oranı riski, faiz oranı riski ve fiyat riski), kredi riski ve likidite riskine maruz kalmaktadır. Grubun risk yönetimi programı genel olarak mali piyasalardaki belirsizliğin, Grup finansal performansı üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerinin minimize edilmesi üzerine odaklanmaktadır. Grup, çeşitli finansal risklerden korunmak amacı ile türev ürünleri kullanmaktadır.
b.1) Kredi riski yönetimi
Finansal aracın taraflarından birinin sözleşmeye bağlı yükümlülüğünü yerine getirememesi nedeniyle Grup’a finansal bir kayıp oluşturması riski, kredi riski olarak tanımlanır. Grup, işlemlerini yalnızca kredi güvenilirliği olan taraflarla gerçekleştirme ve mümkün olduğu durumlarda, yeterli teminat elde etme yoluyla kredi riskini azaltmaya çalışmaktadır. Grup’un maruz kaldığı kredi riskleri ve müşterilerin kredi durumları devamlı olarak izlenmektedir. Kredi riski, müşteriler için belirlenen ve risk yönetimi kurulu tarafından her yıl incelenen ve onaylanan sınırlar aracılığıyla kontrol edilmektedir.
Ticari alacaklar, çeşitli sektör ve coğrafi alanlara dağılmış, çok sayıdaki bayi ve müşteriyi kapsamaktadır ve Grup yönetimi tarafından sürekli kredi değerlendirmeleri yapılmaktadır.
(66)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
32. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi (devamı)
Finansal araç türleri itibariyle maruz kalınan kredi riskleri
| Finansal araç türleri itibariyle maruz kalınan kredi riskleri | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Alacaklar | ||||||
| Ticari | alacaklar | Diğer | alacaklar | |||
| İlişkili | Diğer | İlişkili | Diğer | Bankalardaki | Kredi kartı | |
| 31 Aralık 2013 | **taraf ** | **taraf ** | **taraf ** | **taraf ** | mevduat | alacakları |
| Raporlama tarihi itibariyle maruz kalınan azami kredi riski (*) | 18.360 | 355.850 | - | 4.582 | 140.136 | 32.562 |
| - Azami riskin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı | 245.269 | - | - | - | - | |
| A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri | 18.360 | 311.623 | - | 4.582 | 140.136 | 32.562 |
| B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan, aksi takdirde vadesi geçmiş veya değer düşüklüğüne | ||||||
| uğramış sayılacak finansal varlıkların defter değeri | - | - | - | - | - | - |
| C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri | - | 44.227 | - | - | - | - |
| - teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | 23.696 | - | - | - | - |
| D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri | - | - | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) | - | 16.694 | - | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | (16.694) | - | - | - | - |
| - Net değerin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - | - | - | - | - |
| E. Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar | - | - | - | - | - | - |
(*) Elde bulundurulan teminatlar ve kredi güvenilirliğinde artış sağlayan diğer unsurlar dikkate alınmaksızın, bilanço tarihi itibariyle maruz kalınan azami kredi riskini gösteren tutarlardır.
(67)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
32. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi (devamı)
Finansal araç türleri itibariyle maruz kalınan kredi riskleri
| Finansal araç türleri itibariyle maruz kalınan kredi riskleri | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Alacaklar | ||||||
| Ticarialacaklar | Diğeralacaklar | |||||
| İlişkili | Diğer |
İlişkili | Diğer |
Bankalardaki | Kredi kartı | |
| 31 Aralık 2012 | taraf | taraf |
taraf | taraf |
mevduat | alacakları |
| Raporlama tarihi itibariyle maruz kalınan azami kredi riski (*) | 15.241 | 293.455 |
32.750 | 3.990 |
99.545 | 25.588 |
| - Azami riskin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | 195.283 |
- | - |
- | - |
| A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri | 15.241 | 256.213 |
32.750 | 3.990 |
99.545 | 25.588 |
| B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan, aksi takdirde vadesi geçmiş veya değer düşüklüğüne | ||||||
| uğramış sayılacak finansal varlıkların defter değeri | - | - |
- | - |
- | - |
| C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri | - | 37.242 |
- | - |
- | - |
| - teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | 24.625 |
- | - |
- | - |
| D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri | - | - |
- | - |
- | - |
| - Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) | - | 15.558 |
- | - |
- | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | (15.558) |
- | - |
- | - |
| - Net değerin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı | - | - |
- | - |
- | - |
| E. Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar | - | - |
- | - |
- | - |
(*) Elde bulundurulan teminatlar ve kredi güvenilirliğinde artış sağlayan diğer unsurlar dikkate alınmaksızın, bilanço tarihi itibariyle maruz kalınan azami kredi riskini gösteren tutarlardır.
(68)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
32. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi (devamı)
| Ticari | Diğer | Bankalardaki | Türev | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2013 | **alacaklar ** | **alacaklar ** | mevduat | **araçlar ** | **Diğer ** | **Toplam ** |
| Vadesi üzerinden 1-30 gün geçmiş | 32.643 | - | - | - | - | 32.643 |
| Vadesi üzerinden 1-3 ay geçmiş | 8.043 | - | - | - | - | 8.043 |
| Vadesi üzerinden 3-12 ay geçmiş | 1.631 | - | - | - | - | 1.631 |
| Vadesi üzerinden 1-5 yıl geçmiş | 1.908 | - | - | - | - | 1.908 |
| Vadesini 5 yıldan fazla geçmiş | 2 | - | - | - | - | 2 |
| Toplam vadesigeçen alacaklar | 44.227 | - | - | - | - | 44.227 |
| Teminat vs ilegüvence altına alınmış kısım | 23.696 | - | - | - | - | 23.696 |
| Ticari | Diğer | Bankalardaki | Türev | |||
| 31 Aralık 2012 | alacaklar | alacaklar | mevduat | araçlar | Diğer | Toplam |
| Vadesi üzerinden 1-30 gün geçmiş | 25.836 | - | - | - | - | 25.836 |
| Vadesi üzerinden 1-3 ay geçmiş | 7.545 | - | - | - | - | 7.545 |
| Vadesi üzerinden 3-12 ay geçmiş | 3.208 | - | - | - | - | 3.208 |
| Vadesi üzerinden 1-5 yıl geçmiş | 653 | - | - | - | - | 653 |
| Vadesini 5 yıldan fazla geçmiş | - | - | - | - | - | - |
| Toplam vadesigeçen alacaklar | 37.242 | - | - | - | - | 37.242 |
| Teminat vs ilegüvence altına alınmışkısım | 24.625 | - | - | - | - | 24.625 |
(69)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı) (Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
32. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi (devamı)
b.2) Likidite risk yönetimi
Likidite riski yönetimi ile ilgili esas sorumluluk, Yönetim Kurulu’na aittir. Yönetim Kurulu, Grup Yönetiminin kısa, orta ve uzun vadeli fonlama ve likidite gereklilikleri için, uygun bir likidite riski yönetimi oluşturmuştur. Grup, likidite riskini tahmini ve fiili nakit akımlarını düzenli olarak takip etmek ve finansal varlık ve yükümlülüklerin vadelerinin eşleştirilmesi yoluyla yeterli fonların ve borçlanma rezervinin devamını sağlamak suretiyle, yönetir.
Aşağıdaki tablo, Grup’un finansal yükümlülüklerinin vade dağılımını göstermektedir. Türev olmayan finansal yükümlülükler iskonto edilmeden ve ödemesi gereken en erken tarihler esas alınarak hazırlanmıştır. Söz konusu yükümlülükler üzerinden ödenecek faizler aşağıdaki tabloya dahil edilmiştir. Türev finansal yükümlülükler ise iskonto edilmemiş net nakit giriş ve çıkışlarına göre düzenlenmiştir. Vadeli işlem araçları brüt ödenmesi gereken vadeli işlemler için net olarak ödenir ve iskonto edilmemiş, brüt nakit giriş ve çıkışları üzerinden realize edilir. Alacaklar veya borçlar sabit olmadığı zaman açıklanan tutar, rapor tarihindeki getiri eğrilerinden elde edilen faiz oranı kullanılarak belirlenir.
| 31 Aralık 2013 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sözleşme | ||||||
| uyarınca nakit | ||||||
| Defter | çıkışlar toplamı | 3 aydan | 3-12 ay | 1-5 yıl | 5 yıldan | |
| Sözleşme uyarınca vadeler | değeri | (I+II+III+IV) | kısa(I) | arası(II) | arası(III) | uzun (IV) |
| Türev olmayan finansal | ||||||
| yükümlülükler | ||||||
| Kısa ve uzun vadeli | ||||||
| borçlanmalar | 237.807 | 251.337 | 42.873 | 53.338 | 155.126 | - |
| Ticari borçlar | 376.346 | 376.346 | 376.346 | - | - | - |
| Diğer borçlar | 74.192 | 74.192 | 578 | - | - | 73.614 |
| Diğer yükümlülükler | 67.614 | 67.614 | 67.614 | - | - | - |
| 755.959 | 769.489 | 487.411 | 53.338 | 155.126 | 73.614 |
(70)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
32. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi (devamı)
| 31 Aralık 2012 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sözleşme | ||||||
| uyarınca nakit | ||||||
| Defter | çıkışlar toplamı | 3 aydan | 3-12 ay | 1-5 yıl | 5 yıldan | |
| Sözleşme uyarıncavadeler | değeri | (I+II+III+IV) | kısa (I) | arası(II) | arası(III) | uzun(IV) |
| Türev olmayan finansal | ||||||
| yükümlülükler | ||||||
| Kısa ve uzun vadeli | ||||||
| borçlanmalar | 5.810 | 5.810 | 5.810 | - | - | - |
| Ticari borçlar | 268.580 | 268.580 | 268.580 | - | - | - |
| Diğer borçlar | 71.086 | 71.086 | 391 | - | - | 70.695 |
| Diğer yükümlülükler | 97.185 | 97.185 | 97.185 | - | - | - |
| Toplamyükümlülük | 442.661 | 442.661 | 371.966 | - | - | 70.695 |
| Sözleşme | ||||||
| Kayıtlı | uyarınca | 3 aydan | 3-12 ay | 1 yıl - | 5 yıl | |
| Türev finansalaraçlar(*) | değeri | nakit akışı | kısa | arası | 5 yılarası | ve üzeri |
| Türev nakit girişleri | - | 25.723 | 23.120 | 2.603 | - | - |
| Türev nakit çıkışları | - | (25.985) | (23.339) | (2.646) | - | - |
| Türev finansal araçlar,net | (135) | (262) | (219) | (43) | - | - |
(*) Belirtilen tutarlar kontrata bağlı iskonto edilmemiş nakit akışlarıdır.
b.3) Piyasa riski yönetimi
Grup’un faaliyetleri öncelikle, aşağıda ayrıntılarına yer verildiği üzere, döviz kurundaki ve faiz oranındaki değişiklikler ile ilgili finansal risklere maruz kalmaktadır. Döviz kuru ve faiz oranıyla ilişkilendirilen riskleri kontrol altında tutabilmek için Grup, aşağıdakilerin de dahil olduğu türev niteliğinde olan çeşitli finansal araçlar kullanmaktadır:
-
yabancı para cinsinden olan borçlardan doğan döviz kuru riskini kontrol altında tutabilmek için yapılan vadeli döviz alım sözleşmeleri
-
yabancı para cinsinden olan borçlardan doğan döviz kuru riskini kontrol altında tutabilmek için yapılan döviz opsiyon anlaşmaları
-
yabancı para cinsinden borçlardan doğan döviz ve faiz riskini kontrol altında tutabilmek için yapılan anapara ve faiz takas anlaşmaları
Piyasa riskleri ayrıca, duyarlılık analizleri ve stres senaryoları ile de değerlendirilmektedir.
Cari yılda Grup’un maruz kaldığı piyasa riskinde veya maruz kalınan riskleri yönetim ve ölçüm yöntemlerinde, önceki yıla göre bir değişiklik olmamıştır.
(71)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
32. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi (devamı)
b.3.1) Kur riski yönetimi
Yabancı para cinsinden işlemler, kur riskinin oluşmasına sebebiyet vermektedir. Kur riski, onaylanmış politikalara dayalı olarak yapılan vadeli döviz alım/satım sözleşmeleri ile yönetilmektedir.
Grup’un yabancı para cinsinden parasal ve parasal olmayan varlıklarının ve parasal ve parasal olmayan yükümlülüklerinin bilanço tarihi itibariyle dağılımı aşağıdaki gibidir:
| Toplam | ABD Doları | Euro | |||
|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2013 | **TL karşılığı ** | **TL karşılığı ** | **TL karşılığı ** | Diğer | |
| 1. | Ticari alacaklar | 26.346 | 22.706 | 3.640 | - |
| 2.a | Parasal finansal varlıklar | 48.163 | 47.713 | 203 | 247 |
| 2.b | Parasal olmayan finansal varlıklar | - | - | - | - |
| 3. | Diğer | - | - | - | - |
| 4. | Dönen varlıklar | 74.509 | 70.419 | 3.843 | 247 |
| 5. | Ticari alacaklar | - | - | - | - |
| 6.a | Parasal finansal varlıklar | - | - | - | - |
| 6.b | Parasal olmayan finansal varlıklar | - | - | - | - |
| 7. | Diğer | - | - | - | - |
| 8. | Duran varlıklar | - | - | - | - |
| 9. | Toplam varlıklar | 74.509 | 70.419 | 3.843 | 247 |
| 10. | Ticari borçlar | (136.707) | (136.605) | (56) | (46) |
| 11. | Finansal yükümlülükler | (85.372) | (85.372) | - | - |
| 12.a | Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 12.b | Parasal olmayan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 13. | Kısa vadeli yükümlülükler | (222.079) | (221.977) | (56) | (46) |
| 14. | Ticari borçlar | - | - | - | - |
| 15. | Finansal yükümlülükler | - | - | - | - |
| 16.a | Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 16.b | Parasal olmayan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 17. | Uzun vadeliyükümlülükler | - | - | - | - |
| 18. | Toplamyükümlülükler | (222.079) | (221.977) | (56) | (46) |
| 19. | Bilanço dışı döviz cinsinden türev araçların net varlık / | ||||
| yükümlülük pozisyonu (19a-19b) | - | - | - | - | |
| 19.a | Aktif karakterli bilanço dışı döviz cinsinden türev | ||||
| ürünlerin tutarı | - | - | - | - | |
| 19.b | Pasif karakterli bilanço dışı döviz cinsinden türev | ||||
| ürünlerin tutarı | - | - | - | - | |
| 20. | Netyabancıpara varlıkyükümlülükpozisyonu | (147.570) | (151.558) | 3.787 | 201 |
| 21. | Parasal kalemlerin net yabancı para varlık / | ||||
| yükümlülük pozisyonu | |||||
| (1+2a+5+6a+10+11+12a+14+15+16a) | (147.570) | (151.558) | 3.787 | 201 | |
| 22. | Döviz hedge'i için kullanılan finansal araçların | ||||
| toplam gerçeğe uygun değeri | - | - | - | - | |
| 23. | Döviz varlıkların hedge edilen kısmının tutarı | - | - | - | - |
| 24. | Döviz yükümlülüklerin hedge edilen kısmının tutarı | - | - | - | - |
| 25. | İhracat | 611.454 | 593.180 | 18.274 | - |
| 26. | İthalat | 2.197.655 | 2.188.288 | 8.569 | 798 |
Grup, net yabancı para finansal yükümlülüklerden ötürü ortaya çıkan kur riskini, ürün satış fiyatlarına döviz kuru değişimlerini yansıtmak suretiyle sınırlandırmaktadır. 31 Aralık 2013 tarihi itibariyle Grup’un sahip olduğu toplam LPG stokları tutarı 151.698 bin TL (31 Aralık 2012 - 110.739 bin TL)’dir.
(72)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
32. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi (devamı)
| Toplam | ABD Doları | Euro | |||
|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2012 | TL karşılığı | TL karşılığı | TL karşılığı | Diğer | |
| 1. | Ticari alacaklar | 30.881 | 30.352 | 529 | - |
| 2.a | Parasal finansal varlıklar | 23.209 | 21.266 | 1.780 | 163 |
| 2.b | Parasal olmayan finansal varlıklar | - | - | - | - |
| 3. | Diğer | - | - | - | - |
| 4. | Dönen varlıklar | 54.090 | 51.618 | 2.309 | 163 |
| 5. | Ticari alacaklar | - | - | - | - |
| 6.a | Parasal finansal varlıklar | - | - | - | - |
| 6.b | Parasal olmayan finansal varlıklar | - | - | - | - |
| 7. | Diğer | - | - | - | - |
| 8. | Duran varlıklar | - | - | - | - |
| 9. | Toplam varlıklar | 54.090 | 51.618 | 2.309 | 163 |
| 10. | Ticari borçlar | (100.719) | (99.669) | (1.007) | (43) |
| 11. | Finansal yükümlülükler | - | - | - | - |
| 12.a | Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 12.b | Parasal olmayan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 13. | Kısa vadeli yükümlülükler | (100.719) | (99.669) | (1.007) | (43) |
| 14. | Ticari borçlar | - | - | - | - |
| 15. | Finansal yükümlülükler | - | - | - | - |
| 16.a | Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 16.b | Parasal olmayan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 17. | Uzun vadeliyükümlülükler | - | - | - | - |
| 18. | Toplamyükümlülükler | (100.719) | (99.669) | (1.007) | (43) |
| 19. | Bilanço dışı döviz cinsinden türev araçların net varlık / | ||||
| yükümlülük pozisyonu (19a-19b) | 25.723 | 25.723 | - | - | |
| 19.a | Aktif karakterli bilanço dışı döviz cinsinden türev | ||||
| ürünlerin tutarı | 25.723 | 25.723 | - | - | |
| 19.b | Pasif karakterli bilanço dışı döviz cinsinden türev | ||||
| ürünlerin tutarı | - | - | - | - | |
| 20. | Netyabancıpara varlıkyükümlülükpozisyonu | (20.906) | (22.328) | 1.302 | 120 |
| 21. | Parasal kalemlerin net yabancı para varlık / | ||||
| yükümlülük pozisyonu | |||||
| (1+2a+5+6a+10+11+12a+14+15+16a) | (46.629) | (48.051) | 1.302 | 120 | |
| 22. | Döviz hedge'i için kullanılan finansal araçların | ||||
| toplam gerçeğe uygun değeri | - | - | - | - | |
| 23. | Döviz varlıkların hedge edilen kısmının tutarı | - | - | - | - |
| 24. | Döviz yükümlülüklerin hedge edilen kısmının tutarı | - | - | - | - |
| 25. | İhracat | 700.264 | 686.898 | 13.366 | - |
| 26. | İthalat | 2.378.250 | 2.371.886 | 5.614 | 750 |
Vadeli döviz alım/satım sözleşmeleri
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle bulunmamaktadır. 31 Aralık 2012 tarihi itibariyle vadeli alım/satım sözleşmeleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:
| 31 Aralık 2012 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Vade aralığı | Parite aralığı | Kontrat tipi | İşlemler | Toplam tutar | Para birimi |
| 1 ile 3 ay | 1,784 - 1,7965 | Forward | TL Satar ABD Doları Alır | 12.970 | ABD Doları |
| 3 ile 6 ay | 1,8013 | Forward | TL Satar ABD Doları Alır | 1.460 | ABD Doları |
(73)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
32. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi (devamı)
Kur riskine duyarlılık:
Grup, başlıca ABD Doları ve EURO cinsinden kur riskine maruz kalmaktadır.
Aşağıdaki tablo Grup’un ABD Doları ve EURO kurlarındaki %10’luk artışa ve azalışa olan duyarlılığını göstermektedir. %10’luk oran, üst düzey yöneticilere Grup içinde kur riskinin raporlanması sırasında kullanılan oran olup, söz konusu oran yönetimin döviz kurlarında beklediği olası değişikliği ifade etmektedir. Duyarlılık analizi sadece yıl sonundaki açık yabancı para cinsinden parasal kalemleri kapsar ve söz konusu kalemlerin yıl sonundaki %10’luk kur değişiminin etkilerini gösterir. Bu analiz, dış kaynaklı krediler ile birlikte Grup içindeki yurt dışı faaliyetler için kullanılan, krediyi alan ve de kullanan tarafların fonksiyonel para birimi dışındaki kredilerini kapsamaktadır.
Pozitif değer, kar/zararda ve diğer özkaynak kalemlerindeki artışı ifade eder.
| 31 Aralık 2013 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Kar/Zarar | Özkaynaklar | |||
| Yabancı | Yabancı | Yabancı | Yabancı | |
| paranın | paranın | paranın | paranın | |
| değer | değer | değer | değer | |
| kazanması | kaybetmesi | kazanması | kaybetmesi | |
| ABD Doları kurunun %10 değişmesi halinde | ||||
| ABD Doları net varlık/yükümlülüğü | (15.156) | 15.156 | (15.156) | 15.156 |
| ABD Doları riskinden korunan kısım | - | - | - | - |
| ABD Doları net etki | (15.156) | 15.156 | (15.156) | 15.156 |
| Euro kurunun %10 değişmesi halinde | ||||
| Euro net varlık/yükümlülüğü | 379 | (379) | 379 | (379) |
| Euro riskinden korunan kısım | - | - | - | - |
| Euro net etki | 379 | (379) | 379 | (379) |
| Toplam | (14.777) | 14.777 | (14.777) | 14.777 |
| 31 Aralık 2012 | ||||
| Kar/Zarar | Özkaynaklar | |||
| Yabancı | Yabancı | Yabancı | Yabancı | |
| paranın | paranın | paranın | paranın | |
| değer | değer | değer | değer | |
| kazanması | kaybetmesi | kazanması | kaybetmesi | |
| ABD Doları kurunun %10 değişmesi halinde | ||||
| ABD Doları net varlık/yükümlülüğü | (2.233) | 2.233 | (2.233) | 2.233 |
| ABD Doları riskinden korunan kısım | - | - | - | - |
| ABD Doları net etki | (2.233) | 2.233 | (2.233) | 2.233 |
| Euro kurunun %10 değişmesi halinde | ||||
| Euro net varlık/yükümlülüğü | 130 | (130) | 130 | (130) |
| Euro riskinden korunan kısım | - | - | - | - |
| Euro net etki | 130 | (130) | 130 | (130) |
| Toplam | (2.103) | 2.103 | (2.103) | 2.103 |
(74)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı) (Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
32. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi (devamı)
b.3.2) Faiz oranı riski yönetimi
Faiz oranlarındaki değişmelerin faiz getiren varlık ve yükümlülükler üzerindeki etkisi, Grup’u faiz oranı riskine maruz bırakmaktadır. Söz konusu risk, Grup tarafından, faiz oranı takas sözleşmeleri ve vadeli faiz oranı sözleşmeleri yoluyla sabit ve değişken oranlı borçlar arasında uygun bir dağılım yapılmak suretiyle, yönetilmektedir. Riskten korunma stratejileri, faiz oranı beklentisi ve tanımlı olan risk ile uyumlu olması için düzenli olarak değerlendirilmektedir. Böylece optimal riskten korunma stratejisinin oluşturulması, gerek bilanço pozisyonunun gözden geçirilmesi gerekse faiz harcamalarının farklı faiz oranlarında kontrol altında tutulması amaçlanmaktadır .
Grup’un faiz oranına duyarlı finansal araçlarının dağılımı aşağıdaki gibidir:
Faiz pozisyonu tablosu
| 31 Aralık 2013 | 31 Aralık 2012 | |
|---|---|---|
| Sabit faizli araçlar | ||
| Vadeli mevduatlar | 123.949 | 66.399 |
| Değişken faizli finansal araçlar | ||
| Finansal yükümlülükler | - | - |
(75)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
32. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi (devamı)
Finansal araçların kategorileri ve makul değerleri
| İtfa edilmiş değerinden | İtfa edilmiş değerinden | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| gösterilen finansal | Krediler ve | Satılmaya hazır | Alım satım amaçlı | gösterilen finansal | |||
| 31 Aralık 2013 | **varlıklar ** | **alacaklar ** | **finansal varlıklar ** | **finansal yatırımlar ** | **yükümlülükler ** | Defter değeri | Not |
| Finansal varlıklar | |||||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 173.054 | - | - | - | - | 173.054 | 4 |
| Ticari alacaklar | - | 374.210 | - | - | - | 374.210 | 8,31 |
| Diğer finansal varlıklar | - | - | 267.885 | - | - | 267.885 | 5 |
| Diğer alacaklar | - | 4.582 | - | - | - | 4.582 | 9 |
| Finansal yükümlülükler | |||||||
| Kısa ve uzun vadeli borçlanmalar | - | - | - | - | 239.253 | 237.807 | 6 |
| Ticari borçlar | - | - | - | - | 376.346 | 376.346 | 8,31 |
| Çalışanlara sağlanan faydalar | |||||||
| kapsamında borçlar | - | - | - | - | 20.949 | 20.949 | 10 |
| Diğer borçlar | - | - | - | - | 74.192 | 74.192 | 9,31 |
| Diğer yükümlülükler | - | - | - | - | 4.255 | 4.255 | 18 |
| İtfa edilmiş değerinden | İtfa edilmiş değerinden | ||||||
| gösterilen finansal | Krediler ve | Satılmaya hazır | Alım satım amaçlı | gösterilen finansal | |||
| 31 Aralık 2012 | Varlıklar | alacaklar | finansal varlıklar | finansal yatırımlar | yükümlülükler | Defter değeri | Not |
| Finansal varlıklar | |||||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 125.365 | - | - | - | - | 125.365 | 4 |
| Ticari alacaklar | - | 308.696 | - | - | - | 308.696 | 8,31 |
| Diğer finansal varlıklar | - | - | 317.258 | - | - | 317.258 | 5 |
| Diğer alacaklar | - | 36.740 | - | - | - | 36.740 | 9 |
| Finansal yükümlülükler | |||||||
| Kısa ve uzun vadeli borçlanmalar | - | - | - | - | 5.810 | 5.810 | 6 |
| Ticari borçlar | - | - | - | - | 268.580 | 268.580 | 8,31 |
| Çalışanlara sağlanan faydalar | |||||||
| kapsamında borçlar | - | - | - | - | 13.724 | 13.724 | 10 |
| Diğer borçlar | - | - | - | - | 71.086 | 71.086 | 9,31 |
| Diğer yükümlülükler | - | - | - | - | 1.377 | 1.377 | 18 |
(*) Grup, finansal araçların kayıtlı değerlerinin makul değerlerini yansıttığını düşünmektedir.
(76)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
32. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi (devamı)
Rayiç değer ölçümleri hiyerarşi tablosu
Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri aşağıdaki gibi belirlenir:
-
Birinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, birbirinin aynı varlık ve yükümlülükler için aktif piyasada işlem gören borsa fiyatlarından değerlenmiştir.
-
İkinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, ilgili varlık ya da yükümlülüğün birinci seviyede belirtilen borsa fiyatından başka direkt ya da indirekt olarak piyasada gözlenebilen fiyatının bulunmasında kullanılan girdilerden değerlenmiştir.
-
Üçüncü seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, varlık ya da yükümlülüğün gerçeğe uygun değerinin bulunmasında kullanılan piyasada gözlenebilir bir veriye dayanmayan girdilerden değerlenmiştir.
Gerçeğe uygun değerleriyle gösterilen finansal varlık ve yükümlülüklerin seviye sınıflamaları aşağıdaki gibidir:
| Finansal varlıklar /yükümlülükler | Raporlama tarihi itibariylegerçeğe uygun değer seviyesi | Raporlama tarihi itibariylegerçeğe uygun değer seviyesi | Raporlama tarihi itibariylegerçeğe uygun değer seviyesi | |
|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2013 | Seviye 1 | Seviye 2 | Seviye 3 | |
| Satılmaya hazır finansal varlıklar (*) | 267.322 | 34 | 267.288 | - |
| Finansal varlıklar/ yükümlülükler | Raporlama tarihi itibariyle gerçeğe uygundeğerseviyesi | |||
| 31 Aralık 2012 | Seviye1 | Seviye2 | Seviye 3 | |
| Satılmaya hazır finansal varlıklar (*) | 316.694 | 32 | 316.662 | - |
| Forward işlemleri | (135) | - | (135) | - |
(*) Grup’un 31 Aralık 2013 tarihi itibariyle 564 bin TL (31 Aralık 2012: 564 bin TL) tutarında aktif bir piyasada işlem görmeyen ve borsaya kote olmayan fakat satılmaya hazır finansal varlık olarak sınıflanan özkaynak araçları bulunmakta ve gerçeğe uygun değerleri güvenilir olarak ölçülemediği için finansal tablolarda maliyet değerleriyle gösterilmektedir.
Finansal varlık ve yükümlülüklerin rayiç değeri ile gösterilmesine ilişkin açıklamalar:
Gerçeğe uygun değer, bir finansal aracın zorunlu bir satış veya tasfiye işlemi dışında istekli taraflar arasındaki bir cari işlemde, el değiştirebileceği tutar olup, eğer varsa oluşan bir piyasa fiyatı ile en iyi şekilde belirlenir.
Finansal araçların tahmini gerçeğe uygun değerleri, Grup tarafından mevcut piyasa bilgileri ve uygun değerleme yöntemleri kullanılarak tespit olunmuştur. Ancak, gerçeğe uygun değeri belirlemek için piyasa verilerinin yorumlanmasında tahminler gereklidir. Buna göre, burada sunulan tahminler, Grup’un bir güncel piyasa işleminde elde edebileceği tutarları göstermeyebilir.
Aşağıdaki yöntem ve varsayımlar, finansal araçların gerçeğe uygun değerinin tahmininde kullanılmıştır:
Parasal varlıklar
Dönem sonu kurlarıyla çevrilen yabancı para cinsinden olan bakiyelerin gerçeğe uygun değerlerinin, kayıtlı değerlerine yakın olduğu öngörülmektedir.
Nakit ve nakit benzeri değerler dahil maliyet değerinden gösterilen finansal varlıkların kayıtlı değerlerinin, kısa vadeli olmaları nedeniyle gerçeğe uygun değerlerine eşit olduğu öngörülmektedir.
(77)
Aygaz Anonim Şirketi ve Bağlı Ortaklıkları
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar (devamı)
(Para birimi - Aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (TL), diğer bütün para birimleri de aksi belirtilmedikçe binlik değerlerden belirtilmiştir)
32. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi (devamı)
Ticari alacakların kayıtlı değerlerinin, ilgili değer düşüklük karşılıklarıyla beraber gerçeğe uygun değeri yansıttığı öngörülmektedir.
Parasal borçlar
Kısa vadeli banka kredileri ve diğer parasal borçların gerçeğe uygun değerlerinin, kısa vadeli olmaları nedeniyle kayıtlı değerlerine yakın olduğu öngörülmektedir.
31 Aralık 2013 tarihi itibariyle kısa vadeli kısımlar dahil uzun vadeli finansal borçların kayıtlı değeri 152.402 bin TL (Not 6), gerçeğe uygun değeri 153.848 bin TL olarak hesaplanmıştır. Gerçeğe uygun değer, piyasa faiz oranı değişimleri göz önünde bulundurularak hesaplanan oranlarla indirgenmesi yoluyla hesaplanmaktadır.
33. Bilanço tarihinden sonraki olaylar
Yoktur.
34. Finansal tabloları önemli ölçüde etkileyen ya da finansal tabloların açık, yorumlanabilir ve anlaşılabilir olması açısından açıklanması gereken diğer hususlar
Yoktur.
(78)