Environmental & Social Information • Jan 15, 2025
Environmental & Social Information
Open in ViewerOpens in native device viewer
ARENAPARK AVM KÜÇÜKÇEKMECE/İSTANBUL
RAPOR NO: 2024/2644
| 1.BÖLÜM | RAPOR ÖZETİ 3 |
|---|---|
| 2.BÖLÜM | ŞİRKET VE MÜŞTERİYİ TANITICI BİLGİLER 4 |
| 2.1. | ŞİRKETİ TANITICI BİLGİLER 4 |
| 2.2. | MÜŞTERİYİ TANITICI BİLGİLER 4 |
| 3.BÖLÜM | DEĞER TANIMI, GEÇERLİLİK KOŞULLARI VE UYGUNLUK BEYANI 5 |
| 3.1. | DEĞER TANIMI VE GEÇERLİLİK KOŞULLARI 5 |
| 3.2. | MÜŞTERİ TALEPLERİNİN KAPSAMI VE VARSA GETİRİLEN SINIRLAMALAR 7 |
| 3.3. | UYGUNLUK BEYANI 7 |
| 4.BÖLÜM | GAYRİMENKULÜN HUKUKİ TANIMI VE RESMİ KURUMLARDA YAPILAN İNCELEMELER 8 |
| 4.1. | TAPU KAYITLARI 8 |
| 4.2. | TAKYİDAT İNCELEMESİ 10 |
| 4.2.1. | TAKYİDATLAR HAKKINDA GÖRÜŞ 11 |
| 4.2.2. | GAYRIMENKULÜN ÜZERİNDE TAKYİDATLARIN SPK MEVZUATI HÜKÜMLERİNCE GYO PORTFÖYÜNDE BULUNMASINA İLİŞKİN GÖRÜŞ 11 |
| 4.3. | İLGİLİ BELEDİYE'DE YAPILAN İNCELEMELER 12 |
| 4.3.1. | SON 3 YIL İÇERİSİNDE İMAR PLANLARINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 13 |
| 4.3.2. | BELEDİYE İMAR MÜDÜRLÜĞÜ ARŞİVİ'NDE GAYRİMENKULA AİT ARŞİV DOSYASI ÜZERİNDE YAPILAN İNCELEMELER 13 |
| 4.3.3. | YAPI DENETİME İLİŞKİN BİLGİLER 13 |
| 4.3.4. | ENERJİ VERİMLİLİK SERTİFİKASI HAKKINDA BİLGİ 14 |
| 4.3.5. | RUHSAT ALINMIŞ YAPILARDA İMAR KANUNU'NUN 21. MADDESİ KAPSAMINDA YENİDEN RUHSAT ALINMASINI GEREKTİRİR DEĞİŞİKLİKLER OLUP OLMADIĞI HAKKINDA BİLGİ 14 |
| 4.3.6. | MEVZUAT UYARINCA ALINMASI GEREKEN İZİN VE BELGELERİN TAM VE EKSİKSİZ OLARAK MEVCUT OLUP OLMADIĞI HAKKINDA GÖRÜŞ 14 |
| 4.4. | SON ÜÇ YILLIK DÖNEMDE MÜLKİYET VE HUKUKİ DURUMUNDAKİ DEĞİŞİKLİKLER 14 |
| 4.4.1. | TAPU SİCİL MÜDÜRLÜĞÜ VE KADASTRO MÜDÜRLÜĞÜ İNCELEMESİ 14 |
| 4.4.2. | HUKUKİ DURUM İNCELEMESİ 15 |
| 4.5. | YAPILMIŞ SÖZLEŞMELERE İLİŞKİN BİLGİLER 15 |
| 5.BÖLÜM | GAYRİMENKULÜNÇEVRESEL VEFİZİKİ BİLGİLERİ 15 |
| 5.1. | GAYRİMENKULÜN BULUNDUĞU BÖLGENİN ANALİZİ 15 |
| 5.2. | GAYRİMENKUL KULLANIMI İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR 16 |
| 5.3. | DEĞERLEME İŞLEMİNİ OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEYEN VEYA SINIRLAYAN FAKTÖRLER 17 |
| 5.4. | EN VERİMLİ VE EN İYİ KULLANIM ANALİZİ 18 |
| 6.BÖLÜM | GENEL VERİLER, BÖLGE VERİLERİ VE PAZAR BİLGİLERİNE İLİŞKİN ANALİZLER 18 |
| 6.1. | MEVCUT EKONOMİK KOŞULLARIN VE GAYRİMENKUL PİYASASININ ANALİZİ, MEVCUT TRENDLER VE DAYANAK VERİLER 18 |
| 6.2. | TÜRKİYE GAYRİMENKUL PİYASASINI BEKLEYEN FIRSAT VE TEHDİTLER 20 |
| 6.3. | BÖLGE ANALİZİ 21 |
| 6.3.1. | İSTANBUL İLİ 21 |
1
| 6.3.2. | KÜÇÜKÇEKMECE İLÇESİ 22 |
|---|---|
| 6.4. | GAYRİMENKULÜN DEĞERİNE ETKİ EDEN ÖZET FAKTÖRLER 22 |
| 6.5. | EMSALLER VE PİYASA ARAŞTIRMASI 23 |
| 7.BÖLÜM | GAYRİMENKULÜN DEĞERLEME SÜRECİ 24 |
| 7.1. | GAYRİMENKULÜN DEĞERLEMESİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER VE NEDENLERİ 24 |
| 8.BÖLÜM | GAYRİMENKULÜN PAZAR DEĞERİNİN TESPİTİ 25 |
| 8.1. | PAZAR YAKLAŞIMIİLE ULAŞILAN SONUÇ, PAZAR DEĞERİ HESABI VE ANALİZİ 25 |
| 8.2. | MALİYET HESABI YÖNTEMİ İLE ULAŞILAN SONUÇ PAZAR DEĞERİ HESABI VE ANALİZİ 25 |
| 8.2.1. | PARSELİN DEĞER ANALİZİ 25 |
| 8.2.2. | İNŞAİ YATIRIMLARIN DEĞERİ 26 |
| 8.2.3. | ULAŞILAN SONUÇ 27 |
| 8.3. | GELİR YAKLAŞIMI İLE PAZAR DEĞERİ HESABI VE ANALİZİ 27 |
| 8.4. | ANALİZ SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 31 |
| 8.4.1. | BOŞ ARAZİ VE GELİŞTİRİLMİŞ PROJE DEĞERİ ANALİZİ VE KULLANILAN VERİ VE VARSAYIMLAR . 32 |
| 8.4.2. | ASGARİ BİLGİLERDEN RAPORDA VERİLMEYENLERİN NEDEN VERİLMEDİKLERİNİN GEREKÇELERİ 32 |
| 8.4.3. | MÜŞTEREK VEYA BÖLÜNMÜŞ KISIMLARIN DEĞERLEME ANALİZİ 32 |
| 8.4.4. | HASILAT PAYLAŞIMI VEYA KAT KARŞILIĞI YÖNTEMİ İLE YAPILACAK PROJELERDE, EMSAL PAY ORANLARI 32 |
| 8.4.5. | KİRA DEĞERİ ANALİZİ VE KULLANILAN VERİLER 32 |
| 9.BÖLÜM | DEĞERLEME KONUSU GAYRIMENKULİÇİN SON ÜÇ YIL İÇERİSİNDE HAZIRLANMIŞ GAYRİMENKUL DEĞERLEME RAPORLARI 32 |
| 10.BÖLÜM | NİHAİ DEĞER TAKDİRİ VE SONUÇ 33 |
| Değerlemeyi Talep Eden Kurum/Kişi |
: | Avrupakent Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. |
|---|---|---|
| Raporu Hazırlayan Kurum | : | İnvest Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. |
| Dayanak Sözleşme Tarihi | : | 17 Aralık 2024 |
| Değerlenen Mülkiyet Hakları | : | Tam Mülkiyet |
| Ekspertiz Tarihi | : | 31 Aralık 2024 |
| Rapor Tarihi | : | 08 Ocak 2025 |
| Raporun Türü: Müşteri / Rapor No |
: | Gayrimenkul Değerleme Raporu 782 - 2024/2644 |
| Değerleme Konusu Gayrimenkulün Adresi |
: | Atakent Mahallesi, Çiçekli Vadi Caddesi, Arenapark AVM Küçükçekmece / İSTANBUL |
| Tapu Bilgileri Özeti | : | İstanbul ili, Küçükçekmece İlçesi, Halkalı Mahallesi, 640 ada 1 parselde, 104 adet bağımsız bölüm (Bkz. Tapu Kayıtları) |
| İmar Durumu | : | 640 ada 1 parsel "Rekreasyon Alanı" olarak belirlenen alanda kalmaktadır. (Bkz. İmar Durumu) |
| Raporun Konusu | : | Bu rapor, yukarıda adresi belirtilen ve 104adet bağımsız bölümden oluşan Arenapark Alışveriş Merkezi'nin pazar değerinin tespitine yönelik olarak hazırlanmıştır. 1 |
| 104 ADET BAĞIMSIZ BÖLÜMDEN OLUŞAN ARENAPARK ALIŞVERİŞ MERKEZİNİN | ||||
|---|---|---|---|---|
| TOPLAM PAZAR DEĞERİ (KDV HARİÇ) | 4.192.000.000,-TL | |||
| TOPLAM PAZAR DEĞERİ (KDV DAHİL) | 5.030.400.000,-TL |
| RAPORU HAZIRLAYANLAR | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Değerleme Uzmanı | Sorumlu Değerleme Uzmanı | Sorumlu Değerleme Uzmanı | ||||
| e-imzalıdır. | e-imzalıdır. | e-imzalıdır. | ||||
| Fahri ŞAHİN (SPK Lisans Belge No: 411563) |
Muhammed Mustafa YÜKSEL (SPK Lisans Belge No: 401651) |
Halil Sertaç GÜNDOĞDU (SPK Lisans Belge No: 401865) |
1 Bu rapor, Sermaye Piyasası Kurulu'nun Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunacak Gayrimenkul Değerleme Kuruluşları Hakkında Tebliğ (III-62.3) hükümleri ile Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği tarafından yayınlanan Uluslararası Değerleme Standartları (2017) esas alınarak hazırlanmıştır.
| ŞİRKETİN ÜNVANI | : INVEST Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. |
|---|---|
| ŞİRKETİN ADRESİ | : İzzettin Çalışlar Caddesi, Gülay Apartmanı, No: 61/4 Bahçelievler / İSTANBUL |
| TELEFON NO | : 0 212 505 35 76 - 77 |
| FAALİYET KONUSU | : Bir ücret veya sözleşmeye dayalı olarak yapılan gayrimenkul danışmanlık ve ekspertiz faaliyetleri - NACE KODU: 68.31.02 (Rev.2) |
| KURULUŞ TARİHİ | : 04.10.2011 |
| SERMAYESİ | : 1.000.000,-TL |
| TİCARET SİCİL NO | : 792227 |
| KURULUŞUN YAYINLANDIĞI TİCARET SİCİL GAZETESİ'NİN TARİH VE NO.SU |
: 10 Ekim2011 / 7917 |
| ŞİRKETİN ÜNVANI | : Avrupakent Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. |
|---|---|
| ŞİRKETİN ADRESİ | : Ataköy 7-8-9-10. Kısım Mah. Çobançeşme E-5 Yan Yol Cad. Avrupa Residence-Office No:8/2/1 Bakırköy / İstanbul |
| TELEFON NO | : 0 (212) 571 13 55 |
| ÖDENMİŞ SERMAYESİ | : 400.000.000,-TL |
| KAYITLI SERMAYE TAVANI | : 1.675.000.000,-TL |
| KURULUŞ TARİHİ | : 06.07.2010 |
| HALKA AÇIKLIK ORANI | : %25 |
| NACE KODU | : 68.20.02 (Kendine ait veya kiralanan gayrimenkullerin kiraya verilmesi veya leasingi (kendine ait binalar, devre mülkler, araziler, müstakil evler, vb.) |
| FAALİYET KONUSU | : Şirket, gayrimenkuller, gayrimenkul projeleri, gayrimenkule dayalı haklar, sermaye piyasası araçları ve Sermaye Piyasası Kurulunca belirlenecek diğer varlık ve haklardan oluşan portföyü işletmek amacıyla paylarını ihraç etmek üzere kurulan ve sermaye piyasası mevzuatında izin verilen diğer faaliyetlerde bulunabilen sermaye piyasası kurumu niteliğinde kayıtlı sermayeli halka açık anonim ortaklıktır. |
Bu rapor, müşterinin talebi üzerine adresi belirtilen Gayrimenkulün bugünkü pazar değerinin tespitine yönelik olarak hazırlanmıştır.
Pazar değeri, bir varlık veya yükümlülüğün, uygun pazarlama faaliyetleri sonucunda, istekli bir satıcı ve istekli bir alıcı arasında, tarafların bilgili ve basiretli bir şekilde ve zorlama altında kalmaksızın hareket ettikleri, muvazaasız bir işlem ile değerleme tarihi itibarıyla el değiştirmesinde kullanılması gerekli görülen tahmini tutardır.
Pazar değerinin tanımı aşağıdaki kavramsal çerçeveye uygun olarak uygulanması gerekir:
(a) "Tahmini tutar" ifadesi muvazaasız bir pazar işleminde varlık için para cinsinden ifade edilen fiyat anlamına gelmektedir. Pazar değeri, değerleme tarihi itibarıyla, pazarda pazar değeri tanımına uygun olarak makul şartlarda elde edilebilecek en olası fiyattır. Bu fiyat, satıcı tarafından makul şartlarda elde edilebilecek en iyi ve alıcı tarafından makul şartlarda elde edilebilecek en avantajlı fiyattır. Bu tahmin, özellikle de satışla ilişkili herhangi bir tarafça sağlanmış özel bedeller veya imtiyazlar, standart olmayan bir finansman, sat ve geri kirala sözleşmesi gibi özel şartlara veya koşullara dayanarak arttırılmış veya azaltılmış bir tahmini fiyatı veya sadece belirli bir malike veya alıcıya yönelik herhangi bir değer unsurunu kapsamaz.
(b) "El değiştirmesinde kullanılacak" ifadesi, bir varlığın veya yükümlülüğün değerinin, önceden belirlenmiş bir tutar veya gerçek satış fiyatından ziyade tahmini bir değer olduğu duruma atıfta bulunur. Bu fiyat değerleme tarihi itibariyle, pazar değeri tanımındaki tüm unsurları karşılayan bir işlemdeki fiyattır;
(c) "Değerleme tarihi itibarıyla" ifadesi değerin belirli bir tarih itibarıyla belirlenmesini ve o zamana özgü olmasını gerektirir. Pazarlar ve pazar koşulları değişebileceğinden, tahmini değer başka bir zamanda doğru veya uygun olmayabilir. Değerleme tutarı, pazarın durumunu ve içinde bulunduğu koşulları başka bir tarihte değil sadece değerleme tarihi itibarıyla yansıtır;
(d) "İstekli bir alıcı arasında" ifadesi alım niyetiyle harekete geçmiş olan, ancak zorunlu kalmış olmayan bir alıcı anlamına gelmektedir. Bu alıcı her fiyattan satın almaya hevesli veya kararlı değildir. Bu alıcı, var olduğunun kanıtlanması veya tahmin edilmesi mümkün olmayan, sanal veya varsayımsal bir pazardan ziyade mevcut pazar gerçeklerine ve mevcut pazar beklentilerine uygun olarak satın alır. Var olduğu kabul edilen bir alıcı pazarın gerektirdiğinden daha yüksek bir fiyat ödemeyecektir. Varlığın mevcut sahibi ise pazarı oluşturanlar arasında yer almaktadır.
(e) "İstekli bir satıcı" ifadesi ise belirli fiyattan satmaya hevesli veya mecbur olmayan, ya da mevcut pazar tarafından makul görülmeyen bir fiyatta ısrar etmeyen bir satıcı anlamına gelmektedir. İstekli satıcı, fiyat her ne olursa olsun, varlığı uygun pazarlama faaliyetleri sonucunda açık pazarlarda, pazar şartlarında elde edilebilecek en iyi fiyattan satmak istemektedir. Varlığın asıl sahibinin gerçekte içinde bulunduğu koşullar, yukarıda anılan şartlara dâhil değildir, çünkü istekli satıcı varsayımsal bir maliktir.
(f) "Muvazaasız bir işlem" ifadesi, fiyatın pazarın fiyat seviyesini yansıtmamasına veya yükseltmesine yol açabilecek, örneğin ana şirket ve bağlı şirket veya ev sahibi ve kiracı gibi taraflar değil, aralarında belirli ve özel bir ilişki bulunmayan taraflar arasında yapılan bir işlem anlamına gelmektedir. Pazar değeri işlemlerinin, her biri bağımsız olarak hareket eden ilişkisiz taraflar arasında yapıldığı varsayılır.
(g) "uygun pazarlama faaliyetleri sonucunda" ifadesi, varlığın pazara çıkartılarak en uygun şekilde pazarlanması halinde pazar değeri tanımına uygun olarak elde edilebilecek en iyi fiyattan satılmış olması anlamına gelmektedir. Satış yönteminin, satıcının erişime sahip olduğu pazarda en iyi fiyatı elde edeceği en uygun yöntem olduğu kabul edilir. Varlığın pazara çıkartılma süresi sabit bir süre olmayıp, varlığın türüne ve pazar koşullarına göre değişebilir. Burada tek kriter, varlığın yeterli sayıda pazar katılımcısının dikkatini çekmesi için yeterli süre tanınması gerekliliğidir. Pazara çıkartılma zamanı değerleme tarihinden önce gerçekleşmelidir,
(h) "Tarafların bilgili ve basiretli bir şekilde hareket etmeleri" ifadesi, istekli satıcının ve istekli alıcının değerleme tarihi itibarıyla pazarın durumu, varlığın yapısı, özellikleri, fiili ve potansiyel kullanımları hakkında makul ölçülerde bilgilenmiş olduklarını varsaymaktadır. Tarafların her birinin bu bilgiyi, işlemde kendi ilgili konumları açısından en avantajlı fiyatı elde etmek amacıyla basiretli bir şekilde kullandıkları varsayılır. Basiret, faydası sonradan anlaşılan bir tecrübenin avantajıyla değil, değerleme tarihi itibarıyla pazar şartları dikkate alınarak değerlendirilir. Örneğin fiyatların düştüğü bir ortamda önceki pazar seviyelerinin altında bir fiyattan varlıklarını satan bir satıcı basiretsiz olarak kabul edilmez. Bu gibi durumlarda, pazarlarda değişen fiyat koşulları altında varlıkların el değiştirildiği diğer işlemler için geçerli olduğu gibi, basiretli alıcılar veya satıcılar o anda mevcut en iyi pazar bilgileri doğrultusunda hareket edeceklerdir.
(i) "Zorlama altında kalmaksızın" ifadesi ise taraflardan her birinin zorlanmış olmaksızın veya baskı altında kalmaksızın bu işlemi yapma niyetiyle harekete geçmiş olmasıdır.
Bu değerleme çalışmasında aşağıdaki hususların geçerliliği varsayılmaktadır.
Bu rapor, müşteri talebine istinaden, gayrimenkulün/gayrimenkullerin pazar değerinin tespitine yönelik olarak Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunacak Gayrimenkul Değerleme Kuruluşları Hakkında Tebliğ (III-62.3) hükümleri ile Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği tarafından yayınlanan Uluslararası Değerleme Standartları (2017) esas alınarak hazırlanan gayrimenkul değerleme raporudur.
Tarafımıza müşteri tarafından getirilen herhangi bir sınırlama bulunmamaktadır.
Bilgimiz ve inançlarımız doğrultusunda aşağıdaki hususları teyit ederiz:
| SAHİBİ | : | Avrupakent Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi |
|---|---|---|
| İLİ | : | İstanbul |
| İLÇESİ | : | Küçükçekmece |
| MAHALLESİ | : | Halkalı |
| ADA | 640 | |
| PARSEL | : | 1 |
| ANA GAYRİMENKULÜN NİTELİĞİ |
: | 10 Katlı Betonarme Alışveriş Merkezi Ve Arsası |
| YÜZ ÖLÇÜMÜ | : | 49.114,10 m² |
| CİLT NO | : | 576 |
| YEVMİYE NO | : | 63327 |
| TAPU TARİHİ | : | 20.11.2023 |
| Kat No | Bağımsız Bölüm No |
Bağımsız Bölümün Tapudaki Niteliği |
Arsa Pay | Arsa Payda | Hissesine düşen arsa payı (m2) |
Sahife No |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1.BODRUM | 1 | DÜKKAN | 442 | 81042 | 268 | 56859 |
| 1.BODRUM | 2 | MARKET | 16834 | 81042 | 10202 | 56860 |
| 1.BODRUM | 3 | DÜKKAN | 156 | 81042 | 95 | 56861 |
| 1.BODRUM | 4 | DÜKKAN | 433 | 81042 | 262 | 56862 |
| 1.BODRUM | 5 | DÜKKAN | 444 | 81042 | 269 | 56863 |
| 1.BODRUM | 6 | DÜKKAN | 205 | 81042 | 124 | 56864 |
| 1.BODRUM | 7 | DÜKKAN | 1809 | 81042 | 1096 | 56865 |
| 1.BODRUM | 8 | DÜKKAN | 2663 | 81042 | 1614 | 56866 |
| 1.BODRUM | 9 | DÜKKAN | 1450 | 81042 | 879 | 56867 |
| 1.BODRUM | 10 | EĞLENCE | 388 | 81042 | 235 | 56868 |
| 1.BODRUM | 11 | EĞLENCE | 6068 | 81042 | 3677 | 56869 |
| 1.BODRUM | 12 | SİNEMA | 5096 | 81042 | 3088 | 56870 |
| 1.BODRUM | 13 | DÜKKAN | 4990 | 81042 | 3024 | 56871 |
| 1.BODRUM | 14 | DÜKKAN | 537 | 81042 | 325 | 56872 |
| 1.BODRUM | 15 | DÜKKAN | 142 | 81042 | 86 | 56873 |
| 1.BODRUM | 16 | DÜKKAN | 36 | 81042 | 22 | 56874 |
| 1.BODRUM | 17 | DÜKKAN | 178 | 81042 | 108 | 56875 |
| 1.BODRUM | 18 | DÜKKAN | 162 | 81042 | 98 | 56876 |
| 1.BODRUM | 19 | DÜKKAN | 304 | 81042 | 184 | 56877 |
| 1.BODRUM | 20 | DÜKKAN | 304 | 81042 | 184 | 56878 |
| 1.BODRUM | 21 | DÜKKAN | 304 | 81042 | 184 | 56879 |
| 1.BODRUM | 22 | DÜKKAN | 456 | 81042 | 276 | 56880 |
| 1.BODRUM | 23 | DÜKKAN | 449 | 81042 | 272 | 56881 |
| 1.BODRUM | 24 | DÜKKAN | 304 | 81042 | 184 | 56882 |
| 1.BODRUM | 25 | DÜKKAN | 300 | 81042 | 182 | 56883 |
| 1.BODRUM | 26 | DÜKKAN | 158 | 81042 | 96 | 56884 |
| 1.BODRUM | 27 | DÜKKAN | 167 | 81042 | 101 | 56885 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1.BODRUM | 28 | DÜKKAN | 226 | 81042 | 137 | 56886 |
| 1.BODRUM | 29 | DÜKKAN | 259 | 81042 | 157 | 56887 |
| 1.BODRUM | 30 | DÜKKAN | 194 | 81042 | 118 | 56888 |
| 1.BODRUM | 31 | DÜKKAN | 354 | 81042 | 215 | 56889 |
| 1.BODRUM | 32 | DÜKKAN | 431 | 81042 | 261 | 56890 |
| 1.BODRUM | 33 | DÜKKAN | 426 | 81042 | 258 | 56891 |
| 1.BODRUM | 34 | DÜKKAN | 196 | 81042 | 119 | 56892 |
| 1.BODRUM | 35 | DÜKKAN | 90 | 81042 | 55 | 56893 |
| 1.BODRUM | 36 | DÜKKAN | 156 | 81042 | 95 | 56894 |
| 1.BODRUM | 37 | DÜKKAN | 156 | 81042 | 95 | 56895 |
| 1.BODRUM | 38 | DÜKKAN | 115 | 81042 | 70 | 56896 |
| 1.BODRUM | 39 | DÜKKAN | 185 | 81042 | 112 | 56897 |
| 1.BODRUM | 40 | DÜKKAN | 183 | 81042 | 111 | 56898 |
| 1.BODRUM | 41 | DÜKKAN | 183 | 81042 | 111 | 56899 |
| 1.BODRUM | 42 | DÜKKAN | 187 | 81042 | 113 | 56900 |
| 1.BODRUM | 43 | DÜKKAN | 156 | 81042 | 95 | 56901 |
| 1.BODRUM | 44 | DÜKKAN | 156 | 81042 | 95 | 56902 |
| 1.BODRUM | 45 | DÜKKAN | 156 | 81042 | 95 | 56903 |
| 1.BODRUM | 46 | DÜKKAN | 232 | 81042 | 141 | 56904 |
| 1.BODRUM | 47 | DÜKKAN | 264 | 81042 | 160 | 56905 |
| ZEMİN | 48 | DÜKKAN | 733 | 81042 | 444 | 56906 |
| ZEMİN | 49 | DÜKKAN | 1207 | 81042 | 731 | 56907 |
| ZEMİN | 50 | DÜKKAN | 2717 | 81042 | 1647 | 56908 |
| ZEMİN | 51 | DÜKKAN | 284 | 81042 | 172 | 56909 |
| ZEMİN | 52 | DÜKKAN | 414 | 81042 | 251 | 56910 |
| ZEMİN | 53 | DÜKKAN | 357 | 81042 | 216 | 56911 |
| ZEMİN | 54 | DÜKKAN | 365 | 81042 | 221 | 56912 |
| ZEMİN | 55 | DÜKKAN | 363 | 81042 | 220 | 56913 |
| ZEMİN | 56 | DÜKKAN | 357 | 81042 | 216 | 56914 |
| ZEMİN | 57 | DÜKKAN | 360 | 81042 | 218 | 56915 |
| ZEMİN | 58 | DÜKKAN | 376 | 81042 | 228 | 56916 |
| ZEMİN | 59 | DÜKKAN | 227 | 81042 | 138 | 56917 |
| ZEMİN | 60 | DÜKKAN | 428 | 81042 | 259 | 56918 |
| ZEMİN | 61 | DÜKKAN | 1109 | 81042 | 672 | 56919 |
| ZEMİN | 62 | DÜKKAN | 1191 | 81042 | 722 | 56920 |
| ZEMİN | 63 | DÜKKAN | 1491 | 81042 | 904 | 56921 |
| ZEMİN | 64 | DÜKKAN | 371 | 81042 | 225 | 56922 |
| ZEMİN | 65 | DÜKKAN | 585 | 81042 | 355 | 56923 |
| ZEMİN | 66 | DÜKKAN | 360 | 81042 | 218 | 56924 |
| ZEMİN | 67 | DÜKKAN | 452 | 81042 | 274 | 56925 |
| ZEMİN | 68 | DÜKKAN | 246 | 81042 | 149 | 56926 |
| ZEMİN | 69 | DÜKKAN | 444 | 81042 | 269 | 56927 |
| ZEMİN | 70 | DÜKKAN | 796 | 81042 | 482 | 56928 |
| ZEMİN | 71 | DÜKKAN | 576 | 81042 | 349 | 56929 |
| ZEMİN | 72 | DÜKKAN | 319 | 81042 | 193 | 56930 |
| ZEMİN | 73 | DÜKKAN | 257 | 81042 | 156 | 56931 |
| ZEMİN | 74 | DÜKKAN | 436 | 81042 | 264 | 56932 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ZEMİN | 75 | DÜKKAN | 606 | 81042 | 367 | 56933 |
| ZEMİN | 76 | DÜKKAN | 1066 | 81042 | 646 | 56934 |
| ZEMİN | 77 | DÜKKAN | 614 | 81042 | 372 | 56935 |
| ZEMİN | 78 | DÜKKAN | 441 | 81042 | 267 | 56936 |
| ZEMİN | 79 | DÜKKAN | 422 | 81042 | 256 | 56937 |
| ZEMİN | 80 | DÜKKAN | 365 | 81042 | 221 | 56938 |
| ZEMİN | 81 | DÜKKAN | 330 | 81042 | 200 | 56939 |
| ZEMİN | 82 | DÜKKAN | 850 | 81042 | 515 | 56940 |
| ZEMİN | 83 | DÜKKAN | 514 | 81042 | 312 | 56941 |
| ZEMİN | 84 | DÜKKAN | 176 | 81042 | 107 | 56942 |
| ZEMİN | 85 | DÜKKAN | 422 | 81042 | 256 | 56943 |
| ZEMİN | 86 | DÜKKAN | 135 | 81042 | 82 | 56944 |
| ZEMİN | 87 | DÜKKAN | 200 | 81042 | 121 | 56945 |
| ZEMİN | 88 | DÜKKAN | 146 | 81042 | 88 | 56946 |
| ZEMİN | 89 | DÜKKAN | 206 | 81042 | 125 | 56947 |
| ZEMİN | 90 | DÜKKAN | 160 | 81042 | 97 | 56948 |
| ZEMİN | 91 | DÜKKAN | 130 | 81042 | 79 | 56949 |
| ZEMİN | 92 | DÜKKAN | 103 | 81042 | 62 | 56950 |
| ZEMİN | 93 | DÜKKAN | 176 | 81042 | 107 | 56951 |
| ZEMİN | 94 | DÜKKAN | 84 | 81042 | 51 | 56952 |
| ZEMİN | 95 | DÜKKAN | 382 | 81042 | 232 | 56953 |
| ZEMİN | 96 | DÜKKAN | 419 | 81042 | 254 | 56954 |
| ZEMİN | 97 | DÜKKAN | 330 | 81042 | 200 | 56955 |
| ZEMİN | 98 | DÜKKAN | 506 | 81042 | 307 | 56956 |
| 2. KAT | 99 | OFİS | 929 | 81042 | 563 | 56957 |
| 3. KAT | 100 | OFİS | 1085 | 81042 | 658 | 56958 |
| 4. KAT | 101 | OFİS | 1085 | 81042 | 658 | 56959 |
| 5. KAT | 102 | OFİS | 1085 | 81042 | 658 | 56960 |
| 6. KAT | 103 | OFİS | 1085 | 81042 | 658 | 56961 |
| 7. KAT | 104 | OFİS | 1085 | 81042 | 658 | 56962 |
Webtapu üzerinden 18.12.2024 tarihi itibariyle temin edilen taşınmaza ait tapu kaydına istinaden değerlemeye konu ArenaPark Alışveriş Merkezi'ndeki bağımsız bölümler üzerinde müştereken aşağıdaki takyidatlar bulunmaktadır.
Yazının bir sureti ise eklerde sunulmuştur.
• Yönetim Planı : 13/12/2013 (23.12.2013 tarih ve 38469 yevmiye no ile)
Taşımazlar üzerinde yönetim planı, kira şerhi ve elektrik hattının geçiş güzergahı ile ilgili kira şerhi bulunmaktadır.
Yönetim planı beyanı kat mülkiyeti kanunu kapsamında konulan beyanlardır.
Şerhler bölümünde yer alan kira şerhlerinden biri taşınmazların bulunduğu parselin enerji ihtiyacına yönelik olarak teknik nedenlerle konulan, diğeri ise halihazırda kira getirisine yönelik sözleşmeye istinaden konulmuş şerhlerden olup taşınmazların alım, satım ve kiralanmasına engel teşkil etmemektedir.
Gayrimenkullerin üzerinde kısıtlayıcı takyidat bulunmamaktadır.
28 Mayıs 2013 tarih ve 28660 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan, Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarına İlişkin Esaslar Tebliği'nin, (Yatırımlara ve Faaliyetlere İlişkin Esaslar– 7. Bölüm) 22. Maddesinde "( (a) Alım satım kârı veya kira geliri elde etmek amacıyla; arsa, arazi, konut, ofis, alışveriş merkezi, otel, lojistik merkezi, depo, park, hastane ve benzeri her türlü gayrimenkulü satın alabilir, satabilir, kiralayabilir, kiraya verebilir ve satın almayı veya satmayı vaad edebilirler. Şu kadar ki münhasıran altyapı yatırım ve hizmetlerinden oluşan portföyü işletecek ortaklıklar sadece altyapı yatırım ve hizmet konusu olan gayrimenkuller ile ilgili olan işlemleri gerçekleştirebilir. (b) Portföylerine alınacak her türlü bina ve benzeri yapılara ilişkin olarak yapı kullanma izninin alınmış ve kat mülkiyetinin tesis edilmiş olması zorunludur. Ancak, mülkiyeti tek başına ya da başka kişilerle birlikte ortaklığa ait olan otel, alışveriş merkezi, iş merkezi, hastane, ticari depo, fabrika, ofis binası ve şube gibi yapıların, tamamının veya bölümlerinin yalnızca kira geliri elde etme amacıyla kullanılması halinde, anılan yapıya ilişkin olarak yapı kullanma izninin alınması ve tapu senedinde belirtilen niteliğinin taşınmazın mevcut durumuna uygun olması yeterli kabul edilir. Ayrıca, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun geçici 16 ncı maddesi kapsamında yapı kayıt belgesi alınmış olması, bu fıkrada yer alan yapı kullanma izninin alınmış olması şartının yerine getirilmesi için yeterli kabul edilir. (c) Portföylerine ancak üzerinde ipotek bulunmayan veya gayrimenkulün değerini doğrudan ve önemli ölçüde etkileyecek nitelikte herhangi bir takyidat şerhi olmayan gayrimenkuller ile gayrimenkule dayalı haklar dahil edilebilir. Bu hususta 30 uncu madde hükümleri saklıdır. (j) Herhangi bir şekilde, devredilebilmesi konusunda bir sınırlamaya tabi olan varlıklara ve haklara yatırım yapamazlar. Yüksek Planlama Kurulundan izin alınması şartı bu hüküm kapsamında devir kısıtı olarak değerlendirilmez."
ayni haklar tesis edilmesi mümkündür. Ayrıca gayrimenkullerin, gayrimenkul projelerinin ve gayrimenkule dayalı hakların satın alınması sırasında yalnızca bu işlemlerin finansmanına ilişkin olarak ya da yatırımlar için kredi temini amacıyla portföydeki varlıklar üzerinde ipotek, rehin ve diğer sınırlı ayni haklar tesis edilebilir. Portföydeki varlıkların üzerinde bu amaçlar dışında hiçbir suretle üçüncü kişiler lehine ipotek, rehin ve diğer sınırlı ayni haklar tesis ettirilemez ve başka herhangi bir tasarrufta bulunulamaz. Bu hususa ortaklıkların esas sözleşmesinde yer verilmesi zorunludur. (2) Bu madde kapsamında temin edilecek krediler de bu Tebliğin 31 inci maddesi kapsamında değerlendirilir." denilmektedir.
Taşınmaza ait yapı kullanma izin belgesinin bulunması ve mevcut kullanımının tapu kayıtlarındaki niteliği ile uyumlu olmasının yanı sıra kısıtlayıcı takyidatların bulunmaması sebepleriyle gerekli belgelerin tam olması ve tapu takyidatları açısından taşınmazın GYO portföyünde "BİNALAR/İŞYERİ" başlığı altında yer almasında herhangi bir sakınca bulunmamaktadır.
Küçükçekmece Belediyesi İmar Müdürlüğü'nde yapılan temaslarda rapora konu taşınmazın yer aldığı parsel, 07.11.2010 tasdik tarihli Halkalı Toplu Konut Revizyon Uygulama İmar Planı kapsında "Rekreasyon Alanı" olarak belirlenen kısımda kaldığı öğrenilmiştir.
Değerleme konusu taşınmaz 07.11.2010 tasdik tarihli plan kapsamında yer almakta olup imar durumunun son üç yıl içerisinde değişmemiş olduğu öğrenilmiştir.
Küçükçekmece Belediyesi İmar Müdürlüğü incelenen taşınmaza ait dosya içerisindeki, proje ruhsat ve izinlerin listesi ayrıntılı şekilde aşağıda belirtilmiştir.
Taşınmaz ile ilgili olarak Küçükçekmece Belediyesi İmar Arşivinde tarafımıza aktarılan dijital arşiv dosyasında yapılan incelemedeki encümen kararları içerisindeki encümen kararları içerisinde zemin katta yer alan Z36 nolu dükkanın arka cephesinde yapılan eklenti ile ilgili olarak 13.06.2017 tarih ve 321/15995 sayılı yapı tatil tutanağı bulunduğu tespit edilmiş ancak dosya içerisinde tutanak görülmemiştir.
22.06.2017 tarih ve 2017/1135 sayılı, bu tutanağa istinaden alınmış 3194 sayılı imar kanunun 42. Maddesi gereğince alınmış Encümen kararı yer almaktadır.
17.08.2017 tarih ve 2017/1484 sayılı, bu tutanağa istinaden alınmış 3194 sayılı imar kanunun 42. Maddesi gereğince alınmış Encümen kararı yer almaktadır.
17.08.2017 tarih ve 2017/1483 sayılı bu tutanağa istinaden alınmış,3194 sayılı imar kanunun 32. Maddesi gereğince alınmış Encümen kararı yer almaktadır.
Ancak bu aykırılıklara ya da ilgili tarihlerde belirlenemeyen diğer aykırılıklara ilişkin olarak 22.12.2019 tarih ve E53ZA8S4, HF1HJ4ZY, H9L13LDK, 3GRNGFEF, 4J7PRMM3, ZG3BB718 ve DPKTRGJ6 belge numaralı yapı kayıt düzenlendiği teyit edilmiş olup halihazırda encümen kararlarının yapı kayıt belgeleri ile yürürlükten kalktığı anlaşılmıştır.
Değerleme konusu gayrimenkul 29.06.2001 tarih ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'a tabi olup, inşaat sürecinde yapı denetimi Alibey Mahallesi, İhsan Sarıbekir Sokak, No:12/4 Silivri /İstanbul adresinde faaliyet gösteren Dizayn Yapı Denetim Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirilmiştir.
Gayrimenkullere ait Enerji Kimlik Belgesi bulunmamaktadır.
Değerleme konusu gayrimenkulün iskân belgesi bulunmakta olup yeniden ruhsat alınmasını gerektirecek bir durum bulunmamaktadır.
İlgili mevzuat uyarınca parsel üzerinde yer alan gayrimenkullere ilişkin tüm izinler alınmış olup yasal gerekliliği olan tüm belgeleri mevcuttur. İskan sonrası yapılan tadilatlara ilişkin olarak yapı kayıt belgelerinin düzenlendiği de teyit edilmiştir.
Rapor konusu taşınmazın belediye incelemesi itibariyle sermaye piyasası mevzuatı hükümleri çerçevesinde gayrimenkul yatırım ortaklığı portföyünde bulunmasında herhangi bir sakınca yoktur.
Değerlemesi yapılan gayrimenkullere ile ilgili varsa son üç yıllık dönemde gerçekleşen alım satım işlemlerine ve gayrimenkulün hukuki durumunda meydana gelen değişikliklere ilişkin bilgi aşağıda belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde son üç yıllık dönemde taşınmazların tapu kaydında herhangi bir alım-satım işlemi olmadığı görülmüştür.
Yanı sıra aşağıda bilgileri verilen ipoteklerin 14.09.2023 tarihi ve öncesinde terkin edildiği güncel tapu kayıtlarından teyit edilmiştir.
• Akbank T.A.Ş lehine 300.000.000,-TL bedelle 2. dereceden ipotek. (23.01.2020 tarih ve 3255 yevmiye no ile) (3, 4, 6, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 44, 46, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 64, 68, 69, 72, 73, 79, 80, 81, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100, 101, 102, 103, 104 nolu bağımsız bölümler üzerinde müştereken)
Gayrimenkuller için hukuki olarak herhangi bir kısıtlılık söz konusu değildir.
Gayrimenkule ilişkin olarak yapılmış herhangi bir Satış Vaadi Sözleşmesi, Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi ve Hasılat Paylaşımı Sözleşmeleri ile ilgili bir bilgi bulunmamaktadır.
Değerlemeye konu taşınmaz, İstanbul İli, Küçükçekmece İlçesi, Atakent Mahallesi, Çiçekli Vadi Caddesi üzerinde yer alan 640 ada 1 nolu parsel üzerinde konumlu, 104 adet bağımsız bölümden oluşan Arenapark AVM'dir.
Orta ve üst gelir düzeyine sahip ailelerin mesken yeri olarak tercih ettiği ve ticari hareketliliğin yoğun olduğu bir projede konumlu olan taşınmazların yakın çevresinde, kısmen ticari nitelikli binalar ve yoğun olarak konut binaları bulunmaktadır.
Taşınmazlara ulaşım için, 1. İkitelli Caddesi üzerinden güney istikamette giderken İ.E.T.T. Filo Yönetim Müdürlüğü geçildikten 800 m sonra sağa Atatürk Caddesine dönülür. Cadde üzerinden 170 m sonra sola Çiçekli Vadi Caddesine dönülür. Rapora konusu AVM caddenin sol tarafında konumludur.
Taşınmazlar yaklaşık olarak, 1. İkitelli Caddesine 150 m, Tem Otoyoluna 1,50 km, D-100 Karayoluna 3 km, Cumhuriyet İlkokuluna 400 m, Hürriyet Caddesine 900 m, Gazi Anadolu Lisesi`ne 1 km mesafededir.
• AVM genelinde 12 adet yürüyen merdiven ve 4 adet yürüyen bant ve toplam 11 adet asansör mevcuttur.
Değerleme işlemini olumsuz yönde etkileyen veya sınırlayan herhangi bir faktör bulunmamaktadır.
Uluslararası Değerleme Standartları (2017) 140-1. Maddesine göre "en verimli ve en iyi kullanım, katılımcının bakış açısından, bir varlıktan en yüksek değerin elde edileceği kullanımdır." şeklindedir.
Ayrıca Uluslararası Değerleme Standartları (2017) 140-5. Maddesi'nde ise "En verimli ve en iyi kullanım belirlenirken:
(a) Bir kullanımın fiziksel olarak mümkün olup olmadığını değerlendirmek için, katılımcılar tarafından makul olarak görülen noktalar,
(b) Yasal olarak izin verilen şartları yansıtmak için, varlığın kullanımıyla ilgili şehir planlamaları/imar durumu gibi tüm kısıtlamalar ve bu kısıtlamaların değişme olasılığı,
(c) Kullanımın finansal karlılık şartı bakımından, fiziksel olarak mümkün olan ve yasal olarak izin verilen alternatif bir kullanımın, tipik bir katılımcıya, varlığın alternatif kullanıma dönüştürme maliyetleri hesaba katıldıktan sonra, mevcut kullanımından elde edeceği getirinin üzerinde yeterli bir getiri üretip üretmeyeceği dikkate alınır." denilmektedir.
Bu tanım ve detaylardan hareketle taşınmazın lokasyonu, fiziksel özelliği, mevcut imar durumu ve bulunduğu bölgenin gelişim potansiyeli dikkate alındığında mevcut AVM kullanımının devam etmesi gerektiğinin en uygun strateji olduğu görüş ve kanaatindeyiz.
Ülkemizde özellikle 2001 yılında yaşanan ekonomik krizle başlayan dönem, yaşanan diğer krizlere paralel olarak tüm sektörlerde olduğu gibi gayrimenkul piyasasında da önemli ölçüde bir daralmayla sonuçlanmıştır. 2001-2003 döneminde gayrimenkul fiyatlarında eskiye oranla ciddi düşüşler yaşanmış, alım satım işlemleri yok denecek kadar azalmıştır.
Sonraki yıllarda kaydedilen olumlu gelişmelerle, gayrimenkul sektörü canlanmaya başlamış; gayrimenkul ve inşaat sektöründe büyüme kaydedilmiştir. Ayrıca 2004-2005 yıllarında oluşan arz ve talep dengesindeki tutarsızlık, yüksek talep ve kısıtlı arz, fiyatları hızla yukarı çekmiştir. Bu dengesiz büyüme ve artışların sonucunda 2006 yılının sonuna doğru gayrimenkul piyasası sıkıntılı bir sürece girmiştir. 2007 yılında Türkiye için iç siyasetin ağır bastığı ve seçim ortamının ekonomiyi ve gayrimenkul sektörünü durgunlaştırdığı gözlenmiştir. 2008 yılı ilk yarısında iç siyasette yaşanan sıkıntılar, dünya piyasasındaki daralma, Amerikan Mortgage piyasasındaki olumsuz gelişmeler devam etmiştir. 2008 yılında ise dünya ekonomi piyasaları çok ciddi çalkantılar geçirmiştir. Yıkılmaz diye düşünülen birçok finansal kurum devrilmiş ve global dengeler değişmiştir.
Daha önce Türkiye'ye oldukça talepkar davranan birçok yabancı gayrimenkul yatırım fonu ve yatırım kuruluşu şu anda faaliyetlerini bekletme aşamasında tutmaktadır. Global krizin etkilerinin devam ettiği dönemde reel sektör ve ülkemiz olumsuz etkilenmiştir.
Öte yandan 2009 yılı gayrimenkul açısından dünyada ve Türkiye'de parlak bir yıl olmamıştır. İçinde bulunduğumuz yıllar gayrimenkul projeleri açısından finansmanda seçici olunan yıllardır. Finans kurumları son dönemde gayrimenkul finansmanı açısından kaynaklarını kullandırmak için araştırmalara başlamışlardır.
2010 ila 2014 yılları içerisinde ise siyasi ve ekonomik verilerin inşaat sektörü lehine gelişmesiyle birlikte gayrimenkul yatırımlarında daha çok nakit parası olan yerli yatırımcıların gayrimenkul portföyü edinmeye çalıştığı bir dönem yaşanmış, ayrıca 2012 ile 2015 yılları arasında ise faizlerin düşük seviyelerde (2013 yılı Mayıs ayında Cumhuriyet tarihinin en düşük seviyesi olan %5 oranına kadar düşmüştür) olması orta sınıfın konut ihtiyacını karşılamaya yöneldiği ve gayrimenkul fiyatlarının sürekli arttığı bir dönem olmuştur.
2014 yılından sonra faiz oranlarındaki artışla birlikte gayrimenkule olan ilgide azalmalar başlamış, 2016 yılındaki darbe girişimi, dünya piyasalarındaki daralma ve diğer jeopolitik gelişmeler ışığında Türkiye ekonomisinde de durağanlık başlamış, ancak ülkedeki gayrimenkulün getirisinin ve faizlerin halen makul düzeyde olması en etken faktör olmak üzere 2016 ve 2017 yıllarındaki satılan konut sayısı bir önceki yıla göre daha yüksek sayıda gerçekleşmiştir.
Yüksek satış oranlarına rağmen oluşan yüksek konut stoğu ile birlikte 2018 yılı başında gerçekleşen döviz haraketliliği Türkiye ekonomisi ve gayrimenkul sektöründe daralmaya yol açmış ve faizlerin de artması ile birlikte 2018 beklentilerin çok altında başlamış ve yatayda seyretmiştir.
2019 yılı ve 2020 yılının ilk çeyreği de 2018 yılı boyunca süren daralmanın devam ettiği bir dönem olarak geçmiştir. 2020 yılının 2 ve 3. çeyrekleri ise özellikle Haziran ve Temmuz aylarındaki kredi kampanyalarıyla gayrimenkul fiyatlarının daha yüksek bedellerle talep gördüğü ve hatta piyasada oluşan yüksek taleple gayrimenkullerin fiyatlarında artış yaşandığı bir dönem olmuştur.
Geçmiş dönem bize gayrimenkul sektöründe her dönemde ihtiyaca yönelik gayrimenkullerin "erişilebilir fiyatlı" olduğu sürece satılabilmekte mesajını vermektedir. Kısa bir projeksiyonda dış ya da doğal etkenlerin (Ortadoğu'da yaşanılan bölgesel savaş, global para politikaları, COVİD19 Pandemisi vs.) mevcut piyasa şartlarına etkisinin minimum düzeyde olacağı kabulüyle gayrimenkul piyasasında toparlanma olacağı düşünülebilir. Ancak 2018 ve 2019 yıllarında gayrimenkul fiyatlarında yaşanan düşüşlerle birlikte piyasada minimum seviyeye kadar gerileyen gayrimenkul fiyatlarının her ne kadar 2020 Haziran ve Temmuz aylarındaki düşük faizli kredilerle piyasa normallerine ulaştığı görülmüşse de 2020 yılının kalan döneminde ve 2021 yılı ilk 2 çeyreğinde stabil kaldığı ve sonrasında ise döviz kurunda yaşanan artışların inşaat maliyetlerine yansıması ile birlikte gayrimenkul fiyatlarının bu sefer piyasa normallerinin üzerinde artış gösterdiği görülmüştür. Türkiye genelinde
gayrimenkul fiyatlarında kısa sürede %60-70'lere varan artışlar yaşanmış ve piyasadaki gayrimenkuller erişebilir fiyatların üzerinde pazarlanmaya başlanmıştır.
2022 yılının ilk aylarında global krizler ve savaşlar sebebiyle ekonomideki belirsizlikler artmış ve COVİD pandemisi etkileri de sürmektedir. Global ölçekteki bu olayların petrol ve altın gibi emtiaların fiyatlarına artış olarak yansıması ile ekonomideki belirsizlik düzeyi daha çok artmış ve artan inşaat maliyetleri gibi nedenlerle de gayrimenkuller için istenen fiyatlar yükselmiş piyasada yüksek fiyatlı gayrimenkuller pazarda kalmış ve piyasa durgunlaşmıştır.
2023 yılında ise orta ve alt kesim tarafından talep görebilecek ulaşılabilir fiyatlı gayrimenkuller dışında gayrimenkul alım – satım oranları düşmüş, bu düşüşe rağmen enflasyon ve döviz bazlı ekonomik olumsuzlukların yanı sıra 06 Şubat 2023 tarihindeki depremler ve çok sayıda konut ve işyerinin hasar almış olması sebebiyle oluşan göçün de etkisiyle kiralar ve satış için istenen fiyatlar artmıştır. Bu artışlara rağmen kredi imkanlarının da kısıtlı olması sebebiyle gayrimenkul satışları belirli bir seviyenin altında kalmıştır.
2024 yılının ilk 3 çeyreğinde ise 2023 yılındaki gibi genel ekonomik durgunluk olmuş ve gayrimenkul sektöründe de sadece orta ve üst orta gelir gruplarınca erişilebilir fiyatlı gayrimenkuller talep görmüştür.
Diğer yandan 2025 yılı Türkiye gayrimenkul piyasası için dinamik ve fırsatlarla dolu bir yıl olabilir. Ekonomik istikrar, faiz oranlarındaki potansiyel düşüş, genç nüfusun talebi ve kentsel dönüşüm projeleri, sektördeki büyümeyi destekleyecektir. Bununla birlikte, inşaat maliyetlerindeki artış ve arz fazlası riskleri gibi zorluklar da göz önünde bulundurulmalıdır. Sektördeki oyuncular, sürdürülebilirlik ve dijitalleşme gibi yenilikçi alanlara yatırım yaparak rekabet avantajı elde edebilir.
Sonuç olarak ekonomi ve gayrimenkul piyasasındaki bu gelişmelerle birlikte 2025 yılında daha çok nakit parası olan yerli ve yabancı yatırımcıların pazara göre makul fiyatlı ya da proje özellikleri ile öne çıkan gayrimenkullerden seçerek portföy edinmeye çalışacağı bir dönem olacağı öngörülmektedir.
İstanbul, 42° K, 29° D koordinatlarında yer alır. İstanbul Boğazı boyunca ve Haliç'i çevreleyecek şekilde Türkiye'nin kuzeybatısında kurulmuştur. İstanbul, batıda Avrupa yakası ve doğuda Asya yakası olmak üzere iki kıta üzerinde kurulu tek metropoldür.
İstanbul'un yazları sıcak ve nemli;
kışları soğuk, yağışlı ve bazen karlıdır. Yıllık yağmur düşüşü 870mm'dir. Nem yüzünden, hava sıcak olduğundan daha sıcak; soğuk olduğundan daha soğuk hissedilebilir. Kış aylarındaki ortalama sıcaklık 7°C ile 9°C civarındadır. Kış aylarında bir iki hafta kar yağabilir. Haziran'dan Eylül'e kadar otalama sıcaklık 28°C'dir.
Dünyanın en eski şehirlerinden olan İstanbul, 330 - 395 yılları arasında Roma İmparatorluğu, 395 - 1204 ile 1261 - 1453 yılları arasında Bizans İmparatorluğu, 1204 - 1261 arasında Latin İmparatorluğu ve son olarak 1453 - 1922 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu'na başkentlik yapmıştır.
İstanbul'un kuzey ve güneyi denizlerle çevrilidir. Kuzeyinde Karadeniz, güneyinde Marmara Denizi vardır. Batısında Tekirdağ'ın Çerkezköy, Çorlu, Marmara Ereğlisi ve Saray ilçeleri, doğusunda Kocaeli'nin Gebze, Körfez ve Kandıra ilçeleri bulunur. Boğaziçi'ndeki Fatih Sultan Mehmet, Boğaziçi ve Yavuz Sultan Selim Köprüleri şehrin iki yakasını birbirine bağlar. İstanbul, idari olarak 39 ilçeden oluşmaktadır. Bu ilçelerin 25'i Avrupa Yakası'nda, 14'ü ise Anadolu Yakası'ndadır. İstanbul'un ilçeleri üç ana bölgeye ayrılmaktadır.
Yaklaşık 15 milyonluk nüfusuyla dünyanın en kalabalık şehirlerinden olan İstanbul'un nüfusu son 25 yılda 4 katına çıkmıştır. İstanbul'da yaşayanların yaklaşık %65'i Avrupa yakasında; %35'si de Anadolu yakasında yaşar. İşsizlik sebebi ile birçok insan İstanbul'a göç etmiş, genelde şehir etrafında gecekondu mahalleleri oluşturmuştur.
İstanbul kent ölçeğinde son yirmi yılda hızlı bir dönüşüm yaşamıştır. Kent merkezinde yaşayan üst gelir gurubu mensupları, Avrupa ve Amerika'daki dönüşüme benzer şekilde kent çeperinde bulunan doğayla iç içe düşük yoğunluklu konut alanlarına taşınmışlardır.
Küçükçekmece, İstanbul'un batısında aynı adlı gölün çevresinde kurulmuş bir ilçedir. Batısında Avcılar ve Küçükçekmece Gölü, Kuzeyinde Başakşehir, Doğusunda Bahçelievler ve Bağcılar, Güneyinde Bakırköy ve Marmara Denizi vardır. 1. dereceden riskli deprem bölgesinde yer almaktadır.1987 yılında, ikisi köy (Kayabaşı ve Şamlar), 25'si mahalle olmak üzere toplam 27 yerleşim yeri Bakırköy ilçesinden ayrılarak kurulmuştur. Bugünkü sınırlarına, 1992'de Avcılar'ın, 2009'da Başakşehir'in ilçe olmasıyla kavuşmuştur. 2009 itibarıyla 21 mahalleden oluşmaktadır. İstanbul'un 39 ilçesi arasında yaşam kalitesi endeksi sıralamasında 12. sıradadır. Marmara Denizi ve adını verdiği Küçükçekmece Gölü'ne kıyısı vardır.
Küçükçekmece geniş düzlükler halinde az dalgalı (engebeli) bir alana yayılmıştır. Deniz ve göl kıyılarında içerilere doğru yükseltiler artar. Kuzeydeki tepelerde yükseklik 200 metreyi bulur. Vadiler belirgin görünümdedir, ilçedeki gölün morfolojik (biçim) yapışı nedeniyle tam ve tipik bir lagün (yalı) gölüdür. Dünyada pek ender oluşan lagün göllerden birisidir ve bir doğa harikasıdır. İlçe alanında kalan akarsular uzunlukları, kısa ve su rejimleri, debileri, düzensizdir. Bir kesimi hızlı kentleşme ve sanayileşme nedeniyle yerleşme ve sanayi alanları içinde kalmış oldukları için sanayi ve kentsel atıkları denize boşaltan derelere dönüştüler.
İlçenin büyük bir kısmında yer alan yapılaşmalar, imar planı ve teknik şartlara uygun yapılmaktadır. Genellikle ferdi yapılaşmanın görüldüğü ilçede, 1990'lardan başlayarak "toplu konut" yapılaşmaları da hızlanmıştır. Özellikle, TEM Otoyolunun bu bölgeden geçmesi, İkitelli ile İstanbul arasındaki ulaşım seçeneklerini arttırmıştır. Dahası ulaşım süresinin kısalması sonucu bölge önem kazanmaya başlamıştır. Öte yandan gözle görülür oranda yapılan Organize Sanayi Bölgesi yatırımları, buradaki sanayinin gelişimini de hızlandırmıştır. Küçükçekmece ilçesi, esasen yoğun bir sanayi bölgesi niteliğindedir. İlçede 200'ün üzerinde büyük fabrika, sanayi-ticari siteleri ile ilçe sınırlarında bulunan Belediye'ye kayıtlı yaklaşık 10.000 sanayi işletmesi ve atölye mevcuttur. Bu nedenle de, nüfusun yoğunluğunun işçiler ve onların ailelerinden oluşturduğunu söyleyebiliriz. İlçenin sınırları içinde, son dönemde yapılan 80.000 kişi kapasiteli Atatürk Olimpiyat Stadyumu ve 49 kooperatif ve 33.000 iş yeri bulunan İkitelli Organize Sanayi Bölgesi gibi yatırımlarla ilçe hızlı gelişimini sürdürmektedir. Ancak Başakşehir ilçesinin kurulmasıyla Atatürk Olimpiyat Stadyumu ve İkitelli Organize Sanayi Bölgesi ilçe sınırlarının dışında kalmıştır.
Ana arterlere yakın konumda yer alması,
Ana cadde üzerinde yer alması nedeni ile reklam kabiliyetinin iyi olması,
• Gayrimenkul piyasasında yaşanan durgunluk.
Piyasa araştırması yapılırken Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği'nin yayınladığı Uluslararası Değerleme Standartları hükümleri esas alınmak suretiyle konu taşınmazla aynı veya karşılaştırılabilir(benzer) varlıklar seçilmiştir. Rapor konusu gayrimenkule emsal teşkil edebilecek aynı bölgede yer alan arsaların bilgileri aşağıda sıralanmıştır.
Gayrimenkulün pazar değerinin tahmininde; Pazar yaklaşımı, Gelir yaklaşımı ve Maliyet yaklaşımı kullanılır.
Bu yöntemlerin uygulanabilirliği, tahmin edilen değerin tipine ve verilerin kullanılabilirliğine göre değişmektedir. Pazar değeri tahminleri için seçilen her tür yaklaşım pazar verileriyle desteklenmektedir.
Pazar yaklaşımı varlığın, fiyat bilgisi elde edilebilir olan aynı veya karşılaştırılabilir (benzer) varlıklarla karşılaştırılması suretiyle gösterge niteliğindeki değerin belirlendiği yaklaşımı ifade eder.
Gelir yaklaşımı, gösterge niteliğindeki değerin, gelecekteki nakit akışlarının tek bir cari değere dönüştürülmesi ile belirlenmesini sağlar. Gelir yaklaşımında varlığın değeri, varlık tarafından yaratılan gelirlerin, nakit akışlarının veya maliyet tasarruflarının bugünkü değerine dayanılarak tespit edilir.
Gelir yaklaşımının çok sayıda uygulama yolunun bulunmasına karşın, gelir yaklaşımı kapsamındaki yöntemler fiilen gelecekteki nakit tutarların bugünkü değere indirgenmesine dayanmaktadır. Bunlar İndirgenmiş Nakit Akışları (İNA) yönteminin varyasyonları olup, aşağıda yer verilen kavramlar tüm gelir yaklaşımı yöntemleri için kısmen veya tamamen geçerlidir.
Maliyet yaklaşımı, bir alıcının, gereksiz külfet doğuran zaman, elverişsizlik, risk gibi etkenler söz konusu olmadıkça, belli bir varlık için, ister satın alma, isterse yapım yoluyla edinilmiş olsun, kendisine eşit faydaya sahip başka bir varlığı elde etme maliyetinden daha
fazla ödeme yapmayacağı ekonomik ilkesinin uygulanmasıyla gösterge niteliğindeki değerin belirlendiği yaklaşımdır. Bu yaklaşımda, bir varlığın cari ikame maliyetinin veya yeniden üretim maliyetinin hesaplanması ve fiziksel bozulma ve diğer biçimlerde gerçekleşen tüm yıpranma paylarının düşülmesi suretiyle gösterge niteliğindeki değer belirlenmektedir.
Bu çalışmamızda; rapora konu taşınmazın pazar değerinin tespitinde maliyet yaklaşımı ve gelir indirgeme yaklaşımı kullanılmıştır. Maliyet yaklaşımında parselin değerinin analizi ise pazar yaklaşımı ile yapılmıştır.
Pazar yaklaşımı varlığın, fiyat bilgisi elde edilebilir olan aynı veya karşılaştırılabilir (benzer) varlıklarla karşılaştırılması suretiyle gösterge niteliğindeki değerin belirlendiği yaklaşımı ifade eder. (UDS 2017)
Bu yöntemde taşınmaz ile benzer alan ve kullanım özelliklerine sahip satılık veya kiralık gayrimenkul bulunamadığından bu yöntemin kullanılması mümkün olmamıştır.
Maliyet yaklaşımı, bir alıcının, gereksiz külfet doğuran zaman, elverişsizlik, risk gibi etkenler söz konusu olmadıkça, belli bir varlık için, ister satın alma, isterse yapım yoluyla edinilmiş olsun, kendisine eşit faydaya sahip başka bir varlığı elde etme maliyetinden daha fazla ödeme yapmayacağı ekonomik ilkesinin uygulanmasıyla gösterge niteliğindeki değerin belirlendiği yaklaşımdır. Bu yaklaşımda, bir varlığın cari ikame maliyetinin veya yeniden üretim maliyetinin hesaplanması ve fiziksel bozulma ve diğer biçimlerde gerçekleşen tüm yıpranma paylarının düşülmesi suretiyle gösterge niteliğindeki değer belirlenmektedir.
Bu yöntemde aşağıdaki bileşenler 2dikkate alınmıştır.
a. Parselin değeri
b. Parsel üzerindeki inşaî yatırımların değeri
Parselin değer tespitinde Pazar Yaklaşımı yönteminden istifade edilmiştir. Bu yöntemde, yakın dönemde pazara çıkarılmış ve satılmış benzer gayrimenkuller dikkate alınarak, pazar değerini etkileyebilecek kriterler çerçevesinde fiyat ayarlaması yapıldıktan sonra konu gayrimenkul/gayrimenkuller için m² birim değeri belirlenmektedir.
2 Bu bileşenler, arsa ve inşaî yatırımların ayrı ayrı satışına esas alınabilecek değerler anlamında olmayıp taşınmazın toplam değerinin oluşumuna ışık tutmak üzere verilmiş fiktif büyüklüklerdir.
Bulunan emsaller, konum, fonksiyonel kullanım ve büyüklük gibi kriterler dahilinde karşılaştırılmış, emlak pazarının güncel değerlendirmesi için emlak pazarlama firmaları ile görüşülmüş; ayrıca ofisimizdeki bilgilerden faydalanılmıştır.
Parselin pazar değerinin tespitinde pazarda bulunan emsal gayrimenkullerin sahip oldukları olumlu, olumsuz ve benzer özelliklere göre karşılaştırılması ve uyumlaştırılması yoluna gidilmiştir. Bu kapsamda emsal gayrimenkuller; konum / lokasyon, büyüklük, imar durumu, yapılaşma hakkı, fiziksel özellik gibi kriterler doğrultusunda değerlendirilmiştir. Puan aralıkları mesleki deneyim ve şirketimizdeki diğer verilerden elde edilmiştir.
| Emsal No | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
|---|---|---|---|---|---|
| Kullanım Alanı (m²) | 4.029 | 1.820 | 618 | 1.563 | 5.000 |
| İstenen Fiyat (TL) | 200.000.000 | 37.000.000 | 36.500.000 | 99.000.000 | 350.000.000 |
| Birim Değer (TL/m²) | 49.640 | 20.330 | 59.061 | 63.340 | 70.000 |
| Konum Düzeltmesi (%) | 10% | 10% | 10% | 10% | 10% |
| Alan Düzeltmesi (%) | -20% | -30% | -30% | -30% | -20% |
| Yapılaşma Hakkı Düzeltmesi (%) | -15% | -15% | -15% | -15% | -15% |
| Pazarlık Düzeltmesi (%) | -5% | -5% | -5% | -5% | -5% |
| Toplam Düzeltme Miktarı (%) | -30% | -40% | -40% | -40% | -30% |
| Düzeltilmiş Birim Değer (TL/m²) | 34.748 | 12.198 | 35.437 | 38.004 | 49.000 |
| Ortalama Birim Değer (TL/m²) | 33.877 |
Parselin pazar değerinin tespitine ilişkin karşılaştırma analizi aşağıdaki şekilde yapılmıştır.
Buna göre parselin m² birim değeri için 33.877,-TL/m² birim değer hesaplanmıştır. Parselin AVM bünyesindeki bağımsız bölümlerin hissesine tekabül eden kısmının değeri ise aşağıdaki tabloda hesaplanmıştır.
Parsel Rekreasyon Alanı olarak belirlenen bölgede yer almakta olup, planda emsal: 0,30 olduğu görülmüştür. Ancak uygulamanın avan projeye göre yapılacağı öğrenilmiştir. Parsel sınırları dâhilinde yer alan kapalı alanın 65.781,10 m² olduğu ve 49.114,10 m² arsa alanı ile oranlandığında emsal katsayısı yaklaşık olarak 1,00 (%30 emsal dışı alanlar hesaba katıldığında) hesaplanmış ve emsal analizleri bu emsale göre yapılmıştır.
| ADA/PARSEL | ALAN (m²) | BİRİM DEĞER (TL/M²) | YUVARLATILMIŞ DEĞER (TL) |
|---|---|---|---|
| 640/1 | 49.114,10 | 33.877 | 1.663.840.000 |
Parsel üzerinde yukarıda özellikleri belirtilmiş olan AVM yapısı inşa edilmiş olup tamamlanmış ve kullanılır haldedir. İnşaat yatırımlarının değerlendirmeye esas m² birim bedelleri binanın yapılış tarzı ve nitelikleri ile hâlihazır durumu dikkate alınarak saptanmıştır.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 2024 yılı şubat m² birim maliyet listesine göre yapı sınıfı 4-A olan yapıların m² birim bedeli 15.300,-TL'dir. Ancak bu birim değer şubat ayı itibariyle belirlenen değer olup güncel ekonomik şartlara göre %20 oranında daha arttırılarak 4-A yapı
sınıfı için (15.300,-TL x 1,20) 18.360,-TL/m² olarak hesaplanmıştır. Ayrıca bu gibi yapıların
inşaatları söz konusu olduğunda maliyetin daha yüksek meblağlara artacağı bilinmekte olup m² birim maliyetleri de bu doğrultuda %60 daha artırılarak (18.360,-TL x 1,60) 29.375,- TL/m² mertebesinde esas alınmıştır. Yanı sıra peyzaj alanı (açık otopark, peyzaj, aydınlatma, çevre duvarı vs.) gibi imalatlar için de maktuen değer takdir edilmiştir.
2010 yılında tamamlanan yapının toplam ömrü 50 yıl olarak esas alınmak suretiyle eskime oranı her yıl için %2 olarak kabul edilmiş ve 14 yıl için amortisman oranı %28 olarak hesap edilmiştir. Yapının güncel maliyet değeri genel inşaat maliyetinden bu amortisman oranı çıkarılarak hesaplanmıştır.
| FONKSİYON | ALAN (m²) |
M² BİRİM MALİYETİ (TL) |
MALİYET (TL) |
|---|---|---|---|
| AVM | 65.781 | 29.375 | 1.932.316.875 |
| Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri | 2,50% | - | 48.307.922 |
| Proje Yönetim Giderleri | 3,50% | 67.631.091 | |
| Yapı Denetim Giderleri | 3,00% | 57.969.506 | |
| Yatırımcı Sabit Giderleri | 1,50% | 28.984.753 | |
| Müteahhit Ücreti | 20,00% | 386.463.375 | |
| Ek Maliyetler | 30,00% | - | 579.695.063 |
| TOPLAM İNŞAAT MALİYETİ | 3.101.368.584 | ||
| Amortisman | 28,00% | - | 868.383.204 |
| 2.232.985.381 | |||
| AMORTİSMAN SONRASI İNŞAİ DEĞER (TL) | 2.233.000.000 |
Tüm bu kabullerden hareketle taşınmaz için hesaplanan inşaat maliyeti aşağıdaki gibidir.
Yapılan piyasa araştırmaları, değerleme süreci ve emsal analizinden hareketle rapora konu parselin m² birim değeri takdir edilmiş ve yüzölçümü büyüklüğü ile çarpılarak pazar değerleri hesaplanmış ve 8.2.2 İnşai Yatırımların Değeri bölümünde hesaplanan inşaat maliyeti ile toplanarak taşınmazın toplam değeri hesaplanmıştır.
Buna göre 640 ada 1 nolu parselde yer alan AVM'nin inşai yatırımların toplam değeri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
| ADA/PARSEL | PARSEL DEĞERİ | İNŞAİ YATIRIM | YUVARLATILMIŞ TOPLAM | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| (TL) | MALİYET DEĞERİ (TL) | DEĞER (TL) | |||||
| 640/1 | 1.663.840.000 | 2.233.000.000 | 3.896.840.000 |
Gelir yaklaşımı, gösterge niteliğindeki değerin, gelecekteki nakit akışlarının tek bir cari değere dönüştürülmesi ile belirlenmesini sağlar. Gelir yaklaşımında varlığın değeri, varlık tarafından yaratılan gelirlerin, nakit akışlarının veya maliyet tasarruflarının bugünkü değerine dayanılarak tespit edilir.
Gelir yaklaşımının çok sayıda uygulama yolunun bulunmasına karşın, gelir yaklaşımı kapsamındaki yöntemler fiilen gelecekteki nakit tutarların bugünkü değere indirgenmesine dayanmaktadır. Bunlar İndirgenmiş Nakit Akışları (İNA) yönteminin varyasyonları olup, aşağıda yer verilen kavramlar tüm gelir yaklaşımı yöntemleri için kısmen veya tamamen geçerlidir.
İndirgenmiş Nakit Akışları (İNA) Yöntemi İNA yönteminde, tahmini nakit akışları değerleme tarihine indirgenmekte ve bu işlem varlığın bugünkü değeriyle sonuçlanmaktadır. Uzun ömürlü veya sonsuz ömürlü varlıklarla ilgili bazı durumlarda, İNA, varlığın kesin tahmin süresinin sonundaki değeri temsil eden devam eden değeri içerebilir. Diğer durumlarda, varlığın değeri kesin tahmin süresi bulunmayan bir devam eden değer tek başına kullanılarak hesaplanabilir. Bu bazen gelir kapitalizasyonu yöntemi olarak nitelendirilir. (UDS 2017)
Gelir bazlı değerleme yaygınlıkla, iki ayrı yaklaşım baz alınarak yapılmaktadır.
Bunlar; "direkt kapitalizasyon yaklaşımı" denilen ve gayrimenkulün yıllık getirisini baz alan yaklaşım veya "indirgenmiş nakit akımları yaklaşımı" denilen ve gayrimenkulün belli bir süre içerisinde oluşturacağı gelecek gelir akımlarından bugünkü değerini hesaplayan yöntemdir.
Bu çalışma 640 ada 1 parsel bünyesindeki Arena Park AVM için indirgenmiş nakit akımları yöntemi kullanılmıştır.
AVM ve diğer kira getirisi sağlayan unsurların gelecek yıllarda üreteceği serbest nakit akımlarının bugünkü değerlerinin toplamına eşit olacağı esasına dayalı olarak belirli bir projeksiyonunu kapsar biçimde uygulanmıştır.
Projeksiyonlarda elde edilen nakit akımları ekonominin, sektörün ve işletmenin/gayrimenkulün taşıdığı risk seviyesine uygun bir iskonto oranı ile bugüne indirgenmiş ve gayrimenkulün bugünkü değeri hesaplanmıştır. Bu değer, taşınmazın mevcut piyasa koşullarından bağımsız olarak finansal yöntemlerle hesaplanan (olması gereken) değeri ifade etmektedir.
Firma yetkililerinden alınan bilgilerden hareketle AVM bünyesindeki gelirlere ilişkin 2024 yılı ilk 11 ayı itibariyle gerçekleşen gelirler ve bu gelirlerden hareketle yıllık tahmini gelir hesaplanmış ve ekte sunulmuştur.
Yanı sıra mevcut kiralardan hareketle 2025 yılı için öngörülen enflasyon miktarları ile her bir kiracının sözleşme yenileme tarihi dikkate alınarak kira gelir simülasyonu yapılmış olup bu doğrultuda 2025 yılı sabit kira gelirleri tahmin edilmiştir. Buna göre sabit kira ve diğer kira gelirleri ekteki tablodaki gibi tahmin edilmiştir.
Mevcut durumda doluluk oranı %99 olarak belirtilmiştir. Doluluk oranının 2025 ve sonrasında %99 olacağı öngörülmüştür.
Gelirlerin yıllık artış oranları ise 2026 yılı tüm gelir kalemlerinde %30, 2027 yılı için %25, 2028 yılı için %20 ve sonraki yıllarda ise %15 olacağı kabul edilmiştir.
Firma yetkilerinden alınan bilgiler doğrultusunda AVM bünyesindeki 2024 yılında ilk 11 ayda oluşan giderler ve yılsonu tahmini gidere ilişkin bilgiler rapor ekinde sunulmuştur. 2025
yılı giderleri ise diğer kira artış oranı kadar esas alınmak suretiyle hesaplanmıştır. Sonraki yıllardaki gider artış oranı da yine diğer kira gelirleri artış oranı kadar esas alınmıştır.
Nispi bir karşılaştırma olan riskleri toplama yaklaşımı ile iskonto oranı makroekonomik riskler (ülke riski), spesifik endüstri riskleri ve spesifik gayrimenkul riskleri gibi belli risk bileşenleri ile temel oranın toplanması ile elde edilmektedir. Hesaplamanın temelinde risksiz menkul kıymetler üzerinden elde edilen getirinin oranı bulunmaktadır ve daha sonra spesifik yatırım risklerinin göz önüne alınması için bu orana ilave primler elde edilmektedir. Riskleri toplama yaklaşımı kapsamındaki iskonto oranı şu şekilde hesaplanmaktadır:
Risksiz Getiri Oranı (ülke riskine göre ayarlanmış) + Risk primi
Bu varlıklar üzerindeki getirilerin göstergesi olarak Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Devlet Tahvili faiz oranları baz alınmıştır. Yapılan hesaplamalarda 2021-2024 yılları arasında yapılan ihalelerin verilerinden (TRY) tahvil net faizinin yaklaşık ortalama %20 civarında olduğu hesaplanmıştır. Projeksiyonun uzun vadeye yayılması hususu da dikkate alınarak risksiz getiri oranı %20 olarak esas alınmıştır.
Eklenen risk primi ülke, bölge, proje ve yönetim risklerini içerecek şekilde oluşturulmaktadır. Bu riskler eklenirken taşınmazın likiditeye dönme riski ve operasyon/yönetim risklerinin tespiti amacıyla hareket edilmektedir. Buna ek olarak, söz konusu gayrimenkulün finansal varlıklara nazaran daha düşük likiditesi için de bir ayarlama yapılmıştır. Bu ayarlamanın kapsamı gayrimenkulün piyasada bulunma süresine ve o süre içinde yoksun kalınan karın tutarına bağlıdır. Bu tutar kısa vadeli yatırımlardan (örneğin kısa vadeli tahviller veya mevduat sertifikaları) elde edilen hasılat ile uzun vadeli enstrümanlardan elde edilen hasılanın karşılaştırılması ile ölçülebilir. Gayrimenkul projelerinin satılması/kiralanması sırasında ortaya çıkabilecek her türlü (yönetimsel, ekonomik ve dönemsel) riskler de dikkate alınarak risk primi %8 olarak kabul edilmiştir.
Riskleri toplama yaklaşımı kapsamında iskonto oranına ilişkin nihai hesaplama ise %20 Risksiz Getiri Oran + %8 Risk Primi = %28 olarak yapılmıştır.
Reel uç büyüme oranı 0 olarak alınmıştır.
Kapitalizasyon oranı sektör ve piyasanın şartları doğrultusunda %8 olarak kabul edilmiştir. Ulaşılan Sonuç:
Yukarıdaki varsayımlar altında düzenlenen ve sonuçları ekteki İndirgenmiş Nakit Akımları tablosunda sunulan analiz sonucunda taşınmazın bugünkü finansal değeri 4.192.000.000,-TL olarak hesaplanmıştır.
,
| ARENAPARK AVM / İNDİRGENMİŞ NAKİT AKIMLARI TABLOSU | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| BİLGİLER TEMEL |
Adı / Niteliği | ARENAPARK AVM | |||||||||||
| Doluluk Oranı (31.12.2024 İtibariyle) | 99,00% | ||||||||||||
| Kapitalizasyon Oranı | 8,00% | ||||||||||||
| Reel Uç Büyüme Oranı | 0,00% | ||||||||||||
| Risksiz Getiri Oranı | 20,00% | ||||||||||||
| Risk Primi | 8,00% | ||||||||||||
| VARSAYIMLAR | |||||||||||||
| Nominal İskonto Oranı | 28,00% 0,00% |
||||||||||||
| Etkin Vergi Oranı (Nakit Ödenen Vergi/Operasyonel Nakit Akımı) | |||||||||||||
| 31.12.2024 | 30.06.2025 | 30.06.2026 | 30.06.2027 | 30.06.2028 | 30.06.2029 | 30.06.2030 | 30.06.2031 | 30.06.2032 | 30.06.2033 | 30.06.2034 | |||
| Yıllık Sabit Kiralama Geliri (TL) | 196.744.613 | 322.661.165 | 419.459.515 | 524.324.393 | 629.189.272 | 723.567.663 | 832.102.812 | 956.918.234 | 1.100.455.969 | 1.265.524.365 | 1.455.353.019 | ||
| Yıllık Diğer Kiralama Gelirleri (TL) | 59.967.171 | 83.954.040 | 109.140.252 | 136.425.315 | 163.710.378 | 188.266.935 | 216.506.975 | 248.983.021 | 286.330.475 | 329.280.046 | 378.672.053 | ||
| Yıllık Diğer Gelirler (TL) | 56.625.343 | 79.275.481 | 103.058.125 | 128.822.656 | 154.587.187 | 177.775.265 | 204.441.555 | 235.107.788 | 270.373.957 | 310.930.050 | 357.569.558 | ||
| GELİR | Doluluk Oranı | 99,00% | 99,00% | 99,00% | 99,00% | 99,00% | 99,00% | 99,00% | 99,00% | 99,00% | 99,00% | 99,00% | |
| Sabit Kira Artış Oranı | - | 64% | 30% | 25% | 20% | 15% | 15% | 15% | 15% | 15% | 15% | ||
| Diğer Kira ve Diğer Gelir Artış Oranı | - | 40% | 30% | 25% | 20% | 15% | 15% | 15% | 15% | 15% | 15% | ||
| Yıllık Toplam Brüt Gelir (TL) | 313.337.128 | 485.890.686 | 631.657.892 | 789.572.365 | 947.486.837 | 1.089.609.863 | 1.253.051.343 | 1.441.009.044 | 1.657.160.401 | 1.905.734.461 | 2.191.594.630 | ||
| Yıllık AVM Gideri (TL) | 95.432.915 | 143.149.373 | 186.094.184 | 223.313.021 | 256.809.975 | 295.331.471 | 339.631.191 | 390.575.870 | 449.162.251 | 516.536.588 | 594.017.076 | ||
| GİDER | Yıllık Yenileme Gideri (TL) | 4.700.057 | 7.288.360 | 9.474.868 | 11.843.585 | 14.212.303 | 16.344.148 | 18.795.770 | 21.615.136 | 24.857.406 | 28.586.017 | 32.873.919 | |
| Gider Artış Oranı Yıllık Toplam Gider (TL) |
- 100.132.972 |
50% 150.437.733 |
30% 195.569.053 |
20% 235.156.607 |
15% 271.022.277 |
15% 311.675.619 |
15% 358.426.961 |
15% 412.191.006 |
15% 474.019.657 |
15% 545.122.605 |
15% 626.890.996 |
||
| Yıllık Brüt Gelir (TL) | 310.203.756 | 481.031.779 | 625.341.313 | 781.676.641 | 938.011.969 | 1.078.713.764 | 1.240.520.829 | 1.426.598.953 | 1.640.588.797 | 1.886.677.116 | 2.169.678.683 | ||
| Yıllık Toplam Gider (TL) | 100.132.972 | 150.437.733 | 195.569.053 | 235.156.607 | 271.022.277 | 311.675.619 | 358.426.961 | 412.191.006 | 474.019.657 | 545.122.605 | 626.890.996 | ||
| Yıllık Net Gelir (TL) | 210.070.784 | 330.594.046 | 429.772.260 | 546.520.034 | 666.989.692 | 767.038.146 | 882.093.868 | 1.014.407.948 | 1.166.569.140 | 1.341.554.511 | 1.542.787.688 | ||
| Uç Değer | 19.284.846.095 | ||||||||||||
| Serbest Nakit Akımı | 0 | 330.594.046 | 429.772.260 | 546.520.034 | 666.989.692 | 767.038.146 | 882.093.868 | 1.014.407.948 | 1.166.569.140 | 1.341.554.511 | 20.827.633.782 | ||
| Toplam Bugünkü Değer (TL) | 4.192.000.000 | ||||||||||||
| DEĞERLEME YÖNTEMİ | ULAŞILAN DEĞER |
|---|---|
| Maliyet Yaklaşımı | 3.896.840.000 TL |
| Gelir İndirgeme Yaklaşımı | 4.192.000.000 TL |
| Uyumlaştırılmış Değer | 4.192.000.000 TL |
Kullanılan yöntemlere göre ulaşılan pazar değerleri aşağıda tablo halinde listelenmiştir.
Farklı yöntemlerle bulunan değerler birbirlerine çok yakındır.
Uluslararası Değerleme Standartları UDS 105 Madde 10.3'te "Bir varlığa ilişkin değerleme yaklaşımlarının ve yöntemlerinin seçiminde amaç belirli durumlara en uygun yöntemin bulunmasıdır. Bir yöntemin her duruma uygun olması söz konusu değildir. Seçim sürecinde asgari olarak aşağıdakiler dikkate alınır:
(a) değerleme görevinin koşulları ve amacı ile belirlenen uygun değer esas(lar)ı ve varsayılan kullanım(lar)ı,
(b) olası değerleme yaklaşımlarının ve yöntemlerinin güçlü ve zayıf yönleri,
(c) her bir yöntemin varlığın niteliği ve ilgili pazardaki katılımcılar tarafından kullanılan yaklaşımlar ve yöntemler bakımından uygunluğu,
(d) yöntem(ler)in uygulanması için gereken güvenilir bilginin mevcudiyeti" Ve yanı sıra UDS 105 Madde 10.4'te ise "Değerleme çalışmasında yer alan bilgiler ve şartlar dikkate alındığında, özellikle tek bir yöntemin doğruluğuna ve güvenilirliğine yüksek seviyede itimat duyulduğu hallerde, değerlemeyi gerçekleştirenlerin bir varlığın değerlemesi için birden fazla değerleme yöntemi kullanması gerekmez. Ancak, değerlemeyi gerçekleştirenin çeşitli yaklaşım ve yöntemleri kullanmayı da göz önünde bulundurması gerekli görülmekte olup, özellikle tek bir yöntem ile güvenilir bir karar verilebilmesi için yeterli bulguya dayalı veya gözlemlenebilen girdinin mevcut olmadığı hallerde, bir değerin belirlenebilmesi amacıyla birden fazla değerleme yaklaşımı veya yöntemi gerekli görülüp kullanılabilir. Birden fazla değerleme yaklaşımı veya yönteminin, hatta tek bir yaklaşım dahilinde birden fazla yöntemin kullanıldığı hallerde, söz konusu farklı yaklaşım veya yöntemlere dayalı değer takdirinin makul olması ve birbirinden farklı değerlerin, ortalama alınmaksızın, analiz edilmek ve gerekçeleri belirtilmek suretiyle tek bir sonuca ulaştırılma sürecinin değerlemeyi gerçekleştiren tarafından raporda açıklanması gerekli görülmektedir." Denilmektedir.
Buna göre, Gelir Yaklaşımı gelecekteki tahmini gelir kazançlarının günümüzdeki değerini bulma işlemidir. Bu yöntemde kullanılan geleceğe yönelik tahmin ve projeksiyonlar, güncel piyasa şartları, beklenen kısa vadeli arz ve talep faktörleri ve sürekli istikrarlı bir ekonomiye dayalıdır. Ayrıca gelir indirgeme ile bulunan değer içerisinde geliştirici karı da yer almaktadır.
Ekonominin çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilecek olumlu ya da olumsuz faktörlere bağlı olarak değişkenlik arz edebilecek olması ve gayrimenkul rayiçlerinin ise her dönemde kendi içinde daha tutarlı bir denge taşımasından hareketle nihai değer olarak mevcut pazarda arsa nitelikli gayrimenkuller için pazar yaklaşımı; mevcut pazarda kira getirisi ile ifade edilen ekonomik büyüklüğüne sahip AVM ve diğer unsurları için ise gelir yaklaşımı ile bulunan değerin alınması uygun görülmüştür.
Değerleme, proje geliştirme niteliğinde değildir.
Asgari bilgilerden verilmeyen yoktur.
AVM bağımsız bölümlerden oluşmasına rağmen müşterek ya da bölünmüş kısımları bulunmamakta olup bir bütün olarak kullanılmaktadır.
Hasılat paylaşımı ya da kat karşılığı yöntemleri kullanılmamıştır.
Şirketimizdeki veriler ve piyasa analizlerinden hareketle AVM için ilgili tarihteki doluluk oranı itibariyle 2025 yılı için hesaplanan yıllık kira geliri 485.890.686,-TL'dir.
Raporda yer alan değerleme konusu gayrimenkuller için, şirketimiz tarafından son üç yıl içerisinde hazırlanan raporların listesi aşağıdaki gibidir.
| Rapor Tarihi |
Rapor No | Takdir Edilen KDV Hariç Değer (TL) |
Uzman | Sorumlu Değerleme Uzmanı |
Sorumlu Değerleme Uzmanı |
|---|---|---|---|---|---|
| 15.08.2022 | 2022/2854 | 1.486.350.000 | Burak ERTAN |
Halil Sertaç GÜNDOĞDU |
Muhammed Mustafa YÜKSEL |
| 05.01.2023 | 2022/5327 | 1.520.000.000 | Burak ERTAN |
Halil Sertaç GÜNDOĞDU |
Muhammed Mustafa YÜKSEL |
| 07.07.2023 | 2023/2109 | 2.285.000.000 | Burak ERTAN |
Halil Sertaç GÜNDOĞDU |
Muhammed Mustafa YÜKSEL |
| 06.10.2023 | 2023/2913 | 2.405.000.000 | Fahri ŞAHİN |
Halil Sertaç GÜNDOĞDU |
Muhammed Mustafa YÜKSEL |
| 05.01.2024 | 2024/3744 | 2.411.600.000 | Fahri ŞAHİN |
Halil Sertaç GÜNDOĞDU |
Muhammed Mustafa YÜKSEL |
| 05.07.2024 | 2024/1307 | 3.647.000.000 | Fahri ŞAHİN |
Halil Sertaç GÜNDOĞDU |
Muhammed Mustafa YÜKSEL |
Rapor içeriğinde özellikleri belirtilen alışveriş merkezinin yerinde yapılan incelemelerinde konumuna, arsasının yüzölçümü büyüklüğüne, imar durumlarına, parseldeki yapının toplam kullanım alanı büyüklüğüne, fiziksel özelliklerine ve çevrede yapılan piyasa araştırmalarına göre günümüz ekonomik koşulları itibariyle takdir edilen toplam değeri aşağıdaki tabloda sunulmuştur.
| ARENAPARK ALIŞVERİŞ MERKEZİNİN (104 ADET BAĞIMSIZ BÖLÜM) | ||||
|---|---|---|---|---|
| TOPLAM PAZAR DEĞERİ (KDV HARİÇ) | 4.192.000.000,-TL | |||
| TOPLAM PAZAR DEĞERİ (KDV DAHİL) | 5.030.400.000,-TL |
Bulundukları bölge, konumları, imar durumları, ulaşımı ve kullanım olanakları göz önünde bulundurularak, değerleme konusu taşınmazların "SATILABİLİR" nitelikte olduğu kanaatindeyiz.
İş bu rapor e-imzalı dokuman olarak hazırlanmıştır.
Bu rapor Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği tarafından yayınlanan Uluslararası Değerleme Standartları (2017) kapsamında ve Sermaye Piyasası Hükümlerine göre hazırlanmıştır.
Bilgilerinize sunulur. 08 Ocak 2025
(Ekspertiz tarihi: 31 Aralık 2024)
e-imzalıdır. e-imzalıdır. e-imzalıdır.
Fahri ŞAHİN Değerleme Uzmanı (Lisans No: 411563)
Halil Sertaç GÜNDOĞDU Sorumlu Değerleme Uzmanı (Lisans No: 401865)
M. Mustafa YÜKSEL Sorumlu Değerleme Uzmanı (Lisans No:401651)
Building tools?
Free accounts include 100 API calls/year for testing.
Have a question? We'll get back to you promptly.