Atende S.A. — Annual Report 2019

Apr 1, 2020

Spis treści

1.		Jednostkowe sprawozdanie z sytuacji finansowej4
2.		Jednostkowe sprawozdanie z całkowitych dochodów 6
3.		Jednostkowe sprawozdanie z przepływów pieniężnych7
4.		Zestawienie zmian w jednostkowym kapitale własnym 8
5.		Informacje ogólne 9
		5.1. Podstawowa działalność 9
		5.2. Skład organów Spółki 9
		5.3. Zatwierdzenie sprawozdania finansowego9
		5.4. Oświadczenia Zarządu 9
6.		Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie 10
7.		Opis przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w tym metod wyceny aktywów i pasywów oraz przychodów i kosztów 10
8.		Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach 19
		8.1. Profesjonalny osąd 19
		8.2. Niepewność szacunków 19
9.		Zmiany zasad (polityki) rachunkowości 21
10.		Szczegółowe noty i objaśnienia 23
	Nota 1.	Przychody z umów z klientami, salda dotyczące umów 23
	Nota 2.	Segmenty operacyjne oraz rynki zbytu 24
	Nota 3.	Koszty działalności operacyjnej 25
	Nota 4.	Koszty umów z klientami oraz pozostałe przychody i koszty operacyjne 26
	Nota 5.	Przychody i koszty finansowe 27
	Nota 6.	Podatek dochodowy i odroczony podatek dochodowy 28
	Nota 7.	Zysk przypadający na jedną akcję 30
	Nota 8.	Dywidendy zaproponowane lub uchwalone do dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego 31
	Nota 9.	Wartość godziwa 31
	Nota 10.	Rzeczowe aktywa trwałe 32
	Nota 11.	Aktywa z tytułu prawa do użytkowania 35
	Nota 12.	Wartości niematerialne 36
	Nota 13.	Inwestycje w jednostki podporządkowane 38
	Nota 14.	Pozostałe aktywa trwałe 41
	Nota 15.	Aktywa wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody 41
	Nota 16.	Zapasy 41
	Nota 17.	Należności handlowe 43
	Nota 18.	Pozostałe należności 44
	Nota 19.	Pozostałe aktywa finansowe 44
	Nota 20.	Rozliczenia międzyokresowe krótkoterminowe 44
	Nota 21.	Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 44
	Nota 22.	Kapitał zakładowy 45
	Nota 23.	Kapitał zapasowy z emisji akcji powyżej wartości nominalnej 46
	Nota 24.	Pozostałe kapitały 46
	Nota 25.	Kredyty i pożyczki 46
	Nota 26.	Pozostałe zobowiązania finansowe 48
	Nota 27.	Inne zobowiązania długoterminowe 49
	Nota 28.	Zobowiązania handlowe 49
	Nota 29.	Pozostałe zobowiązania 49
	Nota 30.	Majątek socjalny oraz zobowiązania ZFŚS 49
	Nota 31.	Zobowiązania warunkowe oraz zabezpieczenia na aktywach 50
	Nota 32.	Należności i zobowiązania długo i krótkoterminowe z tytułu leasingu 50
	Nota 33.	Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne 51
	Nota 34.	Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym 52
	Nota 35.	Informacja o instrumentach finansowych 55
	Nota 36.	Zarządzanie kapitałem 56
	Nota 37.	Informacje o podmiotach powiązanych 57
	Nota 38.	Wynagrodzenie kluczowego personelu kierowniczego Atende S.A 58
	Nota 39.	Zatrudnienie 58
	Nota 40.	Informacja dotycząca sezonowości lub cykliczności działalności 58
	Nota 41.	Sprawy sądowe 59

(Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Nota 42.	Rozliczenia podatkowe 59
Nota 43.	Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny 59
Nota 44.	Zdarzenia po dacie bilansu 59
Nota 45.	Informacja o transakcjach z podmiotem dokonującym badania sprawozdania 60
Nota 46.	Objaśnienia do sprawozdania z przepływów pieniężnych 60

1. Jednostkowe sprawozdanie z sytuacji finansowej

AKTYWA	Nota	stan na 31.12.2019	stan na 31.12.2018
Aktywa trwałe		59 838	65 072
Rzeczowe aktywa trwałe	10	18 985	19 792
Wartości niematerialne	12	4 642	5 167
Aktywa z tytułu prawa do użytkowania	11	8 891	-
Inwestycje w jednostki podporządkowane	13	15 904	23 387
Aktywa wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody	15	80	80
Pozostałe aktywa finansowe	19	295	527
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	6	473	1 053
Aktywa z tytułu umów z klientami	1	1 132	2 366
Pozostałe aktywa trwałe	14	9 436	12 700
Aktywa obrotowe		97 400	103 288
Zapasy	16	6 062	9 893
Aktywa z tytułu umów z klientami	1	9 810	3 293
Należności handlowe	17	47 917	47 399
Pozostałe należności	18	242	319
Pozostałe aktywa finansowe	19	10 563	2 036
Rozliczenia międzyokresowe	20	10 237	23 536
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	21	12 569	16 812
AKTYWA RAZEM		157 238	168 360

*Dane przekształcone – zmiany opisano w punkcie 9 - "Zmiany zasad (polityki) rachunkowości"

(Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej) Załączone noty stanowią integralną część niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego

2. Jednostkowe sprawozdanie z całkowitych dochodów

	Nota	2019 r.	2018 r.*
Przychody ze sprzedaży	1,2	225 657	208 243
Koszty sprzedanych produktów i usług, towarów i materiałów	3	185 989	166 884
Zysk brutto na sprzedaży		39 668	41 359
Pozostałe przychody operacyjne	4	317	900
Koszty ogólnego zarządu	3	33 310	33 273
Pozostałe koszty operacyjne	4	293	893
Zysk na działalności operacyjnej		6 382	8 093
Przychody finansowe	5	15 813	6 369
Koszty finansowe	5	4 608	2 293
Zysk przed opodatkowaniem		17 587	12 169
Podatek dochodowy	6	3 531	1 490
Zysk netto		14 056	10 679
Zysk netto na jedną akcję (w zł)	7
Podstawowy za okres obrotowy		0,39	0,29
Rozwodniony za okres obrotowy		0,39	0,29
Zysk netto		14 056	10 679
Inne całkowite dochody, które zostaną przekwalifikowane na zyski lub straty po spełnieniu określonych warunków		-	-
Inne całkowite dochody, które nie zostaną przekwalifikowane na zyski lub straty w kolejnych okresach		-	-
Suma dochodów całkowitych		14 056	10 679

*Dane przekształcone – zmiany opisano w punkcie 9 - "Zmiany zasad (polityki) rachunkowości"

(Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej) Załączone noty stanowią integralną część niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego

3. Jednostkowe sprawozdanie z przepływów pieniężnych

	2019 r.	2018 r.
DZIAŁALNOŚĆ OPERACYJNA
Zysk / przed opodatkowaniem	17 587	12 169
Korekty razem:	(4 595)	(2 527)
Amortyzacja	7 105	3 662
Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych	3	(233)
Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy)	(5 276)	(4 615)
Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej	(6 548)	(47)
Inne korekty	121	(1 294)
Zmiana kapitału pracującego:	(22 808)	(75 301)
Zapasy	3 831	22
Należności	(5 627)	27 115
Zobowiązania/rezerwy	(21 012)	(103 438)
Zmiana stanu pozostałych aktywów	16 467	5 075
Przepływy z działalności operacyjnej	6 020	(61 583)
Podatek dochodowy (zapłacony) / zwrócony	(248)	(2 445)
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej	6 404	(64 029)
DZIAŁALNOŚĆ INWESTYCYJNA
Wpływy	15 925	7 492
Zbycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych	27	1 694
Zbycie aktywów finansowych	8 000
Dywidendy i udziały w zyskach	5 856	4 911
Spłata udzielonych pożyczek	2 042	887
Wydatki	9 128	8 221
Nabycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych	4 862	4 491
Wydatki na aktywa finansowe	4 266	3 725
Inne wydatki inwestycyjne	-	5
Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	6 797	(729)
DZIAŁALNOŚĆ FINANSOWA
Wpływy	3 237	20 699
Kredyty i pożyczki	1 910	12 459
Wpływy z tytułu finansowania cesji wierzytelności	669	8 000
Wpływy z tytułu finansowania leasingu zwrotnego	632	-
Inne wpływy finansowe	26	240
Wydatki	20 682	19 666
Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli	7 996	7 995
Spłaty kredytów i pożyczek	9 098	10 159
Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu	2 584	705
Odsetki	649	298
Inne wydatki finansowe	355	509
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej	(17 444)	1 033
PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE NETTO RAZEM	(4 243)	(63 725)
Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych, w tym	(4 243)	(63 725)
- zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych	-	-
Środki pieniężne na początek okresu	16 812	80 537
Środki pieniężne na koniec okresu	12 569	16 812

Dodatkowe objaśnienia do przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej przedstawiono w Nocie 46.

(Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

4. Zestawienie zmian w jednostkowym kapitale własnym

	Kapitał zakładowy	Kapitał zapasowy z emisji akcji pow. wartości nominalnej	Pozostałe kapitały	Niepo-dzielony wynik finansowy	Wynik finansowy bieżącego okresu	Kapitał własny ogółem
				2019
Kapitał własny na dzień 1 stycznia 2019 r.	7 269	14 753	28 495	10 679	-	61 196
Transakcje z właścicielami:	-	-	2 683	(10 679)	-	(7 996)
- Podział zysku netto	-	-	2 683	(2 683)	-	-
- Wypłata dywidendy	-	-	-	(7 996)	-	(7 996)
Suma dochodów całkowitych	-	-	-	-	14 056	14 056
- Zysk netto	-	-	-	-	14 056	14 056
Kapitał własny na dzień 31 grudnia 2019 r	7 269	14 753	31 178	-	14 056	67 256
		2018
Kapitał własny na dzień 1 stycznia 2018 r.	7 269	14 753	30 552	5 938	-	58 512
Transakcje z właścicielami:	-	-	(2 057)	(5 938)	-	(7 995)
- Wypłata dywidendy	-	-	(425)	(7 570)	-	(7 995)
- Rozliczenie niepodzielonego wyniku z lat ubiegłych			(1 632)	1 632
Suma dochodów całkowitych	-	-	-	-	10 679	10 679
- Zysk netto	-	-	-	-	10 679	10 679
Kapitał własny na dzień 31 grudnia 2018 r.	7 269	14 753	28 495	-	10 679	61 196

8

5. Informacje ogólne

5.1. Podstawowa działalność

Atende S.A. z siedzibą w Warszawie przy Placu Konesera 10a, 03-736 Warszawa (do 25 listopada 2018 r. ul. Ostrobramska 86, 04-163 Warszawa), zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla m.st. Warszawy, XIII Wydział Gospodarczy KRS, pod numerem KRS: 0000320991, Kapitał zakładowy: 7 268 668,80 zł w całości wpłacony, NIP: 954-23-57-358, REGON: 276930771, jest jednostką dominującą Grupy Kapitałowej Atende ("Grupa", "Grupa Kapitałowa", "Grupa Atende"). Spółka jest, od 28 maja 2012 r., notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Podstawowy przedmiot działalności Atende S.A. na 31 grudnia 2019 r. to:

• o działalność związana z oprogramowaniem i doradztwem w zakresie informatyki,
• o naprawa, konserwacja i instalowanie maszyn i urządzeń,
• o roboty związane z budową obiektów inżynierii lądowej i wodnej,
• o sprzedaż komputerów, urządzeń peryferyjnych i oprogramowania,
• o pozostała działalność profesjonalna, naukowa i techniczna (działalność w zakresie specjalistycznego projektowania).

5.2. Skład organów Spółki

Na dzień 31 grudnia 2019 r. Spółką kierował pięcioosobowy Zarząd w składzie:

• o Roman Szwed prezes Zarządu,
• o Iwona Bakuła wiceprezes Zarządu,
• o Jacek Forysiak wiceprezes Zarządu,
• o Szymon Stępczak wiceprezes Zarządu,
• o Jacek Szczepański wiceprezes Zarządu.

Na dzień 31 grudnia 2019 r. zmiany w składzie Zarządu w stosunku do 31.12.2018 r. nie nastąpiły.

Na dzień 31 grudnia 2019 r. skład Rady Nadzorczej był następujący:

• o Patrycja Buchowicz przewodnicząca Rady Nadzorczej,
• o Jan Madey członek Rady Nadzorczej,
• o Michał Markowski członek Rady Nadzorczej,
• o Maciej Matusiak członek Rady Nadzorczej,
• o Monika Mizielińska-Chmielewska członek Rady Nadzorczej.

W dniu 11 grudnia 2019 r. pan Michał Markowski złożył rezygnację z członkostwa w Radzie Nadzorczej ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2019 r. W dniu 10 stycznia 2020 r. został powołany nowy członek Rady Nadzorczej pan Paweł Małyska.

5.3. Zatwierdzenie sprawozdania finansowego

Niniejsze jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd jednostki dominującej w dniu 31 marca 2020 r.

5.4. Oświadczenia Zarządu

Niniejsze sprawozdanie zostało przygotowane przy zastosowaniu zasad rachunkowości, zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej, które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską, zwanymi dalej "MSSF UE" oraz w zakresie wymaganym przez Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 marca 2018 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz.U. 2018 r. poz. 757). Sprawozdanie to obejmuje okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 r. i okres porównywalny od 1 stycznia do 31 grudnia 2018 r.

Do dnia sporządzenia jednostkowego sprawozdania finansowego za 2019 r. nie wystąpiły zdarzenia, które nie zostały, a powinny być ujęte w księgach rachunkowych okresu sprawozdawczego. Jednocześnie w niniejszym sprawozdaniu finansowym nie występują istotne zdarzenia dotyczące lat ubiegłych.

Sprawozdanie zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Spółkę w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez Spółkę w okresie 12 miesięcy po dniu bilansowym.

Niniejsze jednostkowe sprawozdanie finansowe Spółki winno być czytane łącznie ze skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym zatwierdzonym do publikacji przez Zarząd i opublikowanym tego samego dnia co jednostkowe sprawozdanie finansowe, celem

uzyskania pełnej informacji o sytuacji majątkowej i finansowej Grupy na dzień 31 grudnia 2019 r. oraz wyniku finansowego za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 r. zgodnie z MSSF UE.

Niniejsze jednostkowe sprawozdanie finansowe podlegało badaniu przez niezależnego biegłego rewidenta. Sprawozdanie biegłego rewidenta stanowi załącznik do niniejszego raportu rocznego.

6. Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie

Szereg nowych Standardów, zmian do Standardów i Interpretacji nie jest jeszcze obowiązujący dla okresów rocznych kończących się 31 grudnia 2019 r. i nie zostały one zastosowane w niniejszym sprawozdaniu finansowym.

Następujące standardy, zmiany w obowiązujących standardach oraz interpretacje nie zostały przyjęte przez Unię Europejską lub nie są obowiązujące na dzień 1 stycznia 2019 r.:

• 1. Standard: MSSF 14 "Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe" Opis zmian: Zasady rachunkowości i ujawnień dla regulacyjnych pozycji odroczonych. Data obowiązywania: Standard w obecnej wersji nie będzie obowiązywał w UE.
• 1. Standard: MSSF 10 "Skonsolidowane Sprawozdania Finansowe" i MSR 28 "Jednostki Stowarzyszone" Opis zmian: Wytyczne dotyczące sprzedaży lub wniesienia aktywów przez inwestora do spółki stowarzyszonej lub wspólnego przedsięwzięcia. Data obowiązywania: Nie została określona.
• 1. Standard: MSSF 3 "Połączenia przedsięwzięć" Opis zmian: Uszczegółowienie definicji "przedsięwzięć". Data obowiązywania: 1 stycznia 2020 r.
• 1. Standard: Założenia Koncepcyjne- zmiany Opis zmian: ujednolicenie Założeń Koncepcyjnych. Data obowiązywania: 1 stycznia 2020 r.
• 1. Standard: MSSF 17 "Umowy ubezpieczeniowe" Opis zmian: Nowe podejście definiujące rozpoznawanie w okresie świadczenia usług ubezpieczeniowych przychodów oraz zysków lub strat.
• Data obowiązywania: 1 stycznia 2021 r. 6. Standard: MSR 1 "Prezentacja sprawozdań finansowych" i MSR 8 "Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów" Opis zmian: Zastosowanie koncepcji istotności w procesie przygotowywania sprawozdania finansowego.
• Data obowiązywania: 1 stycznia 2020 r. 7. Standard: MSSF 9 "Instrumenty Finansowe", MSSF 7 "Instrumenty Finansowe: ujawnienie informacji" oraz MSR 39 "Instrumenty Finansowe"

Opis zmian: wprowadzenie czasowych zwolnień ze stosowania określonych wymogów rachunkowości zabezpieczeń, wymóg ujawnień dodatkowych informacji o powiązaniach zabezpieczających. Data obowiązywania: 1 stycznia 2020 r.

Spółka zamierza przyjąć wymienione powyżej nowe standardy oraz zmiany standardów i interpretacji MSSF opublikowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, lecz nieobowiązujące na dzień sprawozdawczy zgodnie z datą ich wejścia w życie.

Wpływ nowych regulacji na przyszłe sprawozdania Spółki.

Pozostałe standardy oraz ich zmiany nie powinny mieć istotnego wpływu na przyszłe sprawozdania finansowe Spółki.

7. Opis przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w tym metod wyceny aktywów i pasywów oraz przychodów i kosztów

Zasady (polityka) rachunkowości przedstawione poniżej stosowane były w odniesieniu do wszystkich okresów zaprezentowanych w sprawozdaniu finansowym Spółki, poza zastosowaniem po raz pierwszy MSSF 16, jak opisano w punkcie 9.

Jednostkowe sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w oparciu o zasadę kosztu historycznego za wyjątkiem wyceny instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy.

Jednostki zależne

Jednostka zależna to jednostka kontrolowana przez jednostkę dominującą. Kontrola występuje w przypadku, gdy jednostka dominująca:

10 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

• o posiada władzę nad jednostką, w której dokonała inwestycji,
• o jest narażona na ekspozycję lub posiada prawo do zmiennych zwrotów z tytułu zaangażowania w dany podmiot inwestycji,
• o posiada zdolność do sprawowania władzy nad jednostką, w której dokonała inwestycji w celu wpłynięcia na wysokość zwrotów przez nią wypracowywanych.

Udziały w jednostkach zależnych wyceniane są po cenie nabycia minus odpisy aktualizujące.

Wartości niematerialne

Wartości niematerialne obejmują aktywa, które nie posiadają postaci fizycznej, są identyfikowalne oraz które można wiarygodnie wycenić i które w przyszłości spowodują wpływ korzyści ekonomicznych do jednostki. Wartości niematerialne ujmowane są pierwotnie w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia.

Wartości niematerialne powstałe na skutek prowadzenia prac rozwojowych, ujmowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej po spełnieniu następujących warunków:

• o z technicznego punktu widzenia istnieje możliwość ukończenia składnika wartości niematerialnych, tak aby nadawał się do sprzedaży lub użytkowania,
• o istnieje możliwość udowodnienia zamiaru ukończenia składnika oraz jego użytkowania i sprzedaży,
• o składnik będzie zdolny do użytkowania lub sprzedaży,
• o znany jest sposób w jaki składnik będzie wytwarzał przyszłe korzyści ekonomiczne,
• o zapewnione zostaną środki techniczne oraz finansowe konieczne do ukończenia prac rozwojowych oraz jego użytkowania i sprzedaży,
• o istnieje możliwość wiarygodnego ustalenia nakładów poniesionych w czasie prac rozwojowych.

Nakłady poniesione w okresie prowadzenia prac badawczych oraz nakłady niespełniające ww. warunków ujmowane są jako koszty w jednostkowym sprawozdaniu z całkowitych dochodów w dacie ich poniesienia, w pozycji kosztów ogólnego zarządu.

Amortyzacja wartości niematerialnych odbywa się według stawek odzwierciedlających przewidywany okres ich użytkowania. Spółka nie posiada wartości niematerialnych o nieokreślonym okresie użytkowania. Dla celów amortyzacji wartości niematerialnych o określonym okresie użytkowania stosowana jest metoda amortyzacji liniowej. Okresy użytkowania dla poszczególnych składników wartości niematerialnych są następujące:

• o licencje na oprogramowanie 2 lata
• o prace rozwojowe 3-5 lat
• o znaki towarowe 5 lat
• o prawa majątkowe 5 lat

Wartości niematerialne poddawane są testowi na utratę wartości jeśli istnieją przesłanki wskazujące na występowanie utraty wartości, przy czym dla wartości niematerialnych w budowie w okresie ich realizacji ewentualna utrata wartości określana jest na każdy dzień bilansowy. Skutki utraty wartości niematerialnych odnoszone są w pozostałe koszty operacyjne, zaś ich amortyzacja w koszty działalności podstawowej.

Na dzień bilansowy wartości niematerialne wyceniane są według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia po pomniejszeniu o dokonane odpisy amortyzacyjne oraz ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości.

Rzeczowe aktywa trwałe

Rzeczowe aktywa trwałe obejmują środki trwałe i nakłady na środki trwałe w budowie, które jednostka zamierza wykorzystywać w swojej działalności oraz na potrzeby administracyjne w okresie dłuższym niż jeden rok, które w przyszłości spowodują wpływ korzyści ekonomicznych do jednostki. Nakłady na środki trwałe obejmują poniesione nakłady inwestycyjne jak również poniesione wydatki na przyszłe dostawy maszyn, urządzeń i usług związanych z wytworzeniem środków trwałych (przekazane zaliczki).

Środki trwałe oraz środki trwałe w budowie ujmowane są pierwotnie w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia.

Środki trwałe obejmują istotne specjalistyczne części zamienne, które funkcjonują jako element środka trwałego. Jako odrębne pozycje środków trwałych ujmowane są także istotne komponenty, także o charakterze niematerialnym.

Amortyzacja środków trwałych - w tym komponentów i specjalistycznych części zamiennych - odbywa się według stawek odzwierciedlających przewidywany okres ich użytkowania. Dla celów amortyzacji środków trwałych stosowana jest metoda amortyzacji degresywnej lub liniowej. Okresy użytkowania dla poszczególnych składników środków trwałych są następujące:

• o budynki i budowle od 10 do 40 lat
• o maszyny i urządzenia od 4 do 10 lat
• o środki transportu od 5 do 7 lat
• o pozostałe środki trwałe od 4 do 10 lat

11 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Grunty własne nie podlegają amortyzacji.

Środki trwałe oraz środki trwałe w budowie poddawane są testowi na utratę wartości jeśli istnieją przesłanki wskazujące na występowanie utraty wartości, przy czym dla środków trwałych w budowie w okresie ich realizacji ewentualna utrata wartości określana jest na każdy dzień bilansowy. Skutki utraty wartości środków trwałych oraz środków trwałych w budowie odnoszone są w pozostałe koszty operacyjne.

Na dzień bilansowy środki trwałe oraz środki trwałe w budowie wyceniane są według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonego o dokonane odpisy amortyzacyjne oraz ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości.

Aktywa finansowe

Spółka zalicza swoje aktywa finansowe do następujących kategorii:

• o aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu,
• o aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy,
• o aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody,
• o instrumenty finansowe zabezpieczające.

Klasyfikacji aktywów dokonuje się na moment ich początkowego ujęcia. Aktywa finansowe zaliczane są do odpowiedniej kategorii w zależności od modelu biznesowego zarządzania daną grupą aktywów oraz od charakterystyki umownych przepływów pieniężnych dla danego składnika aktywów finansowych.

Do aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu Spółka klasyfikuje należności z tytułu dostaw i usług (z wyjątkiem należności wynikających z zawartych umów faktoringowych), aktywa z tytułu umów z klientami, udzielone pożyczki, pozostałe należności finansowe oraz środki pieniężne i ich ekwiwalenty.

Aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu, z wyjątkiem należności z tytułu dostaw i usług oraz aktywów z tytułu umów z klientami są początkowo ujmowane według wartości godziwej powiększonej o dające się bezpośrednio przyporządkować koszty transakcyjne. Należności z tytułu dostaw i usług, których termin wymagalności nie przekracza 12 miesięcy od dnia powstania i nie sprzedane w ramach umów faktoringu nie podlegają dyskontowaniu i są wyceniane w wartości nominalnej. Na dzień bilansowy aktywa te wyceniane są w wysokości zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej z uwzględnieniem odpisów z tytułu j utraty wartości.

Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody są początkowo ujmowane według wartości godziwej powiększonej o dające się bezpośrednio przyporządkować koszty transakcyjne. Na dzień bilansowy aktywa te wyceniane są w wartości godziwej. Do aktywów wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody zaliczane są instrumenty dłużne utrzymywane zarówno w celu uzyskiwania umownych przepływów pieniężnych z kapitału i odsetek, jak i z ich sprzedaży.

Zyski i straty - zarówno z wyceny jak i realizacji - powstające na tych aktywach ujmuje się w pozostałych całkowitych dochodach, za wyjątkiem przychodów z tytułu otrzymanych dywidend oraz odpisów z tytułu utraty wartości. Do tej grupy aktywów Spółka zalicza akcje i udziały w jednostkach pozostałych.

Do aktywów wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy kwalifikowane są wszystkie pozostałe aktywa finansowe (m.in. należności handlowe przekazywane do faktoringu oraz instrumenty pochodne).

Zyski i straty na składniku aktywów finansowych zaliczonym do wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy ujmuje się w wyniku finansowym w okresie, w którym powstały (w tym przychody z tytułu odsetek oraz dywidend).

Wszystkie aktywa finansowe są usuwane z ksiąg, kiedy prawa do otrzymania korzyści z danego aktywa wygasły lub zostały przekazane, a Spółka przekazała praktycznie wszystkie korzyści i ryzyka związane z aktywem.

Aktywa finansowe wykazywane są jako aktywa bieżące, chyba że ich wymagalność przekracza 12 miesięcy od dnia bilansowego kiedy prezentowane są jako aktywa trwałe.

Rachunkowość zabezpieczeń

W okresach objętych sprawozdaniem finansowym Spółka nie stosowała rachunkowości zabezpieczeń.

Zapasy

Zapasy są aktywami przeznaczonymi do sprzedaży w toku zwykłej działalności gospodarczej, będące w trakcie produkcji przeznaczonej na sprzedaż oraz mające postać materiałów lub surowców zużywanych w procesie produkcyjnym lub w trakcie świadczenia usług. Zapasy obejmują materiały, towary, produkty gotowe oraz produkcję w toku. Materiały i towary wycenia się pierwotnie w cenach nabycia. Na dzień bilansowy wycena materiałów i towarów odbywa się z zachowaniem zasad ostrożnej

wyceny, tzn. kategorie te wyceniane są według ceny nabycia lub ceny sprzedaży możliwej do uzyskania w zależności od tego, która z nich jest niższa.

Produkty gotowe oraz produkty w toku wycenia się pierwotnie na poziomie rzeczywistego kosztu wytworzenia lub w cenie nabycia. Na dzień bilansowy wycena produktów gotowych i produkcji w toku odbywa się z zachowaniem zasad ostrożnej wyceny.

Rozchód zapasów odbywa się według zasad szczegółowej identyfikacji w zakresie pozycji przeznaczonych na świadczenie konkretnych przedsięwzięć lub według metody FIFO dla pozostałych zapasów i odnoszony jest w koszt własny sprzedaży. Odpisy aktualizujące dotyczące zapasów, wynikające z ostrożnej wyceny oraz odpisy aktualizujące dla pozycji zalegających, jak i ich odwrócenia, odnoszone są w koszt własny sprzedaży.

Należności handlowe i pozostałe

Należności ujmowane są pierwotnie w wysokości wynagrodzenia określonego w umowach z klientami. W przypadku stosowania normalnych terminów płatności, uznanych w praktyce na rynku w transakcjach o podobnym charakterze, za wartość godziwą uznaje się ich wartość nominalną powstałą w dniu rozpoznania przychodu.

Na dzień bilansowy należności handlowe wycenia się według zamortyzowanego kosztu w oparciu o efektywną stopę procentową z zachowaniem zasad ostrożności. Wartość należności aktualizuje się uwzględniając stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty poprzez dokonanie odpisu aktualizującego, w odniesieniu do należności:

• o od dłużników postawionych w stan likwidacji lub upadłości do wysokości należności nie objętej zabezpieczeniem,
• o od dłużników w przypadku oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości w wysokości 100% należności,
• o kwestionowanych lub z których zapłatą dłużnik zalega a spłata należności nie jest prawdopodobna do wysokości należności nie objętej zabezpieczeniem,
• o stanowiących równowartość kwot podwyższających należności do wysokości tych kwot,
• o przeterminowanych lub nie przeterminowanych o znacznym stopniu prawdopodobieństwa nieściągalności, w wysokości 100% należności.

Odpisy aktualizujące wartość należności jak i ich odwrócenia zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów i przychodów operacyjnych. Należności wyrażone w walutach obcych ujmuje się w księgach i wycenia na dzień bilansowy zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie "Transakcje w walutach obcych".

Należności, dla których termin płatności jest dłuższy niż 12 miesięcy prezentowane są w bilansie w kategorii "pozostałe aktywa trwałe".

Rozliczenia międzyokresowe

Rozliczenia międzyokresowe czynne obejmują poniesione wydatki, które będą rozliczane w koszty przyszłych okresów. Ujmowane są pierwotnie w wartościach dokonanych wydatków, zaś na dzień bilansowy wyceniane z zachowaniem zasad ostrożnej wyceny. Odpisy rozliczeń międzyokresowych czynnych następują stosowanie do upływu czasu lub wielkości świadczeń, w zależności od ich charakteru. Jeżeli rozliczenie wydatków nastąpi w terminie dłuższym niż 12 miesięcy od dnia bilansowego, to część aktywów wykazywana jest w bilansie w pozycji "pozostałe aktywa trwałe".

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Środki pieniężne obejmują gotówkę w kasie oraz środki pieniężne na rachunkach bankowych, w tym utrzymywane w ramach lokat bankowych. Ekwiwalenty środków pieniężnych obejmują krótkoterminowe inwestycje o dużej płynności, łatwo wymienialne na określone kwoty oraz narażone na nieznaczne ryzyko zmiany wartości, w tym należne odsetki od lokat bankowych. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty wyceniane są według wartości nominalnych. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty wyrażone w walutach obcych ujmuje się w księgach i wycenia na dzień bilansowy zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie "Transakcje w walutach obcych". Dla celów sprawozdania z przepływów pieniężnych środki pieniężne i ich ekwiwalenty zdefiniowane są w identyczny sposób jak dla celów ujmowania w sprawozdaniu z sytuacji finansowej.

Kredyty i pożyczki bankowe

Kredyty i pożyczki bankowe ujmowane są według zamortyzowanego kosztu opartego na efektywnej stopie procentowej. Wyjątkiem są kredyty udzielone w rachunku bieżącym, dla których nie są ustalone harmonogramy spłat. W przypadku tego rodzaju kredytów, koszty związane z jego uruchomieniem oraz inne opłaty obciążają koszty finansowe w okresie ich poniesienia. W pozostałych przypadkach koszty finansowe, łącznie z prowizjami płatnymi w momencie spłaty lub umorzenia oraz kosztami bezpośrednimi zaciągnięcia kredytów, ujmowane są w zysku lub stracie bieżącego okresu przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej i zwiększają wartość księgową instrumentu z uwzględnieniem spłat dokonanych w bieżącym okresie.

Zobowiązania handlowe i pozostałe

Za zobowiązania uznaje się wynikający z przeszłych zdarzeń obowiązek wykonania świadczeń o wiarygodnie określonej wartości, które spowodują wykorzystanie już posiadanych lub przyszłych aktywów Spółki.

Zobowiązania ujmowane są pierwotnie w wartościach godziwych. W przypadku stosowania normalnych terminów płatności, uznanych w praktyce na rynku w transakcjach o podobnym charakterze, za wartość godziwą uznaje się ich wartość nominalną powstałą w dniu rozpoznania zobowiązania. Na dzień bilansowy zobowiązania wycenia się w wartości zamortyzowanego kosztu i prezentuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w podziale na część długo- i krótkoterminową.

Do pozostałych zobowiązań klasyfikowane są bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów ("RMB"). Do pozycji tych zalicza się zobowiązania przypadające do zapłaty za towary lub usługi, które zostały otrzymane lub wykonane, ale nie zostały opłacone, zafakturowane lub formalnie uzgodnione z dostawcą, łącznie z kwotami należnymi pracownikom, np. z tytułu zaległych urlopów lub premii. Pomimo, iż w tych konkretnych sytuacjach konieczne jest oszacowanie kwoty lub też terminu zapłaty ww. zobowiązań, stopień niepewności jest na ogół znacząco mniejszy niż w przypadku rezerw, stąd pozycje te klasyfikuje się jako zobowiązanie.

Zobowiązania wyrażone w walutach obcych ujmuje się w księgach i wycenia na dzień bilansowy zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie "Transakcje w walutach obcych".

Rezerwy

Rezerwy tworzone są w przypadku, kiedy na Spółce ciąży istniejący obowiązek prawny lub zwyczajowo oczekiwany, wynikający ze zdarzeń przeszłych i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków uosabiających korzyści ekonomiczne oraz można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego zobowiązania, przy czym kwoty tego zobowiązania lub termin jego wymagalności nie są pewne. W przypadku gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, wielkość rezerwy jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowej odzwierciedlającej aktualne oceny rynkowe wartości pieniądza oraz ryzyka związanego z danym zobowiązaniem. Zwiększenia rezerw, opartych na metodzie dyskontowania, w związku z upływem czasu są ujmowane jako koszty finansowania zewnętrznego.

Jeżeli Spółka spodziewa się, że koszty objęte rezerwą zostaną w jakikolwiek sposób zwrócone, wówczas zwrot ten jest ujmowany jako odrębny składnik aktywów, ale tylko wtedy gdy istnieje pewność, że zwrot ten nastąpi.

Rezerwy na ryzyka specyficzne tworzone są jedynie w przypadkach, kiedy prawdopodobny jest wypływ korzyści ekonomicznych z jednostki, a szacunek może zostać przeprowadzony w sposób wiarygodny.

W zakresie świadczeń pracowniczych Spółka nie jest stroną żadnych porozumień płacowych ani zbiorowych układów pracy. Spółka nie posiada także programów emerytalnych zarządzanych bezpośrednio przez Spółkę lub przez fundusze zewnętrzne. Koszty świadczeń pracowniczych obejmują wynagrodzenia płatne zgodnie z warunkami zawartych umów o pracę z poszczególnymi pracownikami oraz koszty świadczeń emerytalnych (odprawa emerytalna) wypłacone pracownikom zgodnie z przepisami prawa pracy, po okresie zatrudnienia. Zobowiązania z tytułu krótkoterminowych świadczeń pracowniczych wyceniane są na zasadach ogólnych. Świadczenia długoterminowe szacowane są na podstawie metod aktuarialnych.

Transakcje w walutach obcych

Wyrażone w walutach obcych operacje gospodarcze ujmuje się w sprawozdaniu finansowym na dzień ich przeprowadzenia odpowiednio po kursie:

• o faktycznie zastosowanym w tym dniu, wynikającym z charakteru operacji w przypadku operacji sprzedaży lub kupna walut oraz operacji zapłaty należności lub zobowiązań,
• o średnim ustalonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski na ten dzień chyba, że w zgłoszeniu celnym lub w innym wiążącym jednostkę dokumencie ustalony został inny kurs – w przypadku pozostałych operacji.

Pozycje aktywów i zobowiązań wyrażone w walutach obcych wycenia się na dzień bilansowy według kursu średniego publikowanego na dzień bilansowy przez Narodowy Bank Polski dla danej waluty. Różnice kursowe powstałe w wyniku rozliczenia transakcji wyrażonych w walutach obcych, jak również powstałe z wyceny bilansowej pozycji aktywów i zobowiązań wyrażonych w walutach obcych i dotyczących działalności podstawowej (operacyjnej) Spółki odnosi się w koszty i przychody finansowe. W sprawozdaniu finansowym koszty i przychody z tytułu różnic kursowych wykazuje się po ich uprzednim skompensowaniu.

Średnie kursy walut użyte do wyceny pozycji walutowych posiadanych przez Spółkę w okresach objętych niniejszym sprawozdaniem finansowym były następujące:

Waluta	Kurs średni NBP na 31.12.2019	Kurs średni NBP na 31.12.2018
EUR	4,2585	4,3000
USD	3,7977	3,7597

Leasing

Umowy leasingowe ujmowane są zgodnie z zasadami określonymi w MSSF 16 obowiązującym dla okresów sprawozdawczych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 r. lub po tym dniu (wpływ zastosowania standardu na sprawozdanie finansowe przedstawiono w punkcie 9 "Zmiany zasad (polityki) rachunkowości").

Spółka jako leasingobiorca

W przypadku umów, w przypadku których Spółka jest leasingobiorcą, ujmowane są aktywa z tytułu prawa do użytkowania oraz zobowiązania z tytułu leasingu.

Wycena aktywów z tytułu prawa do użytkowania w momencie początkowego ujęcia obejmuje:

• (i) kwotę początkowego zobowiązania z tytułu leasingu,
• (ii) opłaty leasingowe zapłacone do momentu daty rozpoczęcia leasingu, pomniejszone o ewentualne tzw. zachęty leasingowe,
• (iii) poniesione bezpośrednie koszty początkowe oraz
• (iv) szacunek kosztów, które będą poniesione w związku z przyszłym demontażem i usunięciem przedmiotu umowy leasingowej.

Zobowiązania z tytułu leasingu w momencie początkowego ujęcia wycenia się w wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie. Opłaty leasingowe dyskontowane są z zastosowaniem krańcowej stopy procentowej leasingobiorcy (zasady określania tych stóp przedstawione zostały w punkcie 9 - "Zmiany zasad (polityki) rachunkowości". Po początkowym ujęciu składniki aktywów z tytułu prawa do użytkowania wyceniane są przy zastosowaniu modelu kosztu, tzn. wartość prawa do użytkowania pomniejszana jest o odpisy amortyzacyjne i ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości.

Aktywa z tytułu praw do użytkowania amortyzowane są metodą liniową. Jeżeli w ramach leasingu przeniesione zostanie prawo własności do bazowego składnika aktywów na rzecz Spółki pod koniec okresu leasingu lub jeżeli koszt składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania uwzględnia to, że Spółka skorzysta z opcji kupna, Spółka dokonuje amortyzacji składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania począwszy od daty rozpoczęcia aż do końca okresu użytkowania bazowego składnika aktywów. W przeciwnym razie Spółka dokonuje amortyzacji składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania od daty rozpoczęcia leasingu aż do końca okresu użytkowania tego składnika lub do końca okresu leasingu, w zależności od tego, która z tych dat jest wcześniejsza.

Po dacie rozpoczęcia umowy leasingu zobowiązania z tytułu leasingu wyceniane są poprzez:

• (i) zwiększenie wartości bilansowej w celu odzwierciedlenia odsetek od zobowiązania z tytułu leasingu,
• (ii) zmniejszenie wartości bilansowej w celu uwzględnienia zapłaconych opłat leasingowych oraz
• (iii) ujęcie korekt wynikających z ewentualnych zmian umów leasingu i/lub ich ocen.

Spółka przyjęła również następujące uproszczenia dopuszczone przez standard:

• o o nieujmowanie aktywów i zobowiązań leasingowych dla aktywów niskocennych, dla których wartość jednostkowa nie przekracza równowartości 5 tys. USD,
• o o nieujmowanie aktywów i zobowiązań leasingowych dla leasingów o okresie poniżej 12 miesięcy. Płatności wynikające z umów, o których mowa powyżej, ujmowane są jako koszty okresu, w którym zostały poniesione.

Składniki aktywów z tytułu prawa do użytkowania oraz zobowiązania z tytułu leasingu prezentowane są w osobnych pozycjach aktywów i zobowiązań w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Zobowiązanie z tytułu leasingu prezentowane jest ponadto w podziale na część krótko- i długoterminową.

Sprzedaż i leasing zwrotny

W przypadku transakcji, w których Spółka przekazuje składnik aktywów innej jednostce (nabywcy-leasingodawcy) i z powrotem bierze w leasing ten składnik aktywów od nabywcy-leasingodawcy, to w zależności od tego czy transakcja może zostać zaklasyfikowana jako sprzedaż zgodnie z wymogami MSSF 15 czy też nie, Spółka ujmuje ją w sposób określony poniżej.

Jeżeli przeniesienie składnika aktywów spełnia wymogi MSSF 15 dotyczące ujęcia jako sprzedaż składnika aktywów, to jeżeli Spółka jest:

a) sprzedawcą-leasingobiorcą, to określa składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania w ramach leasingu zwrotnego w proporcji do jego poprzedniej wartości bilansowej, która odnosi się do prawa do użytkowania zachowanego przez sprzedawcę-leasingobiorcę i uznaje jedynie kwotę wszelkich zysków lub strat, która odnosi się do praw przeniesionych na nabywcę-leasingodawcę,

b) nabywcą-leasingodawcą, to ujmuje zakup składnika aktywów stosując obowiązujące standardy oraz leasing stosując wymogi rachunkowości określone dla leasingodawcy wynikające z MSSF 16 i przedstawione poniżej.

Jeżeli wartość godziwa wynagrodzenia za sprzedaż składnika aktywów nie jest równa wartości godziwej składnika aktywów lub jeżeli opłaty z tytułu leasingu nie odpowiadają stawkom rynkowym, to Spółka wprowadza następujące korekty, aby wycenić przychody za sprzedaży w wartości godziwej:

• a) wszelkie opłaty poniżej warunków rynkowych ujmuje się jako przedpłaty opłat leasingowych,
• b) wszelkie opłaty powyżej warunków rynkowych ujmuje się jako dodatkowe finansowanie zapewnione przez nabywcęleasingodawcę sprzedawcy-leasingobiorcy.

Wszelkie potencjalne korekty wyceniane są na podstawie łatwiejszej do ustalenia:

• a) różnicy między wartością godziwą wynagrodzenia za sprzedaż a wartością godziwą składnika aktywów,
• b) różnicy między wartością bieżącą opłat wynikających z leasingu a wartością bieżącą opłat z tytułu leasingu odpowiadających stawkom rynkowym.

Jeżeli przeniesienie składnika aktywów nie spełnia wymogów MSSF 15 dotyczących ujęcia jako sprzedaż składnika aktywów, to Spółka będąca:

• a) sprzedawcą-leasingobiorcą w dalszym ciągu ujmuje przeniesiony składnik aktywów oraz pozostałe zobowiązania finansowe z tytułu leasingu zwrotnego,
• b) nabywcą-leasingodawcą nie ujmuje przeniesionego składnika aktywów, natomiast ujmuje składnik aktywów finansowych odpowiadający wpływom z przeniesienia. Składnik aktywów finansowych Spółka ujmuje zgodnie z MSSF 9.

Spółka jako leasingodawca

Umowy leasingu, w przypadku których Spółka jest leasingodawcą klasyfikowane są jako leasing operacyjny lub finansowy, w zależności od treści ekonomicznej zawartej umowy leasingu. Leasing uznawany jest za finansowy, jeżeli następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z posiadania przedmiotu leasingu. Aktywa wynikające z umów zaklasyfikowanych jako leasing finansowy ujmowane są w sprawozdaniu z pozycji finansowej jako należności w kwocie stanowiącej bieżącą wartość należnych opłat leasingowych (stałych lub zmiennych zależnych od indeksu lub składki), zdyskontowanych stopą procentową właściwą dla danej umowy leasingu. Należności te pomniejszane są o ewentualne tzw. zachęty leasingowe przypadające do zapłaty.

Aktywa będące przedmiotem umowy leasingu finansowego prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w podziale na część krótko- i długoterminową. Opłaty z tytułu leasingu dzielone są na część kapitałową i część odsetkową tak, aby uzyskać stałą stopę zwrotu z inwestycji. Część odsetkowa opłat jest ujmowana w sprawozdaniu z całkowitych dochodów jako przychód finansowy.

W przypadku umów leasingu operacyjnego opłaty leasingowe ujmowane są jako przychód metodą liniową .

Zasady obowiązujące do 31 grudnia 2018Do 31 grudnia 2018 r. Spółka stosowała zasady rachunkowości dot. leasingu wynikające z MSR 17. Zgodnie z nimi leasing był klasyfikowany jako leasing finansowy, gdy warunki umowy przenosiły zasadniczo całe potencjalne korzyści oraz ryzyko wynikające z użytkowania przedmiotu leasingu na leasingobiorcę. Wszystkie pozostałe rodzaje leasingu były traktowane jako leasing operacyjny.

Aktywa użytkowane na podstawie umowy leasingu finansowego były traktowane jak aktywa Spółki i wyceniane w wartości godziwej w momencie ich nabycia, nie wyższej jednak niż wartość bieżąca minimalnych opłat leasingowych. Powstające z tego tytułu zobowiązanie wobec leasingodawcy było prezentowane w bilansie w pozycji pozostałych zobowiązań finansowych. Płatności leasingowe były dzielone na część odsetkową oraz część kapitałową tak, by stopa odsetek od pozostającego zobowiązania była wielkością stałą. Koszty odsetkowe były klasyfikowane w sprawozdaniu z całkowitych dochodów jako koszty finansowe.

Aktywa będące przedmiotem umowy leasingu finansowego były wykazywane jako długo- i krótkoterminowe aktywa finansowe. Opłaty z tytułu leasingu dzielone były na część kapitałową i część odsetkową tak, aby uzyskać stałą stopę zwrotu z inwestycji. Część odsetkowa opłat była ujmowana w sprawozdaniu z całkowitych dochodów jako przychód finansowy.

Płatności z tytułu leasingu operacyjnego były odnoszone na zysk lub stratę bieżącego okresu przy zastosowaniu metody liniowej w okresie wynikającym z umowy leasingu. Korzyści otrzymane i należne jako zachęta do zawarcia umowy leasingu operacyjnego odnoszone były na zysk lub stratę bieżącego okresu przy zastosowaniu metody liniowej w okresie wynikającym z umowy leasingu.

Dotacje rządowe

Dotacje do aktywów ujmowane są początkowo jako przychody przyszłych okresów w wartości godziwej, jeśli istnieje wystarczająca pewność ich otrzymania oraz spełnienia przez Spółkę warunków z nimi związanych, a następnie są ujmowane w zysku lub stracie i wykazywane w pozostałych przychodach, systematycznie przez okres użytkowania składnika aktywów. Otrzymane dotacje będące zwrotem ponoszonych przez Spółkę kosztów są ujmowane w zysku lub stracie bieżącego okresu i wykazywane w pozostałych przychodach operacyjnych.

Utrata wartości

Na każdy dzień bilansowy Spółka dokonuje przeglądu wartości bilansowej składników majątku trwałego w celu stwierdzenia, czy nie występują przesłanki wskazujące na możliwość utraty ich wartości. W przypadku, gdy stwierdzono istnienie takich przesłanek, szacowana jest wartość odzyskiwalna danego składnika aktywów, w celu ustalenia potencjalnego odpisu z tego tytułu. W sytuacji, gdy składnik aktywów nie generuje przepływów pieniężnych, które są w znacznym stopniu niezależnymi od przepływów generowanych przez inne aktywa, analizę przeprowadza się dla grupy aktywów generujących przepływy pieniężne, do której należy dany składnik aktywów. Wartość odzyskiwalna ustalana jest jako kwota wyższa z dwóch wartości, a mianowicie: wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży lub wartości użytkowej, która odpowiada wartości bieżącej szacunku przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych przy użyciu stopy dyskonta uwzględniającej aktualną rynkową wartość pieniądza w czasie oraz ryzyko specyficzne, jeśli występuje, dla danego aktywa.

Jeżeli wartość odzyskiwalna jest niższa od wartości księgowej netto składnika aktywów lub ich grupy, wartość księgowa jest pomniejszana do wartości odzyskiwanej. Strata z tego tytułu jest ujmowana jako koszt w okresie, w którym nastąpiła utrata wartości.

Testy na utratę wartości przeprowadza się corocznie dla wartości firmy.

W sytuacji odwrócenia utraty wartości, wartość netto składnika aktywów zwiększana jest do nowej oszacowanej wartości odzyskiwalnej, nie wyższej jednak od wartości netto tego składnika aktywów jaka byłaby ustalona, gdyby utrata wartości nie została rozpoznana w poprzednich okresach. Odwrócenie utraty wartości ujmowane jest jako korekta kosztów okresu w którym ustały przesłanki powodujące utratę wartości. Odpisy dotyczące wartości firmy nie podlegają odwróceniu.

Salda z tytułu umów z klientami (aktywa i zobowiązania)

W przypadku umów z klientami, jeżeli jedna ze stron umowy spełniła zobowiązanie, w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Spółka przedstawia umowę jako składnik aktywów z tytułu umowy lub zobowiązanie z tytułu umowy – w zależności od stosunku pomiędzy spełnieniem zobowiązania przez Spółkę a płatnością dokonywaną przez klienta. Spółka przedstawia wszelkie bezwarunkowe prawa do otrzymania wynagrodzenia (kwoty zafakturowane) oddzielnie jako należność.

Jeżeli klient dokonuje płatności wynagrodzenia lub Spółka ma prawo do kwoty wynagrodzenia, które jest bezwarunkowe (tj. należność), zanim Spółka przekaże dobra lub usługi klientowi, Spółka przedstawia umowę jako zobowiązanie z tytułu umowy w chwili dokonania płatności lub gdy płatność staje się należna (w zależności od tego, co nastąpi wcześniej). Zobowiązanie z tytułu umowy to obowiązek jednostki do przekazania na rzecz klienta dóbr lub usług, w zamian za które Spółka otrzymała wynagrodzenie (lub kwota wynagrodzenia jest należna) od klienta.

Jeśli Spółka spełnia zobowiązanie, dokonując przekazania dóbr lub usług klientowi, zanim klient zapłaci wynagrodzenie lub przed terminem jego wymagalności, Spółka przedstawia umowę jako składnik aktywów z tytułu umowy, z wyłączeniem wszelkich kwot przedstawianych jako należności. Składnik aktywów z tytułu umowy to prawo Spółki do wynagrodzenia w zamian za dobra lub usługi, które Spółka przekazała klientowi.

Przychody

Przychody ze sprzedaży (przychody z umów z klientami) są ujmowane w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi (tj. składnika aktywów) klientowi. Przekazanie składnika aktywów następuje w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów. Ustalenie kwoty przychodów do rozpoznania w danym okresie dokonywane jest na poziomie umowy z klientem.

Dla poszczególnych umów identyfikowane są zawarte w nich zobowiązania do wykonania świadczenia, będące przyrzeczeniami na rzecz klienta dóbr lub usług (bądź ich pakietów), które można wyodrębnić. W przypadku umów wieloelementowych (np. umowa wdrożenia obejmująca stworzenie projektu, dostawę sprzętu, budowę infrastruktury, instalację, przeprowadzenie szkoleń dotyczących wdrożonego rozwiązania, wykonanie testów funkcjonalnych, serwis powdrożeniowy), przy ocenie możliwości uznania dobra lub usługi za odrębne brane są pod uwagę następujące okoliczności:

• a) świadczenie przez Spółkę istotnych usług polegających na łączeniu dobra lub usługi z innymi dobrami lub usługami przyrzeczonymi w umowie w pakiety dóbr lub usług, które po połączeniu stanowią przedmiot umowy zawartej przez klienta (czy Spółka używa dobra lub usługi jako nakładu do produkcji lub dostarczenia łącznego przedmiotu umowy określonego przez klienta);
• b) czy dobro lub usługa nie zmienia znacząco ani nie dostosowuje innych dóbr lub usług przyrzeczonych w umowie;
• c) czy dobro lub usługa nie jest w istotnym stopniu zależne od innych dóbr lub usług przyrzeczonych w umowie, ani nie są z nimi w istotnym stopniu powiązane.

Jeśli przyrzeczone dobra lub usługi nie są odrębne, Spółka łączy je z innymi przyrzeczonymi dobrami lub usługami tak długo, aż będzie możliwe uznanie takiego pakietu dóbr lub usług za odrębny. W niektórych przypadkach może to prowadzić do tego, że Spółka ujmuje wszystkie dobra i usługi przyrzeczone w umowie jako pojedyncze zobowiązanie do wykonania świadczenia.

Przychody z tytułu odsetek ujmowane są narastająco, w odniesieniu do głównej kwoty należnej, zgodnie z metodą efektywnej stopy procentowej.

Przychody z tytułu dywidend są ujmowane w momencie, kiedy zostaje ustanowione prawo akcjonariuszy do otrzymania płatności.

Spółka nie rozpoznaje istotnego elementu finansowania, w przypadku gdy okres pomiędzy płatnością a wykonaniem zobowiązania wynikającego z umowy jest krótszy niż jeden rok. W pozostałych przypadkach istotny element finansowania nie jest wydzielany, jeżeli wpływ na poziom przychodów rozpoznawanych z tytułu umowy nie przekracza 5%.

Koszty ogólnego zarządu

Koszty ogólnego zarządu obejmują wydatki związane z całokształtem działalności Spółki. Zalicza się do nich wynagrodzenia wraz z narzutami osób zarządzających Spółką oraz pracowników działów nie związanych bezpośrednio z produkcją, koszty utrzymania biur, podatki i opłaty, koszty reklamy i reprezentacji, szkolenia pracowników, koszty związane z bezpieczeństwem i higieną pracy.

Spółka nie wyodrębnia w sprawozdaniu z całkowitych dochodów kosztów sprzedaży ze względu na ich małą istotność. Część z nich – głównie koszty reklamy – ujęte są w kosztach ogólnego zarządu. Koszty związane bezpośrednio ze sprzedażą towarów i produktów, takie jak koszty usług spedycyjnych, ubezpieczeń, opakowań ujęte są w koszcie sprzedanych produktów i usług, towarów i materiałów.

Opodatkowanie

Na obowiązkowe obciążenia wyniku składają się: podatek bieżący (CIT) oraz podatek odroczony.

Bieżące obciążenie podatkowe jest obliczane na podstawie wyniku podatkowego (podstawy opodatkowania) danego roku obrotowego. Zysk (strata) podatkowa różni się od księgowego zysku (straty) przed opodatkowaniem w związku z wyłączeniem przychodów podlegających opodatkowaniu i kosztów nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów oraz pozycji kosztów i przychodów, które nigdy nie będą podlegały opodatkowaniu. Obciążenia podatkowe są wyliczane w oparciu o stawki podatkowe obowiązujące w danym roku obrotowym.

Podatek odroczony jest wyliczany jako podatek podlegający zapłaceniu lub zwrotowi w przyszłości w oparciu o różnice pomiędzy wartościami bilansowymi aktywów i pasywów, a odpowiadającymi im wartościami podatkowymi wykorzystywanymi do wyliczenia podstawy opodatkowania.

Rezerwa na podatek odroczony jest tworzona od wszystkich dodatnich różnic przejściowych podlegających opodatkowaniu, natomiast składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego jest rozpoznawany do wysokości w jakiej jest prawdopodobne, że będzie można pomniejszyć przyszłe zyski podatkowe o rozpoznane ujemne różnice przejściowe oraz straty podatkowe bądź ulgi podatkowe jakie Spółka może wykorzystać. Pozycja aktywów lub rezerwy na podatek odroczony nie powstaje, jeśli różnica przejściowa powstaje z tytułu pierwotnego ujęcia wartości firmy lub z tytułu pierwotnego ujęcia innego składnika aktywów lub zobowiązania w transakcji, która nie ma wpływu ani na wynik podatkowy ani na wynik księgowy.

Wartość składników aktywów z tytułu podatku odroczonego podlega analizie na każdy dzień bilansowy, a w przypadku gdy spodziewane przyszłe zyski podatkowe nie będą wystarczające dla realizacji składnika aktywów lub jego części, następuje jego odpis.

Podatek odroczony jest wyliczany przy użyciu stawek podatkowych, które będą obowiązywać w momencie, gdy pozycja aktywów zostanie zrealizowana lub zobowiązanie stanie się wymagalne. Podatek odroczony jest ujmowany zysku lub stracie bieżącego okresu, poza przypadkiem gdy dotyczy on pozycji w innych całkowitych dochodach albo w kapitale własnym. W tym ostatnim wypadku podatek odroczony jest również rozliczany bezpośrednio w kapitały własne. W bilansie podatek dochodowy wykazywany jest po dokonaniu kompensaty w zakresie w jakim wynika ze zobowiązania jakie płatne jest do tego samego urzędu podatkowego.

Spółka dokonuje kompensaty aktywów i rezerw z tytułu podatku odroczonego i prezentuje wynik tej kompensaty odpowiednio w aktywach lub pasywach bilansu.

Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji

a) Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji

Pozycje zawarte w sprawozdaniu finansowym wycenia się w walucie podstawowego środowiska gospodarczego, w którym Spółka prowadzi działalność ("waluta funkcjonalna"). Sprawozdanie finansowe prezentowane jest w złotych polskich (PLN), który jest walutą funkcjonalną i walutą prezentacji Spółki.

b) Transakcje i salda

Transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza się na walutę funkcjonalną według kursu obowiązującego w dniu transakcji. Zyski i straty kursowe z rozliczenia tych transakcji oraz wyceny bilansowej aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych ujmuje się w zysku lub stracie bieżącego okresu, o ile nie odracza się ich w kapitale własnym, gdy kwalifikują się do uznania za zabezpieczenie przepływów pieniężnych i zabezpieczenie udziałów w aktywach netto.

8. Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach

8.1. Profesjonalny osąd

W procesie stosowania zasad (polityki) rachunkowości wobec zagadnień podanych poniżej, największe znaczenie, oprócz szacunków księgowych, miał profesjonalny osąd kierownictwa.

Ujęcie przychodów: określenie terminu spełnienia zobowiązań do wykonania świadczenia

W przypadku zobowiązań do wykonania świadczenia, które Spółka spełnia w miarę upływu czasu (usługi wdrożeniowe), stopień spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia jest określany w odniesieniu do budżetu prac projektowych, według proporcji kosztów poniesionych do dnia bilansowego do kosztów budżetowanych. Przyjęta metoda, w ocenie Spółki, najlepiej obrazuje wartość prac wykonanych na rzecz klienta na dzień bilansowy.

W przypadku usług polegających na gotowości do świadczenia wsparcia serwisowego, przychód rozpoznawany jest liniowo przez okres świadczenia usługi.

Dla zobowiązań do wykonania świadczenia spełnianych w określonym momencie czasu, Spółka ujmuje przychód w momencie przeniesienia kontroli, za który przyjmuje się moment uzyskania przez Spółkę bieżącego prawa do zapłaty z tytułu wykonania zobowiązania.

Ujęcie przychodów: określenie ceny transakcyjnej oraz kwot przypisanych do zobowiązań do wykonania świadczenia

Ze względu na specyficzny charakter świadczonych przez Spółkę usług wynagrodzenie otrzymywane za realizację umowy jest każdorazowo negocjowane indywidualnie, z uwzględnieniem budżetu projektu obejmującego koszty wewnętrzne i zewnętrzne, jakie Spółka będzie musiała ponieść w związku z realizacją projektu oraz oczekiwanej marży z tytułu wykonania umowy.

Istotnym wynagrodzeniem zmiennym w umowach zawieranych przez Spółkę jest wynagrodzenie zmienne oparte o czas pracy pracowników Spółki (wynagrodzenie według stawki godzinowej). W takich przypadkach Spółka ujmuje przychód w wysokości, którą ma prawo zafakturować po wyświadczeniu usługi.

Charakter umów i sposób ustalenia ceny transakcyjnej wpływa też na sposób określenia indywidualnych cen sprzedaży przyrzeczonych dóbr lub usług, wykorzystanych do przypisania ceny transakcyjnej do poszczególnych zobowiązań do wykonania świadczenia. W przypadku braku określenia odrębnych cen w umowie jakie należałoby przypisać do poszczególnych zobowiązań do wykonania świadczenia, Spółka szacuje indywidualne ceny sprzedaży na podstawie oczekiwanych kosztów powiększonych o marżę lub w oparciu o wartość rezydualną.

Utrata wartości inwestycji w jednostki podporządkowane

Testy na utratę wartości inwestycji w jednostki podporządkowane przeprowadzane są w momencie wystąpienia przesłanek wskazujących na potencjalną utratę wartości. Ocena występowania przesłanek stanowi istotny osąd kierownictwa.

Umowy leasingu

Stosowanie MSSF 16 wymaga stosowania osądów związanych między innymi z ustaleniem okresu leasingu, który może różnić się od okresu umownego umowy leasingu oraz kwestii związanych z wykupem przedmiotu leasingu, jeżeli taka możliwość występuje. Z uwagi na brak ekonomicznych przesłanek wskazujących na korzystanie z opcji przedłużania leaslngu Spółka przejęła jako okres leasingu okres wynikający z umowy.

8.2. Niepewność szacunków

Poniżej omówiono podstawowe założenia dotyczące przyszłości i inne kluczowe źródła niepewności występujące na dzień bilansowy, z którymi związane jest istotne ryzyko znaczącej korekty wartości bilansowych aktywów i zobowiązań w następnym roku finansowym.

Składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego

Spółka rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego bazując na założeniu, że w przyszłości zostanie osiągnięty zysk podatkowy pozwalający na jego wykorzystanie. Pogorszenie uzyskiwanych wyników podatkowych w przyszłości mogłoby spowodować, że założenie to stałoby się nieuzasadnione.

Wartość godziwa instrumentów finansowych

Wartość godziwą instrumentów finansowych, dla których nie istnieje aktywny rynek wycenia się wykorzystując odpowiednie techniki wyceny. Przy wyborze odpowiednich metod i założeń Spółka kieruje się profesjonalnym osądem.

Ujmowanie przychodów

Spółka stosuje metodę procentowego zaawansowania prac przy rozliczaniu kontraktów długoterminowych. Stosowanie tej metody wymaga od Spółki szacowania proporcji dotychczas wykonanych prac do całości usług do wykonania.

Stawki amortyzacyjne

Wysokość stawek amortyzacyjnych ustalana jest na podstawie przewidywanego okresu ekonomicznej użyteczności składników rzeczowego majątku trwałego, składników aktywów z tytułu prawa do użytkowania oraz wartości niematerialnych. Spółka corocznie dokonuje weryfikacji przyjętych okresów ekonomicznej użyteczności na podstawie bieżących szacunków. Szacunkom takim towarzyszy niepewność co do przyszłych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, zmian technologicznych i konkurencji na rynku, które mogą wpłynąć na zmianę oceny okresu ekonomicznej przydatności aktywów z tytułu prawa do użytkowania.

W latach 2019 i 2018 stawki amortyzacji nie zostały zmienione.

Wartość aktywów

Na każdy dzień bilansowy ocenia się, czy istnieją obiektywne przesłanki wskazujące na utratę wartości składnika bądź grupy aktywów. Jeśli takie przesłanki istnieją, ustala się szacowaną, możliwą do odzyskania wartość składnika aktywów i dokonuje się odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości w kwocie równej różnicy między wartością możliwą do odzyskania i wartością bilansową. Strata wynikająca z utraty wartości jest ujmowana w zysku lub stracie bieżącego okresu.

Spółka dokonuje aktualizacji wartości należności, uwzględniając stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty, poprzez dokonanie odpisu aktualizującego.

Spółka dokonuje aktualizacji wartości zapasów, uwzględniając możliwe do uzyskania ceny sprzedaży netto, poprzez dokonanie odpisu aktualizującego.

Spółka posiada udziały w jednostkach zależnych, które corocznie poddaje testom na utratę wartości. Testy przeprowadza się metodą zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych budżetowanych przez Zarządy poszczególnych spółek. Jako stopę dyskontową do obliczenia bieżącej wartości tych przepływów stosuje się średni ważony koszt kapitału wyliczony dla Spółki. Testy obarczone są dużym ryzykiem ze względu na konieczność przyjęcia wielu szacunkowych zmiennych (stopy dyskonta, przyszłe przepływy pieniężne).

Rozliczenia międzyokresowe bierne oraz rezerwy

Spółka ujmuje bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów gdy:

• o ciąży na niej obowiązek świadczenia wynikający ze zdarzeń przeszłych,
• o jest prawdopodobne, że wypełnienie obowiązku spowoduje wykorzystanie jej przyszłych aktywów,
• o możliwe jest wiarygodne oszacowanie kwoty wykonania obowiązku.

Wartość rezerw na świadczenia emerytalne, rentowe i nagrody jubileuszowe zależy od szeregu czynników, które są ustalane metodami aktuarialnymi na podstawie szeregu założeń m.in. takich, jak:

• o prognozowany wzrost wynagrodzeń stanowiących podstawę wymiaru przyszłych świadczeń,
• o prawdopodobieństwo osiągnięcia uprawnień do nagrody jubileuszowej, jednorazowej odprawy emerytalnej lub rentowej,
• o stopa dyskontowa.

Wszelkie zmiany tych założeń będą miały wpływ na wartość rezerwy.

Umowy leasingu

Stosowanie MSSF 16 wymaga stosowania szacunków związanych m.in. z ustaleniem stopy dyskontowej stosowanych do wyceny zobowiązań z tytułu leasingu. Szacunkom tym towarzyszy niepewność i ryzyko korekty wartości bilansowej aktywów z tytułu prawa do użytkowania oraz zobowiązań z tytułu leasingu w kolejnym roku obrotowym.

9. Zmiany zasad (polityki) rachunkowości

Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości zatwierdziła do stosowania od 1 stycznia 2019 r. poniższe standardy i interpretacje:

• 1. Standard: MSR 28- zmiany.
• Opis zmian: Zmiany dotyczące wyceny inwestycji długookresowych w jednostkach stowarzyszonych. 2. Standard: MSR 19- zmiany.
• Opis zmian: Zmiany dotyczące programu określonych świadczeń.
• 1. Standard: MSSF 9 Instrumenty finansowe zmiany.
• Opis zmian: Zmiany dotyczące prawa wcześniejszej spłaty z negatywnym wynagrodzeniem.
• 1. Standard: MSSF 16 Leasing. Opis zmian: Standard znosi rozróżnienie na leasing operacyjny i leasing finansowy. Wszystkie umowy spełniające definicje leasingu będą ujmowane, co do zasady, jak obecny leasing finansowy.
• 1. Doroczne poprawki do MSSF (cykl 2015-2017). Opis zmian: Zestaw poprawek dotyczących: MSSF 3- wycena posiadanego wcześniej udziału w operacjach wspólnych; MSSF 11- brak wyceny posiadanego wcześniej udziału w operacjach wspólnych; MSSF 12- konsekwencje podatkowe związane z wypłatą dywidendy; MSR 23- koszty finansowania składników aktywów przekazanych do użytkowania.
• 1. Standard: KIMSF 23 Niepewność w zakresie sposobów ujawniania podatku dochodowego- interpretacja. Opis zmian: Wytyczne do ustalenia dochodu i podstawy do opodatkowania, stawek podatkowych, nierozliczonych strat podatkowych oraz niewykorzystanych ulg podatkowych.

Obowiązujący od 1 stycznia 2019 r. nowy standard MSSF 16 "Leasing" zmienił zasady ujmowania umów, spełniających definicje leasingu. Główną zmianą jest odejście od podziału na leasing finansowy i operacyjny (z punktu widzenia korzystającego). Wszystkie umowy spełniające definicje leasingu są obecnie ujmowane co do zasady jak dawny leasing finansowy.

Spółka zastosowała podejście uproszczone, w ramach którego nie zostały przekształcone dane porównawcze. Zobowiązania leasingowe z tytułu umów traktowanych do 31 grudnia 2018 r. jako leasing operacyjny zostały ujęte w wartości zdyskontowanych, niezapłaconych jeszcze wartości leasingowych, aktywa zostały wycenione w wysokości równej kwocie zobowiązania leasingowego. Spółka przyjęła również następujące uproszczenia dopuszczone przez standard:

• o nieujmowanie aktywów i zobowiązań leasingowych dla aktywów niskocennych, dla których wartość jednostkowa nie przekracza równowartości 5 tys. USD,
• o nieujmowanie aktywów i zobowiązań leasingowych dla leasingów o okresie poniżej 12 miesięcy.

Użytkowane aktywa oraz związane z nimi zobowiązania leasingowe zostały zaprezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycjach "Aktywa z tytułu prawa do użytkowania" oraz "Zobowiązania z tytułu leasingu". W wyniku zastosowania MSSF 16 suma bilansowa Spółki na dzień 1 stycznia 2019 r. zwiększyła się o 9 253 tys. zł w stosunku do sumy bilansowej na 31 grudnia 2018 r. Największy wpływ na sprawozdanie Spółki miało rozpoznanie aktywów z tytułu prawa do użytkowania powierzchni biurowej o wartości 7 026 tys. zł. Pozostałe umowy dotyczą samochodów osobowych oraz nieruchomości biurowych stanowiących siedzibę oddziałów Spółki. Dodatkowo jako umowy leasingu zgodnie z MSSF 16 Spółka zaprezentowała również umowy dotyczące prawa wieczystego użytkowania gruntów, w przypadku których Spółka ponosi opłaty w zamian za korzystanie.

Ujęte umowy zawarte są na czas określony bądź nieoznaczony z określonym terminem wypowiedzenia. Pozostałe okresy leasingu przyjęte do oszacowania wartości zobowiązań leasingowych przedstawiały się następująco:

• o nieruchomości 65 miesięcy,
• o środki transportu 3-4 lata,
• o użytkowanie wieczyste 71 lat.

Krańcowe stopy leasingobiorcy przyjęte do oszacowania wartości zobowiązań leasingowych wahały się w granicach od 0,75% do 10,0%. Zróżnicowanie stóp wynikało z uwzględnienia następujących czynników:

• o waluta umowy,
• o okres umowy.

W Spółce zidentyfikowano również umowy najmu na czas nieokreślony z kilkumiesięcznym okresem wypowiedzenia, które zostały uznane za leasing krótkoterminowy, a także umowy leasingu sprzętu komputerowego i biurowego o wartości jednostkowej nie przekraczającej 5 tys. USD, które zostały zaklasyfikowane jako leasing aktywów niskocennych.

Wyjaśnienie głównych różnic pomiędzy kwotami przyszłych opłat, wykazanych w nocie 39 Sprawozdania za 2018 r., a wartością zobowiązań z tytułu leasingu wykazanych na 1 stycznia 2019 r.
Kwota przyszłych minimalnych opłat leasingowych z tytułu nieodwoływalnego leasingu operacyjnego ujęte w nocie 39 Sprawozdania jednostkowego Atende S.A. za 2018 r.	14 683
- samochody	1 549
- pomieszczenia biurowe	13 134
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego ujęte na dzień 31 grudnia 2018 r.	608
Korekty
- zwolnienia z ujmowania dla leasingów krótkoterminowych oraz leasingu aktywów o niskiej wartości początkowej	(1 559)
- prawo wieczystego użytkowania gruntów	985
- opłaty eksploatacyjne i powierzchnie wspólne	(4 393)
- pozostałe	132
Zobowiązania z tytułu leasingu na dzień 31 grudnia 2018 r. po korektach	10 456
Dyskonto	1 171
Zobowiązania z tytułu leasingu na dzień 1 stycznia 2019 r.	9 285
- w tym efekt ujęcia MSSF 16	8 677

Na potrzeby raportu rocznego Spółka przeprowadziła ponowną analizę zawartych umów leasingu i dokonała następujących korekt dotyczących aktywów z tytułu prawa do użytkowania:

• zweryfikowała stopę dyskontową zastosowaną do wyceny prawa wieczystego użytkowania gruntów;
• skorygowała przeniesienie środków trwałych do aktywów z tytułu prawa do użytkowania tych aktywów, które użytkuje na podstawie zawartych umów leasingu zwrotnego.

W efekcie korekcie uległy wartości środków trwałych, aktywów z tytułu prawa do użytkowania, zobowiązań z tytułu leasingu i pozostałych zobowiązań finansowych na dzień 1.01.2019 r. w stosunku do zaprezentowanych w raporcie półrocznym. Poniższe tabele prezentują wartości korekt w poszczególnych pozycjach:

• w sprawozdaniu z sytuacji finansowej

-	Stan na 31.12.2018 – dane zaraportowane na 30.06.2019	zmiana	Stan na 31.12.2018 (dane przekształcone)
Zobowiązania długoterminowe	5 915	-	5 915
Zobowiązania z tytułu leasingu	1 337	(1 118)	219
Pozostałe zobowiązania finansowe	4 578	1 118	5 696
Zobowiązania krótkoterminowe	4 460	-	4 460
Zobowiązania z tytułu leasingu	861	(472)	389
Pozostałe zobowiązania finansowe	3 599	472	4 071

• w tabelach zmian środków trwałych i aktywów z tytułu prawa do użytkowania

	Wartość brutto na 1.01.2019 - dane zaraportowane na 30.06.2019	zmiana	Wartość brutto na 1.01.2019 (dane przekształcone)
Środki trwałe	12 442	919	13 361
Prawo wieczystego użytkowania gruntów	-	-	-
Maszyny i urządzenia	12 442	919	13 361
Aktywa z tytułu prawa do użytkowania	2 561	(1 249)	1 312
Prawo wieczystego użytkowania gruntów	886	(330)	556
Maszyny i urządzenia	1 675	(919)	756

W celu lepszej prezentacji Spółka dokonała reklasyfikacji części kosztów ubezpieczeń społecznych z kosztów ogólnego zarządu do kosztów wytworzenia sprzedanych produktów i usług. Zmiany przedstawia poniższa tabela:

22 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

	Dane zaraportowane na 31.12.2018	zmiana	Stan na 31.12.2018 (dane przekształcone)
Koszty własne sprzedaży	164 929	1 955	166 884
Zysk brutto na sprzedaży	43 314	(1 955)	41 359
Koszty ogólnego zarządu	35 228	(1 955)	33 273

10. Szczegółowe noty i objaśnienia

Nota 1. Przychody z umów z klientami, salda dotyczące umów

Zgodnie z MSSF 15 przychody z umów z klientami (przychody ze sprzedaży) są ujmowanie w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia. Istotne zasady rachunkowości przyjęte w tym zakresie ujawniono w ramach opisu przyjętych zasad rachunkowości.

W 2019 r. udział jednego klienta przekroczył 10% przychodów ze sprzedaży Atende. Przychody od Centrum Zasobów Cyberprzestrzeni Sił Zbrojnych (dawniej Centrum Zarządzania Systemami Teleinformatycznymi Ministerstwa Obrony Narodowej) wyniosły 25,4 mln zł, co oznacza 11% w sprzedaży Spółki. W 2018 r. udział dwóch klientów przekroczył 10% przychodów ze sprzedaży Atende. Przychody od Centrum Zarządzania Systemami Teleinformatycznymi Ministerstwa Obrony Narodowej wyniosły 37,2 mln zł, co oznacza 17,9% w sprzedaży Spółki, przychody od T-Mobile wyniosły 22,7 mln zł, co stanowi 10,9% sprzedaży Spółki.

Przychody ze sprzedaży i przychody ogółem

	2019 r.	2018 r.
Działalność kontynuowana
Sprzedaż towarów i materiałów	120 675	112 859
Sprzedaż produktów i usług	104 982	95 384
Przychody ze sprzedaży	225 657	208 243
Pozostałe przychody operacyjne	317	900
Przychody finansowe	15 813	6 369
SUMA przychodów ogółem	241 787	215 512

	2019 r.	2018 r.
Podział przychodów według linii produktowych
Dostawy sprzętu	120 675	112 859
Usługi wdrożeniowe, integracyjne i pozostałe	8 992	9 971
Usługi serwisowe i utrzymaniowe	83 224	71 056
Usługi specjalistyczne	8 689	10 150
Usługi pozostałe	4 077	4 207
Przychody ze sprzedaży	225 657	208 243
Podział przychodów według sposobu spełniania zobowiązań do wykonania świadczeń
Przychody ujmowane w momencie spełnienia	159 001	155 922
Przychody ujmowane w trakcie spełniania	66 656	52 321
Przychody ze sprzedaży	225 657	208 243

Dostawy sprzętu dotyczą wszystkich grup urządzeń IT – urządzeń do transmisji danych, urządzeń zabezpieczających dane podczas ich składowania, przetwarzania lub przesyłania, zabezpieczenia dostępu do systemów IT, serwerów, pamięci masowych, komputerów osobistych, urządzeń peryferyjnych i różnorakiego sprzętu pomocniczego. Obejmują również pasywne elementy sieciowe oraz elementy technicznej infrastruktury wspomagającej - systemów zasilania, klimatyzacji i wentylacji, bezpieczeństwa fizycznego i dozoru. Przychody z takich usług rozpoznawane są w momencie dostawy sprzętu. Warunki płatności za wykonanie prac są ustalane indywidualnie w umowie z klientem.

Usługi wdrożeniowe i integracyjne są kompleksowymi usługami IT, obejmującymi swoim zakresem różne elementy (np. dostawa sprzętu, budowa infrastruktury, instalacja, konfiguracja), które składają się na indywidulane rozwiązania IT dla poszczególnych klientów. Przychody z takich usług rozpoznawane są według stopnia zaawansowania prac. Warunki płatności za wykonanie prac są ustalane indywidualnie w umowie z klientem.

Usługi serwisowe i utrzymaniowe są usługami świadczonymi przez pracowników Spółki i dotyczą wsparcia przy utrzymaniu rozwiązań wdrożonych przez Spółkę lub innych wykorzystywanych przez klientów (gotowość Spółki do świadczenia wsparcia serwisowego). Przychody z tych usług rozpoznawane są, w zależności od charakteru świadczonej usługi, jednorazowo lub liniowo przez okres świadczenia usługi (świadczenie usług często na przestrzeni kilku lat). W przypadku rozliczeń opartych o liczbę faktycznie przepracowanych godzin, przychód rozpoznawany jest w oparciu o kwoty jakie Spółka ma prawo zafakturować. Warunki płatności ustalane są indywidulanie w umowie z klientem.

Usługi specjalistyczne obejmują opracowywanie ekspertyz, projektów technicznych i doradztwo na wszystkich etapach przedsięwzięć inwestycyjnych klientów. Przychody z takich usług są rozpoznawane jednorazowo w momencie potwierdzenia ich należytego wykonania lub zgodnie ze stopniem zaawansowania prac. Warunki płatności podlegają indywidualnym ustaleniom i stanowią zapisy umowy z klientem.

Salda dotyczące umów z klientami

	31.12.2019	31.12.2018
Należności handlowe długo i krótkoterminowe	48 090	47 667
Aktywa z tytułu umów z klientami	10 942	5 659
Zobowiązania z tytułu umów z klientami	22 275	38 299

Aktywa z tytułu umów z klientami reprezentują prawa Spółki do otrzymania wynagrodzenia z tytułu spełnionych zobowiązań do wykonania świadczenia, które na dzień bilansowy nie zostały jeszcze zafakturowane. Aktywa z tytułu umów z klientami stają się należnościami handlowymi, gdy prawo do wynagrodzenia staje się bezwarunkowe (w momencie zafakturowania). W działalności Spółki powstają w przypadku projektów, dla których przychód jest ustalany na podstawie stopnia zaawansowania prac oraz w przypadku projektów, dla których prawo do zafakturowania na podstawie umów powstaje później niż zostaje rozpoznany przychód.

Zobowiązania z tytułu umów z klientami stanowią wynagrodzenie otrzymane lub należne bezwarunkowo, z tytułu zobowiązań do wykonania świadczenia, które na dzień bilansowy nie zostały jeszcze spełnione (lub spełnione częściowo). W działalności Spółki powstają one przede wszystkim w przypadku projektów wdrożeniowych i serwisowych.

Istotne zmiany dotyczące aktywów i zobowiązań z tytułu umów z klientami przedstawia tabela poniżej.

	2019 r.		2018 r.
	Aktywa z tytułu umów z klientami	Zobowiązania z tytułu umów z klientami	Aktywa z tytułu umów z klientami	Zobowiązania z tytułu umów z klientami
Przychód rozpoznany w bieżącym okresie, który był uwzględniony w bilansie otwarcia zobowiązania z tytułu umowy.	-	(27 264)	-	(23 100)
Zwiększenie z tytułu przedpłat od Klientów za zobowiązanie do wykonania świadczenia	-	11 238	-	16 600
Zmiana aktywów z tytułu umowy na skutek uznania wynagrodzenia za bezwarunkowe	3 151	-	7 931	-
Zmiana wynikająca ze zmiany sposobu pomiaru wykonania usługi	-	-	-	-

Nota 2. Segmenty operacyjne oraz rynki zbytu

Zgodnie z MSSF 8.4 jednostka prezentuje dane dotyczące segmentów operacyjnych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Atende za 2019 r.

Przychody ze sprzedaży - szczegółowa struktura geograficzna

	2019 r.		2018 r.
	Wartość	Udział	Wartość	Udział
Kraj	222 813	98,74%	206 537	99,18%
Eksport, w tym:	2 844	1,26%	1 706	0,82%
- Unia Europejska	2 844	1,26%	1 706	0,82%
- pozostałe	-	-	-	-
Razem	225 657	100%	208 243	100%

Nota 3. Koszty działalności operacyjnej

Koszty według rodzaju

	2019 r.	2018 r.
Amortyzacja	7 105	3 662
Zużycie materiałów i energii	2 262	2 184
Usługi obce, w tym:	77 747	71 943
- koszty związane z leasingiem krótkoterminowym	4	-
- koszty związane z leasingiem aktywów niskocennych	119	-
- koszty związane ze zmiennymi opłatami leasingowymi, nieuwzględnione w wycenie zobowiązań leasingowych	606	-
Podatki i opłaty	652	788
Wynagrodzenia	28 797	27 793
Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia	5 450	4 634
Pozostałe koszty rodzajowe	3 146	3 265
Koszty według rodzajów ogółem, w tym:	125 159	114 269
Koszty ogólnego zarządu (wielkość ujemna)	(33 310)	(33 273)
Koszt wytworzenia sprzedanych produktów i usług	91 849	80 996
Wartość sprzedanych towarów i materiałów	94 140	85 888
Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów,	185 989	166 884

W 2019 r. udział jednego dostawcy przekroczył 10% całości zaopatrzenia. Zamówienia do Cisco International Limited osiągnęły wartość 107,5 mln zł, co oznacza 66,5% w zaopatrzeniu Spółki (w 2018 r. odpowiednio 91,4 mln zł i 45,3%).

Koszty amortyzacji i odpisów aktualizujących ujęte w sprawozdaniu z całkowitych dochodów

	2019 r.	2018 r.
Pozycje ujęte w koszcie własnym sprzedaży:	951	624
Amortyzacja środków trwałych	915	605
Amortyzacja wartości niematerialnych	36	19
Amortyzacja aktywów z tytułu prawa do użytkowania	-	-
Pozycje ujęte w kosztach ogólnego zarządu:	6 154	3 038
Amortyzacja środków trwałych	1 946	1 647
Amortyzacja wartości niematerialnych	1 531	1 391
Amortyzacja aktywów z tytułu prawa do użytkowania	2 677	-
Amortyzacja razem	7 105	3 662

Amortyzacja środków trwałych, wartości niematerialnych oraz aktywów z tytułu prawa do użytkowania odbywa się według zasad przedstawionych w opisie przyjętych zasad rachunkowości.

25 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Koszty zatrudnienia

	2019 r.	2018 r.*
Wynagrodzenia	28 797	27 793
Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia	5 287	4 589
Koszty świadczeń emerytalnych	163	45
Suma kosztów świadczeń pracowniczych, w tym:	34 247	32 427
Pozycje ujęte w koszcie własnym sprzedaży	18 073	16 741
Pozycje ujęte w kosztach ogólnego zarządu	16 174	15 686

*Dane przekształcone

Koszty wynagrodzeń obejmują wynagrodzenia płatne zgodnie z warunkami zawartych umów o pracę z poszczególnymi pracownikami. Koszty wynagrodzeń obejmują także wynagrodzenia premiowe oraz wynagrodzenia z tytułu urlopów.

Koszty ubezpieczeń społecznych obejmują świadczenia z tytułu ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, wypadkowego, składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Pracy. W roku 2019 wysokość ww. składek ustalona była na 19,48% podstawy wymiaru składek ustalonej zgodnie z obowiązującymi przepisami, w roku 2018 – 19,48%.

Koszty świadczeń emerytalnych obejmują odprawy emerytalne wypłacone pracownikom zgodnie z przepisami prawa pracy. Spółka nie jest stroną żadnych programów emerytalnych jak i układów zbiorowych pracy z których wynikałyby inne regulacje w tym zakresie. Świadczenia długoterminowe szacowane są na podstawie metod aktuarialnych.

Spółka zobowiązana jest do tworzenia Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS). Odpisy na powyższy fundusz obciążają koszty działalności Spółki i powodują konieczność zablokowania środków funduszu na wydzielonym rachunku bankowym. W sprawozdaniu finansowym aktywa i zobowiązania funduszu wykazywane są w wartości netto. Z uwagi na charakter działania ww. funduszu, aktywa i zobowiązania funduszu są sobie równe. Stan Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych na dzień 31 grudnia 2019 r. wynosił 37 tys. zł (na dzień 31 grudnia 2018 r. wynosił 36 tys. zł).

Inne świadczenia na rzecz pracowników obejmują szkolenia związane z podnoszeniem kwalifikacji, opieki medycznej oraz inne świadczenie określone przepisami prawa pracy.

Nota 4. Koszty umów z klientami oraz pozostałe przychody i koszty operacyjne

Dodatkowe koszty doprowadzenia do zawarcia umowy

Charakter kosztów ponoszonych przez Spółkę w związku z doprowadzeniem do zawarcia umów nie pozwala na ich jednoznaczne przyporządkowanie do zawartych umów, a tym samym wiarygodne powiązanie tych z przychodami osiąganymi z zawartych umów. W związku z tym, koszty te rozpoznawane są w momencie ich poniesienia.

Koszty wykonania umów

Koszty ponoszone w związku z wykonywaniem umów zawartych z Klientami są w Spółce objęte zakresem MSR 2 Zapasy, w związku z czym Spółka nie ujmuje składnika aktywów będącego wynikiem poniesienia kosztów wykonania umowy według MSSF 15.95.

Pozostałe przychody operacyjne

	2019 r.	2018 r.
Rozwiązanie RMB	150	174
Rozwiązanie odpisów aktualizujących wartość składników aktywów	-	258
Uzyskane kary, grzywny i odszkodowania	94	197
Zysk ze zbycia majątku trwałego	41	261
Dotacje	12	-
Pozostałe	20	10
Razem	317	900

Pozostałe koszty operacyjne

	2019 r.	2018 r.
Kary i grzywny	58	169
Zawiązanie RMB i rezerw	46	302
Darowizny i sponsoring	121	175
Utworzenie odpisów aktualizujących wartość składników aktywów	1	187
Likwidacja majątku trwałego	65	58
Pozostałe	2	2
Razem	293	893

Utworzenie odpisów aktualizujących wartość składników aktywów

	2019 r.	2018 r.
Należności	1	-
Wartości niematerialne	-	187
Razem	1	187

Nota 5. Przychody i koszty finansowe

Przychody finansowe

	2019 r.	2018 r.
Przychody z tytułu odsetek	172	289
Zysk ze zbycia akcji, udziałów i innych papierów wartościowych	9 678	-
Dywidendy otrzymane	5 856	4 911
Wycena instrumentów finansowych	47	1 114
Nadwyżka dodatnich różnic kursowych	-	-
Pozostałe	60	55
Razem	15 813	6 369

Koszty finansowe

	2019 r.	2018 r.
Koszty z tytułu odsetek	580	250
Nadwyżka ujemnych różnic kursowych	23	1 435
Wycena instrumentów finansowych	205	47
Prowizje bankowe	355	509
Koszty odsetek z tytułu leasingu	297	51
Odpis z tytułu utraty wartości udziałów	3 148	-
Pozostałe	-	1
Razem	4 608	2 293

Ujawnienia przychodów, kosztów, zysków lub strat w podziale na kategorie instrumentów finansowych

2019 r.	Udziały i akcje w jednostkach zależnych	Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy	Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzo wanym koszcie	Zobowiązani a finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy	Zobowiązan ia finansowe wyceniane w zamortyzo wanym koszcie	Razem
Zysk ze zbycia akcji, udziałów i innych papierów wartościowych	9 678	-	-	-	-	9 678
Przychody/koszty z tytułu wyceny do wartości godziwej	-	47	-	(205)	-	(158)
Odpis z tytułu utraty wartości udziałów	(3 148)					(3 148)
Przychody/koszty z tytułu odsetek	-	-	172	-	(877)	(705)
Przychody z tytułu dywidendy	5 856	-	-	-	-	5 856
Zyski/straty z tytułu różnic kursowych	-	-	-	-	(23)	(23)
Przychody/koszty z tytułu prowizji	-	-	-	-	(295)	(295)
Razem zysk/strata	12 386	47	172	(205)	(1 195)	11 205

2018 r.	Udziały i akcje w jednostkach zależnych	Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy*	Pożyczki udzielone i należności własne	Zobowiązani a finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy	Pozostałe zobowią zania finansowe	Razem
Przychody/koszty z tytułu wyceny do wartości godziwej	-	1 114	-	(47)	-	1 067
Przychody/koszty z tytułu odsetek	-	-	289	-	(301)	(12)
Przychody z tytułu dywidendy	4 911	-	-	-	-	4 911
Zyski/straty z tytułu różnic kursowych	-	-	-	-	(1 435)	(1 435)
Koszty z tytułu prowizji bankowych	-	-	-	-	(455)	(455)
Razem zysk/strata	4 911	1 114	289	(47)	(2 191)	4 076

* zaklasyfikowane jako przeznaczone do obrotu

Nota 6. Podatek dochodowy i odroczony podatek dochodowy

Bieżące obciążenie podatkowe jest obliczane na podstawie obowiązujących przepisów podatkowych. Zastosowanie tych przepisów różnicuje zysk (stratę) podatkową od księgowego zysku (straty) netto, w związku z wyłączeniem przychodów nie podlegających opodatkowaniu i kosztów nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów. Obciążenia podatkowe są wyliczane w oparciu o stawki podatkowe obowiązujące w danym roku obrotowym. Od 2004 r. obowiązującą, według znowelizowanych przepisów jest stawka 19%. Obecne przepisy nie zakładają zróżnicowania stawek podatkowych dla przyszłych okresów.

W zakresie podatku dochodowego Spółka podlega przepisom ogólnym. Rok podatkowy jak i bilansowy pokrywają się z rokiem kalendarzowym.

Podatek dochodowy wykazany w sprawozdaniu z całkowitych dochodów

	2019 r.	2018 r.
Bieżący podatek dochodowy	2 950	248
Dotyczący roku obrotowego	2 950	248
Odroczony podatek dochodowy	581	1 242
Związany z powstaniem i odwróceniem się różnic przejściowych	581	1 242
Obciążenie podatkowe wykazane w sprawozdaniu z całkowitych dochodów	3 531	1 490

28 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Wykazany w sprawozdaniu z całkowitych dochodów podatek odroczony stanowi różnicę między stanem rezerw i aktywów z tytułu podatku odroczonego na koniec i początek okresów sprawozdawczych.

Różnice pomiędzy nominalną, a efektywną stawką podatkową

	2019 r.	2018 r.
Zysk przed opodatkowaniem	17 587	12 169
Ustawowa stawka podatkowa	19%	19%
Podatek według ustawowej stawki	3 342	2 312
Dywidenda	(1 113)	(933)
Koszt sprzedaży udziałów w Sputnik Software sp. z o.o.	567	111
Odpis z tytułu utraty wartości udziałów w Atende Medica sp. z o.o.	598	-
Pozostałe trwałe różnice podatkowe	137
Podatek wykazywany w sprawozdaniu z całkowitych dochodów	3 531	1 490
Efektywna stawka podatku	20,10%	12,20%

W związku z przejściowymi różnicami pomiędzy podstawą opodatkowania a zyskiem (stratą) wykazaną w sprawozdaniu finansowym, tworzony jest podatek odroczony. Odroczony podatek dochodowy na dzień 31 grudnia 2019 r. wynika z pozycji przedstawionych w tabeli poniżej.

Ujemne różnice przejściowe będące podstawą do tworzenia aktywa z tytułu podatku odroczonego	31.12.2018	Zwiększenia / (zmniejszenia)	31.12.2019
Rezerwa na nagrody jubileuszowe i odprawy emerytalne	816	158	974
Rozliczenia międzyokresowe bierne	4 936	(862)	4 074
Przeszacowanie kontraktów walutowych (zabezpieczenia przepływów pieniężnych) do wartości godziwej	47	158	205
Zapasy	1 865	124	1 989
Należności	4 269	1 628	5 897
Zobowiązania z tytułu umów z klientami	37 350	(15 212)	22 138
Suma ujemnych różnic przejściowych	49 283	(14 006)	35 277
Stawka podatkowa	19%	19%	19%
Aktywa z tytułu odroczonego podatku	9 364	(2 661)	6 703

Dodatnie różnice przejściowe będące podstawą do tworzenia rezerwy z tytułu podatku odroczonego	31.12.2018	Zwiększenia / (zmniejszenia)	31.12.2019
Rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne	9 579	387	9 966
Rozliczenia międzyokresowe kosztów	28 502	(16 677)	11 825
Przeszacowanie aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży do wartości godziwej	-	59	59
Aktywa z tytułu umów z klientami	5 659	5 282	10 941
Suma dodatnich różnic przejściowych	43 740	(10 949)	32 791
Stawka podatkowa	19%	19%	19%
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego	8 311	(2 081)	6 230

Ujemne różnice przejściowe będące podstawą do tworzenia aktywa z tytułu podatku odroczonego	31.12.2017	Zwiększenia / (zmniejszenia)	31.12.2018
Rezerwa na nagrody jubileuszowe i odprawy emerytalne	781	35	816
Rozliczenia międzyokresowe bierne	7 727	(2 791)	4 936
Przeszacowanie kontraktów walutowych (zabezpieczenia przepływów pieniężnych) do wartości godziwej	1 114	(1 067)	47
Zapasy	2 036	(171)	1 865
Należności	664	3 605	4 269
Zobowiązania z tytułu umów z klientami	44 799	(7 449)	37 350
Suma ujemnych różnic przejściowych	57 121	(7 838)	49 283
Stawka podatkowa	19%	19%	19%
Aktywa z tytułu odroczonego podatku	10 853	(1 489)	9 364

Dodatnie różnice przejściowe będące podstawą do tworzenia rezerwy z tytułu podatku odroczonego	31.12.2017	Zwiększenia / (zmniejszenia)	31.12.2018
Rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne	8 301	1 278	9 579
Rozliczenia międzyokresowe kosztów	27 422	1 080	28 502
Aktywa z tytułu umów z klientami	9 319	(3 660)	5 659
Suma dodatnich różnic przejściowych	45 042	(1 302)	43 740
Stawka podatkowa	19%	19%	19%
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego	8 558	(247)	8 311

Aktywo/rezerwa netto z tytułu podatku odroczonego

	31.12.2019	31.12.2018
Aktywo z tytułu podatku odroczonego	6 703	9 364
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego	6 230	8 311
Aktywa/Rezerwa netto z tytułu podatku odroczonego	473	1 053

Przepisy dotyczące podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych, fizycznych, czy składek na ubezpieczenia społeczne podlegają zmianom, wskutek czego niejednokrotnie brak jest odniesienia do utrwalonych regulacji bądź precedensów prawnych. Obowiązujące przepisy zawierają również niejasności, które powodują różnice w opiniach, co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych zarówno między organami państwowymi, jak i między organami państwowymi i przedsiębiorstwami. Rozliczenia podatkowe oraz inne (na przykład celne czy dewizowe) mogą być przedmiotem kontroli organów, które uprawnione są do nakładania istotnych kar, a ustalone w wyniku kontroli dodatkowe kwoty zobowiązań muszą zostać wpłacone wraz z odsetkami. Zjawiska te powodują, że ryzyko podatkowe w Polsce jest wyższe niż istniejące zwykle w krajach o bardziej rozwiniętym systemie podatkowym.

Rozliczenia podatkowe mogą zostać poddane kontroli przez okres pięciu lat. W efekcie kwoty wykazane w sprawozdaniu finansowym mogą ulec zmianie w późniejszym terminie po ostatecznym ustaleniu ich wysokości przez organy skarbowe.

Nota 7. Zysk przypadający na jedną akcję

Zysk podstawowy przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie zysku netto za okres przypadającego na zwykłych akcjonariuszy Spółki przez średnią ważoną liczbę wyemitowanych akcji zwykłych występujących w ciągu okresu.

Zysk rozwodniony przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie zysku netto za okres przypadającego na zwykłych akcjonariuszy Spółki (po potrąceniu odsetek od umarzalnych akcji uprzywilejowanych zamiennych na akcje zwykłe) przez średnią ważoną liczbę wyemitowanych akcji zwykłych występujących w ciągu okresu (skorygowaną o wpływ opcji rozwadniających oraz rozwadniających umarzalnych akcji uprzywilejowanych zamiennych na akcje zwykłe).

Liczba wyemitowanych akcji

	2019 r.	2018 r.
Średnia ważona liczba akcji wykazana dla potrzeb wyliczenia wartości podstawowego zysku na jedną akcję w szt.	36 343 344	36 343 344
Efekt rozwodnienia liczby akcji zwykłych	-	-
Średnia ważona liczba akcji zwykłych wykazana dla potrzeb wyliczenia wartości rozwodnionego zysku na jedną akcję w szt.	36 343 344	36 343 344

Wyliczenie zysku na jedną akcję - założenia

	2019 r.	2018 r.
Zysk netto	14 056	10 679
Zysk netto przypadający na zwykłych akcjonariuszy, zastosowany do obliczenia rozwodnionego zysku na jedną akcję	14 056	10 679
Efekt rozwodnienia	-	-
Zysk wykazany dla potrzeb wyliczenia wartości rozwodnionego zysku przypadającego na jedną akcję	14 056	10 679
Podstawowy/rozwodniony zysk przypadający na jedną akcję (zł)	0,39	0,29

W okresie między dniem bilansowym a dniem sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie wystąpiły żadne inne transakcje dotyczące akcji zwykłych lub potencjalnych akcji zwykłych.

Nota 8. Dywidendy zaproponowane lub uchwalone do dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego

Dnia 3 czerwca 2019 r. zwyczajne walne zgromadzenie Spółki Atende S.A. podjęło uchwałę w sprawie podziału zysku. Na mocy ww. uchwały zwyczajne walne zgromadzenie postanowiło przeznaczyć kwotę w łącznej wysokości 7 995 535,68 zł pochodzącą z zysku netto Spółki za rok obrotowy 2018 wynoszącego 10 679 072,12 zł na wypłatę dywidendy. Oznacza to wartość dywidendy na jedną akcję w kwocie 0,22 zł. (rok wcześniej 0,22 zł). Zgodnie z podjętą uchwałą zwyczajnego walnego zgromadzenia Spółki dniem ustalenia prawa do dywidendy był dzień 2 lipca 2019 r. Termin wypłaty dywidendy ustalono na dzień 18 lipca 2019 r. Dywidendą objęto wszystkie akcje Spółki w liczbie 36 343 344.

Rok obrotowy zakończony	Dywidenda z akcji zwykłych 1
	Data wypłaty	Wielkość (zł)	Wartość na 1 akcje (zł)
31.12.2018	18.07.2019	7 995 536	0,22
31.12.2017	10.07.2018	7 995 536	0,22
31.12.2016	14.07.2017	7 268 669	0,20
31.12.2015	14.07.2016	6 541 802	0,18
31.12.2014	23.06.2015	5 451 502	0,15
31.12.2013	29.07.2014	5 451 502	0,15
31.12.2012	31.07.2013	2 907 468	0,08

¹ Zaliczek na dywidendę nie wypłacano

Nota 9. Wartość godziwa

Na dni bilansowe dla lat 2019 i 2018 Spółka utrzymywała instrumenty finansowe wykazywane w wartości godziwej w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Spółka stosuje poniższą hierarchię dla określania i wykazywania wartości godziwej instrumentów finansowych według metody wyceny:

• o Poziom 1 ceny notowane (nieskorygowane) na aktywnym rynku dla identycznych aktywów oraz zobowiązań;
• o Poziom 2 metody oparte na czynnikach mających istotny wpływ na wykazywaną wartość godziwą, które są oparte na możliwych do zaobserwowania danych rynkowych.
• o Poziom 3 metody oparte na czynnikach mających istotny wpływ na wykazywaną wartość godziwą, które nie są oparte na możliwych do zaobserwowania danych rynkowych.

Poziom hierarchii wartości godziwej, do którego następuje klasyfikacja wyceny wartości godziwej, ustala się na podstawie danych wejściowych najniższego poziomu, które są istotne dla całości pomiaru wartości godziwej. W tym celu istotność danych wejściowych do wyceny ocenia się poprzez odniesienie do całości wyceny wartości godziwej. Jeżeli przy wycenie wartości godziwej wykorzystuje się obserwowalne dane wejściowe, które wymagają istotnych korekt na podstawie danych nieobserwowalnych, wycena taka ma charakter wyceny zaliczanej do Poziomu 3. Ocena tego, czy określone dane wejściowe przyjęte do wyceny mają istotne znaczenie dla całości wyceny wartości godziwej wymaga osądu uwzględniającego czynniki specyficzne dla danego składnika aktywów lub zobowiązań.

W latach 2019 i 2018 nie miały miejsce przesunięcia między poziomami 1 i 2 hierarchii wartości godziwej, ani też żaden z instrumentów nie został przesunięty z/ do poziomu 3 hierarchii wartości godziwej.

Spółka nie wprowadza instrumentów pochodnych na dzień nabycia do ksiąg rachunkowych. Na dzień bilansowy wycenia je na podstawie otrzymanych od banków informacji o ich wartości godziwej.

	Data wyceny	Razem	Wartość godziwa określona w oparciu o:
Klasa aktywów / zobowiązań			ceny notowane na aktywnym rynku Poziom 1	istotne dane obserwowalne Poziom 2	istotne dane nie obserwowalne Poziom 3
Zobowiązania wyceniane w wartości godziwej
Instrumenty pochodne
- kontrakt walutowy forward – USD	31.12.2019	203	-	203	-
- kontrakt walutowy forward – EUR	31.12.2019	2	-	2	-

Klasa aktywów / zobowiązań	Data wyceny	Razem	Wartość godziwa określona w oparciu o:
			ceny notowane na aktywnym rynku Poziom 1	istotne dane obserwowalne Poziom 2	istotne dane nie obserwowalne Poziom 3
Zobowiązania wyceniane w wartości godziwej
Instrumenty pochodne
- kontrakt walutowy forward – USD	31.12.2018	47	-	47	-

Nota 10. Rzeczowe aktywa trwałe

Struktura własnościowa rzeczowych aktywów trwałych

	31.12.2019	31.12.2018
Własne	18 985	18 084
Używane na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy, w tym umowy leasingu	-	1 708
Razem	18 985	19 792

Rzeczowe aktywa trwałe, do których tytuł prawny podlega ograniczeniom oraz stanowiące zabezpieczenie zobowiązań

Wartość bilansowa rzeczowych aktywów trwałych podlegających ograniczeniu w dysponowaniu lub stanowiących zabezpieczenie	12 345	14 550
- użytkowane na podstawie umowy leasingu finansowego	-	1 708
- stanowiące zabezpieczenie kredytów i pożyczek własnych	12 345	12 842
	31.12.2019	31.12.2018

Kwoty zobowiązań umownych do nabycia w przyszłości rzeczowych aktywów trwałych

Brak.

Zmiany środków trwałych (wg grup rodzajowych) – za okres 1.01.2019 - 31.12.2019 r.

2019 r.	Budynki i budowle	Maszyny i urządzenia	Środki transportu	Pozostałe środki trwałe	Środki trwałe w budowie	Razem
Wartość bilansowa brutto na dzień 31.12.2018	17 209	14 522	586	1 175	144	33 636
Przeniesienie do aktywów z tytułu prawa do użytkowania	-	1 161	135	-	-	1 296
Wartość bilansowa brutto na dzień 1.01.2019	17 209	13 361	451	1 175	144	32 340
Zwiększenia, z tytułu:	2 138	869	-	-	2 659	5 666
- nabycia środków trwałych	-	2	-	-	2 625	2 627
- przeniesienie ze środków trwałych w budowie	2 138	612	-	-	-	2 750
- nabycie własności po zakończeniu umowy leasingu	-	184	-	-	-	184
- inne	-	71	-		34	105
Zmniejszenia, z tytułu:	-	745	-	2	2 783	3 530
- zbycia	-	115	-	2	-	117
- likwidacji	-	625	-	-	-	625
- przeniesienie na środki trwałe	-	-	-	-	2 750	2 750
- inne	-	5	-	-	33	38
Wartość bilansowa brutto na dzień 31.12.2019	19 347	13 485	451	1 173	20	34 476
Umorzenie na dzień 31.12.2018	3 695	9 507	277	365	-	13 844
Przeniesienie do aktywów z tytułu prawa do użytkowania	-	405	101	-	-	506
Umorzenie na dzień 1.01.2019	3 695	9 102	176	365	-	13 338
Zwiększenia, z tytułu:	958	1 647	94	161	-	2 860
- amortyzacji	958	1 647	94	161	-	2 860
- nabycie własności po zakończeniu umowy leasingu	-	-	-	-	-	-
Zmniejszenia, z tytułu:	-	675	-	32	-	707
- likwidacji	-	576	-	-	-	576
- zbycia	-	98	-	32	-	130
- inne	-	1	-	-	-	1
Umorzenie na dzień 31.12.2019	4 653	10 074	270	494	-	15 491

Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości w 2019 r.

Nie utworzono.

33 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Zmiany środków trwałych (wg grup rodzajowych) – za okres 1.01.2018-31.12.2018 r.

2018 r.	Budynki i budowle	Maszyny i urządzenia	Środki transportu	Pozostałe środki trwałe	Środki trwałe w budowie	Razem
Wartość bilansowa brutto na dzień 1.01.2018	16 666	12 201	1 011	597	806	31 281
Zwiększenia, z tytułu:	880	2 964	-	654	3 285	7 783
- nabycia środków trwałych	-	10	-	639	2 540	3 189
- wytworzenia we własnym zakresie	-	-	-	-	219	219
- zawartych umów leasingu	-	919	-	-	526	1 445
- przeniesienie ze środków trwałych w budowie	880	2 035	-	15	-	2 930
Zmniejszenia, z tytułu:	337	643	425	76	3 947	5 428
- zbycia	67	367	425	57	1 017	1 933
- likwidacji	270	276	-	19	-	565
- przeniesienie na środki trwałe	-	-	-	-	2 930	2 930
Wartość bilansowa brutto na dzień 31.12.2018	17 209	14 522	586	1 175	144	33 636
Umorzenie na dzień 1.01.2018	3 406	8 382	480	358	-	12 626
Zwiększenia, z tytułu:	619	1 425	150	58	-	2 252
- amortyzacji	619	1 425	150	58	-	2 252
Zmniejszenia, z tytułu:	330	300	353	51	-	1 034
- likwidacji	264	231	-	13	-	508
- zbycia	66	69	353	38	-	526
Umorzenie na dzień 31.12.2018	3 695	9 507	277	365	-	13 844
Wartość bilansowa netto na dzień 31.12.2018	13 514	5 015	309	810	144	19 792

Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości w 2018 r.

Nie utworzono.

Środki trwałe w budowie

				Rozliczenie nakładów
1.01.2019	Poniesione nakłady w roku obrotowym	Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej	Urządzenia techniczne i maszyny	Środki transportu	Inne środki trwałe	Zbycie	Odpisy aktualizujące na BZ	31.12.2019
144	2 626	2 138	612	-	-	-	-	20

				Rozliczenie nakładów
1.01.2018	Poniesione nakłady w roku obrotowym	Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej	Urządzenia techniczne i maszyny	Środki transportu	Inne środki trwałe	Zbycie	Odpisy aktualizujące na BZ	31.12.2018
806	3 285	880	2 035	-	15	1 017	-	144

Budynki o wartości bilansowej na dzień 31 grudnia 2019 r.: 12 181 tys. zł (na dzień 31 grudnia 2018 r.: 12 625 tys. zł) objęte są hipoteką ustanowioną w celu zabezpieczenia kredytów bankowych Spółki.

W latach 2019 i 2018 nie wystąpiły koszty spełniające kryteria kapitalizacji zgodnie z MSR 23.

Nota 11. Aktywa z tytułu prawa do użytkowania

Zmiany aktywów z tytułu prawa do użytkowania (wg grup rodzajowych) oraz odpisów aktualizujących z tytułu trwałej utraty wartości za okres 1.01.2019 – 31.12.2019

2019 r.	Prawo wieczystego użytkowania gruntów	Budynki i budowle	Maszyny i urządzenia	Środki transportu	Pozostałe środki trwałe	Razem
Wartość bilansowa brutto na dzień 31.12.2018 r.	-	-	-	-	-	-
Przeniesienie z aktywów trwałych i wartości niematerialnych	241	-	756	34	-	1 031
Utworzenie zgodnie z MSSF16	315	7 026	-	1 336	-	8 677
Wartość bilansowa brutto na dzień 1.01.2019 r.	556	7 026	756	1 370	-	9 708
Zwiększenia, z tytułu:	-	-	-	2 075	-	2 075
- zawartych umów leasingu	-	-	-	2 075	-	2 075
Zmniejszenia, z tytułu:	-	-	184	300	-	484
- likwidacji	-	-	-	300	-	300
- przeniesienia do środków trwałych pozycji nabytych po zakończeniu okresu leasingu	-	-	184	-	-	184
Wartość bilansowa brutto na dzień 31.12.2019 r.	556	7 026	572	3 145	-	11 299
Umorzenie na dzień 1.01.2019 r.	-	-	-	-	-	-
Zwiększenia, z tytułu:	7	1 297	170	1 203	-	2 677
- amortyzacji	7	1 297	170	1 203	-	2 677
Zmniejszenia, z tytułu:	-	-	-	270	-	270
- likwidacji	-	-	-	270	-	270
Umorzenie na dzień 31.12.2019 r.	7	1 297	170	933	-	2 407
Wartość bilansowa netto na dzień 31.12.2019 r.	549	5 729	401	2 212	-	8 891

Aktywa z tytułu prawa do użytkowania, do których tytuł prawny podlega ograniczeniom oraz stanowiące zabezpieczenie zobowiązań

Tytuł zobowiązania / ograniczenia w dysponowaniu	31.12.2019	31.12.2018
Prawo wieczystego użytkowania gruntów	549	-
Razem	549	-

Wartość i powierzchnia gruntów użytkowanych wieczyście

Adres nieruchomości	Nr księgi wieczystej lub zbiorów dokumentów	Nr działki	Powierzchnia działki [m2] na 31.12.2019	Wartość na 31.12.2019	Powierzchnia działki [m2] na 31.12.2018	Wartość na 31.12.2018
Mysłowice, ul. Obrzeżna Zachodnia 37	KA1L/000 20997/4	2810/40	8 810	502	8 810	220
Mysłowice, ul. Obrzeżna Zachodnia 37	KA1L/000 20998/1	2840/40	291	16	291	7
Mysłowice, ul. Obrzeżna Zachodnia 37	KA1L/000 20946/2	2838/40 2839/40	570	31	570	14
		OGÓŁEM:	9 671	549	9 671	241

Nota 12. Wartości niematerialne

Zmiany wartości niematerialnych (wg grup rodzajowych) – za okres 1.01.2019 - 31.12.2019 r.

2019 r.	Koszty prac rozwo jowych	Prawo wieczystego użytkowania gruntów	Patenty i licencje	Oprogra mowanie kompute rowe	Inne	Wartości niemater ialne w budowie	Ogółem
Wartość bilansowa brutto na dzień 31.12.2018	11 436	321	163	6 161	-	1 481	19 562
Przeniesienie do aktywów z tytułu prawa do użytkowania		321					321
Wartość bilansowa brutto na dzień 1.01.2019	11 436	-	163	6 161	-	1 481	19 241
Zwiększenia, z tytułu:	1 669	-	-	108	-	1 225	3 002
- nabycia	-	-	-	20	-	1 225	1 245
- nakłady własne - reklasyfikacja	1 626	-	-	88	-	-	1 714
- inne	43	-	-	-	-	-	43
Zmniejszenia, z tytułu:	-	-	-	3	-	1 718	1 721
- likwidacji				3			3
- nakłady własne - reklasyfikacja	-	-	-	-	-	1 714	1 714
- inne	-	-	-	-	-	4	4
Wartość bilansowa brutto na dzień 31.12.2019	13 105	-	163	6 266	-	988	20 522
Umorzenie na dzień 31.12.2018	7 699	79	141	5 488	-	-	13 407
Przeniesienie do aktywów z tytułu prawa do użytkowania	-	79	-	-	-	-	79
Umorzenie na dzień 1.01.2019	7 699	-	141	5 488	-	-	13 328
Zwiększenia, z tytułu:	1 234	-	4	329	-	-	1 567
- amortyzacji	1 234	-	4	329	-	-	1 567
Zmniejszenia, z tytułu:	-	-	-	3	-	-	3
- likwidacji	-	-	-	3	-	-	3
Umorzenie na dzień 31.12.2019	8 933	-	145	5 814	-	-	14 892
Odpisy aktualizujące na dzień 1.01.2019	-	-	-	-	-	988	988
Zwiększenia, z tytułu:	-	-	-	-	-	-	-
- utraty wartości	-	-	-	-	-	-	-
Odpisy aktualizujące na dzień 31.12.2019	-	-	-	-	-	988	988

36 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości w 2019 r.

Brak

Zmiany wartości niematerialnych (wg grup rodzajowych) – za okres 01.01.2018 - 31.12.2018 r.

2018 r.	Koszty prac rozwo jowych	Prawo wieczystego użytkowania gruntów	Patenty i licencje	Oprogra mowanie kompute rowe	Inne	Wartości niemater ialne w budowie	Ogółem
Wartość bilansowa brutto na dzień 1.01.2018	10 496	321	163	6 133	-	1 174	18 287
Zwiększenia, z tytułu:	940	-	-	30	-	1 254	2 224
- nabycia	-	-	-	30	-	198	228
- inne (nakłady własne)	940	-	-	-	-	1 056	1 996
Zmniejszenia, z tytułu:	-	-	-	2	-	947	949
- zbycia	-	-	-	-	-	7	7
- likwidacji	-	-	-	2	-	-	2
- inne	-	-	-	-	-	940	940
Wartość bilansowa brutto na dzień 31.12.2018	11 436	321	163	6 161	-	1 481	19 562
Umorzenie na dzień 1.01.2018	6 643	75	137	5 144	-	-	11 999
Zwiększenia, z tytułu:	1 056	4	4	346	-	-	1 410
- amortyzacji	1 056	4	4	346	-	-	1 410
Zmniejszenia, z tytułu:	-	-	-	2	-	-	2
- likwidacji	-	-	-	2	-	-	2
Umorzenie na dzień 31.12.2018	7 699	79	141	5 488	-	-	13 407
Odpisy aktualizujące na dzień 1.01.2018	-	-	-	-	-	801	801
Zwiększenia, z tytułu:	-	-	-	-	-	187	187
- utraty wartości	-	-	-	-	-	187	187
Odpisy aktualizujące na dzień 31.12.2018	-	-	-	-	-	988	988
Wartość bilansowa netto na dzień 31.12.2018	3 737	242	22	673	-	493	5 167

Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości w 2018 r.

W 2018 r. utworzono odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości w wysokości 187 tys. zł. Dotyczą one systemu finansowoksięgowego, którego wdrożenie nie powiodło się.

Struktura własnościowa wartości niematerialnych

	31.12.2019	31.12.2018
Własne	4 642	5 167
Używane na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy, w tym umowy leasingu	-	-
Razem	4 642	5 167

Wartości niematerialne, do których tytuł prawny podlega ograniczeniom oraz stanowiące zabezpieczenie zobowiązań

Tytuł zobowiązania / ograniczenia w dysponowaniu	31.12.2019	31.12.2018
Prawo wieczystego użytkowania gruntów	-	242
Razem	-	242

37 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Kwoty zobowiązań umownych do nabycia w przyszłości wartości niematerialnych

Brak.

Nota 13. Inwestycje w jednostki podporządkowane

Udziały w jednostkach podporządkowanych	31.12.2019	31.12.2018
Jednostek zależnych	15 904	23 387
Razem	15 904	23 387
Jednostek zależnych od spółki zależnej od Emitenta*	-	1 949

Testy na utratę wartości

Ze względu na gorsze niż prognozowane wyniki finansowe spółek Atende Medica sp. z o.o., Omnichip i Energy Data Lab sp. z o.o., Zarząd Spółki ocenił, iż wystąpiły przesłanki wskazujące na możliwą utratę wartości udziałów w tych spółkach na dzień 31 grudnia 2019 r.

W związku z powyższym, Zarząd Spółki oszacował wartość odzyskiwalną inwestycji w spółki zależne na podstawie wartości użytkowej na dzień 31 grudnia 2019 r. Wartość odzyskiwalna została oszacowana przy zastosowaniu metody zdyskontowanych przepływów pieniężnych na podstawie prognoz finansowych na lata 2020 – 2024. Prognozy opierają się na zatwierdzonych przez Zarząd budżetach na lata 2020-2022, skorygowanych o ich historyczną realizację. Prognozy na lata 2023-2024 zostały przyjęte na poziomie roku 2022, a stopa wzrostu po okresie prognozy na poziomie 0%.

Atende Medica sp. z o.o.

Główne założenia przyjęte w teście na utratę wartości udziałów w spółce Atende Medica sp. z o.o.:

• o wypracowanie pozytywnego EBIT w 2020 roku oraz utrzymanie stabilnego zysku z działalności operacyjnej w okresie prognozy.
• o średnioważony koszt kapitału na poziomie 10,1%.

W teście założono wzrost zysku z działalności operacyjnej ("EBIT") o 77% w roku 2020 w porównaniu do roku 2019, a w kolejnych latach prognozy utrzymanie dodatniego EBIT na stabilnym poziomie. Po okresie prognozy przyjęto stopę wzrostu na poziomie 0%.

Zarząd Emitenta nie widzi zagrożenia realizacji budżetu przez spółkę w roku 2020, gdyż na moment przeprowadzenia testu spółka miała już pokrycie 50% prognozowanych przychodów na rok 2020 w podpisanych kontraktach. Kolejne lata prognozy zostały natomiast skorygowane przez współczynnik historycznej realizacji. Pomimo dokonanej korekty prognozy finansowej na lata 2021 – 2022, prognozowany EBIT pozostaje na dodatnim poziomie, zbliżonym do wyniku zrealizowanego w 2019 roku.

W wyniku przeprowadzonego testu stwierdzono, że wartość odzyskiwalna inwestycji w spółkę Atende Medica sp. z o.o. jest o 3 148 tys. zł niższa od wartości księgowej netto udziałów w tej spółce na dzień 31 grudnia 2019 r. Spadek EBIT o średnio 10% w każdym roku skorygowanej prognozy lub wzrost WACC o 0,9 p.p. spowodowałyby wzrost wartości odpisu o 438 tys. zł.

Zarząd Emitenta zdecydował o dokonaniu odpisu wartości udziałów w księgach w wysokości 3 148 tys. zł.

Energy Data Lab sp. z o.o.

Główne założenia przyjęte w teście na utratę wartości udziałów w spółce Energy Data Lab sp. z o.o.:

• o średnioważony koszt kapitału na poziomie 10,1%;
• o wypracowanie pozytywnego EBIT w 2020 roku oraz utrzymanie stabilnego zysku z działalności operacyjnej w okresie prognozy.

Na moment przeprowadzenia testu spółka miała już pokrycie 41% prognozowanych przychodów w podpisanych kontraktach.

Wartości, o jakie muszą się zmienić podstawowe założenia, aby wartość odzyskiwalna inwestycji w spółkę Energy Data Lab sp. z o.o. była równa jej wartości księgowej netto wynoszą:

• o WACC: + 4,2 p.p., lub
• o realizacja prognozowanego EBIT na poziomie mniejszym niż 60% w całym okresie prognozy.

Omnichip sp. z o.o.

Główne założenia przyjęte w teście na utratę wartości udziałów w spółce Omnichip sp. z o.o.:

38 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

• o średnioważony koszt kapitału na poziomie 10,1%;
• o wypracowanie pozytywnego EBIT w 2020 roku oraz utrzymanie stabilnego zysku z działalności operacyjnej w okresie prognozy.

W pierwszym kwartale 2020 roku spółka podpisała już kilka kontraktów, które przyniosą przychody stanowiące 60% prognozowanych przychodów na cały rok.

W teście przyjęto średnioważony koszt kapitału na poziomie 10,1%. Dopiero wzrost WACC o 4,4 p.p. spowoduje zrównanie wartości odzyskiwalnej inwestycji z wartością księgową netto udziałów w tej spółce na dzień 31 grudnia 2019. Ze względu na wysokie wartości amortyzacji w okresie prognozy, test nie jest wrażliwy na zmiany wartości EBIT.

Jednostki powiązane na dzień 31.12.2019

Dnia 6 maja 2019 r. Atende S.A. kupiło 51% udziałów w Phoenix Systems sp. z o.o. od Atende Software za 1 986 tys. zł,

Dnia 12 listopada 2019 r. Atende S.A. kupiło od wspólnika Atende Medica sp. z o.o. 479 udziałów o wartości nominalnej 50 zł każdy, co stanowi 2,395% kapitału Atende Medica sp. z o.o. za 180 tys. zł.

Dnia 27 grudnia 2019 r. zawarta została umowa pomiędzy Atende S.A., a STGE sp. z o.o. dotycząca sprzedaży przez Atende S.A. 60% udziałów w Sputnik Software S.A. za kwotę 16,2 mln zł.

Na dzień 31 grudnia 2019 r. w skład Grupy Kapitałowej Atende wchodziły następujące spółki:

• o Atende Software sp. z o.o.,
• o Atende Medica sp. z o.o.,
• o TrustIT sp. z o.o.,
• o Phoenix Systems sp. z o.o.,
• o OmniChip sp. z o.o.,
• o Energy Data Lab sp. z o.o.,
• o A2 Customer Care sp. z o.o.

Nazwa spółki, forma prawna, miejscowość, w której mieści się siedziba zarządu	Wartość udziałów wg ceny nabycia	Korekty aktualizujące wartość	Wartość księgowa netto udziałów	Procent posiadanych udziałów	Procent posiadanych głosów
		Spółki zależne bezpośrednio od Emitenta
Atende Software sp. z o.o. Warszawa, ul. Ostrobramska 86	5 977	-	5 977	100%	100%
Atende Medica sp. z o.o. Warszawa, Al. Wilanowska 313	6 971	(3 148)	3 823	70%	70%
TrustIT Sp. z o.o. Łódź, ul. Wróblewskiego 18/103	506	-	506	100%	100%
Energy Data Lab sp. z o.o. Warszawa, ul. Smolna32 lok.17	2 001	-	2 001	75,3%	75,3%
A2 Customer Care Sp. z o.o. Wrocław, ul. Ostrowskiego 7	360	-	360	60%	60%
OmniChip sp. z o.o. Warszawa, ul. Ostrobramska 86	1 232	-	1 232	55%	55%
Phoenix Systems sp. z o.o. Warszawa, ul. Ostrobramska 86	2 005	-	2 005	51%	51%
Razem	19 052	(3 148)	15 904

Jednostki powiązane na dzień 31.12.2018

Dnia 11 maja 2018 r. Atende kupiło 55% udziałów w OmniChip od Atende Software za 1 220 tys. zł.

Dnia 2 marca 2018 r. w spółce Energy Data Lab sp. z o.o. został podwyższony kapitał zakładowy ze 144 tys. zł do 244 tys. zł. Atende S.A. objęła 600 udziałów o wartości nominalnej 60 tys. zł.

Na dzień 31 grudnia 2018 r. w skład Grupy Kapitałowej Atende wchodziły następujące spółki:

• o Atende Software sp. z o.o.,
• o Atende Medica sp. z o.o.,
• o Sputnik Software sp. z o.o.,
• o TrustIT sp. z o.o.,

39 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

• o Phoenix Systems sp. z o.o.,
• o OmniChip sp. z o.o.,
• o Energy Data Lab sp. z o.o.,
• o A2 Customer Care Sp. z o.o.

Nazwa spółki, forma prawna, miejscowość, w której mieści się siedziba zarządu	Wartość udziałów wg ceny nabycia	Korekty aktualizujące wartość	Wartość księgowa netto udziałów	Procent posiadanych udziałów	Procent posiadanych głosów
		Spółki zależne bezpośrednio od Emitenta
Atende Software sp. z o.o. Warszawa, ul. Ostrobramska 86	5 977	-	5 977	100%	100%
Atende Medica sp. z o.o. Warszawa, Al. Wilanowska 313	6 789	-	6 789	67,51%	68%
Sputnik Software sp. z o.o. Poznań, ul. Górecka 30	6 522	-	6 522	60%	60%
TrustIT Sp. z o.o. Łódź, ul. Wróblewskiego 18/103	506	-	506	100%	100%
Energy Data Lab sp. z o.o. Warszawa, ul. Smolna32 lok.17	2 001	-	2 001	60%	60%
A2 Customer Care Sp. z o.o. Wrocław, ul. Ostrowskiego 7	360	-	360	60%	60%
Omnichip Sp. z o.o. Warszawa, ul. Ostrobramska 7	1 232		1 232	55%	55%
Razem	23 387	-	23 387
Spółki zależne pośrednio od Emitenta
Phoenix Systems sp. z o.o. Warszawa, ul. Ostrobramska 86	1 949	-	1 949	51%	51%
Razem	1 949	-	1 949

Wyniki spółek powiązanych

	Kapitał własny	Kapitał zakładowy	Wartość aktywów	Aktywa trwałe	Aktywa obrotowe	Wartość zobowią zań	Przychody ze sprzedaży	Zysk (strata) netto
31.12.2019/2019 r.1
Atende Software sp. z o.o.	20 293	500	36 240	22 350	13 890	15 806	30 221	3 734
Sputnik Software sp. z o.o. 2	13 382	250	23 823	14 078	9 745	9 758	23 284	3 249
Atende Medica sp. z o.o.	3 528	1 000	10 453	5 700	4 753	6 925	10 431	437
Phoenix Systems sp. z o.o.	2 369	242	6 665	4 320	2 345	4 297	2 646	47
OmniChip sp. z o.o.	965	200	2 663	2 038	625	1 697	944	(339)
TrustIT sp. z o.o.	654	100	910	78	832	257	4 179	152
Energy data Lab sp. z o.o.	(375)	194	442	252	190	818	626	(124)
A2 Customer Care sp. z o.o.	1 466	600	3 217	279	2 938	1 751	4 030	583
31.12.2018/ 2018r.1
Atende Software sp. z o.o.	20 764	500	27 720	14 961	12 759	6 956	23 676	3 414
Sputnik Software sp. z o.o.	13 533	250	20 253	11 878	8 375	6 720	28 727	3 420
Atende Medica sp. z o.o.	3 248	1 000	9 127	5 632	3 495	5 879	12 829	147
Phoenix Systems sp. z o.o.	2 323	242	4 586	2 831	1 755	2 263	1 997	34
OmniChip sp. z o.o.	1 304	200	1 736	533	1 203	432	957	(179)
TrustIT sp. z o.o.	487	100	685	1	684	198	2 742	68
Energy data Lab sp. z o.o.	(210)	244	461	378	83	671	57	(285)
A2 Customer Care sp. z o.o.	882	600	1 124	89	1 035	242	1 878	59

¹ Dane bilansowe na ostatni dzień danego roku obrotowego, dane wynikowe za cały dany rok obrotowy.

² Spółka objęta konsolidacją do dnia sprzedaży.

Nota 14. Pozostałe aktywa trwałe

	31.12.2019	31.12.2018
Należności z tytułu dostaw i usług	173	268
Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe	9 263	12 432
RAZEM	9 436	12 700

Nota 15. Aktywa wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody

	31.12.2019	31.12.2018
Akcje/ udziały w spółkach nie notowanych na giełdzie	80	80
RAZEM	80	80

Nota 16. Zapasy

Zapasy wyceniane są według ceny nabycia lub kosztów wytworzenia nie wyższych od ich ceny sprzedaży netto możliwej do uzyskania na dzień bilansowy. Wartość netto możliwa do uzyskania jest oszacowaną ceną sprzedaży dokonywanej w toku bieżącej działalności gospodarczej, pomniejszoną o szacowane koszty wykończenia oraz koszty niezbędne do doprowadzenia sprzedaży do skutku.

41 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

	31.12.2019	31.12.2018
Materiały na potrzeby produkcji	3 265	3 291
Półprodukty i produkcja w toku	4 512	3 626
Towary	1 328	5 899
Zapasy brutto	9 105	12 816
Odpis aktualizujący wartość zapasów	3 043	2 923
Zapasy netto	6 062	9 893

Zapasy stanowiące zabezpieczenie

Na zapasach ustanowiony jest zastaw rejestrowy do wysokości 9 000 tys. zł na poczet zabezpieczenia kredytu w rachunku bieżącym w BZ WBK (na dzień 31 grudnia 2018 r.: 9 000 tys. zł).

Zapasy w okresie 1.01. – 31.12.2019 r.

	Materiały	Półprodukty i produkcja w toku	Towary	Razem
Wartość zapasów ujętych jako koszt w okresie	272	69 169	94 840	164 281
Odpisy wartości zapasów ujęte jako koszt w okresie	206	-	13	219
Odpisy wartości zapasów odwrócone w okresie	99	-	-	99

Zapasy w okresie 1.01. – 31.12.2018 r.

	Materiały	Półprodukty i produkcja w toku	Towary	Razem
Wartość zapasów ujętych jako koszt w okresie	623	61 098	85 990	147 711
Odpisy wartości zapasów ujęte jako koszt w okresie	166	-	-	166
Odpisy wartości zapasów odwrócone w okresie	565	-	51	616

Zmiany stanu odpisów aktualizujących zapasy

	Odpisy aktualizujące materiały	Odpisy aktualizujące towary	Razem odpisy aktualizujące zapasy
Stan na dzień 1.01.2019	2 844	79	2 923
Zwiększenia w tym:	206	13	219
- utworzenie odpisów	206	13	219
Zmniejszenia w tym:	99	-	99
- wykorzystanie odpisów	71	-	71
- rozwiązanie odpisów	28	-	28
Stan na dzień 31.12.2019	2 951	92	3 043
Stan na dzień 1.01.2018	3 243	130	3 373
Zwiększenia w tym:	166	-	166
- utworzenie odpisów	166	-	166
Zmniejszenia w tym:	565	51	616
- wykorzystanie odpisów	105	-	105
- rozwiązanie odpisów	460	51	511
Stan na dzień 31.12.2018	2 844	79	2 923

Ustalanie odpisów aktualizujących zapasy odbywa się według zasad przedstawionych w opisie przyjętych zasad rachunkowości. Odwrócenie odpisów aktualizujących zapasy następuje w momencie sprzedaży zapasów objętych odpisem lub ustania okoliczności, dla których dokonano przedmiotowego odpisu aktualizującego. Koszty odpisów aktualizujących zapasy jak i ich odwrócenie ujmowane są w zysku lub stracie bieżącego okresu jako element kosztu własnego.

Rozchód zapasów odbywa się według zasad szczegółowej identyfikacji w zakresie pozycji przeznaczonych na świadczenie konkretnych przedsięwzięć lub według metody FIFO dla pozostałych zapasów i odnoszony jest w koszt własny sprzedaży. Odpisy aktualizujące dotyczące zapasów, wynikające z ostrożnej wyceny oraz odpisy aktualizujące dla pozycji zalegających, jak i ich odwrócenia, odnoszone są w koszt własny sprzedaży.

Nota 17. Należności handlowe

	31.12.2019	31.12.2018
Należności handlowe	47 917	47 399
- od jednostek powiązanych	149	124
- od pozostałych jednostek	47 768	47 275
Odpisy aktualizujące	472	473
Należności handlowe brutto	48 389	47 872

Należności z tytułu dostaw i usług nie są oprocentowane i mają zazwyczaj termin płatności mieszczący się w okresie od 14 do 120 dni.

Wartość godziwa należności handlowych i pozostałych nie różni się istotnie od ich wartości księgowych wykazanych w bilansie. Spółka posiada odpowiednią politykę w zakresie dokonywania sprzedaży tylko zweryfikowanym klientom. Dzięki temu, zdaniem kierownictwa, ogranicza to ryzyko kredytowe, ponad poziom określony odpisem aktualizującym nieściągalne należności właściwym dla należności handlowych Spółki.

Na 31 grudnia 2019 r. należności z tytułu dostaw i usług w kwocie 472 tys. zł (31 grudnia 2018 r.: 473 tys. zł) zostały uznane za zagrożone i w związku z tym objęte odpisem. Zmiany odpisu aktualizującego należności były następujące:

Zmiana stanu odpisów aktualizujących wartość należności handlowych*

	31.12.2019	31.12.2018
JEDNOSTKI POWIĄZANE
Stan odpisów aktualizujących wartość należności handlowych na początek okresu	-	-
Stan odpisów aktualizujących wartość należności handlowych od jednostek powiązanych na koniec okresu	-	-
JEDNOSTKI POZOSTAŁE
Stan odpisów aktualizujących wartość należności handlowych na początek okresu	402	659
Zwiększenia, w tym:	-	3
- dokonanie odpisów na należności przeterminowane i sporne	-	3
Zmniejszenia w tym:	-	260
- rozwiązanie odpisów aktualizujących w związku ze spłatą należności	-	260
- wykorzystanie odpisów	-	-
- przeklasyfikowanie odpisów w związku ze skierowaniem na drogę sądową	-	-
Stan odpisów aktualizujących wartość należności handlowych od jednostek pozostałych na koniec okresu	402	402
Stan odpisów aktualizujących wartość należności handlowych ogółem na koniec okresu	402	402

* bez odpisów należności dochodzonych na drodze sądowej

Należności handlowe dochodzone na drodze sądowej

	31.12.2019	31.12.2018
Należności handlowe skierowane na drogę postępowania sądowego	70	71
Odpisy aktualizujące wartość należności spornych	70	71
Wartość netto należności handlowych dochodzonych na drodze sądowej	-	-

43 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Nota 18. Pozostałe należności

	31.12.2019	31.12.2018
Pozostałe należności, w tym:	242	319
- z tytułu podatków, z wyjątkiem podatku dochodowego od osób prawnych	149	109
- zaliczki na dostawy	34	162
- kaucje	37	37
- inne	22	11
Odpisy aktualizujące	-	-
Pozostałe należności brutto	242	319

Pozostałe należności skierowane na drogę postępowania sądowego – brak.

Nota 19. Pozostałe aktywa finansowe

	31.12.2019	31.12.2018
Należności z tytułu leasingu	527	741
Należności z tytułu pożyczek	2 131	1 822
Należność z tytułu sprzedaży udziałów w Sputnik Software sp. z o.o.	8 200	-
Suma pozostałych aktywów finansowych, w tym:	10 858	2 563
- długoterminowe	295	527
- krótkoterminowe	10 563	2 036

Nota 20. Rozliczenia międzyokresowe krótkoterminowe

	31.12.2019	31.12.2018
Ubezpieczenia majątkowe	252	393
Opłacone z góry koszty serwisu i szkoleń	9 760	22 900
Pozostałe rozliczenia międzyokresowe	225	243
Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów:	10 237	23 536

Nota 21. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

	31.12.2019	31.12.2018
Środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych:	3 073	4 196
- kasa	11	8
- rachunki bankowe	3 062	4 188
Inne środki pieniężne:	9 496	12 616
- lokaty krótkoterminowe o terminie realizacji do 3 m-cy	9 496	12 616
Razem	12 569	16 812

Środki pieniężne w banku są oprocentowane według zmiennych stóp procentowych, których wysokość zależy od stopy oprocentowania jednodniowych lokat bankowych. Lokaty krótkoterminowe są dokonywane na różne okresy, od jednego dnia do jednego miesiąca, w zależności od aktualnego zapotrzebowania Spółki na środki pieniężne i są oprocentowane według ustalonych dla nich stóp procentowych. Wartość godziwa środków pieniężnych i ich ekwiwalentów jest równa ich wartości bilansowej.

Środki pieniężne do dyspozycji jednostki, nie wykazane w pozycji bilansowej	31.12.2019	31.12.2018
Środki pieniężne ZFŚS	37	33
Dostępne, niewykorzystane środki pieniężne w ramach kredytu obrotowego	29 769	31 299
Razem	29 806	31 332

44 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Nota 22. Kapitał zakładowy

	31.12.2019	31.12.2018
Liczba akcji	36 343 344	36 343 344
Wartość nominalna akcji (zł)	0,20	0,20
Kapitał zakładowy	7 269	7 269

Kapitał zakładowy - struktura

Razem			36 343 344		7 268 669
D	brak	brak	31 409 479	0,20	6 281 896	przeniesienie części majątku z ATM S.A w ramach Zorganizowanej Części Przedsięb.	25.04.2012
C	brak	brak	2 266 865	0,20	453 373	przejęcie ATM Systemy Informatyczne sp. z o.o.	3.01.2011
B	brak	brak	1 143 000	0,20	228 600	udziały w KLK sp. z o.o.	5.01.2009
A	brak	brak	1 524 000	0,20	304 800	udziały w KLK sp. z o.o.	5.01.2009
Seria/emisja rodzaj akcji	Rodzaj uprzywilejo wania akcji	Rodzaj ograniczenia praw do akcji	Liczba akcji	Wartość nominalna	Wartość serii / emisji wg wartości nominalnej w zł	Sposób pokrycia kapitału	Data rejestracji

Akcjonariusze

Z zawiadomień otrzymanych w trybie art. 69 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej (…) wynika, że następujący akcjonariusze posiadają co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu Spółki:

	Liczba akcji	Udział w liczbie głosów na WZ
Roman Szwed wraz z podmiotem powiązanym Spinoza Investments Sp. z o.o. S.K.A.1	11 956 958	32,90%
Nationale-Nederlanden OFE2	6 000 000	16,51%
PKO BP Bankowy OFE3	3 333 615	9,17%
Pozostali	15 052 771	41,42%
Razem	36 343 344	100%

¹Spinoza Investments Sp. z o.o. S.K.A. jest podmiotem w 100% kontrolowanym, bezpośrednio i pośrednio (poprzez Spinoza Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych), przez Romana Szweda.

² Na podstawie zgłoszenia na Walne Zgromadzenie 23 maja 2018 r.

³ Na podstawie zgłoszenia na Walne Zgromadzenie 3 czerwca 2019 r.

Zmiana stanu kapitału zakładowego

	2019 r.	2018 r.
Kapitał na początek okresu	7 269	7 269
Zwiększenia	-	-
Kapitał na koniec okresu	7 269	7 269

Nota 23. Kapitał zapasowy z emisji akcji powyżej wartości nominalnej

Kapitał zapasowy został utworzony z nadwyżki wartości emisyjnej nad nominalną w kwocie 15 741 tys. zł, która została pomniejszona o rezerwę na podatek odroczony w kwocie 988 tys. zł z tytułu różnicy wartości bilansowej i podatkowej aktywów trwałych wniesionych do Spółki w ramach Zorganizowanej Części Przedsiębiorstwa.

Nota 24. Pozostałe kapitały

	31.12.2019	31.12.2018
Kapitał zapasowy	31 178	28 495
RAZEM	31 178	28 495

Zmiana stanu pozostałych kapitałów

	Kapitał zapasowy	Kapitał z aktualizacji wyceny	Kapitał rezerwowy	Razem
1.01.2019	28 495	-	-	28 495
Zwiększenia w okresie	2 683	-	-	2 683
- Rozliczenie zysku za 2018 rok	2 683	-	-	2 683
31.12.2019	31 178	-	-	31 178
1.01.2018	30 552	-	-	30 552
Zmniejszenia w okresie	2 057	-	-	2 057
- Pokrycie niepodzielonego wyniku z lat ubiegłych	1 632	-	-	1 632
- Wypłata dywidendy	425	-	-	425
31.12.2018	28 495	-	-	28 495

Nota 25. Kredyty i pożyczki

	31.12.2019	31.12.2018
Kredyty bankowe	706	1 412
Pożyczki	2 184	8 666
Suma kredytów i pożyczek, w tym:	2 890	10 078
- długoterminowe	11	2 079
- krótkoterminowe	2 879	7 999

Struktura zapadalności kredytów i pożyczek

	31.12.2019	31.12.2018
Kredyty i pożyczki krótkoterminowe	2 879	7 999
Kredyty i pożyczki długoterminowe	11	2 079
- płatne powyżej 1 roku do 3 lat	11	2 079
- płatne powyżej 3 lat do 5 lat	-	-
Kredyty i pożyczki razem	2 890	10 078

Średnie stopy oprocentowania kredytów

	31.12.2019	31.12.2018
Kredyty bankowe w rachunku bieżącym	2,70%	2,69%
Kredyty inwestycyjne	2,59%	2,59%

46 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Kredyty i pożyczki – stan na 31.12.2019 r.

31.12.2019 r.	Wartość bazowa kredytu	Część krótko terminowa	Wykorzystanie Część długo terminowa	Oprocen towanie	Termin spłaty	Zabezpieczenie
Santander Bank Polska S.A. (kredyt w rachunku bieżącym)	6 000*	-	-	WIBOR 1M plus marża banku	31.07.2020	- zastaw rejestrowy do 9 000 tys. zł; ustanowiony na zapasach - przelew wierzytelności z tytułu umowy ubezpieczenia przedmiotu zastawu. - weksel In blanco z deklaracją wekslową;
mBank SA (kredyt w rachunku bieżącym)	25 000*	-	-	WIBOR O/N plus marża banku	18.06.2020	- hipoteka umowna łączna na nieruchomościach do kwoty 42 500 tys. zł; - weksel in blanco z deklaracją wekslową.
ING Bank Śląski S.A. (kredyt w rachunku bieżącym)	2 000	-	-	WIBOR 1M plus marża banku	15.04.2020	- weksel in blanco z deklaracją wekslową - pełnomocnictwo do dysponowania środkami na wszystkich rachunkach prowadzonych przez Bank
mBank SA (kredyt inwestycyjny)	6 000	706	-	WIBOR 1M plus marża banku	31.12.2020	- hipoteka umowna łączna na nieruchomości zawiera się w kwocie 42 500 tys. zł, podanej j.w. - weksel In blanco z deklaracją wekslową; - cesja przyszłych wierzytelności od najemców nieruchomości.
Pożyczka DLL	392	131	11	-	25.01.2021	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	1 900	961	-	-	15.02.2020	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	383	191	-	-	15.05.2020	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	235	78	-	-	25.03.2020	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	860	287	-	-	25.04.2020	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	1 050	525	-	-	25.06.2020	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
RAZEM	43 820	2 879	11	-	-	-

*Kredyt w rachunku bieżącym do wykorzystania przez Atende S.A. i spółki zależne

Kredyty i pożyczki w walutach obcych w 2019 r. nie wystąpiły.

47 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej) Załączone noty stanowią integralną część niniejszego jednostkowego sprawozdania finansowego

	Wartość	Wykorzystanie
31.12.2018 r.	bazowa kredytu	Część krótko terminowa	Część długo terminowa	Oprocen towanie	Termin spłaty	Zabezpieczenie
Santander Bank Polska S.A. (kredyt w rachunku bieżącym)	6 000*	-	-	WIBOR 1M plus marża banku	31.07.2018	- zastaw rejestrowy do 9 000 tys. zł; ustanowiony na zapasach - przelew wierzytelności z tytułu umowy ubezpieczenia przedmiotu zastawu.
mBank SA (kredyt w rachunku bieżącym)	25 000*	-	-	WIBOR O/N plus marża banku	30.05.2018	- hipoteka umowna łączna na nieruchomościach do kwoty 42 500 tys. zł; - weksel in blanco z deklaracją wekslową.
ING Bank Śląski S.A. (kredyt w rachunku bieżącym)	2 000	-	-	WIBOR 1M plus marża banku	25.04.2019	- weksel in blanco z deklaracją wekslową - pełnomocnictwo do dysponowania środkami na wszystkich rachunkach prowadzonych przez Bank
mBank SA (kredyt inwestycyjny)	6 000	706	706	WIBOR 1M plus marża banku	31.12.2020	- hipoteka umowna łączna na nieruchomości zawiera się w kwocie 42 500 tys. zł, podanej j.w. - weksel In blanco z deklaracją wekslową; - cesja przyszłych wierzytelności od najemców nieruchomości.
Pożyczka DLL	1 300	217	-	-	15.04.2019	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	4 780	821	-	-	15.04.2019	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	161	54	-	-	15.12.2019	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	603	226	-	-	15.07.2019	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	1 025	273	-	-	15.06.2019	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	392	131	142	-	25.01.2021	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	1 900	939	961	-	15.02.2020	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	600	200	-	-	25.04.2019	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	383	191	192	-	15.05.2020	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	900	450	-	-	25.06.2019	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	760	380	-	-	25.06.2019	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	448	224	-	-	25.06.2019	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	1 002	501	-	-	25.12.2019	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	960	480	-	-	25.12.2019	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	235	156	78	-	25.03.2020	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	400	400	-	-	15.10.2019	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	756	756	-	-	25.11.2019	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	184	184	-	-	25.11.2019	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
Pożyczka DLL	3 540	710	-	-	10.01.2019	Weksel własny In blanco z deklaracją wekslową
RAZEM	59 329	7 999	2 079	-	-	-

*Kredyt w rachunku bieżącym do wykorzystania przez Atende S.A. i spółki zależne

Kredyty i pożyczki w walutach obcych w 2018 r. nie wystąpiły.

Nota 26. Pozostałe zobowiązania finansowe

	31.12.2019	31.12.2018*
Leasing zwrotny	1 652	1 590
Zobowiązania z tytułu finansowania cesji wierzytelności	5 027	8 130
Zobowiązania z tytułu kontraktów forward	205	47
Razem zobowiązania finansowe	6 884	9 767
- długoterminowe	3 142	5 696
- krótkoterminowe	3 742	4 071

*Dane przekształcone – zmiany opisano w punkcie 9 - "Zmiany zasad (polityki) rachunkowości"

48 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

	31.12.2019	31.12.2018
Zobowiązania handlowe długoterminowe	101	85
Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów	79	-
Razem	180	85

Nota 28. Zobowiązania handlowe

	31.12.2019	31.12.2018
Zobowiązania handlowe	31 765	31 544
- wobec jednostek powiązanych	235	868
- wobec jednostek pozostałych	31 530	30 676

Nota 29. Pozostałe zobowiązania

Pozostałe zobowiązania krótkoterminowe

	31.12.2019	31.12.2018
Zobowiązania z tytułu pozostałych podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych i innych, z wyjątkiem podatku dochodowego od osób prawnych	8 982	10 048
- podatek VAT	7 955	9 126
- podatek dochodowy od osób fizycznych	418	356
- składki na ubezpieczenie społeczne (ZUS)	609	566
Pozostałe zobowiązania	58	682
Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów	3 995	4 989
- z tytułu urlopów	1 099	1 061
- z tytułu premii	1 795	3 395
- z tytułu niezafakturowanych kosztów	1 101	533
- pozostałe	-	-
Razem inne zobowiązania	13 035	15 719

Nota 30. Majątek socjalny oraz zobowiązania ZFŚS

Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych z późniejszymi zmianami stanowi, że Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych tworzą pracodawcy zatrudniający powyżej 20 pracowników na pełne etaty. Spółka tworzy taki fundusz i dokonuje okresowych odpisów w wysokości uzgodnionej z przedstawicielami załogi. Fundusz nie posiada rzeczowych aktywów trwałych. Celem Funduszu jest subsydiowanie działalności socjalnej Spółki, pożyczek udzielonych jej pracownikom oraz pozostałych kosztów socjalnych.

Spółka skompensowała aktywa Funduszu ze swoimi zobowiązaniami wobec Funduszu ponieważ aktywa te nie stanowią oddzielnych aktywów Spółki.

Analityka aktywów, zobowiązań, kosztów Funduszu oraz saldo netto

	31.12.2019	31.12.2018
Pożyczki udzielone pracownikom	-	2
Środki pieniężne	37	33
Zobowiązania z tytułu Funduszu	37	35
Saldo po skompensowaniu	-	-
Odpisy na Fundusz w okresie obrotowym	126	115

Nota 31. Zobowiązania warunkowe oraz zabezpieczenia na aktywach

Zabezpieczenia na aktywach	31.12.2019	31.12.2018
Zabezpieczenie spłaty kredytu	51 500	51 500
Razem zabezpieczenia na aktywach	51 500	51 500

Na dzień 31 grudnia 2019 r.:

• o na kwotę 51 500 tys. zł składają się:
  • 42 500 tys. zł hipoteka stanowiąca zabezpieczenie wierzytelności z tytułu kredytu w rachunku bieżącym oraz kredytu inwestycyjnego zaciągniętego przez Atende S.A. w mBank S.A.;
  • 9 000 tys. zł zastaw rejestrowy na zapasach, w ramach udzielonego przez Santander Bank Polska SA (dawniej BZ WBK - Bank Zachodni WBK SA) kredytu w rachunku bieżącym.

Na dzień 31 grudnia 2018 r.:

• o na kwotę 51 500 tys. zł składają się:
  • 42 500 tys. zł hipoteka stanowiąca zabezpieczenie wierzytelności z tytułu kredytu w rachunku bieżącym oraz kredytu inwestycyjnego zaciągniętego przez Atende S.A. w mBank S.A.;
  • 9 000 tys. zł zastaw rejestrowy na zapasach, w ramach udzielonego przez Santander Bank Polska SA (dawniej BZ WBK - Bank Zachodni WBK SA) kredytu w rachunku bieżącym.

Udzielone gwarancje i poręczenia	31.12.2019	31.12.2018
Zobowiązania z tytułu gwarancji bankowych udzielonych w głównej mierze jako zabezpieczenie wykonania umów handlowych	8 698	11 293
Poręczenie spłaty zobowiązania leasingowego	3 227	1 908
Poręczenia kredytu bankowego udzielonego stronom trzecim	4 300	3 800
Razem zobowiązania warunkowe	16 225	17 001

Na dzień 31 grudnia 2019 r.:

• o 8 698 tys. zł wartość gwarancji wadialnych i gwarancji należytego wykonania kontraktu, gdzie zleceniodawcą gwarancji jest Atende S.A.;
• o 4 300 tys. zł poręczenie kredytu w rachunku bieżącym dla spółki Atende Medica sp. z o.o., Energy Data Lab sp. z o.o., A2CC sp. z o.o. i Omnichip Sp. z o.o.;
• o 3 227 tys. zł poręczenie przez Atende S.A. spłaty zobowiązań wynikających z zawartych przez TrustIT sp. z.o.o. umów leasingowych.

Na dzień 31 grudnia 2018 r.:

• o 11 293 tys. zł wartość gwarancji wadialnych i gwarancji należytego wykonania kontraktu, gdzie zleceniodawcą gwarancji jest Atende S.A.;
• o 3 800 tys. zł poręczenie kredytu w rachunku bieżącym dla spółki Atende Medica sp. z o.o. i Energy Data Lab sp. z o.o.;
• o 1 908 tys. zł – poręczenie przez Atende S.A. spłaty zobowiązań wynikających z zawartej przez TrustIT sp. z.o.o. umowy leasingowej.

Nota 32. Należności i zobowiązania długo i krótkoterminowe z tytułu leasingu

Należności z tytułu umów leasingu

	31.12.2019
	Inwestycja leasingowa brutto	Wartość bieżąca opłat
W okresie 1 roku	266	232
W okresie od 1 do 5 lat	310	295
Inwestycja leasingowa brutto ogółem	576	527
Przyszły przychód odsetkowy	49	X
Wartość bieżąca minimalnych opłat leasingowych, w tym:	576	527
- krótkoterminowe	266	232
- długoterminowe	310	295

50 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

	31.12.2018
	Inwestycja leasingowa brutto	Wartość bieżąca opłat
W okresie 1 roku	266	214
W okresie od 1 do 5 lat	576	527
Inwestycja leasingowa brutto ogółem	842	741
Przyszły przychód odsetkowy	101	x
Wartość bieżąca minimalnych opłat leasingowych, w tym:	741	741
- krótkoterminowe	266	214
- długoterminowe	576	527

Zobowiązania z tytułu umów leasingu

	31.12.2019		31.12.2018
	Opłaty minimalne	Wartość bieżąca opłat	Opłaty minimalne	Wartość bieżąca opłat
W okresie 1 roku	2 841	2 675	393	389
W okresie od 1 do 5 lat	6 222	6 044	219	219
W okresie powyżej 5 lat	889	310	-	-
Minimalne opłaty leasingowe ogółem	9 952	9 029	612	608
Przyszły koszt odsetkowy	923	x	4	x
Wartość bieżąca minimalnych opłat leasingowych, w tym:	9 029	9 029	608	608
- krótkoterminowe	-	2 675	-	389
- długoterminowe	-	6 354	-	219

Umowy nie przewidują warunkowych opłat leasingowych, jak również żadnego rodzaju sub-leasingu. W większości umów znajduje się klauzula co do opcji zakupu, po cenie umownej niższej od wartości godziwej przedmiotu leasingu. Umowy nie nakładają na leasingobiorcę żadnych restrykcji, za wyjątkiem płatności zobowiązań wynikających z rat leasingowych oraz ogólnych warunków właściwego użytkowania przedmiotu leasingu. Umowy leasingu zawarte zostały w PLN na okres 36-65 miesięcy, użytkowanie wieczyste na 99 lat.

Nota 33. Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne

	31.12.2019	31.12.2018
Rezerwy na świadczenia emerytalne i podobne	974	816
- na świadczenia emerytalne i rentowe	397	309
- na nagrody jubileuszowe	577	507
Razem, w tym:	974	816
- długoterminowe	786	741
- krótkoterminowe	188	75

Wyszczególnienie	Nagrody jubileuszowe	Odprawy emerytalne i rentowe	Razem
Stan na dzień 01.01.2019	507	309	816
Koszty bieżącego zatrudnienia	53	34	87
Koszty odsetek	14	8	22
Świadczenia wypłacone	(51)	(6)	(57)
(Zyski)/straty aktuarialne, w tym:	54	52	106
- z tytułu zmian założeń finansowych	27	38	65
- inne	27	14	41
Stan na dzień 31.12.2019	577	397	974

51 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Wyszczególnienie	Nagrody jubileuszowe	Odprawy emerytalne i rentowe	Razem
Stan na dzień 01.01.2018	484	297	781
Koszty bieżącego zatrudnienia	48	32	80
Koszty odsetek	13	8	21
Świadczenia wypłacone	(83)	(9)	(92)
(Zyski)/straty aktuarialne, w tym:	45	(19)	26
- z tytułu zmian założeń finansowych	6	8	14
- inne	39	(27)	12
Stan na dzień 31.12.2018	507	309	816

Do wyznaczenia zobowiązań została wykorzystana metoda prognozowanych świadczeń jednostkowych. Wartość przyszłych zobowiązań obliczona została jako nagromadzona część przyszłych świadczeń z uwzględnieniem prognozowanego wzrostu wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru przyszłych świadczeń. Uwzględniono również prawdopodobieństwo osiągnięcia uprawnień do nagrody jubileuszowej, jednorazowej odprawy emerytalnej lub rentowej. Przyjęto stopę dyskontową na poziomie 2,00% oraz długookresową roczną stopę wzrostu wynagrodzeń na poziomie 3,25%. Zmienność tych prawdopodobieństw, a także zastosowanej stopy dyskontowej o +/-0,25% spowodowałyby łącznie zmianę rezerwy o +/- 25 tys. zł.

W zakresie świadczeń pracowniczych Spółka nie jest stroną żadnych porozumień płacowych ani zbiorowych układów pracy. Spółka nie posiada także programów emerytalnych zarządzanych bezpośrednio przez Spółkę lub przez fundusze zewnętrzne. Koszty świadczeń pracowniczych obejmują wynagrodzenia płatne zgodnie z warunkami zawartych umów o pracę z poszczególnymi pracownikami oraz koszty świadczeń emerytalnych (odprawa emerytalna) wypłacone pracownikom zgodnie z przepisami prawa pracy, po okresie zatrudnienia. Zobowiązania z tytułu krótkoterminowych świadczeń pracowniczych wyceniane są na zasadach ogólnych. Świadczenia długoterminowe szacowane są na podstawie metod aktuarialnych.

Nota 34. Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym

Do głównych instrumentów finansowych, z których korzysta Spółka, należą kredyty bankowe, pożyczki, umowy leasingu finansowego i dzierżawy z opcją zakupu i środki pieniężne. Głównym celem tych instrumentów finansowych jest pozyskanie środków finansowych na działalność Spółki. Spółka posiada też inne instrumenty finansowe, takie jak należności i zobowiązania z tytułu dostaw i usług, które powstają bezpośrednio w toku prowadzonej przez nią działalności.

Spółka zawiera również transakcje z udziałem instrumentów pochodnych, przede wszystkim walutowe kontrakty terminowe typu forward. Celem tych transakcji jest zarządzanie ryzykiem walutowym powstającym w toku działalności Spółki oraz wynikających z używanych przez nią źródeł finansowania. Zasadą stosowaną przez Spółkę jest nieprowadzenie obrotu instrumentami finansowymi.

Główne rodzaje ryzyka wynikającego z instrumentów finansowych Spółki obejmują ryzyko stopy procentowej, ryzyko związane z płynnością, ryzyko walutowe oraz ryzyko kredytowe. Zarząd weryfikuje i uzgadnia zasady zarządzania każdym z tych rodzajów ryzyka – zasady te zostały w skrócie omówione poniżej. Spółka monitoruje również ryzyko cen rynkowych dotyczące wszystkich posiadanych przez nią instrumentów finansowych.

Stopień narażenia na ryzyko rynkowe

Ryzyko stopy procentowej

Narażenie Spółki na ryzyko wywołane zmianami stóp procentowych dotyczyło przede wszystkim kredytów: inwestycyjnego i w rachunku bieżącym.

Oprocentowanie kredytu inwestycyjnego oparte jest z zmienną stopę WIBOR 1M. W 2019 r. średnia stopa procentowa wyniosła 2,59% (w 2018 r.: 2,59%). W przypadku wzrostu średnich stóp procentowych o 1 punkt procentowy koszt kredytu w 2019 r. wzrósłby o 11 tys. zł, w przypadku spadku stóp byłby niższy o 11 tys. zł.

Oprocentowanie kredytu w rachunku bieżącym oparte jest o zmienną stopę WIBOR O/N lub WIBOR 1M. W 2019 r. średnia stopa procentowa wyniosła 2,70% (w 2018 r.: 2,69%).

W poniższej tabeli przedstawiona została wartość bilansowa instrumentów finansowych Spółki narażonych na ryzyko stopy procentowej.

52 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

	31.12.2019	31.12.2018
Oprocentowanie zmienne
Oprocentowane kredyty i pożyczki	(706)	(1 412)
Pozostałe zobowiązania finansowe – leasing	(9 029)	(608)
Pozostałe zobowiązania finansowe – leasing zwrotny	(1 652)	(1 590)
Środki na rachunkach bieżących	3 073	4 188
Środki na lokatach bankowych	9 496	12 616
Razem	1 183	13 194
Oprocentowanie stałe
Oprocentowane kredyty i pożyczki	(2 184)	(8 666)
Zobowiązania z tytułu cesji wierzytelności	(5 027)	(8 584)
Należności z tytułu leasingu finansowego	527	741
Udzielone pożyczki	2 131	1 822
Razem	(4 553)	(14 687)

Oprocentowanie instrumentów finansowych o zmiennym oprocentowaniu jest aktualizowane w okresach poniżej jednego roku. Odsetki od instrumentów finansowych o stałym oprocentowaniu są stałe przez cały okres do upływu terminu zapadalności/wymagalności tych instrumentów. Pozostałe instrumenty finansowe Spółki, które nie zostały ujęte w powyższych tabelach, nie są oprocentowane i w związku z tym nie podlegają ryzyku stopy procentowej.

Ryzyko walutowe

Spółka jest narażona na ryzyko zmiany kursów walutowych, ponieważ w swojej działalności korzysta między innymi z dostaw sprzętu teleinformatycznego sprowadzanego do kraju z zagranicy. Koszty zakupów sprzętu są uzależnione od kursów walut obcych w stosunku do złotego, w szczególności kursu euro i dolara. W celu ograniczenia ryzyka Spółka korzysta z instrumentów zabezpieczających przed ryzykiem kursowym np. transakcji terminowych forward. Zgodnie z polityką firmy zabezpieczane jest co najmniej 90% transakcji walutowych. Różnorodność stosowanych działań zabezpieczających powoduje dywersyfikację ryzyka kursowego. W ocenie Emitenta powyższe działania powodują, iż ewentualny wpływ niekorzystnych zmian kursu walut na wyniki finansowe Emitenta jest znacznie ograniczony.

Wartość bilansowa aktywów oraz zobowiązań finansowych Spółki w walutach obcych na dzień bilansowy dotyczy należności i zobowiązań z tytułu dostaw i usług oraz środków pieniężnych. Wartości te przedstawiają się następująco:

	Zobowiązania handlowe 31.12.2019		Należności handlowe 31.12.2019		Środki pieniężne 31.12.2019		Zobowiązania z tytułu leasingu 31.12.2019
	WAL	PLN	WAL	PLN	WAL	PLN	WAL	PLN
Waluta – EURO	(54)	(232)	24	100	0	0	(1 463)	(6 230)
Waluta – USD	(5 732)	(21 767)	697	2 648	111	422	-	-

Gdyby kurs w stosunku do kursu z wyceny bilansowej dla walut EURO, USD wzrósł o 10% przy utrzymaniu wszystkich innych zmiennych na stałym poziomie, wynik netto Spółki za okres 12 miesięcy kończący się 31 grudnia 2019 r. byłby niższy o 2 506 tys. zł z tytułu aktywów i zobowiązań wyrażonych w EUR i USD.

	Zobowiązania handlowe 31.12.2018		Należności handlowe 31.12.2018		Środki pieniężne 31.12.2018
	WAL	PLN	WAL	PLN	WAL	PLN
Waluta – EURO	139	597	14	61	62	268
Waluta – USD	3 707	13 938	316	1 187	358	1 345

Gdyby kurs w stosunku do kursu z wyceny bilansowej dla walut EURO, USD wzrósł o 10% przy utrzymaniu wszystkich innych zmiennych na stałym poziomie, wynik netto Spółki za okres 12 miesięcy kończący się 31 grudnia 2018 r. byłby niższy o 1 167 tys. zł z tytułu aktywów i zobowiązań wyrażonych w EUR i USD.

Ryzyko kredytowe

Ryzyko kredytowe oznacza ryzyko, że kontrahent nie dopełni zobowiązań, co narazi Spółkę na straty finansowe. Ryzyko kredytowe ograniczane jest przez Spółkę poprzez zawieranie transakcji wyłącznie z podmiotami o dobrej zdolności kredytowej, z którymi współpraca poprzedzona jest wewnętrznymi procedurami wstępnej weryfikacji. Ponadto poprzez bieżące monitorowanie stanów należności, narażenie Spółki na ryzyko nieściągalności należności nie jest znaczące.

W odniesieniu do aktywów finansowych Spółki, w tym środków pieniężnych, lokat oraz inwestycji w aktywa dostępne do sprzedaży, ryzyko Spółki wiąże się bezpośrednio z niemożnością dokonania zapłaty przez drugą stronę umowy, a maksymalna ekspozycja tego ryzyka równa jest wartości bilansowej danego instrumentu.

Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych wynoszą na dzień 31 grudnia 2019 r. 472 tys. zł (473 tys. zł na dzień 31 grudnia 2018 r.). Odpisy te dotyczą należności własnych od pozostałych jednostek, z czego 70 tys. zł dotyczy należności, które Spółka dochodzi na drodze sądowej, zaś kwota 402 tys. zł należności, które według szacunku Spółki obarczone są znaczącym prawdopodobieństwem nieściągalności (na 31 grudnia 2018 r. odpowiednio 71 tys. zł i 402 tys. zł).

Na 31 grudnia 2019 r. i na 31 grudnia 2018 r. nie występowały pozycje aktywów finansowych, które objęte zostały renegocjacją warunków spłaty.

Na rzecz Spółki nie zostały poczynione żadne istotne zabezpieczenia z tytułu posiadanych przez nią aktywów finansowych.

Struktura wiekowa aktywów finansowych

		Nieprzeter			Przeterminowane w dniach
	Razem	minowane	< 60 dni	60 – 90 dni	90 –180 dni	180 – 360 dni	>360 dni
31.12.2019
Należności z tytułu dostaw i usług	48 562	46 145	1 912	30	1	2	472
Odpisy aktualizujące	(472)	-	-	-	-	-	(472)
Aktywa z tytułu umów z klientami	10 942	10 942	-	-	-	-	-
Odpisy aktualizujące	-	-	-	-	-	-	-
Należności z tytułu leasingu	527	527	-	-	-	-	-
Pozostałe należności	8 200	8 200	-	-	-	-	-
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	12 569	-	-	-	-	-	-
Udzielone pożyczki	2 131	2 131	-	-	-	-	-
31.12.2018
Należności z tytułu dostaw i usług	48 140	45 864	956	816	25	9	470
Odpisy aktualizujące	(473)	-	-	-	-	(3)	(470)
Aktywa z tytułu umów z klientami	5 659	5 659	-	-	-	-	-
Odpisy aktualizujące	-	-	-	-	-	-	-
Należności z tytułu leasingu	741	741	-	-	-	-	-
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	16 812	-	-	-	-	-	-
Udzielone pożyczki	1 822	1 822	-	-	-	-	-

Ryzyko związane z płynnością

Spółka monitoruje ryzyko braku funduszy przy pomocy narzędzia okresowego planowania płynności. Narzędzie to uwzględnia terminy wymagalności/ zapadalności zarówno inwestycji jak i aktywów finansowych (np. konta należności, pozostałych aktywów finansowych) oraz prognozowane przepływy pieniężne z działalności operacyjnej.

Celem Spółki jest utrzymanie równowagi pomiędzy ciągłością a elastycznością finansowania, poprzez korzystanie z rozmaitych źródeł finansowania, takich jak kredyty w rachunku bieżącym, kredyty bankowe, pożyczki oraz umowy leasingu .

W poniższej tabeli przedstawiona została wartość bilansowa instrumentów finansowych Spółki narażonych na ryzyko płynności, w podziale na poszczególne kategorie wiekowe, na podstawie umownych, niedyskontowanych płatności.

	Razem	do 3 miesięcy	Od 3 do 12 miesięcy	Od 1 do 5 lat	> 5 lat
31.12.2019
Oprocentowane kredyty i pożyczki	2 922	1 491	1 420	11	-
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	31 866	31 759	7	100	-
Zobowiązania z tytułu cesji wierzytelności	5 211	935	2 143	2 133	-
Pozostałe zobowiązania	13 081	2 192	2 615	7 384	890
- RMB z tytułu niezafakturowanych kosztów	1 180	1 101	-	79	-
- leasing	9 952	721	2 120	6 222	889
- leasing zwrotny	1 743	165	495	1 083	-
- instrumenty pochodne	205	205	-	-	-
- wpływy	15 582	15 582	-	-	-
- wypływy	15 787	15 787	-	-	-
31.12.2018
Oprocentowane kredyty i pożyczki	10 191	3 281	4 800	2 110	-
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	31 629	31 537	7	85	-
Zobowiązania z tytułu cesji wierzytelności	8 584	955	2 868	4 761	-
Pozostałe zobowiązania	2 872	817	673	1 382	-
- RMB z tytułu niezafakturowanych kosztów	533	533	-	-	-
- leasing	612	108	285	219	-
- leasing zwrotny	1 680	129	388	1 163
- instrumenty pochodne	47	47	-	-	-
- wpływy	10 003	10 003	-	-	-
- wypływy	10 050	10 050	-	-	-

Nota 35. Informacja o instrumentach finansowych

Aktywa i zobowiązania finansowe w podziale na kategorie (według MSSF 9)

	31.12.2019	31.12.2018
Aktywa finansowe
Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu	81 931	72 701
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe całkowite dochody	80	80
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu	51 670	53 228
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy*	205	47

* zaklasyfikowane jako przeznaczone do obrotu

Mając na uwadze, charakter i specyficzne cechy przedstawionych powyżej kategorii instrumentów finansowych, w ramach poszczególnych grup wyróżnia się następujące klasy instrumentów:

55 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

	31.12.2019	31.12.2018
Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Należności handlowe oraz aktywa z tytułu umów z klientami	59 032	53 326
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	12 569	16 812
Pozostałe należności	8 200	-
Udzielone pożyczki	2 131	1 822
Należności z tytułu leasingu	527	741
Razem	81 931	72 701
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek	2 890	10 078
Zobowiązania handlowe	31 866	31 629
Bierne rozliczenia międzyokresowe z tytułu niezafakturowanych kosztów	1 180	533
Zobowiązania z tytułu leasingu	9 029	608
Zobowiązania z tytułu leasingu zwrotnego	1 652	1 590
Zobowiązania z tytułu finansowania cesji należności	5 027	8 130
Pozostałe zobowiązania	26	660
Razem	51 670	53 228

Zabezpieczenia

W latach 2019 i 2018 Spółka nie stosowała rachunkowości zabezpieczeń.

Nota 36. Zarządzanie kapitałem

Głównym celem zarządzania kapitałem Spółki jest utrzymanie dobrego ratingu kredytowego i bezpiecznych wskaźników kapitałowych, które wspierałyby działalność operacyjną Spółki i zwiększały wartość dla jej akcjonariuszy.

Spółka zarządza strukturą kapitałową i w wyniku zmian warunków ekonomicznych wprowadza do niej zmiany. W celu utrzymania lub skorygowania struktury kapitałowej, Spółka może zmienić wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy, zwrócić kapitał akcjonariuszom lub wyemitować nowe akcje. W latach 2019 i 2018 nie wprowadzono żadnych zmian do celów, zasad i procesów obowiązujących w tym obszarze.

Spółka korzysta z kapitałów obcych (zobowiązań oprocentowanych) w celu optymalizacji struktury i kosztu pozyskiwania kapitału.

Kapitał własny Spółki na 31 grudnia 2019 r. oraz 31 grudnia 2018 r. wyniósł odpowiednio 67 256 tys. zł oraz 61 196 tys. zł, tzn. 42,8% oraz 36,3% pasywów ogółem. Spółka wypłaciła dywidendę w wysokości 7 996 tys. zł w 2019 r. oraz 7 995 tys. zł w 2018 r. (patrz: Zestawienie zmian w jednostkowym kapitale własnym).

Wskaźniki stosowane przez Spółkę do zarządzania kapitałem to: zadłużenie netto / EBITDA, wskaźnik zadłużenia kapitału własnego. Dług netto to zobowiązania oprocentowane minus środki pieniężne i ich ekwiwalenty. Wskaźnik zadłużenia kapitału własnego to zobowiązania oprocentowane / kapitał własny.

	31.12.2019	31.12.2018
Oprocentowane kredyty i pożyczki	2 890	10 078
Zobowiązania z tytułu leasingu	9 029	608
Zobowiązania z tytułu leasingu zwrotnego	1 652	1 590
Inne oprocentowane zobowiązania finansowe	5 027	8 130
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	(12 569)	(16 812)
Zadłużenie netto	6 029	3 594
EBITDA*	13 487	11 755
Kapitał własny	67 256	61 196
Zadłużenie netto / EBITDA	0,44	0,31
Zadłużenie kapitału własnego	0,28	0,33

* EBIDTA=zysk na działalności operacyjnej +amortyzacja

56 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)

Nota 37. Informacje o podmiotach powiązanych

Podmiot powiązany	Sprzedaż towarów na rzecz podmiotów powiązanych		Sprzedaż usług na rzecz podmiotów powiązanych		Zakupy towarów od podmiotów powiązanych		Zakupy usług od podmiotów powiązanych
	2019	2018	2019	2018	2019	2018	2019	2018
Jednostki zależne
Atende Software sp. z o.o.	-	-	665	1 555	-	-	3	3
Sputnik Software sp. z o.o.	-	10	193	181	-	-	-	-
Atende Medica sp. z o.o.	73	3	141	118	-	-	-	-
TrustIT sp. z o.o.	-	-	25	8	72	44	2 262	1 142
Phoenix Systems sp. z o.o.	-	-	4	3	-	-	-	-
Energy Data Lab sp. z o.o.	-	-	7	11	-	-	59	-
A2 Customer Care sp. z o.o.	-	2	21	16	-	-	-	1 325
OmniChip sp. z o.o.	-	-	35	1	12	-	-	-
Razem	73	15	1 091	1 893	84	44	2 324	1 996

Podmiot powiązany	Należności od podmiotów powiązanych		w tym przeterminowane		Zobowiązania wobec podmiotów powiązanych		Pożyczki udzielone podmiotom powiązanym
	2019	2018	2019	2018	2019	2018	2019	2018
Jednostki zależne
Atende Software sp. z o.o.	65	49	-	-	-	-	-	-
Sputnik Software sp. z o.o.*	-	6	-	-	-	-	-	-
Atende Medica sp. z o.o.	52	65	25	53	-	-	581	1 360
TrustIT sp. z o.o.	-	-	-	-	235	237	-	-
Phoenix Systems sp. z o.o.	1	-	-	-	-	-	1 017	-
Energy Data Lab sp. z o.o.	1	1	-	-	17	-	196	140
A2 Customer Care sp. z o.o.	3	3	-	-	-	631	-	-
OmniChip sp. z o.o.	27	-	-	-	-	-	337	322
Razem	149	124	25	53	252	868	2 131	1 822

* Na dzień 31.12.2019 r. Sputnik Software sp. z o.o. nie jest podmiotem powiązanym z Atende S.A.

W ramach transakcji z podmiotami powiązanymi w 2019 r. i w 2018 r. nie zostały utworzone odpisy aktualizujące, ani nie zostały spisane żadne należności.

Spółka udziela również poręczeń podmiotom powiązanym opisanych w nocie 31.

Podmiotem powiązanym z Emitentem jest ponadto Spinoza Investments sp. z o.o. S.K.A., która jest podmiotem w 100% kontrolowanym, bezpośrednio i pośrednio (poprzez Spinoza Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych), przez Romana Szweda. W latach 2019 i 2018 pomiędzy Emitentem a Spinoza Investments sp. z o.o. S.K.A. nie miały miejsca żadne operacje gospodarcze.

Innymi podmiotami powiązanymi Spółki są członkowie organów zarządzających i nadzorczych, oraz osoby będące bliskimi członkami rodziny tych osób (tzn. partner życiowy i dzieci, dzieci partnera życiowego oraz osoby pozostające na utrzymaniu osoby lub jego partnera życiowego), oraz inne podmioty gospodarcze w których członkowie zarządu podmiotu dominującego pełnią funkcje zarządcze lub są ich udziałowcami. W latach 2019 i 2018 pomiędzy Emitentem i tymi podmiotami nie miały miejsca żadne operacje gospodarcze.

Nota 38. Wynagrodzenie kluczowego personelu kierowniczego Atende S.A.

Za kluczowy personel kierowniczy w Atende S.A. są uznawani członkowie Zarządu i Rady Nadzorczej.

	Wynagrodzenia zasadnicze i pozostałe
Wynagrodzenia członków Zarządu	2019	2018
Roman Szwed, Prezes	751	615
Iwona Bakuła, Wiceprezes	672	530
Jacek Forysiak, Wiceprezes	658	528
Szymon Stępczak, Wiceprezes	667	528
Jacek Szczepański, Wiceprezes	668	531
RAZEM	3 415	2 732

	Wynagrodzenia zasadnicze i pozostałe
Wynagrodzenia członków Rady Nadzorczej	2019	2018
Patrycja Buchowicz, Przewodnicząca	59	50
Jan Madey, Członek	42	34
Michał Markowski, Członek	42	34
Monika Mizielińska-Chmielewska, Członek	42	34
Maciej Matusiak, Członek	42	34
RAZEM	227	186

Powyższe wynagrodzenia stanowią krótkoterminowe świadczenia pracownicze.

Nota 39. Zatrudnienie

Przeciętne zatrudnienie

	2019 r.	2018 r.
Zarząd	5	5
Administracja	40	39
Dział sprzedaży	46	52
Pion produkcji	116	107
Pozostali	4	4
Razem	211	207

Rotacja zatrudnienia

	2019 r.	2018 r.
Liczba pracowników przyjętych	25	25
Liczba pracowników zwolnionych	25	22
Razem	0	3

Nota 40. Informacja dotycząca sezonowości lub cykliczności działalności

Cechą charakterystyczną branży teleinformatycznej, w której działa Emitent jest występująca sezonowość sprzedaży. Głównym okresem zwiększonych przychodów jest IV kwartał roku kalendarzowego. Wiąże się to ze wzrostem w tym okresie wydatków przedsiębiorstw na modernizację infrastruktury technicznej.

Nota 41. Sprawy sądowe

Spółka nie jest stroną żadnych istotnych spraw sądowych.

Nota 42. Rozliczenia podatkowe

Na dzień 31 grudnia 2019 r. (i 31 grudnia 2018 r.) nie toczą i nie toczyły się wobec Spółki żadne kontrole ani postępowania podatkowe.

Nota 43. Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny

W dniu 21 października 2005 r. weszła w życie większość przepisów ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym ("ZSEE"). Nakłada ona na podmioty wprowadzające na rynek sprzęt elektroniczny i elektryczny (producentów oraz importerów) m.in. obowiązek zorganizowania i sfinansowania odbierania od prowadzących punkty zbierania zużytego sprzętu, przetwarzania, odzysku, w tym recyclingu, i unieszkodliwiania zużytego sprzętu. Od dnia 1 stycznia 2009 r. wprowadzający sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych jest obowiązany do zapewniania zbierania zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych.

W celu oszacowania rezerwy, Spółka musi posiadać następujące dane: liczba kilogramów historycznego zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, która ma zostać zebrana przez Spółkę oraz pozostała do zebrania przez Spółkę liczba kilogramów nowego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. W raportach wymaganych przez Ministerstwo Ochrony Środowiska nie ma rozróżnienia pomiędzy nowym oraz historycznym ZSEE.

Biorąc pod uwagę organizację zbiórki oraz systemu raportowania o zbieraniu ZSEE, Spółka nie jest w stanie oszacować ilości ZSEE, które mają zostać zebrane przez Spółkę w celu wypełnienia obowiązków wynikających z ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. W konsekwencji, Spółka nie utworzyła rezerwy ani z tytułu zobowiązania do zbierania historycznego ZSEE, ani też nowego ZSEE.

Spółka nie wyklucza możliwości weryfikacji swojego stanowiska, w przypadku pojawienia się odmiennych, wiążących interpretacji ustawy lub gdy praktyka stosowania ustawy wskaże na odmienne traktowanie księgowe obowiązku utylizacji zużytego sprzętu.

Nota 44. Zdarzenia po dacie bilansu

Zgodnie z aktualną oceną Zarządu Spółki pandemia COVID-19 i związane z nią otoczenie rynkowe negatywnie wpłyną na wyniki finansowe Spółki w 2020 r. Jednocześnie, biorąc pod uwagę wyjątkowość obecnej sytuacji, w tym nieprzewidywalny czas dalszego trwania zagrożenia epidemicznego, skalę wszystkich ograniczeń administracyjnych, ich skutki gospodarcze, zarówno w trakcie oraz po ustaniu zagrożenia epidemicznego, na moment publikacji sprawozdania skala tego wpływu nie jest możliwa do oszacowania.

Zarząd Spółki zidentyfikował główne ryzyka związane z pandemią. Są to: pogorszenie się kondycji finansowej klientów Spółki, powstanie zatorów płatniczych u kontrahentów, ograniczanie lub opóźnianie inwestycji informatycznych przez klientów Spółki, opóźnienia w realizacji zamówień przez dostawców, przesunięcia w czasie zamówień i realizacji oraz zmienność kursów walutowych.

Spółka prowadzi działania mające na celu minimalizację negatywnych efektów pandemii. Przesunięciu w czasie uległy wydatki, w tym inwestycyjne, które nie warunkują kontynuacji działalności. Dodatkowo, Spółka przygotowuje scenariusze działań oszczędnościowych, uzależnione od bieżących i przewidywanych skutków pandemii. Czynnikiem sprzyjającym w obecnej sytuacji jest saldo środków pieniężnych na koniec roku i dostępne niewykorzystane linie kredytowe.

Spółka stosuje się do wszystkich wytycznych, dotyczących bezpieczeństwa, zdrowia i higieny, rekomendowanych przez Główny Inspektorat Sanitarny oraz pozostałe instytucje państwowe. Przede wszystkim ograniczano kontakty bezpośrednie pracowników wewnątrz i na zewnątrz organizacji, powszechnie wykorzystywane są zdalne metody komunikacji, uruchomiony został na szeroką skalę tryb pracy zdalnej pracowników biurowych. Priorytetem Spółki jest zachowanie ciągłości działania oraz bezpieczeństwo pracowników i interesariuszy Spółki. Zarząd Spółki na bieżąco monitoruje wpływ pandemii na jej działalność.

Nota 45. Informacja o transakcjach z podmiotem dokonującym badania sprawozdania

	2019 r.	2018 r.
- za badanie rocznego sprawozdania finansowego i skonsolidowanego sprawozdania finansowego	172	120
- za inne usługi poświadczające, w tym przegląd sprawozdania finansowego i skonsolidowanego sprawozdania finansowego	76	32
RAZEM	248	152

Nota 46. Objaśnienia do sprawozdania z przepływów pieniężnych

	31.12.2019	31.12.2018
Środki pieniężne w bilansie	12 569	16 812
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty ogółem wykazane w rachunku przepływów pieniężnych	12 569	16 812

	2019 r.	2018 r.
Amortyzacja:	7 105	3 662
- amortyzacja wartości niematerialnych	1 567	1 410
- amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych	2 861	2 252
- amortyzacja aktywów z tytułu prawa do użytkowania	2 677	-
Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy) składają się z:	(5 276)	(4 615)
- odsetki zapłacone od umów leasingu finansowego	70	50
- odsetki zapłacone od kredytów	95	63
- odsetki zapłacone od udzielonych pożyczek	483	185
- odsetki otrzymane	(68)	(2)
- dywidendy otrzymane	(5 856)	(4 911)
Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej wynika z:	(6 548)	(47)
- przychody ze sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych	(660)	(1 724)
- wartość netto sprzedanych rzeczowych aktywów trwałych	619	1 433
- wartość netto zlikwidowanych aktywów trwałych	65	58
- aktualizacja wartości aktywów trwałych	-	187
- pozostałe przychody inwestycyjne	(43)	-
- zysk ze sprzedaży udziałów Sputnik Software	(9 677)	-
- wycena udziałów w Atende Medica sp. z o.o.	3 148	-
Zmiana stanu zapasów wynika z następujących pozycji:	3 831	22
- bilansowa zmiana stanu zapasów	3 831	22
Zmiana należności wynika z następujących pozycji:	(5 629)	27 115
- zmiana stanu należności krótkoterminowych wynikająca z bilansu:	(6 958)	28 285
- należności handlowe	(518)	23 679
- aktywa z tytułu umów z klientami	(6 517)	4 705
- pozostałe należności	77	(100)
- zmiana stanu należności długoterminowych wynikająca z bilansu	1 329	(1 170)
- należności handlowe	95	(125)
- aktywa z tytułu umów z klientami	1 234	(1 045)
Zmiana stanu zobowiązań, z wyjątkiem zobowiązań finansowych, wynika z następujących pozycji:	(21 011)	(103 438)
- zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych wynikająca z bilansu	(16 257)	(89 777)
- zmiana stanu zobowiązań długoterminowych wynikająca z bilansu	(925)	(6 430)
- korekta o zmianę stanu zobowiązań z tytułu kredytów i pożyczek	7 188	(2 301)
- korekta o zmianę stanu zobowiązań z tytułu nabycia rzeczowych aktywów trwałych	616	(190)
- korekta o zmianę stanu zobowiązań leasingowych	(8 483)	(740)
- korekta o zmianę stanu zobowiązań z tytułu finansowania cesji wierzytelności	(448)	(6 197)
- korekta o zmianę stanu zobowiązań z tytułu bieżącego podatku dochodowego	(2 702)	2 197
Na wartość pozycji "inne korekty" składają się:	121	(1 294)
- rozliczona część cesji wierzytelności	(222)	(1 802)
- zapłacone prowizje od kredytów i gwarancji	355	509
- otrzymane dotacje	(12)	-

Warszawa, 31 marca 2020 r.

Roman Szwed Prezes Zarządu Iwona Bakuła Wiceprezes Zarządu Jacek Forysiak Wiceprezes Zarządu Szymon Stępczak Wiceprezes Zarządu Jacek Szczepański Wiceprezes Zarządu Marzena Kuśnierz

Osoba sporządzająca sprawozdania finansowe

61 (Wszystkie kwoty prezentowane są w tys. złotych, o ile nie podano inaczej)